Issuu on Google+

Info-Bas INFORMATIEBLAD VOOR DIRECTIES BASISSCHOLEN VAN HET GO! ONDERWIJS VAN DE VLAAMSE GEMEENSCHAP uitgave januari l februari l maart 2014 Bestuursleden VIRBO 2 Editoriaal 3 VIRBO happening +beurs: dinsdag 29-04-'14 5 Eisencahier NODB en VIRBO: regeerperiode '14-'19 6 Extra spijbelaars vóór kerstvakantie 7 Niveau nieuwe leerkrachten in opleiding 9 Leraar verdient vooral meer aandacht 9 Nieuwe invulling naschoolse opvang 10 Effectiever onderwijs 11 Leraars veel thuis door stress 11 Vroegtijdige schoolverlaters 13 Fins antipestprogramma 14 Leer kinderen nu al programmeren 17 Eindejaarstoelage 17 Zittenblijven 17 Waarin ons onderwijs moet uitblinken 18 Wat doet VIRBO voor u en voor ons GO!? 19 Tevreden jongeren op school 19 Het M-decreet: oproep 20 Genkse scholen werken aan taalbeleid 20 Gebruik van computers in het onderwijs 21 Opsplitsen van wereldoriëntatie 27 Steeds meer schoolfacturen onbetaald 27 Memorandum 2014 GO! 28 Gezondheidsbeleid in kaart gebracht 29 Contactpersonen VIRBO per scholengroep 31 Vertegenwoordiging VIRBO in diverse instanties 31 Een goede en leefbare school 33 Onderwijs niet klaar voor de 21ste eeuw 34 Kinderen van 6 tot 12 jaar samen in één klas 34 Terugvorderen studietoelagen bij spijbelen 34 Gezondere en duurzamer schoolmenu 35 Toen en nu 36 Seniorenwerking (formulier) 37 Onze senioren bezoeken Blankenberge: 24-04-14 39 Onze senioren bezochten Hasselt 40 Zelfbeheersing 43 Wat verwacht VIRBO van contactpersonen, bestuursleden 44 VIRBO zoekt contactpersonen 44 Planning 2013 – 2014 46 Colofon 46

DRIEMAANDELIJKSE UITGAVE verantwoordelijk uitgever: Alex De Smedt - P. Vandermoerenlaan 18 B103 - 8420 De Haan afzendadres: BS Aan den Bogaerd - Noordervest 33 - 3990 Peer afgiftekantoor: 3990 Peer erkenningsnummer: p309839


Virbo: Bestuursleden per provincie

TELEFOON

E-MAIL

> WEST-VLAANDEREN Alex DE SMEDT Karien ALLEMAN Chris VANDECASTEELE Conny WALLYN Marc MAERTENS Mike GOUDESEUNE Martin BOUDRY

059/23.33.06 0485/06.43.25 051/59.12.11 051/27.27.72 051/26.75.65 050/37.76.78 058/31.64.33

alexdesmedt@g-o.be / alex.virbo@gmail.com karien.alleman@telenet.be / karien.virbo@gmail.com chris.vandecasteele@scholengroepaanzee.be / chris.virbo@gmail.com bs.roeselare.ring@g-o.be / conny.virbo@gmail.com marc.maertens@skynet.be / marc.virbo@gmail.com de.tandem@g-o.be / mike.virbo@gmail.com bs.veurne@g-o.be / martin.virbo@gmail.com

09/218.78.52 09/381.55.05 053/78.26.21 054/41.07.24 055/21.49.56

catia.desmul@scholengroep-23.be / catia.virbo@gmail.com bs.deinze@g-o.be / hildedhaeseleer.virbo@gmail.com directie@bslpboon.be / martine.virbo@gmail.com eemansabine@gmail.com / sabine.virbo@gmail.com ks.ronse@g-o.be / katty.virbo@gmail.com

> OOST-VLAANDEREN Catia DE SMUL Hilde D’HAESELEER Martine COPPENS Sabine EEMAN Katti VANHOECKE

> ANTWERPEN Willem MESTDAGH Mark BRANTS Jee WUYTS Heidi GEBOERS Bart ANDRIES

015/20.43.09 03/360.82.93 03/360.82.93 03/360.82.93 03/827.11.18

bs2.mechelen@g-o.be / willem.virbo@gmail.com marckbrants@telenet.be dirco.bao@antigon.be / jee.virbo@gmail.com bm.bao@antigon.be directie.parkschoolieperman@antigon.be

> LIMBURG Pietro FALCONE Vera VANEERDEWEGH Stephan JANS

089/86.43.25 011/61.12.35 012/67.24.40

bs.neeroeteren@g-o.be / pietro.virbo@gmail.com vera.vaneerdewegh@telenet.be stephan.jans@bsdeeikwellen.be / directie.eik@skynet.be

> VLAAMS-BRABANT Hilde VANDERSTEEN Tim STIERS

02/569.39.47 016/20.74.51

hilde.vandersteen@ringscholen.be / hilde.virbo@gmail.com tim.stiers@scholengroep11.net / tim.virbo@gmail.com

> BRUSSEL HOOFDSTEDELIJK GEWEST Barbara DANIS Gerda CALDERS Geert WILLAERT

0477/54.69.50 0495/63.11.98 0476/43.50.72

TELEFOON

barbara.danis@g-o.be / barbara.virbo@gmail.com sge.brusselia@g-o.be / gerda.virbo@gmail.com geert.willaert@g-o.be / geert.virbo@gmail.com

GSM

E-MAIL

> SENIOREN Ferdinand BOSTYN 050/32.08.00 0486/38.13.75 Ludo DAELEMANS 03/889.20.28 0473/86.36.28 Noël DEVOLDER 050/38.29.16 0486/41.71.34 Erik VAN LAERE 09/348.43.93 0475/38 20 06 Rudy STERCK 053/68.41.75 0477/35.50.58 Jocelyne DERYCKER

2

ferdinand.bostyn@scarlet.be / ferdinand.virbo@gmail.com lode.daelemans@skynet.be / ludo.virbo@gmail.com noel.devolder@skynet.be / noel.virbo@gmail.com erik.van.laere@skynet.be / erik.virbo@gmail.com r.sterck@skynet.be / rudy.virbo@gmail.com jocelyne.virbo@gmail.com


Editoriaal Beste collega’s, Als voorzitter ben ik heel blij dat we op dit ogenblik al kunnen spreken van 94% lidmaatschap van de directies van het GO!. Daarbij komen nog een aantal steunende leden (AD, GO!- verantwoordelijken, politiekers, ere-directeurs, …). Met dit resultaat kunnen we overtuigd zeggen dat we het werkveld kunnen vertegenwoordigen. In overleg met de andere directieverenigingen BaO, netoverstijgend, werd een eisenpakket naar de nieuwe regeringsverantwoordelijken voorbereid. Op 1 april zal dit aan de verschillende politieke partijen voorgesteld worden tijdens een persoonlijk overleg. Na de verkiezingen zullen we een afspraak (proberen) maken met de (in)formateur. Waarvoor we gezamenlijk tot een gelijkgezinde eis kwamen, kan je verder in deze editie lezen. Alleszins leggen we zwaar de nadruk op de omkadering van de directeur/school zowel pedagogisch als administratief. Belangrijk is ook dat we waarschijnlijk vragen zullen krijgen over het M-decreet. Daarom de oproep wat verder in Info-Bas om ons toch jullie bedenkingen, vragen en opmerkingen te laten geworden. VIRBO wil echt jullie vertegenwoordigen in het overleg. Vandaag kijken we terug op een interessante studiedag in februari ll. De afwezigen hadden ongelijk. Professor Dirk Jacobs gaf een zeer geëngageerde en inspirerende voordracht over visieontwikkeling en profilering van de school. Daarna kwam de voorstelling van een eenvoudig instrument om te werken rond een gezond milieu in de klas/school. Tenslotte werden de aanwezige directies aangenaam verrast met een interessante en gedreven toespraak van onze Afgevaardigd Bestuurder, Raymonda Verdyck. Alle presentaties staan op onze website www.virbo.be .

Terwijl deze editie van Info-Bas in druk is, heeft ook ons seminarie plaats in La Roche. Weer een groot succes aan inschrijvingen: 50 directies zullen aanwezig zijn en kunnen genieten van enige interessante workshops. Op het laatste ogenblik moest onze spreker van vrijdag 21 maart toch nog afzeggen (Nic Balthazar) wegens een prioritaire opdracht van zijn werkgevers, maar hij hielp ons zoeken naar een goede vervanger, de heer Peter Beschuyt, die expertise heeft op het werken met en ontdekken van talenten. SPECIAAL vraag ik jullie aandacht voor onze VIRBO HAPPENING met DIDACTISCHE BEURS. Ieder jaar proberen we hiervan een hoogtepunt te maken voor al onze directies. Het is ook belangrijk voor onze contacten met de verschillende handelaars die interesse hebben in het onderwijsgebeuren. Voor jullie een gelegenheid om kennis te maken met en te vergelijken van verscheidene producten die aangeboden worden. Dit jaar beloofde firma DOX ons aanwezig te zijn met de KLAS VAN DE TOEKOMST. Nieuwsgierig wat dit ons zal tonen. Verder zijn er 5 workshops die starten om 10u30. Probeer tijdig aanwezig te zijn. Alles gaat weer door in Keerbergen. Tot op heden hebben we nog geen plaats gevonden die centraal ligt en groot genoeg is om zowel een beurs, workshops en een goed onthaal aan te bieden. En … voor de deelnameprijs moet je het niet laten. Meer info kan je vinden op de poster in het midden van het tijdschrift (hang hem op a.u.b) en de betreffende teksten in Info-Bas en op onze website. Inschrijven kan reeds op de website. Ook de ZOCO en de ICT-coördinator zijn van harte welkom. Collega’s, het GO! heeft op 1 februari 2014 zijn leerlingenaantal weer kunnen bevestigen, zelfs lichtjes kunnen verhogen. Toch moeten we aandachtig blijven en onze inzet blijven bewaken om te zorgen voor kwaliteit

in het onderwijs. Het GO! mag gerust fier zijn op wat het reeds gepresteerd heeft, nog steeds presteert en de ideeën die steeds weer ontwikkeld worden om de talenten van onze leerkrachten te ontwikkelen opdat zij weer de talenten van de leerlingen leren ontdekken en verder ontwikkelen. Al 25 staat het GO! klaar om met een keure aan leerkrachten, directies en omkaderend personeel de ons toevertrouwde leerlingen te begeleiden in hun ontwikkeling. Uitdagingen bieden zich elke dag aan in deze snel ontwikkelende maatschappij en vraagt veel energie van de onderwijsbetrokkenen. VIRBO tracht hierbij met zijn netwerk een steentje bij te dragen. Dit kan alleen als wij blijven SAMEN werken aan kwaliteit, zowel voor cognitieve kennis als voor het welbevinden van de leerlingen. Hebben jullie een idee, is er een interessant project, zijn er ervaringen die ons kunnen helpen, die interessant zijn om te delen, laat het ons weten. Wij zorgen graag voor een verspreiding van innovatieve en opbouwende ideeën. Het GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap bestaat onder zijn huidige vorm al 25 jaar. Dit mag gevierd worden! Hou daarom al 10 oktober 2014 vrij. Je verneemt later nog meer hierover, maar deze dag moet een prachtige dag worden voor alle leerkrachten in het GO!. Beste collega’s, ik wens jullie een welverdiende lentevakantie toe en graag tot in Keerbergen. Alex De Smedt Voorzitter VIRBO

3


4


VIRBO-HAPPENING met doorlopend beurs

(9.00 – 15.00)

dinsdag 29 april 2014 te Keerbergen ALLEN DAARHEEN! Wat? De VIRBO-happening is de enige didactische beurs in Vlaanderen georganiseerd voor het basisonderwijs van het GO! Wij verwelkomen: Alle directies BaO en BuBaO en hun beleidsmedewerkers: zorgcoördinatoren, ICT-medewerkers of geïnteresseerde leerkrachten. Directies SO, in het bijzonder van de 1ste graad. Alle Algemeen-directeurs Waar? Seminariecentrum Semcom Vlieghavenlaan 21 3140 Keerbergen (Tel.: 015/730770) Programma: Vanaf 9u: 9u30: 10u30 – 11u30: 11u30 – 11u45: 11u30 – 12u30: 13u30 – 14u30: 14ui30 – 15u:

Onthaal +inschrijving Welkom door de Voorzitter + start didactische beurs 5 workshops van deelnemende handelaars (zie invoegblad in deze Info-Bas) Indienen tombolabiljet Aperitief + maaltijd + dessertbuffet Nieuws van de administratie Basisonderwijs: dhr. Guy Janssens Afhalen tombolaprijzen

DOORLOPEND DIDACTISCHE BEURS: neem uw tijd om de standen te bezoeken Deelnameprijs Inkom / koffie / beurs / workshops / tombola: gratis Aperitief en maaltijd: 20 euro Inschrijvingen via mail uiterlijk op 20 april info@virbo.be of via de website: www.virbo.be met vermelding van: • naam deelnemer + naam en postcode van de school • aantal deelnemers met maaltijd • aantal deelnemers zonder maaltijd Workshops: – 'Kweetet.be': een gloednieuw online onderwijsplatform – oefenen, leren, spelen: door Die Keure – De digitale klas: het 360° concept: door Thijs Vanhoutte & Lien Sterck – 'Totempaal', taalmethode op maat van het nieuwe leerplan GO!: door Ivan Coeckelbergh – Omgaan met hooggevoelige kinderen: door Suzanne Keynaerts – 'Zie zo Taal' en 'Zie zo Spelling', nieuwe taal- en spellingsmethode voor leerjaar 2 tot 6: door Annouk Thijs

Meer informatie over deze workshops vindt u op de ingevoegde poster in deze Info-Bas. Daar vindt u ook de (voorlopige) lijst van de deelnemende handelaars op onze didactische beurs. Voor sommigen een verre verplaatsing maar.... dat is het absoluut waard! Voorzitter VIRBO Alex De Smedt

Deelnemende Handelaars aan VIRBO Happening met Didactische Beurs – 2014 Onderstaande handelaars verzekerden reeds hun deelname, waarvoor onze hartelijke dank. Maak nu reeds je keuze of programma van de handelaars die je zeker wil bezoeken. Alho Systeembouw – systeembouw en nieuwbouw Aprintex - bedrijfskledij Buro International - kantoormeubelen D&D Sport – sportmateriaal Demarsin – schoolfotografie De Stokke bvba - fruitsappen Didakta bvba – meubilair + digitale borden Die Keure – schoolboeken Dox nv – interactief bord – KLAS VAN DE TOEKOMST EPO – uitgeverij Europlay nv – valdempend materiaal Fleerakkers - speelgoed GO!gezondheid/nascholing/communicatie/ouders Helico – speelplaatsoverdekking HSP Vlaanderen - Hooggevoeligheid Janssen &Fritsen nv – sportmateriaal Jong & Van Zin Team – relationele en sexuele vorming Kinderboekhandel Pardoes (Baeckens Books) - boeken Maklu – Garant - uitgeverij Lyreco Belgium – Knutsel- en kantoormateriaal Maréchal – schoolmateriaal Musica – muzische uitgaven Plantyn – boeken en educatieve software Plattelandsklassen – GWP’s Prodiason – projectieapparatuur Sport-Thieme GmbH (Cammaert) - speeltoestellen Theater Zuidervis – schooltheater Vander Eycken – schoolfotografie Vanerum – meubilair + smartbord Visual Communication – digiborden/whitebord Vlaamse Jeugdherbergen – GWP’s VMM – Vlaamse Milieumaatschappij Wesco - Cammaert - speeltoestellen Zee en Sport vzw - bosklassen Zwijsen – educatieve methoden 5


Eisenpakket NODB waarin ook VIRBO zetelt: regeerperiode 2014 – 2019

Om sterker te staan tegenover de verschillende politieke strekkingen en vertegenwoordigers, komen de verschillende directieverenigingen van het basisonderwijs en buitengewoon basisonderwijs, netoverschrijdend naar buiten met hun specifiek memorandum – eisencahier. Dit kwam tot stand door een evaluatie van het vorige eisencahier en een bevraging van de verschillende directieverenigingen. Ook VIRBO heeft een groot aantal items aangebracht. Je zal ze wel herkennen in de tekst van het eisencahier. Voor de onderwijscommissie konden we dit niet meer brengen, maar naast de verspreiding onder de directies via ons tijdschrift Info-Bas en de website (www.virbo.be) vragen wij ook aan al onze directies om hun netwerk te gebruiken om de verschillende politieke vertegenwoordigers te bereiken en aan te spreken in jullie streek. Zelf zal NODB, met daarin ook VIRBO, trachten om nog in maart/ april de partijvoorzitters te bereiken om aan hen persoonlijk het eisencahier te overhandigen en te verdedigen. Na de verkiezingen wordt er gestreefd om de informateur en premier te overtuigen om met ons een gesprek te hebben. Al wie hierbij kan helpen, bedankt. Eisencahier voor de legislatuur 2014 – 2019 Aangezien geen enkele eis van de legislatuur 2009-2014 volledig werd aangepakt worden deze opnieuw meegenomen voor de periode 2014-2019. Onze directeuren blijven deze eisen herhalen en vragen (na vele jaren van geduld) om deze noden definitief aan te pakken. Daarnaast worden ook nog aanvullende bezorgdheden geformuleerd n.a.v. de ontwerptekst 'Loopbaanpact' en 'Scholengroepen'. Eis 1: Voldoende beleidsomkadering voor de directeur basisonderwijs Voldoende beleidsomkadering, te verdelen in 3 categorieën (ambten): – leidinggevend – beleidsvoerend personeel – pedagogisch – coördinerend personeel – administratief – organisatorisch personeel Dit is absoluut nodig om de huidige en toekomstige opdrachten vanuit de Vlaamse, federale en andere overheden te kunnen uitvoeren op een kwalitatieve wijze.

Eis 3: Financiering Wij vragen nog steeds om een onderzoek van het nieuwe financieringssysteem (een belofte van 2012) door een onafhankelijke organisatie dat al dan niet aantoont of alle directies voldoende financiële draagkracht krijgen om het schoolbeleid uit te voeren. Als de Vlaamse overheid leerplicht oplegt van 6 tot 18 jaar, dan moet die overheid ook voorzien in voldoende middelen om dit te kunnen organiseren in een school. Wie leerplicht bepaalt, betaalt! Directeuren willen bezig zijn met het beleid van hun school i.p.v. allerlei financiële activiteiten te moeten organiseren ten voordele van hun school. Dit willen wij grondig geëvalueerd zien en daarna bijgestuurd. Eis 4: Herwaardering kleuteronderwijs We vragen een volledige gelijkschakeling van het kleuteronderwijs tot op het niveau van het lager onderwijs en dit op het vlak van: – werkingstoelage (nu 66% van het lager onderwijs) – maximumfactuur – administratieve omkadering Wij vragen een gelijke behandeling voor kleuters en lagere schoolkinderen in de basisschool op het vlak van werkingstoelage, maximumfactuur en administratieve omkadering, net zoals dat gebeurde met het lestijdenpakket (maar dan zonder afname van het lager onderwijs). De kostprijs voor een kleuter om de school in te richten, te organiseren en uit te rusten kost evenveel als die van een lager schoolkind. We hebben het over: onderhoud klas, verwarming, elektriciteit, water, internet, informatica, meubilair, didactisch materiaal. Net zoals in het lager onderwijs is er voor de kleuterklassen evenveel nood aan leidinggevend personeel, pedagogisch en administratief personeel. Het vervoer voor een kleuterklas voor buitenschoolse activiteiten kost evenveel als die van de lagere afdeling. Eis 5: Infrastructuur

Eis 2: Looneis Een gelijk loon voor alle directeurs basisonderwijs, gelijkgesteld en blijvend gekoppeld aan de directeur secundair 1ste en 2de graad, barema 879 Elke directeur moet evenveel uren presteren, dezelfde zorgen delen en gelijke taken uitvoeren. Eén kind minder (van 350 naar 349 of van 180 naar 179) doet de wedde van de directeur kantelen. In het kader van scholengemeenschappen is dergelijk loonverschil onaanvaardbaar en zeker niet bevorderlijk voor de samenwerking. Het loon is trouwens een persoonlijke waardering voor het grote engagement van de directeur. 6

We vragen een financieringssysteem voor de schoolinfrastructuur dat zorgt voor een inhaalbeweging, zodat de wachtlijsten blijvend worden weggewerkt. We vragen ook het terugbrengen van de 21% btw naar 6% btw voor schoolgebouwen, zoals dit ook geldt voor particulieren. We vragen gewoon voldoende middelen voor renovatie- en nieuwbouwdossiers. De vele dure gebouwen van de verschillende overheden (in Brussel en elders) staan in schril contrast met de vele povere schoolgebouwen voor heel wat Vlaamse kinderen.


Aanvullende bezorgdheden geformuleerd n.a.v. De ontwerptekst 'Loopbaanpact' en 'Scholengroepen'. 1. Scholengemeenschappen moeten blijven bestaan en zelfs worden versterkt Bijna alle basisscholen van Vlaanderen zijn meegegaan in het verhaal van de scholengemeenschappen. Heel wat scholen hebben een pedagogische samenwerking tot stand gebracht en/of een taakverdeling georganiseerd. Dit versterkte het beleidsvoerend vermogen van de scholen. Dit 10 jaar oud samenwerkingsverband willen wij behouden voor de toekomst en zelfs nog versterken. Indien de Vlaamse overheid droomt van nog grotere samenwerkingsverbanden (Scholengroepen), dan zien wij dat enkel en alleen in de vorm van samenwerkende scholengemeenschappen, waarin er een garantieregeling bestaat van inspraak. Een college van directeurs is daarvoor de passende oplossing. Grotere niveau-overschrijdende samenwerkingsverbanden tussen scholen, kunnen enkel en alleen op basis van 'gelijkwaardigheid'. 2. Professionaliseringskansen voor het personeel De verwachtingen en de eisen t.o.v. het basisonderwijs blijven stijgen en/of veranderen, waardoor levenslang leren voor alle personeelsleden een must is. De personeelsleden van het basisonderwijs hebben dan ook recht op degelijke professionalisering, net zoals in de andere sectoren het geval is. Meer nog, we zien het bijna als een plicht. Om deze professionalisering op een kwalitatieve wijze te kunnen organiseren is er nood aan: – voldoende middelen om kwalitatieve opleidingen aan te bieden; – voldoende vervangingsmogelijkheden om tijdens de werkuren een opleiding te kunnen volgen.

3. Een kwalitatieve in- en uitstroom voor de lerarenopleiding We maken ons zorgen omtrent de kwaliteit van de uitstromende leerkrachten na de lerarenopleiding. Om een goede uitstroom te garanderen is er nood aan een kwalitatieve opleiding, maar tevens nood aan een kwalitatieve instroom. Om de instroom te optimaliseren bepleiten we een verplichte, maar niet-bindende oriënteringsproef. Deze proef is een verkennende screening die volgende zaken onderzoekt: – de interesse en de motivatie voor de opleiding en het beroep; – de competenties nagaan nodig om de opleiding te volgen, en het beroep later uit te oefenen; – de nodige vaardigheden om de opleiding te volgen, en het beroep later uit te oefenen; – de attitude om de opleiding goed aan te vatten, en het beroep later vlot op te nemen; Om de uitstroom te optimaliseren, vragen wij een krachtige opleiding. Voor ons betekent dat: – krachtige vakdocenten met ervaring in het basisonderwijs; – een sterke pedagogisch-didactische opleiding, zowel op het theoretische als op het praktische niveau; – sterke oefenkansen in kwalitatieve scholen; – kwalitatieve stages; – evaluatie op het niveau van de te verwachten basiscompetenties voor het basisonderwijs. Naast de optimalisatie van de instroom en de uitstroom is de aanwezigheid van een mentorcoach op niveau van de scholengemeenschap een sterke ondersteuning om de beginnende leerkracht snel en efficiënt te integreren in de dagelijkse werking van het basisonderwijs. Vertegenwoordiging voor VIRBO in het NODB: Alex De Smedt, voorzitter VIRBO Ferdinand Bostyn, bestuurslid

4.300 extra spijbelaars vlak voor kerstvakantie! Het aantal ongewettigde afwezigheden op school kende rond de kerstvakantie opnieuw een piek. Zo waren er in het lager onderwijs de vrijdag voor de start van de kerstvakantie 2.500 leerlinge méér ongewettigd afwezig dan gemiddeld. Reken je daar het middelbaar onderwijs bij, dan gingen maar liefst 4.300 leerlingen minder naar school dan normaal. Voor conclusies over de aanpak van het luxeverzuim-probleem is het echter nog te vroeg luidt het. Net als bij voorgaande schoolvakanties doken eind 2013 berichten en beelden op van gezinnen met schoolgaande kinderen die op vakantie vertrokken vóór de officiële start van de kerstvakantie. Cijfers uit de centrale databank van het agentschap voor onderwijsdiensten (DISCIMUS) geven nu een indicatie van de om-

vang van het luxeverzuim. Terwijl er op een gewone dag in het lager onderwijs 1.000 ongewettigde afwezigheden zijn, lag dat aantal op vrijdag 20 december op 3.500. Dat extra aantal van 2.500 afwezige leerlingen komt overeen met 0,6 procent van de schoolbevolking. Ook op de maandag na de kerstvakantie waren er 1.000 ongewettigde afwezigheden meer dan gemiddeld. Te vroeg voor conclusies? Wat het secundair onderwijs betreft, is het moeilijker uitspraken te doen, al was het maar omdat de meeste scholen dan examens en evaluaties organiseren. Los daarvan werden op vrijdagvoormiddag wel 6.300 ongewettigde afwezigheden genoteerd of 1.800 meer dan gemiddeld. Op de maandag na de kerstvakantie werden dan weer minder ongewettigde afwezigheden genoteerd dan anders.

Volgens minister van Onderwijs Pascal Smet is het nog te vroeg (?) om algemene conclusies te trekken rond de aanpak van het luxeverzuim. Die aanpak voorziet onder meer dat leerlingen in de week voor en na de vakanties enkel afwezig kunnen zijn met een doktersattest en niet met een briefje van de ouders. Reactie van VIRBO: Lees ook in deze Info-Bas het artikel “Terugvorderen studietoelagen werkt niet..” Daarin vind je de reden waarom de huidige aanpak van het luxeverzuim niet werkt. Voor u opgezocht, Ferdinand Bostyn bestuurslid VIRBO

7


8


Niveau nieuwe leerkrachten in opleiding is zorgwekkend De commissie die de lerarenopleiding evalueerde is kritisch: het niveau van nieuwe studenten is bedenkelijk, en nieuwe leerkrachten worden niet begeleid. Dat blijkt uit het rapport van de bevoegde commissie. De klacht is dat het niveau van de aankomende leerkrachten gedaald is. Tegelijk kampt Vlaanderen met een lerarentekort. We zitten met een dilemma tussen kwaliteit en kwantiteit, stelt het rapport van de commissie. In de bachelor kleuteronderwijs heeft de helft van de studenten een TSO-vooropleiding, en een vijfde komt uit het BSO. De bachelor lager en secundair onderwijs komt tussen de 40 en 45 procent uit het ASO, een kleine 40 procent uit het TSO en minder dan 5 procent uit het BSO.

begeleiding komen onder de verantwoordelijkheid van zowel de hogeschool als de school waar de leerkracht aan de slag gaat. De uren voor mentoren – ervaren leerkrachten die hun beginnende collega's bijstaan – werden in 2009 door de minister van onderwijs Pascal Smet afgeschaft om besparingsredenen. Minister Smet wil nu geen commentaar geven, noch op de studie, noch op de beleidsaanbevelingen. Wel stelt hij voor om zes werkgroepen op te richten die tegen de komst van de volgende regering klaar moeten zijn met een resem aanbevelingen om onder meer de instroom te verbeteren, de inhoud op punt te stellen, de expertise van de opleiders te definiëren en de stage te regelen.

De commissie raadt echter af om een formele selectieproef te organiseren om het niveau op te krikken. Veeleer moet er een “aanvangsdiagnostiek” zijn. Niet om studenten uit te sluiten, maar om hen te richten naar opleidingen op maat.

Reactie VIRBO Nog maar iets dat op de lange baan wordt geschoven. De volgende regering moet het dan maar oplossen. We weten ondertussen al lang hoeveel we kunnen vertrouwen op de beloften van onze politieke verantwoordelijken.

Begeleiding Het meest urgente probleem voor de commissie is de begeleiding van de beginnende leerkrachten. Er moet een aanvangs-

Voor u samengevat, Ferdinand Bostyn Bestuurslid VIRBO

Leraar verdient meer, vooral meer aandacht De grote onderwijsdiscussies gaan alweer een tijd over structuren. Niet zonder reden, want een aantal van onze onderwijsstructuren zit echt fout in elkaar. Het watervalsysteem in het secundair onderwijs bijvoorbeeld: dat leidt ertoe dat grote aantallen jongeren niet of veel te laat in een goede, gepaste richting terechtkomen. Men móét dat absoluut oplossen. Maar dat is niet de kern van het onderwijsverhaal. De kern daarvan is en blijft de leraar. En die krijgt van veel dingen te weinig, vooral te weinig beleidsaandacht. Er is een goede aanleiding om dat hier en nu te veranderen: het jongste Pisa-rapport van de Oeso. Vlaanderen was ooit wereldtop inzake onderwijs; het is nog wel goed, maar hoort niet meer tot de absolute wereldtop. Het zakt weg. In Europa staat het nog wel vooraan. Maar het gaat achteruit, terwijl anderen vooruitgaan. Twee foute reacties daarop komen veel voor. De eerste zegt dat het vroeger beter was, en dat het volstaat terug te keren naar vroeger. De tweede foute reactie bestaat erin dat men de internationale competitie laat vallen en zichzelf vergenoegt met een deftige plaats in de Europese rangschikking. De toestand is wel degelijk ernstig. Vlaanderen gaat achteruit, terwijl het maar één steunpunt heeft voor zijn welvaart: de scholingsgraad van zijn werkenden. Als het dat laat verloederen, kan het die welvaart definitief vergeten. De kwaliteit van ons onderwijs is voor ons van levensbelang.

De massale verspilling van talent die we organiseren in het secundair onderwijs, moet gekeerd worden, want we kunnen geen talent meer missen. Het compromis dat de Vlaamse regering bereikte over de structuurhervormingen, kan dat ten dele verhelpen. Het is echter tijd om die structuurdiscussies achter ons te laten en ons te concentreren op wat de echte motor van de verbetering van het onderwijs kan zijn: de leraar, zijn opleiding, zijn loopbaan en zijn navorming. Er is recent een evaluatie gemaakt van de lerarenopleiding. Die toont een aantal duidelijke gebreken. Het is tijd om de discussie daarover aan te vatten. Zoals het ook tijd is om de discussie over de lerarenloopbaan te hervatten. Het is onmogelijk de beste jongeren aan te trekken voor het lerarenberoep als men de eerste jaren van die loopbaan niet aantrekkelijker maakt. Tenslotte moet men ook erkennen dat alle succeslanden zwaar investeren in de navorming van hun leerkrachten, en dit op alle niveaus. Deze landen voeren geen hervormingen door zonder alle leerkrachten eerst de nodige navorming te hebben gegeven. Als men al die punten blijft verwaarlozen, remt men elk herstel van de kwaliteit van ons onderwijs af. Voor u gelezen en genoteerd, Ferdinand Bostyn Bestuurslid VIRBO

9


Onze scholen moeten meer zijn dan statische kennisfabrieken Caroline Gennez verdedigt haar voorstel om de school open te houden van 8 tot 18u. Ze stelt te begrijpen dat wie alleen de uren onthouden heeft – van 8 tot 18 uur – geschrokken is van dit onderwijsvoorstel. Mijn voorstel voor een andere, meer complete schooldag maakte inderdaad heel wat reacties los. Maar de essentie van het voorstel is een totaal andere invulling van de school en van de schooldag zoals we die nu kennen. De samenleving is de voorbije 100 jaar drastisch veranderd. Is het dan zo gek om met de gemiddelde schooldag hetzelfde te doen? Pedagoog Pedro De Bruyckere stelt dezelfde uitdagingen vast als ik: nl. het bevorderen van gelijke kansen, een optimaal gebruik van de schoolinfrastructuur, een divers en ruim naschools aanbod in samenwerking met lokale sport-, cultuur-, senioren-, vrijwilligersorganisaties en bedrijven. Ook over de oplossing zijn we het voor 95 procent eens: de brede school die kinderen maximaal de kans geven om hun talenten en interesses te ontwikkelen, waar die ook liggen. De schooluren zijn geen fetisch, maar ik ben er wel van overtuigd dat een meer complete schooldag de ontbrekende en noodzakelijke extra stap is. Ons onderwijs heeft wat terrein verloren de voorbije jaren, maar blijft erg goed in de kennisontwikkeling van kinderen. Maar onze scholen moeten meer zijn dan statische kennisfabrieken. Ze trainen jongeren in burgerzin, de school van vandaag is een permanente oefening in samenleven geworden. Daarnaast bevorderen rust en ontspanning de kennisontwikkeling. Niemand die nog gelooft dat we kinderen en jongeren dingen aanleren door hen alleen muisstil naar een groen bord te laten staren. Alleen: als we al die functies willen samenbrengen in een schooldag – kennisoverdracht, samenleven, rusten en ontspannen – hebben we meer tijd nodig. Mijn idee over een complete schooldag klinkt sommigen revolutionair in de oren, maar zo vergezocht is het niet. Tussen de reacties die ik kreeg, ontving ik een mail van een project in Heusden-Zolder, waarbij ouders een nieuwe afdeling van de 10

lokale tekenacademie hadden opgestart. De buurt smeekt om meer naschoolse opvang en een groter vrijetijdsaanbod, de school staat toch maar leeg na 4 uur. De tekenacademie is ondertussen zo'n succes dat de ouders ook op andere initiatieven broeden. De perfecte samenvatting van die andere, meer complete schooldag. Ik begrijp perfect dat kinderen het leuk vinden als papa en/of mama om vier uur aan de schoolpoort staan. Op te veel scholen is de naschoolse opvang een verplicht nummer. Die tijd kunnen we beter en nuttiger besteden. De ouders die de tijd hebben kunnen daar een rol in spelen. Net als sportclubs, muziek- of tekenacademisies, dansscholen of eender welke vereniging uit de buurt. Scholen kunnen kennis 'insourcen': waarom zou de logopedist niet naar de school komen om kinderen met dyslexie of andere problemen te begeleiden? Uiteraard zijn papa en mama welkom om de sessies te volgen, maar geen enkel kind zal ervan verstoken blijven. Sterke leerlingen kunnen in het huidige slot van de naschoolse opvang een aanbod op maat met extra uitdaging krijgen: extra taal-, wiskunde- of leesaanbod. Maar evengoed kunnen 'gamen', niksen en ravotten op het programma staan. Zolang het aanbod er maar is, op of via de school. Met de meer complete schooldag is het

geenszins de bedoeling dat de school een surrogaatgezin wordt. Na 18 uur is de schooldag echt afgelopen. Geen stress meer, geen ouders die gefrustreerd raken omdat ze niet (meer) wijs raken uit het huiswerk van zoon- of dochterlief, geen achterbankkinderen die nog van hot naar her moeten rijden. Alleen nog quality time, om even dat modewoord uit de kast te halen. Opinie: Caroline Gennez Reactie van VIRBO: Heel wat scholen organiseren nu al een degelijke naschoolse opvang weliswaar tegen betaling. Ook worden heel wat scholen na de schooluren opengesteld voor diverse verenigingen (sport, dans, step, yoga, vergaderingen enz.). Maar wat Gennez voorstelt om al die zaken louter te baseren op vrijwilligerswerk van leerkrachten, ouders en externen is onuitvoerbaar. Begin maar eens een planning op te maken voor een resem van activiteiten waarbij je enkel kunt rekenen op onbezoldigde vrijwilligers die op elk moment kunnen afwezig blijven of na enkele sessies definitief afhaken. Misschien kan Caroline Gennez zelf het goede voorbeeld geven en zich als vrijwilligster aanbieden in een school om van 16 tot 18 uur een vorming naar keuze te geven aan de kinderen. Ferdinand Bostyn Bestuurslid VIRBO


Effectiever onderwijs voor Vlaanderen Het internationaal PISA-onderzoek is geen vrijbrief voor Pascal Smets onderwijshervorming. Het gaat iets minder goed met het onderwijs in Vlaanderen: we blijven Europese top omdat de rest van Europa sneller achteruitboert dan wij. Bijzonder goed nieuws is dat niet te noemen. Minstens even bedroevend zijn de reacties op dat nieuws. Zowat iedereen lijkt uit de PISA-resultaten te kunnen besluiten dat de onderwijshervorming die minister Smet voor ogen staat, dringend nodig is. Dat is vreemd. Of minister Smets onderwijshervorming nodig is, is een discussie op zich. Maar of het nu juist PISA is dat aantoont dat ze nodig is, is een discussie die in een ommezien kan worden beslecht. Dat doet het PISAonderzoek namelijk niet. Als PISA aantoont dat we het goed doen voor wiskunde, maar minder goed dan negen jaar geleden, dat we het echt niet slecht doen voor lezen, maar wel slechter dan in 2003, dan wijst dat erop dat de effectiviteit van wat er in de klassen gebeurt kleiner is geworden. Dat kan met allerlei dingen te maken hebben

maar niet met de structuur, want die is onveranderd gebleven. Dat betekent ook dat als we weer hogerop willen in de volgende PISA-rondes, we dingen zullen moeten veranderen die de effectiviteit verhogen, maar daarom niet noodzakelijk de structuur. Dat geldt zelfs voor het probleem van de sociale kloof, die het Vlaamse onderwijs eerder lijkt uit te diepen dan te dichten. Bij effectieve leerkrachten leren alle leerlingen meer en beter. Van ineffectieve onderwijsaanpakken gaan de prestaties van alle leerlingen achteruit, maar de hardste klappen vallen bij leerlingen uit de klassieke risicogroepen in de samenleving: kinderen van lager opgeleide, armere of anderstalige ouders. Leesverbeterplan Laten we dit punt even illustreren. Tien jaar geleden was de uitval voor lezen in het Nederlandse Enschede dramatisch: meer dan 60 procent van de kinderen had aan het eind van de basisschool een leesachterstand van minstens twee jaar. Daar was een uitleg voor: Enschede had een significant moeilijkere leerlingenpopulatie. Toch werd besloten een leesverbeterplan op te zetten. De schoolstructuren bleven wat ze

waren. Maar de leerkrachten op de deelnemende scholen kregen van specifieke experts een opleiding over hoe effectief leesonderwijs eruitziet. Wat doe je beter wel, en wat beter niet in een klas? Nogal wat scholen met diverse leerlingenpopulaties, stapten mee in het project. Samen voor goed 9.000 leerlingen. En zie, in nauwelijks twee jaar tijd werd de uitval voor technisch lezen gereduceerd tot nauwelijks 2 procent. Daarnaast gingen diezelfde leerlingen ook beter rekenen en waren er nauwelijks gedragsproblemen. Dat is wat effectief onderwijs kan bereiken. Wat Vlaanderen nodig heeft is effectiever onderwijs. Daarover moet het debat gaan. En dus niet in de eerste plaats over de structuur. Als we niets doen om winst te boeken om de effectiviteit te verhogen van wat er in de klassen gebeurt, is een structuurhervorming een maat voor niets. Een opinie om eens goed over na te denken Voor u opgezocht, Ferdinand Bostyn Bestuurslid VIRBO

Leraars massaal thuis door stress Stress, burnout en depressie zijn met ruime voorsprong de belangrijkste oorzaken van ziekte bij leerkrachten. Eén leraar op de drie die thuisblijft omdat hij ziek is, doet dat na psychische problemen. In 2012 namen Vlaamse leraars samen zowat 800.000 ziektedagen op omwille van psychosociale aandoeningen. Ter vergelijking: de op één na belangrijkste aandoening nl. gewrichtsproblemen, hield de leerkrachten 230.000 dagen thuis. De psychische problemen komen het vaakst voor bij leerkrachten boven de 56 jaar: daar zijn ze goed voor bijna de helft van alle ziektedagen. Specialisten reageren niet verrast op de cijfers. Dergelijke symptomen overkomt vaker mensen die voor hun werk veel contact moeten hebben met andere mensen. Leerkrachten hebben er onder ander ook onder te lijden dat ouders en kinderen veeleisender en vaker ook moeilijker worden en dat er bij hun werk heel wat administratie komt kijken. Aandacht aan het verhogen van het welzijn op de werkvloer is dus een belangrijk werkpunt. Uit: audit ziekteverzuim in het onderwijs

11


12


Vroegtijdige schoolverlaters: meer dan een onderwijsprobleem In Vlaanderen worden nieuwkomers heel wat kansen geboden. Het is in de eerste plaats aan hen om die kansen te grijpen. Achtentwintig procent van de Antwerpse jongeren verlaat de middelbare school zonder diploma. Zo blijkt uit een studie van het Steunpunt Studie en Schoolloopbanen. En ook in andere Vlaamse steden ligt het aandeel boven het Vlaamse gemiddelde. Dit is een maatschappelijke tijdbom die aan het tikken is en waarover we ons ernstig zorgen moeten maken. Dit moet een alarmbel zijn voor alle politici. Laat ons beginnen met het positieve nieuws. Bijna negen op de tien jongeren haalt een diploma of getuigschrift secundair onderwijs. In 2010 bedroeg het aandeel vroegtijdige schoolverlaters 11,1 procent – al is er hier door de gehanteerde methodologie, allicht sprake van een kleine onderschatting. Gebruiken we de cijfers van Eurostat, waarin ook brede vormingsactiviteiten worden meegeteld, komen we zelfs uit op 9,6 procent. Dat is een topprestatie in internationale context. Een studie van de VDAB geeft bovendien aan dat negen op de tien Vlaamse schoolverlaters na één jaar aan het werk is. Dat is lang niet slecht. Versnelling hoger Nu het alarmerende nieuws. In de stad Antwerpen blijkt liefst 28 procent van de jongeren de school te verlaten zonder een diploma. En ook andere steden in Vlaanderen zitten meestal ruim boven het gemiddelde. Over welke groep gaat het dan precies? We weten dat de ongekwalificeerde uitstroom nog steeds hoger ligt bij jongens dan bij meisjes. Maar er is meer. Ook de thuissituatie speelt een voorname rol. Enkele cijfers ter illustratie: 4,5 procent van de Nederlandstalige vrouwelijke schoolverlaters in 2010 met een hoogopgeleide moeder waren vroegtijdige schoolverlaters, voor de anderstalige jongeren met een laag geschoolde moeder was dat 40,6 procent. Of nog: bij de Nederlandstaligen bedraagt het aandeel vroegtijdige schoolverlaters 9,6 procent; bij de anderstaligen gaat het over 30,3 procent, ruim het drievoud dus. Dat zijn alarmerende cijfers, en willen we vermijden dat deze schoolverlaters terechtkomen in een vicieuze cirkel van werkloosheid en kansarmoede dan moeten we nu actie ondernemen. Dit maakt duidelijk dat we in Vlaanderen worstelen met het resultaat van een jarenlang onaangepast migratiebeleid. Met 14,3 procent actieve migratie (met het oog op studie of arbeid) scoort België aanzienlijk lager dan Nederland (39,3 procent), Duitsland (41,9 procent) en Frankrijk (41,9 procent). Het hoeft geen betoog dat de oververtegenwoordiging van passieve migratiekanalen een rechtstreeks effect heeft op de achterstandspositie van nieuwkomers (en hun kinderen en kleinkinderen). Dat blijkt ook uit een OESO-rapport over armoede, onderwijsuitval en werkloosheid bij migranten. Dit ontslaat ons in Vlaanderen echter niet van de verantwoordelijkheid om deze groep van nieuwkomers zo goed mogelijk op te nemen in onze samenleving. Daarom heeft Vlaanderen het inburgerings- en integratiebeleid een versnelling hoger geschakeld door beide onlosmakelijk aan elkaar te koppelen.

het een goede zaak dat de Vlaamse regering met de komende onderwijshervorming een hele reeks maatregelen heeft genomen om de kennis van het Nederlands op te krikken. Taalscreenings aan het begin van het lager en secundair onderwijs moeten eventuele taalproblemen en taalachterstand Nederlands in kaart brengen. In het basisonderwijs wordt het mogelijk om volwaardige taalbadklassen Nederlands in te richten, gaande van enkele weken tot maximaal één jaar voor leerlingen die dat echt nodig hebben. En wanneer blijkt dat de kennis van het Nederlands van leerlingen in het secundair onderwijs, zelfs na intensieve begeleiding, onvoldoende is om succesvol school te lopen, zullen scholen die leerlingen kunnen verplichten om buiten de normale lesuren, gedurende 3 uur per week hun Nederlands bij te schaven. Maar misschien moeten we nog een stap verder gaan. Professor Frank Vandenbroucke stelde onlangs dat investeren in jongeren veel meer rendeert dan overheidsuitgaven in de latere jaren. We kunnen hem daar volledig in volgen. Des te problematischer is het daarom dat uitgerekend de groep die het meeste baat heeft bij school, de schoolgang vaak nog uitstelt. Waarom vervroegen we de leerplicht niet? Op die manier werken we heel wat onnodige taal- en leerachterstanden weg, en creëren we gelijke startkansen voor elk kind. Inspanningen Willen we nieuwkomers en hun kinderen volwaardig integreren in onze samenleving, dan zijn talenkennis en een goede inburgering echter geen voldoende voorwaarde. Integratie gaat verder dan inburgeren alleen en verwacht zowel inspanningen van de nieuwkomers als van de ontvangende samenleving. In Vlaanderen worden heel wat kansen geboden aan nieuwkomers. Het is aan die nieuwkomers om deze kansen ook te grijpen. Uit 'Opinie' Voor u genoteerd Ferdinand Bostyn Bestuurslid VIRBO

De kennis van de Nederlandse taal is een noodzakelijke voorwaarde voor een geslaagd inburgeringstraject in het algemeen en een succesvolle schoolloopbaan in het bijzonder. Daarom is

13


Persbericht - 10 februari 2014

Leefsleutels brengt het Finse antipestprogramma KiVa nu ook naar Vlaanderen ‘Kiva’ is het Finse woord voor ‘fijn’ of ‘leuk’. Het antipestprogramma KiVa ondersteunt leerkrachten om van hun school een fijne school te maken waarin pesten zoveel mogelijk afwezig blijft. Leefsleutels brengt het KiVa-programma vanaf september naar Vlaanderen, en zet daarmee een belangrijke stap in het helpen terugdringen van pestgedrag in Vlaamse scholen. Met de schoolomvattende en onderbouwde aanpak van het KiVa-programma moet het lukken om leerkrachten en scholen sterker toe te rusten en de pestcijfers in Vlaanderen op korte termijn te doen dalen. Voor de 34.500 kinderen en jongeren die in Vlaanderen nog wekelijks worden gepest, ziet de schooltijd en hun toekomst er binnenkort hopelijk een stuk rooskleuriger uit. Meer dan 90% van de Finse scholen is ondertussen met het KiVa-programma aan de slag. KiVa is een van de weinige wetenschappelijk onderbouwde antipestprogramma’s en omvat trainingen, een lessenpakket en een educatieve game. Na Finland, Nederland, Wales, Delaware, Luxemburg, Zweden, Estland, Japan en Italië zet ook Vlaanderen de stap om KiVa naar scholen te brengen. Vier medewerkers van Leefsleutels werden in januari daartoe opgeleid aan de universiteit van Turku (Finland).

20.000 pestslachtoffers minder Welbevinden op school is al jaar en dag de centrale focus van Leefsleutels. Het KiVa-programma wordt dan ook een belangrijk luik binnen het Leefsleutels-vormingsaanbod. KiVa is immers een van de weinige antipestprogramma’s met een gedegen wetenschappelijke basis. De werkzaamheid van het programma werd inmiddels door diverse onderzoeken aangetoond. Zo daalde in Finland tussen 2009 en 2013 het aantal pestslachtoffers met 19%. Het aantal pestende kinderen daalde met 31%. Concreet komt het erop neer dat in die periode 20.000 Finse kinderen en jongeren gespaard zijn gebleven van de negatieve gevolgen van pesterijen: terugval van leerresultaten, emotionele kwetsuren, symptomen van hoge stress, angst en depressie, hoger risico op drug- en alcoholgebruik, hoger risico op suïcidaal gedrag, agressie en anti-sociaal gedrag, minder zelfvertrouwen, automutilatie,…

14


Tegelijk profiteerden honderden scholen, leerkrachten, leerlingen en ouders van de gunstige effecten die KiVa bijkomend teweegbrengt. Zo is aangetoond dat het KiVa-programma gunstig inwerkt op de relatie leerkracht(en)-leerling(en)en bijdraagt tot het positief en veilig omgaan binnen de school. Dankzij het trainingsaanbod groeien leerkrachten en directies in bekwaamheid, beschouwen zij zich als meer deskundig en gaan ze alerter reageren wanneer kinderen in conflict komen. Die houding geeft kinderen een veiliger gevoel en sterkt hun vertrouwen in hun leerkracht(en). Dit moedigt hen aan om in pestsituaties ook zelf meer verantwoordelijkheid op te nemen. Slachtoffers van pestgedrag voelen zich minder machteloos en eenzaam en vinden vlugger opnieuw aansluiting bij de groep. Voor hen blijft de pijn van pesten op die manier van korte duur en snijdt ook minder diep. Voor pestkoppen geldt het omgekeerde: zij voelen zich minder gesteund en binden daardoor sneller in.

Inhoud van het programma Het KiVa-ondersteuningsaanbod waarop Vlaamse scholen vanaf september kunnen intekenen, baseert zich op het beproefde Finse en Nederlandse model. Concreet betekent dit dat Vlaamse lagere scholen die een KiVa-school willen worden, mogen rekenen op -

een algemene introductie in het KiVa-gedachtengoed en het KiVa-materiaal een verdiepende training voor een KiVa-kernteam binnen de school met onder meer aandacht voor het confronterend of niet-confronterend reageren op pestincidenten een volledig uitgewerkt lessenpakket met 2 x 20 lessen (20 lessen voor onderbouw en 20 lessen voor bovenbouw), aangevuld met alle nodige lesmaterialen een hierbij aansluitende educatieve ‘game’ die kinderen op een speelse manier helpt om hun kennis, vaardigheden en houding inzake pesten (niet meedoen; het opnemen voor het slachtoffer) te versterken toegang tot de KiVa-website met daarop bijkomend inspirerend materiaal voor in de klas en op school advies en ondersteuning vanwege de KiVa-trainers van Leefsleutels

Meer weten -

www.kivaschool.be www.leefsleutels.be/kiva www.kivaschool.nl www.kivaprogram.net

15


16


Leer kinderen op school programmeren Professoren informatica van de vijf Vlaamse universiteiten pleiten ervoor om leerlingen op school te leren programmeren. Anders dreigt Vlaanderen achterop te raken. Groot-Brittannië is het eerste land ter wereld waar kinderen vanaf hun vijf jaar tot het einde van het middelbaar zullen moeten leren programmeren. Die verplichting gaat volgend schooljaar in. Het Forum voor informaticawetenschappen ijvert voor hetzelfde idee. De organisatie, ook gekend als 'i22n', werd enkele maanden geleden opgericht door informaticaprofessoren van de vijf Vlaamse universiteiten. Op dit moment is informatica in ons basis- en middelbaar onderwijs meestal beperkt tot het leren gebruiken van allerlei software zoals, Word, Powerpoint of Exel enz. “De evolutie in de informatica gaat zo snel dat je kinderen beter kunt leren hoe ze zelf software kunnen maken”, zegt professor Frank Neven van de Uhasselt. Bedenking: Ja, er komt geen einde aan wat een leerkracht nu en in de toekomst allemaal moet en zal moeten kunnen om te mogen les geven in ons onderwijs.

Leraars krijgen 236 euro meer met eindejaar

De eindejaarstoelage van de Vlaamse leerkrachten zal vanaf december 2014 met 236,72 euro bruto de hoogte ingaan. De maatregel staat in de nieuwe cao voor het onderwijs die de vakbonden aan hun achterban voorlegden. Vakbonden en minister Smet hebben er lang over gedaan om een akkoord te bereiken. Ook de vorige cao werd in economische mindere tijden afgesloten. Met die extra verhoging schuift de eindejaarstoelage van de leraars op in de richting van de ambtenaren. Netto zullen de leraars zowat 115 euro overhouden van die extra 236 euro, amper de helft dus! Ferdinand Bostyn bestuurslid VIRBO

Recent gelezen, Ferdinand Bostyn Bestuurslid VIRBO

Zittenblijveni Ruim 29 procent van alle schoolgaande tieners heeft al eens een jaar gedoubleerd. Bij de allochtone jongeren is dat nog hallucinanter: daar blijft ruim 65 procent haperen. Onderwijsminister Pascal Smet (sp.a) luidt de alarmbel: 'Vlaanderen heeft een fundamenteel probleem.' Een derde van de scholieren op Vlaamse scholen is al minstens een jaar blijven zitten, blijkt uit cijfers die De Morgen kon inkijken. De 119.232 jongeren liepen vertraging op tijdens hun schoolloopbaan. 26.826 van hen liggen twee jaar of meer achter. Het departement Onderwijs analyseerde voor het eerst het fenomeen zittenblijven tot op gemeenteniveau. "Dat zijn verontrustende cijfers", zegt minister van Onderwijs Pascal Smet. "Ook de OESO heeft al gezegd dat Vlaanderen een fundamenteel probleem heeft en dat we op een andere, meer flexibele manier met die leerlingen moeten omgaan. We zullen proberen om scholen daarvan bewust te maken." Bij de allochtone jeugd is zittenblijven eerder regel dan uitzondering. Liefst 65,47 procent behaalt te laat of helemaal geen diploma. In het Brusselse Sint-Joost-ten-Node ontkomt bijna niemand aan zittenblijven: 95 procent van de buitenlandse jongeren doet minstens een jaar opnieuw. Onderwijswetenschapper Paul Mahieu (Universiteit Antwerpen): "Op dit moment laten wij die tieners aan hun lot over. Hun slechte prestaties komen voort uit de zwakkere sociaal-economische positie van hun ouders. Ik geloof in het deeltijds beroepsonderwijs. Door ze te laten werken en deelcertificaten te laten behalen, raken ze minder snel gedemotiveerd en eindigen ze niet zonder diploma." Meer dan de helft van de kinderen heeft de schoolse achterstand al opgelopen in het basisonderwijs. Om dat probleem aan te pakken hebben 56 Antwerpse lagere scholen een pact gesloten. Vanaf komend schooljaar willen ze zittenblijven zoveel mogelijk bannen. Ze worden daarvoor begeleid door de KU Leuven, die het project 'Samen naar de meet' ontwikkelde. "Het is vooral zaak het hardnekkige geloof uit te bannen dat doubleren zin heeft", zegt Goedroen Juchtmans van de Leuvense universiteit. "Uit onderzoek blijkt altijd opnieuw dat het niet helpt. Op lange termijn hebben kinderen geen baat bij zittenblijven." Juchtmans hoopt in elk van de scholen enkele voortrekkers te vinden die de rest willen overtuigen. "Op die manier kunnen we komen tot alternatieven", zegt ze. "Ik denk aan een meer individuele aanpak. Dat doen veel scholen al, alleen bekijken ze het niet als een manier om zittenblijven te voorkomen." REMY AMKREUTZ

17


Waarin ons onderwijs moet uitblinken Het is alom bekend, in Vlaanderen zijn er in het onderwijs hervormingen op til. “Iedereen de middelen geven om de volle kracht van zijn geest te ontwikkelen, om efficiënte controle op, het eigen leven en de maatschappij uit te oefenen”: op die manier beschreef Jean Jaurès in het begin van de twintigste eeuw zijn kijk op het onderwijs. Ook vandaag nog zijn die doelstellingen de richtlijn voor het beleid inzake onderwijs. Onderwijs zorgt al een eeuw lang voor de emancipatie van leerlingen. Het gemiddelde niveau van de studies en de kennis zijn aanzienlijk toegenomen. Maar toch wordt algemeen aanvaard dat er nog steeds te veel onrechtvaardigheden zijn in ons systeem. Het moet efficiënter. De school heeft als opdracht ervoor te zorgen dat elke jongere een uitstekende vorming kan krijgen in een gestructureerd kader dat het mogelijk maakt zich op persoonlijk en professioneel vlak te ontplooien. Ze moet ook een plek zijn waar maatschappelijke emancipatie, de ontwikkeling van een kritische houding en verantwoord burgerschap tot stand komen. Uit onderzoek van de resultaten van onze leerlingen komt een groot pijnpunt naar voor: de tekorten op het vlak van algemene basiskennis. Met name twee indicatoren wijzen op die tekortkoming. Enerzijds heeft 52 procent van de leerlingen ingeschreven in het derde jaar van het secundair onderwijs ooit een jaar moeten overdoen. Anderzijds verlaat één op de zes jongeren het secundair onderwijs zonder diploma. Ongelijkheid Het resultaat is dat het niveau van beheersing van de basiskennis bij het verlaten van het secundair onderwijs ons bij de slechtste presteerders binnen de Europese Unie plaatst! Het aantal jongeren dat niet beschikt over die elementaire kennis schommelt rond 28 procent, tegenover een gemiddelde van 19 procent voor de OESO-landen. Slechte prestaties op school en schooluitval komen vooral voor bij leerlingen uit kansarme omgevingen. Jongeren uit kansarme milieus die vervreemd zijn van de schoolcultuur worden op drie fronten geraakt. Ten eerste halen ze in het algemeen een lager onderwijsniveau dan het gemiddelde. Ten tweede hebben deze jongeren op het vlak van gelijke onderwijskansen minder kans om op te klimmen tot betere studierichtingen. Ten derde geraken ze op het vlak van gelijke diplomakansen minder makkelijk aan werk. Een einde maken aan die drievoudige achterstelling moet onze ambitie zijn als we verlost willen geraken van de ongelijkheid die van generatie op generatie wordt doorgegeven. Vier actiepunten Om te bewerkstelligen dat iedereen de basiskennis beheerst en de ongelijkheden in het onderwijs worden weggewerkt, moeten alle actoren van het onderwijs en vormende initiatieven, samenwerken. Ten eerste moeten we een school uitbouwen die voor iedereen gelijk is, die de verschillen die samenhangen met de sociaal-cul-

18

turele context en de gezinsachtergrond wegwerkt. Drie concrete maatregelen kunnen daarbij helpen: scholing (of ten minste socialisering) van kinderen op heel jonge leeftijd, vroegtijdige vaststelling van schoolse achterstand in combinatie met onmiddellijke remediëring, en extra middelen voor scholen en onderwijzend personeel die geconfronteerd worden met moeilijke onderwijsomstandigheden. Uiteraard zijn aan die maatregelen kosten verbonden. Maar ook de huidige tekortkomingen van het onderwijs hebben een prijs, die geschat wordt op 350 miljoen euro per jaar. Ten tweede moeten de inspanningen gericht zijn op een betere beheersing van de basisvaardigheden. Een gemeenschappelijke basis tot vijftien à zestien jaar zal de beheersing van die basisvaardigheden ongetwijfeld verbeteren. Elk kind komt in contact met alle disciplines. Niemand geeft door onwetendheid of achterstelling dromen en aspiraties op. Iedereen behoudt alle mogelijkheden om een talent, een ambitie of passie te ontdekken binnen een algemeen of oriënterend kader. De derde pijler waarop we moeten inzetten is de openstelling van de school voor de wereld, door een permanente dialoog tussen de school en de rest van de samenleving, en met name de bedrijfswereld. Dat wil vooral niet zeggen dat het onderwijs de dienstmaagd van de economie moet worden, maar wel dat de maatschappelijke rol van de onderneming – haar sociale verantwoordelijkheid – duidelijk gemaakt wordt voor het onderwijs. Deeltijd onderwijs is nog veel te weinig ontwikkeld. Dit soort onderwijsaanbod moet ook een uitmuntende onderwijstak worden. Vierde doelstelling; werk maken van een permanente ontzuiling die levenslange toegang tot kennis garandeert. In ons land volgt amper 7 procent van de actieve beroepsbevolking extra vorming, tegenover gemiddeld 9 procent in Europa en 30 procent in bepaalde Scandinavische landen.. We doen er goed aan een open universiteit op te richten voor mensen die geen hogere studies deden na het secundair. Elke werknemer die zijn kennis wil uitdiepen of zijn basisvorming wil aanvullen, moet dat kunnen doen via studies, overdag of 's avonds, ter plaatse of van op afstand. Uiteraard kunnen die uitdagingen niet aangegaan worden zonder het onderwijzend personeel. Zij zijn de sluitsteen van het onderwijssysteem. “Non scholae sed vitae discimus”, zou Seneca gezegd hebben. “We leren niet voor de school maar voor het leven.” De school is en blijft nog altijd de krachtigste motor van de maatschappelijke mobiliteit. Voor u gelezen, Ferdinand Bostyn Bestuurslid VIRBO


➤ Wat doet VIRBO ? VIRBO wil opkomen voor de belangen van het GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap in het algemeen en de directies van het basisonderwijs in het bijzonder 1 Regelmatig overleg met de minister, GO!, andere directieverenigingen, ... 2 Info- studiedag: leerrijk, gezellig, ... 3 Driedaagse navorming: jaarlijks 4 Tijdschrift INFOBAS: 4 x per jaar > Kritisch, informatief, praktijkgericht 5 VIRBO-Happening: jaarlijkse didactische beurs, gekoppeld aan een praktijkgerichte vorming of interessante sprekers 6 Hulp aan individuele directies 7 Seniorenwerking

Lidgeld? Directies: 20 euro Ere-directies (senioren): 15 euro Te storten op BE40 2930 0648 0463 van VIRBO vzw BIC: GEBABEBB Hoe meer directies zich aansluiten, hoe groter de strijdkracht van onze directievereniging!

Het geluk van de jongeren is de echte pluim die ze geven aan hun leraren en scholen Er staat zeer veel in het PISA-rapport dat om de drie jaar de schoolprestaties van onze jongeren peilt. Over waar ons onderwijs staat in de ranking valt veel te vertellen. Dat de taal die je thuis spreekt en de sociaaleconomische omstandigheden waarin je opgroeit een buitensporige rol blijven spelen bij het schools presteren blijft een pijnlijke vaststelling. Maar als je verder kijkt in de documenten is er toch een belangrijk detail dat hier wat meer aandacht verdient. Dit is misschien wel het belangrijkste detail van het PISA-rapport: een groot deel van onze Belgische jongeren staat positief tegenover de school. Het gaat om 68 procent, of bijna zeven op de tien leerlingen. 88 procent van de Belgische jongeren vindt dat ze makkelijk vrienden maken. Sterker nog: zowat 85 procent voelt zich gelukkig op school en 78 procent van de Belgische jongeren vindt de omstandigheden op zijn of haar school ideaal. Als we specifiek kijken naar de

Vlaamse leerlingen, dan blijkt 88 procent akkoord te gaan met de stelling 'De school heeft me zaken geleerd die nuttig kunnen zijn voor een job'. Pluim voor de leraren! We hebben allemaal de mond vol over het belang van geluk en er bestaan genoeg clichĂŠbeelden van jongeren die de pest hebben aan school. Dergelijke jongeren zijn er, 11 procent van de deelnemende jongeren aan deze testen bleek trouwens onlangs gespijbeld te hebben. Zij verdienen natuurlijk ook onze aandacht. Tegelijk zijn deze positieve cijfers meer dan het vermelden waard. Als we kijken naar verschillende andere regio's die goed presteren op de meer bekende PISA-lijstjes, denk bijvoorbeeld aan Korea of Japan, scoren die vaak minder goed.

worden bereikt met leerlingen die tevreden zijn over hun school en hun leerkrachten, is dat des te beter. Ja, er is nog werk aan de winkel. Zeker, leerkrachten, directies, en alle betrokkenen bij het onderwijs staan voor grote uitdagingen. Tegelijkertijd moeten we vooral het welbevinden intact kunnen houden en waar nodig nog kunnen versterken. Dit is de echte pluim die de leerlingen geven aan hun leraren en scholen. Interview Pedro De Bruyckere, pedagoog en onderzoeker aan de Arteveldehogeschool. Voor u genoteerd, Ferdinand Bostyn Bestuurslid VIRBO

Als we het hebben over welk onderwijs we al of niet willen, dan zijn goede prestaties belangrijk. Maar als die kunnen

19


Het M-decreeti Oproepi Beste directies, Het M-decreet is zeer belangrijk voor het onderwijsveld. Een ingrijpende verandering voor het inclusief onderwijs en de zorg voor de leerlingen met nood-vragen. Inhoudelijk kunnen we geen neen zeggen tegen het principe. Maar om de nood van de leerlingen die ons toevertrouwd worden effectief te kunnen invullen zijn er op dit ogenblik nog veel hindernissen en problemen. Als goede onderwijsverstrekkers willen we dit wel oplossen, maar het moet ook mogelijk zijn voor de school en het team. Dit werd aangevoeld en daarom werd het decreet goedgekeurd en gestemd. Het in voege treden is verschoven naar 1 september 2015. Dit geeft ons meer tijd om de overgang beter voor te bereiden. Maar nu komen de uitvoeringsbesluiten. Hier kunnen we als directievereniging nog zeker een inbreng geven en hebben. Daarom wensen we zoveel mogelijk input te krijgen van onze directies. Welke moeilijkheden voelen jullie? Welke vragen leven er? Welke problemen hebben jullie? Waarop hebben jullie opmerkingen? …. Graag jullie reacties via alex.virbo@gmail.com of via onze contactpersonen. Heel belangrijk!

Genkse basisscholen werken aan taalbeleid De stad en de onderwijsnetten van Genk werken aan een effectiever taalbeleid op maat voor de basisscholen. Vanaf dit schooljaar wordt gewerkt aan de spreekvaardigheid van de leerlingen. Globaal één leerling op vijf kampt met een leerachterstand. Het is al langer geweten dat de resultaten van grote groepen Genkse leerlingen onder de verwachtingen blijft, ondanks verwoede inspanningen in het onderwijs. Taal- en leerachterstanden blijven een structureel en complex probleem. Globaal kampt één leerling op vijf in het Genkse basisonderwijs met minimaal een jaar leerachterstand. Bij kinderen afkomstig uit een anderstalig laaggeschoold milieu is het aantal dubbel zo hoog als bij kinderen met een andere thuissituatie. “Er was in het Genkse onderwijs duidelijk nood aan een gemeenschappelijke analyse en op basis daarvan, ook gemeenschappelijke keuzes”, zegt de schepen van onderwijsbeleid. “Daarom stelden we experte Magda Deckers aan om een nieuwe aanpak, samen met ons en met de Genkse onderwijsveld uit te werken.” Deckers is voormalig directeur van het Onderwijsvoorrangsgebiedenbeleid. Zij zat met alle actoren binnen het Genkse onderwijs samen en luisterde naar de noden van de leerkrachten. De moeilijkheden rond taalachterstand ontstaan vaak al op kleuterniveau, maar het is moeilijk om die achterstand dan te doen stagneren of zelfs weg te werken. Dit werkt vaak demotiverend voor de leerkrachten. Daarom was het belangrijk om na te gaan waar de uitdagingen precies lagen. Eigen taalbeleid Op het vlak van taalvaardigheid vormen een verbetering van de spreek- en luistervaardigheden, maar ook die van het begrijpend lezen en creatief schrijven van kinderen op de lagere school een cruciale uitdaging. Anderzijds wordt van alle basisscholen ver-

20

wacht dat zij een eigen taalbeleid ontwikkelen. Dat was voor de meeste scholen niet eenvoudig. Het veronderstelt wat we noemen een beleidsvoerend vermogen. Dat wil zeggen leiderschap, besluitvorming, en een team dat hier de schouders onder zet en gaat voor een uitgekiende strategie. Drie experts Om die uitdaging aan te gaan, werd besloten om aan te kloppen bij het Centrum voor Taal en Onderwijs (CTO) van de KU Leuven om een vormingstraject uit te werken. Daarbij vormde elke deelnemende Genkse school een groep van drie experts die intern het taalbeleid hebben uitgewerkt. Belangrijk daarbij was dat de groep niet alleen bestond uit de directie, maar ook uit leerkrachten en zorgcoördinators. Zowel het vrij als het gemeenschapsonderwijs volgden de vormingscyclus. Na afloop van de vorming werd gestart met onderlinge bijeenkomsten om ervaringen uit te wisselen. Alle scholen beslisten om dit schooljaar specifiek te focussen op de spreekvaardigheid van de leerlingen. Wat het resultaat is, wordt onderzocht door de Universiteit Antwerpen. De stad Genk is alvast tevreden dat ze samen met de partners deze piste hebben gekozen om aan taalbeleid te werken, namelijk via een strategie van professionalisering op maat van elke school. De metingen van de effectiviteit bij de leerlingen gebeurt in de loop van het schooljaar. Uit 'Het Nieuwsblad'


Leerkrachten gebruiken extra computers niet of toch onvoldoende In vergelijking met vijf jaar geleden is het aantal computers (laptop of desktop) in het Vlaams onderwijs gestegen. In het basisonderwijs is er nu iets meer dan één computer per zes leerlingen beschikbaar, in het secundair moeten slechts twee leerlingen een computer delen. Wat het ICT-gebruik in de klas betreft, is het zo dat vier procent van de onderwijzers in het lager onderwijs nooit een computer in de klas gebruikt. In het secundair onderwijs is dat 13 procent! Die gegevens komen uit de nieuwe ICT-monitor van het Vlaams onderwijs. De nieuwe monitor toont aan dat de technische kant van het verhaal, aanwezigheid van soft- en hardware, duidelijk verbeterd is tegenover de nulmeting van vijf jaar geleden. Er wordt vastgesteld dat het schoentje vooral knelt bij de ICTintegratie in de klas. Toch stellen we vast dat er al heel veel gebeurd is. Met de digitalisering en tabletisering die over een paar jaar op volle toeren zullen draaien, is het belangrijk om leraars en leerlingen klaar te stomen voor de digitale maatschappij van morgen. Een gemiddelde Vlaamse secundaire school heeft één computer, laptop of tablet per twee leerlingen in het gewoon, en één per drie leerlingen in het buitengewoon onderwijs. De pc/leerlingratio in het gewoon basisonderwijs scoort lager met één per zes leerlingen. Belangrijke kanttekening hierbij is dat het overgrote deel van het computerpark (sterk) verouderd is. Dit is zo vooral in het basisonderwijs en in het buitengewoon secundair onderwijs. Daar is meer dan de helft van de computers meer dan vier jaar oud. Slechts elf procent van het computerpark is jonger dan 1 jaar. Ook op het vlak van de internetfaciliteiten zetten de scholen stappen voorwaarts. 77 procent van de basisscholen en 75 procent van de secundaire scholen beschikt over draadloos internet (tegenover respectievelijk 33 procent basisonderwijs, en 50 procent secundair, vijf jaar geleden). Wat betreft breedbandinternettoegang beschikt 86 procent van de basisscholen over breedband en in het secundair is dat 92 procent. Iets meer dan 70 procent van de leerkrachten gebruikt de computer regelmatig voor lesvoorbereidingen. Daartegenover staat dat de helft van de leerkrachten de computer maar een paar keer per jaar in de les gebruikt. Slechts 35 procent van de secundaire leerkrachten gebruikt de computer met enige regelmaat. In het lager onderwijs gebruikt 4 procent van de leerkrachten de computer nooit. In het secundair gaat het zelfs om 13,4 procent! Gemiddeld volgde een leerkracht in het gewoon lager onderwijs de voorbije vijf jaar 2 ICT-nascholingen en in het secundair onderwijs is dit 3. Bovendien zijn de leerkrachten en de directies lager onderwijs niet tevreden oven het technisch nascholingsaanbod. Samen met de pedagogische begeleidingsdiensten van de verschillende netten moet uitgeklaard worden hoe het personeel beter geprofessionaliseerd kan worden. Meer gebruik maken van de aangeboden nascholingsprogramma's is hierin een eerste stap. Bijkomende vorming aan het schoolteam geven, en best practices delen, moet een belangrijke taak van de ICT-coördinator worden.

Het punt in de nabije toekomst wordt de stap naar nieuwe vormen van leren. Het zogenaamde blended learning, ondersteunt door een open, gebruiksvriendelijke en flexibele ICT-infrastructuur. ICT-integratie betekent ook dat computerlokalen op termijn moeten verdwijnen. ICT is geen doel op zich. Het belangrijkste is dat jongeren van vandaag op school de gepaste competenties verwerven om zich aan te kunnen passen aan de steeds snellere veranderingen van onze maatschappij. Reactie van VIRBO: Als we bovenstaande doelstelling willen bereiken zullen er heel wat extra financiële middelen moeten toegekend worden aan de scholen om het computerpark – hard- en software – up to date te maken en te houden. In het artikel worden computers van vier jaar of ouder als verouderd beschouwd. Maar het is nu echt onmogelijk om met de beschikbare middelen de laatste ontwikkelingen op ICT-vlak bij te houden. Ook voor de huidige ICT-coördinatoren is het onbegonnen werk om met de beperkte uren waarover ze nu beschikken (1 dag of zelfs minder per week en per school) te zorgen voor bijkomende professionele extra vorming van het personeel. De opmars van ICT in het dagelijks leven is niet te stoppen. Het beleid, maar ook het onderwijzend personeel, wil meestappen in die ontwikkeling. Alleen vragen zij dan ook de nodige middelen en de aangepaste professionele navormingen ( met klasvrij maken van leerkrachten) om dit te kunnen waarmaken. Ferdinand Bostyn Bestuurslid VIRBO

21


SCHOOLMEUBILAIR, AUDIOVISUELE OPLOSSINGEN, ADVIES, HUURKOOP, TRAINING... i3BOARD, het méést polyvalente interactieve whiteboard “Met meerdere personen aan het bord, handig in gebruik én een mooi design!”

Surf naar www.vanerum.be/infobas voor meer info! i3LEARNHUB,

nieuwe generatie cloudsoftware voor digibordlessen en samenwerkend spelen - vraag vrijblijvend een demo van een van onze vertegenwoordigers -

E UW NIE UDCLO ARE TW SOF

“Anytime. Anywhere. Any device!” ✓ ✓ ✓ ✓ ✓

Samenwerking tussen bord en tablet Samenwerkend lesgeven en leren Eenvoudig en gebruiksvriendelijk Gepersonaliseerde instellingen Groot aanbod kant- en klare inhoud

EN OOK SMART, INTERACTIEVE PROJECTOREN EN LED LCD I3TOUCH,... T +32 (0)70 222 600 info@vanerum.be www.vanerum.be/infobas

Ad_Infobas-2014.indd 1

22

20/02/14 13:43


Poster

HANG MIJ UIT !


Wij verwachten: - Alle directies BaO en hun beleidsmedewerkers, zorgcoördinatoren, ICT- medewerkers of geïnteresseerde leerkrachten; - Alle directies BuBaO en hun beleidsmedewerkers of zorgcoördinatoren of geïnteresseerde leerkrachten; - Alle directies SO, in het bijzonder de eerste graad;

14u30 – 15u: Afhalen tombolaprijzen

13u30 – 14u30: Nieuws van de administratie Basisonderwijs: de heer Guy Janssens.

11u30 –13u30: aperitief + maaltijd + dessertbuffet

11u30 – 11u45: afsluiten indienen tombolabiljet

10u30 – 11u30: 5 workshops van deelnemende handelaars

9u30: welkom van de voorzitter + start didactische beurs

Vanaf 9u: onthaal + inschrijving

Programma

Elk ogenblik van de dag doen we indrukken op, staan we bloot aan allerlei prikkels, die we waarnemen met al onze zintuigen. Smaken, geuren, geluiden, bewegingen, kleuren, vormen, sferen, ... zijn allemaal prikkels die de meeste mensen op een min of meer bewuste manier verwerken. In combinatie

Een hooggevoelig kind is meer dan gemiddeld gevoelig voor prikkels en indrukken van de buitenwereld. Deze kinderen hebben een extra gevoelig centraal zenuwstelsel.

Doelgroep : Ouders, leerkrachten, opvoeders, zorgcoördinatoren,…

Lezing door: Suzanne Keyaerts – HSP Vlaanderen

Omgaan met hooggevoelige kinderen

HSP Vlaanderen

We demonstreren de gepaste ‘any device’ software en de

Om aan alle ict-eindtermen te voldoen, blijft het niet enkel bij de hardware.

Tijdens deze workshop gidsen we u door ons 360 graden concept. Hierbij staan we stil bij de verschillende oplossingen om binnen elk budget interactief te werken.

Interactief werken is meer dan het gebruik van een touchscreen of digitaal bord!

Wil u uw klassen digitaal gaan uitrusten? Maar weet u niet goed op welke manier?

Lezing door: Thijs Vanhoutte & Lien Sterck

De digitale klas: het 360° concept

Didakta

met doorlopend (9.00u - 14.00u) didactische beurs dinsdag 29 april 2014 te Keerbergen

VIRBO-HAPPENING


Kom met ons mee op ontdekkingstocht en ontvang je Zie zo Taal en Spelling-USB-stick!

Lezing door: Annouk Thijs - Ontdek dat Zie zo Taal en Zie zo Spelling staan voor kwaliteitsvol en resultaatgericht taalvaardigheidsonderwijs met aandacht voor elke leerling. - Ontdek hoe Zie zo Taal en Zie zo Spelling naadloos aansluiten bij de nieuwe leerplannen GO! - Ontdek hoe je met Zie zo Taal en Zie zo Spelling alle wegwijzers krijgt om taal(vaardigheids)onderwijs op een didactisch doordachte en attractieve manier in je klas te brengen.

Zie zo Taal en Zie zo Spelling, dé nieuwe taal- en spellingmethode voor leerjaar 2 tot 6 van Zwijsen BE!

Zwijsen

Een overzicht van de reeds bevestigde deelname van handelaars aan de didactische beurs op achterkant poster.

info@virbo.be of via de website www.virbo.be met vermelding van • naam en postcode van de school • aantal deelnemers zonder maaltijd • aantal deelnemers met maaltijd

Inschrijven via mail uiterlijk op 20 april

Deelnameprijs: inkom / koffie / beurs /vergadering / tombola: gratis supplement voor aperitief en maaltijd: € 20

DOORLOPEND DIDACTISCHE BEURS !

- Alle Algemeen- directeurs;

Totemtaal past de praktische klasuitwerking toe en streeft naar een geïntegreerd aanbod van (taal)vaardigheden, naar inhoudsgericht taalonderwijs, naar een doorgaande lijn in ontwikkeling en naar een goede balans tussen leraargestuurd en leerlinggestuurd leren.

De visie van Totemtaal komt één op één overeen met alle krachtlijnen van dit nieuwe leerplan.

centraal gesteld wordt in de praktijk van elke leraar.

De afgelopen jaren verschafte de wetenschap nieuwe inzichten, zowel op het gebied van taalverwerving als op het gebied van leren en onderwijzen. Die nieuwe inzichten werden geconcretiseerd in een globaal nieuw leerplan Nederlands, waarbij het interactieve taalonderwijs

Lezing door: Ivan Coeckelbergh

Totemtaal, dé taalmethode op maat van het nieuwe leerplan GO!

Plantijn

Hoe herken je een hooggevoelig kind? Wat zijn de kenmerken, hoe ga je ermee om? Er worden praktische tips gegeven en er is ruimschoots tijd voorzien om vragen te beantwoorden.

met onze huidige snelle, prestatiegerichte maatschappij hebben hooggevoelige kinderen meer dan gemiddeld tijd nodig om deze indrukken te verwerken. Om dit proces goed te laten verlopen hebben ze het nodig zich regelmatig terug te trekken of af te kunnen sluiten van nog meer indrukken. Dikwijls zijn zij zich daarvan niet bewust of krijgen zij daartoe de kans niet. Als gevolg daarvan raken zij over hun toeren, geïrriteerd en/of oververmoeid. Gedrags- en leerproblemen kunnen hieruit voortvloeien.

Bestellen kan vanaf 20 maart 2014 via het bestelformulier op www.kweetet.be.

- Snel en eenvoudig online (huis)taken klaarzetten én opvolgen. - Kweetet.be verbetert voor jou die huistaken en geeft een duidelijk overzicht van scores en statistieken. - Gekoppelde accounts tussen leerkracht, leerling en ouder creëren een veilige, afgesloten internetomgeving. - Uit onderzoek blijkt dat oefenen in een game-omgeving een positieve invloed heeft op de motivatie en de resultaten. Door (huis)taken te maken verdienen leerlingen kwetons. Met die kwetons kunnen ze nieuwe avonturen beleven, hun avatar pimpen, leuke spellen spelen in de prachtige 3D-omgeving van kweetet.be …

Het online onderwijsplatform dat aansluit bij alle methodes van Die Keure educatief

Die Keure

didactische mogelijkheden hiervan. Een blik naar de toekomst bieden we u door de introductie van de tablets en de connectie met het bord. De doelstelling is om tot een meerwaarde te komen voor de hele school: leerkrachten en leerlingen.


VIRBO-HAPPENING MET DIDACTISCHE BEURS 29 april 2014 Deelnemende Handelaars aan VIRBO Happening met Didactische Beurs – 2014 Onderstaande handelaars verzekerden reeds hun deelname, waarvoor onze hartelijke dank. Maak nu reeds je keuze of programma van de handelaars die je zeker wil bezoeken.

Alho Systeembouw – systeembouw en nieuwbouw Aprintex - bedrijfskledij Bookinvest - boeken Buro International kantoormeubelen D&D Sport – sportmateriaal Demarsin – schoolfotografie De Stolke bvba - fruitsappen Didakta bvba – meubilair + digitale borden Die Keure – schoolboeken Dox nv – interactief bord – KLAS VAN DE TOEKOMST EPO – uitgeverij Europlay nv – valdempend materiaal Fleerakkers - speelgoed GO!gezondheid/nascholing/communicatie/ouders Helico – speelplaatsoverdekking HSP Vlaanderen - Hooggevoeligheid Janssen &Fritsen nv – sportmateriaal Jong & Van Zin Team – relationele en sexuele vorming Maklu – Garant - uitgeverij Lyreco Belgium – Knutsel- en kantoormateriaal Maréchal – schoolmateriaal Musica – muzische uitgaven Plantyn – boeken en educatieve software Plattelandsklassen – GWP’s Prodiason – projectieapparatuur Sport-Thieme GmbH (Cammaert) – Speeltoestellen Theater Zuidervis – schooltheater Vander Eycken – schoolfotografie Vanerum – meubilair + smartbord Visual Communication – digiborden/whitebord Vlaamse Jeugdherbergen – GWP’s VMM – Vlaamse Milieumaatschappij Wesco – Cammaert – speeltoestelen Zee en Sport vzw bosklassen Zwijsen – educatieve methoden


Reacties op schrappen Wereldoriëntatie in basisonderwijs! De Vlaamse regering heeft beslist om in het basisonderwijs het leergebied Wereldoriëntatie te schrappen en op te delen in “Wetenschappen en techniek” en “Mens en maatschappij”. De maatregel vloeit voort uit de plannen voor de hervorming van het secundair onderwijs. Maar die beslissing botst op heel wat kritische reacties vanuit de onderwijswereld.

Poster

De plannen om het leergebied Wereldoriëntatie (WO) te schrappen en op te splitsen zijn ondergebracht in onderwijsdecreet XXIV, een verzameldecreet met allerhande maatregelen voor het volgende schooljaar. De plannen vloeien voort uit het masterplan voor de hervorming van het secundair onderwijs. Daarin was afgesproken dat zou onderzocht worden of leerlingen via Wereldoriëntatie het beoogde competentieniveau halen en dat zou gekeken worden of er een apart leergebied 'Wetenschap en techniek' kon komen. De knoop werd nu blijkbaar doorgehakt. WO verdwijnt en wordt opgesplitst in 'Wetenschappen en techniek' en 'Mens en maatschappij' Maar vanuit de onderwijswereld komen afwijzende reacties. Zo vinden heel wat onderwijsorganisaties dat het WO niet mag verdwijnen uit het basisonderwijs. Er is verzet tegen de voorgestelde opsplitsing en er wordt resoluut gekozen voor een geïntegreerd aanbod van wereldoriëntatie. Volgens heel wat onderwijsgevenden heeft het geen zin om leergebieden op te splitsen en kan men beter verder gaan met een 'geïntegreerde aanpak' van wereldoriëntatie. Het basisonderwijs roept de Vlaamse parlementsleden op om de maatregel af te wijzen en naar andere pistes te zoeken om binnen het leergebied Wereldoriëntatie, wetenschappen en techniek te versterken. De onderwijsbonden stellen dat de splitsing van het leergebied Wereldoriëntatie geen garanties biedt dat de doelen wetenschappen en techniek beter zullen worden bereikt. Ze betreuren ook dat de beslissing er komt zonder grondig onderzoek. Dit is de wereld op zijn kop en het is ook denigrerend voor de leerkrachten die zich, dag in dag uit, inzetten voor hoogstaand onderwijs. Iedereen is het eens dat we de aandacht voor wetenschappen en techniek in het basisonderwijs moeten versterken. Daarvoor is het helemaal niet nodig het leergebied Wereldoriëntatie op te splitsen. Reactie van VIRBO: Bovenstaande reacties komen vooral van het katholiek basisonderwijs, de christelijke onderwijsbond en van het stedelijke onderwijs OVSG. Het GO! heeft nog geen duidelijk standpunt betreffende de aangekondigde opsplitsing ingenomen. Voor u gelezen en samengevat, Ferdinand Bostyn Bestuurslid VIRBO

HANG MIJ UIT !

Steeds meer schoolfacturen blijven onbetaald Heel wat ouders hebben het moeilijk om de schoolrekeningen te betalen. Steeds meer facturen blijven onbetaald. Zo blijkt uit cijfers van het GO!-onderwijs en van het vrij onderwijs. Alle onderwijsnetten kennen een stijging van het aantal onbetaalde schoolfacturen. Het GO!-onderwijs telde vorig jaar meer dan 9,5 miljoen euro aan achterstallen. Dat is een stijging van een half miljoen euro in een jaar. Sommige facturen worden uiteindelijk nog betaald, maar een steeds groter deel niet. Raymonda Verdyck van het GO! stelt vast dat de armoede toeneemt. Dat heeft vanzelfsprekend een impact op het kunnen betalen van de schoolfacturen. Het GO! pleit er al langer voor de maximumfactuur, zoals die bestaat in het basisonderwijs, uit te breiden naar de eerste graad van het secundair onderwijs. Incassobureaus Ook het Netwerk tegen Armoede is voorstander van een uitbreiding van de maximumfactuur. Tijdens de voorbije legislatuur zou rond kostenbeheersing gewerkt worden, maar daar is niets van in huis gekomen. Nu spreekt men van een maximumfactuur in het secundair onderwijs. Maar eigenlijk is dat een beetje te laat, want we zijn aan het eind van deze legislatuur en dus moet men niet meer verwachten dat er rond kostenbeheersing nog iets gerealiseerd wordt. Het idee van kostenbeheersing is wel positief te noemen, want het verplicht de scholen na te denken over welke kosten aangerekend worden aan de ouders. Sommige scholen schakelen incassobureaus in om de achterstallige rekeningen te innen.En als dat niet helpt wordt zelfs een juridische procedure opgestart. Het Netwerk tegen armoede hoopt dat deze praktijken snel stoppen. Er zijn namelijk goede voorbeelden van scholen die samen met het OCMW, een lokaal overlegplatform en een armoedevereniging afspraken maken met ouders over de betaling van de facturen. Dat zijn toch betere manieren om de facturen alsnog te kunnen innen. Interview: Raymonda Verdyck en het Netwerk tegen armoede.

27


Leerplicht vanaf vijf jaar (als het van GO! afhangt)

Een verlaging van de leerplichtleeftijd naar vijf jaar en de invoering van een maximumfactuur in de eerste graad van het middelbaar onderwijs, dat zijn twee in het oog springende eisen van het GO!, het Gemeenschapsonderwijs van de Vlaamse Gemeenschap, in zijn Memorandum 2014 naar aanleiding van de komende verkiezingen in mei. Het GO! wil ook dat er sancties komen tegen scholen die bij het inschrijvingsbeleid de sociale mix niet respecteren. “Ons memorandum wordt gedragen door de basis”, zegt Eddy Baldewijns, voorzitter van de Raad van het GO!. “11.000 mensen, leerkrachten, directeurs en cursisten hebben een inbreng gehad. Daarnaast zijn er nog provinciale brainstormsessies geweest waar circa 700 mensen aan hebben deelgenomen”. Volgens afgevaardigd bestuurder Raymonda Verdyck, staan gelijke kansen en kwaliteitsvol onderwijs centraal in het memorandum. In dat kader passen voorstellen zoals de verlaging van de leerplichtleeftijd en een maximumfactuur voor de eerste graad secundair onderwijs en de verplichte invoering van een schoolkostenbeheersingsplan voor de tweede en derde graad. Geplande onderwijshervorming Het GO! zegt nog achter de geplande onderwijshervorming in het secundair onderwijs te staan. Die wordt best zo snel mogelijk geconcretiseerd, maar “de hervorming mag niet in twee snelheden gebeuren”. Het GO! heeft ook welomschreven ideeën rond de loopbaan van de leraar en pleit voor een groeipad naar “vermeestering” in leraarschap. Een leraar zou drie fasen doorlopen: van assistent-leraar over leraar tot onderwijs-expert. Het GO! pleit in dat verband ook voor jaaropdrachten, vraagt de (her)invoering van het mentorschap en pleit ook voor een loondifferentiatie op basis van taakdifferentiatie.”Nog onlangs kwam de uitval van leerkrachten door burn-out en stress in de werkomgeving in het nieuws”, zie Raymonda Verdyck, “Daar moet dringend een antwoord op komen.” Infrastructuur Op onderwijs mag zeker niet bespaard worden. Dat geldt ook voor de infrastructuur. “Het up-to-date houden van onze infrastructuur vergt 2 miljard euro, maar ons jaarbudget bedraagt nu 40 miljoen euro.” De krachten bundelen met de andere onderwijsverstrekkers is voor het GO! cruciaal. “Het is geen geheim dat mijn grote droom een onderwijs zonder netten is”, zegt Raymonda Verdyck. “Ik weet dat dit op dit moment niet haalbaar is, maar we willen alvast streven naar één officieel net. Daarom zullen we de samenwerking met de andere officiële onderwijsnetten zoveel mogelijk versterken en zo het efficiënt inzetten van mensen en middelen bevorderen.” Inzake de onderwijsfinanciering vraagt het GO! een politiek engagement dat het nieuwe financieringssysteem voor het leerplichtonderwijs, zoals vastgelegd in het decreet van 4 juli 28

2008, onmiddellijk wordt uitgevoerd en dat de financiering van de internaten, inclusief de internaten buitengewoon onderwijs en opvangcentra, worden herbekeken. Experimenteerdecreet Het GO! zegt in zijn memorandum ook dat het zijn rol als voortrekker in innovatie wil blijven waarmaken en pleit daarom voor een regelluw kader, een zogeheten “experimenteerdecreet” om onderwijsexperimenten te exploreren. In dezelfde lijn moet de digitale kloof gedicht worden, al mag het gebruik van nieuwe media en technologieën geen selectiemechanisme worden. Hier wordt van de overheid financiële inspanningen verwacht. Tot slot vraagt het GO! ook een duidelijk juridisch kader voor de samenwerking tussen scholen en bedrijven. Eddy Baldewijns en Raymonda Verdyck stelden het Memorandum 2014 voor in het gloednieuwe gebouw van het GO!, aan de Willebroekkaai 36 in de havenzone van Brussel. “Dit nieuwe gebouw brengt onze administratie en onze pedagogische medewerkers samen”. “En doordat nascholingscursussen en vormingen hier voortaan ook kunnen plaatsvinden, wordt de band met het pedagogisch werkveld aangehaald.” Voor u opgezocht, Ferdinand Bostyn Bestuurslid VIRBO


PERSBERICHT Brussel, 13 november 2013

Gezondheidsbeleid in scholen in kaart gebracht

Scholen doen het goed op vlak van gezondheid. Al is een toegenomen aandacht voor gezondheid zoals in 2009 niet meer het geval. Op het gebied van de regelgeving rond roken is er nog werk aan de winkel. Positief is dat basisscholen nu wel volledig frisdrank- en snoepvrij zijn. Het Vlaams Instituut voor Gezondheidspromotie en Ziektepreventie (VIGeZ) peilde in 2012 in samenwerking met de Vereniging voor Alcohol- en andere Drugproblemen (VAD) en de Logo’s (Lokaal gezondheidsoverleg) naar het gezondheidsbeleid van 1006 basis - en 451 secundaire scholen uit Vlaanderen en Brussel. De vorige peiling vond plaats in 2009. Rookverbod wordt nog steeds overtreden, ook door leraren Steeds meer scholen kiezen ervoor om niet alleen binnen de wettelijk bepaalde tijden rookvrij te zijn, maar ook buiten de schooldagen: bijna 9 op 10 secundaire scholen heeft een permanent rookverbod voor hun leerlingen. Opvallend is dat in 2012 nog steeds 1 op 10 secundaire scholen geen rekening houdt met de wet: zo is het voor het personeel in 12% van de secundaire scholen toegelaten om overdag tijdens de weekdagen te roken terwijl dit sinds 2008 bij wet verboden is. Bovendien zijn vooral secundaire scholen strenger voor leerlingen die het rookverbod overtreden dan wanneer het onderwijspersoneel, de ouders of bezoekers dit doen. Terugval in rookstopbegeleiding Het doorverwijzen van het onderwijspersoneel en de leerlingen naar rookstopbegeleiding kent sinds 2009 een terugval. Zo verwijst amper 2% van de scholen hun personeelsleden die willen stoppen met roken door naar een externe dienst terwijl dit in 2009 nog in ongeveer 1 op 10 scholen gebeurde. Voor leerlingen uit de 2de en 3de graad secundair onderwijs worden net zoals in 2009 in ongeveer 75% van de scholen verschillende vormen van rookstopondersteuning voorzien, maar het aantal initiatieven is gedaald. Aandacht voor rookstop bij personeel en scholieren is volgens het VIGeZ dan ook een prioritair aandachtspunt voor heel wat scholen. Alcohol toegelaten tijdens schoolreizen Alcohol en drugs zijn, naast het thema roken, de belangrijkste thema’s in het schoolreglement. Hoewel het in de meeste secundaire scholen voor de leerlingen van de 1ste, 2de en 3de graad verboden is om alcohol te drinken, is dit in 63% van de secundaire scholen voor leerlingen van de 3de graad tijdens meerdaagse schoolreizen wel toegelaten. Tijdens voor- en naschoolse activiteiten en extra-muros-activiteiten is dit in respectievelijk 26% en 18% van de scholen het geval. Oog voor alcohol- en drugsbegeleiding 73% van de secundaire scholen wordt geconfronteerd met vermoedelijk bezit, gebruik of dealen van alcohol en/of drugs door leerlingen. Positief is dat de meeste scholen oog hebben voor begeleiding. Zo heeft 90% van de secundaire scholen een begeleidingsaanbod voor hun leerlingen. Een belangrijke vaststelling aangezien alcohol en drugs een belangrijke invloed kunnen hebben op het functioneren van de leerling.

2012 niet meer het geval. In secundaire scholen is het aanbod van frisdranken en snoep sinds 2009 gestagneerd: ongeveer 2 op 3 (66%) van de secundaire scholen bieden frisdranken aan en in 1 op 3 (34%) zit ook regelmatig suiker- en vetrijke snacks zoals chocolade, chips en snoep in het aanbod. 3 op 4 secundaire scholen verkoopt ’s middags broodjes Het aanbieden van warme maaltijden op school blijft stevig ingeburgerd in het Vlaamse onderwijs (60%). Een opmerkelijke evolutie in het aanbod van maaltijden is het aantal secundaire scholen dat ’s middags broodjes aanbiedt: van 57% van de secundaire scholen in 2009 naar bijna 75% in 2012. Bovendien is de samenstelling van het broodjesaanbod de laatste jaren evenwichtiger: heel wat scholen met een broodjesaanbod bieden bruin brood (68%), mager beleg (54%) en groenten (86%) aan. Bewegen tussen twee lessen is gangbaar in de basisschool, niet in het secundair In ruim 80% van de basisscholen en in bijna 75% van de secundaire scholen komt beweging aan bod in verschillende leergebieden en vakken. Een steile vooruitgang tegenover 2009 toen minder dan 60% van de scholen dit voorzag. Daarnaast slaan korte bewegingstussendoortjes tussen of tijdens de lessen aan in het basisonderwijs: in drie kwart van de basisscholen gebeurt het meermaals per week. In secundaire scholen is hiervoor duidelijk geen draagvlak, in amper 1 op 10 secundaire scholen wordt het geregeld ingelast. Turnzaal en zwembad niet altijd even geschikt Basis- en secundaire scholen melden dat infrastructuur en materiële faciliteiten voor bewegings- en sportactiviteiten ruim aanwezig of beschikbaar zijn. Al zijn die voorzieningen net als in 2009 niet altijd even geschikt of kwaliteitsvol. Vooral basisscholen hebben soms een te kleine speelplaats of turnzaal. Ook geeft 10% van de scholen aan niet te kunnen beschikken over een zwembad. Hoewel dit het geval is in slechts een minderheid van de scholen, roept het vragen op over de reële haalbaarheid van de eindtermen lichamelijke opvoeding en gezondheid in die omstandigheden. Feedbackinstrument Scholen die deelnamen aan de indicatorenbevraging kunnen vanaf 25/11/2013 via een online feedbackinstrument hun eigen resultaten raadplegen. Hierbij kunnen ze hun eigen resultaten vergelijken met gemiddelden van de Vlaamse basis- of secundaire scholen.

Meer informatie over de resultaten uit de indicatorenbevraging 2012 vindt u terug in het persdossier.

Voor meer informatie: Liese Weemaels (Communicatiemanager) Tel.: 02/422.49.30 - 0493/19.99.19 Liese.weemaels@vigez.be

Basisscholen frisdrank- en snoepvrij Terwijl er in 2009 nog een aantal basisscholen waren die occasioneel frisdrank of snoep aanboden aan de leerlingen, is dit in

29


Pestvrije speelplaats A’muze gaat voor een pestvrije speelplaats. Ook dat is het doel van onze speelelementen. Elke school krijgt wel eens te maken met pestgedrag en er komaf mee maken is niet altijd evident. Wij hebben echter een opmerkelijke tendens vastgesteld. Bye bye pestgedrag De speeltoestellen van A’muze zijn vandaag al op tal van speelplaatsen in binnen- en buitenland te vinden. Vaak heeft hun komst tot gevolg dat pestgedrag vermindert of zelfs volledig verdwijnt. De kinderen gaan zo op in hun spel en in elkaar dat er voor pesten geen ruimte meer overblijft. Een van de vele positieve gevolgen die A’muze met zich meebrengt. En misschien wel een hoofdreden om onze speelelementen naar de speelplaats te brengen. Want wat is er mooier dan kinderen die in harmonie samenspelen? Pestvrije school? Check het label! Omdat we zo sterk geloven in het feit dat scholen pestvrij kunnen worden, hebben we er een eigen label voor gecreëerd. Elke school die speeltoestellen van A’muze aankoopt, krijgt het label gratis bezorgd om aan de schoolpoort op te hangen. Zo halen ouders en kinderen de pestvrije scholen er voortaan meteen uit. Als dat niet positief is! Belgisch kwaliteitsproduct Produit de qualité belge

Medio’s bvba Pijkstraat 39 B-8790 Waregem www.medios.be

30

M +32 495 170 150 T +32 56 60 88 54 F +32 56 61 57 14 info@medios.be

B

Pestvrije speelomgeving Ecole sans brimade

Cradle - 2 - cradle


Contactpersonen VIRBO per scholengroep 1. Antwerpen > Heidi GEBOERS 03/360.82.93 bm.bao@antigon.be 2. Kapellen – Kalmthout > Suzy DE MEIRSMAN 03/568.31.92 suzydemeirsman@g-o.be > Frank VAN HERCK frank.van.herck@g-o.be 3. Brasschaat – Malle – Schoten > Helga VAN UFFEL 03/651.96.56 bs.brasschaat@sgr3.be > Walter ODDERY 0475/91.65.00 agora@sgr3.be 4. Mortsel – Edegem - Lier > Koen MARTINET 0475/20.87.59 koen@kla4.be 5. Mechelen – Keerbergen – Heist-op-den-Berg > Willem MESTDAGH 015/20.43.09 bs2.mechelen@g-o.be willem.virbo@gmail.com 6. Boom – Niel – Willebroek > Vera VAN EPPERZEEL 0476/48.82.16 codi.bao.sgr6@g-o.be 7. Kempen > Daisy COONEN 0472/60.74.30 codi.bao@sgrkempen.be 8. Brussel > Gerda CALDERS 0495/63.11.98 sge.brusselia@g-o.be - gerda.virbo@gmail.com 9. Asse – Wemmel – Halle > Hilde VANDERSTEEN 02/569.39.47 hilde.vandersteen@ringscholen.be hilde.virbo@gmail.com

10. Midden Brabant > ??? 11. Leuven – Tienen - Landen > Tim STIERS 016/20.74.51 tim.stiers@ scholengroep11.net 12. Aarschot – Diest – Tessenderlo > Sven BREUGELMANS 0498/45.03.21 dico@adite.be 13. Zuid-Limburg > Rudi WOUTERS 0473/52.41.37 rudi.wouters5@telenet.be > Carmen CARDILLO DALLI 0497/54.52.71 carmen.dalli@telenet.be 14. Maasland > Pietro FALCONE 089/86.43.25 bs.neeroeteren@g-o.be - pietro.virbo@gmail.com 15. Limburg Noord > Anna Maria MICHIELSEN 089/46.19.51 bs.bocholt@g-o.be > Sarah CANDREVA 011/61.12.35 bs.peer@g-o.be - sarah.candreva@gmail.com 16. Hasselt – Midden Limburg > Paul MARCHAL 013/55.21.06 directie@basisschool-herckerhof. be 17. Waasland > Marc PAUWELS 03/771.08.84 baocodi@sgr17.net 18. Schelde – Dender – Durme > Sven GEENENS 09/365.60.30 bs.wetteren@g-o.be 19. Aalst – Dendeleeuw – Ninove > Martine COPPENS 053/78.26.21 directie@bslpboon.be martine.virbo@gmail.com

20. Geraardsbergen – Zottegem > Sabine EEMAN 054/41.07.24 eemansabine@gmail.com sabine.virbo@gmail.com 21. Vlaamse Ardennen > Katty VANHOECKE 055/21.49.56 ks.ronse@g-o.be - katty.virbo@gmail.com 22. Gent > ??? 23. Meetjesland > Jenny DE POTTER 0473/47.13.80 jenny.virbo@gmail.com > Ariana VAN DER CRUYSSEN 09/253.99.56 mpi.evergem@g-o.be 24. Deinze – Tielt - Waregem > Hilde D’HAESELEER 09/381.55.05 bs.deinze@g-o.be hildedhaeseleer.virbo@gmail.com 25. Brugge Oostkust > Mike GOUDESEUNE 050/37.77.25 de.tandem@g-o.be - mike.virbo@gmail.com 26. Mandel en Leie > Conny WALLYN 051/27.27.72 bs.roeselare.ring@g-o.be conny.virbo@gmail.com 27. Oostende > Chris VANDECASTEELE 051/59.12.11 chris.vandecasteele@scholengroepaanzee.be chris.virbo@gmail.com 28. Westhoek > Martin BOUDRY 058/31.64.33 bs.veurne@g-o.be - martin.virbo@gmail.com

vertegenwoordiging VIRBO De verschillende organen

CAC (Centrale adviescommissie Bao)

GEZONDHEIDSBELEID

OVERLEG VAKBONDEN

Alex DE SMEDT: BS Einstein, Einsteinlaan 1, 8420 De Haan - Tel. 059/23.33.06 - Fax 059/23.33.06 bs.einstein@skynet.be - alex.virbo@gmail.com Gerda CALDERS: Scholengroep Brusselia, Oud Strijderslaan 200, 1040 Evere Tel. 02/727.06.70 - Fax 02/702.30.60 sge.brusselia@g-o.be gerda.virbo@gmail.com Conny WALLYN: BS Roeselare Ring, Groenestraat 174, 8800 Roeselare Tel. 051/27.27.72 bs.roeselare.ring@g-o.be conny.virbo@gmail.com

Alex DE SMEDT: BS Einstein, Einsteinlaan 1, 8420 De Haan - Tel. 059/23.33.06 Fax 059/23.33.06 - bs.einstein@skynet.be - alex. virbo@gmail.com Barbara DANIS: Halderbosstraat 76, 1653 Dworp - GSM 0477/54.69.50 barbara.danis@g-o.be barbara.virbo@gmail.com

Ferdinand BOSTYN: Eikenlaan 39, 8200 SintAndries - Brugge - Tel. 050/32.08.00 GSM 0486/38.13.75 ferdinand.bostyn@scarlet.be Ferdinand.virbo@gmail.com

CAC (PERSONEEL) Geert WILLAERT: Tel. 02/759.30.50 geert.willaert@g-o.be - geert.virbo@gmail.com Chris VANDECASTEELE: Dico Bao Scholengroep 27 - Tel. 051/59.12.11 chris.vandecasteele@scholengroepaanzee.be chris.virbo@gmail.com

CAC (PEDAGOGISCH BELEID)

ASP-GO! (REFLECTIEGROEPEN) Kinderopvang: Martine COPPENS: BS LP Boon, Leuvestraat 37 A, 9320 Erembodegem - Tel. 053/78.26.21 - Fax 053/71.16.24 - directie@bslpboon.be - martine. virbo@gmail.com Doorstroming: Martine COPPENS: BS LP Boon, Leuvestraat 37 A, 9320 Erembodegem - Tel. 053/78.26.21 - Fax 053/71.16.24 - directie@bslpboon.be - martine. virbo@gmail.com Beleidsvoerend vermogen: Vera VANEERDEWEGH: GSM 0478/57.17.97 vera.vaneerdewegh@telenet.be

Alex DE SMEDT: BS Einstein, Einsteinlaan 1, 8420 DIRGO De Haan - Tel. 059/23.33.06 Fax 059/23.33.06 Alex DE SMEDT: BS Einstein, Einsteinlaan 1, 8420 bs.einstein@skynet.be - alex.virbo@gmail.com De Haan - Tel. 059/23.33.06 CAC (CENTRALE ADVIESCOMMISSIE Fax 059/23.33.06 - bs.einstein@skynet.be alex.virbo@gmail.com LEERLINGENVERVOER Ferdinand BOSTYN: Eikenlaan 39, 8200 SintAlex DE SMEDT BS Einstein, Einsteinlaan 1, Andries - Brugge - Tel. 050/32.08.00 8420 De Haan - Tel. 059/23.33.06 Fax 059/23.33.06 - bs.einstein@skynet.be - alex. GSM: 0486/38.13.75 - ferdinand.bostyn@scarlet. be - Ferdinand.virbo@gmail.com virbo@gmail.com Conny WALLYN: BS Roeselare Ring, Groenestraat Barbara DANIS: Halderbosstraat 76, 1653 Dworp - GSM 0477/54.69.50 174, 8800 Roeselare - Tel. 051/27.27.72 bs.roeselare.ring@g-o.be – conny.virbo@gmail. barbara.danis@g-o.be barbara.virbo@gmail.com com

NODB Alex DE SMEDT: BS Einstein, Einsteinlaan 1, 8420 De Haan - Tel. 059/23.33.06 Fax 059/23.33.06 - bs.einstein@skynet.be - alex. virbo@gmail.com Ferdinand BOSTYN: Eikenlaan 39, 8200 SintAndries - Brugge - Tel.050/32.08.00 GSM 0486/38.13.75 - ferdinand.bostyn@scarlet. be - ferdinand.virbo@gmail.com Ludo DAELEMANS: Kloosterbunder 17, 2870 Puurs - Tel. 03/889.20.28 - lode.daelemans@ skynet.be - ludo.virbo@gmail.com

ODVB Ludo DAELEMANS: Kloosterbunder 17, 2870 Puurs - Tel. 03/889.20.28 - lode.daelemans@ skynet.be - ludo.virbo@gmail.com

VLOR Algemene Raad van de VLOR Alex DE SMEDT: BS Einstein, Einsteinlaan 1, 8420 De Haan - Tel. 059/23.33.06 - Fax 059/23.33.06 - bs.einstein@skynet.be alex.virbo@gmail.com Raad Basisonderwijs VLOR (plaatsvervanger) Gerda CALDERS: Scholengroep Brusselia, Oud Strijderslaan 200, 1040 Evere - Tel. 02/727.06.70 - GSM: 0495/63.11.98 - Fax 02/702.30.60 - sge. brusselia@g-o.be - gerda.virbo@gmail.com

31


32


Een goede en leefbare school voor iedereen Enkele weken geleden uitte een moeder haar desillusie over de keuze voor een gekleurde school. Ze stuurde haar kind naar een school met veel kansarme en allochtone kinderen, maar dit jaar draaide ze die beslissing terug. Toen de kleinste thuiskwam met de vraag of je door varkensvlees te eten naar de hel gaat, knakte er iets. We hoorden een eerlijk relaas maar vooral ook een uiting van frustratie. Dergelijke ouders smeken om een beleid dat oplossingen biedt. Al heel snel volgde de opmerking van: “Zie je wel, een correcte integratie lukt niet!” De moeilijkheden waarover deze moeder spreekt kunnen we niet zo maar wegwuiven. Je weet hoe het voelt als je kind van zes vraagt of korte rokjes haram zijn. Het is een steek door je hart als je kind zich luidop afvraagt of wij nu naar de hel gaan. Je weet ook dat kinderen op de speelplaats hard kunnen zijn voor elkaar, multiculturele school of niet. De noodkreet van die moeder gaat echter niet zozeer over kwaliteit en leerwinst in gekleurde scholen, maar over schoolklimaat en samenleven in diversiteit. We moeten daar niet flauw over doen, in heel wat scholen is dat nog steeds een flinke uitdaging. Net als in de samenleving buiten de school. Het is niet aan buitenstaanders om te oordelen, maar de vraag blijft, wat er mis liep in de school maar die moeder haar kind stuurde. Werden de problemen aangekaart met de directie en de leerkrachten? Waren er pogingen tot collectief overleg en reflectie? Was er ouderbetrokkenheid? Ik werp geen steen want het is niet de verantwoordelijkheid van individuele ouders om een school te proberen veranderen. Maar er vallen wel lessen te trekken uit de scholen in onze grootsteden die er wel in slagen het samenleven in diversiteit goed te begeleiden. In de school van mijn kinderen werd in de schoolraad tolerantie en respect op de agenda gezet naar aanleiding van haram/halaldiscussies op de speelplaats. Leerkrachten levensbeschouwing zaten met elkaar rond tafel om oplossingen te zoeken. Ouders

en leerkrachten bleven niet bij de pakken zitten. Dat gaf hoop en resultaten. Het is alweer een eeuwigheid geleden dat ik thuis nog iets hoorde over de speelplaats dat de wenkbrauwen deed fronsen en niet herkenbaar is uit de eigen schooltijd. De gedesillusioneerde ouder smeekt met haar vaststelling om beleid en ze heeft gelijk. Scholen en ouders kunnen zelf al veel doen. We kunnen echter ook een stap verder gaan. Al een paar jaar pleit het platform LEF (zie levensbeschouwingen.be) voor een verplicht algemeen vormend vak over levenbeschouwing, ethiek, burgerschap en filosofie voor alle kinderen en in alle scholen. Leer kinderen samenleven en respect tonen in een multiculturele realiteit. Baken de grenzen duidelijk af. Zoiets bestaat in Quebec en wordt nu ook in Franstalig België voorbereid. In het officieel onderwijs organiseren we vandaag zelfs levensbeschouwelijke segregatie door kinderen verplicht apart godsdienstles (Katholiek, Protestant, Islam, enz.) of zedenleer te laten volgen. Maak dat facultatief en hou die kinderen toch gewoon samen in de klas wanneer het over waarden en normen, ethiek, samenleven, respect en tolerantie moet gaan, net zoals ze samenzitten voor de andere verplichte vakken. Ook in het vrije net is nood aan zo'n vak. Diversiteit in onze samenleving is een onomkeerbaar feit. Alle kinderen hebben recht op goede en aangename scholen. Collectief de handschoen in de ring gooien, is geen optie. Er is inderdaad beleid nodig om onze multiculturele samenleving leefbaar te maken en te houden voor iedereen. Opmerking van een ouder en reactie, Voor u opgezocht, Ferdinand Bostyn Bestuurslid VIRBO

33


Vlaams onderwijs is niet klaar voor de 21ste eeuw Het onderwijs in Vlaanderen is niet klaar voor de 21ste eeuw. Dat zegt OESO-onderwijsexpert Dirk Van Damme. Hij dringt aan op een andere aanpak van het lerarenberoep. “Vlaamse leraren zijn goed, maar in een achterhaalde visie van het beroep”. Volgens de OESO-expert moeten leraars bijvoorbeeld minder individueel en meer collectief denken. Leraren krijgen al eens het verwijt dat ze moeilijk kunnen omgaan met veranderingen. Volgens Dirk Van Damme, directeur innovatie en Onderwijs bij de OESO, zijn de Vlaamse leerkrachten wel goed, “maar vanuit een traditionele, achterhaalde visie op het beroep”. In die achterhaalde visie is het uitgangspunt: “ik ga mijn klas binnen, doe mijn deur dicht en ik ben de baas, ik doe wat ik wil”. Alles dat indruist tegen die autonomie ervaren heel wat leerkrachten nog steeds als bedreigend. Volgens Van Damme moet er meer 'collectief' gedacht worden. “Het moderne leraarschap gaat over een collectieve verantwoordelijkheid, over team-teaching, met collega's samen denken en samen werken”. Volgens Van Damme moet het beroep van leraar ook aantrekkelijker gemaakt worden. Zo moet niet alleen de uitstroom van jonge leerkrachten aangepakt worden, maar moet ook gesleuteld worden aan de lerarenopleiding. Van Damme pleit er bijvoorbeeld voor om de ingangseisen voor die opleiding hoger te leggen. De lat hoger leggen, maakt een opleiding aantrekkelijker, zo luidt de redenering. “Een opleiding die hoger gepercipieerd wordt, trekt extra mensen aan. Kijk maar naar de geneeskunde: de Heizel is te klein geworden voor de toelatingsproef”. Van Damme vindt dat leraars nog wel voldoende maatschappelijke waardering krijgen, maar daartegenover blijkt dat ouders vaak negatief staan tegenover het beroep van leerkracht. Maar weinig ouders willen dat hun kind leraar wordt, tenzij het niet goed genoeg is voor andere mogelijkheden, of als het absoluut een job dicht bij huis wenst.

School zet kinderen van 6 tot 12 jaar samen in één klas In de lagere school van Bevingen (Sint-Truiden) zitten dit schooljaar de kinderen van het eerste tot het zesde leerjaar samen in één grote klas. We willen de muren tussen de bestaande klassen letterlijk en figuurlijk slopen. In die scholengroep zijn er geen methodescholen, geen Freinet-, Dalton- of ander ervaringsgericht onderwijs. Er zijn in het totaal 2000 leerlingen en het schoolbestuur wilde ook een nieuwe onderwijsvorm invoeren. Dus hebben zij een beetje van alles het beste genomen en deze nieuwe onderwijsvorm opgestart. De onderwijzers zijn in elk geval zeer enthousiast en zijn zich nog voortdurend aan het bijscholen. Ze gaan overal kijken waar ze met iets nieuws bezig zijn, tot in Nederland toe. Dit concept is gebaseerd op het feit dat kinderen gemakkelijk van elkaar leren. De motor achter het nieuwe onderwijssysteem in Bevingen is Roger Sweets. “We hebben niet echt het warm water uitgevonden, we zijn gaan kijken in andere scholen. Vooral een school in Kuringen was ons voorbeeld. In Vlaanderen zitten we nog met een onderwijssysteem dat erg gericht is op huiswerk, maar dat is eigenlijk discriminerend. Want niet ieder ouder kan daar thuis evenveel tijd in steken. Dat hangt af van de gezinssituatie, maar ook van het feit dat misschien de twee ouders werken.” De kinderen zullen dus samen in één klas zitten van maximaal 36 leerlingen. Daarvoor zijn er dan wel twee leerkrachten voorzien. Op het einde van het lopende schooljaar zal een grondige evaluatie van het nieuwe onderwijssysteem gebeuren. Voor u gelezen, Ferdinand Bostyn Bestuurslid VIRBO

Uit “De Morgen” (03-01-14)

Terugvorderen studietoelagen werkt niet om spijbelen te stoppen De studietoelagen terugvorderen van leerlingen die vaak afwezig zijn helpt niet echt om het spijbelen tegen te gaan. Dat blijkt uit cijfers die werden opgevraagd bij minister van Onderwijs Pascal Smet. Daarom pleiten enkele leden van de commisssie onderwijs ervoor het sanctiemechanisme bij te sturen. Wanneer een leerling twee opeenvolgende schooljaren 30 of meer halve dagen afwezig is geweest, wordt zijn schooltoelage teruggevorderd. Dat sanctiemechanisme werd in leven geroepen om het spijbelen tegen te gaan. Maar terwijl het aantal teruggevorderde schooltoelagen is gestegen van 513 in het schooljaar 2009-2010 tot 622 in het schooljaar 2010-2011, is het aantal problematische afwezigheden niet gedaald. Integendeel, in 2010-2011 waren er nog 1.373 meldingen van problematisch spijbelgedrag in het basisonderwijs en 5.893 in het secundair onderwijs. In het afgelopen schooljaar 2012-2013 was het aantal opgelopen tot 1.716 meldingen in het basisonderwijs en 6.122 in het secundair onderwijs. Volgens onderwijsspecialisten in de commissie onderwijs bewijzen de cijfers dat het sanctiemechanisme niet echt werkt. “Als je ongewenst gedrag wil sanctioneren, moet je dat onmiddellijk doen en niet twee jaar later. Naast een preventieve aanpak, wat ook zeer belangrijk is, moeten de sanctioneringsmaatregelen opnieuw bekeken worden” aldus de leden van de commissie onderwijs. Voor u opgevraagd, Ferdinand Bostyn bestuurslid VIRBO

34


Ouders willen gezonder en duurzamer schoolmenu Ouder willen graag meer gezonde en duurzame voeding zien in het schoolmenu van hun kinderen. Zowat 65 procent zou er zelfs meer voor willen betalen, blijkt uit een enquête bij 500 ouders uit het kleuter-, lager-, en secundair onderwijs van schoolrestaurantbeheerder Scolarest en iVOX Meer seizoens-, bio- en fairtradeproducten en minder frisdrank in het schoolrestaurant. Dat zijn maar enkele belangrijke conclusies uit de enquête van Scolarest, de grootste cateraar in Belgische scholen. Bijna 90 procent van de ouders vindt dat de school een belangrijke rol moet spelen in de opvoeding over gezonde voeding. Ook bij de samenstelling van de eigen brooddoos kiezen ouders meer voor gezonde en duurzame varianten. Ze blijken ook bereid te zijn meer te betalen voor een gezondere lunch, wat aantoont dat ze duurzaamheid belangrijk vinder ondanks de economische crisis. Frisdrank Drie kwart van de ouders vindt dat scholen geen frisdrank mogen aanbieden. Bijna 890 procent geeft water mee aan zijn kind, maar 75 procent geeft nooit melk of drinkyoghurt mee, en 85 procent stopt geen lightfrisdrank in de boekentas. Slechts een zesde van de kinderen krijgt soms een koek mee naar school en bijna alle ouders beschouwen chips als een taboe. Bijna 70 procent kiest voor fruit als tussendoortje. Hoewel voedingsdeskundigen zeggen dat kinderen gezonder eten als ze zelf mogen meebeslissen, wordt slechts een derde van de kinderen betrokken bij de keuze van hun lunch. De Belgische brooddoos blijft ook traditioneel, met een boterham met een plakje vlees of kaas. Vegetarisch beleg of bereide salades daarentegen zijn helemaal niet populair. Een vierde van de ouders kiest voor zoet beleg, vooral choco of confituur. Voor u gelezen, Ferdinand Bostyn Bestuurslid VIRBO

Creapakketten: originele knutselideeën

voor

20 kinderen. Meer informatie op debanier.b e of via debanier@debanier.b e Aalst, Molenstraat 65, 053-70 13 80 | Antwerpen, Kipdorp 30, 03-202 24 71 Brugge, Katelijnestraat 67, 050-33 86 51 | Brussel, Kolenmarkt 85, 02-511 44 31 | Gent, Huis aan de waterkant, Hoefslagstraatje 1, 09-233 87 87 Hasselt, Vaartstraat 14, 011-23 14 89 | Leuven, J.P. Minckelersstraat 29, 016-29 97 84 | Mechelen, O.L. Vrouwestraat 34, 015-41 02 34 Roeselare, Merelzang, Delaere-straat 16, 051-24 35 11 | Sint-Niklaas, Nieuwstraat 13, 03-766 07 66 | Turnhout, Warandestraat 97 (vanaf mei 2014 Sint Antoniusstraat 37), 014-42 15 13 | Commerciële dienst en magazijn: Langstraat 24, 2140 Borgerhout, 03-270 04 44

VINNIG VOGELHUISJE 48 euro

35


Toen en Nu De keuken uit mijn kindertijd was altijd vol met mensen. er stond 'n warme kachel in, wat had je meer te wensen? de was hing er te drogen en de worst aan een spijker. de koffie stond te pruttelen, waar was het leven rijker? We zaten in ons keukentje met negen man te eten met soep vooraf en pudding toe, ik zal 't nooit vergeten. de afwas was het ergste niet, dan stonden we te zingen. 'n grote zinken teil, dat wa s ons bad,er waren ergere dingen. De keukenmat werd opgerold,want vader kwam van de markt, ik zie hem nog zweten De armen vol met groenten, we hadden weer te eten. brood was er altijd op de plank en een varken in de kelder. was 't vuil dan ging de dweil erdoor en alles was weer helder. De keuken van onze kinderen, staat vol met apparaten het nieuwste van het nieuwste, maar je kunt er niet mee praten. de was zit in de droger, in de vriezer zit het eten. het is ongekende luxe, als ik niet beter had geweten. Ze eten in het keukentje, ja met wie dat toch verzon? 'n twee minuten maaltijd, zo uit de magnetron. de afwas die gaat in 't machien, daar zitten ze niet mee. en zingen dat hoeft ook al niet meer, ze draaien een cd. Geen teil meer, maar een bubbelbad, 'n auto voor de deur wie nou niet tevr eden is, dat is een ouwe zeur. wij hadden al die dingen niet, maar toch wel ietsje meer. 'n kostbaarheid in 't leven ; gezelligheid en sfeer. Erik Van Laere (Gelezen bij Seniorennet)

36


Schoolfotografie F. & J. Vander Eycken b.v.b.a. KENNERS KIEZEN KWALITEIT KENNERS KIEZEN VANDER EYCKEN

Technologiestraat 31• B-1082 ST-AGATHA-BERCHEM T |02/482.17.87 - F |02/465.77.79 - E |info@fjvandereycken.com - W |www.fjvandereycken.be

Seniorenwerking

Collega’s die binnenkort stoppen of al gestopt zijn: gelieve onderstaande strook in te vullen en op te sturen naar: Ludo Daelemans Kloosterbunder 17 • 2870 PUURS • Tel. 03 889 20 28 e-mail: lode.daelemans@skynet.be - ludo.virbo@gmail.com Met hartelijke dank voor uw medewerking

School: Naam en voornaam: Persoonlijk adres en telefoonnummer:

E-mail:

Twee maal per jaar (september en april) organiseren we voor onze senioren een aangename, culturele daguitstap. Alle leden (€ 15 lidgeld per schooljaar) worden hierop uitgenodigd. Aarzel niet om lid te worden en deel te nemen aan de verschillende culturele activiteiten! Het zijn ideale gelegenheden om oud-collega’s terug te zien! U zult het zich niet beklagen.

37


38


ONZE SENIOREN BEZOEKEN BLANKENBERGE OP DONDERDAG 24 APRIL 2014. 09.45 u. – 10.25 u. : Ontvangst met koffie + koffiekoek in het lokaal van V.L.C. “Het Noorderlicht – J. Van de Puttelaan 2 P.S.: Het lokaal ligt NAAST het station (zie stadsplan) en er is GRATIS parking voor auto’s. NIET de PARKINGS van het station nemen, die zijn BETALEND. 10.30 u. – 12.25 u. : Bezoek met gids aan BLANKENBERGE ANDERS- combinatie Maritiem – Belle Epoque. 12.30 u. – 15.00 u. : Aperitief + vismenu (3 gangen) + wijn/water bij het eten + koffie in restaurant La Tempete – A. Ruzettelaan 37. 15.15 u. – 16.15 u : Bezoek aan museum “BELLE EPOQUE” – Beleef het gouden tijdperk 1870 – 1914 van Blankenberge. 16.30 u. - ?????? : Nog even genieten van een verfrissing in café “PLAZA” op de Grote Markt van Blankenberge.

P.S. DE SENIOREN ONTVANGEN EIND MAART EEN MEER GEDETAILLEERDE BESCHRIJVING VAN HET BEZOEK AAN BLANKENBERGE. __________________________________ NOTA VOOR TOEKOMSTIGE SENIOREN….. DE UITSTAPPEN VAN DE SENIOREN VINDEN STEEDS PLAATS DE LAATSTE DONDERDAG VAN APRIL EN SEPTEMBER. Ludo Daelemans Bestuurslid VIRBO – organisator daguitstappen

39


Onze senioren bezochten Hasselt Op donderdag 26 september 2013 bezochten 22 collega’s de stad Hasselt. De opkomst was deze keer iets minder vooral omdat onze Limburgse collega’s het lieten afweten. Spijtig!!! We kwamen samen in het “ Eetcafé Wembley”, het vroegere café van Rode Duivel Wilfried Van Moer, op de Grote Markt. Na een koffie en een smakelijke croissant vertrokken we stipt om 10.30 uur met het toeristisch trammetje van de stad Hasselt naar de Japanse Tuin. Aan de ingang van de tuin werden we opgewacht door Mevr. Magda Appeltants, de vrouwelijke gids die ons de ganse dag zou begeleiden. Vooraleer de tuin binnen te gaan, kregen wij eerst een korte historiek. De Japanse tuin is het resultaat van de vriendschapsbanden die de steden Itami (Japan) en Hasselt sedert 1985 onderhouden. Hasselt schonk Itami in november 1991 een torenbeiaard en in Hasselt is de Japanse tuin een blijvende symbolische aanwezigheid van Itami. De tuin vormt een verlengstuk van het park Kapermolen en maakt deel uit van een 115 hectaren groene wig die in het stadscentrum vertrekt tot aan de gemeentegrens met Diepenbeek. De tuin is onderverdeeld in drie compartimenten : een eerste deel sluit aan bij het park Kapermolen, het tweede deel is de centrale Japanse tuin en het derde deel vormt een buffer met de grote ring. In het eerste tuingedeelte zijn reeds kenmerken van de Japanse tuinkunst te zien ; het respect voor het behouden van aanwezige bomen en heesters en het creëren en het vervangen van de tuingrenzen om zo te komen tot een mini Japans berglandschap. Via een hekje gingen we de tuin in. Kenmerkend is hier het rijkelijk gebruik van de rotsen in het water. De gemiddelde drie à vijf ton zware rotsen verzinnebeelden echte rotspartijen. Elke plaats van de steen in het water heeft een betekenis. Maar er is nog een andere oorzaak voor hun veelvuldig gebruik : rotsen zijn onvergankelijk. Zij zijn de door de natuur en de tijd onveranderbare elementen in de tuin. De verschillende gebouwen weerspiegelen in het water. 40

We wandelden verder en zien rechts van het water een stenen lantaarn staan. Deze is gebouwd naar het model van een lantaarn in de Senijn-ji tempel in Kyoto, de begraafplaats van één van de keizers van Japan. Verderop ontdekken we een keienstrand. Het roept de sfeer op van een strand waar zowel eb als vloed hun invloed laten gelden. De trap die hierop aansluit nodigt de bezoekers uit tot aan de waterrand te stappen. In de oude Japanse tuinen zijn plaatsen zoals deze de plek bij uitstek om de koi’s of sierkarpers te voederen. De kerselarentuin verdient bijzondere aandacht. Het bloeien van de kerselaars is voor de Japanners aanleiding tot feestvieren, vandaar dat ook in de Hasseltse tuin hiervoor ruimte werd voorzien. Het ongeveer een halve hectare grote kerselarenpark is aangelegd rond een evenementenplein, terwijl onder de kerselaars terrasvormige ruimten zijn aangelegd. Ze fungeren naar Japans gebruik als picknickplaats. Vanuit het kerselarenpark kijkt men over de dieper gelegen vijver naar het ceremoniehuis. Over ongemakkelijke stapstenen stapten wij er naartoe. Dit ceremoniehuis kreeg de naam “Korokan”, dat betekent een plaats van rust en onderkomen voor reizigers. Alle materialen zijn van natuurlijke oorsprong zoals natuursteen, hout, bamboe, klei en papier. Voor de dakbedekking werden kleipannen en zuiver koperen dakleien gebruikt. Halfweg de heuveltop pronkt het theehuis. In tegenstelling tot de openheid van de leefruimte in de Japanse woning is de

theeceremoniekamer bijna volledig omgeven door vaste, donkere kleiwanden. De ramen geven slechts een beperkt uitzicht op de tuin en zorgen voor een minimale lichtinval, geconcentreerd op de in de vloer geïnstalleerde vuurhaard. Specifiek voor het theeceremoniehuis is het in de kleiwand aangebrachte ronde venster, voorzien van een rasterwerk van twijgen en de voor de buitenramen aangebrachte latwerk in bamboe. Verschillende van onze collega’s hadden de Japanse tuin vroeger al wel eens bezocht maar kregen door de vertelkunst van onze gids een heel andere kijk op dit Japanse landschap dat Hasselt rijk is. Met ons toeristisch treintje reden we terug naar de Grote Markt waar we op het terras van het “ Eetcafé Wembley” vergast werden op een verfrissende aperitief en een smakelijk 4-gangen menu. Op het afgesproken uur stond de gids ons reeds op te wachten voor een stadswandeling met leuke weetjes over Hasselt. Het eerste oponthoud was natuurlijk op de Grote Markt. Het is ook de grootste open ruimte in de binnenstad. Het plein werd lange tijd Graanmarkt genoemd en de graanbeurs werd er door de lokale jeneverstokers druk bezocht. Het uitzicht en de functie van de Grote Markt zijn in de loop der jaren aanzienlijk gewijzigd. Enkele oude huizen en een paar decoratieve elementen herinneren aan het vroegere uitzicht van dit plein. Het hoekhuis “De Drij Pistolen” was vroeger een oude herberg. In het gevelteken staan ten onrechte drie pistolen in silex (1730) . Er wordt immers verteld dat de naam van het huis niet


ontleend is aan het bekende vuurwapen maar wel aan de pistola, een Spaanse munt die in de 16de eeuw ook in onze streken gebruikt werd. Een rijkelijke maaltijd zou toen drie pistola’s gekost hebben. Ook de twee bronzen beelden “Luisteren naar de beiaard” op een bank trokken onze aandacht. De bronzen beelden symboliseren de Hasseltse jeugd die naar de toekomst kijkt. In de volksmond gebruikt men steeds de naam Hendrik en Katrien, de namen van het legendarische eerste inwonerspaar van Hasselt. Het kunstwerk is gemaakt door Marc Cox, van wie ook elders in de stad beelden prijken. Het huis op de hoek met de Kapelstraat noemt men “Het Sweert”. Het huis is vanaf 1713 onafgebroken als apotheek gebruikt. In de ankers op de voorgevel staat het jaartal 1659. In dat jaar kreeg het huis, dat eeuwenlang ook een herberg was, zijn huidig uitzicht. Het is een typisch 17de eeuws vakwerkhuis met stenen onderbouw. Het werd wel grondig gerenoveerd in 1989. We wandelden even door de Haverstraat maar via een smal steegje kwamen we in de Kapelstraat. We hielden halt aan het gerechtshof. Het werd in 1934 opgetrokken op de plaats waar in 1918 het “Palais de Justice” was afgebrand. Het dominerende element is de hoektoren met een eigenaardige spits, die als ingang dient. De beelden in de voorgevel herinneren aan de klassieke voorstelling van de gerechtigheid. Het gerechtshof werd veel te klein voor de zeer diverse taken en afdelingen van de rechtbank, daarom werden deze overgebracht naar andere panden in

de stad en zullen in de toekomst gecentraliseerd worden in een nieuw gerechtsgebouw bij het station. We wandelden nu de Kapelstraat in. Het is de straat die Hasselt als modestad bijzondere eer aandoet. Tot 1372 heette de straat Augustijnenstraat, naar het klooster van de paters Augustijnen. De paters namen tijdens de Franse Revolutie de vlucht en vanaf dan verviel hun klooster. Toen de eerste kapel ter ere van de Virga Jesse, de schutsvrouw van Hasselt, in de 14de eeuw werd gebouwd, veranderde de straat haar naam. De aloude Onze-Lieve-Vrouwekerk werd in 1998 tot “basilica minor” verheven en heet sindsdien Vira Jessebasiliek. De huidige basiliek is de derde kerk op dezelfde plaats. De eerste kapel stortte in 1727 gedeeltelijk in. De kerk die toen werd gebouwd werd in de nacht van 3 op 4 november 1944 grotendeels door een vliegende bom verwoest. De wederopbouw duurde zes jaar. De basiliek bezochten we niet maar wij bleven wel even stilstaan in het portaal van de kerk. Hier hangt een wandtapijt van Simonne Reynders waarop een aantal mirakels, toegeschreven aan de Virga Jesse, weergegeven zijn. Terug op het pleintje voor de hoofdingang staat het bronzen beeld “De Langeman”, gebeeldhouwd door de Hasseltse kunstenaar Robert Vandereycken. “De Langeman”, vroeger ook “Don Christophe” genoemd, is de eeuwenoude Hasseltse reus die bewaard wordt in “ het Stadsmus”. De reuzen bekleden reeds sinds de 14de eeuw een bijzondere plaats in het volksleven; de oude reuzen, waaron-

der de Hasseltse Langeman, leefden altijd alleen en waren gedoemd tot het “ouwe jonkmansleven”. In het begin verlieten zij nooit hun woning. Uitzonderingen waren de kerkelijke feesten, de processies en ommegangen. “De Langeman nam deel aan de Blijde Inkomsten van de vorsten en aan de uitdeling van erwtensoep met spek, ter gelegenheid van de zevenjaarlijkse Virga-Jessfeesten. Wij vervolgden onze weg door de OnzeLieve-Vrouwstraat en kwamen via de Zwanenstraat in de Lombaardstraat. Vanuit deze straat keken we op het woonhuis van dokter Louis Willems in de Dokter Willemsstraat. Zijn vader was een welstellende jeneverstoker, die veel vee vetmestte met de draf uit het distilleerproces. In het midden van de 19de eeuw werd Hasselt herhaaldelijk geteisterd door de longpest onder het vee. De jonge arts Louis Willems ontwikkelde in 1851 een vaccin tegen deze ziekte en testte het met succes uit in de stallen van zijn vader. Hij wordt soms, met een lichte overdrijving, de Hasseltse Pasteur genoemd. Later heeft hij zijn geboortestad vooral gediend als politicus met een grote bewogenheid. In de Lombaardstraat staat ook het stadhuis. Het huidige stadhuis is het vierde in de loop van de geschiedenis. Eerst werd op de Fruitmarkt een huis als stadhuis gebruikt, dan de Lakenhalle op de Grote Markt en vervolgens het huis “Die Crone” op de Havermarkt. Het werd in 1630 niet als stadhuis gebouwd, maar wel als patriciërswoning. In 1779 kocht de stad het gebouw om er het nieuwe stadhuis in onder te brengen. De voorgevel is het resultaat van vele verbouwingen maar de zijmuren hebben nog de typische “speklagen”. We hadden geluk want er waren geen officiële plechtigheden in de raadzaal en bijgevolg konden we een kijkje nemen in de mooie zaal met de lederen (???) bekleding van de muren, de schilden van de ambachten in de brandglasramen en boven de neobarokke schouw het schilderij “De overhandiging van het vrijheidscharter door Arnold IV van Hasselt”. Langs een overdekte passage wandelden we via de Minderbroedersstraat naar de Demerstraat. Deze straat is haast even oud als de stad zelf. We hielden halt aan het 41


Demermanneke dat sinds 1 oktober 1977 het symbool is van de commerciële activiteiten in de Demerstraat. De oorsprong heeft echter niets met commerciële activiteiten te maken. Het Demermanneke was door het stadsbestuur aangesteld om het waterpeil van de Nieuwe Demer hoog genoeg te houden voor de watermolens en vooral om het riviertje zuiver te houden. De Hasselaren gebruikten die Nieuwe Demer heel vaak als een open riool. Dat was geen proper werk, zodat het vuile Demermanneke al snel als boeman voor de Hasseltse jeugd werd voorgesteld….”Vannacht zal het Demermanneke komen!” We lieten de Demerstraat achter ons en kwamen via de Paardsdemerstraat aan het begijnhof. Dit begijnhof in Maaslandse stijl is de laatste plek van de begijnen geweest. Het oudste begijnhof, dat reeds in 1245 werd vermeld, lag buiten de stadswallen. Het werd tijdens de Beeldenstorm vernield. Daarop werd een nieuw begijnhof binnen de stadswallen gebouwd op de oever van de Demer. Dat begijnhof werd al vlug te klein en in 1707 werd het eerste huisje van het derde begijnhof gebouwd. Alle huizen en ook de centrale Sint-Catharinakerk in dit nieuwe begijnhof dateren van voor 1780. Het hele begijnhof werd tijdens het Franse Bewind verkocht. In de 19de eeuw woonden er nog enkele begijnen. De laatste stierf in 1886.

42

Het begijnhof werd dan voor verschillende doeleinden gebruikt. In mei 1944 werd het zwaar beschadigd tijdens een Amerikaans bombardement. De provincie Limburg heeft er eerst de provinciale bibliotheek en administratieve diensten in ondergebracht en later is dit het kunstencentrum Z33 geworden. Vooraleer terug te keren naar de Grote Markt houden we nog even halt op de Vismarkt waar een Borrelvrouwtje en een Borrelmannetje in brons staan. Zij symbo-

liseren Hasslt als jeneverstad. Tijdens de jaarlijkse jeneverfeesten kunnen de inwoners van Hasselt en de vele toeristen zich hier te goed doen aan het hemelse genot. We namen afscheid van onze fantastische gids en genoten daarna op het zonnige terras van het “ Eetcafé Wembley” nog van enkele verfrissende drankjes. Ludo Daelemans Bestuurslid VIRBO – organisator daguitstappen


Zelfbeheersing   Er was eens een jongen met weinig zelfbeheersing. Zijn vader gaf hem een zak spijkers en zei tegen hem dat elke keer als hij zijn zelfbeheersing verloor, hij een spijker in de achterkant van de schutting moest slaan. De eerste dag sloeg de jongen 37 spijkers in de schutting. Over de volgende paar weken, toen hij leerde om zijn kwaadheid onder controle te krijgen, werd het aantal spijkers dat hij in de schutting sloeg geleidelijk aan minder. Hij zag in dat het gemakkelijker was om zijn zelfbeheersing niet te verliezen, dan al die spijkers in de schutting te slaan. Uiteindelijk kwam de dag dat de jongen zijn zelfbeheersing niet meer verloor. Hij vertelde dit zijn vader en die stelde voor dat de jongen nu voor elke keer dat hij zijn zelfbeheersing behield hij een spijker uit de schutting haalde. De dagen gingen voorbij en de jonge man was eindelijk zover dat hij zijn vader kon vertellen dat alle spijkers waren verdwenen. De vader nam de jongen bij de hand en ging met hem naar de schutting. Hij zei:"Je hebt het goed gedaan, mijn zoon, maar kijk nu eens naar al die gaten in de schutting. De schutting zal nooit meer dezelfde zijn.   Als je dingen zegt in woede, dan laten ze een litteken achter net als deze gaten. Je kunt iemand met een mes steken en het mes er weer uit trekken. Het maakt niet uit hoe vaak je zegt dat het je spijt, de wond zal er blijven." Een verbale wond is even erg als een fysieke wond. Om even bij stil te staan, Erik Van Laere

43


Niet alleen uw school maar het ganse GO! heeft voorvechters nodig! Solidariteit en samenwerking: een noodzaak voor ons GO!!

op zoek

naar Virbo blijft bestuursleden en contactpersonen. !!Nog slechts 1 scholengroep zonder VIRBO-contactpersoon!! Wat verwacht VIRBO van een

bestuurslid? ■

De rol spelen van verbindingspersoon tussen de directeurs van de SGE BaO en VIRBO ■ Het verdedigen van de belangen van de directies van de SGE BaO in VIRBO en zijn overlegorganen ■ De initiatieven van VIRBO naar de SGE BaO toe behartigen. ■ Informatie vanuit het werkveld bezorgen aan het bestuur van VIRBO ■ Mee initiatieven voor de directies BaO uitwerken en helpen zoeken naar interessante onderwerpen en sprekers. ■ Per schooljaar minimaal 3 maal aanwezig zijn op een bestuursvergadering De bestuursleden werden aangepast. Zoals je kan zien zijn er nog enige SGE die niet vertegenwoordigd zijn. Wie zich kan vinden in bovenstaande verwachtingen en denkt een bijdrage te kunnen leveren, kan contact opnemen met de voorzitter (alex.virbo@gmail.com).

Wat verwachten we van een

contactpersoon? ■

De rol spelen van verbindingspersoon tussen de SGE en VIRBO ■ De initiatieven van VIRBO naar de SGE BaO toe behartigen. ■ Informatie vanuit het werkveld bezorgen aan het bestuur van VIRBO ■ Per schooljaar, minimaal één maal aanwezig zijn op een bestuursvergadering. De lijst van contactpersonen werd aangepast. Zoals je kan zien zijn er nog enige SGE die niet vertegenwoordigd zijn. Wie zich kan vinden in bovenstaande verwachtingen en denkt een bijdrage te kunnen leveren, kan contact opnemen met de voorzitter (alex.virbo@gmail.com)

Onze hoofdopdracht ligt in onze eigen school maar…. het GO! is meer dan onze school alleen! Willen we ons marktaandeel behouden of beter nog, vergroten dan is samenwerking over de schoolgrenzen heen meer dan noodzakelijk! Wij moeten samen opkomen voor onze scholen en voor het GO! in overtuigde collegialiteit. Dit is trouwens één van de doelstellingen van VIRBO, een vereniging van en voor alle directies basisonderwijs van het GO! Onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap. Dus: ■ Om onze werking nog beter te kunnen uitvoeren. ■ Om een nog bredere basis te hebben om informatie te verzamelen. ■ Om nog meer inspraak te verzekeren. ■ Om de leden (jullie) nog sneller en beter te kunnen informeren. ■ Om de directies nog beter te kunnen vertegenwoordigen. ■ Om het werk wat lichter te maken (vele handen ….). ■ Om op nog meer ideeën en creativiteit te kunnen terugvallen. ■ Om iedere scholengroep en provincie te kunnen vertegenwoordigen. Wij streven naar minimaal 1 vertegenwoordiger per scholengemeenschap. Daarom willen wij ons bestuur vooral uitbreiden met het opnemen van bestuursleden uit de volgende scholengroepen: 10 Midden Brabant 22 Gent Ben je bereid om: ■ Regelmatig een bestuursvergadering bij te wonen (om de 6 weken); ■ Je in te werken in een adviescommissie of werkgroep; ■ VIRBO te vertegenwoordigen in jouw scholengroep; ■ Informatie te zoeken of samen te vatten voor Info-bas; ■ … Je kunt je kandidatuur stellen via een email of een briefje bij onze voorzitter Alex De Smedt. Wil je wat meer informatie dan kan je hem ook bellen op het nummer O59/233306 of eens met andere bestuursleden praten (zie contactinformatie in deze Info-Bas). Tot binnenkort?

44


45


Planning Virbo 2012 - 2013 - 2014 Beste collega’s, Uw aanwezigheid op de diverse activiteiten van VIRBO is zeer belangrijk! Daarom: • Noteer deze data nu al in uw agenda; • Geef deze data door aan uw AD en Coördinerende directies BaO; • Geef ons interessante ideeën om te behandelen, of sprekers om uit te nodigen; • Ook voor de beurs zijn wij voortdurend op zoek naar interessante projecten uit het veld om voor te stellen op onze vergaderingen. Hebt u deelgenomen aan een interessante activiteit die ook actueel is, aarzel niet om ons dit te laten weten. Het bestuur staat open voor ieders inbreng.

Activiteiten VIRBO 2013 – 2014 (zie ook website VIRBO) Omdat VIRBO jouw aanwezigheid ten zeerste waardeert, vind je hieronder de resterende activiteiten en evenementen voor dit schooljaar. In volgende aflevering krijg je de data voor volgend schooljaar. Op de website zullen deze al vermeld worden begin april. Je kunt dan al rekening houden met onze data bij het opstellen van je eigen programma. VIRBO doet zijn uiterste best om ook alle betrokkenen bij het GO! hiervan op de hoogte te stellen. Hopelijk kunnen we elkaar telkens weer ontmoeten.

1. VIRBO-happening met didactische beurs

Dinsdag 29 april 2014 vanaf 09u30 Locatie: Seminariecentrum Semkom Vlieghavenlaan 21, 3140 Keerbergen Didactische beurs – workshops – nieuws van het Departement Onderwijs – Gratis tombola (Programma: zie affiche)

 Voor onze senioren: 1. Senioren daguitstap: donderdag 24 april 2014

2. Seniorenreis VIRBO Tsjechië:: 13 – 20 september 2014

!!Alle informatie is ook te vinden op de VIRBO-website!!

www.virbo.be

46

colofon INFO-BAS

INFO-BAS is het informatieblad voor directies basisscholen van het GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap. Verantwoordelijke uitgever > Alex DE SMEDT, P. Vandermoerelaan 18/103, 8420 De Haan Lay-out & vormgeving > drukkerij DIE KEURE Druk > drukkerij DIE KEURE Verspreiding druk > scholen Bao gratis (oplage ongeveer 630) Elektronische versie > scholen SO, CLB, ALDI (oplage ongeveer 420) Uitgiftekantoor > Peer Info-Bas verschijnt driemaandelijks (maart, juni, september, december) Elke medewerker is verantwoordelijk voor zijn/haar bijdrage Bijdrage op te sturen naar VIRBO, Ferdinand Bostyn, Eikenlaan 39, 8200 Brugge e-mail: ferdinand.bostyn@scarlet.be of ferdinand.virbo@gmail.com > vóór 20 februari, 20 mei, 20 augustus en 20 november

VIRBO vzw is de Vereniging van directies van de basisscholen en de scholen voor buitengewoon onderwijs van het GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap. Voorzitter VIRBO > Alex DE SMEDT Ondervoorzitter VIRBO > Gerda CALDERS Secretaris VIRBO > Geert WILLAERT Penningmeester VIRBO > Barbara DANIS en Erik VAN LAERE Lidgeld: Directies 20 euro Ere-directies (senioren): 15 euro Te storten op BE40 2930 0648 0463 van VIRBO vzw BIC: GEBABEBB


47


het online onderwijsplatform

dat aansluit bij alle methodes van die keure educatief - Snel en eenvoudig online (huis)taken klaarzetten én opvolgen. - Kweetet.be verbetert voor jou die huistaken en geeft een duidelijk overzicht van scores en statistieken. - Gekoppelde accounts tussen leerkracht, leerling en ouder creëren een veilige, afgesloten internetomgeving. - Uit onderzoek blijkt dat oefenen in een gameomgeving een positieve invloed heeft op de motivatie en de resultaten. Door (huis)taken te maken en te oefenen verdienen leerlingen kwetons. Met die kwetons kunnen ze nieuwe avonturen beleven, hun avatar pimpen, leuke spellen spelen in de prachtige 3D-omgeving van kweetet.be …


Info bas jan feb maart 2014