Issuu on Google+

De snelle afsluiting: zijn we er al? Bedrijven die hun boekhouding snel kunnen afsluiten en eerder informatie kunnen verstrekken aan externe en interne belanghebbenden, kunnen hiermee een concurrentievoordeel behalen in een snel veranderende markt. Inleiding In 2002 was er veel te doen rondom de 'virtuele afsluiting'. In deze virtuele afsluiting kon de boekhouding van een bedrijf in slechts enkele uren worden afgesloten. Financiële resultaten konden snel worden gepubliceerd voor zowel interne als externe belanghebbenden. Slechts weinig bedrijven slaagden erin deze utopie werkelijkheid te maken. Volgens de definitie is een virtuele afsluiting de mogelijkheid van een bedrijf om de boekhouding - op elk gewenst moment, met een kennisgeving van slechts enkele uren - af te sluiten en om het management inzicht te geven in de staat van het bedrijf. Uit een onderzoek van de Hackett Group, bleek dat de gemiddelde afsluitingscyclus voor bedrijven zes werkdagen bedroeg en de gemiddelde rapportagecyclus nog eens 5,4 dagen. Aan het begin van dit decennium zijn de afsluitingscycli wel verbeterd. Maar de vereiste compliance met Sarbanes-Oxley (SOX) zorgde er echter voor dat de trend in de richting van kortere afsluitingscycli in 2003 en 2004 werd vertraagd. In 2007 worstelen veel bedrijven nog steeds met lange financiële consolidatie- en rapportagecycli. Deze vormen een obstakel voor de zakelijke besluitvorming. Desondanks doorlopen topbedrijven de volledige afsluitings- en rapportagecyclus inmiddels in minder dan vijf werkdagen. Hierdoor kunnen zij hun financiële resultaten eerder publiceren dan hun concurrentie. Het resultaat is dat bedrijven die hun boekhouding snel afsluiten en eerder informatie verstrekken aan externe en interne belanghebbenden, een concurrentievoordeel kunnen behalen in een snel veranderende markt. Hedendaagse rapportagevereisten In de huidige onzekere wereldeconomie moeten zakelijke besluitvormers nauwgezet de vinger aan de pols houden bij de 'echte' financiële slagaders van hun bedrijf. Meer dan ooit tevoren moeten lijnmanagers tegenwoordig snel activiteiten kunnen uitbreiden of inperken en middelen ergens anders kunnen inzetten om nieuwe kansen te grijpen. Ook wat betreft de externe rapportage wordt er steeds meer druk op hen uitgeoefend. In het algemeen vragen de financiële wereldmarkten om kortere deadlines voor het openbaar maken van cijfers, een verbeterde integriteit en meer informatie over het bedrijf. Investeerders en andere belanghebbenden (zoals klanten, partners, werknemers en gemeenschappen) vragen niet alleen om betere interne controles en corporate governance, maar ook om meer openheid. Ze willen meer transparantie over de interne werking van bedrijven en willen weten wat de invloed van bedrijven is op het milieu waarin zij actief zijn. De rapportage van inkomsten, balansen en geldstromen is niet meer voldoende. Belanghebbenden eisen de openbaarmaking van de honorering van bestuurders, het energieverbruik en milieukwesties, belastingreserves en passiva, wervings- en oktober ’08 Abcoude Dit is een publicatie van BusinessCompleet.nl. Onderdelen uit deze uitgave mogen gebruikt worden voor persoonlijk gebruik, zoals studie, hobby en werk. Verveelvoudiging, doorverkopen en openbaarmaking op welke wijze dan ook en/of overname van informatie uit deze overeenkomst of syllabus voor commerciële (met winstoogmerk) publicaties zonder voorafgaande toestemming van BusinessCompleet.nl zijn verboden en dus strafbaar. Voor niet-commerciële publicaties, zoals voor educatieve doeleinden, kunt u in beperkte oplagen passages overnemen met nadrukkelijke bronvermelding.


arbeidsbeleidsregels, plus liefdadigheidsprogramma's en andere maatschappelijke kwesties. Daarnaast eisen zij meer dan ooit dat er verantwoording wordt afgelegd over de omzetsturing. Bedrijven worstelen nog steeds met frequentere en meer gedetailleerde rapportagevereisten. Zoals de EU-richtlijn voor de modernisering van boekhoudingen en de veranderingen als gevolg van de internationale norm voor financiële verslaglegging (IFRS). Met al deze extra druk op bedrijven, is het voor vele van hen een ware uitdaging om op tijd volledige en nauwkeurige financiële informatie te verstrekken. Zij zijn gebonden aan financiële afsluitings- en rapportageprocessen aan het einde van bepaalde periodes die weken in beslag nemen. Bovendien leveren die niet de juiste details op die besluitvormers en externe instellingen nodig hebben. Financiële consolidatie en rapportage Voor buitenstaanders lijkt financiële consolidatie en rapportage misschien wel een eenvoudig proces dat bestaat uit het verzamelen van gegevens, het optellen van cijfers en het opmaken van de resultaten. Het proces is echter verre van eenvoudig, vooral binnen de hedendaagse snel veranderende en steeds complexer wordende wereldeconomie. Het financiële-consolidatieproces is meestal een repeterend proces waarin resultaten diverse malen worden geconsolideerd, gecontroleerd en aangepast voordat ze definitief worden. Als de resultaten eenmaal definitief zijn, kan het rapportageproces worden gestart. De rapportage wordt gecompliceerd gemaakt doordat aan meerdere interne en externe doelgroepen verschillende soorten gegevens in diverse indelingen moeten worden verstrekt, zoals: 1- Samenvattende balansen, inkomstenoverzichten en geldstromen voor externe doelgroepen 2- Resultaten per bedrijfssegment voor extern gebruik 3- Winst- en verliesrekeningen per afdeling voor intern gebruik 4- Rapporten over het verschil tussen de werkelijke en gebudgetteerde uitgaven voor intern gebruik 5- Trendrapporten en lopende prognoses voor intern gebruik Andere rapporten zijn vaak vereist ter ondersteuning van de analytische behoeften van interne besluitvormers. Bijvoorbeeld voor het modelleren van de impact van een potentiële acquisitie of afsplitsing, de introductie van een nieuw product of een verruiming van een reclamebudget. Het financiële-consolidatie- en rapportageproces bestaat duidelijk uit meer dan enkel het verzamelen van cijfers. Het is gecompliceerd wegens de diverse systemen, locaties, toezichthoudende instanties en personen die bij het proces betrokken zijn. Hoe voeren bedrijven de financiële rapportages uit? Veel bedrijven maken voor hun financiële rapportageproces gebruik van spreadsheets, grootboeken, aangepaste oplossingen en verouderde toepassingen voor financiële consolidatie. Het gebruik van een achterhaald hulpprogramma voor financiële consolidatie is niet alleen van invloed op de kwaliteit van de financiële resultaten, maar heeft ook een nadelig effect op de lengte van de rapportagecyclus. De Hackett Group publiceert benchmarkgegevens over financiële processen, onder andere voor de financiële afsluitings- en rapportagecyclus. In een onderzoek uit 2007 meldde Hackett dat een gemiddeld bedrijf 5,9 dagen nodig had voor het afsluiten van de boekhouding. In 2003 oktober ’08 Abcoude Dit is een publicatie van BusinessCompleet.nl. Onderdelen uit deze uitgave mogen gebruikt worden voor persoonlijk gebruik, zoals studie, hobby en werk. Verveelvoudiging, doorverkopen en openbaarmaking op welke wijze dan ook en/of overname van informatie uit deze overeenkomst of syllabus voor commerciële (met winstoogmerk) publicaties zonder voorafgaande toestemming van BusinessCompleet.nl zijn verboden en dus strafbaar. Voor niet-commerciële publicaties, zoals voor educatieve doeleinden, kunt u in beperkte oplagen passages overnemen met nadrukkelijke bronvermelding.


lag dit gemiddelde op 5,2 dagen, waarna er nog eens 5 dagen werden besteed aan de rapportage. De best presterende bedrijven in het onderzoek gaven aan dat hun gecombineerde financiële afsluitings- en rapportagecycli 5 dagen of minder duurden. Hoewel deze gegevens een verbetering lieten zien ten opzichte van de resultaten van het onderzoek van Hackett uit 1997, zorgde de vereiste compliance met SOX ervoor dat de trend in de richting van kortere afsluitingscycli werd vertraagd en zelfs enigszins ongedaan werd gemaakt. In 2004 steeg de gemiddelde maandelijkse afsluitingstijd voor middelgrote bedrijven van 5,2 dagen naar 5,5 dagen. Grote bedrijven ondervonden zelfs een nog grotere stijging van de afsluitingscycli, namelijk van 4,3 dagen in 2003 naar 5,1 dagen in 2004. Compliance-vereisten zijn duidelijk van invloed geweest op de inspanningen van bedrijven om het financiële afsluitings- en rapportageproces te versnellen. In november 2007 meldde Hackett dat de kosten voor de financiën van een gemiddeld Global 1000-bedrijf het voorgaande jaar licht waren gestegen. Hieraan werd 12 procent meer uitgegeven dan drie jaar daarvoor. Gedeeltelijk is dit als gevolg van de aandacht voor de vereisten en de hoeveelheid tijd en geld die hieraan besteed word. Nu de vereisten uit SOX Section 404 beter worden begrepen en bedrijven herhaalbare processen hebben geïmplementeerd om te voldoen aan deze vereisten, kunnen zij hun aandacht opnieuw richten op een verbetering van het afsluitingsproces en een reductie van de kosten. Het proces versnellen Inmiddels voerden een aantal bedrijven de benodigde management- en cultuurwijzigingen door en wijzigde hun financiële systemen. Voorbeelden van benodigde management- en cultuurwijzigingen zijn: 1- Reductie van het aantal juridische entiteiten dat moet worden geconsolideerd 2- Duidelijk gedefinieerde belangrijkste prestatiewijzers 3- Focus op resultaten op het hoogste niveau in plaats van onnodige details Eliminatie van tussentijdse afsluitingen 4- Benodigde wijzigingen van financiële systemen om snelle afsluiting mogelijk te maken Voorbeelden van benodigde wijzigingen van financiële systemen zijn: 1-Toepassing van een volledig geïntegreerd financieel toepassingssysteem 2- Implementatie van een geautomatiseerd financiële-consolidatiesysteem 3- Gebruik van een geautomatiseerd boekhoudsysteem binnen het gehelde bedrijf, waarmee transacties kunnen plaatsvinden tussen verschillende juridische entiteiten die eigendom zijn van hetzelfde bedrijf 4- Gebruik van een webportal voor levering van standaardrapporten 5- Koppeling van een webportal aan een online analytische verwerkingsdatabase waarmee bedrijven ad hoc query's en analyses kunnen uitvoeren Zakelijke voordelen Bedrijven die de snelle afsluiting hebben toegepast, hebben dit niet in één dag voor elkaar gekregen. Het was een omvangrijke onderneming waarbij zowel bedrijfsprocessen als systemen opnieuw moesten worden ontwikkeld, iets wat jaren zou kunnen duren. Het levert echter wel een aantal zakelijke voordelen op, waaronder: 1- Betere besluitvorming dankzij tijdige toegang tot informatie, losgekoppeld van de financiële rapportagecyclus oktober ’08 Abcoude Dit is een publicatie van BusinessCompleet.nl. Onderdelen uit deze uitgave mogen gebruikt worden voor persoonlijk gebruik, zoals studie, hobby en werk. Verveelvoudiging, doorverkopen en openbaarmaking op welke wijze dan ook en/of overname van informatie uit deze overeenkomst of syllabus voor commerciële (met winstoogmerk) publicaties zonder voorafgaande toestemming van BusinessCompleet.nl zijn verboden en dus strafbaar. Voor niet-commerciële publicaties, zoals voor educatieve doeleinden, kunt u in beperkte oplagen passages overnemen met nadrukkelijke bronvermelding.


2- Managers die werken op basis van dezelfde set feiten als gevolg van een consistente definitie en meting van resultaten 3- Verlaagde kosten wegens de eliminatie van handmatige invoer en afstemming 4- Hoger potentieel van de belangrijkste activiteiten doordat de benodigde tijd voor afsluiting met 40 tot 60 procent afneemt, waardoor er meer tijd overblijft voor de analyse van marktmogelijkheden Beproefde werkwijzen Er bestaat een aantal beproefde werkwijzen voor een snelle afsluiting die bedrijven kunnen toepassen om de goede weg in te slaan in de richting van een verbeterde periodieke afsluitings- en rapportagecyclus. De weinige bedrijven die de 'virtuele afsluiting' werkelijkheid hebben gemaakt, hebben dit gedaan door één enkel gecentraliseerd ERP (Enterprise Resource Planning) systeem te implementeren. Veel bedrijven beschikken mogelijk niet over de technische infrastructuur of cultuur die vereist is om alle gebruikers aan te sluiten op een gecentraliseerd ERP systeem. Bedrijven die gebruikmaken van meerdere grootboek- en ERP systemen kunnen veel van deze beproefde werkwijzen eenvoudig toepassen als een manier om hun financiële cycli te verkorten. Bovendien kunnen technieken zoals snelle rapportage van de belangrijkste prestatiewijzers gedurende de gehele rapportageperiode het management helpen om te komen tot een beter inzicht in de staat van het bedrijf, zonder dat er een volledige consolidatie van de resultaten hoeft te worden uitgevoerd. Beproefde werkwijzen op een rijtje: 1- Informatievoorzieningssystemen regelmatig afsluiten in grootboeken en niet wachten tot het einde van een periode 2- Toepassen van een algemeen rekeningstelsel binnen diverse grootboeksystemen Implementeren van een geïntegreerde oplossing voor financiële consolidatie en financiëlegegevenskwaliteit om sneller gegevens te verzamelen en het aantal fouten te beperken 3- Voortdurende binnen het hele bedrijf uitvoeren van afstemmingen en boeken van transacties, in plaats van te wachten tot het einde van een kwartaal om balansen af te stemmen 4- Doorvoeren van aanpassingen in de belangrijkste aspecten van een financiëleconsolidatiesysteem vs. terugkeren naar lokale grootboeken en deze corrigeren om de consolidatiecyclus te versnellen 5- Elke maand een 'zachte afsluiting' en aan het einde van elk kwartaal een 'harde afsluiting' uitvoeren om periodieke inzichten te verkrijgen 6- Verzamelen van ongestructureerde gegevens met betrekking tot de financiën (beschrijvingen van afwijkingen en andere kwalitatieve informatie) terwijl u de testbalansen verzamelt 7- Subcertificering van de resultaten uitvoeren samen met de testbalansen. Onderzoeken hoe feedback, testresultaten en afstemmingsdocumentatie voortkomend uit de testbalansen het vertrouwen kunnen bevorderen 8- Snelle rapportage van belangrijkste prestatiewijzers uitvoeren gedurende de gehele rapportageperiode via het financiële-consolidatiesysteem, het prestatiedashboard of het scorekaartsysteem 9- Interne resultaten publiceren via het web; zelfbedieningsfinanciën 10- Elektronische publicatie aan externe belanghebbenden mogelijk maken via XBRL 11- Financiële rapportage integreren in planningen, scorekaarten en financiële modelleringssystemen om continu prestatiebeheer mogelijk te maken oktober ’08 Abcoude Dit is een publicatie van BusinessCompleet.nl. Onderdelen uit deze uitgave mogen gebruikt worden voor persoonlijk gebruik, zoals studie, hobby en werk. Verveelvoudiging, doorverkopen en openbaarmaking op welke wijze dan ook en/of overname van informatie uit deze overeenkomst of syllabus voor commerciële (met winstoogmerk) publicaties zonder voorafgaande toestemming van BusinessCompleet.nl zijn verboden en dus strafbaar. Voor niet-commerciële publicaties, zoals voor educatieve doeleinden, kunt u in beperkte oplagen passages overnemen met nadrukkelijke bronvermelding.


Systeemvereisten Technologie speelt ook een cruciale rol bij de ondersteuning van deze processen en de verbetering van cyclustijden. In praktijk blijft het realiseren van een enkel grootboek-/ERPsysteem mogelijk niet haalbaar voor veel bedrijven. Dit kan komen omdat fusies en acquisities nieuwe gegevensbronnen kunnen opleveren. Bedrijven kunnen nog steeds profiteren van de voordelen die het enkele grootboek-/ERP-systeem oplevert. De voordelen van een enkel grootboek-/ERP-systeem kunnen bestaan uit standaardisering op basis van het grootboek van één enkele leverancier, implementatie van een gemeenschappelijk rekeningstelsel binnen de gehele onderneming en het gebruik van een krachtig financiële-consolidatiesysteem om snel resultaten te verzamelen, consolideren en publiceren via het web. Er is bewezen dat een toepassingenpakket voor financiële consolidatie en rapportage de beste oplossing voor het probleem biedt. Op basis van de ervaring van Oracle met haar klanten, lijkt het erop dat de meeste bedrijven meerdere grootboek-/ERP-systemen hebben met verschillende rekeningstelsels. Deze bedrijven gebruiken spreadsheets, een gewijzigd grootboeksysteem of andere aangepaste toepassingen voor enkele fundamentele financiële-consolidatiefuncties. Hoewel deze aanpak mogelijk goed werkt voor kleinere organisaties met minder dochterondernemingen en locaties, worden aangepaste oplossingen en oplossingen op basis van spreadsheets onpraktisch naarmate een onderneming verder groeit. Bovendien wordt het financiële-consolidatie-en rapportageproces ook steeds complexer. Gewijzigde grootboeksystemen kunnen een einde maken aan veel van de complexe factoren van het financiële-rapportageproces. Deze systemen hebben doorgaans echter niet de rapportage- en analyseflexibiliteit die nodig is om te kunnen voldoen aan de uiteenlopende behoeften van besluitvormers op verschillende niveaus in de onderneming. Er is bewezen dat een toepassingenpakket voor financiële consolidatie en rapportage de beste oplossing voor het probleem biedt. Door een hoge mate van kant-en-klare functionaliteit te bieden, kan een toepassingenpakket eenvoudig worden aangepast aan de veranderende bedrijfsbehoeften, flexibele rapportagemiddelen bieden, en snel en eenvoudig worden geïntegreerd in bestaande en nieuwe grootboek-/ERP-systemen. HFM of sneller tot winstgevendheid komen De Oracle-oplossing voor financiële consolidatie en rapportage is Hyperion Financial Management (HFM). HFM kan worden geïntegreerd met en vormt een aanvulling op grootboek- en ERP-systemen, en biedt ondersteuning voor veel van de beproefde werkwijzen voor een snelle afsluiting. HFM is ook een weboplossing op ondernemingsniveau voor financieel management en rapportage met krachtige multidimensionale analysemogelijkheden. Met deze gecentraliseerde aanpak van uitgebreid financieel management beschikken alle besluitvormers binnen de onderneming over dezelfde informatie. Daardoor kunnen bedrijfscycli sneller worden doorlopen en de besluitvorming wordt verbeterd. En als het bedrijf flexibeler wordt, kan de winstgevendheid beter worden gewaarborgd. HFM wordt verder aangevuld door Hyperion Financial Data Quality Management. Dit is een webtoepassing voor eindgebruikers waarmee de risico’s op het gebied van gegevensintegriteit oktober ’08 Abcoude Dit is een publicatie van BusinessCompleet.nl. Onderdelen uit deze uitgave mogen gebruikt worden voor persoonlijk gebruik, zoals studie, hobby en werk. Verveelvoudiging, doorverkopen en openbaarmaking op welke wijze dan ook en/of overname van informatie uit deze overeenkomst of syllabus voor commerciële (met winstoogmerk) publicaties zonder voorafgaande toestemming van BusinessCompleet.nl zijn verboden en dus strafbaar. Voor niet-commerciële publicaties, zoals voor educatieve doeleinden, kunt u in beperkte oplagen passages overnemen met nadrukkelijke bronvermelding.


worden weggenomen, Risico’s die verbonden zijn aan het verzamelen, toewijzen, controleren en verplaatsen van cruciale financiële en niet-financiële gegevens. Met deze toepassing kunt u gestandaardiseerde, herhaalbare processen ontwikkelen en de gebruikelijke inefficiënties bij het verzamelen van gegevens vermijden. Dankzij deze transparante processen bent u in sterkere mate verzekerd van zuivere gegevens en nauwkeurige resultaten. Hier volgen enkele voorbeelden van webfuncties waarmee de cyclustijden voor financiële consolidatie en rapportage worden verkort: 1- Gegevens invoeren op het web en gegevens laden vanaf externe locaties 2- De mogelijkheid om een consolidatieproces te starten via het web en de resultaten direct te bekijken 3- Rapporten en afstemmingen op het web die voor het gehele bedrijf hetzelfde zijn 4- De mogelijkheid voor externe gebruikers om via het web journaalwijzigingen door te voeren, zodat zij correcties kunnen aanbrengen in plaats van dat zij hun gegevens opnieuw moeten indienen 5- Financiële rapportage in zelfbedieningsvorm via het web om direct resultaten te kunnen leveren aan besluitvormers binnen de gehele onderneming HFM is ontwikkeld voor webimplementatie binnen de gehele onderneming en fungeert als een gedeelde informatiebron en één enkele versie van de waarheid voor duizenden gebruikers binnen de onderneming. Hierdoor kunnen zij beter samenwerken met het oog op het dagelijkse management van het bedrijf. Bedrijven kunnen in dezelfde toepassing controleerbare rapporten maken voor toezichthoudende instanties, financiële analisten en belanghebbenden. Ze kunnen ook de interne winstgevendheid van producten ondersteunen, evenals de analysevereisten voor andere producttypen. Door het web te gebruiken wordt een aantal mogelijkheden gecreëerd waarmee het verzamelen, consolideren en verstrekken van financiële resultaten sneller verloopt. Deze mogelijkheden zijn onder andere: 1- Resultaten aan het einde van een periode in één stap indienen bij het hoofdkantoor vanaf externe locaties in plaats van een gefaseerde aanpak van de financiële consolidatie 2- Gebruik op afstand waarmee snel nieuwe accounts kunnen worden toegevoegd of nieuwe formulieren voor het invoeren van gegevens kunnen worden ontworpen, zonder hiervoor afhankelijk te zijn van het ITpersoneel 3- Balansen van het hele bedrijf kunnen voortdurend worden vergeleken en op elkaar worden afgestemd in plaats van dat hiermee moet worden gewacht tot het einde van een periode 4- Aanpassingen in de eindafsluiting kunnen snel worden doorgevoerd via het web 5- Financiële en niet-financiële resultaten kunnen snel via het web worden verstrekt aan financiële en operationele managers wereldwijd Conclusie Dus: zijn we er al met de snelle afsluiting? Het antwoord op deze vraag is dat de snelle afsluiting een realiteit is die al wordt toegepast door een aantal toonaangevende financiële organisaties. Voor de implementatie van de snelle afsluiting zijn mogelijk wel ingrijpende wijzigingen in de cultuur, bedrijfsprocessen en systemen vereist. Er is echter ook goed nieuws. Door veel van de beproefde werkwijzen voor een snelle afsluiting toe te passen (en door de juiste technologie te implementeren waarmee deze oktober ’08 Abcoude Dit is een publicatie van BusinessCompleet.nl. Onderdelen uit deze uitgave mogen gebruikt worden voor persoonlijk gebruik, zoals studie, hobby en werk. Verveelvoudiging, doorverkopen en openbaarmaking op welke wijze dan ook en/of overname van informatie uit deze overeenkomst of syllabus voor commerciële (met winstoogmerk) publicaties zonder voorafgaande toestemming van BusinessCompleet.nl zijn verboden en dus strafbaar. Voor niet-commerciële publicaties, zoals voor educatieve doeleinden, kunt u in beperkte oplagen passages overnemen met nadrukkelijke bronvermelding.


beproefde werkwijzen worden ondersteund) zorgen bedrijven voor een kortere rapportagecyclus. Zo kunnen bedrijven sneller informatie verstrekken aan besluitvormers. Bedrijven kunnen er dan voor zorgen dat financieel personeel minder tijd kwijt is aan de verwerking van gegevens en meer tijd kan besteden aan het uitvoeren van analyses met toegevoegde waarde voor de besluitvormers. Een efficiënte financiële rapportage geeft een positief signaal af aan investeerders en andere belanghebbenden en vormt een cruciaal aspect van een compleet bedrijfsprestatiesbeheerproces. Een dergelijke vorm van rapportage kan, samen met het bepalen van doelstellingen, het opstellen van modellen, de planning, een continue prestatiecontrole en analyses, een bedrijf helpen zakelijke kansen beter te herkennen en op efficiënte wijze middelen toe te wijzen. Kortom: het kan een bedrijf helpen een concurrentievoordeel te behalen in een snel veranderende markt. Copyright © 2002, 2007, Oracle.

oktober ’08 Abcoude Dit is een publicatie van BusinessCompleet.nl. Onderdelen uit deze uitgave mogen gebruikt worden voor persoonlijk gebruik, zoals studie, hobby en werk. Verveelvoudiging, doorverkopen en openbaarmaking op welke wijze dan ook en/of overname van informatie uit deze overeenkomst of syllabus voor commerciële (met winstoogmerk) publicaties zonder voorafgaande toestemming van BusinessCompleet.nl zijn verboden en dus strafbaar. Voor niet-commerciële publicaties, zoals voor educatieve doeleinden, kunt u in beperkte oplagen passages overnemen met nadrukkelijke bronvermelding.


http://www.in2account.com/files/De_snelle_afsluiting