Issuu on Google+

UGALKETA


AURKIBIDEA 1. 2.

3. 4. 5. 6. 7. 8.

Definizioa Sexu-ezaugarriak 2.1 Lehen mailakoak 2.2 Bigarren mailakoak Emakumeen ugaltze-aparatua Gizonen ugaltze-aparatua Sexu-zelulak Ernalketa Haurdunaldia Erditzea


1 DEFINIZIOA Ernalketa gertatzen denetik haurtxoa jaio arteko tarteari haurdunaldi esaten saio; 9 hilabete inguru irauten du. Haurtxoa amaren baginatik kanpora ateratzeari esaten saio erditzea.Erditu aurretik likido amniotikoa duen poltsa apurtu egiten da, likido hori baginatik ateratzen da.


2 SEXU-EZAUGARRIAK LEHEN MAILAKOAK Lehen mailako sexu-ezaugarriak ugaltze-organoak dira: Emakumeen ugaltze-aparatua eta gizonen ugaltze-aparatua:


2 SEXU-EZAUGARRIAK 2.2 BIGARREN MAILAKOAK Bigarren mailako sexu-ezaugarriak ugalketarekin lotura zuzena ez duten ezaugarri fisikoak dira: Gizonek: ahots baxua, bizarra, emakumeek baino gihar handiagoak eta ile asko gorputzean Emakumeak: titiak, ahots altua, aldaka zabalak eta ile gutxi gorputzean.


3 EMAKUMEEN UGALTZE-APARATUA

Emakumeen ugaltze-aparatua hainbat organoz osatuta dago. Organo horiei sexu -organo deritze: Obulutegiak, Falopioren tronpa, umetokia, bagina eta alua.


4 GIZONEN UGALTZE-APARATUA

Gizonen ugaltze-aparatua sexu-organo hauek osatzen dute: Barrabila, hodi deferenteak, gernubidea, guruinak, eskrotoa, zakila.


5 SEXU-ZELULAK Emakumeen sexu- zelula obuluak dira. Gameto emea ere esaten zaie. Pubertaroan, 28 egunean behin, gutxi gorabehera, obulutegi bateko obulu bat heltzen da eta ateratzen da. Odoljario txiki batekin batera. Odoljario hori menstruazio edo hilekoa esaten zaio. Gizonen sexu-zelulak espermatozoideak dira. Gameto ar esaten zaie. Espermatozoideak barrabiletatik ateratzen dira, eta hodi deferenteetan eta gernubidean zehar ibiltzen dira, kanpoaldera atera aurretik. Semen-besikulak eta prostatak sortutako likido batekin, nahasten da semenarekin. Semenak espermatozoideak garraiatzen eta elikatzen ditu.


6 ERNALKETA Ernalketa esaten zaio obulu bat eta espermatozoide bat elkartzeari. Ernalketa gertatzeko, gizonaren semenak emakumearen baginara iritsi behar du. Baginatik Falopioren tronparaino. Obulua eta espermatozoideak elkartzean, zigoto deritzon zelula bat sortzen da. Banatu eta ondoren hainbat zelulaz osatutako bola txiki bat sortu arte. Bola horri enbrioi esaten zaio. Umetokira iritsi eta hango paretan itsasten da. Enbrioiak hazten jarraitzen du.


7 HAURDUNALDIA Ernalketa gertatzen denetik haurtxoa jaio arteko tarteari haurdunaldia esaten zaio; bederatzi hilabete inguru irauten du.


8 ERDITZEA Haurtxoa amaren baginatik kanpora ateratzeari esaten zaio erditzea. Erditu aurretik, likido amniotikoa duen poltsa apurtu egiten da. Likido hori baginatik ateratzen da. Urak botatzea esaten zaio horri. Erditzearen lehen fasea da fase luzeena, eta dilatazioa-fasea deritzo. Umetokiaren irteera pixkanaka-pixkanaka irekitzen da. Hurrengo fasean, egozte-fasean haurtxoa baginatik kanpora ateratzen da. Haurtxoa jaio ondoren, zilbor-hestea mozten da. Haurtxoari orbain bat gertatzen zaio: zilborra. Erditzearen amaieran, plazenta botatzen da. Fase horri plazenta kanporatzea esaten zaio.


Ugalketa