Muziek brengt mensen samen, verbindt en inspireert.
Het is een universele taal die iedereen begrijpt, ongeacht onze verschillen.
We willen dat elke bezoeker, medewerker en artiest zich veilig en welkom voelt in AB.
We hanteren een nultolerantie voor grensoverschrijdend gedrag, discriminatie, homofobie, machtsmisbruik en geweld. 2 Deze brochure helpt je om onze procedures beter te begrijpen en correct toe te passen.
Via preventieve communicatiecampagnes naar ons publiek.
Via duidelijke procedures om correct te reageren bij incidenten.
Via een sterke organisatiecultuur (het AB-DNA) die draait om waarden zoals openheid en betrokkenheid.
Grensoverschrijdend gedrag (GOG) is gedrag waarbij iemands persoonlijke grenzen overschreden worden.
In AB kan dat gaan van ongewenst seksueel gedrag tot fysiek geweld, racistische of homofobe uitspraken, of andere vormen van discriminatie. Soms zijn dat heel duidelijke of zelfs schokkende daden, maar het kan evengoed gaan om subtielere vormen van grensoverschrijdend gedrag, zoals ongewenste aanrakingen of kwetsende opmerkingen.
Grensoverschrijdend gedrag wordt altijd subjectief ervaren. Wat voor de ene persoon onaanvaardbaar is, voelt voor iemand anders misschien minder zwaar aan.
Dat maakt het voor AB-medewerkers niet altijd even makkelijk om in te schatten hoe ernstig een situatie is.
In deze brochure gaan we dieper in op de aanpak van grensoverschrijdend gedrag bij het publiek. Natuurlijk kan je als AB-medewerker ook zélf grensoverschrijdend gedrag meemaken.
→ Meer info over wat je dan kan doen, vind je op pagina 28.
Om gepast te kunnen reageren op grensoverschrijdend gedrag, is het belangrijk dat we vertrekken vanuit een gedeeld referentiepunt.
Daarom gebruiken we in AB het vlaggensysteem: een tool met vijf duidelijke criteria die ons helpen inschatten hoe ernstig het gedrag is.
Zijn alle betrokkenen akkoord met wat er gebeurt?
Is iemand in deze situatie terechtgekomen onder druk of dwang? Dat kan gaan van openlijke dreigementen tot subtielere vormen van manipulatie zoals vleierij, verwarring zaaien of iemand in verlegenheid brengen.
Zijn de betrokkenen gelijkwaardig, of is er sprake van een machtsonevenwicht, bijvoorbeeld door leeftijd, status of groepsdruk?
Gelijkwaardigheid kan ook ontbreken wanneer één persoon in conflict komt met meerdere personen.
Past het gedrag bij het ontwikkelingsniveau van de betrokken personen? Wat voor een kind van vier normaal is, is dat niet noodzakelijk voor een volwassene.
Ook ziekte of psychische kwetsbaarheid kan invloed hebben op het ontwikkelingsniveau.
Heeft het gedrag negatieve gevolgen voor de betrokkenen?
Op basis van de antwoorden op voorgaande criteria, delen we grensoverschrijdend gedrag in op vier verschillende niveaus:
Groen
Geen grensoverschrijdend gedrag
→ Geen van de criteria is van toepassing.
Geel
Licht grensoverschrijdend gedrag
→ Één of meerdere criteria zijn niet helemaal oké.
Rood
Ernstig grensoverschrijdend gedrag
→ Één of meerdere criteria wijzen
Zwart
Zwaar grensoverschrijdend gedrag
→ Één of meerdere criteria zijn ernstig problematisch.
De aanpak van grensoverschrijdend gedrag bij het publiek verloopt in vier fasen.
In elke fase spelen verschillende groepen AB-medewerkers een rol.
Vaststelling
Wie merkt het op?
Wie?
AB-Medewerker
AB-Veiligheidsteam
Awarenessteam
Inschatting
Hoe ernstig is het?
Reactie
Wat ondernemen we?
Wie?
AB-Veiligheidsteam
Wie?
AB-Veiligheidsteam Awarenessteam
Nazorg & Evaluatie
Wat leren we eruit?
Wie?
AB-Veiligheidsteam
Awarenessteam
Iedere AB-medewerker die tijdens een concert aanwezig is, kan grensoverschrijdend gedrag opmerken. Samen dragen we de verantwoordelijkheid om waakzaam te zijn. Sta je achter de bar, aan de toiletten, verkoop je jetons, zit je aan de kassa of ben je gewoon aanwezig in de zaal en zie je iets gebeuren? Of komt een bezoeker iets melden?
→ Twijfel niet en spreek iemand van het veiligheidsteam aan. Zij komen zo snel mogelijk ter plaatse, beoordelen de situatie en volgen verder op.
Kom niet tussen in conflictsituaties.
Wacht tot er iemand van het veiligheidsteam aanwezig is.
Neem elke melding van GOG serieus.
Blijf bij de persoon die GOG ervaren heeft.
Deze zinnen kunnen helpen om hen gerust te stellen:
• “Het is goed dat je dit vertelt.”
• “Ik zal je zo goed mogelijk proberen te helpen.”
• “Ik geloof wat je zegt.”
Heb je als AB-medewerker zelf te maken met GOG tijdens een concert, van een bezoeker of collega? Neem dan altijd contact op met iemand van het veiligheidsteam.
Het AB-veiligheidsteam bestaat uit het securityteam en de stewards. Samen met de productiemanager is het veiligheidsteam verantwoordelijk voor de juiste aanpak van grensoverschrijdend gedrag.
Neem elke melding van GOG serieus en minimaliseer het niet. Bij vermoeden van GOG, ga je altijd uit van het verhaal van het slachtoffer of van een derde partij die een incident komt melden.
Spreek de verschillende betrokkenen afzonderlijk aan. Breng het slachtoffer naar een veilige en rustige ruimte. Als de mensen van het awarenessteam aanwezig zijn, richten zij zich op het slachtoffer, terwijl het veiligheidsteam de dader benadert.
Luister aandachtig en stel vragen om duidelijkheid te krijgen. Respecteer de grenzen van de persoon die GOG ervaren heeft en dring niet aan op details. Vat het verhaal samen om te checken of je het goed hebt begrepen.
Is er acuut gevaar?
Neem dan contact op met de politie.
→ Kussende mensen
→ Ruziënde mensen zonder agressie
→ Gesprekken tussen bezoekers waar je inhoudelijk niet mee akkoord bent
→ Seksueel gedrag met toestemming (maar niet shockerend) Geel
→ Seks op toilet met lange rij tot gevolg
→ Racistische/discriminerende uitlatingen
→ Non-verbaal gedrag: uitlachen, staren, gebaren, ...
→ Roken/druggebruik in de zaal
→ ‘Zo niet bedoelde’-aanrakingen
Na de vaststelling van grensoverschrijdend gedrag, is het de taak van het veiligheidsteam om de ernst van de situatie in te schatten. Dit gebeurt aan de hand van het vlaggensysteem, waarbij vijf criteria helpen bepalen hoe ernstig de situatie is.
→ Gedrag dat onder een gele vlag valt, maar zich meermaals herhaalt
→ Racistische/discriminerende uitlatingen gericht naar een specifieke persoon of groep
→ Seksuele aanrakingen
→ Ernstige fysieke aanrakingen
→ Vechten
→ Vandalisme
→ Seksueel misbruik
→ Verkrachting
→ Zwaar fysiek geweld
→ Drugs dealen
Nadat de situatie correct is ingeschat, beslist het veiligheidsteam welke acties ondernomen moeten worden. Het is hierbij belangrijk om een onderscheid te maken tussen de behoeften van de persoon die het grensoverschrijdend gedrag ervaarde, en de nodige stappen richting de persoon die het gedrag vertoonde.
Indien mogelijk focust één persoon van het veiligheidsteam zich op het slachtoffer, terwijl een andere collega zich richt tot de dader. Als de mensen van het awarenessteam aanwezig zijn, focussen zij zich op het slachtoffer.
→ Geen acties nodig
→ Eventueel registreren in logboek
Slachtoffer
→ Vragen wat de noden zijn en uitleggen dat de dader indien gewenst buitengezet kan worden.
→ Volg de tips voor het omgaan met een slachtoffer.*
→ Krijgt een waarschuwing: bij herhaling van het gedrag word je aan de deur gezet
→ Of wordt meteen aan de deur gezet indien het slachtoffer dat wenst
→ Registreren in logboek
→ Terugkoppeling naar het integriteitsteam voor evaluatie
Slachtoffer
→ Een bezoeker die in deze situatie terechtkomt, heeft veel zorg en aandacht nodig. Breng het slachtoffer naar een rustige ruimte om op adem te komen.
→ Volg de tips voor het omgaan met een slachtoffer.*
Dader
→ Wordt onmiddellijk aan de deur gezet. AB volgt hierbij de eigen richtlijnen, ook als het slachtoffer dat niet nodig acht
Algemeen
→ Altijd een melding doen bij de politie (anoniem, in naam van slachtoffer of AB)
→ Management op de hoogte brengen via mail
→ Registreren in logboek
→ Terugkoppeling naar het integriteitsteam voor evaluatie.
Slachtoffer
→ Een bezoeker die in deze situatie terechtkomt, heeft veel zorg en aandacht nodig. Breng het slachtoffer naar een rustige ruimte om op adem te komen. Volg de tips voor het omgaan met een slachtoffer.*
Dader
→ Politie bellen voor aanhouding. Dader in AB houden tot de politie er is.
Algemeen
→ Management wordt onmiddellijk telefonisch op de hoogte gebracht
→ Registreren in logboek
→ Terugkoppeling naar het integriteitsteam voor evaluatie.
Zorg voor een veilige plek waar de persoon even tot rust kan komen, bij voorkeur ver weg van de dader en het publiek.
Laat de persoon weten dat je er voor hen bent en luister aandachtig. Veel mensen die grensoverschrijdend gedrag ervaren, zijn bang om niet geloofd te worden, waardoor het moeilijk is om hun verhaal te delen. Als je niet weet wat te zeggen, is luisteren vaak genoeg.
Vraag wat de persoon nodig heeft en hoe jij kunt helpen.
Slachtoffers van seksueel grensoverschrijdend gedrag krijgen vaak de schuld toegewezen (victim blaming), wat hun gevoel van schaamte en schuld kan versterken. Het is daarom belangrijk om duidelijk te maken dat het gedrag niet hun schuld is. Zeg bijvoorbeeld: “Dit had nooit mogen gebeuren” of “Het ligt niet aan jou.”
Goede nazorg is belangrijk voor het verwerkingsproces van mensen die grensoverschrijdend gedrag meemaakten.
Geef altijd een AB cares-kaartje mee.
Dit kaartje bevat belangrijke informatie over nazorg en externe hulporganisaties zoals de ‘Zorgcentra na Seksueel Geweld’.*
Vraag of de persoon contactgegevens wil achterlaten, zodat iemand van AB nadien nog contact kan opnemen om te vragen hoe het met hen gaat.
Wijs voorzichtig op het nut van aangifte doen. Hoe meer aangiftes er zijn, hoe groter de kans om de politieke druk te verhogen en verandering teweeg te brengen.
Zorg ervoor dat de persoon veilig thuis geraakt, bijvoorbeeld met een vriend, of door iemand van AB of ouders in te schakelen.
Indien nodig, kan je ook een taxi regelen.
* De contactgegevens voor externe hulporganisaties vind je ook achteraan in deze brochure.
Taken en kenmerken van het awarenessteam
→ Je draagt een herkenbaar kledingstuk zodat bezoekers je gemakkelijk kunnen herkennen.
→ Met een open en niet-oordelende houding ben je benaderbaar voor alle bezoekers. Wat zij jou vertellen, blijft confidentieel.
→ Je loopt rond, draagt zorg, monitort de veiligheid en moedigt het ‘omstaanderseffect’ aan, zodat bezoekers zich collectief verantwoordelijk voelen voor een veilige omgeving.
→ Als je merkt dat iemand zwaar onder invloed is, spreek je hen aan. Check of ze oké zijn, of er vrienden in de buurt zijn, en of ze iets nodig hebben.
→ Je biedt steun aan bezoekers die zich onwel of onveilig voelen. Vaak gaat het om delicate situaties waarbij het veiligheidsteam niet per se nodig is. Er is een quiet room met gratis water waar je bezoekers naartoe kunt brengen.
→ Sommige situaties kan je misschien met humor deëscaleren maar als het serieuzer wordt schakel je meteen het veiligheidsteam in. Zij richten zich op de persoon die GOG vertoont, terwijl jij je focust op de persoon die het ervaarde.
In deze brochure focussen we vooral op de aanpak van grensoverschrijdend gedrag bij het publiek. Natuurlijk kan je als AB-medewerker ook zelf grensoverschrijdend gedrag meemaken.
Indien je grensoverschrijdend gedrag ervaart tijdens een AB-activiteit, neem je altijd contact op met het veiligheidsteam. Zij volgen met jou dezelfde stappen als met het publiek.
Ook op de werkvloer kan grensoverschrijdend gedrag plaatsvinden. Ervaar je gedrag van collega’s, artiesten of externen als grensoverschrijdend dan zijn er verschillende mogelijkheden. Je kan contact opnemen met je leidinggevende, HR of een vertrouwenspersoon. Bij een vertrouwenspersoon kan je veilig met je verhaal terecht, zonder dat er noodzakelijk ingegrepen wordt. Wil je officieel melding maken van wat je is overkomen, dan stap je best onmiddellijk naar je leidinggevende of HR.
Vertrouwenspersonen
Kurt Vandebroek kurt.vandebroek@abconcerts.be
Karolien Van Humbeeck karolien.vanhumbeeck@abconcerts.be
HR Manager
Ilse Schoonackers ilse.schoonackers@abconcerts.be
Zorgcentrum na Seksueel geweld ( ZSG) Brussel
Hoogstraat / Rue Haute 320
1000 Brussel / Bruxelles
02 535 45 42 • 02 535 36 66
CPVS@stpierre-bru.be
→ Andere lokale zorgcentra te vinden via zsg.belgium.be
RoSa vzw
Zennestraat 30
1000 Brussel
02 511.56.22 rosavzw.be/contact
Instituut voor Gelijkheid
van Vrouwen en Mannen
Victor Hortaplein 40 1060 Brussel
02 233 44 40 igvm-iefh.belgium.be
Centrum voor Algemeen
Welzijnswerk - CAW
Gustave Schildknechtstraat 9 1020 Brussel
02 422 49 49 gezondleven.be/contact
1712
Professionele hulplijn voor vragen of geweld, misbruik en kindermishandeling
Tele-Onthaal
Anoniem contactpunt voor kleine en grote zorgen
Telefoonnummer: 106 Chatten: tele-onthaal.be
Unia
Victor Hortaplein 40/bus 40
1060 Brussel
02 212 30 00 unia.be
De Druglijn
078 15 10 20 druglijn.be
Zit je met vragen of opmerkingen na het lezen van deze brochure?
Je kan ook steeds contact opnemen met: care@abconcerts.be