Page 1

Info-Bas INFORMATIEBLAD VOOR DIRECTIES BASISSCHOLEN VAN HET GO! ONDERWIJS VAN DE VLAAMSE GEMEENSCHAP uitgave januari l februari l maart 2013 Bestuursleden VIRBO

2

Editoriaal

3

VIRBO ledenaantal

6

Project Discimus

6

Loopbaanpact onderwijs

8

VIRBO op hoorzitting onderwijscommissie

10

Unicef over Belgisch onderwijs

12

Canada-trip van minister van Onderwijs Pascal Smet

12

VIRBO-HAPPENING + beurs

13

Deelnemende handelaars Virbo-beurs

13

Infodagen GO!: Preventie, Bescherming ..

14

Allochtone leerkrachten in onderwijs

15

Zonneslimme school en huiskanker

16

Franse les in 3de leerjaar lager onderwijs

21

Jongeren kiezen minder voor lerarenopleiding

21

Scholenbouw: maar 39 miljoen euro!

21

Contactpersonen VIRBO per scholengroep

23

Vertegenwoordiging VIRBO in diverse instanties

23

Ergonomie schoolmeubilair

25

Seniorenwerking (formulier)

29

Seniorenreis Zwarte Woud Duitsland

31

Onze senioren bezochten Namen

32

Senioren bezoeken Sint-Niklaas in april

35

Verslag seniorenreis Tsjechië (deel 2)

37

Wat verwacht VIRBO van contactpersonen, bestuursleden

38

VIRBO zoekt contactpersonen

38

Wat doet VIRBO voor u en voor ons GO!?

39

Geslachtsverandering leerkracht

40

Voorstelling boek Jan De Maeyer

40

Planning 2012 – 2013

42

Colofon

42

DRIEMAANDELIJKSE UITGAVE verantwoordelijk uitgever: Alex De Smedt - P. Vandermoerenlaan 18 B103 - 8420 De Haan afzendadres: BS Aan den Bogaerd - Noordervest 33 - 3990 Peer afgiftekantoor: 3990 Peer erkenningsnummer: p309839


Virbo: Bestuursleden per provincie

TELEFOON

E-MAIL

> WEST-VLAANDEREN Alex DE SMEDT Karien ALLEMAN Chris VANDECASTEELE Conny WALLYN Marc MAERTENS Mike GOUDESEUNE

059/23.33.06 0485/06.43.25 051/59.12.11 051/27.27.72 051/26.75.65 050/37.76.78

bs.einstein@skynet.be / alex.virbo@gmail.com karien.alleman@telenet.be / karien.virbo@gmail.com chris.vandecasteele@scholengroepaanzee.be bs.roeselare.ring@g-o.be / conny.virbo@gmail.com marc.maertens@skynet.be / marc.virbo@gmail.com de.tandem@g-o.be / mike.virbo@gmail.com

09/218.78.52 09/381.55.05 09/226.52.80 053/78.26.21 054/41.07.24 055/21.49.56

catia.de.smul@scholengroep-23.be / catia.virbo@gmail.com bs.deinze@g-o.be jocelyne.derycker@pantarhei.be directie@bslpboon.be / martine.virbo@gmail.com eemansabine@gmail.com / sabine.virbo@gmail.com ks.ronse@g-o.be

015/20.43.09 03/360.82.93 03/360.82.93

bs2.mechelen@g-o.be / willem.virbo@gmail.com marckbrants@telenet.be dirco.bao@antigon.be

089/86.43.25 011/61.12.35 012/67.24.40

bs.neeroeteren@g-o.be / pietro.virbo@gmail.com vera.vaneerdewegh@telenet.be stephan.jans@bsdeeikwellen.be

02/569.39.47

hilde.vandersteen@ringscholen.be / hilde.virbo@gmail.com

0477/54.69.50 0495/63.11.98 0476/43.50.72

barbara.danis@g-o.be / barbara.virbo@gmail.com sge.brusselia@g-o.be / gerda.virbo@gmail.com geert.willaert@g-o.be / geert.virbo@gmail.com

> OOST-VLAANDEREN Catia DE SMUL Hilde D’HAESELEER Jocelyne DERYCKER Martine COPPENS Sabine EEMAN Katty VANHOECKE

> ANTWERPEN Willem MESTDAGH Mark BRANTS Jee WUYTS

> LIMBURG Pietro FALCONE Vera VANEERDEWEGH Stephan JANS

> VLAAMS-BRABANT Hilde VANDERSTEEN Wie is nog kandidaat?

> BRUSSEL HOOFDSTEDELIJK GEWEST Barbara DANIS Gerda CALDERS Geert WILLAERT

TELEFOON

GSM

E-MAIL

> SENIOREN Ferdinand BOSTYN Ludo DAELEMANS Noël DEVOLDER Erik VAN LAERE Rudy STERCK

2

050/32.08.00 03/889.20.28 050/38.29.16 09/348.43.93 053/68.41.75

0486/38.13.75 0486/41.71.34 0475/38 20 06 0477/35.50.58

ferdinand.bostyn@scarlet.be / ferdinand.virbo@gmail.com lode.daelemans@skynet.be / ludo.virbo@gmail.com noel.devolder@skynet.be / noel.virbo@gmail.com erik.van.laere@skynet.be / erik.virbo@gmail.com r.sterck@skynet.be / rudy.virbo@gmail.com


Editoriaal Beste Collega’s, Ik was een fiere voorzitter van een fier bestuur op de laatste studiedag op 7 februari 2013 in Brussel. Fier en dankbaar aan de zoveel directies die hun engagement en geloof in VIRBO bevestigd hebben door het vernieuwen van hun lidmaatschap of voor hun eerste inschrijving. Ons streefdoel was dit jaar de 90% te bereiken en we haalden zelfs 92%. Daarnaast hebben we nog heel wat steunende leden, die we ook heel oprecht danken. 92% betekent ook dat we met een zeer grote geruststelling naar alle overlegorganen en reflectiegroepen of stuurgroepen kunnen gaan. We vertegenwoordigen echt het werkveld. Waar blijven de resterende 8%? Uit navraag leren we: • Nieuw en onbekend: daaraan kunnen we samen iets doen. • VIRBO is geen meerwaarde voor mij: ook daaraan kunnen we iets doen en zullen we proberen aan te tonen dat VIRBO wel een meerwaarde betekent voor een directeur. Het enige dat je niet kan verwachten is dat VIRBO een drukkingsgroep is of een vakbond. Dat willen we zeker niet zijn. Een gerespecteerd overleg- en adviesorgaan dat willen we wel bereiken. • Geen interesse, budgetproblemen: dat is een vrije keuze en wij kunnen deze alleen respecteren. Wij laten deze 8% niet in de steek en proberen hun ook blijvend te informeren en hun opmerkingen en ideeën op te vangen via onze contactpersonen en bestuursleden in alle scholengemeenschappen. We willen als VIRBO kunnen terugvallen op de ideeën die leven in onze SGE en scholen.

Hoe denken jullie over de evolutie van het beleid? Welke problemen uiten zich? Welke mogelijke oplossingen kunnen jullie suggereren? VIRBO wil duidelijk meer halen uit deze “cloud” van informatie die aanwezig is op het werkveld, in Vlaanderen. Niet alleen vernemen, maar ook feed back geven. Dit laatste proberen we via dit tijdschrift dat iedere directie 4 keer per jaar mag ontvangen (lid of geen lid). We hebben ook onze website (www.virbo.be) die allerlei info kan geven en ook links bevat naar onderwijspartners. Nieuw is dat er meer verslag zal komen via het publiceren van standpunten op onze website en de nieuwsbrief, die we sinds enkele maanden via onze contactpersonen in iedere SGE aan jullie laten bezorgen. Een eerste maal hebben we de methodiek van de “cloud” getest met de discussie rond de, al of niet, gelekte nota over het loopbaanpact.

dat ook uitgenodigd werd op de hoorzitting, samen met de andere koepels en vakbonden. NODB heeft een standpunt ingenomen waarin alle directieverenigingen zich konden vinden. Dit betekent niet dat er geen verschillen zijn en andere accenten liggen in de individuele reacties. Grondtoon van de reactie: Er zijn goede ideeën om oplossingen te vinden aan de gestelde problematieken, maar belangrijk is om steeds de nodige budgetten te voorzien om de vooropgestelde doelen te bereiken. Geen verschuivingen, want dan nemen we weer af van anderen. Professionalisering vraagt investering in kennis, competentie en engagement. En dit heeft ook een prijskaartje. Vrijwilligerswerk is er al voldoende in het onderwijs. Niet overhaast te werk gaan en starten met de juiste verwachtingen en de goede opleidingen. Levenslang leren moet blijvend aangemoedigd worden. Bedankt aan allen die meewerkten.

Op zeer korte tijd moest een reactie komen en geformuleerd worden omdat we tegen 7 februari 2013 klaar moesten zijn om te kunnen ingaan op de uitnodiging van de commissie onderwijs van het Vlaams Parlement op een hoorzitting over het loopbaanpact. Een overzicht van de reacties zal je terugvinden op onze website. We danken de collega’s die op de oproep via de contactpersonen, snel reageerden. We hadden amper 4 weken de tijd. Een werkgroep van het bestuur heeft alles verwerkt in een document, goedgekeurd door het bestuur, dat dan als basis kon dienen voor verder overleg met NODB. Dit werd ook bezorgd aan het GO!,

Verder blijven we de administratieve omkadering en werking opvolgen. Vanuit NODB beslisten we om te reageren op het project DISCIMUS. Dit project heeft goede en praktische doelen. Maar nog niet in alle scholen zijn of kunnen de nodige ICT randvoorwaarden aanwezig zijn. Betere omkadering is ook hier de vraag. Alle directies hebben dan ook (normaal) het schrijven dat we samen met het NODB hebben opgesteld, ontvangen via de contactpersonen. We kregen reeds reacties van parlementariërs. Verder kan ik melden dat ons seminarie voor de 2de keer op rij meer dan 60 deelnemers

3


telt. We hebben dan ook enkele sessies moeten ontdubbelen. We proberen dit in de toekomst te bestendigen. Op het ogenblik van het schrijven van dit voorwoord, zijn we gespannen naar het verloop en de reacties van de deelnemers. We hebben het goede vertrouwen dat alles vlot zal verlopen en er heel wat interessante informatie zal gedeeld worden.

De studiedag van februari had een iets mindere opkomst. De reacties van de aanwezigen waren toch positief en ook de sprekers hadden een positieve indruk over de interesse van de aanwezige directies.

Rust in het onderwijs is er niet. Wie dit nauw moet opvolgen is onze inrichtende macht. Graag horen we op één van onze studiedagen wat er dit schooljaar leeft in het GO!. Onze Inrichtende Macht moet ook de motor tot de positionering en ondersteuning van ons onderwijsnet vervullen. Wie beter dan onze Afgevaardigd Bestuurder kon dit voor ons verwoorden en duidelijk maken. Mevr. Raymonda Verdyck bracht allereerst het goede nieuws van de stijging van de leerlingen in het GO!. Daarna had onze AB het over de speerpunten van het GO! Telkens verwees zij naar lopende dossiers of acties die ondernomen werden en worden.

Over de “Brede school” hebben we allen wel een idee. Maar in de verschillende werkgroepen komt toch steeds naar voor dat dit begrip nog steeds in evolutie is. Dat is ook de rijkdom van de “Brede school”. Ook op het departement Onderwijs met de minister van Onderwijs is men intensief bezig met de

Onder andere werd ingegaan op de wijze waarop het GO! er verder in slaagt om zich in het onderwijsveld te positioneren en er gestreefd wordt om nog meer en betere communicatie te krijgen en te onderhouden met het werkveld. (Een streven dat we ook kennen in VIRBO.).

Aandacht vraag ik nog voor onze Happening met didactische beurs op 23 april. Je kan nu al inschrijven via de website. Jullie krijgen nog een overzicht van de workshops en de deelnemende handelaars in deze Info-Bas. Tot in Keerbergen.

4

“Brede school”. De heer BartJan Commissaris gaf uitleg over de wijze waarop hij met dit idee in Nederland aan de slag ging. Soms zeer creatief, soms gedurfd, maar steeds met de leerling in het middelpunt. Het gaf wel stof tot nadenken en gesprek tijdens de pauze en de lunch.

Natuurlijk kwam het loopbaanpact ter sprake. Dat de reacties van de directies naar waarde worden geschat, heb ik zelf mogen vaststellen tijdens de hoorzitting in het Vlaams Parlement in de namiddag, waar al onmiddellijk enkele opmerkingen van de studiedag werden mee opgenomen in het debat. Bedankt voor de reacties van de aanwezige collega’s en bedankt aan onze AB, om dit zo zorgvuldig mee te nemen in het debat. Het is fijn te merken dat VIRBO groeit, maar nog meer stimulerend is het te merken dat zo veel directies zich inzetten om onze leerkrachten te ondersteunen in hun opdracht onze leerlingen zo efficiënt mogelijk te begeleiden en voor te bereiden naar de toekomst. Bedankt om al deze inspanningen. VIRBO wil jullie blijven steunen.

Alex De Smedt Voorzitter


5


Uw VIRBO naar een record aantal leden! Eind december '12 waren 92% van onze directies lid van VIRBO! 92% betekent dat 359 van de 390 directies basisonderwijs GO! VIRBO steunen, erkennen en sterk maken. Ook heel wat algemeen directeurs, leden van de pedagogische begeleidingsdienst, medewerkers van de centrale diensten van het GO! en ook onze afgevaardigd bestuurder, mevrouw Raymonda Verdyck, erkennen het belang van VIRBO, en bekrachtigen hun steun door ook lidgeld te betalen. Eveneens vermelden dat VIRBO onze senioren, de ere-directeurs niet vergeet. VIRBO heeft een bloeiende seniorenafdeling waarvan heel wat ere-directeurs lid zijn en blijven. Binnen het VIRBO-bestuur organiseren vooral Rudy Sterck en Ludo Daelemans aangename activiteiten voor de leden ere-directeurs. Zo worden er jaarlijks 2 aangename culturele daguitstappen en één 7-daagse reis georganiseerd. (zie verder in Info-Bas en op onze website) Dank zij ons groot ledenaantal wordt VIRBO erkend als een volwaardige ge-

sprekspartner binnen de diverse onderwijsorganisaties en commissies. In elke Info-Bas kunt u nakijken welke bestuursleden ons vertegenwoordigen in de diverse commissies en onderwijsorganisaties. Wij behoren tot een relatief klein onderwijsnet. Juist daarom is betrokkenheid, samenhorigheid en sociale bewogenheid van al onze directies uitermate belangrijk. Een optimale samenwerking, netwerking en solidariteit, zowel binnen als buiten de eigen school en scholengroep, zijn absoluut nodig om ons GO! te promoten en te versterken. Directeur zijn is vandaag de dag een zware stiel. Er komt inderdaad heel wat bij kijken om een basisschool op een degelijke wijze te leiden en te besturen. Sommige directies willen hun opdracht en energie dan ook beperken tot hun eigen school en behalen daarmee plaatselijk goede resultaten. Toch moet men beseffen dat, onderdeel zijn van het GO!-onderwijs impliceert dat men zich inzet voor het GO! in haar totaliteit.

Vanuit de bekommernis om ons basisonderwijs optimaal te kunnen vertegenwoordigen en te verdedigen is en blijft een sterk VIRBO nodig. Daarom streven wij naar een ledenaantal van 100%. We rekenen dan ook op al onze leden om de overblijvende 8% of 31 directies aan te spreken en te overtuigen van het belang van hun lidmaatschap van VIRBO. Het is nog niet te laat om voor dit schooljaar lid te worden van VIRBO. Schrijf daarvoor 20 euro over op rekening BE40 2930 0648 0463 van VIRBO vzw. Zijn er specifieke opmerkingen over onze VIRBO-werking, laat het ons dan weten. Aan de hand van die informatie kunnen wij onze werking aanpassen en nog beter afstellen op de wensen en noden van al onze directies.

Steeds tot ieders dienst, Voor het VIRBO-bestuur, Ferdinand Bostyn

Project DISCIMUS in het basisonderwijs De laatste decennia wordt het onderwijs voortdurend geconfronteerd met bijkomende taken en opdrachten. Er wordt van alle directeurs steeds meer verwacht zonder dat daar de noodzakelijke bijkomende financiële middelen en omkadering voor worden voorzien. Daarom heeft VIRBO, samen met het NODB, beslist om telkens te reageren wanneer er bijkomende eisen gesteld worden aan het basisonderwijs. Hier een eerste reactie betreffende het project 'Discimus', gericht aan de minister Pascal Smet en de Vlaamse onderwijscommissie. Aan de minister van onderwijs, de Heer Pascal Smet, Aan de leden van de Vlaamse onderwijscommissie, De directeuren van het Vlaamse basisonderwijs vragen sinds jaar en dag meer beleidsomkadering en middelen voor het basisonderwijs. Beide vragen werden in 2009 opnieuw geformuleerd in het 'eisencahier' van de directeurenorganisaties voor de legislatuur 2009-2014. Aangezien er tot op vandaag in deze legislatuur geen extra beleidsomkadering,

6

noch financiële middelen bijkwamen voor de directeur basisonderwijs, nemen wij ons voor om vanaf nu telkens te reageren indien er bijkomende, nieuwe eisen gesteld worden aan het basisonderwijs. Op het einde van vorig schooljaar werden wij op de hoogte gebracht van het project DISCIMUS, dat het mogelijk moet maken om leerlingengegevens, op elektronische wijze, constant uit te wisselen. Zodra een school (leraars of administratieve bediende) bepaalde leerlingengegevens inbrengt (bv. de dagelijkse afwezigheden) in haar softwarepakket of als ze die gegevens verandert, wordt de informatie onmiddellijk toegevoegd of veranderd in de databank van AgoDi. Op die manier krijgt AgoDi gratis, dank zij de medewerking van de scholen – die alweer een tandje bijzetten – een leerlingendatabank ter beschikking die altijd up-to-date is. Op zich hebben wij geen probleem met de doelstelling van het project DISCIMUS, maar dit kost ons alweer extra tijd en middelen. Om DISCIMUS op een efficiënte wijze te kunnen activeren, moet elke school immers beschikken over een aangepast

softwarepakket dat dan weer leidt tot een duurder abonnement bij de softwareleverancier, en een PC met internet in elke klas van elke school, wat nog niet overal het geval is bij gebrek aan middelen. In dergelijke situaties zal de administratief bediende – als de school daarover al beschikt – moeten rondrijden van school naar school om de gegevens op te vragen en die dan te verwerken in het secretariaat. Vandaag stellen wij vast dat wij noch over voldoende middelen, noch over voldoende uren administratieve ondersteuning beschikken om dat alweer te realiseren. Wij voelen dat het basisonderwijs steeds meer inspanningen moet leveren met dezelfde middelen en personen. Wanneer zullen de directeuren van het basisonderwijs eindelijk krijgen waarop ze recht hebben??? Namens de 8 directeurenorganisaties verenigd in het NODB Voor VIRBO, Alex De Smedt, voorzitter Ferdinand Bostyn, bestuurslid


7


Het gelekte? 'Loopbaanpact' zorgt voor heel wat vragen? Het al of niet gewild lekken van de discussietekst 'Loopbaanpact' zorgt voor heel wat commotie in alle onderwijsmiddens. Ook de Vlaamse commissie onderwijs wil meer duidelijkheid en organiseerde daartoe al 4 hoorzittingen. Tijdens die hoorzittingen werden externen (enkele professoren) en de diverse belangengroepen van het onderwijs gehoord (o.a. de koepels, vakbonden, directeurenorganisaties, Vlaamse Scholierenkoepel). Op 7 februari was het de beurt aan de directeurenorganisatie NODB, waartoe ook VIRBO behoort, om de belangen van het basisonderwijs binnen de context van het voorgelegde 'Loopbaanpact', naar voor te schuiven. (de tekst van die uiteenzetting in deze Info-Bas) De voorlopige conclusies van deze hoorzittingen zijn niet erg gunstig: • De voorstellen in het plan zijn zeer vaag en zorgen voor heel wat interpretaties, • Het is uitermate onzeker en twijfelachtig of de voorgestelde reorganisatie de resultaten oplevert die de makers zich als doel gesteld hebben, • Dergelijke grootschalige verandering is niet haalbaar tegen 01-09-2014, • De schaalgrootte van de 'Scholenassociatie' (10.000 lln!) is in Vlaanderen niet wenselijk en ook niet haalbaar, • De plannenmakers hebben geen zicht op de financiële repercussie van dergelijke reorganisatie, die hoe dan ook, een bijkomende financiële inspanning zal vergen.

Waarom dit 'Loopbaanpact' en wat houdt het in? Hier een kort overzicht van de belangrijkste elementen uit de discussietekst 'Loopbaanpact'. De volledige tekst kunt u terugvinden op onze website: www.virbo.be. Een op de drie jonge leerkrachten verlaat het onderwijs binnen de vijf jaar. Scholen hebben nu ook de grootste moeite om snel vervangers te vinden voor zieke of afwezige leerkrachten. Tegen 2020 zal het onderwijs in Vlaanderen bovendien een tekort van +/- 20.000 leerkrachten hebben. Om deze problemen het hoofd te bieden, heeft de minister van Onderwijs Pascal Smet, een pact over de leraren-loopbaan beloofd. Dat plan zou er aanvankelijk al in juni zijn, maar in het voorjaar moest eerst een regeling getroffen worden om de

8

vervroegde pensionering van leerkrachten terug te schroeven. En na de zomer moest de minister met de vakbonden op zoek naar een manier om in 2013 een besparing van 82 miljoen euro te realiseren.

draaischijf voor het onderwijs: o.a. Leerkrachten opleiden en bijscholen, vaardigheden testen, beginnende leraars mee begeleiden, directeurs opleiden enz.

Intussen circuleert in onderwijsmiddens een discussietekst van de minister,(al of niet gewild gelekt?) Het gaat daarbij niet alleen over het statuut en de vaste benoeming van leraars, maar ook over de lerarenopleiding en een nieuwe organisatievorm van onze scholen.

De basisopleiding resulteert nu in bekwaamheidsbewijzen om te bepalen welke vakken een leraar mag geven (aso, kso, tso, bao, bubao). Die regeling wordt verlaten. Behalve de vakopleiding, zullen bijscholing en vaardigheidstesten beslissen over de inzetbaarheid van leraars.

Loopbaan:

Mensen die hun werk elders willen ruilen voor een opdracht als leerkracht of een andere schoolopdracht, kunnen maximaal 15 jaar anciënniteit meebrengen.

De minister stelt een loopbaanladder met drie stappen voor: • Juniorleraar: deze beginnende leerkrachten krijgen voor drie jaar een tijdelijk, maar vast contract en zoveel mogelijk een voltijdse opdracht binnen de school of scholenassociatie. • De leraar: met behoud van een vaste benoeming • De expertleraar: een leerkracht die zich bijvoorbeeld toelegt op groepswerking, leerlingenbegeleiding of als mentor optreedt van jonge beginnende leerkrachten.

Bijscholing, navorming: Van leerkrachten wordt verwacht dat ze hun vaardigheden voortdurend bijspijkeren en op punt houden. Er moet minstens 10 procent van hun werktijd besteed worden aan effectieve bijscholing. De opdracht van een leraar wordt ook niet langer uitgedrukt in lesuren per week, maar omschreven als een jaaropdracht. Zo'n jaaropdracht omvat dan: lesgeven, bijscholing en andere schooltaken.

Wedde:

Bekwaamheid:

Zij-instromers:

Scholenassociaties: Alle basis- en secundaire scholen behouden hun eigen pedagogisch profiel, maar ze worden verplicht om toe te treden tot een scholenassociatie van minstens 10.000 leerlingen!! Deze associaties komen in de plaats van de huidige scholengemeenschappen. Ze worden geleid door een algemeen directeur met een mandaat van zes jaar. Ze ondersteunen de betrokken scholen: boekhouding, personeelsbeleid, gebouwen en uitrusting, informatica, leerlingenbegeleiding, vervangingen enzovoort.

Eén officieel onderwijsnet: Bij de vorming van de nieuwe scholenassociaties wil de minister het gemeenschapsonderwijs en de scholen van het gemeentelijk, stedelijk en provinciaal onderwijs (op termijn) laten samengaan tot één officieel net.

Opleiding:

Deze discussietekst bevat enkele interessante pistes, maar eveneens tal van elementen die nu al door geen enkele van de onderwijsorganisaties kunnen aanvaard worden. Er moet inderdaad nog heel wat gesleuteld geschrapt en gepreciseerd worden om tot een aanvaardbare en haalbare reorganisatie van het onderwijs te komen. Dit alles vraagt tijd en het is zeer de vraag wat er nog tegen 01-09-2014 kan gerealiseerd worden.

De lerarenopleiding in Vlaanderen duurt gemiddeld één jaar minder dan in het buitenland. De lerarenopleidingen van de hogescholen worden gebundeld in 'Schools of education' (?) Ze worden een

Voor u samengevat, Ferdinand Bostyn Bestuurslid VIRBO

Aan elke trap van de loopbaanladder is een salaris verbonden. De minister heeft ook een voorkeur om de wedde niet alleen te koppelen aan het leraarsdiploma, maar ook aan de functie of opdracht op school. Leerkrachten in scholen met allochtone kinderen of leerlingen met zorgnoden, zouden volgens de minister, mogen rekenen op een extra wedde.


www.helico-licht.be 9


Hoorzitting Vlaamse onderwijscommissie van 07-02-2013

Tekst VIRBO – NODB

De directeuren van het NODB (Netoverschrijdend Overlegplatform Directeurenorganisaties Basisonderwijs) zijn tevreden met de uitnodiging om hier vandaag in de hoorzitting te kunnen participeren aan het debat omtrent de discussietekst 'LOOPBAANPACT'. Als leidinggevenden en concrete uitvoerders van heel wat beleidsbeslissingen van de Vlaamse Overheid op de werkvloer, kennen wij zeer goed de prioritaire noden van de basisscholen. Het verheugd ons dan ook dar er eindelijk beweging komt in het onderwijslandschap, want verder werken zoals nu, is niet evident. Als we de noden van het basisonderwijs in deze legislatuur nog willen aanpakken dan is het hoog tijd om aan de slag te gaan. Als NODB hebben wij ons sinds 2003 verenigd, omdat wij heel bezorgd zijn omtrent de noden van de directeur basisonderwijs en de schoolorganisatie. Het is dan ook vanuit die bril dat we vandaag kort willen reageren op de discussietekst Loopbaanpact. Wij zoemen dus niet in op alle details van de tekst, omdat de tijd om standpunten te bepalen heel kort was, maar vooral omdat wij ons niet geroepen voelen om op alles in detail te reageren. We laten de meer gedetailleerde reacties voorlopig over aan professoren, koepels, inrichtende machten en vakbonden. Eerst en vooral sommen we nogmaals ons eisencahier op dat we in september 2009 overhandigden aan minister van onderwijs de Heer Pascal Smet. 1. Wij vragen voldoende beleidsomkadering voor de directeur basisonderwijs, zodat de job in praktijk aantrekkelijker wordt. 2. Wij vragen een gelijk loon voor alle directeuren basisonderwijs. 3. Wij vragen een onderzoek van het nieuwe financieringssysteem door een onafhankelijke organisatie, zodat we zeker zijn dat alle scholen beschikken over een voldoende basisfinanciering. 4. Wij vragen een volledige gelijkschakeling van het kleuteronderwijs tot op het niveau van het lager onderwijs. Wij voelen ons al heel wat beter met de gelijkschakeling van het lestijdenpakket, maar wachten vol ongeduld op de beloofde gelijkschakeling van de werkingstoelagen. Voor alle wiskundige duidelijkheid verwachten wij enkel en alleen een stijging voor het kleuter-

10

onderwijs, geen daling van het lager onderwijs. 5. Wij vragen een financieringssysteem voor schoolinfrastructuur zonder wachtlijsten, zodat onze kinderen kwalitatief onderwijs kunnen krijgen in volwaardige gebouwen. Vooraleer in te gaan op de discussietekst Loopbaanpact willen we toch even wijzen op een fenomeen uit het verleden, waar we niet gelukkig mee zijn. We hebben ongeveer 10 jaar gewerkt, vergaderd, gediscussieerd over de visietekst rond LEERZORG, om hem finaal aan de kant te leggen wegens gebrek aan financiële middelen. We hopen dan ook dat die geschiedenis, bij deze uitdagende discussietekst, zich niet zal herhalen en dat de Vlaamse overheid nu wel eerst middelen heeft verzameld om pas daarna te starten met de discussies. Indien dit niet zo is dan vrezen wij eenzelfde scenario als Leerzorg. We rekenen erop dat de Vlaamse Overheid de Oeso-richtlijn zal volgen en (afgerond) 7% van het BRP zal investeren in onderwijs om de vele problemen van vandaag in het basisonderwijs aan te pakken en op te lossen. Wat vinden wij nu belangrijk n.a.v. de discussietekst Loopbaanpact? Wij vragen op het niveau van de scholengemeenschappen basisonderwijs (dus los van het secundair onderwijs) een voldoende, grote, lineaire puntenenveloppe om de totale beleidsomkadering (leidinggevenden of directeuren, de pedagogische beleidsomkadering, de administratief-organisatorische omkadering) te kunnen aanstellen. • Met lineair bedoelen we dat het aantal leerlingen in de scholengemeenschap het aantal punten bepaalt en niet het aantal instellingsnummers. Zo zou per scholengemeenschap het aantal leerlingen vermenigvuldigd worden met de puntwaarde per kind, om zo een voldoende grote puntenenveloppe te creëren om de 3 niveaus van beleidsomkadering te kunnen aanstellen. • Hieraan gekoppeld, is het de autonomie van de scholengemeenschap om zelf te kunnen bepalen of er gewerkt wordt met bachelors of masters. De overheid moet daarin niet sturen. Als we willen werken met hogere diploma's dan zullen punten sneller opgebruikt zijn.

Wij zouden al zeer gelukkig zijn, en het welbevinden van alle Vlaamse directeurs zou spectaculair stijgen, indien onze vraag voor een voldoende grote puntenenveloppe per scholengemeenschap basisonderwijs nog binnen deze legislatuur in orde zou komen. Dit zou er voor zorgen dat de scholengemeenschappen basisonderwijs per 1 september 2014 kunnen starten met een versterkte ploeg. Tot slot nog volgende bemerkingen: • NODB is geen vragende partij om scholenassociaties te vormen. Het niveau van de scholengemeenschap basisonderwijs biedt alle kansen om de noden van de scholen op te lossen. Het is dicht bij de mensen en het creëert geen grote top. • NODB is geen vragende partij om het basisonderwijs en het secundair onderwijs samen te voegen. Beide niveaus hebben andere doelen gesteld binnen hun respectieve scholengemeenschappen. Het basisonderwijs vormt in de scholengemeenschap een homogene groep met dezelfde zorgen en verlangens. Die kunnen best opgelost en behartigd worden binnen dat niveau. Indien gewenst kunnen er wel samenwerkingsverbanden of -akkoorden worden afgesloten. • NODB is wel vragende partij voor sterke leerkrachten. Daarmee bedoelen we dat we vooral sterke studenten willen in de lerarenopleiding, die, via sterke lerarenopleidingen gevormd worden door sterke leerkrachten. • NODB is ook vragende partij om leerkrachten, beleidsondersteuners en directeuren heel wat kansen te bieden om hun competenties verder te kunnen ontwikkelen gedurende hun loopbaan, m.a.w. levenslang leren is ook voor onderwijsgevenden een must. We gaan ervan uit dat een uitgewerkt Loopbaanpact niet alleen moet zorgen voor een betere onderwijsorganisatie maar uiteindelijk moet ten goede komen van alle onderwijsparticipanten, in het bijzonder onze leerlingen basisonderwijs.

Aanwezig op de hoorzitting, Alex De Smedt, Voorzitter Ferdinand Bostyn, bestuurslid


11


Unicef klaagt over ongelijkheid in Belgisch onderwijs VN-kinderrechtenorganisatie Unicef België trekt aan de alarmbel voor de ongelijkheid in de Belgische scholen. Uit onderzoek bij zo'n duizend kinderen tussen 6 en 18 jaar, blijkt dat voor heel wat maatschappelijk kwetsbare kinderen en jongeren de school een waar hindernissenparcours is. Een parcours dat blijkbaar kwetst en uitsluit. Bij de voorstelling van het rapport hekelde kinderrechtenofficier Gaelle Buysschaert dat de socio-economische situatie van de kinderen zwaarder doorweegt in hun leerprestaties dan hun inzet en hun prestaties. Zo is de kans dat kinderen met laagopgeleide ouders naar het Buso stromen vier keer hoger dan bij kinderen van hoogopgeleide ouders. Het onderwijssysteem houdt die ongelijkheid in stand en reproduceert die. Vlaams minister van armoedebestrijding Ingrid Lieten liet weten dat we vooral niet mogen bezuinigen op onze kinderen en ons onderwijs.

Nota van de redactie: Het is niet de eerste keer, en het zal ook niet de laatste keer zijn, dat we dergelijk verwijt te horen krijgen over ons onderwijs. Ons onderwijs behoort nochtans tot de top in Europa en de wereld. Maar we kunnen niet ontkennen dat overzitten en uitval in ons onderwijs ook zeer hoog is. Het organiseren en ontwikkelen van een performant zorgkader op alle niveaus van ons onderwijs kan een deel van de oplossing zijn. Maar daarvoor is visie en extra omkadering noodzakelijk. En ja, dit kost geld. Na de verklaring van minister Ingrid Lieten (zie artikel) mag de Vlaamse regering eens grondig nadenken over welke prioriteiten ze wil vastleggen voor een nog beter onderwijs. Maar wat doet de Vlaamse regering? Weliswaar miniem, maar toch ook bezuinigen op de begroting van onderwijs. Ferdinand Bostyn Bestuurslid VIRBO

Uit Het nieuwsblad 15/02/'13

De Canada-trip van minister van Onderwijs Pascal Smet levert vijf discussiethema's op die de minister en het onderwijsbestel de komende maanden niet meer kunnen negeren. Door Guy Tegenbos, redacteur Veroorzaakt de studiereis naar Canada - het nieuwe onderwijsmekka - van minister van Onderwijs Pascal Smet (SP.A) enkel een kleine rimpeling in het grote onderwijsmeer? Of levert het meer op? Dat zal woensdag blijken in de het Vlaams Parlement. Maar zeker is dat vijf discussies niet meer te negeren zijn. 1. Hervormingen moeten niet op structuren mikken,maar duidelijke doelstellingen hebben die op leerlingen gericht zijn (DS 13 februari). De Canadese deelstaten Quebec en Ontario mikten met hun hervormingen van het secundair onderwijs - waarmee ze in de top van de Oeso-rangschikking zijn beland - op het optrekken van de resultaten van álle leerlingen (x procent moet het niveau y bereiken) én op het verkleinen van het verschil tussen sterkere en zwakkere leerlingen. Zo'n doelen moeten het mogelijk maken de verdeeldheid in Vlaanderen te overstijgen. 2. Sterker inzetten op de begeleiding van leerkrachten bij hervormingen.Zowel in het Engelstalige Ontario als in het Franstalige Quebec staat de overheid bij elke hervorming die ze doorvoert, klaar met leerkrachtenbegeleiders en verregaande didactische begeleiding in woord en beeld op websites en in brochures. Men vindt dat terecht de voorwaarde om een geplande hervorming te laten slagen. Het heeft dus geen zin een grote hervorming van het secundair onderwijs in de steigers te zetten, zonder een plan om de leerkrachten te begeleiden over hoe zij de nieuwe doelstellingen moeten realiseren. In Canada werkt de overheid dat uit. Bij ons doen de netten dat. Hun begeleidingsdiensten worden dit jaar geëvalueerd. De Canadese ervaring kan daarbij nuttig zijn. 3. Grootte van klassen en personeelsomkadering mogen geen taboe zijn.In Ontario en Quebec zijn klassen van 25 à 30 leer-

12

lingen de regel. In Vlaanderen zijn zo'n klassen uitzonderingen. Wetenschappelijk onderzoek wijst uit dat kleinere klassen de onderwijskwaliteit niet evenredig doen toenemen. Minister Smet wijst op 'andere tradities' die hier gelden, en laat het aan de scholen over om te oordelen over de klasgrootte, maar denkt 'dat het moet kunnen, de klassen iets groter te maken, áls men de vrijgekomen leerkrachten kan inzetten voor specifieke leerlingondersteuning'. De discussie wordt onontwijkbaar, mede omdat het Rekenhof recent zei dat de geldende personeelsnormen grote scholen benadelen en dat er geen redelijke verantwoording is waarom richting x zoveel meer subsidies krijgt dan richting y. 4. Inzetten op grote scholengemeenschappen . Canada leert dat scholengemeenschappen maar een sterk kwaliteitsbeleid kunnen voeren als ze groot genoeg zijn. De minister verdedigt dit al lang en wil daarover in deze regeerperiode beslissen. In een discussienota zette hij ooit het cijfer van 10.000 leerlingen: 'als voorzet voor de discussie'. Ook Nederland heeft scholengemeenschappen van 30.000 leerlingen en meer. 5. Tools ontwikkelen om de kwaliteit te meten. De Canadese overheden kunnen hun onderwijsbeleid slim aansturen omdat ze over nauwkeurige gegevens beschikken over de resultaten die scholen behalen op alle belangrijke punten. Zij hebben hun scholen geleerd dat die informatie - die publiek is - geen aantasting is van hun reputatie, maar een hulpmiddel om hun werk beter te doen. Hier wordt 'de vrijheid van onderwijs' als beletsel ingeroepen om de kwaliteit te meten. Pascal Smet bouwt daarvoor een kenniscentrum uit; die keuze moet worden bevestigd.


VIRBO-HAPPENING met doorlopend didactische beurs

(9.00u - 15.00u)

dinsdag 23 april 2013 te Keerbergen Wat? Deze VIRBO-happening is de enige didactische beurs in Vlaanderen georganiseerd voor het basisonderwijs van het GO!

Wij verwachten: Alle directies BaO en hun beleidsmedewerkers, zorgcoördinatoren, ICT- medewerkers of geïnteresseerde leerkrachten; Alle directies BuBaO en hun beleidsmedewerkers of zorgcoördinatoren of geïnteresseerde leerkrachten; Alle directies SO, in het bijzonder de eerste graad; Alle Algemeen-directeurs;

Waar? Seminariecentrum Semcom Vlieghavenlaan 21 3140 Keerbergen (tel. 015/730770)

Programma: Vanaf 9u: 9u30:

Onthaal + inschrijving Welkom van de Voorzitter + start didactische beurs 10u30 – 11u30: 4 workshops van deelnemende handelaars 11u30 – 11u45: Indienen tombolabiljet 11u30 – 12u30: Aperitief + maaltijd + dessertbuffet 13u30 – 14u30: Nieuws van de administratie Basisonderwijs de heer Guy Janssens 14u30 – 15u: Afhalen tombolaprijzen

DOORLOPEND DIDACTISCHE BEURS! Deelnameprijs: Inkom / koffie / beurs /workshops / tombola: gratis voor leden VIRBO Aperitief en maaltijd: € 20 Inschrijvingen uiterlijk op 17 april 2013 via mail: info@virbo.be of via de website: www.virbo.be met vermelding van: • naam deelnemer + naam en postcode van de school • aantal deelnemers met maaltijd • aantal deelnemers zonder maaltijd Zie ook in bijlage het programma van de workshops en een overzicht van de reeds bevestigde deelname van handelaars aan de didactische beurs.

Deelnemende Handelaars aan VIRBO Happening met Didactische Beurs - 2013: Alberts Onderwijs Altiora – Uitgeverij Baeckens Books Baert Edu nv. – meubilair + didactisch materiaal D&D Sport – sportmateriaal Demarsin – schoolfotografie Didakta bvba – meubilair + digitale borden Die Keure – educatieve uitgaven Dox nv – interactief bord Fleerakkers - speelgoed Gesco GO!gezondheid Helico – speelplaatsoverdekking Houben Mediatechniek - mediamateriaal HSP Vlaanderen - Hooggevoeligheid Janssen &Fritsen nv – sportmateriaal Kamu vzw Lyreco Belgium – Knutsel- en kantoormateriaal Maréchal – schoolmateriaal Marsival – didactisch materiaal Mobile school vzw Musica Plattelandsklassen – GWP’s Prodiason – projectieapparatuur Rode Kruis Vlaanderen Sensotec Sport & Spel - sportmateriaal Theater Zuidervis – schooltheater Vander Eycken – schoolfotografie Vanerum – meubilair + smartbord Vlaamse Liga tegen Kanker vzw Wesco - speeltoestellen Zwijsen – educatieve methoden

13


Infodagen Preventie en Bescherming De Gemeenschappelijke preventiedienst en GO! Nascholing organiseren sinds enkele jaren infodagen voor alle onderwijsmedewerkers die begaan zijn met veiligheid. De infodagen zijn oorspronkelijk gestart met de bedoeling om - naast de basisopleiding Veiligheid - een platform te bieden voor contactpersonen preventie en bescherming en tegelijkertijd extra en actuele informatie mee te geven. De contactpersonen Preventie en Bescherming hebben een belangrijke rol in het veiligheidsbeleid van de school. Zij zijn het aanspreekpunt voor de werknemers (en gelijkgestelden) in de instelling wanneer het over welzijn op het werk gaat. Het is evident dat een contactpersoon Preventie en Bescherming zo veel mogelijk risico's moet kunnen herkennen, bundelen en de bevoegde personen informeren. Hij of zij is in zekere zin de 'antenne' van de preventieadviseur en krijgt ook ondersteuning van deze bij het uitvoeren van zijn taken. Aan de directie levert hij mee de nodige info voor de opmaak van het jaaractieplan, het globaal preventieplan en het jaarverslag. En de contactpersoon actualiseert samen met de directie het preventieregister. Dit alles vraagt niet alleen een goede organisatie en communicatie, maar ook ervaring en kennis. Deze expertise willen de specialisten uit het vak met alle contactpersonen en de directeurs/beheerders delen op de infodagen. Ook dit jaar willen we meer dan 400 collega's ontmoeten op de infodagen, want zo kunnen we samen zorgen voor veiligere basisscholen.

VOORMIDDAGSESSIE (van 11u tot 12.30u)

Hieronder vindt u het programma:

Er zijn dit jaar 4 infodagen, verspreid over gans Vlaanderen:

9u00: 9u45:

1. Infodag op donderdag 28 maart 2013, in het voetbalstadium van Genk 2. Infodag op dinsdag 7 mei 2013, in het voetbalstadion van Beveren (nieuwe locatie!) 3. Infodag op dinsdag 21 mei 2013, in het Provinciehuis Boeverbos te Brugge 4. Infodag op donderdag 23 mei 2013, in het voetbalstadium van Denderleeuw

9u50:

Onthaal Welkomstwoord door Guy Linten, preventieadviseur-coördinator Toelichting over de werking van het convenant en de begeleidingscommissie door Ludo Baens, preventieadviseur departement Onderwijs

Op de infodag worden tijdens de voor- en de namiddag telkens 4 infosessies aangeboden. Na uw inschrijving ontvangt u van GO! Nascholing een mailtje met de uitnodiging om uw keuze en uw reservekeuze te maken. U kan kiezen uit de volgende sessies:

14

Thema 1: Thema 2: Thema 3: Thema 4:

Aansprakelijkheid in het onderwijs Het preventiebeleid integreren in het algemeen schoolbeleid Noodplan voor onderwijsinstellingen Onthaal van nieuwe werknemers op school

NAMIDDAGSESSIE (van 13u30 tot 15u) Thema 5: Thema 6: Thema 7: Thema 8:

Overzicht en richtlijnen inzake voedselveiligheid en crisicommunicatie bij voedselvergiftiging Stages en werkplekleren Veiligheidsdenken rond het speelterrein en speeltoestellen Psychosociale belasting op het werk – Stress op het werk

Meer info over elke sessie: http://www.g-o.be/sites/portaal_nieuw/subsites/Evenementen/ EvenementenSubsites/contactpersonen/Pages/default.aspx De broodjeslunch start om 12.30 u en is inbegrepen in de prijs. Alle deelnemers ontvangen ook (gratis) het basisboek ‘Naar een Veilige school’!

Vanaf heden kan u inschrijven via de website van GO! Nascholing: http://www.g-o.be/sites/portaal_nieuw/subsites/NascholingGo/ Aanbod20122013/Pages/Gezondheidveiligheid.aspx


Amper vijf op duizend leerkrachten in Vlaanderen zijn niet-Belg In de Vlaamse onderwijsinstellingen hebben amper vijf leerkrachten op duizend een niet Belgische nationaliteit. Dat blijkt uit een antwoord van Vlaams minister van Onderwijs Pascal Smet. De minister stelt dat allochtone jongeren vaak een negatief beeld hebben over het lerarenberoep. Ze zien vaak alleen de negatieve aspecten. Ze klagen onder meer over het te lage salaris en het gebrek aan kansen om door te groeien binnen ons onderwijssysteem. Een ander aspect dat ook een rol speelt in de beeldvorming bij allochtonen is de reactie van de ouders en hun directe omgeving over het onderwijsberoep.

Uit 'Het Nieuwsblad'

15


Tien keer minder huidkanker. Met uw hulp kan dat. Ondanks de stijging van het aantal gevallen, valt er ook positief nieuws te melden over huidkanker. Namelijk dat 90% van de gevallen te vermijden is! En daar speelt uw school een erg belangrijke rol in. Leer kinderen onze eenvoudige Slimmer in de Zon tips toe te passen, en de zon zal hen een leven lang alleen maar plezier verschaffen. Misschien ken je onze campagne Slimmer in de Zon al. De campagne wil kinderen beter beschermen, want ondanks de vele waarschuwingen lopen jaarlijks 25% van de kinderen zonnebrand op ...

Waarom zijn scholen zo belangrijk voor zonnepreventie? Kinderen brengen veel tijd door op school, ook in de buitenlucht. Dan is het dus ook belangrijk dat ze goed tegen de zon zijn beschermd. Hoe jonger je bent, hoe gevoeliger je huid is voor de zon. Maar als kind denk je niet zo gauw aan zonnebrandcrème een hoedje, een goede zonnebril of wat schaduw. Uw school speelt daarom een belangrijke rol in de preventie en de verandering van het gedrag van leerlingen en ouders.

16

Nieuw dit jaar: De smeerhoek en de doe-box vol plezier

Hoe wordt uw school zonneslim?

Scholen die deelnemen aan onze Slimmer in de Zon-campagne, krijgen naast didactisch materiaal nu ook een ‘smeerhoek’ waar kinderen zich kunnen insmeren voordat ze buiten gaan spelen. We willen het ook zo makkelijk mogelijk maken om een zonneslimme activiteit te organiseren met de klas. Boek gewoon onze Zonneslimme Doe-box voor een week, vol spelletjes en activiteiten om kinderen op een ludieke manier te leren hoe zich te beschermen. En door ons je leukste zonneslimme foto te sturen, maakt je school bovendien kans op een leuk geschenk! Bestel de doe-box gratis bij: info@projectplus.be

Registreer je op www.kanker.be/zonneslimmeschool en je school krijgt toegang tot vele educatieve materialen ontwikkeld door Stichting tegen Kanker. Er zijn leuke posters, spelletjes en didactisch materiaal. De site verzamelt ook tips om een goed zonnepreventiebeleid te introduceren. De Stichting heeft ook een brochure voor ouders, met advies over hoe zij hun kinderen kunnen beschermen tegen de zon. Deze is gratis beschikbaar via slimmerindezon@kanker.be Nog geen Zonneslimme School? Surf snel naar www.kanker.be/ zonneslimmeschool. Meer informatie? Brigitte Boonen, projectleider uv-preventie bij Stichting tegen Kanker – bboonen@ stichtingtegenkanker.be - 02 743 45 73


17


beleef de natuur

in de West-Vlaamse provinciedomeinen

Welkom in de bezoekerscentra:

De Palingbeek, De Gavers of Bulskampveld • Educatieve modules voor basisonderwijs: Beestig natuurpad, Moord in de poel, Zoem zoem… de geheime koffer, Vachten en vilten, Laura Maxima, Lentekriebels, Vossenstreken, … • Veldwerk bos, water, landschap en ecologie voor secundair onderwijs • In de Gavers is er ook een uitgebreid aanbod van (water)sportactiviteiten: zeil-, kajak- en surfinitiatie, avonturensport, .... • Uitleenpunt voor veldwerkmateriaal • Speeltuin en –bos • Cafetaria Meer info in de bezoekerscentra De Palingbeek

Bulskampveld

De Gavers

Vaartstraat 7

Bulskampveld 9

Eikenstraat 131

8902 Zillebeke-Ieper

8730 Beernem

8530 Harelbeke

057 23 08 40

050 55 91 00

056 23 40 10

bc.palingbeek@west-vlaanderen.be

bulskampveld@west-vlaanderen.be

gavers@west-vlaanderen.be

Benieuwd naar het volledig aanbod? Surf naar

www.west-vlaanderen.be/bezoekerscentra

18

adv2beleef_Info-bas_130236.indd 1

18/02/13 14:52


Het Zwin, Het Zwin is een prachtig natuurgebied gelegen op de grens tussen Vlaanderen en Nederland. Bij hoogwater overspoelt de zee er geheel of gedeeltelijk de slikken en schorren die achter het strand en de duinen liggen. Zo ontstaat een unieke biotoop voor heel wat bijzondere planten en vogels. Jaarlijks landen er vele duizenden vogels in het Zwin om er te broeden, te overwinteren of naar voedsel te zoeken.Van op de wandeldijk rond het uitgestrekte natuurgebied, heb je een prachtig zicht op het Zwin-getijdengebied met plassen en geulen. Het Zwin Natuurcentrum staat voor grote uitdagingen. Naast de natuurherstelwerken in het natuurpark en de Zwinvlakte komen er in het nieuwe en eigentijdse Zwin Natuurcentrum een nieuw bezoekerscentrum met een permanente tentoonstelling en een kijkcentrum. De werken starten in 2013. Raadpleeg daarom steeds alle info op www.zwin.be om uw bezoek te plannen.

Aanbod van modules voor alle graden van het basisonderwijs Kleuters Oskaar de ooievaar - Wiet wil een mooie zwinvogel zijn! 1ste graad Heksenzeeklas - Op ontdekking met de biobelletax - Zintuigenwandeling - Wiet wil een mooie zwinvogel zijn! 2de graad Heksenzeeklas - Micro Macro in het veldlabo - Zintuigenwandeling - Ornithologen in spé. 3de graad Micro Macro in het veldlabo - Ornithologen in spé - Naar het insectenhotel - Nesten en nestkastjes Op muziek van de natuur - Op stap met de zwingids. Voor meer info over deze modules en de toegansprijzen tot het Zwin: www.west-vlaanderen.be/bezoekerscentra LET OP: In de loop van 2013 zullen in het Zwin natuurherstelwerken van start gaan. Van dan af zal het Zwin selectief open zijn en enkel nog te bezoeken zijn onder begeleiding van een gids. Tip: Combineer het bezoek aan het Zwin met een wandeling in het Vlaams Natuurreservaat De Zwinduinen- en polders.

Graaf Léon Lippensdreef 8, 830

adv1Zwin_Info-bas_130236.indd 1

0 Knokke-Heist, T + 32 (0)50

60 70 86 • info@zwin.be

in.b w z . w ww

e

28/02/13 13:58


20


Franse les al vanaf derde leerjaar mogelijk

Leerlingen in de lagere school zullen binnenkort al vanaf het derde leerjaar Franse les kunnen volgen. Nu kan dat pas vanaf het vijfde leerjaar. Dat is één van de punten uit het ontwerpdecreet waarover onderwijsminister Pascal Smet een akkoord heeft binnen de Vlaamse regering. Die lessen Franse taal vanaf het derde leerjaar zijn niet verplicht. Scholen kunnen zelf kiezen of ze die willen / kunnen aanbieden of niet. Ze mogen ook alleen aangeboden worden als de leerlingen het Nederlands al voldoende onder de knie hebben. De onderwijsorganisaties hebben zo hun bedenkingen. Ze vrezen dat dit nog maar eens zal leiden tot een opbod tussen de scholen. Nu al kunnen scholen trouwens initiatielessen in andere talen geven als ze daarvoor kiezen. Wat in eerste instantie telt zijn de eindtermen, in die zitten al goed vol. “Ons Gemeenschapsonderwijs staat gematigd positief tegenover dit plan”, zegt onze afgevaardigd bestuurder Raymonda Verdyck. Een aantal Gemeenschapsscholen is hier al mee aan de slag. Er wordt wel verwacht dat de scholen dit doen vanuit een goed doordacht en kwaliteitsvol talenbeleid. Vanzelfsprekend moet ook nagegaan worden wat het effect is op het bereiken van alle eindtermen. Er moet zeker rekening gehouden worden met het feit dat dergelijke initiatieven binnen ons onderwijslandschap ongetwijfeld als concurrentie-element tussen de scholen zal gebruikt en misbruikt worden. Zeker is, dat scholen die, om goed doordachte pedagogisch – didactische argumenten geen Franse les vanaf het 3de leerjaar wensen, dit toch zullen invoeren onder druk van de omliggende scholen die dit wel doen.

Steeds minder jongeren kiezen voor

lerarenopleiding De afgelopen twee jaar is het aantal studenten dat begint aan een professionele bachelor in het onderwijs met 9% gedaald. In totaal is dat een vermindering met 598 studenten. Dat blijkt uit cijfers van het Vlaams ministerie van Onderwijs. Ook de vervrouwelijking van het lerarenberoep zet zich verder. De overgrote meerderheid van studenten in de lerarenopleiding zijn vrouwelijk. Waarom kiezen jongeren niet meer voor een lerarenopleilerarenopleiding? Gedeeltelijk heeft dit te maken met het zwakke imago van het beroep. Het respect dat de leraar vroeger sowieso had, is er niet meer. Door de doorgedreven democratisering van ons onderwijs kiezen steeds minder studenten die uit het ASO komen voor een lerarenopleiding. Alleen de universiteit is goed genoeg. Ook de ernst die rond de opleiding hing is verdwenen. Niet alleen de kwaliteit van de instroom daalt, de kwaliteit van de uitstroom is navenant. Nieuwbakken leerkrachten hebben niet altijd het niveau om hun leerlingen aan te kunnen. Meer en meer stellen we vast dat leerlingen hun leerkrachten overklassen. Een betere controle, screening van de instroom dringt zich op. Ook de opleiding zelf is aan een grondige herziening toe. Als de cijfers zo blijven dalen wordt het lerarentekort steeds nijpender. Alarmerend is ook de vaststelling dat één op de drie startende leerkrachten al na vijf jaar de klas verlaat. Alles moet in het werk gesteld worden om dit fenomeen af te stoppen. Een betere begeleiding van de jonge leerkrachten zou al een positief effect kunnen hebben. Werken aan een beter imago is ook nodig. Vraag is alleen hoe je dit in onze huidige maatschappij kunt realiseren. Ferdinand Bostyn - Bestuurslid VIRBO

Ferdinand Bostyn - Bestuurslid VIRBO

Scholenbouw Vlaanderen: 39 miljoen euro – totaal onvoldoende! De Vlaamse regering trekt 39 miljoen euro extra uit voor scholenbouw in Vlaanderen. Een voorzichtige raming geeft aan dat er ruim 130 miljoen euro nodig is om de onmiddellijke noden te dekken. Wat nu gegeven wordt is dus ruim onvoldoende! Het Gemeenschapsonderwijs had met 82 miljoen al ruim het dubbele gevraagd van wat nu voor gans Vlaanderen ter beschikking wordt gesteld. Bovendien vallen een heleboel steden uit de boot. Die moeten het dus met eigen middelen zien te rooien. Het is duidelijk dat Gent en Antwerpen de grootste noden hebben. Maar het GO! had zelf nog een hele reeks andere steden op hun lijstje staan die nu helemaal niets krijgen. De extra middelen zijn bedoeld voor de scholen zelf, terwijl er net zo goed voor leerkrachten en inrichting extra geld nodig is.

Bovendien loopt het prijskaartje voor renovatie van de bestaande scholen hoog op. Er is nood aan zo'n 2 miljard euro alleen al voor het gemeenschapsonderwijs en dit gewoon om alle gebouwen in stand te houden! Het gebruik van modulaire units – zeg maar kwaliteitsvolle containerklassen – zorgt in elk geval niet voor een duurzame oplossing. Hoe goed ook, containerklassen blijven een noodoplossing. Vaak is er geen andere oplossing omdat het GO! veel te laat op de hoogte wordt gebracht wanneer de centen komen. Iedereen weet dat de budgettaire situatie momenteel moeilijk is, maar dit ontslaat de Vlaamse regering niet van haar verantwoordelijkheid om een visie op lange termijn te ontwikkelen. Ferdinand Bostyn - Bestuurslid VIRBO

21


22


Contactpersonen VIRBO per scholengroep 1. Antwerpen: Mark BRANTS (03/360.82.93) > marckbrants@telenet.be Jee WUYTS (03/360.82.93) > dirco.bao@antigon.be 2. Kapellen – Kalmthout: Hilde SWINNEN (03/666.60.24) > bsbo.kalmthout@g-o.be Frank VAN HERCK > frank.vanherck@g-o.be 3. Brasschaat – Malle – Schoten: Helga VAN UFFEL (03/651.96.56) > bs.brasschaat@sgr3.be Walter ODDERY (0475/91.65.00) > agora@sgr3.be 4. Mortsel – Edegem - Lier: Koen MARTINET (0475/20.87.59) > koen@kla4.be 5. Mechelen – Keerbergen – Heist-op-den-Berg: Willem MESTDAGH (015/20.43.09) > bs2.mechelen@g-o.be willem.virbo@gmail.com 6. Boom – Niel – Willebroek: Vera VAN EPPERZEEL (0476/48.82.16) > codi.bao.sgr6@g-o.be 7. Kempen: Daisy COONEN (0472/60.74.30) > codi.bao@sgrkempen.be 8. Brussel: Gerda CALDERS (0495/63.11.98) > sge.brusselia@g-o.be gerda.virbo@gmail.com

9. Asse – Wemmel – Halle: Hilde VANDERSTEEN (02/569.39.47) > hilde.vandersteen@ringscholen.be hilde.virbo@gmail.com 10. Midden Brabant: Robert STEUTS > robert.steuts@sgr10.be 11. Leuven – Tienen - Landen: Anja GINCKELS (016/31.45.87) > anja.ginckels@scholengroep11.net 12. Aarschot – Diest – Tessenderlo: Sven BREUGELMANS (0498/45.03.21) > dico@adite.be 13. Zuid-Limburg: Rudi WOUTERS (0473/52.41.37) > rudi.wouters5@telenet.be Carmen CARDILLO DALLI (0497/54.52.71) > carmen.dalli@telenet.be 14. Maasland: Pietro FALCONE (089/86.43.25) > bs.neeroeteren@g-o.be pietro.virbo@gmail.com 15. Limburg Noord: Anna Maria MICHIELSEN (089/46.19.51) > bs.bocholt@g-o.be Sarah CANDREVA (011/61.12.36) > bs.peer@g-o.be - sarah.candreva@gmail.com 16. Hasselt – Midden Limburg: Paul MARCHAL (013/55.21.06) > directie@basisschool-herckerhof.be 17. Waasland: Marc PAUWELS (03/771.08.84) > baocodi@sgr17.net 18. Schelde – Dender - Durme:

19. Aalst – Dendeleeuw – Ninove: Martine COPPENS (053/78.26.21) > directie@bslpboon.be martine.virbo@gmail.com 20. Geraardsbergen – Zottegem: Sabine EEMAN (054/41.07.24) > eemansabine@gmail.com sabine.virbo@gmail.com 21. Vlaamse Ardennen: Katty VANHOECKE (055/21.49.56) > ks.ronse@g-o.be 22. Gent: Jocelyne DERYCKER (09/226.52.80) > jocelyne.derycker@ pantarhei.be - jderycker@yahoo.com 23. Meetjesland: Catia DE SMUL (09/218.78.52) > catia.de.smul@ scholengroep-23.be - catia.virbo@gmail.com 24. Deinze – Tielt - Waregem: Hilde D’HAESELEER (09/381.55.05) > bs.deinze@g-o.be 25. Brugge Oostkust: Mike GOUDESEUNE (050/37.77.25) > de.tandem@g-o.be mike.virbo@gmail.com 26. Mandel en Leie: Conny WALLYN (051/27.27.72) > bs.roeselare.ring@g-o.be conny.virbo@gmail.com 27. Oostende: Chris VANDECASTEELE (051/59.12.11) > chris.vandecasteele@ scholengroepaanzee.be 28. Westhoek: Martin BOUDRY (058/31.64.33) > bs.veurne@g-o.be martin.boudry@sgw.28.be

vertegenwoordiging VIRBO De verschillende organen

Cac (Centrale adviescommissie Bao)

gezondheidsbeleid

Overleg vakbonden

Alex DE SMEDT: BS Einstein, Einsteinlaan 1, 8420 De Haan - T: 059/23 33 06 - F: 059/80 24 45 E: bs.einstein@skynet.be Gerda CALDERS: Scholengroep Brusselia, Oud Strijderslaan 200, 1040 Evere M: 0495/63 11 98 - F: 02/702 30 60 E: sge.brusselia@g-o.be

Alex DE SMEDT: BS Einstein, Einsteinlaan 1, 8420 De Haan - T: 059/23 33 06 F: 059/80 24 45 - E: bs.einstein@skynet.be Barbara Danis: Halderbosstraat 76, 1653 Dworp - T: 0477/54 69 50 E: barbara.danis@g-o.be

Ferdinand BOSTYN: Eikenlaan 39, 8200 Sint-Andries - Brugge T: 050/32 08 00 - M: 0486/38 13 75 E: ferdinand.bostyn@scarlet.be

Cac (personeel)

ASP-GO! (reflectiegroepen)

Koen MARTINET: Baron De Celleslaan 1, 2650 Edegem - T: 03/448 13 43 GSM: 0475/20 87 59

Martine Coppens: BS LP Boon, Leuvestraat 37A, 9320 Erembodegem T: 053/78.26.21 F: 053/71.16.24 - E: directie@bslpboon.be

Cac (Pedagogisch beleid)

DOORSTROMING:

Alex DE SMEDT: BS Einstein, Einsteinlaan 1, 8420 De Haan - T: 059/23 33 06 F: 059/80 24 45 - E: bs.einstein@skynet.be

Cac (Centrale adviescommissie

Martine Coppens: BS LP Boon, Leuvestraat 37A, 9320 Erembodegem T: 053/78.26.21 F: 053/71.16.24 - E: directie@bslpboon.be

Leerlingenvervoer)

Beleidsvoerend vermogen

Alex DE SMEDT: BS Einstein, Einsteinlaan 1, 8420 De Haan - T: 059/23 33 06 F: 059/80 24 45 - E: bs.einstein@skynet.be Conny WALLYN: BS Roeselare Ring, Groenestraat 174, 8800 Roeselare T.051/27.27.72 E: bs.roeselare.ring@g-o.be conny.virbo@gmail.com

Vera Vaneerdewegh: T: 0478/57.17.97 E: vera.vaneerdewegh@telenet.be

Dirgo Ferdinand BOSTYN Eikenlaan 39, 8200 Sint-Andries - Brugge T: 050/32 08 00 - M: 0486/38 13 75 E: ferdinand.bostyn@scarlet.be Alex DE SMEDT: BS Einstein, Einsteinlaan 1, 8420 De Haan T: 059/23 33 06 F: 059/80 24 45 - E: bs.einstein@skynet.be Barbara Danis: Halderbosstraat 76, 1653 Dworp - T: 0477/54 69 50 E: barbara.danis@g-o.be

NODB

Ferdinand BOSTYN: Eikenlaan 39, 8200 Sint-Andries - Brugge T: 050/32 08 00 - M: 0486/38 13 75 E: ferdinand.bostyn@scarlet.be Ludo DAELEMANS: Kloosterbunder 17, 2870 Puurs - T: 03/889 20 28 E: lode.daelemans@skynet.be Alex DE SMEDT: BS Einstein, Einsteinlaan 1, 8420 De Haan T: 059/23 33 06 F: 059/80 24 45 - E: bs.einstein@skynet.be

ODVB Ludo DAELEMANS: Kloosterbunder 17, 2870 Puurs - T: 03/889 20 28 E: lode.daelemans@skynet.be

VLOR Algemene Raad van de VLOR Alex DE SMEDT: BS Einstein, Einsteinlaan 1, 8420 De Haan - T: 059/23 33 06 F: 059/80 24 45 - E: bs.einstein@skynet.be Raad Basisonderwijs VLOR (plaatsvervanger) Gerda CALDERS: Scholengroep Brusselia, Oud Strijderslaan 200, 1040 Evere T: 0495/63 11 98 - F: 02/702 30 60 E: sge.brusselia@g-o.be

23


SCHOOLMEUBILAIR, AUDIOVISUELE OPLOSSINGEN, ADVIES, HUURKOOP, TRAINING... Nieuw concept kleutermeubilair Ergonomisch, fris, kleurrijk en inspirerend... Contacteer ons en ontdek het in avant-première!

Surf naar www.vanerum.be/infobas voor meer info! Spelen, samenwerken en inspireren met LIGHTHOUSE

EN OOK SMART, INTERACTIEVE PROJECTOREN EN LED LCD I3TOUCH,... T +32 (0)70 222 600 info@vanerum.be www.vanerum.be/infobas

Ad_Infobas.indd 1

24

15/02/13 09:42


WITBOEK Ergonomie van meubilair in klaslokalen: actuele situatie en mogelijke oplossingen. Norm Ergonomie is een zeer belangrijk aandachtspunt bij de lichamelijke ontwikkeling van jongeren en jongvolwassenen, die een groot deel van hun dagen doorbrengen in de schoolomgeving (uit recent OECD onderzoek bleek dat de gemiddelde leerling 1000u per schooljaar in de schoolbanken zit). Nochtans tonen verschillende onderzoeken aan dat de ergonomische situatie in vele scholen ook vandaag nog steeds niet optimaal is.

(5,6,7,9,10,11,12,13)

De Europese norm (NBN-EN 1729) voorziet 8 verschillende hoogtes van meubilair in functie van de lichaamslengte van de gebruiker. Nieuwe inzichten baseren zich tevens op de onderbeenlengte, die bij een gelijke lichaamslengte kan verschillen. Het normeringsinstituut heeft aan elk van deze hoogtematen een gemakkelijk herkenbare kleur toegekend.

1 2

De norm laat zowel de klassieke 90° ergonomie als evenwichtig zitten (balanced seating) toe. De klassieke ergonomische norm schrijft voor dat leerlingen met de voeten plat op de grond moeten zitten met een kniehoek en een heuphoek van 90°. Als de voeten afhangen of als de knieën hoger blijven dan de billen, is de stoel niet gepast. Bij meubilair gebaseerd op het evenwichtig zitten (open heuphoek) concept van de Zweedse ergonoom A.C. Mandal helt het zitvlak vaak naar voren toe af (al dan niet met watervalrand) waardoor de leerlingen voorover kunnen buigen en toch minimaal een hoek van 90° kunnen 3

behouden tussen bovenlichaam en dijen. Het evenwichtig zitten concept kan worden toegepast op verhoogd meubilair en vereist dan het gebruik van een (verstelbare) voetensteun.

4

Situatieschets Vele scholen voorzien banken en stoelen in dezelfde hoogte voor één klaslokaal, ook al vinden we daar vaak leerlingen met verschillende lichaamslengtes. Uit onderzoek blijkt dat 40% van de leerlingen niet met hun voeten aan de grond kunnen en 17% onvoldoende beenruimte heeft.

5

Slechts 1% van de leerlingen gebruikt meubilair dat optimaal is aangepast aan zijn of haar lichaamsmaten.

6

Men stelt ook vast dat kinderen vaak op de voorste poten van hun stoel leunen om de hoek 7

tussen rug en dijen te vergroten en zo de druk op hun rug te verlichten.

25


Uit verschillende onderzoeken blijkt dat ongeveer de helft van de Vlaamse leerkrachten last heeft van lage 9

rugklachten en 20 tot 50% van de kinderen rugpijn heeft.

10

Er zijn vele oorzaken, waaronder langdurig zitten.

De meest vermelde uitlokkende factor is echter ergonomisch onaangepast schoolmeubilair.

11

Zitten is een zeer belastende houding die de rug meer belast dan rechtop staan (zie figuur 1). Langdurig zitten is Figuur 1: intradiscale drukmeting

niet enkel slecht voor de rug maar ook voor de gezondheid (diabetes, depressie, overgewicht,…). de

onderwijs de 3

12

8

Onderzoek van TNO toont bovendien aan dat

risicosector is voor RSI. RSI (Repetitive Strain Injury) is een verzamelnaam voor

een aantal pijnklachten (bovenrug, nek, schouders) die ontstaan door herhalende bewegingen, een langdurige statische houding of een combinatie van beide. Als voornaamste oorzaken in het onderwijs worden onaangepast schoolmeubilair en te weinig afwisseling in de lichaamshouding 13

geciteerd.

Oplossingen Voor schoolbanken of –tafels gelden ergonomische regels. De banken moeten beschikbaar zijn in verschillende aan de lichaamsbouw van de leerling aangepaste maten. Dit kan bijvoorbeeld vertrekkend van een hogere tafel en zit, ondersteund door een hoogteverstelbare voetensteun.

14

Het is relatief makkelijk na te gaan of de banken juist op maat zijn. Als de armen over elkaar dicht bij het lichaam op het tafelblad gesteund kunnen worden, is de bank ergonomisch correct. Als de schouders omhoog geduwd worden, is de bank te hoog. En als de leerling moet vooroverbuigen 15

om met zijn of haar armen op de bank te steunen, is de bank te laag.

Uiteraard moet hierbij

niet alleen gekeken worden naar de hoogte van de bank, maar ook en vooral naar het hoogteverschil tussen het tafelblad en de stoelzitting. Ook schoolstoelen moeten aan een aantal vereisten voldoen. De hoogte van de stoel moet ingesteld zijn zodat de voeten niet bungelen bij een horizontale zithouding. Als gekozen wordt voor een hogere zitpositie moet er een voetensteun voorzien zijn. Een stoel met watervalrand laat de leerlingen toe een open heuphoek te behouden. Zowel de klassieke “90°-zithouding” als het evenwichtig zitten (open heuphoek) concept zijn ergonomisch verantwoord. Toch wordt door verschillende bronnen een voorkeur uitgesproken voor evenwichtig zitten omdat de heuphoek daar in de meeste zithoudingen groter blijft dan 90°, wat voordelig is tijdens de actieve zithouding en het zitcomfort verhoogt.

26

16

Ook kinderen en leerkrachten blijken evenwichtig zitten


17

te verkiezen. Leerlingen kunnen afwisselen tijdens het zitten of staan en leerkrachten hoeven 18

niet meer voorover te buigen bij het individueel begeleiden van een leerling. Bij het evenwichtig zitten concept is de hoek tussen de rug en het bovenbeen bij actief en passief zitten in de meeste zithoudingen groter dan of gelijk aan 90° (zie figuur 2). Bij een actieve zithouding leunt de leerling naar voren en zit zij of hij op het puntje van de stoel (vb. tijdens het schrijven). Bij evenwichtig zitten blijft een heuphoek van 90° mogelijk, wat niet zo is bij klassiek

19

Figuur 2: evenwichtig zitten

meubilair. Bij een passieve zithouding leunt de leerling naar achter waardoor de heuphoek groter dan 90° is (vb. tijdens het luisteren). Bij evenwichtig zitten blijft de heuphoek in beide gevallen groter dan of gelijk aan 90°, in tegenstelling tot klassieke oplossingen, die overbelasting van de rug veroorzaken (zie ook figuur 20

1).

Het is aanbevolen in een klas meubilair te voorzien van verschillende hoogtes voor leerlingen met verschillende lichaamslengtes, of gebruik te maken van individueel instelbaar meubilair.

21

Om rugklachten te voorkomen wordt aanbevolen dat leerlingen en leerkrachten afwisseling brengen tijdens het zitten.

22

Dit kan door verschillende zithoudingen aan te nemen (actieve en

passieve zithouding). Een nog betere oplossing is om af en toe recht te staan.

23

Verhoogd

meubilair staat toe om staand te werken. Meubilair moet niet enkel oplossingen bieden voor lichamelijke belasting maar ook voor andere risico’s. Het mag geen scherpe hoeken hebben om ernstige verwondingen te voorkomen. Stoelzittingen worden best niet bekleed met stof omdat dit materiaal moeilijk te reinigen is.

24

Andere geciteerde vereisten voor ergonomisch meubilair zijn een dynamische rugleuning die 25

makkelijk meebuigt , een lendesteun die helpt om de natuurlijke kromming van de rug te ondersteunen

26

en een luchtkussen dat zitcomfort en bewegingsvrijheid biedt.

27

Voorbeelden Een eerste toepassing van bovengenoemde aanbevelingen is de balansstoel, die de mogelijkheid biedt om een correcte zithouding met een open heuphoek aan te nemen. Met deze stoel wordt de natuurlijke kromming (lordose) van de lage rug grotendeels behouden waardoor minder druk

27


wordt uitgeoefend op de tussenwervelschijven. Maar de balansstoel heeft ook nadelen. De knieën worden extra belast, een balansstoel zonder rugleuning biedt onvoldoende steun aan de lage en middelste rugspieren en leidt sneller tot vermoeidheid. Een balansstoel laat ook minder variatie in zithouding toe dan andere mogelijke oplossingen.

28

Een tweede toepassing is de zitbal. Deze zou goed zijn door de voortdurende bewegingen maar er is weinig bewijs dat dit beter is voor de rug. De meeste gebruikers raken vermoeid na enkele uren zitten op een zitbal, omdat die geen lendensteun heeft. Een zitbal blijkt dus evenmin de ideale oplossing is voor langdurig zitten.

29

Een derde mogelijke toepassing is evenwichtig zitten. Deze zithouding wordt algemeen beschouwd als de meest ergonomisch correcte zithouding.

30

Uitgaand van een hogere zitpositie

kan mits een verstelbare voetensteun de zithouding worden aangepast aan de lichaamsafmetingen van de gebruiker. Evenwichtig zitten geeft de mogelijkheid om verschillende ergonomisch correcte zithoudingen aan te nemen. Een watervalrand vooraan de zit bevordert de bloedsomloop. Het evenwichtig zitten concept laat ook toe om een actieve zithouding aan te nemen en toch een optimale hoek van 90° te behouden tussen dijen en bovenlichaam.

31

Evenwichtig zitten stimuleert het bewegen nog meer met een verhoogd zit/sta-model. Met hoger meubilair kunnen leerlingen zowel zitten als staan tijdens de les zonder hun klasgenoten te storen. Verhoogd meubilair met een verstelbare voetensteun kan ook kostenbesparend werken omdat niet voor iedere leerling apart een stoel en een bank moet worden aangekocht. De voetensteun laat immers toe de tafel aan te passen aan de lichaamsmaten van de leerling.

Conclusie Veel leerlingen hebben te maken met RSI en andere fysische klachten met als oorzaak onaangepast schoolmeubilair. Deze zijn makkelijk op te lossen door schoolmeubilair dat aan de normen voldoet en is aangepast aan de lichaamsbouw van de gebruiker. Zoals hierboven vermeld is, wordt zowel de klassieke 90° zithouding als het evenwichtig zitten concept als doeltreffend beschouwd door de EN. Toch blijkt uit wetenschappelijk onderzoek dat het evenwichtig zitten concept meer voordelen biedt.

32

Bij evenwichtig zitten wordt best

geopteerd voor verhoogd meubilair en een verstelbare voetensteun. Dit maakt het mogelijk af te wisselen tussen zitten en staan, waardoor de rug minder belast wordt. Een bijkomend voordeel is dat bij gebruik van hoger meubilair ook de rug van de leraar minder wordt belast bij het persoonlijk begeleiden van leerlingen aan hun schoolbank. Als wordt gekozen voor een hoogteverstelbaar evenwichtig zitten concept, kan optimaal ergonomisch schoolmeubilair bovendien plaats- en kostenbesparend werken.

28


Schoolfotografie F. & J. Vander Eycken b.v.b.a. KENNERS KIEZEN KWALITEIT KENNERS KIEZEN VANDER EYCKEN

Technologiestraat 31• B-1082 ST-AGATHA-BERCHEM T |02/482.17.87 - F |02/465.77.79 - E |info@fjvandereycken.com - W |www.fjvandereycken.be

Seniorenwerking

Collega’s die binnenkort stoppen of al gestopt zijn: gelieve onderstaande strook in te vullen en op te sturen naar: Ludo Daelemans Kloosterbunder 17 • 2870 PUURS • Tel. 03 889 20 28 e-mail: lode.daelemans@skynet.be - ludo.virbo@gmail.com Met hartelijke dank voor uw medewerking

School: Naam en voornaam: Persoonlijk adres en telefoonnummer:

E-mail:

Twee maal per jaar (september en april) organiseren we voor onze senioren een aangename, culturele daguitstap. Alle leden (€ (€ 15 lidgeld per schooljaar) worden hierop uitgenodigd. Aarzel niet om lid te worden en deel te nemen aan de verschillende culturele activiteiten! Het zijn ideale gelegenheden om oud-collega’s terug te zien! U zult het zich niet beklagen.

29


30


Interessante VIRBO-seniorenreis Zwarte Woud Van zondag 8 september tot zondag 15 september 2013 Verblijfplaats: Hotel Silberfelsen, Hinterdorfstrasse 2 - 79837 Menzenschwand Telefoon: 0049 7675 90 660 www.hotel-silberfelsen.com Reisafstand tot hotel is vanuit Brussel iets minder dan 600 km, Menzenschwand ligt op minder dan 60 km van Freiburg. Het hotel biedt kamers met balkon of terras aan. De kamers beschikken over een zithoekje, schrijftafel, bad/douche en satelliet-tv. Er is gratis internetverbinding. We genieten er half pension dat bestaat uit een uitgebreid ontbijtbuffet en 's avonds een 3-gangenmenu (soep / salade, hoofdgerecht en dessert). Er is een lift en een 'gemütliche Weinstube' aanwezig. We ontvangen er gratis de 'Hochschwarzwald-karte' voor de duur van het verblijf. Deze kaart geeft recht op gratis gebruik van openbaar vervoer in de regio en daarnaast toegang tot een 50-tal attracties waaronder sauna tegenover het hotel, rondvaarten op Titi- en Schluchsee en bepaalde musea.

Programma: zondag 08/09/2013 Aankomst – verwelkoming – avondmaal – gezellig samenzijn maandag 09/09/2013 Ontbijt – 'Koekoeksklokkendag' met bezoek aan de grootste koekoeksklokken, het Schwarzwaldmuseum, het dorp Triberg en Duitslands grootste waterval, de Gutachwaterval – Avondmaal.

dinsdag 10/09/2013 Ontbijt – 'Natuur en specialiteiten van het Zwarte Woud': wandeling 'Auf sonnigen Högen zum aussichtreichen Strohberg' langsheen een traditionele houtsnijderij, typische “Gasthäuser” met Zwartewoudspecialiteiten en bezoek aan een schnapsmuseum (met proeverij) – Avondmaal.

woensdag 11/09/2013 Ontbijt – 'Cultuur en ondergrond van het Zwarte Woud' met bezoek aan St-Blasiën (3de grootste koepelkerk van Europa), de grot “Erdmannshöhle”, kleine wandeling op de 'Haseler Erdmannsweg' – Avondmaal.

donderdag 12/09/2013 Ontbijt – Bezoek Freiburg met in de voormiddag gegidste rondleiding in de oude stad. Namiddag vrij (mogelijkheden: verdere verkenning van de stad, shoppen, bezoek aan Schlossberg of bezoek aan de ertsmijn 'Schauinsland') – Avondmaal

vrijdag 13/09/2013 Ontbijt – 'Merendag' met bezoek aan Titisee-Neustadt met de grootste natuurlijke springschans van Duitsland, het meer Titisee en een boottocht op de Schluchsee – Avondmaal.

zaterdag 14/09/2013 Ontbijt – 'Vrije keuzedag', Mogelijkheden zijn: wandeling doorheen de Wutachschlucht, grootste canyonkloof van Duitsland, bezoek aan het kasteel van Haut-Köningsburg en Riquewir of een dagje Basel – Avondmaal.

zondag 15/09/2013 Ontbijt – terugreis Een volledig en meer uitgebreid programma kunt u vinden op onze website: www.virbo.be

Kostprijs: Enkel VIRBO-leden (eventueel met partner) kunnen deelnemen, Verblijf in hotel (7 nachten, half pension, gemeentetaksen) met uitstappen op maandag, dinsdag, woensdag, donderdagvoormiddag en vrijdag zoals aangegeven in het programma inbegrepen. VIRBO komt tussen voor zijn leden in een aantal kosten zoals gidsen en ingangsticketten. • Op basis van 2-persoonskamer: 415,00 euro per persoon. • Op basis van 1-persoonskamer: 445,00 euro per persoon. • Niet inbegrepen in de prijs: de vrij te kiezen activiteiten op donderdagnamiddag en zaterdag, kleine snacks, middagmalen. • De verplaatsingen gebeuren met eigen wagen of met openbaar vervoer indien mogelijk. Voorschot: bij intekening 250,00 euro per persoon Op naam van Rudy Sterck – rekeningnummer: BE10 4219 1829 1104 met vermelding: Virboreis 2013 + naam deelnemer(s). De inschrijving is pas geldig na ontvangst van het voorschot. Uiterste inschrijfdatum (met betaling voorschot): 15 mei 2013. Het aantal kamers in het hotel is beperkt, dus zo snel mogelijk inschrijven is aan te raden! Inschrijvingen worden chronologisch genoteerd. Resterend bedrag: (165,00 euro p.p. in 2-persoonskamer of 195,00 euro voor 1-persoonskamer) wordt overgeschreven vóór 20 augustus 2013. Voor vragen, inschrijvingen of extra informatie: rudy.virbo@gmail.com Tel.: 053/68 41 75 – GSM: 0477/35 50 58 Website: www.virbo.be Rudy Sterck Bestuurslid VIRBO – Reisorganisator

31


Onze senioren bezochten Namen

Op donderdag 27 september 2012 bezochten onze senioren Namen. Namen is sinds 11 december 1986 de hoofdstad van het Waals Gewest. Het is een charmante en karaktervolle stad, gelegen aan de samenvloeiing van Samber en Maas. De indrukwekkende citadel overheerst de stad. Namen is ook een kunst- en geschiedenisstad vol geheimen. Het is bovendien een moderne en dynamische stad met levendige handelsstraatjes en tradities die in ere worden gehouden. “Le Café des Arts” was onze plaats van samenkomst. De koffie met een boterkoek erbij smaakte heerlijk. Even na 10.30 uur splitsten de Nederlandstalige gidsen ons in twee groepen. We begonnen onze wandeling aan de rand van de stad. Hier maakten we reeds kennis met de vele huizen uit de 18de eeuw. De nieuwbouw begon slechts na W.O.II. Via de achterzijde van het administratief centrum van de stad kwamen we aan het station. Het dateert uit 1860 en werd recent gerestaureerd tot een modern gebouw.

Onder een stralende zon wandelden wij verder naar de universiteitswijk. De bekende architect Roger Bastin (1913-1986) heeft zijn stempel nagelaten op Namen.Terwijl andere steden zich inspireerden op het Amerikaans model en een universitaire campus aanlegden in de periferie, zijn de faculteiten hier in het centrum gebleven. In de universiteitswijk bouwde Roger Bastin achtereenvolgens de Bibliotheek Moretus Plantin (1970-1981), de faculteiten Recht en Informatica (1971-1973), de kapel van de Faculteiten (1976-1977) en het Instituut voor Medische Wetenschappen (1077-1081).

Via de Passage de la Gare, met zijn vele kleine winkeltjes, kwamen we in de Rue des Carmes. Dankzij de afbraak van de voormalige kloosters, die behoorden tot de orde der Karmelieten, de orde der Kruisheren en de orde der Karmelietessen en allemaal in deze straat gelegen, konden in 1930 vele gebouwen worden opgetrokken die een homogeen architecturaal karakter uitstraalden, vooral dan de “art deco-stijl”. Onze gids wees ons op de stenen tekeningen in de gevels, de horizontale vensters met een loggia met afgesneden en schuine hoeken. Andere kenmerken van deze stijlvorm zijn o.a. de roosters, de glasramen en de veelkleurige panelen, versierd met bloemenslingers. In deze “chique” buurt van Namen werd ook het eerste appartementsgebouw, de “Residence les Carmes”, gebouwd. Het is één van de mooiste “art deco” huizen van België.

Via het prachtig gerenoveerde park kwamen we aan het Gerechtsgebouw. Sinds de 19de eeuw bevindt dit gebouw zich op de stadsresidentie van de laatste autonome graaf van Namen. Jean III had dit gebouw gekocht van zijn broer, die het zelf had verkregen van het Saint-Aubain kapittel. Onder de naam “Hotel du Roi” werd het de verblijfplaats van de gouverneur van het graafschap. De reconstructie van dit gebouw dateert uit 1631 en werd uitgevoerd volgens de plannen van Roussel, meesterbouwheer van de graaf. Nadien werd het aangepast aan zijn nieuwe functie als gerechtsgebouw. Aan de kant van de straat bevindt zich het centrale woongebouw, dat geflankeerd wordt door twee vleugels waarvan de vensters omkaderd zijn met natuursteen. Rond het binnenplein bevindt zich een galerij die ondersteund wordt door rondbogen op Toscaanse zuilen.

We vervolgden onze weg en kwamen in de Rue du Fer, de grote commerciële as die naar het stadscentrum leidt. Op de binnenkoer van het “Musée des Arts Anciens du Namurois” hielden we even halt en bewonderden we de Franse bouwstijl van deze patriciërswoning uit de 18de eeuw. Het museum toont verzamelingen uit de middeleeuwen en een bijzondere kerkschat van de priorij van Saint-Nicolas d’Oignies. De stukken van deze kerkschat zijn het werk van goudsmid Hugo d’Oignies en zijn atelier (1225-1250).

Helemaal aan het einde van de Rue Haute Marcelle prijkt de Saint-Aubin kathedraal, de laatste in België gebouwde kathedraal. De kerk werd kathedraal in 1559 nadat Filip II van Namen een bisdom maakte. In 1740 werd ze zwaar beschadigd door een overstroming van de Samber. Van 1751 tot 1767 werd ze herbouwd door de Italiaanse architect Pisoni. Het weelderige meubilair, de beelden, de doopvont en de vele schilderijen zijn grotendeels afkomstig uit abdijen en kerken uit de omgeving en geven het gebouw heel wat cachet. Van het oorspronkelijke meubilair bestaat niets meer, alles werd in 1802 meegenomen door de troepen van Napoleon.

We staken terug de Rue du Fer over en wandelden naar de “Saint-Jacques kerk”. Onderweg bemerkten we de koperen Sint-Jacobsschelpen die op verschillende plaatsen op de grond zijn aangebracht. Namen bevindt zich immers op het traject van twee grote wegen naar Santiago de Compostella. Sinds 1406 vormde het Sint-Jacobshospitaal een tussenstop voor de bedevaarders die op weg waren naar Compostella. Later werd dit hospitaal een nachtverblijf en ook af en toe een hospitaal

32

voor buitenlandse soldaten. In 1755 werd het aangekocht door de Broederschap van Barmhartigheid, een orde die werd opgericht om ter dood veroordeelden bij te staan. De klassieke kerk dateert uit die periode. In 1908 namen de zusters van Sint-Jacob de gebouwen over van de Armenhuizencommissie die deze gebouwen had geërfd na de Franse Revolutie. Tegenwoordig bevindt zich hier een school.

Even verder, in de Rue du Collège, staat nog een andere kerk, de barokke Saint-Loup kerk. Ze was aanvankelijk opgedragen aan de Heilige Ignatius en werd tussen 1621 en 1645 gebouwd door de Jezuïeten met materialen die geleverd werden door Naamse steenkappers. De gevel is opgetrokken in Maaslandse kalksteen. In de nissen staan houten, beschilderde beelden. In


het interieur worden de stenen gewelven gesteund door rood en zwart gespikkelde marmeren zuilen. Het gebeeldhouwde plafond is grandioos. Qua stijl is ze geïnspireerd op de Carolus Borromeuskerk in Antwerpen. De kerk wordt op dit moment nog alleen gebruikt voor het geven van concerten. Via het koninklijk atheneum François Bovesse, dat oorspronkelijk een Jezuïetencollege was en gebouwd werd tussen 1611 en 1620, wandelden we naar “La Maison des Desserts”. In dit bekende Naamse restaurant dronken we eerst ons aperitief en daarna genoten we van een lekker 3-gangenmenu. Het huisgemaakt dessert was echt grandioos. Vele collega’s zouden ’s anderendaags graag teruggekeerd zijn om de rest van het “palet van de chef” op te eten. Onze gidsen waren goed op tijd en konden nog even een koffie meedrinken. De kleine straatjes van Namen zijn gelukkig ontsnapt aan de sloop die zoveel steden heeft verminkt. Je vindt er nog tal van oude uithangborden, leuke originele winkeltjes en verzorgde restaurants. Ietwat verstopt in deze wirwar van straatjes ligt de Place du Marché-aux-Légumes, waar tal van volksbijeenkomsten en feesten plaatsvinden. Dit is ook de pleisterplaats voor studenten na de les of na de examens. Vroeger kwamen ook de dames hier winkelen, terwijl de mannen een glaasje dronken in de Ratin-Tot (Waals voor “wacht op alles”). Dit oudste café van de stad bestaat al sinds 1616 en ligt de Namenaren nauw aan het hart. Elk jaar is dit plein trouwens het epicentrum van de Waalse Feesten. Getuige daarvan de kilometerpaal O van de Route du Péket, die je naast de kerk ziet staan. Op de Place d’Armes is er iets vreemds aan de hand. Twee grote beelden zijn met elkaar in gesprek, met aan hun voeten twee grote slakken, Djoseph en Francurs. Ze werden daar in 2000 geplaatst als eerbetoon aan de bedenker Jean Legrand, schilder en karikaturist. Ze stellen de “Namurois” van weleer voor. De slak is het symbool van de stad Namen, want de inwoners staan erom bekend om alles rustig aan te doen. Onder de poort pal naast het Palais des Congrès leidt een voetgangerstraatje naar het Belfort. De ronde toren van het Belfort werd in 1388 opgetrokken met kalksteenblokken. Aanvankelijk noemde men hem de Sint-Jacobstoren. De funderingen rusten op palen en ondersteunen een gebouw van vier verdiepingen. De toren kreeg zijn huidig uitzicht in de 16de eeuw. De kantelen werden weggehaald en de twee hoogste verdiepingen afgebroken. In de plaats kwam de klokkentoren die vandaag boven de daken uitsteekt. Bovenaan ziet men nog de inscriptie S.P.Q.N.R. 1733. De datum verwijst naar de beëindiging van de verbouwing. De stadsklok hing vroeger in de collegiale Saint Pierreau-chateau op de hoogte van de citadel. De kerk werd echter vernield in 1745 en de Sint-Jacobstoren werd bevorderd tot Belfort. In 1841 kreeg hij een stadshorloge. De klok gaf de uren aan

en men noemde haar de poortklok, want zij gaf aan wanneer de stadspoorten open en dicht gingen. In de galerij van het Belfort worden de tijdelijke tentoonstellingen van de stad georganiseerd. Het Belfort staat sinds 1999 op de werelderfgoedlijst. Tegenover de Place d’Armes staat het mooie koninklijke theater, één van de laatste en mooiste Italiaans geïnspireerde theaters van Europa uit de 19de eeuw. Ten gevolge van een brand werd het in 1863 herbouwd in zandsteen. Het heeft een prachtige gevel uit drie niveaus. Architect Thierry Lanotte renoveerde het gebouw volledig in 1998. Het is nu uitgerust met de meest moderne en gesofistikeerde scènetechnieken. Sinds 16 december 1999 is het plafond van de theaterfoyer versierd met het fresco “Theater” van de Franse schilder Garouste. Wegens de Waalse feestdag konden wij spijtig genoeg het theater niet bezoeken. We vervolgden onze weg en hielden even halt aan de Marie Spilartoren die werd geïntegreerd in de gemeentelijke omwalling gebouwd door Henri Mérial in 1388. De toren werd gebouwd achter de eigendom van een zekere Marie Spilar en werd in 1949 gerestaureerd door de Naamse architecten Jules en Jean Lalière. Via de Avenue de Golenvaux kwamen we aan de brug over de Samber. Hier troffen we het Archeologisch Museum aan, “de Halle al’Chair”. De collecties van dit museum bestaan hoofdzakelijk uit objecten die werden verzameld tijdens opgravingen en zij vormen een belangrijk geheel van de geschiedenis van Namen en de provincie. Prehistorische, Gallo-Romeinse en Merovingische antiquiteiten, afkomstig van Namen en omgeving, bieden de mogelijkheid om het rijk verleden opnieuw samen te stellen. We wandelden verder langs de oever van de Samber en aan het begin van de Rue du Grognon stapten we op onze boot voor een tochtje van een klein uurtje op Samber en Maas. Enkele fikse regenbuien konden de pret niet bederven want iedereen bleef droog en genoot van de verfrissing die werd aangeboden door de lieftallige juffrouw. Tijdens onze boottocht kregen we ook de nodige uitleg over de plaatsen waar we voorbij vaarden. Na het varen keerden we terug via de Rue du Fer naar ons vertrekpunt …” Le Café des Arts”. Bij het drinken van een fris pintje, een lekker wijntje, een warme koffie of thee werd nog een tijd nagepraat over de mooie stad die Namen wel is en … het gastronomisch menu dat ons ’s middags werd voorgeschoteld.

Ludo Daelemans

33


Creapakketten: originele knutselideeĂŤn

voor

20 kinderen. Meer informatie op debanier.b e of via debanier@debanier.b e Aalst 9300, Molenstraat 65, 053-70 13 80 | Antwerpen 2000, Kipdorp 30, 03-202 24 71 | Brugge 8000, Katelijnestraat 67, 050-33 86 51 | Brussel 1000, Kolenmarkt 85, 02-511 44 31 | Gent 9000, Huis aan de waterkant, Hoefslagstraatje 1, 09-233 87 87 | Hasselt 3500, Vaartstraat 14, 011-23 14 89 | Leuven 3000, J.P. Minckelersstraat 29, 016-29 97 84 | Mechelen 2800 O.L. Vrouwestraat 34, 015-41 02 34 | Roeselare 8800, Merelzang, Delaerestraat 16, 051-24 35 11 | Sint-Niklaas 9100, Nieuwstraat 13, 03-766 07 66 | Turnhout 2300, Warandestraat 97, 014-42 15 13 | CommerciĂŤle dienst en magazijn: Langstraat 24, 2140 Borgerhout, 03-270 04 44

34

Infobas2013.indd 1

STEKELIG SPELDENKUSSEN 35 euro

2/27/2013 3:41:06 PM


VIRBO senioren bezoeken Sint-Niklaas Voor onze volgende samenkomst op DONDERDAG 25 APRIL hebben we een bezoek aan SINT NIKLAAS gepland. Onderstaand programma werd samengesteld: 09.45 u - 10.25 u: Ontvangst met koffie + koffiekoek in “GRAND CAFE TV OOST” – Stationsplein 8C – (achter de stelplaats van autobussen DE LIJN) 10.30 u - 11.30 u: groep 1 stadskernwandeling – groep 2 bezoek aan het stadhuis 11.30 u - 12.30 u: groep 1 bezoek aan het stadhuis – groep 2 stadskernwandeling 12.30 u - 14.45 u: aperitief en middagmaal + koffie in restaurant “Den Antus” - Grote Markt 14.45 u - 15.45 u: groep 1 bezoek aan de Broederschool – groep 2 bezoek aan de moskee 15.45 u - 16.45 u: groep 1 bezoek aan de moskee – groep 2 bezoek aan de Broederschool 16.45 u - ????? u: nog even genieten van een verfrissing op een terrasje. De prijs voor het middagmaal, de gidsen, de dranken en de koffiekoek bedraagt 55 EURO.

Indien u geïnteresseerd bent, gelieve dan onderstaand strookje terug te sturen naar Ludo Daelemans – Kloosterbunder 17 te 2870 Puurs ofwel te telefoneren naar nummer O3/889.20.28 – GSM 0473/86.36.28 ofwel via e-mail Lode.daelemans@skynet.be en dit tegen uiterlijk donderdag 18 april 2013. (Moeten 8 dagen op voorhand aantal personen doorgeven.) Het inschrijvingsgeld kan overgeschreven worden op rekeningnummer BE97 0010 0924 1449 – BIC GEBABEBB van Ludo Daelemans. P.S.: INDIEN GEWENST ZAL ONZE COLLEGA Rudi STERCK AL DE FOTO’S DOORSTUREN DIE TIJDENS ONZE BIJEENKOMST GENOMEN ZIJN. BIJ INSCHRIJVING WEL UW MAILADRES DOORGEVEN a.u.b. Alle leden senioren worden ook nog per brief uitgenodigd! Met collegiale groeten en tot donderdag 25 april 2013 LUDO DAELEMANS.

Ondergetekende ………………………………………………………………………………………………………….(naam en voornaam) schrijft in voor de samenkomst van DONDERDAG 25 APRIL 2013 met …… pers(o)on(en) en wenst foto’s te ontvangen; JA – NEEN.

‘Nieuwe di-line in primeur op virbobeurs’

schoolmeubilair kantoormeubilair digitale borden d-line collection opleidingen tablets Didakta|Blindestraat 1|8750 Zwevezele - België|Tel.: +32 (0)51 74 51 43|Fax: +32 (0)51 74 44 30|E-mail: info@didakta.be|www.didakta.be 35


Verslag seniorenreis 16-23 september 2012

Praag (deel 2)

1

Donderdag 20 september 2012. Vandaag stond in het programma ingeschreven als een ‘vrije dag’. Dat houdt voor ieder van ons in dat we op eigen houtje en volgens eigen interesses op ontdekkingstocht gaan. Zowel Philippe als Maarten waren gisterenavond nog ter beschikking om informatie te geven. Sommigen kozen voor een bezoek aan Praag (schijnbaar waren er nog koopjes te doen), anderen opteerden voor kasteel- en tuinbezoeken . Jacques, Erik en ik hadden meer interesse voor de zilvermijn in Kutna Hora (in het Duits Kuttenberg). Gewapend met een bewegwijzering en een stadsplannetje dat Philippe ons ter beschikking stelde trokken we erop uit. Kutna Hora wordt bestempeld als de tegenhanger van Praag: men bezit er ook een soort Karlsbrug met levensgrote standbeelden al staan ze daar niet op een brug, maar langsheen de ooit belangrijkste straat die het klooster en de kerk verbindt (foto 1). Zowel de kerk als de beroemde straat zijn indrukwekkend. In de kerk vind je buiten de traditionele heiligenbeelden ook een beeld van de eenvoudige mijnwerker in zijn typisch witte kleding (kwestie van in het donker van de mijn toch gezien te kunnen worden). Nadat we deze bezienswaardigheden bekeken hebben richten we onze stappen naar de zilvermijn. Helaas zullen we even moeten wachten, want op het middaguur zijn er geen bezoeken. Dus maar even de plaatselijk kroeg binnenduikelen. We hebben er meteen de gelegenheid om iets te eten. Voor ons volstaat een soepje (goulash- of looksoep), maar aan de tafel naast ons wordt er een bord opgediend met een stuk vlees dat minimum 20 centimeter boven het bord uitsteekt. Het blijkt ook een typisch Tsjechisch gerecht te zijn: een gebraden varkensknie. Al hebben we het zelf niet geprobeerd, het ziet er zeer lekker uit. Tegen halftwee kunnen we dus de mijn bezoeken. Tenminste de bovenste gangen van de mijn, want een groot gedeelte eronder staat onder water. We krijgen een witte mijnwerkersjas aan, een behoorlijke zaklantaarn (de mijnwerker destijds moest het met een kaarslichtje doen), en een veiligheidshelm (de vroegere mijnwerker moest gewoon een stevige schedel hebben …). Alle terbeschikkinggestelde attributen zullen we nodig hebben want nadat we 165 trappen afgedaald zijn en intussen op zowat 35 m diepte zitten dienen we ons in de oude mijngangen door engten van 40 cm te wurmen en zijn er plaatsen waar het mijngewelf zich amper 1m20 boven het vloerniveau bevindt. Het is een avontuurlijke tocht en de helmen bewijzen meerdere keren hun nut. In de ‘verzamelruimte’ van de mijn zit de bezoekende groep even samen. We voelen ons als sardientjes in een doos met de twintigtal bezoekers en in het verleden waren hier honderden mensen aan het werk … Als de gids ons vraagt om alle lantarens te doven krijgen we pas echt een beeld hoe het werk hier vroeger moet geweest zijn. Hier zie je letterlijk geen hand voor de ogen! Het woord pikkedonker komt hier pas echt tot zijn

36

recht… Nadat we gezien hebben hoe de mijnwerkers hier de zilveraders opzochten en uithakten, krijgen we boven de grond de verder verwerking van het zilvererts te zien. Eerst de takels door paarden of mensenkracht aangedreven - om het zilvererts naar boven te halen, nadien de eenvoudige smeltovens waarin het zilvererts gesmolten werd in meerdere bewerkingen en nadien het slaan van de zilveren munten. Na dit bezoek willen we graag nog de laatste bezienswaardigheid van Kutna Hora aandoen: de knekelkerk in Sedlec, net buiten de stad. We vinden het kerkje waar met menselijke beenderen en schedels versieringen en wanden zijn opgebouwd, maar ze zien is onmogelijk. Bezoekers worden er maar ontvangen tot 16 uur en wij zijn dus net tien minuten te laat… We hebben dus alvast één reden om nog eens op vakantie te komen in de Villa Ginetta. Op de terugweg krijgt Jacques een telefoontje in de wagen. Handenvrij kan hij het beantwoorden, maar de GPS wordt dan wel eventjes uitgeschakeld en dat gebeurt net op het ogenblik dat we een afslag moesten nemen. Een tijd na het gesprek zien we dat we een grote lus aan het maken zijn: het telefoongesprek heeft ervoor gezorgd dat we nog wat extra sightseeing doen in het Boheemse binnenland.

Vrijdag 21 september 2012 Vandaag begint de herfst, maar in de omgeving van Praag genieten we alleszins nog van een nazomertje. Het is ideaal weer om tweede verkenning van Praag te doen. We vertrekken dus naar de rechteroever, waar de ‘nieuwe stad’ ligt. We starten het bezoek met de wijk Vysehrad. Deze wijk is in feite gegroeid rond de oude versterkte burcht (foto 2). Het is voornamelijk deze versterkte burcht die onze aandacht wegdraagt. We wandelen door mooie tuinen die aangelegd zijn tussen de oude vestigingsmuren en komen uiteindelijk uit bij de kazematten. Deze militaire ruimte heeft tot 4 km ondergrondse gangen. Wij doen er slechts een klein gedeelte van en bereiken een grote zaal waar de originele levensgrote beelden van de Karlsbrug in ondergebracht zijn. Op de brug zijn sedert jaren kopieën van de beelden aangebracht om de originele te beschermen tegen de zure regen en de vervuiling. Op onze wandeling naar het toeristisch stadsgedeelte komen we langs een openbaar park waar een bruidspaartje de huwelijksreceptie houdt. Het zullen trouwens niet de enige trouwlustigen zijn die we te zien krijgen, want ook in de stad lopen we twee maal op een jong getrouwd paartje (waarvan één in een bloedrode trouwjapon) en in het kasteel aan het Meer in Orlik vindt er ook een trouwpartij plaats. Onderweg naar de stadskern stoppen we nog op een uitzichtpunt dat ons ideaal lijkt om een groepsfoto te maken. Dus allen even ‘cheese’ zeggen en om beurten de camera’s afdrukken. Op de groepsfoto die hieronder afgebeeld staat ontbreekt een persoon: uw verslaggever. Onze twee gidsen zijn wel te zien:


2

de twee figuren met de hoed op. Van links naar rechts zie je Hugette, Noël, Erik, Simonne, Rita, Philippe (gids), Robert, Francine, Jos, Maarten (gids), Laurent, Christine, Jacques en Paula. Eens in de nieuwe stad aangekomen splitst de groep na een korte oriënteringswandeling zich op. Sommigen gaan naar de Jodenwijk, anderen vertoeven in de buurt van het Wensceslasplein (waar Jan Pallach zich uit protest in 1969 in brand stak) of bekijken de stadskern met zijn tientallen historische gebouwen en onder andere zijn drie operagebouwen. Tegen 15 uur wordt het duwen en drummen op het marktplein om aan de torenklok de figuren te voorschijn te zien komen. Om het uur is het zo: een vijfhonderd toeristen verzamelen zich onderaan de toren en staan dan de hoogte in te kijken. Wij staan er ook tussen… enkele van de 35 miljoen toeristen die Praag jaarlijks over de vloer krijgt. Het slot van onze tweede dag Praag gaat door in het restaurant “Brasileiro”. Je bedient er jezelf aan het voorgerechtenbuffet om nadien aan je tafel voorzien te worden van allerlei lekkere stukjes vlees, voor je neus van de spies gesneden. Ook hier was de maaltijd een groot succes.

Zaterdag, 22 september 2012 We zijn al aan onze laatste vakantiedag toe en het weer laat het wat afweten: grijs en vochtig. Toch trekken we erop uit. We bezoeken vandaag het kasteel van Orlik, een dorpje aan de rand van een stuwmeer. Dit nog bewoond kasteel heeft een deel open gesteld voor bezoekers. Je loopt er door de kamers van twee vleugels en kan er nog de originele meubels zien. In de wapenzaal staan honderden jachtgeweren tentoongesteld en de muur ertegenover bevat honderden geweien en schedels van dieren die het leven lieten bij adellijke jachtpartijtjes die er de laatste paar honderd jaar plaatsvonden (foto 3). Na het kasteelbezoek dat ruim anderhalf uur in beslag nam, trekken we naar de oever van het stuwmeer dat meer dan 50 km lang is. Er is een boottochtje gereserveerd. Al zitten we in het droog, toch zorgt de regen voor een troosteloos uitzicht. Spijtig dat we nu ook niet van de zon kunnen genieten. Onze wensen worden verhoord, want even later priemt een klein zonnestraaltje door de lucht en tegen dat we drie kwartier later weer aanleggen om een kasteelruïne te bezoeken is de regen al achter de rug. Buiten de kasteelruïne - waar ook weer een trouwerij plaatsvindt – wandelen we het schiereiland een eindje op tot een kleine bierbrouwerij. Het ongefilterde bier dat hier geschonken wordt valt bij velen in de smaak. Maarten en Noël vinden het zo lekker dat ze er alvast elk een tweeliterfles kopen. Intussen zullen die al wel verteerd zijn want het ongefilterde bier is slechts twee à drie weken houdbaar. De liefhebbers van een wildgerecht kunnen hier ook aan hun trekken komen: men serveert er vers herten- en everzwijnengebraad. Wij houden het wijselijk op een kleine snack want voor deze avond staat er nog een kampvuur

3

en Tsjechische barbecue op het programma. Als we in de late namiddag terug op de Villa Ginetta aankomen zien we de voorbereidingen voor de barbecueavond al in volle gang. Pavlav, de stalknecht, staat reeds het vuur op te stoken en erboven hangen twee mooie hammetjes aan het spit klaar om gebakken te worden. Nog net tijd voor een aperitiefje en gezellig bij elkaar zitten rond het vuur. Onze gastheer verwent ons met een pompoensoep als voorgerecht. Er worden dekens uitgedeeld want ondanks dat het vuur de voorzijde van het lichaam lekker verwarmt, voel je toch de kilte op de rug als onaangenaam. Maar de sfeer is zo fijn! Buiten het hammetje zijn er ook speciale Tsjechische worstjes voorzien. Er wordt ons getoond hoe we de worstjes moeten voorbereiden (insnijdingen aanbrengen aan beide uiteinden), op de spies rijgen (stevig genoeg zodat ze niet in het vuur vallen bij het bakken) en dan boven het vuur houden en heen- en weer draaien tot er een lekker gebakken worstje uit te voorschijn komt. En terwijl al dat lekkers verorberd wordt heeft Philippe nog voor een Tsjechisch muziekje gezorgd. Het wordt een aangename laatste avond en de gesprekken die we hebben gaan over de volgende reizen … Volgend jaar wellicht het Zwarte Woud en voor 2014 wordt er gedacht aan een terugkeer naar Villa Ginetta: er zijn hier immers nog heel wat zaken te ontdekken… Als het vuur begint te doven en de kilte begint te overheersen verleggen we ons actieveld naar binnen. Nog een laatste drankje, een goede nachtrust en morgenvroeg na het ontbijt de terugreis aanvatten. Maar je weet het nu al: wie dus de volgende jaren als directie op rust gaat, kan zijn of haar agenda alvast aanvullen: onze volgende reizen gaan gewoonlijk door de derde week van september en een tiental deelnemers hebben al een optie op de volgende reis! Uw reisverslaggever, Rudy Sterck

37


Niet alleen uw school maar het ganse GO! heeft voorvechters nodig! Solidariteit en samenwerking: een noodzaak voor ons GO!!

op zoek

naar Virbo blijft bestuursleden en contactpersonen. !!Nog slechts 1 scholengroep zonder VIRBO-contactpersoon!! Wat verwacht VIRBO van een

bestuurslid? ■

■ ■

De rol spelen van verbindingspersoon tussen de directeurs van de SGE BaO en VIRBO Het verdedigen van de belangen van de directies van de SGE BaO in VIRBO en zijn overlegorganen De initiatieven van VIRBO naar de SGE BaO toe behartigen. Informatie vanuit het werkveld bezorgen aan het bestuur van VIRBO Mee initiatieven voor de directies BaO uitwerken en helpen zoeken naar interessante onderwerpen en sprekers. Per schooljaar minimaal 3 maal aanwezig zijn op een bestuursvergadering

De bestuursleden werden aangepast. Zoals je kan zien zijn er nog enige SGE die niet vertegenwoordigd zijn. Wie zich kan vinden in bovenstaande verwachtingen en denkt een bijdrage te kunnen leveren, kan contact opnemen met de voorzitter (alex.virbo@gmail.com).

Wat verwachten we van een

contactpersoon? ■

■ ■

De rol spelen van verbindingspersoon tussen de SGE en VIRBO De initiatieven van VIRBO naar de SGE BaO toe behartigen. Informatie vanuit het werkveld bezorgen aan het bestuur van VIRBO Per schooljaar, minimaal één maal aanwezig zijn op een bestuursvergadering.

De lijst van contactpersonen werd aangepast. Zoals je kan zien zijn er nog enige SGE die niet vertegenwoordigd zijn. Wie zich kan vinden in bovenstaande verwachtingen en denkt een bijdrage te kunnen leveren, kan contact opnemen met de voorzitter (alex.virbo@gmail.com)

38

Onze hoofdopdracht ligt in onze eigen school maar…. het GO! is meer dan onze school alleen! Willen we ons marktaandeel behouden of beter nog, vergroten dan is samenwerking over de schoolgrenzen heen meer dan noodzakelijk! Wij moeten samen opkomen voor onze scholen en voor het GO! in overtuigde collegialiteit. Dit is trouwens één van de doelstellingen van VIRBO, een vereniging van en voor alle directies basisonderwijs van het GO! Onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap. Dus: ■ Om onze werking nog beter te kunnen uitvoeren. ■ Om een nog bredere basis te hebben om informatie te verzamelen. ■ Om nog meer inspraak te verzekeren. ■ Om de leden (jullie) nog sneller en beter te kunnen informeren. ■ Om de directies nog beter te kunnen vertegenwoordigen. ■ Om het werk wat lichter te maken (vele handen ….). ■ Om op nog meer ideeën en creativiteit te kunnen terugvallen. ■ Om iedere scholengroep en provincie te kunnen vertegenwoordigen. Wij streven naar minimaal 1 vertegenwoordiger per scholengemeenschap. Daarom willen wij ons bestuur vooral uitbreiden met het opnemen van bestuursleden uit de volgende scholengroep: 18 Schelde Dender Durme Ben je bereid om: ■ Regelmatig een bestuursvergadering bij te wonen (om de 6 weken); ■ Je in te werken in een adviescommissie of werkgroep; ■ VIRBO te vertegenwoordigen in jouw scholengroep; ■ Informatie te zoeken of samen te vatten voor Info-bas; ■ … Je kunt je kandidatuur stellen via een email of een briefje bij onze voorzitter Alex De Smedt. Wil je wat meer informatie dan kan je hem ook bellen op het nummer O59/233306 of eens met andere bestuursleden praten (zie contactinformatie in deze Info-Bas). Tot binnenkort?


➤ Wat doet VIRBO ? VIRBO wil opkomen voor de belangen van het GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap in het algemeen en de directies van het basisonderwijs in het bijzonder 1 Regelmatig overleg met de minister, GO!, andere directieverenigingen, ... 2 Info- studiedag: leerrijk, gezellig, ... 3 Driedaagse navorming: jaarlijks 4 Tijdschrift INFOBAS: 4 x per jaar > Kritisch, informatief, praktijkgericht 5 VIRBO-Happening: jaarlijkse didactische beurs, gekoppeld aan een praktijkgerichte vorming of interessante sprekers 6 Hulp aan individuele directies 7 Seniorenwerking

Lidgeld? Directies: 20 euro Ere-directies (senioren): 15 euro Te storten op BE40 2930 0648 0463 van VIRBO vzw BIC: GEBABEBB Hoe meer directies zich aansluiten, hoe groter de strijdkracht van onze directievereniging!

39


Alles kan: leerkracht katholiek onderwijs verandert van geslacht. Een deeltijds vastbenoemd mannelijke leerkracht in het katholiek onderwijs heeft aan zijn schoolbestuur gemeld dat hij verandert van geslacht. Vanaf 1 september 2013 gaat hij als een zij door het leven. Om wie het gaat en in welke school de persoon lesgeeft, is niet duidelijk. Het katholiek onderwijsnet benadrukt dat het als onderwijsgemeenschap begrip wil opbrengen voor de persoonlijke situatie van de betrokken leerkracht. “Betrokkene is een geëngageerde en deskundige leerkracht en collega”, zegt het katholiek onderwijs, maar ze voegen er aan toe dat deze situatie totaal nieuw is voor hen. Dergelijke ingrijpende gebeurtenis is voor een school geen evidentie. Er zal tijd nodig zijn om dit te begrijpen en te plaatsen. Alle betrokkenen zullen proberen om met deze nieuwe situatie op een eerlijke en correcte manier om te gaan. Het begeleidingsteam van het Universitair Ziekenhuis van Gent zal de school begeleiden. De school heeft de personeelsleden, de betrokken leerlingen en de ouders ingelicht. De onderwijsinstelling organiseert ook een informatieavond rond de problematiek van geslachtsverandering / transgender voor ouders en personeel. Op die vergadering kunnen ze vragen stellen aan het begeleidingsteam van het UZ Gent en aan de school. Het schoolbestuur en de directie zullen alles in het werk stellen om de sereniteit en de nodige discretie te bewaren en de continuïteit in de werking van de schoolgemeenschap te garanderen. Dit is ook de uitdrukkelijke wens van het betrokken personeelslid. In het belang van het betrokken personeelslid en de betrokken schoolgemeenschap wordt gevraagd aan de media om hier ook kies en discreet mee om te gaan. Voor u gelezen, Ferdinand Bostyn - Bestuurslid VIRBO

Voorstelling boek Met onwetenden onwetendheid kwantificeren en kwalificeren Iedere poging om de werkelijkheid in kaart te brengen is een arbitraire reductie van die werkelijkheid. We doen dit door parameters te gebruiken die zo goed als mogelijk worden gemeten en zowel kwalitatief als kwantitatief worden uitgedrukt. De conjuncties van alle waarderingen en scores zijn een indicatie van de werkelijkheid maar deze pogingen kunnen de werkelijkheid wellicht nooit volledig vatten en al zeker niet vervangen. Meer zelfs, we zijn niet eens zeker wat de werkelijkheid zelf is. Toch blijven we dergelijke vereenvoudigingen, reducties, schematiseringen, categoriseringen hanteren om de werkelijkheid niet alleen enigszins te vatten maar vooral om greep te krijgen op die werkelijkheid, deze te beheersen en er ons handelen op te kunnen afstemmen. De menselijke zwakheid ligt dan ook in het feit dat we op die wijze slechts een zo goed mogelijk antwoord kunnen geven op de gestelde vragen. Vooruitgang kan enkel gemeten worden in kleine stapjes, de antwoorden zullen nooit zeker zijn.

40

Praktische informatie en bestellen: 180 pagina’s Prijs: 20 euro Betalen bij bestelling. Rekeningnummer: 280 – 0557684 – 68 van Jan De Maeyer, Klerkenstraat 31, 8310 Brugge.

Hij/zij die tekent bestelt hierbij …………. ex van het boek "Met onwetenden onwetendheid kwantificeren en kwalificeren" en stort het verschuldigde bedrag ………….. euro op rekeningnummer: 280 – 0557684 – 68 van Jan De Maeyer, Klerkenstraat 31, 8310 Brugge.

Handtekening

datum


41


Planning Virbo 2012 - 2013 - 2014 Beste collega’s, Uw aanwezigheid op de diverse activiteiten van VIRBO is zeer belangrijk! Daarom: • Noteer deze data nu al in uw agenda; • Geef deze data door aan uw AD en Coördinerende directies BaO; • Geef ons interessante ideeën om te behandelen, of sprekers om uit te nodigen; • Ook voor de beurs zijn wij voortdurend op zoek naar interessante projecten uit het veld om voor te stellen op onze vergaderingen. Hebt u deelgenomen aan een interessante activiteit die ook actueel is, aarzel niet om ons dit te laten weten. Het bestuur staat open voor ieders inbreng.

Activiteiten VIRBO 2012 – 2013 – 2014 (zie ook website VIRBO) Omdat VIRBO jouw aanwezigheid ten zeerste waardeert, vind je hieronder al onze activiteiten voor komend schooljaar. Je kunt dan nu al rekening houden met onze data bij het opstellen van je eigen programma. VIRBO doet zijn uiterste best om ook alle betrokkenen bij het GO! hiervan op de hoogte te stellen. Hopelijk kunnen we elkaar telkens weer ontmoeten.

1. VIRBO-happening met didactische beurs

dinsdag 23 april 2013 vanaf 09u30 Locatie: Seminariecentrum Semkom Vlieghavenlaan 21, 3140 Keerbergen Didactische beurs - workshops – nieuws van het Departement Onderwijs – gratis tombola

2. Studie- en informatiedag VIRBO (1): donderdag 10 oktober 2013: Leuven

3. Studie- en informatiedag VIRBO (2): dinsdag 11 februari 2014: Brussel

4. Seminarie VIRBO:

woensdag 19 maart t.e.m. vrijdag 21 maart 2014 aankomst op dinsdag 18 maart ’14 mogelijk.

5. VIRBO-Happening met Didactische beurs Dinsdag 29 april 2014

 Voor onze senioren: 1. Senioren daguitstap:

donderdag 25 april 2013: Sint-Niklaas

2. Seniorenreis:

zondag 8 t.e.m. zondag 15 september 2013 Het Zwarte Woud (Duitsland) (zie ook in deze Info-Bas)

3. Senioren daguitstap:

donderdag 26 september 2013

4. Senioren daguitstap: donderdag 24 april 2014

!!Alle informatie is ook te vinden op de VIRBO-website!!

www.virbo.be 42

colofon INFO-BAS

INFO-BAS is het informatieblad voor directies basisscholen van het GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap. Verantwoordelijke uitgever > Alex DE SMEDT, P. Vandermoerelaan 18/103, 8420 De Haan Lay-out & vormgeving > drukkerij DIE KEURE Druk > drukkerij DIE KEURE Verspreiding druk > scholen Bao gratis (oplage ongeveer 630) Elektronische versie > scholen SO, CLB, ALDI (oplage ongeveer 420) Uitgiftekantoor > Peer Info-Bas verschijnt driemaandelijks (maart, juni, september, december) Elke medewerker is verantwoordelijk voor zijn/haar bijdrage Bijdrage op te sturen naar VIRBO, Ferdinand Bostyn, Eikenlaan 39, 8200 Brugge e-mail: ferdinand.bostyn@scarlet.be > vóór 20 februari, 20 mei, 20 augustus en 20 november

VIRBO vzw is de Vereniging van directies van de basisscholen en de scholen voor buitengewoon onderwijs van het GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap. Voorzitter VIRBO > Alex DE SMEDT Ondervoorzitter VIRBO > Gerda CALDERS Secretaris VIRBO > Geert WILLAERT Penningmeester VIRBO > Barbara DANIS en Erik VAN LAERE Lidgeld: Directies 20 euro Ere-directies (senioren): 15 euro Te storten op BE40 2930 0648 0463 van VIRBO vzw BIC: GEBABEBB


43


44

Infobas januari - februari - maart 2013  

Infobas van maart 2013

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you