Page 1

Í2$È-E-EAT-SG01NÎ

1

8

0

4

-

E

-

E

A T -

S

G

0

1

AFRIKAANS EERSTE ADDISIONELE TAAL HANDLEIDING Graad 4

A member of the FUTURELEARN group


Afrikaans Eerste Addisionele Taal Handleiding

1 8 0 4 - E - E AT- S G 0 1

Í2$È-E-EAT-SG01NÎ

Graad 4

Aangepas vir KABV

A de Jager B Guldemond


Handleiding G04 ~ Afrikaans Eerste Addisionele Taal

INHOUDSOPGAWE LESELEMENTE ................................................................................................................ 5 VOORWOORD .................................................................................................................. 7 JAARPLAN ....................................................................................................................... 9 EENHEID 1 ...................................................................................................................... 11 Les 1: Ons is hoflik ........................................................................................................ 11 AKTIWITEIT 1.1 ................................................................................................... 12 AKTIWITEIT 1.2 ................................................................................................... 13 AKTIWITEIT 1.3 ................................................................................................... 13 AKTIWITEIT 1.4 ................................................................................................... 15 AKTIWITEIT 1.5 ................................................................................................... 16 Les 2: Hoflike aanspreekvorme ................................................................................... 16 AKTIWITEIT 2.1 ................................................................................................... 18 AKTIWITEIT 2.2 ................................................................................................... 19 AKTIWITEIT 2.3 ................................................................................................... 21 AKTIWITEIT 2.4 ................................................................................................... 22 Les 3: Gebruik die woordeboek .................................................................................... 22 AKTIWITEIT 3.1 ................................................................................................... 23 AKTIWITEIT 3.2 ................................................................................................... 24 AKTIWITEIT 3.3 ................................................................................................... 25 AKTIWITEIT 3.4 ................................................................................................... 26 AKTIWITEIT 3.5 ................................................................................................... 27 AKTIWITEIT 3.6 ................................................................................................... 29 AKTIWITEIT 3.7 ................................................................................................... 30 AKTIWITEIT 3.8 ................................................................................................... 30 Les 4: Klankleer – vokale .............................................................................................. 30 AKTIWITEIT 4.1 ................................................................................................... 31 AKTIWITEIT 4.2 ................................................................................................... 32 AKTIWITEIT 4.3 ................................................................................................... 32 AKTIWITEIT 4.4 ................................................................................................... 33 AKTIWITEIT 4.5 ................................................................................................... 33 AKTIWITEIT 4.6 ................................................................................................... 35 AKTIWITEIT 4.7 ................................................................................................... 36 AKTIWITEIT 4.8 ................................................................................................... 37 AKTIWITEIT 4.9 ................................................................................................... 39 Les 5: Hersiening ........................................................................................................... 39 AKTIWITEIT 5.1 ................................................................................................... 39 AKTIWITEIT 5.2 ................................................................................................... 40 AKTIWITEIT 5.3 ................................................................................................... 41 AKTIWITEIT 5.4 ................................................................................................. 42 AKTIWITEIT 5.5 ................................................................................................... 42 AKTIWITEIT 5.6 ................................................................................................... 44 © Impaq

1


Handleiding G04 ~ Afrikaans Eerste Addisionele Taal

EENHEID 2 ...................................................................................................................... 45 Les 6: Klankleer – diftonge .......................................................................................... 46 AKTIWITEIT 6.1 ................................................................................................... 47 AKTIWITEIT 6.2 ................................................................................................... 48 AKTIWITEIT 6.3 ................................................................................................... 48 AKTIWITEIT 6.4 ................................................................................................... 49 AKTIWITEIT 6.5 ................................................................................................... 50 AKTIWITEIT 6.6 ................................................................................................... 51 AKTIWITEIT 6.7 ................................................................................................... 52 Les 7: Verduidelik ’n roete ............................................................................................ 55 AKTIWITEIT 7.1 ................................................................................................... 55 AKTIWITEIT 7.2 ................................................................................................... 56 AKTIWITEIT 7.3 ................................................................................................... 56 AKTIWITEIT 7.4 ................................................................................................... 57 AKTIWITEIT 7.5 ................................................................................................... 57 AKTIWITEIT 7.6 ................................................................................................... 59 Les 8: ’n Gedig ............................................................................................................... 60 AKTIWITEIT 8.1 ................................................................................................... 61 AKTIWITEIT 8.2 ................................................................................................... 62 AKTIWITEIT 8.3 ................................................................................................... 62 AKTIWITEIT 8.4 ................................................................................................... 63 AKTIWITEIT 8.5 ................................................................................................... 64 Les 9: Inligtingsteks ...................................................................................................... 65 AKTIWITEIT 9.1 ................................................................................................... 65 AKTIWITEIT 9.2 ................................................................................................... 66 AKTIWITEIT 9.3 ................................................................................................... 67 AKTIWITEIT 9.4 ................................................................................................... 68 AKTIWITEIT 9.5 ................................................................................................... 70 Les 10: Hersiening ......................................................................................................... 70 AKTIWITEIT 10.1 ................................................................................................. 71 AKTIWITEIT 10.2 ................................................................................................. 71 AKTIWITEIT 10.3 ................................................................................................. 71 AKTIWITEIT 10.4 ................................................................................................. 71 AKTIWITEIT 10.5 ................................................................................................. 72 AKTIWITEIT 10.6 ................................................................................................. 72 AKTIWITEIT 10.7 ................................................................................................. 73 EENHEID 3 ...................................................................................................................... 74 Les 11: Voorspel wat gebeur ........................................................................................ 75 AKTIWITEIT 11.1 ................................................................................................. 75 AKTIWITEIT 11.2 ................................................................................................. 76 AKTIWITEIT 11.3 ................................................................................................. 76 AKTIWITEIT 11.4 ................................................................................................. 76 AKTIWITEIT 11.5 ................................................................................................. 77

© Impaq

2


Handleiding G04 ~ Afrikaans Eerste Addisionele Taal

Les 12: Instruksies en ’n resep.................................................................................... 80 AKTIWITEIT 12.1 ................................................................................................. 80 AKTIWITEIT 12.2 ................................................................................................. 81 AKTIWITEIT 12.3 ................................................................................................. 82 AKTIWITEIT 12.4 ................................................................................................. 82 AKTIWITEIT 12.5 ................................................................................................. 83 AKTIWITEIT 12.6 ................................................................................................. 86 Les 13: Byvoeglike naamwoorde, bywoorde, telwoorde, voegwoorde ..................... 86 AKTIWITEIT 13.1 ................................................................................................. 87 AKTIWITEIT 13.2 ................................................................................................. 88 AKTIWITEIT 13.3 ................................................................................................. 88 AKTIWITEIT 13.4 ................................................................................................. 89 AKTIWITEIT 13.5 ................................................................................................. 89 AKTIWITEIT 13.6 ................................................................................................. 89 AKTIWITEIT 13.7 ................................................................................................. 90 Les 14: ’n Dialoog .......................................................................................................... 91 AKTIWITEIT 14.1 ................................................................................................. 92 AKTIWITEIT 14.2 ................................................................................................. 93 AKTIWITEIT 14.3 ................................................................................................. 94 AKTIWITEIT 14.4 ................................................................................................. 97 AKTIWITEIT 14.6 ................................................................................................. 98 Les 15: Hersiening ....................................................................................................... 100 AKTIWITEIT 15.1 ............................................................................................... 100 AKTIWITEIT 15.2 ............................................................................................... 100 AKTIWITEIT 15.3 ............................................................................................... 101 AKTIWITEIT 15.4 ............................................................................................... 101 AKTIWITEIT 15.5 ............................................................................................... 102 AKTIWITEIT 15.6 ............................................................................................... 102 AKTIWITEIT 15.7 ............................................................................................... 102 AKTIWITEIT 15.8 ............................................................................................... 103 EENHEID 4 .................................................................................................................... 104 Les 16: Afleidings en gevolgtrekkings....................................................................... 105 AKTIWITEIT 16.1 ............................................................................................... 105 AKTIWITEIT 16.2 ............................................................................................... 106 AKTIWITEIT 16.3 ............................................................................................... 107 AKTIWITEIT 16.4 ............................................................................................... 107 AKTIWITEIT 16.5 ............................................................................................... 109 Les 17: Boodskappe en lysies .................................................................................... 109 AKTIWITEIT 17.1 ............................................................................................... 110 AKTIWITEIT 17.2 ............................................................................................... 110 AKTIWITEIT 17.3 ............................................................................................... 111 AKTIWITEIT 17.4 ............................................................................................... 111 AKTIWITEIT 17.4 ............................................................................................... 114

© Impaq

3


Handleiding G04 ~ Afrikaans Eerste Addisionele Taal

Les 18: Ontkenning...................................................................................................... 114 AKTIWITEIT 18.1 ............................................................................................... 115 AKTIWITEIT 18.2 ............................................................................................... 116 AKTIWITEIT 18.3 ............................................................................................... 117 Les 19: Beroepe ........................................................................................................... 118 AKTIWITEIT 19.1 ............................................................................................... 118 AKTIWITEIT 19.2 ............................................................................................... 119 AKTIWITEIT 19.3] .............................................................................................. 120 AKTIWITEIT 19.4 ............................................................................................... 121 Les 20: Hersiening ....................................................................................................... 121 AKTIWITEIT 20.1 ............................................................................................... 121 AKTIWITEIT 20.2 ............................................................................................... 122 AKTIWITEIT 20.3 ............................................................................................... 122 AKTIWITEIT 20.4 ............................................................................................... 122 AKTIWITEIT 20.5 ............................................................................................... 123 AKTIWITEIT 20.6 ............................................................................................... 123 AKTIWITEIT 20.7 ............................................................................................... 123 BIBLIOGRAFIE EN VERWYSINGS .............................................................................. 124 BYLAE A ....................................................................................................................... 125

© Impaq

4


Handleiding G04 ~ Afrikaans Eerste Addisionele Taal

LESELEMENTE LEERDOELWITTE Wat die leerder aan die einde van die les moet weet. Geneem uit die KABV.

BELANGRIKE TERMINOLOGIE Nuwe terminologie om die begrip van die vak as deel van hierdie les uit te brei.

DEFINIEER Definisies van konsepte om die inhoud te verstaan.

BELANGRIK Verduidelik misverstande; moontlike verwarring met betrekking tot bestaande kennis.

WENKE Enige inligting anders as die inhoud, om die leerder deur die leerproses te begelei.

VIR DIE NUUSKIERIGES Aansporing om die inhoud in diepte na te vors. Brei die aktiwiteit en oefening tot só ’n mate uit dat die leerder aangemoedig word om te verken. Vir die begaafde leerder: uitgebreide oefeninge. Vir Leerders met Spesiale Onderwysbehoeftes* (LSOB): verduidelik die noodsaaklikheid om die basiese vrae te voltooi om ’n slaagpunt te behaal. *LSEN in algemene taalgebruik

© Impaq

5


Handleiding G04 ~ Afrikaans Eerste Addisionele Taal

AKTIWITEIT Vrae oor die les wat voltooi moet word ten einde die kennis van die voltooide les te toets.

OEFENING Ter afsluiting van die spesifieke eenheid. Formatiewe assessering.

KERNINHOUD Beklemtoon die kern van die inhoud, in-diepte verduideliking van ’n spesifieke afdeling van die les wat verstaan moet word.

STUDEER/HERSIENING Tyd wat spandeer word om die inhoud te bestudeer in die afsluiting van die eenheid en ter voorbereiding vir die toets of eksamen.

© Impaq

6


Handleiding G04 ~ Afrikaans Eerste Addisionele Taal

VOORWOORD Geagte leerder Welkom by die leerarea Afrikaans Eerste Addisionele Taal! Die kurrikulum vir graad 4 is gebaseer op die Departement van Basiese Onderwys se KABV-dokument. Daar is gepoog om die lesse so eenvoudig en verstaanbaar moontlik aan jou, die tweedetaalleerder, te verduidelik. Die belangrikste aspek by die aanleer van ’n tweede taal (of enige nuwe taal) is altyd om nog en nog en nogmaals nuwe woorde by te leer. Dit sal goed wees as jy ’n persoonlike woordeboek aanhou waarin jy gereeld nuwe woorde kan neerskryf, sodat jy jou woordeskat behoorlik kan uitbrei. Die korrekte spelling van hierdie woorde is natuurlik altyd baie belangrik. Jy raak bewus van onbekende woorde deur Afrikaans te lees en dan die moeite te doen om die betekenis van hierdie woorde uit te vind en in jou persoonlike woordeboek neer te skryf. Lees elke dag Afrikaans! Lees die opskrifte in Afrikaanse koerante en lees kort berigte. Lees kort stukkies in Afrikaanse tydskrifte, Afrikaanse advertensieborde langs die pad, brosjures, kort Afrikaanse storieboeke en vorder tot die lees van langer boeke. Baie lees maak jou mettertyd gewoond aan die woordorde van Afrikaanse sinne – ’n aspek wat meestal probleme verskaf. Luister na Afrikaanse radioprogramme en kyk Afrikaanse televisieprogramme. Probeer ’n Afrikaanssprekende maatjie kry. Die maatjie sal ewe veel baat deur soms jou taal te praat. Afrikaanse taalwerk verskil nie veel van Engelse grammatika nie. Gebruik dus jou kennis van jou moedertaal om die Afrikaanse taalstrukture verstaanbaar te maak. ’n Afrikaanse werkwoord het dieselfde funksie as ’n Engelse verb en net so die ander taalstrukture. ’n Eie werkboek waarin jy die oefeninge kan doen, word aanbeveel. Die doen van verbeteringe word ook sterk aanbeveel.

© Impaq

7


Handleiding G04 ~ Afrikaans Eerste Addisionele Taal

AANBEVOLE BOEKE • •

Enige tweetalige skoolwoordeboek (beskikbaar by die meeste boekwinkels) Afrikaans… geniet dit! Hilary Cawood (Trumpeter Publishers c.c.), vir aanvullende taaloefeninge

INLEIDING Afrikaans Eerste Addisionele Taal bou graad vir graad voort op die basiese taalstrukture en taal- en spelreëls. Hierdie aspekte moet vasgelê word sodat dit in die hoër grade ook toegepas kan word. Korrekte spelling en die uitbrei van woordeskat is altyd baie belangrik.

© Impaq

8


Handleiding G04 ~ Afrikaans Eerste Addisionele Taal

JAARPLAN

EENHEID

DATUM BEGIN

LES Les 1: Ons is hoflik Les 2: Hoflike aanspreekvorme

1

Les 3: Gebruik die woordeboek Les 4: Klankleer – vokale Les 5: Hersiening Les 6: Klankleer – diftonge Les 7: Verduidelik ’n roete

2

Les 8: ’n Gedig Les 9: Inligtingsteks Les 10: Hersiening Les 11: Voorspel wat gebeur Les 12: Instruksies en ’n resep

3

Les 13: Byvoeglike naamwoorde, bywoorde, telwoorde, voegwoorde Les 14: ’n Dialoog Les 15: Hersiening Les 16: Afleidings en gevolgtrekkings Les 17: Boodskappe en lysies

4

Les 18: Ontkenning Les 19: Beroepe Les 20: Hersiening

© Impaq

9

DATUM VOLTOOI


Handleiding G04 ~ Afrikaans Eerste Addisionele Taal

Š Impaq

10


Handleiding G04 ~ Afrikaans Eerste Addisionele Taal

Eenheid

1

EENHEID 1 LEERDOELWITTE Nadat jy hierdie eenheid voltooi het, moet jy in staat wees om die volgende te doen:

• • • • • • • • • •

In Afrikaans te groet en groetsinne te skryf. Hoflike maniere te gebruik. Hoofletters, punte, kommas, uitroeptekens en vraagtekens korrek te gebruik. Hoflike maniere in Afrikaans te hê. Basiese woordorde te verstaan. Verskillende soorte sinne te verstaan en gebruik. Die alfabet in Afrikaans op te sê en die woordeboek te kan gebruik. Dae van die week en maande van die jaar te ken. Klankleer: woorde met een kort vokaal; woorde met ’n kort vokaal bestaande uit twee letters; woorde met lang vokale te gebruik. Beplanning vir die skryf van kreatiewe sinne te doen.

Lees is ’n baie belangrike deel van Afrikaans leer. Jy moet elke kwartaal ’n leesstuk kies, uit enige Afrikaanse bron, wat jy moet lees. Jy moet ook elke kwartaal ’n toespraak (mondeling) voorberei. Les 1: Ons is hoflik Luister en praat SO GROET ONS Goeiemôre! Goeienag! Hallo

Goeiemiddag! Totsiens

Goeienaand! Nag

WENK: Let op na die spelling. In Engels skryf ons “hello” MAAR in Afrikaans skryf ons “hallo”.

© Impaq

11


Handleiding G04 ~ Afrikaans Eerste Addisionele Taal

Eenheid

1

AKTIWITEIT 1.1

Sê gou watter groetwyse by elke prentjie pas. Sê ook hoekom jy so sê.

Lees en kyk Lees die volgende en kyk mooi wanneer ons só groet en hoflik gesels: Die begin van die dag “Goeiemôre, Sannie! Het jy lekker geslaap?” “Goeiemôre, Mamma! Ja dankie. Het Mamma ook lekker geslaap?” “Ja dankie, Sannie! Ek het lekker geslaap.” “Mamma, mag ek asseblief graanvlokkies eet?” “Ja, Sannie, jy mag.” By die skool “Hallo, Marie! Hoe gaan dit?” “Goed dankie, Sannie. Hoe gaan dit met jou?” “Dit gaan goed met my, dankie!” “Goeiemôre, klas!” “Goeiemôre, Juffrou!” “Waar is jou boek, Sannie?” “Ekskuus, Juffrou, ek het nie gehoor wat Juffrou sê nie.” Pouse by die skool “Eina!” “Jammer, Sannie, dit was ’n ongeluk. Is jy oukei?” “Ja dankie, Jannie!” Die einde van die dag “Nag, Pappa!” “Nag, Sannie! Lekker slaap.” “Dankie! Ek hoop Pappa slaap ook lekker.” © Impaq

12


Handleiding G04 ~ Afrikaans Eerste Addisionele Taal

Eenheid

1

AKTIWITEIT 1.2

Leer hierdie woorde vir ’n speltoets. As jy foute maak, moet jy dit weer en weer leer totdat jy dit sonder foute kan skryf. Maak ook seker jy weet wat elke woord beteken. Spellys 1 aan aap af Afrika Afrikaans ag agt agtien al album alfabet almal altyd Amerika

ander antwoord appel appeltert April arena ark arm as asof assegaai Augustus avokadopeer Amerikaner

Skryf en aanbied AKTIWITEIT 1.3

Skryf vyf van jou eie groet-sinne in jou werkboek.

Š Impaq

13


Handleiding G04 ~ Afrikaans Eerste Addisionele Taal

Eenheid

1

Taalstrukture – Leestekens

Leesteken Hoofletter H

Waar gebruik ek dit? ’n Sin begin altyd met ’n hoofletter. Die naam van ’n mens, troeteldier, land, provinsie, stad, dorp of boek word ook met ’n hoofletter geskryf.

Punt ’n Sin eindig altyd met ’n punt. . Vraagteken ? Uitroepteken ! Komma

Eindig altyd met ’n vraagteken as jy ’n vraag skryf. Eindig altyd met ’n uitroepteken as jy ’n bevel of ’n instruksie skry. Voor of na ’n persoon wat jy aanspreek se naam.

, By ’n lys. (Wanneer ons ’n paar goed na mekaar noem, bv. Tamaties, kaas, ham en uie.) Kyk na die volgende: 1. ’n Sin begin altyd met ’n hoofletter. 2. Wanneer ons die persoon se naam na die groet skryf, moet ons ’n komma gebruik. Hallo, Sannie. 3. Gebruik ’n vraagteken aan die einde van ’n vraag.

© Impaq

14


Handleiding G04 ~ Afrikaans Eerste Addisionele Taal

Eenheid

1

VOORBEELDE Waar is my boek, Mamma? • • Jannie, sal jy my asseblief help? • Rina, jou rok is pragtig! • Willem, sit stil! • Maak asseblief die deur toe, Karel. • Ek is lus vir skyfies, sjokolade, koeldrank en ’n roomys. • Mamma koop wortels, aartappels, beet en pampoen.

KOPKRAPPER Kyk na die volgende twee sinne: • •

Ek is baie lief vir my mamma en pappa. Goeie môre, Mamma!

Hoekom word mamma in die eerste sin met ’n kleinletter en in die tweede sin met ’n hoofletter geskryf? AKTIWITEIT 1.4 • •

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10.

© Impaq

Skryf die volgende sinne oor en vul hoofletters en punte in. Doen dit in jou werkboek.

ek en my maats hou van swem my vriend se naam is ben pieter ry met sy rooi fiets die groot motor ry baie vinnig ons gaan môre pretoria toe ek en my maats hou van swem my hond, vlekkie, eet graag ’n been afrikaans is my tweede taal die provinsie, gauteng, is in suid-afrika kinders soos marie en gert hou van roomys

15


Handleiding G04 ~ Afrikaans Eerste Addisionele Taal

Eenheid

1

AKTIWITEIT 1.5 •

Skryf die volgende sinne oor en vul hoofletters, punte, vraagtekens en uitroeptekens en kommas in. Doen dit in jou werkboek.

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.

ek gaan elke dag skool toe ons skoolhoof is meneer kloppers goeie môre meneer waar is my boek mamma nee herman moenie my hare trek nie het pappa lekker geslaap ek wil graag die boek jan en anna eet roomys lees dit is mooi

Les 2: Hoflike aanspreekvorme Luister en praat • • •

Dit is goeie maniere om hoflik te wees. Mense wat heelwat ouer as ons is, moet altyd op ’n hoflike manier aangespreek word. So spreek ons grootmense (adults) aan: Mevrou (Mrs)

© Impaq

Meneer (Sir)

Mejuffrou (Miss)

Juffrou (Ma’am)

Mamma/Ma (Mommy)

Pappa/Pa (Daddy)

Ouma (Grandma/Granny)

Oupa (Grandpa)

Nog woorde wat wys dat jy goeie maniere het: asseblief dankie nee dankie

Luister na al hierdie woorde en sê dit hardop.

16


Handleiding G04 ~ Afrikaans Eerste Addisionele Taal

Eenheid

1

Lees en kyk Luister na die volgende storie.

Lena

deur Anle Benna

Lena se regte naam is Magdalena en haar van is Smit. Sy is die oudste kind van meneer en mevrou Smit. Sy het ’n jonger boetie en sussie. Herman is agt jaar oud en Susan is vyf jaar oud. Die Smit-familie woon in Soutpansvlei. Mevrou Smit se ouers woon by hulle. Lena is baie lief vir oupa Gert en ouma Sannie. Oupa vertel interessante stories en ouma kook heerlike kos. Lena en Herman gaan elke dag na Laerskool Soutpan toe. Hulle ry met ’n geel skoolbus. Die skoolhoof, meneer Kloppers, is baie gaaf. Lena hou ook baie van haar juffrou. Juffrou Nel is altyd vriendelik met haar graad 4-klas. Herman se juffrou, mevrou Beukes, is effens kwaai met die graad 2-klas. Herman is bang vir haar. Hy doen elke dag al sy Wiskunde. Hy hou van Wiskunde. Die kinders se klein sussie, Susan, het ouma Sannie se naam gekry. Susan is nog in die kleuterskool. Haar skool se naam is Die Sonskynhoekie. Lena is baie opgewonde. Sy verjaar amper. Dan sal sy tien jaar oud wees. Tannie Marie en oom Pieter het gesê dat hulle vir haar ’n boek vir haar verjaardag sal koop. Lena lees baie graag. Sy hoop haar tannie en oom sal vir haar Aldo, die sirkusnar gee. Sy sal baie mooi dankie sê. Lena kan nie meer wag nie. Nog net vyf slapies, dan verjaar sy!

© Impaq

17


Handleiding G04 ~ Afrikaans Eerste Addisionele Taal

1

Eenheid

AKTIWITEIT 2.1 • •

Lees self die storie van Lena en beantwoord dan die volgende vrae. Doen die begripstoets in jou werkboek.

1. Wat is die titel van hierdie storie? 2. Wie het die storie geskryf? 3. Oor wie handel die storie?

(1) (1) (2)

Antwoord in ’n volsin. 4. Wie se ouers woon by die Smit-gesin?

(1)

Is die volgende sin waar of onwaar? 5. ’n Vrou is die hoof van Laerskool Soutpan.

(1)

6. Skryf neer hoe Lena vir haar tannie vir die geskenk sal dankie sê. 7. Dink jy dit is goed as ’n skoolkind baie lees? Hoekom sê jy so? Totaal: WENK Antwoord vraag 7 so: Ja, want .................................... OF Nee, want ............................

© Impaq

18

(2) (2)

10 x 2 = ___/20


Handleiding G04 ~ Afrikaans Eerste Addisionele Taal

Eenheid

1

AKTIWITEIT 2.2

Leer hierdie woorde vir ’n speltoets. As jy foute maak, moet jy dit weer en weer leer totdat jy dit kan skryf sonder foute. Onthou om seker te maak jy weet wat al die woorde beteken. Spellys 2 baba bad badkamer baie bak bang bed beddens been beer begin bel beste beter biltong

bloeisel blok blokkie blom blommetjie bloos blou bly bo boek bok bom boontjie boontjiesop boot

Skryf en aanbied Woordorde Wat is die regte volgorde van die woorde in ’n sin? Watter woord is eerste en watter woord is laaste? Kyk na hierdie sinne: Ben skop die bal. ↓ ↓ ↓ Wie doen wat?

© Impaq

19

My ma bak koek. ↓ ↓ ↓ Wie doen wat?


Handleiding G04 ~ Afrikaans Eerste Addisionele Taal

Eenheid

1

GEHEIMPIE! (A little secret) Die doen-woord noem ons ook die werkwoord. Kyk na die volgende: ’n Sin bestaan hoofsaaklik uit drie dele: • Die onderwerp (Wie doen iets?) • Die gesegde (Hier kyk jy na die werkwoord of doenwoord – wat word gedoen?) • Die voorwerp (Aan wie of wat word iets gedoen?) Bv. Ben skop die bal. Onderwerp = Ben Gesegde = skop Voorwerp = die bal

Bv. My ma bak koek. Onderwerp = My ma Gesegde = bak Voorwerp = koek

Bv. Ouma en Oupa drink tee. Onderwerp = Ouma en Oupa Gesegde = drink Voorwerp = tee

Bv. Die kinders oefen rugby. Onderwerp = Die kinders Gesegde = oefen Voorwerp = rugby

Deel nou die volgende sinne op in die onderwerp, voorwerp en gesegde. 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10.

Die mense kyk na die wedstryd. My pa was sy kar. Die klas eet hulle broodjies. My kat jaag die muise. Die voëls eet die saad. Ons honde blaf vir die trok. Mamma maak kos. ’n Olifant storm op ons kar af. Die leeu jaag die bok. Die kinders luister na musiek.

© Impaq

20


Handleiding G04 ~ Afrikaans Eerste Addisionele Taal

Eenheid

1

AKTIWITEIT 2.3 • • • • •

Skryf 10 “wie-doen wat”-sinne. Gebruik van die woorde in spellys 1 en 2. Skryf hierdie sinne in jou werkboek. In die blokkie is ’n paar doenwoorde (werkwoorde) wat jy kan gebruik. Weet jy wat hierdie doenwoorde beteken?

Doenwoorde (werkwoorde) eet praat leer maak lees skryf bak bou sien slaan drink plant speel gooi sny pluk was kook Taalstrukture – Soorte sinne Kyk na die volgende sinne: Sin Pieter skop die bal. Skop Pieter die bal?

Pieter, skop die bal! OF Skop die bal, Pieter!

Pieter skop die bal!

© Impaq

Watter soort Woordorde sin? Stelsin Wie doen wat? Begin met die doenwoord. Vraagsin (werkwoord) Die ander woorde bly op dieselfde plek. Onthou die vraagteken. Pieter is die persoon aan wie die Bevelsin bevel gegee word. Daar is ’n komma na sy naam of voor sy naam. Onthou die uitroepteken. Hierdie soort sin lyk net soos die Uitroepsin stelsin, maar dit is ’n uitroep omdat jy verbaas is. Gebruik ’n uitroepteken.

21


Handleiding G04 ~ Afrikaans Eerste Addisionele Taal

Eenheid

1

AKTIWITEIT 2.4 • •

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.

Verander elke keer die volgende sinne na die soort sin wat gevra word. Doen hierdie aktiwiteit in jou werkboek.

Sandra lees baie boeke. Vraagsin Gert speel met die kat. Bevelsin Dit is baie warm vandag. Uitroepsin Koop Mamma groente by die mark? Stelsin Jan maak die deur toe. Bevelsin Gee die boek vir jou sussie, Sarel! Stelsin Die blomme is baie mooi! Stelsin Groente is gesond vir kinders. Vraagsin KOPKRAPPER

Hoekom skryf ons meneer soms met ’n kleinletter en soms met ’n hoofletter? Kyk na die volgende sinne: • • •

My meneer speel rugby. Ons hoof, meneer Kloppers, hou van rugby. Kan ek asseblief my boek kry, Meneer?

Les 3: Gebruik die woordeboek Luister en praat Om die woordeboek vinnig en maklik te kan gebruik, moet ons die alfabet ken.

Sê elke letter van die alfabet hardop in Afrikaans. Sê dit nog ’n keer.

© Impaq

22


Handleiding G04 ~ Afrikaans Eerste Addisionele Taal

Eenheid

1

WENK Elke letter het ’n naam en elke letter maak ook ’n klank as jy dit in ’n woord gebruik. Onthou! Jy is nou in graad 4. Jy moet probeer om die woorde hardop in Afrikaans te spel. Geheimpie! Dis reg as jy die woorde nog klank om dit te kan uitspreek. AKTIWITEIT 3.1

Doen hierdie aktiwiteit mondelings. • Met watter letter begin jou naam? • Spel jou naam. • Spel ook jou maat se naam. • Spel al die lede van jou gesin se name.

Lees en kyk Lees hierdie rympie oor die alfabet en luister mooi na die klank van elke letter. Van A tot Z A B C D E F G H I J K L M © Impaq

is ’n aap is ’n bees was amper ’n sekel gewees is ’n donkie, hy skop agterop is ’n eend met ’n kol voor sy kop is oom Flip met ’n pyp in die mond is ’n graaf om te spit in die grond is ’n huis waar ’n vuurtjie in brand is ivoor van olifanttand is ’n juk vir die osse se nek is ’n kalfie wat ook eendag sal trek is ’n lepel is ’n mes 23


Handleiding G04 ~ Afrikaans Eerste Addisionele Taal

N O P Q R S T U V W X Y Z

Eenheid

1

is die naam van ’n voëltjie se nes is ’n oor is ’n perd is sommer ’n O met ’n stert is ’n roosknop is ’n slang is ’n tier wat die osse wil vang is ’n uur is ’n vuur is ’n wolkie daar bo in die lug is ’n kruis wat lê op sy rug is yster van ysterpaal is bra vreemd in onse taal (Uit: Trippe Trappe Trone, die groot Afrikaanse Volksrympieboek)

ONTHOU! Die letter “C” gebruik ons nie baie in Afrikaans nie.

AKTIWITEIT 3.2

Skryf Afrikaanse woorde vir die volgende prentjies. Dink wat die woord in Engels is en soek dan die woord in jou woordeboek op.

© Impaq

24


Handleiding G04 ~ Afrikaans Eerste Addisionele Taal

Eenheid

1

Lees die woorde wat jy neergeskryf het hardop en luister na die klanke. AKTIWITEIT 3.3

Leer hierdie woorde vir ’n speltoets. As jy foute maak, moet jy dit weer en weer leer totdat jy dit kan skryf sonder foute. Onthou om seker te maak jy weet wat al die woorde beteken. Spellys 3 blaas blaar bottel botter bou braai breek bring broer Š Impaq

daar dag dan dankie dans danser dam dat dertien 25


Handleiding G04 ~ Afrikaans Eerste Addisionele Taal

Eenheid

brood bruin buig bus by byt byl

1

dertig Desember deur deurknop dief diep dier

Skryf en aanbied AKTIWITEIT 3.4 • • • •

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.

Doen hierdie aktiwiteit in jou werkboek. Skryf die name van die dae van die week in die regte volgorde. Begin by Sondag. Skryf die name van die maande van die jaar in die regte volgorde. Beantwoord die volgende vrae in volsinne.

Gedurende watter maand verjaar jy? Op watter dag van die week sal jy hierdie jaar verjaar? Op watter dag van die jaar sal Kersfees hierdie jaar wees? Watter maand is die sewende maand van die jaar? Watter maand kom tussen Julie en September? Voltooi: Na ’n Donderdag kom ’n _______________. Watter maande se name begin met “M”? Watter maand kom net voor die eerste maand van die jaar? ONTHOU! Die dae en maande se name begin met ’n hoofletter.

© Impaq

26

Gr 4 afrikaans eerste addisionele taal handleiding  
Gr 4 afrikaans eerste addisionele taal handleiding