Page 1

1

Inleiding Deze bundel is tot stand gekomen vanuit denk- en speurwerk, getoetst aan ervaringen van verschillende (Evangelische) mensen in Vlaanderen. De onderwerpen moeten tenminste aan het criterium ‘actualiteit van de laatste periode of de nabije toekomst’ beantwoorden. Anders worden ze uit de bundel verwijderd. De onderwerpen zijn alfabetisch gerangschikt en kunnen gebruikt worden binnen (bijbel) kringen, jeugdgroepen, discussiefora en ook (waarom niet!) in je eigen straat- of wijk'club'. Het doel van deze bundel is om een bijdrage te leveren aan de gewetens- en maatschappelijke vorming van Evangelische Christenen in Vlaanderen (en Brussel). Na ieder onderwerp vind je een eenvoudige vragenlijst! Let op: we zijn eraan gewend dat bijbelreferenties worden aangegeven. Maar in deze bundel mag/ 'moet' je ze zelf gaan opzoeken. Het Béréa-principe dus. Als iedere Evangelische Christen zelf e.e.a. toetst aan Gods Woord, dan hebben we ons doel bereikt: nl. een actieve meningsvorming, gebaseerd op eigen toetsing en ervaring. Gebruik dus eventueel voor dit doel je concordantie en/of je bijbelzoekprogramma's op je PC. Van jaar tot jaar hopen we deze bundel te verrijken, aan te vullen en te verdiepen (n.a.v. jullie feedback! Via onze emailadressen kunnen de bundels dan besteld worden voor € 2,00 per bundel. Of je neemt ze gewoon mee van de EAV stand op één van onze grote ontmoetingsdagen in mei (1) en november (1 en 11). Je bent dan vrij om een gift te geven (potje ernaast). Tenslotte: laat niet na om ons je feedback op te sturen... we hebben jouw mening nodig om de onze te verdiepen! Ook als je een inbreng wil hebben in de ' te verwachten artikeltjes' ! Namens de Werkgroep Ethiek en Maatschappij van de EAV, Kris Vleugels Manuël Lub Jacques Philippaerts Luc Borkes


2

Inhoudstabel Onderwerpen Inhoudstabel

Pagina 2

Abortus:zie relatieopvoeding Adoptie: homokoppels: artikel, getuigenis en radioprogramma

4

Verwerkingsvragen

11

Armoede en uitsluiting: Artikel wordt verwacht Economie van het 'Genoeg' Radioprogramma en artikel: welzijnseconomie

12

Verwerkingsvragen

17

Euthanasie en palliatieve zorgen: Artikel wordt verwacht Europese Unie: uitbreiding en Grondwet

18

Verwerkingsvragen

21

Gezag en Macht in de kerk: Deontologische Code en Meldpunt: (Artikel wordt verwacht) Gezin: natuurlijk!

22

Verwerkingsvragen

23

Huisvesting en sociale woningbouw: Artikel wordt verwacht IsraĂŤl en de Palestijnen: Artikel wordt verwacht Kerk en staat: scheiding

24

Verwerkingsvragen

25

Mindervalide medemensen: Artikel wordt verwacht Moslims: brug van vriendschap

26

Verwerkingsvragen

27


3

Onderwijs: vrijheid.

28

Verwerkingsvragen

29

Ontwikkelingssamenwerking

30

Verwerkingsvragen

31

Prostitutie als beroep?

32

Verwerkingsvragen

34

Racisme: de vreemdeling in ons midden: Artikel wordt verwacht Relatieopvoeding: respect voor elkaar

35

Verwerkingsvragen

36

Rentmeesterschap en milieu: Artikel wordt verwacht Sociaal-maatschappelijke betrokkenheid als Christen in je buurt

37

Bibliografie bij dit artikel

39

Verwerkingsvragen

41

Schepping, evolutie of Intelligent Ontwerp?: Artikel wordt verwacht Vlaanderen: de stem van de Vlaming

42

Verwerkingsvragen

44

Vrede en oorlog

45

Verwerkingsvragen

47

Waarden om te delen?

48


4

ADOPTIERECHT VOOR HOMOPAREN? Bilzen, (Ethiek en Maatschappij EAV), 16 mei 2005: Adoptierecht voor homoparen breidt dit gezinsrecht voor twee personen, die daarvoor zelf kiezen, uit naar minderjarigen, die daarvoor zelf niet kunnen kiezen. De uitzonderingspositie waarin deze kinderen terecht komen staat haaks op hun natuurlijke afstamming. Ieder kind is immers verwekt uit één man en één vrouw. Dit biologische element, dat altijd met heterorelaties verbonden zal blijven, lijkt als vanzelfsprekend ‘geadopteerd’ te worden binnen het homohuwelijk. Adoptiekinderen worden hierdoor gediscrimineerd, door hen bewust in dergelijke uitzonderingspositie te plaatsen. Dat is de mening van de werkgroep Ethiek en Maatschappij van het EAV. We zijn van mening, dat adoptiekinderen, die vaak al een andere cultuur en huidskleur hebben dan hun adoptiefouders, niet nogmaals in een uitzonderingspositie moeten worden geplaatst. Het adoptiekader is tot nu toe gebaseerd op bescherming van kinderen. De uitbreiding hiervan naar twee personen van hetzelfde geslacht, is een maatregel die de bescherming van twee volwassenen beoogt en niet die van het kind. Dat valt, volgens E§M, buiten het kader van de beoogde kinderbescherming. Die dubbele uitgangspositie, als adoptiekind èn kind van personen van hetzelfde geslacht, kan de toch al breekbare identiteitsontwikkeling van adoptiekinderen nog kwetsbaardere maken. Vanuit het buitenland moet een groot voorbehoud verwacht worden t.o.v. de wettelijke adoptiemogelijkheid voor homoparen. Blijven dan enkel Belgische en Nederlandse kandidaat- adoptiekinderen over? Vanuit de landen van herkomst wordt juist geargumenteerd, dat de kans van slagen van de adoptie het grootst is bij opname door adoptiefouders, waarvan de adoptant een biologisch kind had kunnen zijn. Belgische adoptiediensten zullen niet op een andere lijn zitten. Een gezin bestaande uit één man en één vrouw geniet voor de Werkgroep Ethiek en Maatschappij de voorkeur omdat dit de natuurlijke situatie het meest benadert. Eénouderadoptie wijkt ook af van die ideale situatie. Optimaal zou zijn om de leefsituatie van adoptiekinderen zo veel mogelijk te laten lijken op die van een vader en een moeder met kinderen. Daar staat in de huidige samenleving al genoeg druk op, waardoor er vanzelf, ook binnen dat model, al minder ideale situaties ontstaan, die ondersteuning behoeven. Een niet-natuurlijke situatie vooropstellen en er een wettelijk statuut aan geven, kent aan adoptiekinderen a-priori een dubbele uitzonderingspositie toe en dat is niet gewenst voor E§M. Adoptierecht voor personen van hetzelfde geslacht, zal voor het allergrootste deel een lege doos blijken te zijn, gezien de internationale adoptiecontext. Een bepaalde vorm van zorgouderschap kan een oplossing bieden, maar niet als opstapje tot adoptierecht. Als de cijfers kloppen dat al 70% van de 789 in 2003 gesloten holebi samenlevings-contracten - de voorloper van het homohuwelijk – spaak liepen,dan is voorzichtigheid ter wille van de kinderen geboden. Hoeveel homohuwelijken houden dan stand?


5

Artikel 7.1 van de Conventie over de Rechten van het Kind Door België ondertekend op 16/12/1991 Het kind wordt onmiddellijk na de geboorte ingeschreven en heeft vanaf de geboorte het recht op een naam, het recht een nationaliteit te verwerven en, voor zover mogelijk, het recht zijn of haar ouders te kennen en door hen te worden verzorgd

Brussel, 10 september 2005. Geachte aanwezigen, Beste vrienden, Als papa van twee geadopteerde kinderen uit de Filippijnen en als pedagoog met een ruime ervaring, wil ik graag mijn ervaring met onze kinderen delen met jullie allemaal. Ze zijn hier in ons midden. Uit onze ervaring en uit de vele artikeltjes en boeken die we over adoptie hebben gelezen blijkt dat veel geadopteerde kinderen al een behoorlijk gecompliceerd leven achter de rug hebben. Sommige van hen werden verwaarloosd of te vondeling gelegd. Andere kinderen hadden straatarme ouders of hun ongehuwde moeder kon de schande niet aan. De meeste hebben een andere huidskleur en genen van een andere cultuur in hun body. En soms ook nog –tijdelijk - een afwijkende uitspraak van onze taal. Leermoeilijkheden, bijv. wegens het gebrek aan hechting, momenten of periodes van gebrekkige concentratie, en ga zo maar door…. plaatsen het geadopteerde kind al in een bijzondere uitzonderingspositie. Dat ervaren wij ook iedere dag. Ze willen aan de ene kant hun land van oorsprong en hun geboorte ouders een plaats geven. Maar ze willen ook zo graag zijn als alle andere kinderen. Onze zoon ging door een rouwproces omdat hij niet uit de buik van mijn vrouw werd geboren. We hebben als gezin jaren nodig gehad voordat de hechting – voor hen aan ons - voldoende diepgang kreeg. In de adoptieprocedure hebben wij ondertekend dat we de kinderen zullen toestaan contact met hun biologische ouders te onderhouden indien zij dit wensen. Regelmatig praten wij met hen over hun land en afkomst. Zo kunnen zij hun eigen identiteit opbouwen, met als referentiekader een papa en een mama. Net zoals zij een biologische vader en moeder hebben. De hele tendens in de adoptiewereld is juist : terug gaan naar de ‘roots’ en respect krijgen voor de biologische ouders. Het beeld wat adoptiekinderen krijgen van die ouders is juist ook essentieel voor een stabiele persoonlijkheidsontwikkeling, ongeacht of ze ooit met deze mensen in contact kunnen worden gebracht. En het gaat daarbij uiteraard om een papa en een mama! En nu, en dat is ons eerste punt, wil de Federale Overheid een aantal van deze kwetsbare kinderen in een dubbele uitzonderingspositie plaatsen, door ze het recht op een papa en een mama te ontnemen! Deze kinderen moeten al leren leven met het feit dat ze ooit verlaten zijn; vervolgens dat ze in een nieuw gezin, bestaande uit een papa en een mama werden geplaatst en nu ook nog: dat ze wel een biologische papa en


6

mama hebben (altijd!) maar twee mama’s of twee papa’s in het dagelijks leven hier in België. Als het je eigen kind was: wat zou je doen? Zonder enig waardeoordeel uit te spreken over onze homoseksuele medemensen, willen we over een tweede punt onze zorg uitdrukken. Het adoptiekader is tot op vandaag gebaseerd op de bescherming van kinderen. De Belgische adoptiediensten zullen dat bevestigen en men is daar gelukkig mee. Adoptierecht voor homoparen breidt hun pas verworven huwelijks- of contractrecht voor twee personen, die daarvoor zelf kiezen, uit naar minderjarigen, die daarvoor zelf niet kunnen kiezen. De uitzonderingspositie waarin deze kinderen terecht komen, staat haaks op hun natuurlijke afstamming. Ieder kind is immers verwekt uit één man en één vrouw: uit een eicel en een zaadje. Dit biologische element, dat altijd met heterorelaties verbonden zal blijven, lijkt nu door de Federale Overheid als vanzelfsprekend ‘geadopteerd’ te worden binnen het homohuwelijk. In Nederland is het al geweten: de homoadoptie wet is wat betreft de internationale adoptie een lege doos. De overgrote meerderheid van landen wereldwijd weigert deze Universele waarde van het natuurlijke gezin op te geven. Men zal simpelweg amper of geen kinderen vrijgeven voor adoptie aan homokoppels. Dus alleen Belgische kinderen zullen in aanmerking komen, wat de wachttijd voor heteroseksuele koppels nog zal verlengen. En die loopt al op tot 5 à 8 jaar! Tenslotte kan ik mij als papa gewoon niet voorstellen dat de huidige tendens om het huwelijk verder te ontwaarden als wenselijk worden gezien in de samenleving. Het kan toch geen politiek thema zijn om straks geen ‘gewone’ huwelijken meer te hebben? Wij staan als gezin, samen met miljoenen gezinnen wereldwijd, dagelijks bloot aan de verleiding om het maar op te geven, wat er ook met onze kinderen verder zal gebeuren. Wij vragen aan onze overheden steun en respect voor het gezin om een optimale opvoeding van onze toekomstige generatie mogelijk te maken. Mijn politieke prioriteit, vanuit het standpunt van huisvader, die bewust heeft gekozen halftijds te werken, zou zijn: subsidieer eerst en voor alles de huwelijksbegeleiding in onze samenleving. Ieder gezinsdrama dat je daarmee voorkomt zal je op de korte en lange termijn geen windeieren leggen. Niet op economisch vlak (denk o.a. aan de massale ‘dubbele’ sociale woningen bij echtscheidingen), niet op moreel, noch op sociaal of op persoonlijkheidsvlak. Hierbij gaat het niet over een doelgroep van enkele honderden of duizenden mensen, maar over de brede lagen van de bevolking. Die erkenning en morele steun verwachten wij van onze overheid. Met dank voor jullie aandacht. Luc Borkes.


7

HET GEZIN … NATUURLIJK http://www.erts.org/index.php?cat_ID=4&radiotv=134 ERTS R131 – UITZENDING 05/10/2005 Welkom Jean: Goedenavond beste luisteraar, welkom bij deze uitzending van ERTS, de Evangelische Radio & Televisie Stichting. Vanavond besteden we aandacht aan de gezinsactie, een initiatief dat vorige maand nog in het nieuws kwam met een manifestatie in Brussel. In het Jubelpark spraken we met de organisatoren, en luisterden we naar reacties van de deelnemers. Intro Carla: Initiatiefnemers aan beide zijden van de taalgrens sloegen enkele maanden geleden de handen in elkaar om een positief signaal te laten horen over het gezin. Met de slogan ‘het gezin, heel belangrijk’ trokken 3 à 4 duizend mensen door Brussel om aan te tonen dat het traditionele gezin nog altijd een belangrijke rol speelt in de huidige samenleving. Kris Vleugels, voorzitter van C’AXENT en een van de organisatoren, wil dat belang zoveel mogelijk onderstrepen. Kris: Ik ben ervan overtuigd dat het gezin, zoals wij het nu kennen in gevaar is en het heeft zijn waarde bewezen gedurende eeuwen en zelfs millennia. Het is nooit zo in twijfel getrokken als in deze tijd. En niet alleen in deze tijd, maar ook in ons westen, want in de rest van de wereld is dat niet zo. Carla: Ook medeorganisator Luc BORKES, beroepsmatig actief in het onderwijs, ziet het gezin steeds meer onder druk komen te staan. Luc: Het gezin is voor mij – dat is natuurlijk een cliché – de kleinste bouwsteen – hoeksteen van de maatschappij. Het staat erg onder druk, wordt ook vaak door het toenemend individualisme een stuk ontmanteld, daar werken we ook allemaal ook aan mee. Dat is ook mijn dagelijkse strijd en ik denk op sociaal- economisch vlak, op maatschappelijk vlak in het algemeen, dat de ontwaarding van het natuurlijke gezin op termijn tot anarchie leidt in de samenleving. Als de meest elementaire samenhang, vertrouwen, banden die natuurlijk zijn, opvoeding, regelmaat, liefde, toewijding, als we dat niet meer leren in de kleine kern, waar gaan we dat leren in de maatschappij? Ik zie geen mogelijkheid. Ik denk dat het gezin de kern is, de straat, het verenigingsleven, en zo de brede maatschappij. Politiek kan ook op zich geen fundamentele hervorming, wat dat betreft, teweeg brengen, maar we kunnen wel een signaal geven en zeggen: kijk, je investeert nu in het institutionaliseren van allerlei gezinsvormen die realiteit zijn, maar denk er eens over na, beleidsmakers, om te investeren in het natuurlijke huwelijk, in het gewone meest elementaire bouwsteentje van de maatschappij! Koen: Ik denk dat je de waarden - zoals het gezin - regelmatig opnieuw onder de aandacht moet brengen, dingen die vanzelfsprekend zijn, daar wordt zelfs niet meer over gesproken. Maar de dag van vandaag denk ik dat het geluid wel eens kan klinken dat het belang van het gezin heel groot is, vooral in de opvoeding van kinderen in relaties onderling tussen mensen, man en vrouw, ouders en kinderen, ik denk dat daar


8

toch heel wat spanning opstaat in de tijd waarin wij leven. Carla: Het is de initiatiefnemers van deze Mars voor het Gezin natuurlijk niet ontgaan dat de politiek zich momenteel bezighoudt met de adoptie door homoparen. Ze vinden dat een zorgwekkende ontwikkeling. Luc: We denken dat het heel belangrijk is te stellen, dat wij geen waardeoordeel doen over het feit of homoseksuelen liefdevol kunnen zijn voor kinderen. We zeggen alleen dat in het psyche van het kind het belangrijk is, (voor het adoptie kind) dat het in het zo natuurlijk mogelijke identificatie omgeving krijgt van de papa en de mama. Dat mannelijke en vrouwelijk element zijn allebei nodig om een stabiele ontwikkeling te krijgen. En dat mislukt regelmatig, maar als je ze al in een uitgangspositie zet van adoptiekinderen - ze hebben andere huidskleur, hechtingsmoeilijkheden vaak, zij zijn soms te vondeling gelegd of noem maar op - en je zet ze dan nog in een dubbele uitzonderingspositie dan zeg ik ja, het is niet goed dat daar een recht op adoptie volgt, want het kind komt in een dubbele uitzonderingspositie terecht. Carla: Het feit dat de Mars voor het Gezin zich tegen adoptie door koppels van hetzelfde geslacht uitspreekt, is een doorn in het oog van de holebi- beweging. Woordvoerster Mieke Stessens drukt het als volgt uit: Mieke: Wij betreuren de organisatie van deze zogenaamde gezinsmars, holebi ouderschap is een maatschappelijke realiteit, vandaag de dag groeien al honderden kinderen op bij holebi paren. De holebi federatie wil de rechten van deze kinderen beschermen, daarom ook eisen dat de adoptie open gesteld worden voor mensen van hetzelfde geslacht. Enkel op die manier kunnen wij bekomen dat de kinderen van holebi ouders twee volwaardige, juridische ouders hebben, waar ze uiteindelijk toch recht op hebben. Carla: Het begrip ‘recht’ komt dikwijls ter sprake tijdens de actie. Hebben ouders recht op een kind, of hebben kinderen juist recht op ouders? In de Conventie over de Rechten van het Kind staat dat ieder kind het recht heeft zijn of haar ouders te kennen, en door hen te worden verzorgd. Volgens Kris Vleugels gaan de rechten van ieder kind boven alles. Kris: Ik denk dat het recht op een kind, of de kinderwens zoals dat heet, altijd ondergeschikt moet zijn aan de rechten van het kind, en het kind heeft het recht om op te groeien op een evenwichtige manier en die dubbele referentie om zijn identiteit te kunnen vormen, die referentie van een mannelijk en vrouwelijk figuur in zijn of haar leven dat is heel belangrijk om te ontwikkelen om zich te kunnen identificeren met één van de twee en zich te kunnen onderscheiden van de andere. Nu, vertrekken van een situatie waarbij een kind niet die twee figuren heeft, die mannelijke en die vrouwelijke dan zeg ik van neen, dat is vertrekken met een handicap en een handicap die invloed heeft en die gevolgen heeft voor het leven van het kind in de toekomst en voor de volgende generatie.


9

Claude: Ik wil vandaag gewoon te kennen geven dat het voor mij heel belangrijk is dat een kind mag opgroeien in een gezin waar een vader en een moeder is. Ik heb zelf kinderen geadopteerd en ik zie elke dag voor kinderen die geadopteerd zijn de problemen om in een gezin op te groeien, zelfs waar de twee aanwezig zijn. Ik heb aan te lijve ondervonden, ik ben opgegroeid zonder vader en dat is een gemis elke dag, je kunt het niet voorstellen wat het betekent als je die leegte, dat gat heb in je eigen leven, dat zou ik niemand toewensen. Ik vind het heel belangrijk dat kinderen de kans krijgen om zowel een vader als een moeder te hebben. Carla: Door de deelnemers van de mars wordt opvallend veel Frans gesproken. Zeker in Wallonië tilt men zwaar aan de plannen voor holebi-adoptie. Michel GHINS, professor filosofie aan de universiteit van Louvain-La-Neuve, is er van overtuigd dat de meerderheid van de bevolking een voorstander is van het traditionele gezin! Michel: Des sondages disent que la majorité des Belges sont en faveur de notre position en ne sont pas en faveur de l’adoption par des couples de personnes homosexuelles. Carla: Ook hij ziet het nieuwe wetsvoorstel als een bedreiging voor de kinderen: Michel: Oui, je pense que c’est une menace parce que les enfants ont besoin de stabilité et d’une référence paternelle et maternelle et sa représente un danger pour l’avenir de notre société à terme. Carla: Carine Brochier van het Europees Instituut voor bio-ethiek ziet nog een bijkomend gevaar. Zij vreest dat het buitenlandse adoptie veel moeilijker zal zijn wanneer ons land homoadoptie toelaat. Carine: Er is een gevaar als wij adoptie aan homoparen geven omdat een heterokoppel, een heteropaar als ze een kindje willen, dan zullen ze van uit het buitenland zeggen, neen u hebt de mogelijkheid van adoptie aan homoparen en dan kunnen we niet aan de heteroparen een kindje geven. Er zijn andere oplossingen om geen discriminatie voor kinderen van homoparen en deze wetten, ze kunnen bestaan, ze moeten daar over werken maar niet adoptie. We hebben niks tegen hen, we hebben niks tegen homoparen maar willen zeggen gewoon, wij denken dat familie heel belangrijk is, met een vader, moeder en kinderen! Ignace: Ja, wederzijds verdraagzaamheid zijn ook onze standpunten en ze moeten ergens een plaats vinden en kunnen gedragen worden door anderen. Je mag samen met elkaar spreken over de gemeenschappelijke waarden. Voor ons zijn dat dan christelijke waarden maar we moeten toch nog een gemeenschappelijk terrein hebben met andere mensen, ook de holebi lobby moet daar rekening mee houden dat er mensen anders denken dat zij, en die moeten ook getolereerd worden. Carla: Een protestactie heeft doorgaans tot doel de politiek te beïnvloeden. Is er een meerderheid in het parlement om de holebi-adoptie een wettelijk kader te geven? Mieke Stessens denk alvast van wel:


10

Mieke: De meeste democratische partijen die steunen ons inderdaad en wij hopen dan ook dat wanneer de kamer het wetsvoorstel behandeld dat het goed gekeurd zal worden. Daar denk ik ook wel aan dat we van een draagvlak kunnen spreken. Carla: Het is echter opvallend dat ook verschillende politici deelnemen aan de Mars. Marie-Christine MARGHEM zit in het federale parlement, als lid van een meerderheidspartij, maar wil haar stem niet aan dit voorstel geven. Voor haar is deze manifestatie dan ook een belangrijk signaal! Marie-Christine MARGHEM: Je ne sais pas au finale les députées par leur vote vont faire changer les choses, on verra dans quel sens le vote s’exprimera. Mais c’est certain que les représentants politiques vont être attentifs à cette type de manifestation, et je crois ce qui sont présents à la manifestation cherchent à donner un signal au représentants politiques, c’est sûre. Luc: We weten allemaal dat de meerderheid in de kamer zeer nipt is om homo-adoptie toe te staan, dat zal ook te maken hebben met het homohuwelijk en andere vormen van homo-samenleving, die vrijwillige keuzes zijn van twee volwassen mensen. Maar hier breidt men dat uit, met die keuze van die twee volwassen mensen, naar een kind dat niet kan kiezen. In die zin zijn er best heel wat mensen van allerlei politieke stromingen waar men eigenlijk denkt van ja, hier staan voor de kinderen is ook sociaal zijn, het is niet anti homo, het is niet homofoob, in de zin van dat we geen respect hebben voor homoseksuele mensen in de maatschappij. Maar het is ook onze sociale morele plicht om hier te zijn om het recht van al de kinderen te vrijwaren een papa en een mama te kunnen hebben. Pascal: Ik vind het niet zo’n makkelijk onderwerp, want het gaat over gevoelens en liefdebanden, en dat ligt natuurlijk heel delicaat. Voor twee mensen die dat willen vertolken naar later toe, het is een delicaat onderwerp. Maar aan de andere kant is het gezin zo belangrijk, zo dierbaar, zo waardevol, heeft dat ook al die eeuwen aangetoond, het is ook natuurlijk gegeven, ma en pa, dat ik zeg van, ja daar moet ik blijven achter staan, het is zo kostbaar, zo’n kostbaar goedje, je moet het beschermen. En dat moet ook eens gezegd worden en luid op gezegd worden. Uit andere verhalen horen we vaak en het is zeer democratisch het is ‘catchy’ , het is in, het verhaal van gezin is wat traditioneel, wat afgesleten misschien, maar zo belangrijk en daarom vind ik dat heel mooi, dat, dat gebeurt en dat ook gebeurt in zo veel kleurigheid van gelovigheid, religieuze, politieke, etnische, dat is mooi, echt gaan, ja voor het gezin.


11

Reflectievragenlijst 1. Herken je je in de argumentatie van dit artikel/dit getuigenis? …………………………… ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... 2. Met welke elementen ben je het eens/oneens? 0 Eens (waarom?) : ................................................................................................. ......................................................................................................................................... ........................................................................................................................................ ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... 0 Oneens (waarom?): .............................................................................................. ......................................................................................................................................... ........................................................................................................................................ ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................... 3. Kan de argumentatie in grote lijnen het Bijbels toetsingskader doorstaan? 0 Zo ja: toon aan!?):........................................................................................ ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... 0 Zo neen: toon aan!?): ........................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... 0 De Bijbel zegt er m.i. niets over: ........................................................................... 4. Welke is jouw persoonlijke reactie /aanvulling op dit artikel? …………………………. ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ....................................................................................................................................... (Graag je/jullie antwoord op vraag 4 mailen naar 'Ethiek en Maatschappij-EAV': lucwilly@euphonynet.be

GENIETEN VAN GENOEG


12

http://www.erts.org/index.php?cat_ID=4&radiotv=116 ERTS R116 - UITZENDING 19/01/2005 – Welkom Jean: Goedenavond beste luisteraar, welkom bij ERTS, de Evangelische Radio & Televisie Stichting. Vanavond spreken we met Luc Borkes uit Genk. Hij wil een alternatief geluid laten horen in een maatschappij die altijd maar streeft naar 'meer'. Zelf wil hij zijn leven niet voortdurend laten beheersen door de wetten van de economie, en wil hij 'genieten van genoeg'. Inleiding Carla: Nog nooit was er zoveel rijkdom op aarde, en nog nooit was die zo slecht verdeeld. Bezit is mooi voor wie het heeft, maar ook een bron van jaloezie voor wie het zonder moet stellen. Luc Borkes vindt niet dat iedereen precies evenveel moet hebben, maar is wel van mening dat de verdeling van de aardse goederen veel eerlijker kan. We moeten beter omgaan met de dingen die we gekregen hebben, en hij gebruikt daarbij het oude woord 'rentmeesterschap'. Niet toevallig een begrip uit de Bijbel, want Luc is overtuigd dat de christenen nog altijd een belangrijke rol hebben te spelen op sociaal en ethisch vlak. Hij vindt het niet goed dat we ons leven alleen maar door de regels van de economie laten bepalen! Luc: De wetten van de economie dicteren helaas ons hele denken. Toen de muur viel was er in het westen een triomfalistische, uitgelaten stemming: zie je wel, het communistische systeem is failliet gegaan, het heeft niet gewerkt. En ik moet zeggen dat ik zelf ook heel erg ontroerd was toen de muur viel en er vrijheid kwam in die landen die zolang geknecht zijn door een totalitair systeem. Maar op dit moment, zeker in Europa, maar ook in Amerika natuurlijk, ontstaat er een nieuwe vorm van totalitair denken, waarbij de economie zo’n beetje het gouden kalf is. Als we er van uit gaat dat het kapitalisme in zichzelf de oplossing biedt voor een groeiende welvaart in de wereld waarin iedereen in kan delen, dan zou je haast denken dat als iedereen die globalisering omarmt dat je ook heel simpel ook een betere maatschappij krijgt. Maar in de realiteit, ook in de landen die in ontwikkeling zijn, is dat lang niet altijd. Ook al staat er een cijfertje van ‘daar is economische groei’, dat dit inhoudt dat iedereen er een graantje van mee pikt. Er is wel economische groei, maar zoals dat op wereldschaal gebeurt, is er een beperkte klasse die daar eigenlijk het meeste voordeel van heeft. Wanneer er dan alleen hele rijke en hele arme overblijven dan mag het bruto nationaal product nog zoveel stijgen. Wie heeft er dan baat mee uiteindelijk, dat vind ik toch zorgelijk, wat niet wil zeggen dat ik tegen vrij initiatief ben. Ik geloof in de prikkel om te werken bij de mens moet liggen, bij de gemeenschap moet liggen, bij kleine dorpsgemeenschappen, bij wijken, ook hier in het westen, dat is heel belangrijk. Als je die prikkel wegneemt dan krijgt ge een totalitair systeem. Maar de balans voor mij daarin is, dat hele oude woord, wat bijna niet meer voorkomt, rentmeesterschap. Rentmeesterschap dat is zoiets als onderaanneming, beheerder zijn van een stuk land, beheerder zijn van goederen, beheerder zijn van al de bronnen die er op aarde zijn, en als christen vind ik dat enorm uitdagend en we moeten ons best doen opdat zo goed mogelijk te beheren, wat een enorme opdracht is, een enorme verantwoordelijkheid. We moeten keuzes maken. Die grote beheerder die ons dat in beheer heeft gegeven, - God - om het maximum daaruit te halen dat Hij daardoor geëerd wordt!


13

Carla: In de Bijbel staan heel wat teksten die handelen over een rechtvaardige verdeling van bezit. Toch laat de geschiedenis zien dat de kerk zich lang niet altijd heeft ingespannen om de zwakke te beschermen. In die zin kan het vreemd klinken dat er nu pas op de verantwoordelijkheid van de christenen gewezen wordt. De invloed van het christendom in de samenleving wordt immers steeds minder. Had de kerk niet veel vroeger moeten handelen? Luc: Ja, dat is absoluut een punt aan de ene kant, de hiërarchie van vele kerken heeft daar al te lang de machthebbers en de grootgrondbezitters - ze waren zelf ook machthebbers - de hand boven het hoofd gehouden. Er was belangenvermenging, maar het is niet altijd en overal zo negatief geweest. Als evangelische christenen hebben we eigenlijk een sociale erfenis die we vanaf het begin van de negentiende eeuw een stuk kwijt zijn geraakt. Van oudsher waren wij juist een beweging die heeft meegewerkt om de slavernij af te schaffen, heeft meegewerkt om weduweverbranding in India (als ik het wel heb) tegen te gaan. Het gevangeniswezen aanzienlijk te verbeteren. Denk aan het Leger des Heils: het evangelie was geen theoretisch blabla een woordje wat geplaatst werd om zielen in die zin te winnen om alleen maar voor een kerkelijke structuur als stoelenopvulsel, maar was bewogen! Het eerste christendom was radicaal evangelisch, radicaal sociaal, radicaal relevant, deelde, bad, streed, vocht niet met wapens maar met tranen om de naaste ten dienste te zijn. En dat evangelie kan in Europa het verschil weer gaan maken. Maar een evangelie wat zegt ‘Amen’, prachtige preek, mooi gedaan, entertainmentchristendom, wat onveranderd naar huis gaat, zelfs als Gods woord gesproken heeft, wat de vorm waarin de eerste christenen leefde eigenlijk een beetje weg theologiseert, dat is niet meer voor nu. Een stukje gemeenschap van goederen, diep met elkaar omgaan, als je iemand het evangelie brengt je durven afvragen van ben ik ook bereid om mij ook te engageren voor die persoon, als er dat er niet meer is en als dat niet terug komt dan is dat geloof dat we preken op zichzelf genomen dood! Of de Bijbel een blauwdruk geeft voor de economie, de maatschappij, dat zou ik zo niet uitdrukken. Ik geloof niet in de Bijbel als een kookboek, een voorschriftenboek. Ik geloof in de Bijbel als een boek met hele degelijke relevante, goede bovenmenselijke uitgedachte kaders die heel veilig zijn. En een mens enorme levensvoldoening, levensvreugde, levenszin, opdracht geven; maar natuurlijk tot die principes, tot dat kader behoort mededeelzaamheid, behoort het omzien naar je naaste. Het zorgen dat je niet te veel besteedt, dat je zorgzaam bent, respect heb voor de schepping, dat je respect hebt voor het geld en goed wat je is toevertrouwd. Carla: Er wordt vaak gezegd dat een mens tevreden moet zijn met datgene wat hij heeft. Dat is natuurlijk gemakkelijk gezegd wanneer je alles hebt wat je nodig hebt. Maar wanneer is genoeg eigenlijk 'genoeg'? Luc: Ik heb daar zelf heel lang mee geworsteld om voor mezelf te bepalen wat is genoeg, en ik heb gemerkt dat alle dingen samen hangen. Mijn basisrelaties, in mijn eigen gezin, de kleinste kern en hoe ik daar leef en besteed. En de keuze voor mijn


14

werk, en hoeveel ik werk, en hoeveel ik verdien en met welke auto ik rij, en hoeveel ik kan sparen enz. Wij hebben als gezin besloten om minder te verdienen; om de kwaliteit van de tijd die je hebt: die relaties. We hebben nu twee geadopteerde kinderen; die zijn niet voor niets van zo ver gekomen; niet om hun vader nooit te zien. ‘Wie is toch die man die zondags het vlees komt snijden?’ En een dergelijk type vader wil ik niet zijn; dat is een keuze. Ik moet eerlijk zeggen dat ik dit vroeger genuanceerder zag en nu zie ik dat eigenlijk vrij radicaal. Zolang ik daar niet voor kies - en dat is een hele worsteling om daartoe te komen - dan kom je nooit tot die rijkere dimensie.Van dat ik ook anders kan omgaan met alles wat mij door God aan mij is toe vertrouwd, als rentmeester, als beheerder en dan kan ik ook nooit genieten van het genoeg! Ik heb de ervaring dat als je het zuiniger aan wil doen, of wat ik bedoel, met wat minder rond komen dat het niet eenvoudig is als je tot een bepaalde laag van de bevolking behoort, waar er bepaalde verwachtingspatronen zijn van zo moet je leven, anders doorbreek je een ongeschreven code van weelde. Dat veroorzaakt een spanningsveld en dat is niet simpel om daar mee om te gaan en ik heb geleerd stilaan om mijn oren daarvoor te sluiten, radicaal. Als ik kies om genoeg te hebben, dan is dat mijn keuze en die van mijn vrouw voor ons gezin. Dat de kinderen dan zeggen, ja maar de buren of de mensen om ons heen op school, ze hebben een televisie en ze hebben nog een chiquere wagen. Ze hebben dit en ze hebben dat, dan is dat heel goed te begrijpen dat de kinderen dat zeggen. Aan de andere kant als ik zie wat onze kinderen heel praktisch, bv. met waardeloos materiaal allemaal creatief kunnen maken. Dan zijn het voor mij de meest fantastische rentmeesters en beheerders van de schepping die ik ken. Dus je geeft ze dat dan ook mee, een eenvoudige opvoeding met respect. En niet zomaar een GSM en niet zomaar al de moderne middelen wat er allemaal is, jassen met radio erin heb je tegenwoordig al. De kinderen leren ook genoegen te nemen met genoeg, waardoor ze de rijkdom gaan ontdekken dat hun persoonlijkheid meer kan groeien! Is dat een verplichte eed van armoede? Dat heeft er niets mee te maken. Het is een keuze om in alles wat aan ons is toevertrouwd, de mens, het gezin, de familie, je straat, je buren, je huis, al dan niet gehuurd, je auto, je TV of geen TV wat dan ook, daarin in alle facetten vrijwillige keuzes te maken, die ook denken aan het belang van je naaste. En dat is het antwoord, dat is radicaal en dat begint bij onszelf!


15

IMPULSEN VOOR EEN WELZIJNSECONOMIE BILZEN, MEI 2004.

Onze Westerse samenleving is dringend toe aan een bezinning wat betreft onze manier van leven. Nu wordt er veel welvaart gecreëerd die regelmatig ten koste gaat van welzijn. Binnen het kader van vrij en creatief ondernemen, moet er een ander alternatief mogelijk zijn, waarbij het Staatshuishouden vanuit een evenwicht tussen inkomsten en uitgaven vertrekt. Een maatschappelijk debat op gang brengen om de waarde van mensen, relaties, rechtvaardige verdeling van goederen en een ‘Welzijnseconomie’ ter sprake te brengen, is een middellange termijn doelstelling van E§M. Na de val van het Communisme in Oost-Europa en in grote delen van Afrika, lijkt het liberale kapitalisme de enige weg. Anders-globalisten hebben een punt; ook al brengen ze dit niet altijd even verstandig over. Toch moet de discussie dieper gaan dan of je vóór of tegen globale groei-economie bent.Het onderwerp is daarvoor te complex. De weerstanden om het anders te gaan doen zijn erg groot. Vragen die te maken hebben met het spanningsveld tussen overdadige welvaart enerzijds en welzijn anderzijds zijn fundamenteel. Met andere woorden: wat maakt een mens echt gelukkig op de lange termijn? Economische doelstellingen in relatie met de kwaliteit van het product en die van het bedrijf, worden dan belangrijk. Een groep mensen, die tevreden kan en wil zijn met een nulgroei of een stabilisering van de welvaart, kan andere groepen beïnvloeden. Moet een overheid ethische investeringen en beleggingen, met kwaliteitsnormen voor mens, beheer en milieu aanmoedigen? E§M meent van wel. Zelfontplooiing op de kap van onze meest intieme relaties (in het gezin), leidt niet tot een meer stabiele samenleving. Verplichte ‘ontplooiing’ van beide ouders in het arbeidsproces, verstevigt misschien de ik-het relatie, dat is de relatie tot de arbeid en /of het product. Maar de ik-jij relatie komt onder spanning te staan. Dergelijke ontplooiing verplicht stellen is geen overheidstaak. Ouders zijn zelf mans genoeg om te kiezen voor hun gezinsrelaties in verhouding tot hun welvaart. Maar de overheid moet daarvoor wel ruimte creëren. De overheid zou voldoende waarborgen en voorzieningen moeten treffen, zodat mensen die zorgtaken op zich hebben genomen ten behoeve van kinderen, langdurig zieken, mensen met een handicap en hulpbehoevende ouderen daartoe in staat worden gesteld. Dit kan niet anders dan dat het gedragen wordt vanuit de basis, evenals het vrijwilligerswerk en de mantelzorg door particuliere initiatieven. Aanmoediging vanuit de overheid is daarbij hard nodig, vindt E§M. Kleinschalige projecten aanmoedigen, zoals het (contractueel) gezamenlijk aankopen van bepaalde goederen, de band met de buurtwinkel en de buurtindustrie verstevigen en kleine coöperaties bevorderen, kan op plaatsen een mentaliteitswijziging te weeg brengen. Geld en /of tijd die vrijkomt bij gezamenlijke aankopen (bv. één auto), kan worden besteed in andere aankopen, kwaliteitstijd voor het gezin en de buurt, solidariteit. Het milieu zal minder belast worden hierdoor. Het ongegronde economische optimisme van vooral de paarse regeringen, stemt ons tot nadenken.Is het werkelijk zo dat eindeloze economische en ‘humane’ groeisprongen in het verschiet liggen? Of zal die droom ooit ook bij ons uit elkaar spatten, als er geen correcties worden aangebracht? Mede door onze


16

(investerings)verantwoordelijkheid spatte in Zuidoost Azië en in bepaalde landen in Zuid-Amerika die droom al als een zeepbel uit elkaar. Moet het systeem eerst vastlopen vóór we ‘vrijwillig’ een derde weg kiezen; overdreven winstbejag noch staatsgeleide economie doen recht aan de waardigheid van de mens. De overheid is verantwoordelijk voor het scheppen van een minimum kader voor rechtvaardige bescherming van zwakkere groepen in de bedrijven, het aanmoedigen van creativiteit, bedrijfsleiders op hun individuele verantwoordelijkheid aanspreken en het rentmeesterschap t.a.v. (natuur)bronnen en arbeidsmiddelen, mensen, product en kapitaal te bevorderen. Belastingen zouden consequent naar draagkracht moeten worden ingevoerd en/of herzien en aftrekposten kunnen ook beter als correctie naar burgers, die het nodig hebben, worden toegepast. Tenslotte vraagt E§M aandacht voor het kritisch beschouwen van onze westerse levensstijl in het licht van universele (christelijke) waarden en normen. Een nieuw engagement t.a.v. een ethische houding van zowel bedrijfsleiders, als politici en gewone burgers, is dringend gewenst. De overheid kan gerust ethische bedrijfsopleidingen aanmoedigen, waarin waarden-heroriëntatie, gebaseerd op alle aspecten van een duurzame bedrijfsvoering, centraal worden gesteld. . K.M.O.’s en familiebedrijven reële ademruimte gunnen; kleinschaligheid, verscheidenheid en creativiteit bevorderen en een wettelijk beschermingskader tegen monopolievorming uitbouwen, zijn een must voor E§M. De duurzame inbedding van bedrijfjes - ook landbouw!- in de eigen omgeving is noodzakelijk.De overheid moedigt werkgevers aan om de betrokkenheid van medewerkers te honoreren, zodat zij hun eigen verantwoordelijkheid voor het bedrijf inhoud kunnen geven. Hierbij hoort ook de participatie van werknemers bij de totstandkoming van sociale overeenkomsten. Het ondernemingsbeleid zou best gericht zijn dat medewerkers zich blijven ontwikkelen en ontplooien, zodat zij duurzaam kunnen participeren in de maatschappij. Op Europees niveau de discussie over de bovenwettelijke status van Multinationals voeren, moet volgens E§M overwogen worden. Normen van rechtvaardigheid en verantwoordelijkheid gelden dus ook voor dat soort bedrijven.


17

Reflectievragenlijst 1. Herken je je in de argumentatie van dit artikel/dit getuigenis? …………………………… ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... 2. Met welke elementen ben je het eens/oneens? 0 Eens (waarom?) : ................................................................................................. ......................................................................................................................................... ........................................................................................................................................ ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... 0 Oneens (waarom?): .............................................................................................. ......................................................................................................................................... ........................................................................................................................................ ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................... 3. Kan de argumentatie in grote lijnen het Bijbels toetsingskader doorstaan? 0 Zo ja: toon aan!?):........................................................................................ ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... 0 Zo neen: toon aan!?): ........................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... 0 De Bijbel zegt er m.i. niets over: ........................................................................... 4. Welke is jouw persoonlijke reactie /aanvulling op dit artikel? …………………………. ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ....................................................................................................................................... (Graag je/jullie antwoord op vraag 4 mailen naar 'Ethiek en Maatschappij-EAV': lucwilly@euphonynet.be


18

EUROPA: ALLE MENSEN WORDEN BROEDERS? http://www.erts.org/index.php?cat_ID=4&radiotv=82

ERTS R101 -UITZENDING 05/05/2004 Goedenavond beste luisteraar, welkom bij deze uitzending van ERTS, de Evangelische Radio & Televisie stichting. Vanavond richten we onze blik op het Oosten van Europa, niet zozeer uit toeristische interesse, maar wel met het oog op de uitbreiding van de Europese Unie. We doen dat samen met twee mensen die enkele van de nieuwe lidstaten al hebben bezocht. Wie maar enigszins de actualiteit gevolgd heeft, kan het niet zijn ontgaan: sinds enkele dagen is de EU heel wat groter geworden. Als er in één keer 10 nieuwe landen bijkomen, dan mag dat gerust een historische stap genoemd worden. Op allerlei manieren probeert men ons daarover enthousiast te maken. En toch liggen de meeste mensen er niet direct wakker van. Vreemd, want Europa bepaalt ons leven meer dan we geneigd zijn te denken. Maar is deze stap ook een sprong voorwaarts? We legden een aantal vragen voor aan Kris Vleugels. Als voorzitter van de Evangelische Alliantie Vlaanderen bekijkt hij de ontwikkelingen uit geloofsperspectief, maar hij is evenzeer geïnteresseerd in de vele maatschappelijke aspecten. Wat mij opvalt bij die Oost-Europese landen is,dat daar heel veel dynamiek zit. Ondanks de erfenis die ze mee dragen van jaren lange communistische onderdrukking is er een nieuwe dynamiek waarneembaar. Die zou wel eens aanstekelijk kunnen werken in Europa. Ik denk, dat dat gaat gebeuren; ik ben daar nogal optimistisch in! Ik denk niet dat we moeten vrezen maar eerder blij mogen zijn met nieuwe mogelijkheden. Luc Borkes uit Genk is actief lid van de Werkgroep Ethiek en Maatschappij van de Evangelische Alliantie. Politiek is voor hem een hobby, en evenals Kris Vleugels maakt hij deel uit van een Christelijke politieke beweging. Hij volgt de internationale ontwikkelingen van dichtbij, en stelt vast dat er bij de nieuwe lidstaten heel uiteenlopende redenen zijn om toe te treden. Enerzijds speelt het idealisme, anderzijds is ook de Westerse rijkdom heel aantrekkelijk. En dikwijls lopen verschillende motieven door elkaar! Ik denk dat het heel genuanceerd ligt, voor een aantal mensen leeft het nog heel sterk, dat men van het juk van het communisme bevrijd is! Ik denk zelfs voor de meerderheid van de mensen. Anders loopt het in het Westen, dat staat dan weer met gespannen voet met de universele waarden die het christendom voorhoudt, want het westen heeft zoveel over voor die eventuele vrijheid, dat men vergeet dat men de diepste eventuele vrijheid juist erin bestaat en de mogelijkheid dat je jezelf ook aan een ander kan geven. Ik denk dat in het Oosten die sociale samenhang nog sterker is; dat heeft men niet kunnen afbreken onder het communisme, daarin zijn zij rijker dan wij, vind ikzelf, het ligt heel genuanceerd. Het vrijheidsideaal is heel sterk aanwezig in het Oosten maar dat vrijheidsideaal invullen op een verantwoordelijke manier leeft ook nog sterk. Maar de tijd zal leren, in welke mate dat het Oosten een meerwaarde zal kunnen betekenen voor het westen! Ik hoop dat er eigenlijk wel op! In het Oosten weten ze waar het opgelegde collectivisme naartoe leidt; ze hebben het meegemaakt tientallen jaren lang, en vooral de gelovigen zijn zwaar onderdrukt geweest


19

door het staatssocialisme dat wilde bepalen hoe iedereen denkt en ik denk dat ze ons heel veel kunnen bijbrengen over die dingen die belangrijk zijn bij mensen. Namelijk bij de bevolking, en die niet te maken hebben met de verhouding, staat -individu, maar die te maken hebben met groepen in de bevolking en dat is een belangrijke zaak! Alle mensen worden broeders is de nationale hymne van Europa. Het is hoe dan ook het ideaal dat de basis vormt voor de Unie. Maar is er wel een dergelijke uitgesproken behoefte om één geheel te vormen? Uiteindelijk heeft toch ook ieder volk zijn eigenheid, en bestaat er dan wel zoiets als een Europese identiteit? Uiteraard wel, we hebben natuurlijk wel een stuk gemeenschappelijke geschiedenis in het christendom, in de Griekse Romeinse cultuur en met de joodse wortels in het christendom, zeker niet te vergeten, en de Verlichting. Ik denk dat, dat stromingen zijn die de Europeaan als mens bindt, maar die culturele verscheidenheid die uit zich toch ook al heel sterk in de manier waarop regeringen, waarop mensen de eigenheid van hun land willen beleven en invullen! Zeker is er die nood aan broederlijkheid, verbondenheid. Ik denk dat Europa alleen maar kans heeft als het een volwaardige unie wordt op termijn en dat kan niet als het alleen maar om geld gaat. Je gaat geen volk overtuigen - zelfs als het voordeel betekent voor de eigen portemonnee - ga je geen enkel volk overtuigen van zich aan te sluiten bij een groter geheel als ze daar niet een stuk van zichzelf terugvinden in dat grotere geheel. Dat betekent dat, het gaat ook over mentaliteit, het gaat over eigenheid en ze moeten zich kunnen herkennen in de hele Unie! Dus we moeten een balans vinden in de geborgenheid van de eigen cultuur en van uit die geborgenheid open leren staan voor andere en dat is een proces misschien van wel honderd jaar en dat kan men niet in een paar wetten gieten en dat zo even beslissen want dan krijg je een dictatuur! Echte eenheid is dan wellicht niet met wetten op te leggen, toch beheerst de Europese wetgeving ons leven veel meer dan we doorgaans beseffen. En de discussie over een Europese Grondwet heeft heel wat stof doen opwaaien. Vooral het feit of de christelijke erfenis van ons werelddeel en de rol van de kerken in het leven van vandaag daarin beschreven moest worden, leidde tot ernstige meningsverschillen. Dit toont aan dat het niet eenvoudig is om een gemeenschappelijke basis te vinden. De Europese Grondwet zou een basis moeten zijn waar alle burgers zich eigenlijk een stuk veilig bij voelen en ook een stuk betrokken zouden moeten bij voelen, wat vaak ontbreekt! Waar ze zich ook in moeten erkennen en zo ook die grondwet moeten erkennen, maar het is natuurlijk ergerlijk wanneer pogingen worden ondernomen om die grondwet te gebruiken om een stukje geschied vervalsing te doen. Wanneer men beweert dat het christendom, de Joods-Christelijke gedachten geen goede inbreng heeft gehad om een bijdrage te leveren aan het Europese huis, dan zeg ik dat je niet serieus, niet eerlijk bezig bent! Waarover gaat het? Het gaat over eer, alleen maar over de symboliek van moeten we ergens verwijzen naar God in die grondwet. In de inleiding van de Europese grondwet, in de preambule, zijn er twee zaken die hierover gaan. De eerste verwijzing in de grondwet naar God in de zin van “Voor God en vaderland” zoals in de Duitse grondwet en in de grondwet van de Verenigde Staten staat, maar ik denk dat dit al een discussie


20

is die achter de rug ligt, dat daar zeker geen meerderheid voor te vinden is. Een tweede zaak, ook in de preambule is een verwijzing naar het christelijke erfgoed van Europa, daar zeg ik dan, daar zou het daar al een leugen zijn als daar niets van in stond. Zeker als er iets van over het humanisme zou staan als één van de wortels of de basis van Europa en niets over het christelijke geloof, over de kerkengeschiedenis, heel Europa is doorspekt met christelijke kunst, christelijke ethiek, christelijke erfenis in het algemeen dat zou een leugen zijn. Dan zeg ik met Romano Prodi: liever niets over de historiek dan wel van alles daarover maar de kerk, of de kerken of het christelijke geloof eruit gelaten. Als je er vanuit gaat dat er universele normen en waarde bestaan en je laat God weg uit de grondwet en je laat het christendom weg uit de grondwet en als enige land heeft België ook nog gevraagd om artikel 51 ook nog te wraken namelijk de relatie van de overheid met de kerken en dat word er specifiek gesteld dan denk ik bij mezelf, men gaat een hele boel burgers tot tweede rangburgers maken op die manier en ik denk dat we de handen in elkaar moeten slaan en we hebben hele redelijke argumenten om al die aangehaalde stromingen die ik net heb genoemd van het klassieke humanisme, over het hedendaagse humanisme en het christendom met de Joodse wortels heen, er is een plaats voor iedereen in Europa en dat moet ook in de grondwet staan. Dan zal het een samenbindende factor zijn, anders zou het uit kunnen draaien tot het discrimineren van een hele belangrijke bevolkingsgroep in Europa. Want er zijn nog altijd ontzettend veel mensen die zelfs als men niet meer kerkelijk is toch nog hechten! Ik zou zelfs durven zeggen zwaar hechten aan die universele waarden en normen, dat is mijn mening daarover' Zowel Kris Vleugels als Luc Borkes brachten verschillende malen een bezoek aan OostEuropa. In de vijftien jaar dat deze landen vrij toegankelijk zijn, is er heel wat veranderd! Mijn eerste ervaring met Oost-Europa was in 1990 vlak na de val van het ijzeren gordijn ik ben toen samen met andere naar Roemenië gereisd met hulp konvooien, ik ben daar zwaar onder de indruk gekomen van het vroegere regime en het ‘veiligheids’ apparaat dat daar nog rond liep. Niemand was zeker dat dit ging blijven duren, ze waren allemaal nog achterdochtig, de hele economie lag eigenlijk plat, er was niet veel meer dat nog werkte en ik stelde vast dat het initiatief dat bij een volk zou moeten de ambitie, de wil om vooruit te komen dat er zouden moeten zijn dat dat er toen niet was! Ik ben dan nog wel een paar keer in Oost-Europa geweest. Laatst keer was in het najaar van vorig jaar, waar ik ook een hele aangename ervaring had in Bratislava was er een Europees sociaal congres en wat er daar me opviel was dat er daar die Oost Europese vertegenwoordigers van allerlei organisaties die bezig waren met christelijk sociaal werk. Dat die vertegenwoordigers veel beginselvaster, veel enthousiaster en veel overtuigender waren van hun identiteit; als christenen betekende ik iets voor de samenleving dan de westerlingen. De westerlingen hadden meer de mentaliteit van, ja jullie jongens uit het oosten, jullie leren het nog wel, jullie zijn nu idealisten, een beetje naïef maar ge zult wel zien, we wachten wel af of het zo zal blijven. Ik hoop dat het zo zal blijven want we kunnen veel van dat jeugdig enthousiasme van hen leren, daar ben ik van overtuigd'


21

Reflectievragenlijst 1. Herken je je in de argumentatie van dit artikel/dit getuigenis? …………………………… ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... 2. Met welke elementen ben je het eens/oneens? 0 Eens (waarom?) : ................................................................................................. ......................................................................................................................................... ........................................................................................................................................ ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... 0 Oneens (waarom?): .............................................................................................. ......................................................................................................................................... ........................................................................................................................................ ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................... 3. Kan de argumentatie in grote lijnen het Bijbels toetsingskader doorstaan? 0 Zo ja: toon aan!?):........................................................................................ ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... 0 Zo neen: toon aan!?): ........................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... 0 De Bijbel zegt er m.i. niets over: ........................................................................... 4. Welke is jouw persoonlijke reactie /aanvulling op dit artikel? …………………………. ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ....................................................................................................................................... (Graag je/jullie antwoord op vraag 4 mailen naar 'Ethiek en Maatschappij-EAV': lucwilly@euphonynet.be


22

HET NATUURLIJKE GEZIN AAN HERWAARDERING TOE. Bilzen, mei 2004. Het gezin als de eerste en belangrijkste sociale bouwsteen. De gemiddelde Vlaming ligt er nog wakker van. Ethiek en Maatschappij wil het welzijn van het "gezin", dus van jongens, meisjes, vaders en, moeders (papa’s en mama’s) laten versterken. De wetgeving en een aanmoedigingsbeleid (zouden) moeten het huwelijk meer kunnen stimuleren en beschermen. Moet het huwelijk verder ontwaard worden? Soms lijkt dat wel een politieke doelstelling. Ze staat haaks op de waarde die Vlamingen tot op vandaag aan hun gezins- en familieleven hechten. Niet dat het overal peis en vree is. Verre van. Maar omdat huwelijk en gezinsvorming gegeven zijn in iedere samenleving, in ieder tijdperk en over alle culturen heen, kan je moeilijk aan het universele karakter ervan tornen. Als het natuurlijke gezinsleven onder druk staat, dan komt de hele samenleving in het nauw. Gezinnen worden bovendien bestookt met porno op het web, prostitutie als ‘erkend beroep’, onpedagogische (kinder)programma’s en laagdrempelige gokmogelijkheden. Het sociale – en feitelijke!- kapitaal van onze samenleving kan slechts veilig worden gesteld door het concrete engagement van gezinnen om trouw na te streven daarbinnen kan dan een voorbeeldfunctie en waarden- en normenoverdracht plaats vinden,. Een ecologisch bewustzijn, solidariteit, menselijke waarden, samenleven, respect voor andersdenkenden,… het gezin kan daarvan de bakermat zijn. Verantwoorde omgang met geld wordt vooral daar geleerd. Van ontwrichte gezinnen zijn op termijn de sociale en psychische gevolgen op de maatschappij niet te overzien. Is het wenselijk om een meerderheid aan ‘alternatieve’ gezinsvormen na te streven? E§M vindt van niet. Het individuele recht om te kiezen met wie je door het leven gaat, staat in een aantal situaties haaks op het recht van kinderen om door hun natuurlijke ouders te worden opgevoed. De balans tussen ouderrecht en -plicht lijkt in dat geval doorgeslagen te zijn naar de eerste factor. De kinderen worden feitelijk opgeofferd. Wanneer wordt een wettelijke balans tussen rechten en plichten ingebouwd? Een concreet idee is het om begeleiding bij huwelijksproblemen te subsidiëren. Voorhuwelijkse relatiebegeleiding en huwelijksondersteunende programma’s verdienen de aandacht en de steun van de overheid. Preventieve begeleiding op het gebied van financiën, opvoeding en seksualiteit, liefst geworteld in het buurtgebeuren of dorp, kunnen een langtermijn alternatief vormen, wanneer huwelijken onder spanning komen te staan. Echtscheidingen kosten de samenleving (denk bijv. aan de sociale woningbouw, OCMW - uitkeringen, enz.…) immers ook veel meer handen vol geld. Ieder huwelijk dat ‘gered’ wordt, bespaart de samenleving kapitalen. De gelijkschakeling van ongehuwd samenwonenden en gehuwden op fiscaal vlak, w.b. het pensioenrecht, enz. is al een oud zeer. E§M wil ethische codes ontwikkelen om geweld, porno, gokken en prostitutie terug te dringen, buiten de uren dat kinderen naar TV kijken. Verder kan samen minder verdienen, en dus minder luxeartikelen, in ruil voor meer kwaliteitstijd worden aangemoedigd. Maar een rechtvaardige verdeling van inkomsten en lasten, die rekening houdt met de vrije keuze kinderen zelf thuis op te voeden door één van de ouders zonder economische discriminatie, moet een fundamenteel recht zijn. Is ontplooiing thuis, als vader of moeder, voor de samenleving op lange termijn minder waard dan de ontplooiing van een bedrijf?


23

Reflectievragenlijst 1. Herken je je in de argumentatie van dit artikel/dit getuigenis? …………………………… ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... 2. Met welke elementen ben je het eens/oneens? 0 Eens (waarom?) : ................................................................................................. ......................................................................................................................................... ........................................................................................................................................ ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... 0 Oneens (waarom?): .............................................................................................. ......................................................................................................................................... ........................................................................................................................................ ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................... 3. Kan de argumentatie in grote lijnen het Bijbels toetsingskader doorstaan? 0 Zo ja: toon aan!?):........................................................................................ ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... 0 Zo neen: toon aan!?): ........................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... 0 De Bijbel zegt er m.i. niets over: ........................................................................... 4. Welke is jouw persoonlijke reactie /aanvulling op dit artikel? …………………………. ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ....................................................................................................................................... (Graag je/jullie antwoord op vraag 4 mailen naar 'Ethiek en Maatschappij-EAV': lucwilly@euphonynet.be


24

SCHEIDING VAN KERK EN STAAT GESCHONDEN? Brussel, oktober 2003. Een kerkelijke of Islamitische overheid kan beter haar mond houden, als het over universele waarden gaat? Zo lijkt het toch. In het bio-ethische debat haasten bepaalde politici zich om te verklaren dat de scheiding van Kerk en Staat geschonden wordt, als het Vaticaan of een andere instantie een mening weergeeft over zo’n vraagstuk. Wie heeft hier de neiging de scheiding van Kerk en Staat te schenden? Ethiek en Maatschappij maakt ernstige kanttekeningen hierbij. Weten politici nog wel wat de scheiding van Kerk en Staat inhoudt? Sinds de Verlichting vinden velen dat het in politieke debat geen geloofsopvattingen of religieuze overtuigingen mogen worden geuit. Dat is op zichzelf een opvatting, maar wel iets heel anders dan de scheiding van Kerk en Staat! Kerk en Staat hebben ieder een eigen functie, waarbij de één niet over de ander heerst of zich met zaken van de ander bemoeit. Een staat, die directe zeggenschap heeft over de interne zaken van een kerk, wat in de geschiedenis vooral in Byzantijnse landen en in Rusland voorkwam. Maar ook een kerk, die bevoegdheden die aan de staat zijn voorbehouden naar zich toetrekt. Dat is ook een ongewenste situatie, die in het Westen in een deel van de Middeleeuwen voorkwam. Wie dus zegt dat de scheiding van Kerk en Staat is geschonden, zal moeten bewijzen dat óf de staat óf de kerk over de grens is gegaan wat betreft van bevoegdheden die aan de ander toebehoren. Behalve in het geval dat een kerk intern bv. pedofilie, corruptie, enz. zou toedekken. Dan komt de Rechterlijke macht tussen. Het mag duidelijk zijn dat daarvan meestal geen sprake is. Het Vaticaan of een andere geestelijke overheid, geeft gewoon haar opvatting weer over een bepaald ethisch geladen onderwerp, zoals bijv.de openstelling van het huwelijk voor partners van hetzelfde geslacht. Men pleegt daarbij geen staatsgreep of grijpt niet het gezag over het leger of de politie o.i.d. Vrijheid van meningsuiting, dus. Wie dat in de politiek zou willen verhinderen, verbreekt op dat moment de scheiding van Kerk en Staat, door zich met de interne aangelegenheden van een kerk te bemoeien. E§M stelt een oplossing voor: dat een staatsrechtexamen voor toekomstige volksvertegenwoordigers voorkomt: nl. een verkooppunt van degelijke lectuur in ieder Parlement. (Deze keer dus een wat wrange ‘grap’, omdat we vinden dat volksvertegenwoordigers die deze basisbeginselen niet (willen) begrijpen, de democratie echt in gevaar brengen).


25

Reflectievragenlijst 1. Herken je je in de argumentatie van dit artikel/dit getuigenis? …………………………… ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... 2. Met welke elementen ben je het eens/oneens? 0 Eens (waarom?) : ................................................................................................. ......................................................................................................................................... ........................................................................................................................................ ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... 0 Oneens (waarom?): .............................................................................................. ......................................................................................................................................... ........................................................................................................................................ ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................... 3. Kan de argumentatie in grote lijnen het Bijbels toetsingskader doorstaan? 0 Zo ja: toon aan!?):........................................................................................ ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... 0 Zo neen: toon aan!?): ........................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... 0 De Bijbel zegt er m.i. niets over: ........................................................................... 4. Welke is jouw persoonlijke reactie /aanvulling op dit artikel? …………………………. ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ....................................................................................................................................... (Graag je/jullie antwoord op vraag 4 mailen naar 'Ethiek en Maatschappij-EAV': lucwilly@euphonynet.be

MOSLIMS: BRUG VAN VRIENDSCHAP Mensen met een Moslimachtergrond, zijn in de eerste plaats medeschepselen van


26

God. Ze zijn waardig, omdat ze mens zijn. Het zijn geen “evangelisatieobjecten”, maar mensen met een behoefte aan respect, waardering en echte liefde. Zo willen we hen onvoorwaardelijk tegemoet treden en het Liefste wat we hebben met hen delen, zelfs als ze Hem nooit aannemen. De vriendschap moet blijven, ter wille van Isa Al Mashi (Jezus Messias). Het partnerschap van werkers onder Turken heeft onder de paraplu van de Evangelische Alliantie Vlaanderen (Commissie Ethiek en Maatschappij) op 15 maart ll. een tweetalige (Nederlands /Engels) trainingsdag gehouden. De doelgroep bestond uit Vlaamse en Brusselse mensen die samen werken met een Moslim of een Turkse buur hebben. Hun dochtertje op school is eventueel bevriend met een Moslim meisje… of gewoon mensen die regelmatig gesluierde vrouwen ontmoeten en zich misschien afvragen:” Wat kan ik voor deze mensen betekenen? Hoe kom ik in contact met hen? Zou ik ooit een kans krijgen om het Liefste wat ik bezit met hen te delen? Wat zijn eigenlijk de verschillen tussen de Koran en de Bijbel? En wat moet ik zeker NIET doen of zeggen, als ik met een (Turkse) Moslim in aanraking kom? Weet ik het nog helemaal niet?” Getuige-zijn door contact te leggen en vriendschap te sluiten met allochtone mensen. Als je in een allochtone wijk als wilt werken, moet je solidair zijn met de wijk, en deel uitmaken van de buurtgemeenschap. Dan leer je de mensen kennen, en maak je mee wat zij meemaken. Het contact met islamieten zou meer en meer vanuit de gemeente moeten komen,.bv. via een inloopcentrum, waar mensen binnen kunnen lopen voor een praatje en een kopje koffie en eventueel bijbelstudie. Vrouwenwerk en persoonlijk bezoekwerk is nuttig en nodig.Gewoon burencontact is hierbij onmisbaar en vormt de basis! Een groepje christenjongeren, dat zich heeft verdiept in de islam, in gesprek brengen met een groepje moslim-studenten dat zich heeft verdiept in het christendom, is een andere mogelijkheid. Die groepen kunnen het gesprek met elkaar aangaan, elkaar bevragen wat betreft het geloof, met de bedoeling om wat genuanceerder over elkaar en elkaars geloof te gaan denken. Dat is een manier om contact en vriendschap te ontwikkelen. Huiswerkbegeleiding aan scholieren in de moskee is ook erg nuttig. . Af en toe kan er gepreekt worden over een thema dat heel duidelijk betrekking heeft op de multiculturele samenleving en met bijbelstudiegroepen kan één keer per jaar een studie over de islam gedaan. Mogelijkheden zijn verder nog: de cursus 'Bijbel en islam' in samenwerking met de organisatie Evangelie en Moslims. Heel duidelijk wijst E§M erop dat dit een totaal andere vorm van evangeliseren is, dan dat men vroeger altijd gewend is geweest. Bij moslims kun je niet aankomen met 'Zo staat het in de Bijbel, dus zo moet het en jij bent dus fout’. Dat werkt niet en heeft ook nooit gewerkt. Contacten leggen, vriendschap sluiten, is geen ‘evangelisatie’. Deel iets goeds met mensen, niet iets bedreigends. En wat God verder kan en wil doen, merk je vanzelf. Een goed kader voor de benadering van Moslimmedemensen kan zijn: de inherente gelijkwaardigheid van ieder mens, de bereidheid om naar elkaar te luisteren, de uniciteit van Jezus Christus (niet te verwarren met ‘Christendom!); open staan voor wederzijdse culturele verrijking, oog hebben voor de overeenkomsten en verschillen en Bijbelse concepten die diepgaander zijn dan die van de Koran, liefdevol en geduldig toelichten. Reflectievragenlijst


27

1. Herken je je in de argumentatie van dit artikel/dit getuigenis? …………………………… ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... 2. Met welke elementen ben je het eens/oneens? 0 Eens (waarom?) : ................................................................................................. ......................................................................................................................................... ........................................................................................................................................ ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... 0 Oneens (waarom?): .............................................................................................. ......................................................................................................................................... ........................................................................................................................................ ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................... 3. Kan de argumentatie in grote lijnen het Bijbels toetsingskader doorstaan? 0 Zo ja: toon aan!?):........................................................................................ ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... 0 Zo neen: toon aan!?): ........................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... 0 De Bijbel zegt er m.i. niets over: ........................................................................... 4. Welke is jouw persoonlijke reactie /aanvulling op dit artikel? …………………………. ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ....................................................................................................................................... (Graag je/jullie antwoord op vraag 4 mailen naar 'Ethiek en Maatschappij-EAV': lucwilly@euphonynet.be

IN NETTEN VERSTRIKT. Brussel, oktober 2003. De schoolgemeenschappen in het onderwijs zijn van start gegaan per 1


28

september 2003 en onlangs definitief geworden. De extra omkadering wat betreft zorg, I.C.T. en administratieve taken, heeft vrijwel alle scholen ertoe bewogen in te stappen. Een succes dus. Samenwerken is nuttig en ook nodig. Ook vanwege de beperkte middelen.Een belangrijk bijmotief van de minister werd echter niet gerealiseerd. Nauwelijks enkele scholen besloten ‘over de netten heen’ samen te werken. Integendeel. Benadrukken van de eigen identiteit en diepere samenwerking lijkt het gevolg van de hertekening van het onderwijslandschap. Ethiek en Maatschappij, maakt kanttekeningen bij dit beleid. Het behoort niet tot het takenpakket van de overheid om schoolbesturen te motiveren om van ‘kleur’ te veranderen. Betrokkenen in en rondom een school zijn zelf mans genoeg om een koers uit te stippelen, vanuit een eigen identiteit. Merkwaardig dat juist een liberale overheid zo bedillerig blijkt te zijn. Enerzijds wordt de autonomie van plaatselijke scholen versterkt. Anderzijds is er een uitgesproken wens om identiteit te beïnvloeden of zelfs af te schaffen. E§M wijst op de waarde van ‘vrij initiatief’ met betrekking tot het onderwijslandschap. Zouden hoeken- en contractwerk in het basisonderwijs zo’n succes hebben gekend, zonder het Freinetonderwijs? Hoeveel minder Nobelprijswinnaars zou de wetenschappelijke wereld hebben, zonder vrij Joods, Protestants of Katholiek onderwijs wereldwijd? Moet een miniregio als Vlaanderen, identiteit beoordelen of aan banden leggen? De betrokkenheid bij een eigen pedagogische omschrijving, verhoogt juist de zin om creatief en gemotiveerd te ondernemen. De herverkaveling van het Vlaamse onderwijslandschap is uitgebleven. De netten, die in de Vlaamse visvijver worden uitgeworpen, hebben allemaal een bepaalde intrinsieke waarde en kleur. Door de vrije concurrentie blijft een ingebouwde zelfreflectie steeds noodzakelijk. Dat is meer waard dan wat je enkel in termen van bezuiniging kunt vertalen. E&M dringt erop aan de volle Grondwettelijke vrijheid opnieuw te waarborgen. Het geld van de belastingbetaler dient niet om de eigenheid van scholen te beïnvloeden. Sinds kort zijn er blijkbaar twee soorten “vrije”scholen: de niet-gesubsidieerde, die (bijna) helemaal vrij zijn en de gesubsidieerde, die veel meer gebonden zijn aan overheidsvoorschriften. Dat onderscheid afbouwen is nodig. Wanneer een onderwijsinstelling de openbare orde niet op een gewelddadige manier schendt, tenminste. En zolang de ouders nog tevreden zijn, is er niets aan de hand. Een terughoudende overheid is hier nodig. Het geld, de manuren werk en de onnodige onrust, die deze discussies met zich meebrengen kan beter besteed worden aan het inkorten van wachtlijsten voor de bouwprojecten van gesubsidieerde scholen. Dat geeft rust, voldoening en motivatie op de werkvloer.


29

Reflectievragenlijst 1. Herken je je in de argumentatie van dit artikel/dit getuigenis? …………………………… ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... 2. Met welke elementen ben je het eens/oneens? 0 Eens (waarom?) : ................................................................................................. ......................................................................................................................................... ........................................................................................................................................ ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... 0 Oneens (waarom?): .............................................................................................. ......................................................................................................................................... ........................................................................................................................................ ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................... 3. Kan de argumentatie in grote lijnen het Bijbels toetsingskader doorstaan? 0 Zo ja: toon aan!?):........................................................................................ ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... 0 Zo neen: toon aan!?): ........................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... 0 De Bijbel zegt er m.i. niets over: ........................................................................... 4. Welke is jouw persoonlijke reactie /aanvulling op dit artikel? …………………………. ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ....................................................................................................................................... (Graag je/jullie antwoord op vraag 4 mailen naar 'Ethiek en Maatschappij-EAV': lucwilly@euphonynet.be


30

IMPULSEN VOOR ONTWIKKELINGSSAMENWERKING Bilzen, april 2004. De zeer ongelijke welvaartsverdeling tussen landen in Noord en Zuid, in Oost en West en tussen verpauperde stedelijke gebieden en hun vaak rijkere omgeving, is een doorn in het oog voor onze werkgroep. Ethiek en Maatschappij wil binnen onze samenleving de discussie over ons teveel en hun tekort opnieuw aanzwengelen. Maar niet zonder alternatieve denkpistes aan te dragen. Je kan het zelfs verantwoorden uit een stuk ‘eigen belang’. E§M wil een discussie op gang brengen die radicale maatregelen helpt bevorderen. Het hoge Westerse welvaartspeil heeft immers heel wat economische vluchtelingen naar hier gelokt. Dit probleem moet in de wortel worden opgelost langs de weg van kleinschalige, controleerbare, structurele en effectieve projecten voor ontwikkelingssamenwerking. Waar blijft de schuldenlastvermindering voor derde wereldlanden? Ondersteuning van interne ontwikkeling, eerlijke prijsvorming in handelsrelaties, met allereerst aandacht voor onderwijs, de bestrijding van de honger en (landbouw)voorlichting, verdienen de voorkeur. Het aandeel van het BNP voor Ontwikkelingssamenwerking zou op korte termijn naar 0.7 % moeten worden opgetrokken. Een reeds jaren geleden gedane belofte van onze overheid moet daarmee worden ingelost. Bedrijven die nu enkel “winst” halen uit onze Belgische ontwikkelingssamenwerking moeten op hun verantwoordelijkheid gewezen worden en een overheidslabel kunnen verdienen, wanneer ze respectvol en duurzaam ondernemen. Nu de Belgische overheid de combinatie ondernemen en ontwikkelen weer aanzwengelt, moet hier beter op worden toegezien. Buurtkringen, straten, bezinningsgroepen of enkele gezinnen samen, die een partnerschap sluiten met kleinschalige derde- of vierde wereldprojecten, verdienen aanmoediging. Zeker wanneer dat partnerschap bestaat uit wederzijdse verrijking en het bevorderen van rechtvaardige productieprocessen,… Het overgrote deel van de wereld denkt relatiegericht. Ons kleine (maar machtige) Westerse wereldje denkt project- of productiegericht. Evenwaardige partnerschappen vanuit de buurt, kunnen een méérwaarde creëren door groeiend respect voor relatiegericht denken. Een echte mentaliteitswijziging in het Westen moet kleinschalig van start gaan, vanuit die basisgroepen. Een deel van onze import moet zich meer richten naar de 50 armste landen, evenals een deel van onze export. Indien we ons concentreren op de 'vergeten' of 'arme' markten worden daar nieuwe kansen gecreëerd, kansen op leven. Een (nog) grotere betrokkenheid van de politiek (en de media!), bij projecten die ‘werken’, is aan te bevelen. Op die plaatsen, waar de mensen zelf aan de slag zijn gegaan, zonder op de politiek te wachten, kan aanvullend geïnvesteerd worden…zonder het eigen initiatief weer in de kiem te smoren. Verder zouden Triodos-investeringen op Europees niveau aangemoedigd moeten worden. Stel dat het aandeel hiervan de komende decennia tot (méér dan) 50 % zou groeien, zonder de Triodos-normen te verlagen. We zouden stilaan een andere wereld zien verschijnen. Een teken van hoop tot aan de verschijning van onze Heer en Heiland Jezus Christus.


31

Reflectievragenlijst 1. Herken je je in de argumentatie van dit artikel/dit getuigenis? …………………………… ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... 2. Met welke elementen ben je het eens/oneens? 0 Eens (waarom?) : ................................................................................................. ......................................................................................................................................... ........................................................................................................................................ ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... 0 Oneens (waarom?): .............................................................................................. ......................................................................................................................................... ........................................................................................................................................ ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................... 3. Kan de argumentatie in grote lijnen het Bijbels toetsingskader doorstaan? 0 Zo ja: toon aan!?):........................................................................................ ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... 0 Zo neen: toon aan!?): ........................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... 0 De Bijbel zegt er m.i. niets over: ........................................................................... 4. Welke is jouw persoonlijke reactie /aanvulling op dit artikel? …………………………. ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ....................................................................................................................................... (Graag je/jullie antwoord op vraag 4 mailen naar 'Ethiek en Maatschappij-EAV': lucwilly@euphonynet.be


32

Prostitutie als beroep Brussel, november 2003. In het regeerakkoord van de federale regering staat in het hoofdstuk 'een open benadering van diepmenselijke vraagstukken' onder andere vermeld dat de regering een einde wil maken aan de sociale en juridische onzekerheid van de prostituees. Zal een wettelijk statuut dan de gevraagde bescherming bieden aan de minderjarigen in het prostitutiemilieu? Zal de regulering voor een verbetering van de bestrijding van exploitatie en onvrijwillige prostitutie zorgen? Wil de regering zo de illegale prostitutie aanpakken? Ethiek en Maatschappij wil leren uit de ervaringen die onze Noorderburen op dit vlak reeds hebben. We merken op dat het opheffen van het bordeelverbod in oktober 2000 niet de gewenste en de verwachte resultaten heeft bereikt. Vrouwenhandel lijkt eerder te zijn toegenomen! Het blijft zo dat veel illegale prostituees slachtoffer zijn van mensenhandel. Daarnaast kan de politie door de opheffing van het bordeelverbod niet meer zomaar een bordeel binnenvallen. Hierdoor is er minder toezicht en controle. Strafbare vormen van prostitutie verschuiven naar gemeenten waar men minder streng controleert. Dit heeft tot gevolg dat deze prostituees nog meer uitgebuit worden. Vrouwen die illegaal zijn zullen onzichtbaar willen blijven en zijn daardoor extra gevoelig voor uitbuiting en misbruik. Nee, de opheffing van het bordeelverbod in Nederland heeft niet de gewenste en de verwachte resultaten geboekt. Daarnaast moeten we de gevolgen niet onderschatten wanneer het 'beroep' prostituees wordt 'genormaliseerd'. Vanaf dan is er namelijk ook sprake van 'arbeid'. En waar arbeid geleverd wordt dient er een arbeidsovereenkomst te zijn. De arbeidswetgeving zal van toepassing zijn en dit brengt ons bij de volgende vraag. Hoe kunnen we dan de idee van het minimaliseren van lichamelijke en geestelijke problemen bij arbeid verzoenen met het feit dat prostituees veel meer lichamelijke klachten hebben? Ongezond gedrag, overspannenheid en posttraumatische stress komen relatief veel voor. Tevens zal er antwoord moeten gegeven worden op de vraag of werkloze vrouwen dit 'werk' dan ook aangeboden moeten krijgen want het is dan immers door de overheid erkende arbeid. Mogen ze dit aanbod dan ook weigeren? Laten we niet vergeten dat zeker de helft van de prostituees zegt te willen stoppen als dat mogelijk zou zijn! Wij kunnen prostitutie enkel zien als moderne variant van slavernij en we willen voor de vrouwen (en ook mannen) die zich (moeten) prostitueren in de bres springen. Velen van hen hebben geen stem en geen woordvoerder omdat ze illegaal in BelgiĂŤ verblijven of omdat ze gedwongen worden zich te prostitueren. We willen structurele oplossingen voordragen die recht doen aan de echte noden van prostituees. We denken dan aan professionele opvang en begeleiding zodat prostituees uit de prostitutie kunnen stappen. Er dienen inclusieve oplossingen aan prostituees geboden te worden gezien ze vaak met tal van problemen als misbruik, druggebruik, schulden, werkloosheid e.d. te maken hebben. Prostituees die met grote schulden zitten moeten aanspraak kunnen maken op collectieve schuldbemiddeling. Er moet hen een traject aangeboden worden met degelijke kansen op reĂŻntegratie in het maatschappelijk


33

leven. We willen ook preventief werken door reclame en beeldvorming over de vrouw als lustobject in bepaalde media bij te sturen en door een duurzame man-vrouw relatie alle zuurstof te geven. In Zweden gaat men er tegenwoordig van uit dat een vrouw te waardevol is om zichzelf te verkopen. Daar is prostitutie verboden, wat niet wil zeggen dat het daar niet voorkomt. In ieder geval geeft de Zweedse regering een duidelijk signaal wat betreft prostitutie. Het geweten van de maatschappij wordt zo aangewakkerd. Aan ‘cliënten’ wordt zo duidelijk gemaakt dat het niet normaal is om een vrouw te ‘huren’. Die maatschappelijke discussie mag hier ook wel eens gevoerd worden. ‘Progressief’ zijn kan dus een alternatieve invulling krijgen, op die manier. Kan dit geen emancipatorisch punt voor zowel vrouwelijke als mannelijke volksvertegenwoordigers over alle partijgrenzen heen worden? In Nederland heeft men inmiddels de wet ‘Prostitutie als ‘gewoon’ beroep’, al weer voor een stuk teruggedraaid, omdat dames die uit het milieu wilden stappen, geen recht hadden op werkloosheidsuitkering: ze hadden immers vrijwillig hun ‘baan’ opgegeven. Het ‘gewone ‘statuut voor het beroep van prostituee werd vervolgens ingetrokken. Alvast een les voor bij ons. De reïntegratiemogelijkheid voor ex-prostituees wordt dus nu in Nederland alweer tot op zekere hoogte gewaarborgd. Tenslotte: moet ook de prostituant aangesproken worden op zijn verantwoordelijkheid. Als we weten dat één derde van de prostituanten getrouwd is, dan is het voor deze groep de hoogste tijd voor zelfreflectie en is er ook wat dat betreft maatschappelijk debat nodig om ernstig te praten over de waarde en de plaats van seksualiteit in onze samenleving.


34

Reflectievragenlijst 1. Herken je je in de argumentatie van dit artikel/dit getuigenis? …………………………… ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... 2. Met welke elementen ben je het eens/oneens? 0 Eens (waarom?) : ................................................................................................. ......................................................................................................................................... ........................................................................................................................................ ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... 0 Oneens (waarom?): .............................................................................................. ......................................................................................................................................... ........................................................................................................................................ ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................... 3. Kan de argumentatie in grote lijnen het Bijbels toetsingskader doorstaan? 0 Zo ja: toon aan!?):........................................................................................ ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... 0 Zo neen: toon aan!?): ........................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... 0 De Bijbel zegt er m.i. niets over: ........................................................................... 4. Welke is jouw persoonlijke reactie /aanvulling op dit artikel? …………………………. ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ....................................................................................................................................... (Graag je/jullie antwoord op vraag 4 mailen naar 'Ethiek en Maatschappij-EAV': lucwilly@euphonynet.be


35

RELATIEOPVOEDING: RESPECT VOOR ELKAAR Bilzen, november 2003. Het wordt dringend tijd om de eigen verantwoordelijkheid bij de geslachtsdaad, opnieuw onder de aandacht te brengen. Zelfs met een condoom blijft geslachtsverkeer niet zonder psychische, fysische en geestelijke gevolgen. Ethiek en Maatschappij wil aanbevelingen rond reproductieve gezondheid eerst binnen de samenleving onder de aandacht brengen. De seksuele voorlichting aan tieners zou moeten focussen op een duurzame relatie met respect voor ieders eigenheid. Ook zijn beide partners verantwoordelijk voor de gezamenlijke vruchtbaarheid. Het besef van de schoonheid en kwetsbaarheid van het ongeboren leven, is een basisgegeven hierbij. Echte RSV (relationele en seksuele vorming) met correcte, objectieve voorlichting over de werking van anticonceptiva (ook de mogelijk abortieve werking) en die seksualiteit steeds gekoppeld weet aan relationele verantwoordelijkheid en geen louter “seksuele daad voorlichting” moet vooropgesteld worden. Eerlijke informatie over In Vitro Fertilisatie (IVF) en Prenatale Diagnostiek (PND) is gewenst, evenals voorlichting aan jonge vrouwen, waarbij benadrukt wordt dat hun vruchtbaarheid boven de dertig snel daalt. PND en IVF kunnen zó vaak voorkomen worden. Als ‘alle’ arbeid rekening zou houden met de (moeilijke en soms ingrijpende) keuze tussen ‘kinderen’ en ‘werk’ kan een stabiel gezinsleven weer de basis worden. Een moeder, die voor haar ongeboren kind kiest, mag nooit het slachtoffer worden van haar keuze. Vrijwilligers, mantelzorg, jonge gezinnen die elkaar ondersteunen, een uitgewerkt zorgtraject, , enz. kunnen t.b.v. die mama’s worden ontwikkeld. Het samenvallen van het ‘seks mogen hebben’ het huwen (ongehuwd samen wonen) laten samenvallen op de leeftijd van 18 jaar. Waarom is er nu een discrepantie tussen die leeftijden? Of denken we met zijn allen dat onze jongeren hun lusten niet meer beheersen en dat een verantwoorde seksuele onthouding vreemd is voor hen? PND mag niet gericht zijn op het opsporen van kinderen met een handicap met het oog op abortus maar zou enkel positief mogen gebruikt worden in de echte zin van het woord “geneeskunde”. gebruik van PND, kan eveneens worden teruggedrongen door eerlijke voorlichting. Hebben ongeboren kinderen met een handicap minder rechten dan anderen? Het postabortus taboe doorbreken, verdient sterke aanbeveling. Bespreekbaar maken van de verhalen en het ‘syndroom’ dat vaak volgt, getuigt van objectiviteit en openheid voor de problematiek. Vrij initiatief dat gericht is op ondersteuning van en aan moeder en kind kan ondersteund worden, door aftrekbaarheid van de giften en rechtszekerheid voor die organisaties is nodig. Volgens Ethiek en Maatschappij kunnen veel abortussen voorkomen worden door bovenvernoemde geïntegreerde aanpak. Het is een must, dat bv.CD&V, bij een toekomstige regeringsdeelname, het naar het voorbeeld van het Nederlandse CDA, óók een ‘immaterieel’ hoofdstuk toevoegt, bij de coalitieonderhandelingen, waarbij abortus provocatus (de opzettelijke vruchtafdrijving) weer een politiek thema wordt.


36

Reflectievragenlijst 1. Herken je je in de argumentatie van dit artikel/dit getuigenis? …………………………… ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... 2. Met welke elementen ben je het eens/oneens? 0 Eens (waarom?) : ................................................................................................. ......................................................................................................................................... ........................................................................................................................................ ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... 0 Oneens (waarom?): .............................................................................................. ......................................................................................................................................... ........................................................................................................................................ ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................... 3. Kan de argumentatie in grote lijnen het Bijbels toetsingskader doorstaan? 0 Zo ja: toon aan!?):........................................................................................ ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... 0 Zo neen: toon aan!?): ........................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... 0 De Bijbel zegt er m.i. niets over: ........................................................................... 4. Welke is jouw persoonlijke reactie /aanvulling op dit artikel? …………………………. ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ....................................................................................................................................... (Graag je/jullie antwoord op vraag 4 mailen naar 'Ethiek en Maatschappij-EAV': lucwilly@euphonynet.be


37

CHRISTEN ZIJN IN JE EIGEN BUURT Eenzaamheid, armoede, geweld, thuisloos zijn, drugsverslaving,…Wat heeft het allemaal te maken met mij en met mijn wekelijkse kleine (bijbel)kring, cel- of jeugdgroep? Soms lijkt het wel of de wereld vanuit onze gerieflijke bijbelkringsofa … een heel andere wereld is. De waslijst met maatschappelijke problemen in de samenleving is onaangenaam lang, maar ook genoegzaam bekend. We weten wel wat de Bijbel zegt over onze ‘naaste’ en we proberen wat te helpen. We denken soms aan de eenzame weduwe om de hoek en die ene vluchteling of werkloze die we onderweg naar onze vele bezigheden tegenkomen. Maar is een opgewekte ‘goede morgen’ of een graantje verandering wel voldoende? God geeft om deze wereld en de mensen die daarop leven. Het hart van God brandt voor al die mensen in onze straat en buurt. Het gaat daarbij niet om een verwaterd en naïef soort sentiment, maar om een gepassioneerd en toegewijd liefde, die praktische keuzes maakt en zó actief liefde geeft in een eeuwig perspectief. Hij – de Heer - geeft om de armen, thuislozen, wezen en weduwen en Hij roept ons op om hetzelfde te doen. Luisteren, horen, gehoorzamen we? Kiezen we dus? Vanuit onze huiskring de straat op. Dat is het doel. Hoe kun je bidden, visie ontvangen, plannen, voorbereiden en DOEN. Hoe kun je bijvoorbeeld de noden in je buurt scannen? Door een interview van deur tot deur of gewoon goed luisteren naar de mensen om je heen…of beide? De netwerken in onze samenleving verbrokkelen steeds meer. De oude zekerheden zijn ‘afgeschaft’. Die oude zekerheden ‘preken’ zonder zelf een alternatief te ZIJN voor je omgeving heeft geen zin. Onvoorwaardelijk liefhebben, ook als je aanvankelijk geen bekeringen ziet is het devies. De mensen, die God gemaakt heeft, dus niet ‘droppen’… Zorg leren dragen voor een kleine kring buren om je heen kan een sleutel zijn van een nieuw Evangelisch elan in Vlaanderen en Nederland. Stel je voor dat al die Christenen bekend zouden staan om hun ‘goede werken’? Dat in al die straten en in al die evangelische huizen barmhartigheid, echte liefde en zorg …krachtig zouden vloeien? Zou God dan niet méér verheerlijkt worden en veel zoekers echte antwoorden vinden…in Jezus Christus? Opnieuw de naaste worden voor onze ‘naaste buren’. Bijvoorbeeld door families in nood echtscheiding, ongewenst zwangerschappen,..) te blijven bezoeken en desgewenst hulp te bieden en/of door te verwijzen. Of – als je er verstand van hebt!- buren in geldnood raad geven. Een ander idee kan zijn – al naargelang je gave - om hulpverleners/ wijkwerkers in je buurt te bemoedigen of te ondersteunen. Om de eenzaamheid wat te breken, volstaat het regelmatige bezoekje aan één weduwe of alleengaande persoon al. Boodschappen doen voor ouderen die echt niet meer


38

kunnen, kan wonderen doen. Een tweezijdige, evenwaardige respectvolle relatie opbouwen met personen met een handicap, is een must. Gewoon wel even met de ‘stotteraar’ in je straat spreken af en toe, ook als dat wat ‘lastig’ is. Gras maaien, met je gezin, bij de buurvrouw, wier borst net geamputeerd werd, vanwege kanker, opent de deuren voor veel goodwill. Of stel dat je een vluchteling, die de taal nog niet machtig is, helpt met het invullen van zijn belastingformulier…of je kunt een buitenlandse verpleegster-in-opleiding ondersteunen bij het correcte Nederlandse taalgebruik. Een heel belangrijk punt is het jeugdige denken. Echt luisteren en onze (voor)oordelen even inslikken…door een thuishaven voor de jongere te worden, en veel te leren van hun waarden en denkpatronen…die lang niet altijd haaks staan op de Bijbel. Wanneer ze experimenteren met (soft)drugs, is er dan een atmosfeer, waarin ze hun verhaal kwijt kunnen. Mogen ze een weg afleggen, alvorens na te denken over de zin of onzin van een dergelijke levensstijl. Mag de Heilige Geest eerst een werk doen, of is ‘de juiste moraal’ onze leidraad? Ook de kinderen uit de buurt – zonder onderscheid van cultuur of stand - uit laten nodigen op het verjaardagsfeestje van onze kinderen, kan muren doorbreken! Stel je voor dat je buurman de gevangenis in moet. Spreken we mee met de ‘schande’ in de buurt of laten we barmhartigheid zien voor het achterblijvende gezin en de gedetineerde? Binnen de wijkwerking zijn er misschien (waarschijnlijk!) nog veel vrijwilligers nodig! Ga geen concurrentie aan met wat zij al (goed!) doen…maar biedt jezelf aan om ziekenbezoek te doen of baby’tjes te wegen bij Kind- en Preventie of een zitje in de onderwijswerkgroep te aanvaarden. Voorlezen in de buurt is ook een erg dankbare bezigheid. Je laat de ‘geestelijke’ verhalen even liggen. Mensen vragen op een gegeven moment vanzelf wel van waaruit je deze dingen doet. Met je eigen kinderwerking of (kinder)gospelkoortje juist niet in je kerkgebouw maar in je wijkhuis oefenen, opent weer andere nieuwe mogelijkheden. En ten slotte kan je eens een Moskee of Synagoge bezoeken – uit pure belangstelling of de Katholieke of Oosters Orthodoxe eredienst bijwonen met je gezin. Dat communiceert naar je omgeving ‘respect voor’! Ook als je niet aan de Eucharistie deelneemt. Het kerkelijk jaar kan een dankbare kapstok zijn, waaraan thema’s voor burenontmoetingen ophangt. Geïntegreerd werken wat dat betreft betekent ook om bv. thuislozen op kerstavond uit te nodigen voor een heerlijke maaltijd samen. Vrouwen, sluit je aan bij de KAV of vervoeg de wandelclub. Omdat we de afgelopen decennia vaak van ‘relatie’ richting ‘religie’ zijn geëvolueerd, kan de weg terug enkel beginnen als we weer voor ‘relatie’ (met God en de naaste) kiezen. We zullen dan weer leren zien dat de kwaliteit van onze relaties zeker zoveel een bediening is en een getuigenis, als het feitelijke werk dat we proberen te verwezenlijken. Intieme, diepe omgang, gaat vooraf aan ‘bediening’.


39

Bibliografie bij dit artikel: Primaire bronnen: DE BIJBEL Beckett, Fran and others, Rebuild; Small Groups Can Make a Difference. Leicester, England, The Contributors, Crossway Books, 2001. Singlehurst, Laurence, Evangelism Toolkit: 7 Practical Ways To Reach Your Community. CWR, Waverly Abbey House, Waverley Lane, Farnham, Surrey GU9 8EP, 1993, pp.338. Andere bronnen en aanbevolen literatuur: Borkes, Luc, The Biblical Theology of Missions. Partial Fulfillment of the Requirements for MIS 5013, Genk, Belgium, February 1, 2003. Dayton, Edward R., “Evangelism As Development” ,In Perspectives on the World Christian Movement.. Eds. R. D. Winter and S. C. Hawthorne, Pasadena, California: William Carey Library, 1992. Garrison, David, Church Planting Movements. Richmond, Virginia, Southern Baptist Convention, 2000. Gibbs, Eddie and Coffey, Ian, Church Next; Quantum Changes in Christian Ministry. Downers Grove, Illinois, Intervarsity Press, 2001. Goerner, H. Cornell, “Jesus and the Gentiles,” In Perspectives on the World Christian Movement. Eds. R. D. Winter and S. C. Hawthorne, Pasadena, California: William Carey Library, 1992. Hesselgrave, David J., Planting Churches Cross-Culturally. Grand Rapids: Baker Book House, 1980, pages 58-63. Hesselgrave, David J. and Rommen, Edward, Contextualization: Meanings, Methods and Models. Grand Rapids, Michigan: Baker Book House,1998. Johnstone, Patrick and Mandryk, Jason, Operation World: 21st century edition. Paternoster Publisher, Carlisle, Cumbria, UK, 2001. Moffet, Samuel, “Evangelism, the leading partner” ,In Perspectives on the World Christian Movement. Eds. R. D. Winter and S. C. Hawthorne, Pasadena, California: William Carey Library, 1992.


40

Pickett, Robert C. and Hawthorne, Steven C. “Helping Others Helping Themselves: Christian Community Development”, In Perspectives on the World Christian Movement. Eds. R. D. Winter and S. C. Hawthorne, Pasadena, California: William Carey Library, 1992. Richardson, Don, “A Man for All Peoples”, In Perspectives on the World Christian Movement. Eds. R. D. Winter and S. C. Hawthorne, Pasadena, California: William Carey Library, 1992. Schwarz, Christian A., Gifts Test (De Gaventest). Hoornaar, Gideon, The Netherlands, 1995. Simson, Wolfgang, Huizen Die de Wereld Veranderen (Houses That Change the World). Hoornaar, The Netherlands, Gideon, 2000. Snyder, Howard A., “The Church in God’s plan”, In Perspectives on the World Christian Movement. Eds. R. D. Winter and S. C. Hawthorne, Pasadena, California: William Carey Library, 1992. Steyne, Philip M. In Step With the God of the Nations. Houston: Touch Publication, Inc., 1992; revised, Columbia, South Carolina: Impact International Foundation, 1997. Stott, John, New Issues facing HarperCollinsPublishers, England,1999.

Christians

Today.

Marshall

Pickering,

Wagner, C. Peter, Your Spiritual Gifts Can Help Your Church Grow. Gospel Light, Glendale, California, 1974. Ward, Peter, Liquid Church. Hendrickson Publishers, P.O. Box 3473, Peabody, MA, 2002.

“Don’t only help your missionary to cross the frontier, but also help your neighbor to cross the frontier of unbelief to faith!”


41

Reflectievragenlijst 1. Herken je je in de argumentatie van dit artikel/dit getuigenis? …………………………… ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... 2. Met welke elementen ben je het eens/oneens? 0 Eens (waarom?) : ................................................................................................. ......................................................................................................................................... ........................................................................................................................................ ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... 0 Oneens (waarom?): .............................................................................................. ......................................................................................................................................... ........................................................................................................................................ ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................... 3. Kan de argumentatie in grote lijnen het Bijbels toetsingskader doorstaan? 0 Zo ja: toon aan!?):........................................................................................ ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... 0 Zo neen: toon aan!?): ........................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... 0 De Bijbel zegt er m.i. niets over: ........................................................................... 4. Welke is jouw persoonlijke reactie /aanvulling op dit artikel? …………………………. ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ....................................................................................................................................... (Graag je/jullie antwoord op vraag 4 mailen naar 'Ethiek en Maatschappij-EAV': lucwilly@euphonynet.be


42

DE STEM VAN DE VLAMING Bilzen, april 2004. De gelijkwaardigheid van alle Belgen, begint met het principe: één man, één stem. Voor één Vlaamse kamerzetel waren er tijdens de laatste verkiezingen 45.281 stemmen nodig, voor één Franstalige: 37.028. Dat bepaalde Brusselse evenwichten zullen verdwijnen, met de toepassing van het één man één stem principe, moeten Vlamingen dan maar op de koop toe nemen. Misschien kan een derde cultuurtaal (het Engels) in Brussel nieuwe interessante evenwichten, impulsen en mogelijkheden creëren voor de Brusselse (inter-) nationale gemeenschappen? Een bepaalde verankering van Vlaanderen in Brussel zal nooit geheel verdwijnen, ook omdat Brussel zelf Vlaanderen nodig heeft. Een grondwettelijke eis van Vlamingen, dat alle Belgen gelijk zijn voor de wet, zal onmiddellijk gevolgen hebben voor het hele Belgische samenlevingsmodel. Het confederalistische model kan dan vervolgens soelaas bieden, wanneer het zo wordt toegepast dat inderdaad ‘alle’ materies worden overgeheveld naar de Gewesten, om dan samen te bepalen wat men nog samen wil doen. Binnen de radicale toepassing van ‘confederalisme’ past geen ander model dan het één man- één stem principe, omdat ook in een unitair model, dat principe gewoon eerlijk is. Of Brussel hoofdstad blijft van een confederaal België hangt dan af van de rol die Vlamingen nog zullen spelen in de hoofdstad. De status van het Nederlands en de inbreng van de Vlamingen en Nederlandstalige Brusselaars zal voorwaarde zijn voor het toekomstige statuut van Brussel. Het principe om – naar rata van het aantal inwoners – gelijke waarde van het kiesquotum toe te kennen aan Vlamingen zal vanzelf heikele dossiers oplossen, omdat er dan geen Waals méérbelang is bij het Belgische model. Evenredige vertegenwoordiging betekent simpel dat Vlamingen dan de dienst uitmaken in het toekomstige België. Een eigen grondwet komt dan ‘in the picture’. Dan zullen dossiers die nu vastzitten, zoals de splitsing van Brussel-Halle-Vilvoorde, het eigen beheer van loonkosten (12 % hoger in het zuiden), het arbeidsmarkt- en werkgelegenheidsbeleid, gekoppeld aan loon- en werkloosheidsvergoedingenbeleid, simpel opgelost worden. De splitsing van de gezondheidszorg en de vergrijzingsproblematiek, die sterker is in Vlaanderen, kunnen dan aangepast worden aan de Vlaamse situatie. En specifieke noden. De gehele sociale zekerheid wordt materie van het Gewest. Solidariteitsmaatregelen voor de onderkant van het andere Gewest of Brussel– die omkeerbaar zijn!- kunnen dan besproken worden vanuit duidelijke omkadering en voorwaarden, zodat er transparantie ontstaat. Op lange termijn moet het mogelijk zijn dat Vlaanderen eveneens op solidariteit kan rekenen vanuit het zuiden, bv. wat betreft de snellere meerkost van de vergrijzing en de medische consumptie. De ‘Zuid-Nederlandse of Belgische’ gewesten hebben elkaar in de loop van de geschiedenis altijd nodig gehad; dat zal in de toekomst niet anders zijn. Heen - en weer bewegingen over de decennia heen, van welvaartsgolven en nieuwe industrieën, … zullen – op voet van gelijkwaardigheid - kennen worden opgelost d.m.v. open en eerlijke solidariteitsprincipes. Die moeten ook de armoedebestrijding aan weerszijden van de


43

cultuurgrens bewaken, waarbij op de allereerste plaats het principe van eigen verantwoordelijkheid zal gelden. De fiscus geheel autonoom laten werken en dit gepaard laten gaan met een efficiencydoorlichting, zullen het Vlaamse Gewest geen windeieren leggen. Vette vissen moeten worden gepakt en zwaar beboet. Een eigen Vlaamse (deel)nationaliteit, gekoppeld aan eigen voorwaarden om die te verkrijgen, compleet met integratievoorwaarden is een verzuchting die dan opgelost kan worden. Mobiliteit zelf regelen i.s.m. ‘knelpunt’ Brussel en waar nog nodig met Wallonië moet kunnen. Vlaamse ministers hebben radicale maatregelen omtrent het openbaar vervoer durven nemen in meer recente jaren, dus waarom niet autonoom in de toekomst. Een geoliede samenwerking van noord en zuid is noodzakelijk vóór het eerste uur. Het zou een schandaal zijn, wanneer een nieuwe ‘grens’ tevens vertragingen, en ongemakken voor burgers aan weerszijden van de cultuurgrens met zich mee zouden brengen. Het onderwijs en haar verlengde: het wetenschaps- en technologiebeleid , hadden al direct in 1989 moeten worden overgeheveld. Vlaanderen zal een eigen stem binnen Europa en in de wereld krijgen in samenspraak met het Noorden (Nederland), het zuiden, en de omliggende Gewesten/gebieden. De Nederlandse taal- en cultuurbelangen kunnen zo samen verdedigt worden. De 22 miljoen Nederlandstalige vormen zeker geen ‘kleine minderheid’ in Europa, als negende cultuur. De Vlaamse en Waalse volksgemeenschappen zullen zo aangesproken worden om een zuiniger en meer efficiënt beleid te voeren. Dat samenwerkingsmodel, (dus geen conflictmodel) binnen Europa, en met behoud van de eigen identiteit heeft o.i. de toekomst! De intrinsieke waarde van de twee (vier?!) volksgemeenschappen van België zal dan beter tot zijn recht komen. Ieders sterkere en zwakkere punten zullen op termijn tot een nuttige uitwisseling kunnen leiden. De typische Benelux ligging, strategisch tussen drie grootmachten, en het gezamenlijke belang daarvan, kunnen binnen dat brede verband van Europese staten verdedigd worden. Dit is de mening van de Werkgroep Ethiek en Maatschappij van de EAV; wat denkt u/je ervan?


44

Reflectievragenlijst 1. Herken je je in de argumentatie van dit artikel/dit getuigenis? …………………………… ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... 2. Met welke elementen ben je het eens/oneens? 0 Eens (waarom?) : ................................................................................................. ......................................................................................................................................... ........................................................................................................................................ ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... 0 Oneens (waarom?): .............................................................................................. ......................................................................................................................................... ........................................................................................................................................ ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................... 3. Kan de argumentatie in grote lijnen het Bijbels toetsingskader doorstaan? 0 Zo ja: toon aan!?):........................................................................................ ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... 0 Zo neen: toon aan!?): ........................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... 0 De Bijbel zegt er m.i. niets over: ........................................................................... 4. Welke is jouw persoonlijke reactie /aanvulling op dit artikel? …………………………. ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ....................................................................................................................................... (Graag je/jullie antwoord op vraag 4 mailen naar 'Ethiek en Maatschappij-EAV': lucwilly@euphonynet.be

VREDESGESPREKKEN


45

http://www.erts.org/index.php?cat_ID=4&radiotv=99 – ERTS UITZENDING:12-11-2001 om 04:00 Er zijn 600 passages in de Bijbel waarin gesproken wordt over oorlog en vrede. De Bijbel is daarbij niet altijd een boek van vrede en vroomheid. Sommige teksten uit het Oude Testament zijn zelfs heel bloedig., en het geweld lijkt er verheerlijkt te worden. Toch mogen we die passages niet als een vrijbrief voor geweld gebruiken. Er zijn immers ook andere teksten, zoals het bekende gebod 'Gij zult niet doden'. Verder staan er veel profetieën in het Oude Testament, die verwijzen naar een vrederijk. Dat is het ideaal. Het Joodse volk zag uit naar de Messias, die vrede zou brengen. PERSPECTIEF Als christen lezen we de Bijbel eigenlijk van achter naar voren. We lezen het Oude Testament vanuit het perspectief van het Nieuwe. De Messias is inmiddels gekomen, en van daaruit kijken we terug op een voorbije periode. De vredevorst was gekomen, in een land dat bezet wordt door de Romeinen. Velen dachten dat de Messias de bezetter zou verdrijven, maar Jezus kwam vrede brengen door vrede. In de Bergrede zegt Jezus dat je de vijand de andere wang moet toekeren als hij je slaat. Als je de vredespassages uit het Nieuwe Testament leest, dan zal een militair zich afvragen: hoe moet ik daar mee omgaan? Moet ik nu uit het leger ? Nee, want er zijn ook verschillende bemoedigende passages voor hen in de Bijbel. Veel van de grote geloofsmannen, die de Messias volgden, waren militairen. Mattheus beschrijft het grote geloof van een centurion. Een hoofdman van de bezetter heeft hier blijkbaar een groot geloof! OORZAKEN Veel oorlogen zijn ontstaan door nationalisme, en nationalistische gevoelens. Nationalisme ontstaat bijvoorbeeld als mensen zich verdrukt voelen. In het Oude Testament lijkt het nationalisme van Israël haast heilig. In dat opzicht is het Nieuwe Testament echt revolutionair : de grens tussen Joden en niet-Joden wordt doorbroken. Jezus is niet alleen de koning van de Joden, maar ook koning van de hele wereld. Het christelijke geloof is voor alle volken, en dat werd later een belangrijk uitgangspunt bij het christelijk pacifisme. Hoe kan men iemand van een ander volk doden, als die hetzelfde geloof belijdt, en dus eigenlijk een broeder of een zuster is. De universele kerk is van alle volken, dus eigenlijk past nationalisme niet meer. VIJANDSLIEFDE In de bergrede leerde Jezus aan zijn discipelen hoe ze met de Wet van het OT moesten omgaan. Je moet je vijanden niet haten, maar liefhebben. Dus ook de bezetters. Paulus benadrukte dat het kwade moest overwonnen worden door het goede, en dat is nog altijd het uitgangspunt van de christelijke ethiek. Vanaf het begin van het Christendom heeft men gediscussieerd over het al dan niet gebruiken van geweld. In de eerste eeuwen was men vooral pacifistisch, ook al vinden we ook christenen in het Romeinse leger. Probleem was dat een goed soldaat zijn keizer aanbad, en dat christenen niet mee konden doen aan die keizercultus. In de vierde eeuw verandert er veel als keizer Constantijn tot het Christendom overgaat. Vanaf dat moment gaat het Rijk voor christelijke waarden staan, en worden die verdedigd. Naderhand ontstaat ook het begrip 'rechtvaardige oorlog’ (Augustinus). Toen het Protestantisme ontstond,


46

waren sommigen - zoals Luther en Calvijn - van mening dat er een militaire macht moest zijn, terwijl de wederdopers, en meer bepaald de Mennonieten uitgesproken pacifistisch waren. TWEE VORMEN Eigenlijk bestaan er twee vormen van pacifisme. Het a-politieke pacifisme, zoals we dat bijvoorbeeld bij de eerste christenen vinden, houdt zich ver van de politiek. Men zei eenvoudig : als christenen horen we niet bij deze wereld. Staat en kerk waren volledig gescheiden. Christenen die zich actief voor de maatschappij willen inzetten, hebben het vaak moeilijk met deze vorm van pacifisme. Het politiek pacifisme, waarvan Gandhi een heel bekend voorbeeld is geworden, wil juist door een geweldloze houding iets bereiken. Het idee van dit soort pacifisme gaat terug tot op Erasmus. ZELFVERDEDIGING Jezus leerde dus de andere wang toe te keren. Toch, toen hij voor Pilatus stond en geslagen werd, keerde hij niet de andere wang toen, maar vroeg Hij : waarom slaat gij Mij ? Het is dus niet verkeerd om vragen te stellen, om kritisch te zijn. Een pacifistische instelling wil niet zeggen dat we ook niets mogen zeggen. Het belangrijkste wapen van de christen is het woord (en het Woord). Wij kennen in ons land een parlementaire democratie, en daar kunnen zaken 'uitgevochten' worden. We mogen zeker niet het recht in eigen handen nemen. Toch blijft geweld onvermijdelijk in deze wereld - als Christen zijn we realistisch. Zolang God niet heeft ingegrepen in de wereldgeschiedenis, blijft het geweld aanwezig. Geweld past niet bij een christen, maar we zijn zwak en gebruiken toch geweld. GIJ GEHEEL ANDERS De christen is anders dan de niet-christen, maar hij kan niet ontsnappen aan de problematiek van de wereld. We staan te midden van die wereld. Daarin moeten we als christen een antwoord zien te vinden op vele vragen, en lang niet iedereen heeft dezelfde gedachten. Elk standpunt heeft zijn consequenties. Pacifisme is goed, maar als er in de beide Wereldoorlogen niet gevochten was tegen de agressor, dan zou onze geschiedenis heel anders gelopen zijn. Het pacifisme heeft het nazi-regime niet buitengehouden: veel Amerikaanse hebben in Europa hun leven gegeven. Uiteindelijk kunnen we het kwaad niet verdelgen door het kwaad; we kunnen het hoogstens indijken. Soms is geweld nodig om de onschuldige te beschermen. Maar de boodschap van de Bijbel blijft hoe dan ook gericht op de vrede, een vrede die van God komt.

Reflectievragenlijst 1. Herken je je in de argumentatie van dit artikel/dit getuigenis? …………………………… ......................................................................................................................................... .........................................................................................................................................


47

......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... 2. Met welke elementen ben je het eens/oneens? 0 Eens (waarom?) : ................................................................................................. ......................................................................................................................................... ........................................................................................................................................ ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... 0 Oneens (waarom?): .............................................................................................. ......................................................................................................................................... ........................................................................................................................................ ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................... 3. Kan de argumentatie in grote lijnen het Bijbels toetsingskader doorstaan? 0 Zo ja: toon aan!?):........................................................................................ ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... 0 Zo neen: toon aan!?): ........................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... 0 De Bijbel zegt er m.i. niets over: ........................................................................... 4. Welke is jouw persoonlijke reactie /aanvulling op dit artikel? …………………………. ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ....................................................................................................................................... (Graag je/jullie antwoord op vraag 4 mailen naar 'Ethiek en Maatschappij-EAV': lucwilly@euphonynet.be

WAARDENKADER Christelijk geïnspireerde waarden zoals, verantwoordelijkheidszin, openheid, integriteit,


48

solidariteit, rechtvaardigheid, het natuurlijke gezin als referentie, diep ontzag voor de waardigheid van ieder mens en respect voor de hele scheppingsorde, kunnen voor Evangelische (en andere!) Christenen in Vlaanderen een bindmiddel worden en zijn, om 'tekenen van hoop' op te richten in afwachting van het komende Godsrijk. Maranatha! DE GOUDEN REGEL Jezus antwoordde: “Heb de Here, uw God, lief met heel uw hart, ziel en verstand. Dit gebod is het eerste en het belangrijkste. Het tweede, even belangrijke gebod is: “Houd net zoveel van uw medemens als van uzelf.” Deze twee geboden zijn de basis van de hele wet en de profeten.”

Werkbundel