__MAIN_TEXT__
feature-image

Page 1

MABIROKAN TI DIOS ITI SADINOMAN A LUGAR TRAVEL GUIDE ILOCOS travelguideilocos.com

Ta wid (T he Heritage) (The

NEWS

MAGASIN M A PA G TA L K A N PA N G N A M N A M A A N

VOL. XI NO. 5 P7.00 APRIL 4-10, 2011 (ENTERED AS SECOND CLASS MAIL MATTER AT VIGAN POST OFFICE ON JULY 9, 2002)

PANID 4

TA WID NEWS MA GASIN MAGASIN

can be accessed at .ta widne wsma www.ta .tawidne widnewsma wsmagg .com www www .jasper espejo .com www.jasper .jasperespejo espejo.com www .kamalig .b lo gspot.com www.kamalig .kamalig.b .blo logspot.com

Laoag City, kampeon iti Tobacco Festival streetdancing competition Naghold-ap Indian national, natnag iti ima dagiti otoridad STA. CRUZ, Ilocos Sur Ibilang ti kapolisan ditoy nga ili a nawaran ti grupo dagiti hold-aper a mangbikbiktima kadagiti ganggannaet kalpasan a natiliw ti maysa a suspek a nainbolbar iti pannakahold-ap ti maysa nga Indian national ditoy nga ili itay nabiit. Naipiskot ti suspek a nainaganan Reynante Valdez y Molina, 36, awanan panggedan ken residente iti Barangay Becques, Tagudin, Ilocos Sur kalpasan a kinamat dagiti lumugar ida ken ti kaduana iti panagpanggepda nga aglibas nga agturong iti Barangay Villa Gracia. Nabigbig met ti kaduana a ni Romando Ulpindo y Valdez, kalugaran met laeng ti natiliw. Iti panagimbestiga dagiti polis, naammuan nga agdaldaliasat ni Som Singh, agnaed iti Barangay Ayusan, Sta. Lucia, Ilocos Sur, iti national highway a sakup ti Barangay Caparia-an ditoy met laeng nga ili idi agarup alas 1:15 ti malem ti Marso 24 ket idi makagteng iti nadakamat a lugar, inobertekan dagiti suspek a nag-lugan iti motorsiklo sada imbilin ti panagsardeng ti biktima ken panangtutokda iti imuko a kagiddan ti panangideklarada iti hold-ap. Dagus a ginammatan dagiti suspek ti petaka ti Indian

PANID 4

Higante a nadubla a tabako, sentro ti atension iti Tobacco Day

TOBACCO FESTIVAL STREETDANCING COMPETITION. Ti Pamulinawen Dance Group ti Laoag City ti maysa kadagiti paborito dagiti tattao a naglilinia iti igid ti kalsada bayat ti streetdancing competition a naangay idi malem ti Marso 28, 2011 kas paset ti panagpiesta ti Candon City. (Rinetrato ni Freddie Lazaro/PIA, Vigan City)

Suporta iti SEAIR, indagadag ti gobernador ti I. Sur

Gov. Luis “Chavit” Singson

Benepisario ti Social Pension Program, narebisa STO. DOMINGO, Ilocos Sur - Rinebisa ti opisina ti social and welfare development ditoy nga ili dagiti benepisario iti programa ti national government a Social Pension Program agsipud iti pannakaduktalda nga adda dagiti nairaman iti listaan a diskualipikado a

benepisario iti nasao a programa. Segun ken ni Fe Valencia, municipal social welfare and development officer, nga adda dagiti naduktalan ti opisinada a nairaman iti listaan dagiti benepisario iti babaen ti Social

PANID 6

VIGAN CITY - Indagadag ni Gov. Luis “Chavit” Singson ti panangsuporta dagiti umili iti Southeast Asian Airlines ditoy Vigan tapno agtultuloy ti operasion ti nasao a kompania ti eroplano ditoy siudad. Pormal a nangrugi ti operasion ti SEAIR idi Pebrero 25. Mamindua iti tunggal lawas ti biahe ti eroplano. Tunggal Biernes, sumanglad iti Vigan Airport iti alas-2 ti malem ken agsubli iti 3:30 PM, idinto a tunggal Domingo, 3:30 ti malem ti isasangpetna ken agsubli iti 4:30 PM. Dinawat ni Singson kadagiti umili a suportaranda ti biahe ti eroplano iti probinsia ta daytoyen ti mangiyasideg ti Ilocos Sur iti Metro Metro. “Babaen itoy, umadu dagiti turista a pumasiar iti probinsia ket kagiddan daytoy ti panaggaraw met ti ekonomia ditoy a dakkel nga addang iti panagduras ti probinsia,” kinuna pay ni

Singson. “Adu rigattayo a nangkumbinsir (SEAIR management), mabayagto manen a makaawistayo nga adda agbiahe nga eroplano ditoy Vigan no ditayo suportaran daytoy,” kinuna ni Singson. Kinuna met ni SEAIR Vice President for Flight Operations Adelberto Yap a makatulong ti SEAIR iti pannakaitandudo ti turismo iti Ilocos Sur babaen ti panagallukoyda kadagiti turista nga aglugan iti eroplano tapno pasiarenda dagiti napipintas a luglugar a masarakan iti probinsia.

Segun ken ni Yap, naannayas ti panagsanglad ti eroplano iti eropuerto agsipud ta maiyannurot ti kalawana a 1,200 a metro para iti 32-seater nga eroplanoda. Nupay kasta, insingasing ni Uap ti pannakaipasdek iti silaw iti runway tapno mabalin ti PANID 6

4 natay iti nagsisina nga aksidente ti lugan

CHESS TOURNAMENT. Da Candon City Vice Mayor Alfonso Singson ken Grandmaster John Paul Gomez ti nangipagna iti ceremonial move iti panaglukat iti Candon City Chess Tournament kas maysa kadagiti aktibidad iti panangselebrar ti piesta ti Candon City. (Danny Antalan)

BANTAY, Ilocos Sur Nagsasaruno dagiti aksidente ti lugan a napasamak iti uppat nga ili ditoy probinsia a nakatayan ti uppat a tao. Iti report a simmangpet iti provincial police office ditoy, napasamak ti aksidente a nakainbolbaran ti lugan iti Poblacion, San Ildefonso idi Marso 24, iti Villa Quirino, San Esteban idi Marso 26, iti Barangay Aggay, Bantay ken iti Sitio Bissayot, Barangay Comillias Norte, Cervantes, Ilocos Sur idi Marso 28 a nakatayan da Edsel Rabaca y Magno 19; Reynanto Espanto y Guerzon, 19; Dennis Antiporda del Castillo, 40; ken Albert Ambas y Walding, 51. Iti San Ildefonso, napasamak ti aksidente iti barangay road a sakup ti Poblacion West idi agarup 8:10 ti rabii ti Marso

PANID 3

CANDON CITY - Kas ninamnama, imbalat ti Laoag Pamulinawen dance group dagiti walo a nakabalubalna para iti championship ket inyawidna ti P75,000 a premio. Maikadua ti Teodoro Hernaez National High School ti Santa Lucia ket inyawidna ti P50,000 a premio ken maikatlo ti Dili National High School ti Santa Cruz, Ilocos Sur ket inyalatna ti P30,000 a premio. Rinibu a tattao ti nagbuya iti streetdancing ken showdown competition a naangay iti Candon City Quadrangle iti likudan ti Candon South Central School idi Marso 28. Kabayatanna, ti higante a nadubla a tabako ti maysa kadagiti kangrunaan a nakaawis iti panagdayaw dagiti

rinibribu a tattao a nakipagrambak iti Tobacco Festival a naangay ditoy siudad itay nabiit kas paset ti maika-113 nga anibersario ti “Ikkis Ti Candon” ken maika-10 a tawen ti panagsiudad ti Candon. Immuna a naiparang ti higante a nadubla a tabako bayat ti panakaisayangkat ti tobacco rolling contest (panagdubla) ken Tobacco Day iti Candon City Plaza idi Marso 24 sa karaman a naiparada idi Marso 28 a pannakaisayangkat metten ti streetdancing competition. Indauluan ni National Tobacco Administration chief Edgardo Zaragoza ti pannakarambak ti Tobacco Day a pannakapili ti Miss Virginia Tobacco, kadakkelan a salip ti

PANID 6

Tagilako a karne, nanginngina iti Sinait ngem Cabugao SINAIT, Ilocos Sur - Nanginngina ti presio ti karne ti baboy a mailaklako iti tiendaan publiko ditoy nga ili ngem iti Cabugao, segun iti report manipud iti market supervisor iti sangguniang bayan itay nabiit. Iti panagreport ni Market Supervisor Joel Ibe iti sangguniang bayan, impalgakna a nanginngina ti presio ti mailaklako a karne ti baboy iti public market ti Sinait no maikompara iti presio ti karne ti baboy a mailaklako iti kaparanget nga ili ti Cabugao gapu iti kaawan ti price control ditoy nga ili. Pinaayaban ti sangguniang bayan ni Ibe gapu iti panagreklamo dagiti consumers iti kinangina ti presio ti baboy

ditoy nga ili. Segun ken ni Ibe, mailaklako ti karne ti baboy iti Sinait iti P180 kada kilo idinto a P170 laeng iti Cabugao, nupay maymaysa met ti agparparti iti mailako a karne ti baboy kadagitoy dua nga ili. Mailaklako met ti karne ti manok iti Sinait iti P150 kada kilo idinto a P130 laeng iti Cabugao. Ngem kinuna ni Ibe a ti kaawan ti price control ti makagapu iti kinangina iti presio ti karne a mailaklako iti tiendaan gapu ta awan ti makaiparit kadagiti partidor a mangipangato iti tagilakoda. Kabayatanna, inwaragawag ti sangguniang bayan ti San

PANID 6

Pannagbat, pammagsol, napasamak iti Sta. Maria STA. MARIA, Ilocos Sur Dua a kaso a nakaaramatan ti tadem ti naireport iti provincial police office a napasamak ditoy nga ili itay nabiit. Iti immuna a report, madama nga agmamadiong da Jona Durat, Jane Bermudez y Jularbal, Edzan Grace Velasco ken Florence Felicitas idi agarup 5:40 ti malem ti Marso 27 idi kellaat nga immasideg ni Alfonso Durat y Manuel, 44, residente iti Barangay

Poblacion, sana tinagbat ti lamisaan ngem nairaman ti makannawan a dua a ramay ni Bermudez. Mapapati a nakainum ti suspek ken makapungtot iti asawana a ni Jona a makimadmadiong. Kinumpiska dagiti polis ti buneng ni Durat nga agatiddog iti 17.5 a pulgada. Kabayatanna, dati a susik ti nangbagsolan ni Robert

PANID 3

MAYOR TI KAUAI. Kinagrupo da Mayor Bernard Carvalho, county of Kauai (sentro, likud) ken Mrs. Regina Carvalho da Vice Gov. Deogracias Victor Savellano, Provincial Administrator Victoria Cu kalpasan ti dinner party nga impaay ti gobierno probinsial iti delegasion idi pimmasiarda iti Ilocos Sur itay nabiit. (Dante Tacata/Mancielito Tacadena)


Tawid News-Magasin

2 TAWID NEWS MAGASIN SALVADOR A. ESPEJO - PUBLISHER EDITORIAL STAFF: JAIME M. AGPALO, JR., Editor; ROSE A. ESPEJO, Circulation Manager; DANNY ANTALAN, ROY ARAGON, MANCIELITO S. TACADENA, Contributing Writers; JULIE BETH BALITE, Lay-out Artist; JASPER. A. ESPEJO, Website Master; Dante Tacata, Contributing Photographer. The Tawid News Magasin with Editorial and Business Office at Rivero St., Cuta, Vigan, Ilocos Sur, is published weekly in English and Iluko and circulated in Ilocos Sur, Ilocos Norte, La Union, Pangasinan and the Cordillera Administrative Region and can also be accessed at www.tawidnewsmag.com. Tawid News Magasin welcomes contributions for publication, including properly captioned photographs. Manuscripts submitted must be typewritten, double-spaced. The Editors reserve the right to reject or abridge articles submitted in keeping with editorial policy and space. Except the editorial, the opinions expressed herein are those of the writers and contributors and do not necessarily reflect those of the publisher. Send articles with stamped and self-addressed envelope to the Editor: Tawid News Magasin, Rivero St., Barangay 9, Vigan City, Ilocos Sur. EMail Address: tawidnews@Yahoo.com. For your advertising needs, call: Cellphone #09163002969 or 09228109420. Member, Publishers Association of the Philippines, Inc. Member, Federation of Prov. Press Clubs of the Phil.

PAPI

FPPCP

ADVERTISEMENT RATES: 1 Whole Page, Back - P16,000; 1/2 page - P8,000; 1/4 page - P4,500; 1/8 page - P2,500; Full Page, Inside P12,000; Half Page, P6,000; 1/4 page - P3,500; 1/8 page - 2,500. Minimum insertion - P500.00; COMMERCIAL RATES - P300/column inch (Rates applicable for one color and single issue only); LCR PUBLICATIONS - P2,500; 1 Year Subscription - P1,000.00 (local); $80 (abroad).

EDITORIAL Mandatory tip, padagsen iti riding public Naawis ti imatangmi itay nabiit ti maysa a damag a nagkunaan ti maysa a nangato nga opisial ti transportasion a mangrugi iti mabiit ti panagkolekta dagiti taxi drivers iti kanayonan a P15 a mandatory tip iti panangitulodda kadagiti pasaheroda. Sabali laeng ti flag down rate apaman a limmugan ti pasahero iti taksi. Immun-una iti daytoy, nangidatag ti Samahan ng Taxi of Cordillera Administrative Region ken dadduma pay a taxi operators iti petision iti regional board para iti madagdagus a panangaprobarna iti kiddawda a mandatory tip maigapu kano iti dandani linawas a panagpangato ti presio ti gasolina. Ala, saantayo a mababalaw dagiti taxi operators nga agkiddaw iti nangatngato a fare rate agsipud ta agpayso met a dakkel ti ngimmatuan ti presio ti gasolina gapu iti mapaspasamak a riribuk iti Nagtengnga a Daya. Iti biangmi, kasapulanen a maingato ti agdama a flag down rate a P25 ken kanayonan a P1.50 para kadagiti sumarsaruno a kilometro. Ngem makunami nga uray ti P40 flag down rate kas kiniddaw dagiti taxi operators ket nadagsen nga ibaklay ti riding public. Nalabes unayen no adda pay mainayon a P15 mandatory tip para kadagiti taxi drivers! Masiripmi a maysa a namkuatan dagiti taxi drivers a nagkiddaw iti mandatory tip ti bumasbassit a matgedanda agsipud iti kinangina ti presio ti gasolina. Ngem karigat ti tiempo ita. Laglagipen koma dagiti taxi drivers a saan a babaknang amin dagiti agluglugan iti taksi. Kaadduanna kadagiti agluglugan ti taksi dagiti middle income nga umili nga adda nasken a papananda ken agkamkamat iti oras, banag a saanda a magunod no agluganda pay laeng iti dyip a sa la agtaray no napunnon ti lugan. Mabalin a saan a makita dagiti taxi drivers a no mapadagsenan unay dagiti agluglugan iti taksi gapu iti mandatory tip ken nangato a flag down rate, aglugandanto laengen iti dyip wenno bus ket agbalagbagto met laeng kadakuada ti bumasbassit a pasaheroda nga agtungpal iti basbassit a matgedanda. Apay ketdin a mandatory nga ikkam iti tip ti maysa a taxi driver ket pagrebbengannaka nga itulod iti papanam no agluganka iti taksina? Adda iti pasahero ti diskresion no ikkanna iti tip ti drayber aglalo no nadayaw daytoy ken nasayaat ti serbisiona ngem saan a kas panagtungpal iti pammilin. Iti met biang ti DOTC, inadalna kadi a nasayaat ti ibunga daytoy a pannakaipakat ti mandatory tip kadagiti taxi drivers? No di pay kayat nga ipakat dagiti dadakkel a pagilian ti mandatory tip, ditoy ketdin pagiliantayo ti pakaipakatanna? Saankami a masdaaw no mabato ti DOTC kadagiti pammabalaw ken kritisismo iti daytoy a panangipalubosna ti mandatory tip kadagiti taxi drivers.#

WZRD Printing Press and Graphics Design

OFFSET, LETTERPRESS, RECEIPTS, RIZO TEL. NOS. 077-7425361 FAX: 742-5360 CELL . NOS. 0922-8452888/0927-5328888

Services Offered: PRINTING: Souvenir Programs, Invitations, Letterheads, Newspaper, Tarpauline, School and Office ID’s, Flyers, Diploma, Official Receipts, Digital Printing, Rizograph, Duplication, Bookbinding, Solicitation Envelops, Raffle Tickets, Certificates, Graphics Design & Lay-out For your printing needs, come visit us at: Candon City Mall (at the back of JOLLIBEE) Candon City, Ilocos Sur

MRS. NENITA A. DISU General Manager

12345678901234567890123456789012 12345678901234567890123456789012 12345678901234567890123456789012 12345678901234567890123456789012 ITI DUYOG TI SINGASING 12345678901234567890123456789012 12345678901234567890123456789012 JAIME M. AGPALO 12345678901234567890123456789012 Dagiti di maus-usar a point of view (MAIKADUA A PASET) Kuna pay ni apo Rey Duque nga uray ni nalatak unay a nobelista, Ayn Rand ket inaramatna met ti kasta a point of view iti nobelana a ‘Fountainhead’. Ayn Rand ti nom de plume ni Alisa Zinov'yevna Rosenbaum. Idi met pakauna ti 1991 a nabasak ti sarita ni Peter La. Julian a “Casa Fernandez” iti maysa a libro. Dimmagasak idi iti Philippine Information Agency iti San Fernando, La Union. Masansan idi a dumagasak dita ta adu ti mabasa iti libraryda. Dita met nga agtrabaho idi ni Manong Peter La. Julian ken Manong Manuel Diaz. Kalpasan ti pannakabasatayo iti sarita, nagarapaaptayo a makasurat iti kasta a POV ngem nagpatingga laeng iti arapaap idinto a duan a dekada ti napalabas. Iti pagiwarnak ken magasin, saan a kayat ni mannurat E. B. White a mabasa ni Mitchell Ivers ti libro a “The Random House Guide to Good Writing” a naipablaak idi 1991 ta kas kunana maysa daytoy nga “impression that the stuff was written by a set of identical twins or the members of a tumbling act”. Dayta ti rasonna. (Agyamanak unay ken ni Manang Chit Quintero ti nalaing a mannurat ken periodista iti Bangued, Abra ta naaddaanak iti kopia itoy a libro.)

Ngem adda dagiti mangususar kadaytoy a point of view, maysa ditan ti kolumnista ti ‘The New Yorker’ a ni Lillian Ross. Kuna ni Mitchell Ivers: “The voice is appropriate when speaking for a group of people who share your views to an audience that similarly share those views. It can, however, sound smug and elitist, and it should be used with caution … the first-person plural is often less impersonal than the third person and less egocentric than the first-person singular.” Nasken unay ti panagannad ken panangamiris iti topiko ti sarita no maiparbeng met laeng a pangaramatan itoy a POV. Ta sakbay nga agsurat, amirisen met a nalaing no maitutop wenno saan ti usaren a POV; no komportableka met laeng a mangsurat wenno kayarigam ti mabekbekkel iti inka panagsurat. Maisingasing ngarud ti panangamiris itoy a banag. Mabasa met iti Wikipedia. Org: “In the first-person-plural point of view, narrators tell the story using "we". That is, no individual speaker is identified; the narrator is a member of a group that acts as a unit. The first-person-plural point of view occurs rarely but can be used effectively, sometimes as a means to increase the concentration on the character or characters the story is about. Examples: William Faulkner in ‘A Rose for Emily’ (Faulkner was an avid experimenter in

using unusual points of view see his ‘Spotted Horses’, told in third person plural), Frederik Pohl in ‘Man Plus’, and more recently, Jeffrey Eugenides in his novel ‘The Virgin Suicides’ and Joshua Ferris in ‘Then We Came to the End’. Dagita ti mangiparangarang a nabayagen a maus-usar dagitoy a POV. Napamalangaak pay idi nabasak ti ‘A Rose for Emily’, iti panid 443-449 iti libro a “Fiction 100 An Anthology of Short Stories” nga impablaak ti Mcmillan Publishing Company iti New York. Saan laeng a dayta ngayed ti naglaok a POV no di ket immatras pay ti pakabuklan ti sarita. Immuna a naibaga ti pannakatay ni Emily Grierson, sa nadakamat ti pakasaritaanna. Naisabali met saan? Adda met sarita iti Iluko a nasurat a kastoy. Maymaysa laeng ti naputar a kastoy a sarita iti Iluko, ti ‘Apay Ngata, Sabong, A Naisalsalumina?’ a sarita ni Atty. Benjamin Pascual – Immuna a naiparang ti pannakatay ti asawana sa nagatras ken naggibus idi damona a pannakasirpat. Isu a kunaen dagiti komentarista idi nga uray irugim a basaen iti gibus wenno iti tengnga ti sarita sa igibus iti rugina mabalin latta. Agpada ngamin nga episodic dagiti sarita da Faulkner ken Tata Ben. Sinurat dagiti singin wenno sumisirko a kuna ni E. B. White ta uray sadino ti pangirugiam a

APRIL 4-10, 2011 panangbasa – iti rugi, tengnga wenno iti gibus mabalin latta. Agbaliwbaliw met ti POVna – gapu iti pannakailawlawag dagiti pasamak. Ngem nasken la unay ti panagannad no suraten daytoy ta kumplikado. First person plural ti POV, ngem no agidetalie iti maipapan dagiti dadduma pay a tignay ken gunay, ken maipapan kadagiti dadduma pay a karakter, singular ti maaramat. Pinadastayo met ti nangsurat ti kastoy a POV itay nabiit tapno matungpalen ti nabayag a panggeptayo – iti duan a dekada. Ken kalpasan ti dua a tawen a napukawtayo no kasano ti agsurat gapu iti panagpukaw ti lagip wenno nagpasugnod ti musa ti panagsuratan, adtoy itan. Adtoy man a mangadawtayo iti maysa a paset ti sarita: “Eksakpor, compañero! Buenas dias, hasta la vista. Addaka iti Purok La Loma! Dita makin-amianan a purok ti Cubao.” Inellekanmi ni Butirog a kellaat a timmakder, simmungbat ken nangtambotambor pay ti kimmaramba a buksitna babaen kadagiti dakulapna, agsasaruno ti panangkiddayna iti sangaili. Napasig ti tono ti panagsasaona a kunam la no nabayagen a kabaddungalanna ti sangaili. Kadakami a tallo, isu ti kalaingan a sumao. Siguro, gapu ngata iti nagrarapit a sallapiding dagiti bibigna? “Ania nga eksakpor nga ibagbagam met?” Tinaliawmi ni Allit a nagrupanget, kinudkodna ti semi-kalbo a buokna. Ipagarupmi lattan a dinan sa naawatan ti pasakalye ni Butirog. Nalawag a nakitami ti napartak a panangpidut daytoy iti napalanas, manileng ken bassit a kumunig a banag a kas kalukmeg ti tammudo, ngem kasla nakigtot ta nagPANID 6

TI KONTROBERSIA A PINATAUD TI PANNAKAIDEPORTAR ITI TSINA DAGITI 14 TAIWANESE A NAARESTO ITI PILIPINAS NI TATANG LAKAY (MAUDI ITI DUA A PASET) Kinapudnona, adu ti nasdaaw iti mapaliiw a naidardaras a pannakaideportar dagiti 14 a Taiwanese nationals ken 10 a Chinese manipud iti mainland China. Kasungani iti imbaga ti Bureau of Immigration, idi simrek dagiti ganggannaet ditoy pagilian, adda impaki-ta dagiti naaresto a Taiwanese nationals a balido a dokumento a mangpaneknek nga umilida iti Taiwan. Mapapati pay nga inikkan ti Immigration dagitoy iti clearance. Kinuna met ti National Bureau of Investigation a kalpasan nga inarestoda dagiti suspek, impaimada dagitoy iti Bureau of Immigration para ti pannakaberipika ti estadoda ken no addaan dagitoy iti rekord a kriminal ngem saan a tapno maipababaenda iti deportation proceeding. Anian a pannakasdaaw ti NBI ta imbilin metten ti BI a madeportar dagitoy a saanda man laeng a napakaammuan kas otoridad a nangaresto kadakuada. Kasta met a naideportar dagitoy nga awan man laeng ti naisayangkat a hearing ken saan man laeng a napakaammuan dagiti abogadoda tapno maipaayanda koma iti umisu a proseso kas kiddawen ti kalinteganda a kas tao. Madakamat ditoy nga iti baet ti kaadda ti impaulog ti Court of Appeals a writ of habeas corpuz idi Enero 31, 2011, karaman dagiti 14 a Taiwanese nationals kadagiti 10 a Chinese a pinaideportar latta ti BI iti pay met ngarud mainland China, iti baet ti panangipetteng dagiti official

ti Taiwan ken dagiti abogado dagitoy a kailianda dagiti sangapulo ket rumbeng nga iti Taiwan ti pakaideportaranda. Impaulog ti CA ti pammilin kalpasan a kinumpirmaran ni Ambassador Amadeo Perez, dadaulo ti board ti Manila Economic and Cultural Office (MECO) iti Taiwan nga iti mismo nga opisinada ti nangiyisio kadagiti travel visa kadagiti 14 a Taiwanese nationals. Iti biang ni Sen. Chiz Escudero, maysa a panaglabsing iti bukod a linteg ti pagilian ti inaramid ti BI. Kinunana a saan a maikanatad a ti BI ti mangeddeng no legal wenno saan ti pannakadetene dagiti naaresto a ganggannaet, agsipud ta agtaud ti otoridad iti korte. Madakamat pay ditoy a kas sagudayen ti Philippine Immigration Act mainaig iti paglintegan ken annuroten iti deportasion, sakbay a maipakat ti deportasion, kasapulan ti clearances manipud iti korte, iti NBI ken iti Philippine National Police. Ngem iti baet dagitoy a pannakababalawna, inkalintegan ti Ledesma nga insayangkatda ti umisu a proseso sakbay a naideportar dagiti ganggannaet a Taiwanese ken Chinese nationals. Yan ti rigatna, sinarurongan met ti Department of Justice ti inaramid ti BI. Kasta met nga inyunay-unay ni Palace spokesperson Edwin Lacierda a saan a kasapulan nga agpadispensar ti Pilipinas iti gobierno ti Taiwan. Kinuna pay ni Lacierda a takderan ti Pilipinas ti panangideportarna kadagiti ganggannaet a Taiwanese ken Chinese nationals agsipud ta di kayat ti pagilian nga agbalin ditoy a

pagpaknian dagiti kameng ti internasional a sindikato ti krimen ken tapno masalakniban ti nasional nga interes ti pagilian. Ngem ti isyo ditoy no apay a nairaman a naideportar dagiti 14 a Taiwanese nationals iti mainland China imbes nga iti naggapuanda a pagilian. Dayta ti kayat dagiti agtuturay ti Taiwan a mapasamak. Dayta ti dakkel a nagsakitan ti nakemda. Gapu kadi ta ti China ti nagkiddaw iti pannakaaresto dagitoy a kameng ti internasional a crime syndicate? Masirip ti sungbat iti saludsod iti imbalikas ni DOJ Secretary Leila de Lima: “Inkeddeng ti gobierno ti Pilipinas ti deportasion iti China tapno masigurado a naan-anay a madusa dagiti masuspetsa a kriminal nga elemento. Kasta met a maiyannurot iti nasional nga interestayo a mangsalaknib iti pagilian ken dagiti umilitayo kadagiti dakes a ganggannaet. Innayon ni de Lima: Ti pannakausig dagiti suspek iti China para iti krimen nga estapa wenno kapadpadna a basol ti kasayaatan nga opsion agsipud ta residenteda amin iti dayta a pagilian....” Iti biang ti DOJ, sumagmamano nga agilinlinteg a pakairamanan ni Sen. Miriam Defensor-Santiago ken ti liderato ti pagilian, rebbengna laeng ken maikanatad nga iti China ti pakaideportaran dagiti naaresto ditoy pagilian agsipud ta sursurotentayo ti One China Policy. Kas nadakamaten, maymaysa laeng ti China ket maysa laeng ti Taiwan a probinsia ti China. Yan ti rigatna, nasukit ti karirikna dagiti opisial ti

Taiwan. Pinabasolda dagiti agtuturaytayo a nagkurno iti pressure manipud iti China. ket imballaagda nga agballatek daytoy “serioso a biddut” kadagiti 80,000 a kailiantayo nga agtrabtrabaho iti dayta a pagilian. Pinaayaban ti gobierno ti Taiwan ti special a representativeda ditoy pagiliantayo. Idi damo nga ipapanna iti Taiwan, saan met a nagballigi ni dati a Sen. Mar Roxas nga imbaon ni Pres. Benigno Aquino III a mangpalamiis iti uloda. Narikna dagiti kailiantayo ti resulta ti pannakasugat ti rikna ti Taiwan: naing-inget ken atatiddog itan ti pannakaproseso ti aplikasionda para iti bisa. Adda pay tignay ti gobierno ti Taiwan a saanen nga aggawat pay kadagiti Pilipino a trabahador no di ket kadagiti sabalin a pagilian. Kas posible a panangatur ti gobierno (nupay saanna nga annugoten iti publiko) ti mapapati a biddut ti BI, saanen a nakumpirma ti pannakadutok ni Ledesma a mangipangulo iti nasao nga ahensia. Posible met a pinakalma daytoy nga addang ti gobierno dagiti opisial ti Taiwan ket saandan nga intuloy ti panangiparitda ti panagtrabaho dagiti kailiantayo iti pagilianda. All’s that well ends well a kunada. Ngem akuen man wenno saan ti gobierno, dakkel a biddut ti napasamak. Agpaay koma daytoy a leksion kadagiti dadaulo dagiti nadumaduma nga ahensia ti turay tapno saanda nga agdardarasudos a mangipakat iti pangngeddeng a mabalin a pakadadaelan ti relasiontayo iti sabali a pagilian.#


Tawid News-Magasin

APRIL 4-10, 2011 SUNDAY APRIL 10, 2011 5th Sunday of Lent Ps 130:1-2, 3-4, 5-6, 7-8 With the Lord there is mercy and fullness of redemption.

TARAON TI PANUNOT: TI ANNONGEN TI ASAWA A BABAI NI MA. THERESA B. SANTOS

1st Reading: Ezk 37:12-14* This is what Yahweh says, “I am going to open your tombs, I shall bring you out of your tombs, my people, and lead you back to the land of Israel. You will know that I am Yahweh, O my people! when I open your graves and bring you out of your graves, when I put my spirit in you and you live. I shall settle you in your land and you will know that I, Yahweh, have done what I said I would do.” 2nd Reading: Rom 8:8-11* Brothers and sisters, those walking according to the flesh cannot please God. Yet your existence is not in the flesh, but in the spirit, because the Spirit of God is within you. If you did not have the Spirit of Christ, you would not belong to him. But Christ is within you; though the body is branded by death as a consequence of sin, the spirit is life and holiness. And if the Spirit of Him who raised Jesus from the dead is within you, He who raised Jesus Christ from among the dead will also give life to your mortal bodies. Yes, he will do it through his Spirit who dwells within you. Gospel: Jn 11:1-45 (or Jn 11:3-7, 17, 20-27, 33-45)* ... Martha and Mary sent this message to Jesus, “Lord, the one you love is sick.” On hearing this Jesus said, “This illness will not end in death; rather it is for God’s glory and the Son of God will be glorified through it.” It is a fact that Jesus loved Martha and her sister and Lazarus; yet, after he heard of the illness of Lazarus, he stayed two days longer in the place where he was. Only then did he say to his disciples, “Let us go into Judea again.” ...When Martha heard that Jesus was coming, she went to meet him while Mary remained sitting in the house. And she said to Jesus, “If you had been here, my brother would not have died. But I know that whatever you ask from God, God will give you.” Jesus said, “Your brother will rise again.” Martha replied, “I know that he will rise in the resurrection, at the last day.” But Jesus said to her, “I am the resurrection; whoever believes in me, though he die, shall live. Whoever lives and believes in me will never die. Do you believe this?” Martha then answered, “Yes, Lord. I have come to believe that you are Christ, the Son of God, he who is coming into the world. ...As for Mary, when she came... fell at his feet and said, “Lord, if you had been here, my brother would not have died.” ...Then he asked, “Where have you laid him?” They answered, “Lord, come and see.” And Jesus wept. Jesus was deeply moved again and drew near to the tomb. It was a cave with a stone laid across it. Jesus ordered, “Take the stone away.” Martha said to him, “Lord, by now he will smell, for this is the fourth day.” Jesus replied, “Have I not told you that if you believe, you will see the glory of God?” So they removed the stone. Jesus lifted up his eyes and said, “Father, I thank you for you have heard me. I knew that you hear me always; but my prayer was for the sake of these people, that they may believe that you sent me.” When Jesus had said this, he cried out in a loud voice, “Lazarus, come out!” The dead man came out, his hands and feet bound with linen strips and his face wrapped in a cloth. So Jesus said to them, “Untie him and let him go.” Many of the Jews who had come with Mary believed in Jesus when they saw what he did. Lectio • Whoever lives and believes in me will never die. Do you believe this? Meditatio • God is life! We have to believe and live in God in order to truly live. Oratio • Let us pray that the Spirit will re-enkindle the passion to live with God and for God. Actio • Lent is an anticipation of the new life in the risen Christ. Let us try to live today looking forward to that great event. (Daily Gospel 2011, Claretian Publications

March 22 confab on ‘Maria for MDGs’ Mindanao’s women use enterprises to meet MDGs RURAL women entrepreneurs from six Mindanao municipalities have invaded Manila and say how they they have met some of the Millennium Development Goals that handicap many Filipinas. These women are newlytrained entrepreneurs from Misamis Oriental, Davao del Sur, Zamboanga del Sur and North Cotabato provinces, and they’re running months-old enterprises that a 20-month project hoped will address four of the eight MDGs. Six women from around 335 entrepreneurs shared in a March 22 conference at the Ateneo de Manila UniversitySchool of Government how a project, called Maria 4 MDGs, made it possible for them to slowly meet their economic needs. These women come from Magsaysay, Alubijid and Claveria towns in Misamis Oriental, Dumingag in Zamboanga del Sur, M’lang in North Cotabato and Bansalan, Davao del Sur —all beneficiaries of the Maria 4 MDGs project run by a consortium of

3

non-government organizations in the Philippines, a Filipino organization and a Dutch development group based in the Netherlands. Last March 22, the women and representatives of their hometowns’ local government officials have shared how these enterprises have elicited support from local government leaders, local women associations, rural banks, cooperatives, and even overseas Filipinos in some European countries. As of the end of 2010, these women from the six municipalities have set up a total of 14 enterprises thanks to total start-up capital worth PhP1.526 million. All these enterprises thus far earn monthly profits of at least PhP201,100. Some of these enterprises include a corn shelling business in Claveria, feed production in Magsaysay, and herbal processing in Dumingag. But more than the profits earned by these rural women entrepreneurs, the Maria 4 MDGs project have trained

PAGE 6

(UMUNA A PASET) Adda akem ti asawa a babai a mangipaay iti kalkalikaguman ti asawana a lalaki ken ti pamiliana tapno agtugmok a balanse ti relasionda iti uneg ti pagtaengan. Saan a rumbeng a nangatngato ti babai, kasta met a kaskenan ti panagkinnaawatanda a sangapamilia ta dayta ti mangited iti nagpaiduma a talinaay ken pia iti minulida a pamilia. Panagkinnaawatan a namunganay iti panagpapada iti aniaman a wagas ken trato. Awan ti nangatngato, awan met ti nababbaba. No maminsan, adda limmaksid itoy a pagrukodan ket saanna a maamiris ti umno malaksid no adda naimbag a mamagbaga kenkuana – lalo ti nabalitokan a pammagbaga a mangipaay iti turning point wenno panagbalbaliw iti panirigan. Mabasa iti Surat ni San Pablo kadagiti taga-Efeso 5:2224 ken iti Surat ni San Pablo kadagiti taga-Colosas 3:18 ti pammilin kadagiti asawa a

babai maipanggep iti panangtrato iti asawa a lalaki. Dakdakkel ti natugawan ti babai no maminsan – wenno adda dagiti kaso a naturturay ni babai ngem ni lalaki. Isu nga adda dagiti maawagan nga ander de saya. Rumbeng kadi ti kastoy a klase ti relasion dagiti agassawa? Rumbeng kadi daytoy a mapasamak? Daytoy ti pakabuklan ti tematayo ken intay met ilawlawag… ITI DAYTA a bigat ti aldaw ti Mierkoles, uray la agkalkaling-etanen iti berde ni Mising nga aglablaba iti poso negro iti likudan ti balayda. Nakasiortpan iti maong ken agay-ayusen ti ling-et iti uksob a bagina. Ikamkamakamna ngamin ti labaanna ta madamdama pay bassit ket panagluluto manen. Adda met ngarud dagiti asikasuenna pay a tarakenda ken ni Rina nga asawana, a kas kadagiti tallo a kaldingda ken baka nga adda urbonna – nasken a mapainum ken mailinong dagitoy no napudoten ti paniempo; ti tallo a baboy a pakanenna nga insigida no aguriisda nga agungik. Nasa-

yaat laeng ta maymaysa pay ti anakda ken ni Rina, ta di ket lalon a dakdakkel ken nadagdagsen ti bakbaklayenna a krus. Aguppaten ti edad ti ubing ket masansan nga ipan ni Rina iti balay ni nanangna tapno nawaywaya ti kayatna nga aramiden wenno mapan iti kayatna a papanan. Saan a nasiputan ni Mising ti yaasideg ni baketna a nakasekseksi iti pannagna daytoy a buyogan pay ti naardiod a panagkawkawesna. Ti kumulkuldit a puyupoy ket lalo pay nga immimnas ti aprosna ta pinaregtan ti naikayab a nasamit a bangbanglo ni Rina. Talaga a makapasalibukag ti insangbay ni Rina ta mariing pay ti iiseman ni Mising ken ti essemna iti nalibnos nga asawana. Nagpaiduma dayta a batombalani a nangtengngel iti kanito; kanito a naimnas ti panagtulid ti lubong. “Mapankan agala iti ngalog a bugbogem a kanen dagiti baboy, Mising.” Kasla nasapradan iti naangpep a pagpigadan ni Mising iti nangngegna nga insawang ni

baketna. Daytoy ti nangisubli ti imahinasionna iti realidad. “E, kua, Rina, baket, sika la koma bassiten a, ta diak pay nakalaba.” “Sikan a!” dagus a bimmugtak ni Rina. Imbaniekesna pay ti panagsaona iti nangato. Kunam la no makaunget nga emperatris. Saanna ngamin a nagustuan ti insawang ni Mising. “No nakabumbuntogka met ngamin nga aggunggunay ita! Malaes met ti payatam a tukak! Dayta laeng a labaam, abutennaka pay ti siamsiam!” “Ania ngarud nay, no tulongannak koma di nadardaras.” Lalo a nagunget ni Rina. “Agreklamoka pay la dita! Ala, isardengmo pay la dayta ta inka pay agala iti bugbogem. Kumuttong laeng dagidiay baboy, agaluadka kaniak!” “Sikanto ngarud ti agluton iti pangaldaw a. Isigangmon diay gerret ken ulo ti buslogan. Uray ta nadalusak metten. Adda met pias dita.” “Diak a makaluto. Kamanmanikiurko!” (Adda tuloyna)

TALDIAP-NAPALABAS: DAGITI LEKSION A NAADALKO TI UNIBERSIDAD TI BIAG - 1 NI SALVADOR A. ESPEJO ADU dagiti pegpeg a balitok a mapidut iti unibersidad ti biag. Saanda a maisuro wenno maiyadal dagitoy kadagiti pagadalan ngem agbalinda nga instrumento, kalasag, pagulidanan wenno karit kadatayo iti panangtaluntontayo iti nasiit ken nakipet a dana ti biag. Dakkel ti paset nga annongenda iti pannakamuli ti kinasiasinotayo. Idi nagturposak iti kinamaestro, karamanak kadagiti adu nga agtutubo a nagarapaap a maysaakto kadagiti dadaulo a makipagmuli iti panunot dagiti saringit iti masakbayan. Saan laeng a maysa a classroom teacher ti arapaapko a pagbalinan. Kayatko ti agbalin nga administrador, nangato ti saadna iti dibision ti departamento ti edukasion ditoy probinsia. Nalimed a tarigagay a kinutimak iti kaunggak agsipud ta diak kayat a maibulgar kadagiti kalugaranmi ken kadagiti agbalin a kamaestroak agsipud ta ammok a mabakalak laeng iti pammabalaw. Diak kayat a maawagannak nga ambisioso wenno nangato ti panagtalekna iti bagina uray awan met ti inalatna. Ngem sabali gayam ti arapaap iti realidad. Saan gayam a kasta kalaka ti panangsibbol iti arapaap. Adu gayam dagiti

tubeng ken lapped a naimurumor iti dalan a mabalin a pakaitublakan ken pakaupayak. Iti panawen a panangpadasko a sumrek iti serbisio ti nakaduktalak iti kinapudno a saan nga iti ammom ti napateg wenno nasken no di ti mangiduron kenka a politiko. Napait daytoy nga apro a masapul a tinilmonko tapno mairusatko ti umaddang nga agturong iti arapaapko. Idi nageksamenkami para kadagiti pagpilian iti maikkan iti extension position, siak ti maikapito a kangatuan. Nagkammatalekak a ti ranking ti masurot iti pannakapili dagiti kabarbaro a mangisursuro. “No ania ti kunam, kuyogenka ken ni Manong Pedro,” kinuna ni Anti Marsi, inaudi a kabsat ni nanang. Barrio Kapitan daydi Tata Pedro iti lugarmi a Cuta. Asideg kadagiti dadakkel a politiko. Dagiti Crisologo idi ti ari-ari iti politika iti Ilocos Sur. Ni Carmeling Pichay Crisologo ti gobernadora idinto a daydi Floro Crisologo nga asawana ti diputado. “Saan a masapulen,” inyatipak. Dakkel ti namnamak a mailugarak babaen ti bukodko a kabaelan. Uray idi, saanko a kayat no mabalin ti umapo-apo

iti politiko. Ngamin, pammatik a no dimmawatak iti pabor iti maysa a politiko, addanto panawen nga agkiddaw met kaniak ket nupay agkitakit ti riknak, kapilitan a subadak ti pabor nga inmulana kaniak. Dayta ti kayatko a liklikan. Ngem kalpasan ti innem a bulan ken pannakailugar dagiti nababbaba ti rankingda ngem siak, nagbalawak. Napanak iti division office ket nagdamdamagak iti plantilla officer no kaano a mailugarak idinto a nakastreken dagiti nangatngato ngem siak ken adda payen nailugar a nababbaba ngem siak. “Yuraymo, dandanikan,” insungbat ti plantilla officer. Kalpasan ti tallo a bulan, nagsubliak iti division office ket nagsaludsodak manen iti plantilla officer. “Ay, nagladawkan! Awanen ti puesto, naiwarasda aminen,” binabalawnak pay. “Kasano a napasamak a nabatiak idinto a nababbaba ti ranking dagiti sumagmamano a nakastreken,” nakunak. “Ranking banking daytan!” Kinitanak ti plantilla officer iti nabayag. “Nagkapuyka met ngamin ta dika mangala iti rekomendasion ti politiko!” kinunana nga adda pay nailaok a pammabalawna.

4 NATAY ITI AKSIDENTE.... (Manipud iti panid 1) 24 gapu iti mapapati a pannakapukaw ni Edsel Rabaca y Magno, 19, awanan asawa, ken residente iti Barangay Parada, Sto. Domingo, ti kontrolna iti manibela iti Honda TMX 155 a minanehona ket dinungparna ti poste ti elektrisidad a nagsagrapanna kadagiti sugat. Intaray dagiti polis ti biktima iti Metro Vigan Cooperative Hospital ngem indeklara ti doktor a nangtaming kenkuana a dead on arrival. Mapapati a nakainom ni Rabaca idi maaksidente. Dua a motorsiklo ken Isuzu Elf ti nainbolbar iti aksidente iti national highway a sakup ti Barangay Aggay idi agarup alas 7:20 ti rabii ti Marso 28. Segun ti report, agpaabagatan ti Isuzu Elf a minaneho ni Rosenel Ramos y Taja, 33, residente iti Baliw, San Juan ken ti nangisit a Euro 110 a

motorsiklo a minaneho ni Ludibino Peredo y Palacpac, 33, naasawaan, residente iti Zone 2, Bantay ket bayat ti panagdaliasatda iti Barangay Aggay, inobertekan ti Isuzu Elf ti Euro 110 ngem mapapati a nasapgidna daytoy a puon ti nakapukawan ni Ramos iti kontrolna iti manibela ket kimmaut iti bangir a linia ti kalsada a nagtungpal iti panagdinnungpar ti Elf ken ti asul a Euro 110 a minaneho ni Dennis Antiporda del Castillo, 40, naasawaan, residente iti Bulag West, Bantay. Nagsagrap iti dunor ni Analyn Peredo y Torio a nakilugan iti nangisit a Euro 110 ken da Jerick del Castillo ly Velasco ken Alden del Castillo y Tadena a nakilubbon iti asul a Euro 110. Naitaray dagiti biktima iti Metro Vigan Cooperative

Hospital ngem pimmusay ni Dennis del Castillo bayat ti pannakaagasna. Boluntario a simmuko iti polis ni Ramos. Iti aksidente a napasamak iti Tay-ac road iti Sitio Bissayot, Barangay Comillas North, Cervantes, mapapati a napukaw ni Zaldy Leniasan y Pantoc, residente iti Barangay Cabitin, Mankayan, Benguet, iti kontrolna iti manibela a puon ti nakatinnagan ti passenger jeep a minanehona iti spillway. Nagsagrap ti kadenna ti drayber a ni Albert Ambas y Walding, 51, naasawaan, residente iti Sitio Maduto, Barangay Cabitin, Mankayan, Benguet kadagiti dunor iti nadumaduma a paset ti bagina ket naideklara a natayen idi maidanon iti Bessang Pass Memorial Hospital.#

Iti dayta a malem nga isasangpetko, nabayag a nagmattiderak iti sanguanan ti marmarpuog a balaymi. Immapay iti panunotko ti inak, nakabakbaketen gapu iti rigat ti panagbiag. Nasaludsodko iti nakemko: kaanonto ti pannakaduprak daytoy marmarpuog a balay tapno masuktan iti nalaglagda? “Kasano ti napanam?” sinaludsod ni Anti idi makatadogak iti salas. Saanen a nagtimek pay idi makitana ti rupak. Ammona lattan nga awan manen ti naganabko iti division office. “Anti, kuyogennak man ken ni Tata Pedro ta agpatulongak kenkuana,” nakunak. “Wen, intanto no rabii,” nakunana a rimmaniag pay ti matana. Iti dayta a kanito, narba ti pundasion ti arapaapko a bangonek a masakbayan. Iti unibersidad ti biag, naamirisko a saannak nga agbiag babaen ti prinsipio laeng. Diak koma kayat ti umasideg iti politiko ngem nagdakkel ti bangen iti dalanko nga isuda laeng ti makaakkal. Ammok nga apro daytoy nga ingget pait ngem kasapulan a tilmonek tapno laeng makastrekak a mangisuro! (Adda tuloyna)

PANNAGBAT... (Manipud iti panid 1) Barbon, 47, naasawaan, residente iti Barangay Nagtupacan, ditoy met laeng nga ili ken ni Albert Racca y Pascua, 21, baro, kalugaranna met laeng. Naammuan iti inisial nga inbestigasion dagiti polis a bayat ti panagdaliasat ti Honda TMX 155 a tricycle a minaneho ni Racca iti kalsada ti nasao a barangay iti agarup alas 6:00 ti sardam ti Marso 28, mapapati a sinaruno ti suspek sana binagbagsol daytoy iti sumagmamano a daras a nakasugatan ti biktima iti tianna, barukong, kanawan nga ima ken kilikilina ken kanawan a luppona. Naitaray ni Racca iti Sto. Nino Hospital sa naiyalis iti Candon City Hospital gapu kadagiti sugatna. Naglibas ni Barbon kalpasan ti pammagsol.#


Tawid News-Magasin

4

BUGBUGTONG ITI SIROK TI BAYAKABAK Sarita ni Jaime M. Agpalo, Jr. (Maikapat a paset) Nadanonna ni Manang Lilia iti salas a mangkiwkiwar iti sangabaso a gatas iti rabaw ti saucer iti sarming a center table. Nabanglo ti alingasaw ti kape a natimplaan. “Gatas ti inumem tapno dagus a makaturogka…” Nagsabat dagiti matada ken ni Manang Lilia. Napaisem ta kas iti napalabas, no saan a makaturog ni Mang Brando, itemplaan ni Manang Lilia iti gatas. Malagipna pay laeng ngata? Nagtugaw ni Mang Brando iti sabongan a sopa iti panangigupna iti gatas. Nabangaran ti rusokna. Pinaliiwna ni Manang Lilia a mangig-igup met ti kapena. Agkasangoda iti nagtugawan. Palpaliiwen met gayam ni Manang Lilia. Pinnaliiw. Pasaray agsabat dagiti matada. Agsasao dagiti matada iti bukodda a lengguahe no agsabatda. Adda kabukbukodan a lengguahe dagiti mata, ket maimdengan dayta babaen ti rikna. Matimud ti kinabileg ti lengguahe dagiti mata no inadipennan ti rikna. Ngem nabileg unay ti kinaulimek iti kinatao ni Mang Brando; adalem unay ket saan a kabaelan ni Manang Lilia a batoken a lansaden ken iladawan ti nangunegna. “Sadiaykanto akin-abagatan amin a siled…” binurak ni Manang Lilia ti ulimek. Nagtung-ed laeng ni Mang Brando. Ammona nga iti nagtengnga a siled ti bagi ni Manang Lilia; iti makinamianan ti siled ni Hazel, ta napaliiwna a daytoy ti sumsumrekanna. Siledda idi a dua ti akin-abagatan. “No awan dagiti ubbing,

maymaysakan…” ngem di ammo ni Mang Brando no ituloyna wenno saan ti kayatna a sawen. “Maan-ano koma? Awan met ngata ti agkilaw iti tao. Nairuamakon nga agmaymaysa…” Immigup iti kapena ni Manang Lilia ngem adayo ti turong dagiti matana. Adda mensahe nga itantamitim dagiti matana; a kasla kalkalikaguman ti isip daytoy a rangtayan ti nagbaetan ti “idi ken ita” ngem inalunos laeng ti nauneg a sennaay nga imbuangna. Immigup iti kape sa manen nauksot ti nauneg nga anges. “Apay a dika mangala iti kaduam? Wenno nagasawa koma? Nagsaritaanta met idin dayta a banag…” Nagrupanget ketdi ni Manang Lilia. Kasla dina nagustuan ti nangngegna. Kasla saan nga umiso a topiko iti saritaan. “Ay, naku! Saanen a nasken. Impaaykon ti amin a panawenko ken ni Hazel. Isun ti importante kaniak. Ita, maysan a financial specialist iti call center a pagtartrabahuanna. Ipaaykonto laengen iti apok ti nabatbati pay a panawenko…” Saanen a nagtimek ni Mang Brando. Mariknana nga awan ti mamaayna nga agpasurong pay ti saritaan ta nabileg, saanna a kabaelan, ti agos. Iyar-arasaas ti unegna a nasaysayaat laengen no agulimek. Inyibusnan ti gatasna kabayatan a napudot pay. Adda nasagid iti kaunggan ni Mang Brando iti dayta a panagulimekna ngem dina impadlaw. Ammona a naiddep ti lamparana kadagidi a panawen. No koma ta maisubli ti timmayab a panawen, maisublina met ngata ti napalabas?

“Sika? Apay a dika nagasawa?” Immanges iti nauneg ni Mang Brando. “Di pay simmangpet ti suerte. Aminek nga adda met dagiti nakarelasionko, ngem diak pay ngata gasat ti maigalut…manen!” Pinerrengna ni Manang Lilia ta nadagsen ti panangibalikasna ti ‘manen’ a kasla agpaliiw iti reaksion – aguray iti kaimudingan ti insawangna. Ngem awan naurayna. “Ngem iti naglabas a nasurok a maysa a dekada ket kagudua, imbukbokko ti panawenko iti trabahok.” Naimatanganna ni Manang Lilia a naglibbi sa immigup manen iti kape. “Isu a nakapagpundar met bassit datao, ken adda met urnongko. Idi agbalawak, adun ti karenkenna ti mugingko.” Nagkatawa. “Lakaynak kadin, Lilia?” “Lakaykan a!” kinuna ni Manang Lilia nga imbikag, ngem nagaripapa a dagus ta kasla naamirisna a saan nga umno ti insawangna – a naamirisna nga agsumbangir ti tadem ti balikas – addaan iti dua a kaipapanan. Ammona a naikaglis ti dilana. Maikaglis met ti dila iti saan nga umno a balikas? Ginundawayan met dayta ni Mang Brando. Ta iti ngiwat a mabanniitan ti ikan. “Lakaynakon ngarud,” kinunana sa immisem. Pinerrengna ni Manang Lilia a naglibbi manen, sa pagammuan kinuna daytoy: “Iyibusmo ketdin dayta gatasmo, Mr. Buencamino, ta inta maturogen!” Timmakder ni Manang Lilia. Kasla adda likliklikanna a sumaruno pay a pagteng. Am-

Republic of the Philippines PHILIPPINE POSTAL CORPORATION Region I San Fernando City 2500 La Union

MABIROKAN TI DIOS ITI SADINO MAN NI WILLIAM BAUCH (Manipud iti “1000 Short Stories You Can Use” nga inurnong ni Fr. Frank Mihalic) KASTOY ti sariugma ni San Cristobal. Naalumamay ken naanus a higante a lalaki ni Cristobal a nagserbi a sipupudno iti ari ti Canaan. Nasayaat ti panagserbina ngem sangkapanunotna ti agserbi iti kapigsaan nga amo iti sangalubongan. Nagdaliasat ngarud agingga iti nakagteng iti palasio ti maysa a makunkuna a kasayaatan a mangituray iti lubong. Dinutokan ti ari ni Cristobal a mangidaulo iti buyotna ken pinagindegna iti kortena. Maysa nga aldaw bayat ti panangliwliwa ti bulbullagaw (clown) iti ari, nagkanta maipapan iti demonio. Tunggal madakamat ti nagan ti demonio, agkurus ti ari. Sinaludsod ni Cristobal no apay. Kinuna ti ari a pangpaadayona iti demonio - a kabutengna. Malidayan ni Cristobal a nangpanaw iti ari idinto a kinunana, “Tarigagayko ti agserbi iti kabilegan iti lubong. Panagkunak, ti demonio dayta, agsipud ta uray sika ket agbutengka kenkuana.” Intuloy ngarud ni Cristobal ti panagbirokna iti demonio ket nasalawna ti grupo dagiti mannakigubat. Inasitgan ti panguloda, nauyong ken nakabutbuteng a lalaki, ket sinaludsodna no ania ti kayatna. “Birbirokek ti demonio a pagserbiak,” kinuna ni Cristobal. “Siak ti birbirokem,” kinuna ti mannakigubat ket nagtamed ni Cristobal sana inkari ti kinapudnona. Di mabayag, bayat ti panagdaliasat dagiti mannakigubat, malabsanda ti krus iti nagsangaan ti dalan. Dinagdagus ti sairo ti simmiasi iti dalan tapno adaywanna ti krus. “Apay a kasdiay ti inara-

midmo?” dinamag ni San Cristobal. Nagulimek iti mabayag ti sairo sakbay a simmungbat, “Adda idi lalaki nga agnagan iti Hesus a nailansa iti krus.” inlawlawagna. “No makitak ti pagilasinanna, mabutengak ket padasek nga adaywan.” “Nabilbileg ken naturturay ngarud ngem sika,” kinuna ni Cristobal. “Panawanka ngarud ket birokek ni Hesus, asinoman isuna.” Kalpasan ti naunday a panagsapulna, nasalaw ni Cristobal ti maysa a relihioso nga ermitanio a nangpasangbay kenkuana ken nangaskasaba kenkuana maipapan ken ni Hesus. Maysa nga aldaw, kinunana ken ni Cristobal, “Saanka a sisasagana nga agserbi ken ni Hesus. Tapno maaramidmo dayta, kasapulan nga agayunaka.” Kinuna ni Cristobal, “Diak maaramid. Agkiddawka iti sabali.” “Ala ngarud,” kinuna ti monghe, “agriingka a masapa iti bigat ket agkararagka iti mabayag.” “Pangaasim,” kinuna ni Cristobal, “dika kadi makabirok iti nasaysayaat nga aramidek; diak makapagkararag iti mabayag.” Nagpanunot ti ermitanio sana kinuna: “Ala wen. Natayag ken napigsaka. Bumabaka ken agnaedka iti igid ti karayan ket iballasiwmo nga ibaklay dagiti agkasapulan. Iti dayta a wagas, makapagserbika ken ni Hesus. Mangnamnamaka nga agparangto kenka iti maysa nga aldaw.” Nagpatakder ni Cristobal iti bassit ngem naimeng a kalapaw iti asideg ti karayan ket babaen ti tulong ti kawayan a sarukod, imbaklayna nga

PANID 6

mo dayta ni Mang Brando. Madlawna. Mariknana. Inkapilitan met a timmakder ni Mang Brando. “Inkan idiay siledmo. Siakon ti makaammo ditoy…” Nagturong ni Mang Brando iti naitudo a siled. Naipangato dagiti siled, ken tumamdag met laeng iti salas ti pasilio dagitoy, ken makita dagiti nakarikep a ridaw. Ti siled a kamangenna ket siledda idi ken Manang Lilia. Panglawaen ti siled. Naurnos. Ngem nadlawna nga awan ti lamp shade. Minulmolan ti mugingna a daytoy ti dakkel a parikutna. Saan a makaturog no awan ti silaw a nakudrep. Di met makaturog no narangrang a silaw. Lalo a di makaturog iti kasipngetan. Dina ammo no apay, ngem daytan ti nakairuamanna sipud pay idi ubing. Naiyanak sadiay Brgy. Mameltac, San Fernando, La Union. Duduada nga agkabsat ken ni Manangna a Teresita, maysa a maestra iti elementaria; tallo a lallaki ti anakda ken ni Kayongna a Luis, maysa met laeng a maestro ti elementaria. Kabbalayda dagiti dadakkelda nga agtagikua iti groseria iti tiendaan ti San Fernando. Nagidda iti nalamuyot a kama. Ngem naatap ti turog, saanna a maarikap. Lumlumtaw iti mugingna ti saludsod nga agingga iti agdama ket saan pay laeng a nasungbatan. Saludsod a kayatna a masungbatan ta adda dagiti mapagsasaip a pagteng a no ikkan iti importansia ket maliklikan ti pannakaulit ti dimteng a saan a nasayaat a pasamak. (Adda tuloyna)

SWORN STATEMENT The undersigned Salvador A. Espejo editor/managing editor/business manager/owner/ publisher Tawid News Magasin (title of publication) published weekly (frequency of issue), in Iloko, English (language in which printed) at Vigan City, Ilocos Sur (office of publication), after having been sworn to in accordance with the law, hereby submit the following statement of ownership, management, circulation, etc., which required by Act 2580, as amended by Commonwealth Act No. 201. Editor Managing Editor Business Manager Owner Publisher Printer Office of Publication

: Jaime M. Agpalo, Jr. : : Rose A. Espejo : Salvador A. Espejo : Salvador A. Espejo : WZRD Printing Press : Vigan City

If publication is owned by a corporation, stockholders owning one percent or more of the total amount of stocks: ___________________________N/A)________________________________ __________________________________________________________________ Bondholder, mortgage or other security holders, owning one percent or more of the total amount of stocks: ___________________________N/A)________________________________ __________________________________________________________________ In case of daily publication, average number of copies printed and circulated of each issue during the preceding month of ____________. 1. Sent to subscribers ______ 2. Sent to other than paid subscribers ______ Total ====== In case of publication other than daily, total number of copies printed and circulated of the last issue dated March 21-27, 2011. 1. Sent to subscribers 500 2. Sent to other than paid subscribers 250 Total 750 ====== (SGD.) SALVADOR A. ESPEJO Publisher SUBSCRIBED AND SWORN TO before me this 28th day of March, 2011 at Vigan City, Ilocos Sur, affiant exhibiting to me his/her CTC No. 06986168 issued at Vigan City, Ilocos Sur on January 13, 2011. (SGD.) EDMUND I. GAGELONIA Asst. Provincial Prosecutor OPP-Ilocos Sur TNM: April 4, 2011

DEED OF ADJUDICA TION WITH SALE ADJUDICATION Notice is hereby given that the estate of the late MACARIA & LA PAZ RABANAL consisting of a parcel of agricultural land situated at Pantay Laud, Vigan City, under ARP/TD No. 026-00460 has been the subject of Deed of Adjudication with Sale executed by their only legal heir and co-owner before Notary Public Atty. Roman Mario V. Panem, as per Doc. No. 417; Page No. 85; Book No. II; Series of 2010. Any adverse claim may be filed during the publication of this notice. TNM: Mar. 21, 28, & April 4, 2011

NAGHOLD-AP... (Manipud iti panid 1) national sada naglibas a nagturong iti Barangay Villa Gracia. Naimatangan da Rommel Galima, retirado a polis, ken ni Victor Biteng, aktibo a miembro ti US Army ken residente iti nadakamat a lugar, ti panag-

hold-ap ket kinamatda dagiti suspek ngem maysa kadakuada ti nangbagsol ken ni Galima a nakasugatan ti makannawan a likud daytoy. Immarayat dagiti lumugar ket

PANID 6

APRIL 4-10, 2011

CANDON CITY TOBACCO FESTIVAL STREETDANCING COMPETITION MARCH 28, 2011


Tawid News-Magasin

APRIL 4-10, 2011

Republic of the Philippines REGIONAL TRIAL COURT First Judicial Region Narvacan, Ilocos Sur

Republic of the Philippines REGIONAL TRIAL COURT First Judicial Region Candon City, Ilocos Sur

Branch 22

Branch 71 In Re: Petition for Correction of Entry in the Certificate of Live Birth of Elizabeth Gray,

Sp. Proc. No. 1579-C

In Re: Petition for the Adoption of a minor child, Diamond Pearl Raguindin SPOUSES MARCIAL E. ISMAEL AND JOSEPHINE M. ISMAEL, Petitioners, x------------------------x

Elizabeth Gray Batoon,

Petitioner, x - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -x ORDER OF HEARING A verified petition having been filed before this Court on March 1, 2011, by ELIZABETH GRAY BATOON for the correction of entry in her Certificate of Live Birth in the Civil Registrar of Candon City, Ilocos Sur, the petition and the attachments thereto being sufficient in form and substance, the hearing of the same is hereby set on April 6, 2011 at 8:30 a.m. at the REGIONAL TRIAL COURT, BRANCH 71, Candon City, Ilocos Sur, at which date, time and place any interested party may appear to oppose the petition.

Special Proc. No. 3286-N For: ADOPTION

ORDER OF HEARING

This Order is hereby ordered published before the date of hearing in a newspaper of general circulation in the province once a week for three (3) successive weeks.

A verified petition having been filed before this Court on December 23, 2010, by SPOUSES MARCIAL E. ISMAEL AND JOSEPHINE M. ISMAEL, for the purpose of adopting the minor DIAMOND PEARL RAGUINDIN, whose registered name is “DIAMOND PEARL RAGUINDIN” who shall use the surname ‘ISMAEL’ if the petition is granted considering that the petitioners’ surname is “ISMAEL”, and the petition and the attachments thereto being sufficient in form and substance, the hearing of the petition is hereby set on APRIL 25, 2011 at 1:30 p.m. at the Regional Trial Court, Branch 22, Narvacan, Ilocos Sur, at which date, time and place any interested party may appear to oppose the adoption.

Furnish the City Prosecutor, the Local Civil Registrar of Candon City, Ilocos Sur, the petitioner in this case, with copies of this order.

The Social Worker of the court is hereby directed to conduct counseling sessions with the biological parents of the adoptee on the matter of the adoption and to submit her report to the court before the said date of hearing.

IT IS SO ORDERED.

This Order is hereby ordered published in a newspaper of general circulation in the province once a week for three (3) consecutive weeks.

Candon City, Ilocos Sur, March 16, 2011. (SGD.) POLICARPIO P. MARTINEZ Judge TNM: March 21, 28, & April 4, 2011

Narvacan, Ilocos Sur, February 21, 2011. (SGD.) POLICARPIO P. MARTINEZ Judge TNM: March 21, 28, & April 4, 2011

PETITION FOR THE CORRECTION OF ENTRY IN THE CERTIFICATE OF LIVE BIRTH OF LEONARDO CORPUZ CALLEJO PARTICULARLY THE DATE OF BIRTH FROM NOVEMBER 8, 1957 TO OCTOBER 28, 1957, NAME OF FATHER FROM PABLO TO BUENAVENTURA; NAME OF MOTHER FROM SEVERA TO PAULA; AND HIS MIDDLE NAME FROM BLANK TO CORPUZ;

Republic of the Philippines Local Civil Registrar Office Province of Ilocos Sur VIGAN CITY NOTICE FOR PUBLICATION

Petitioner, Sp. Proc. No. 3306-N

- versus -

Furnish the Solicitor General, through the Public Prosecutor, the Department of Social Welfare and Development, the Spouses Marcial E. Ismael and Josephine M. Ismael and Leny Raguindin, the biological mother of the adoptee, with copies of this order. IT IS SO ORDERED.

Republic of the Philippines REGIONAL TRIAL COURT OF ILOCOS SUR First Judicial Region Branch 72-Narvacan

LEONARDO CORPUZ CALLEJO,

5

The Local Civil Registrar of Narvacan, Ilocos Sur and The Civil RegistrarGeneral, NSO, Manila, Respondents. x--------------------------------x

In compliance with Section 5 of R. A. 9048, a notice is hereby served to the public that TEODELIO A. SALVADOR has filed with this Office a petition for change of first name from TEODELIO, PEDRO to TEODELIO in the birth certificate of TEODELIO, PEDRO ALCONCEL SALVADOR who was born on 29 APRIL 1962 at Vigan, Ilocos Sur and whose parents are TEODORO T. SALVADOR and LILIA S. ALCONCEL. Any person adversely affected by said petition may file his/her written opposition with this Office not later than April 4, 2011.

TNM: March 28, & April 4, 2011

Let a copy of this Order be published once a week for three (3) consecutive weeks in a newspaper of general circulation in the province of Ilocos Sur at the expense of the petitioner. Let likewise a copy of the Order and the petition be furnished the Hon. Solicitor General, Makati City, the Local Civil Registrar, Narvacan, Ilocos Sur and the Civil Registrar-General, NSO, Manila, and the Asst. Provincial Prosecutor, Narvacan, Ilocos Sur. WITNESS THE HON. SIXTO D. DIOMPOC, Judge of this Court, this 16th day of March, 2011, at Narvacan, Ilocos Sur. (SGD.) ATTY. CHERYLL D. CABANERO Branch Clerk of Court TNM: April 4, 11, & 18, 2011

DEED OF ADJUDICA TION ADJUDICATION Notice is hereby given that the estate of the late SPOUSES IRENEO ULIBAS & LUZ UGALINO consisting of a parcel of land situated in Poblacion, Magsingal, Ilocos Sur covered by Transfer Certificate of Title No. T-13980, declared underTax Declaration No. 12-0003-00143, has been the subject of a Deed of Adjudication, executed by their only legal heirs before Notary Public Atty. Tito R. Tugade, as per Doc. No. 43; Page No. 8; Book No. 1; Series of 2011. Any adverse claim may be filed during the publication of this notice.

Notice is hereby given that the estate of the late DAVID ROSAL consisting of a parcel of land situated at Bayubay Sur, San Vicente, Ilocos Sur under OCT No. P44426 had been the subject of Deed of Adjudication with Absolute Sale over a Portion of a Parcel of Land executed by his forced and only legal heirs before Notary Public Atty. Roman Mario V. Panem, as per Doc. No. 441; Page No. 90; Book No. X; Series of 2011. Any adverse claim may be filed during the publication of this notice. TNM: Mar. 21, 28, & April 4, 2011

DEED OF EXTRAJUDICIAL SETTLEMENT OF THE EST ATE ESTA OF THE DECEASED IMELDA ALQUIZA RECAIDO

SP. PROC. NO. 3299-N

THE LOCAL CIVIL REGISTRAR OF NARVACAN, ILOCOS SUR AND THE NATIONAL STATISTICS OFFICE, MANILA, Respondents. x--------------------------------x ORDER A verified petition has been filed by petitioner through counsel, praying among others that after publication, due notice, and hearing, judgment be rendered as follows: a.) Ordering the Local Civil Registrar of Narvacan, Ilocos Sur and the National Statistics Office, Manila to cancel the Certificate of Live Birth of Wendell Cordero Hidalgo under Registry Number 2001-661; b.) Ordering the Local Civil Registrar of Narvacan, Ilocos Sur and the National Statistics Office, Manila to cancel the Certificate of Live Birth of Princess Vhasil Cordero Hidalgo under Registry Number 2003-346; c.) Ordering the Local Civil Registrar of Narvacan, Ilocos Sur and the National Statistics Office, Manila to retain the Certificate of Live Birth of Wendell Cordero Hidalgo under Registry Number 2004-94; b.) Ordering the Local Civil Registrar of Narvacan, Ilocos Sur and the National Statistics Office, Manila to retain the Certificate of Live Birth of Princess Vhasil Cordero Hidalgo under Registry Number 2004-95. Finding the petition to be sufficient in form and substance, the Court hereby orders that said petition be set for Initial Hearing on APRIL 12, 2011 at 1:30 in the afternoon before the session hall of RTC Branch 72, Narvacan, Ilocos Sur, and all interested person may appear and show cause, if any, why the petition should not be granted. Let a copy of this Order be published once a week for three (3) consecutive weeks in any newspaper of general circulation in the Province of Ilocos Sur at the expense of the petitioner. Let likewise a copy of the Order and the petition be furnished the Hon. Solicitor General, Makati City, the Local Civil Registrar, Narvacan, Ilocos Sur and the Civil Registrar-General, NSO, Manila, and the Asst. Provincial Prosecutor, Narvacan, Ilocos Sur. So Ordered. Narvacan, Ilocos Sur, February 21, 2011. (SGD.) SIXTO D. DIOMPOC Judge TNM: March 21, 28, & April 4, 2011

Republic of the Philippines Local Civil Registrar Office Province of Ilocos Sur VIGAN CITY

NOTICE FOR PUBLICATION In compliance with Section 5 of R. A. 9048, a notice is hereby served to the public that REGINA ALQUETRA FETALVERO has filed with this Office a petition for change of first name from FRANCIS EDMAR to EDMAR in the birth certificate of FRANCIS EDMAR TEJANO FETALBERO who was born on 06 NOVEMBER 1977 at Vigan, Ilocos Sur and whose parents are ARNOLD P. FETALBERO and ESTRELITA T. TEJANO. Any person adversely affected by said petition may file his/her written opposition with this Office not later than April 11, 2011. (SGD.) SUSAN P. ANCHETA City Civil Registrar

NOTICE FOR PUBLICATION In compliance with Section 5 of R. A. 9048, a notice is hereby served to the public that EPIFANIA R. RUBINA has filed with this Office a petition for change of first name from RONALDO to RONALD in the birth certificate of RONALDO REBULLO RUBINA who was born on 15 MARCH 1969 at Vigan, Ilocos Sur and whose parents are ERNESTO R. RUBINA and EPIFANIA R. REBULLO. Any person adversely affected by said petition may file his/her written opposition with this Office not later than April 11, 2011. (SGD.) SUSAN P. ANCHETA City Civil Registrar

TNM: April 4, & 11, 2011 Republic of the Philippines Office of tghe Municipal Civil Registrar San Vicente, Ilocos Sur NOTICE FOR PUBLICATION In compliance with Section 5 of R. A. 9048, a notice is hereby served to the public that FLOR R. REAL has filed with this Office a petition for change of first name from MICHAEL to FLOR in the birth certificate of MICHAEL REAL who was born on 10 June 1980 at Bayubay, San Vicente, Ilocos Sur and whose parents are Apolonio Real and Ignacia Ripa. Any person adversely affected by said petition may file his/her written opposition with this Office not later than 11 April 2011. (SGD.) HENRY R. RANCHES Municipal Civil Registrar

TNM: March 28, April 4, & 11, 2011

DEED OF ADJUDICA TION WITH ABSOL UTE SALE O VER ADJUDICATION ABSOLUTE OVER A POR TION OF A P AR CEL OF LAND PORTION PAR ARCEL

SPOUSES ROY R. HIDALGO AND EMELIE C. CORDERO-HIDALGO, Petitioners, -versus-

Republic of the Philippines Local Civil Registrar Office Province of Ilocos Sur VIGAN CITY

Ordering the Local Civil Registrar of Narvacan, Ilocos Sur and the National Statistics Office, Manila to correct the Date of Birth from November 8, 1957 to October 28, 1957; the Name of Father from Pablo Callejo to Buenaventura Callejo; the Name of Mother from Severa Corpuz to Paula Corpuz; and the Middle Name to be corrected as Corpuz. Finding the petition to be sufficient in form and substance, the Court hereby orders that said petition be set for Initial Hearing on APRIL 26, 2011 at 1:30 o’clock in the afternoon before the session hall of RTC Branch 72, Narvacan, Ilocos Sur, and all interested person may appear and show cause, if any, why the petition should not be granted.

IN RE: PETITION FOR THE CANCELLATION OF LIVE BIRTH OF WENDELL CORDERO HIDALGO UNDER REGISTRY NO. 2001-661 AND THE CERTIFICATE OF LIVE BIRTH OF PRINCESS VHASIL CORDERO HIDALGO UNDER REGISTRY NO. 2003-346 BOTH OF THE LOCAL CIVIL REGISTRAR OF NARVACAN, ILOCOS SUR ,

(SGD.) SUSAN P. ANCHETA City Civil Registrar

NOTICE OF HEARING A verified petition has been filed by petitioner through counsel, praying among others that after publication, due notice and, hearing, judgment be rendered as follows:

Republic of the Philippines REGIONAL TRIAL COURT OF ILOCOS SUR First Judicial Region Branch 72-Narvacan

TNM: April 4, & 11, 2011

DEED OF EXTRA-JUDICIAL ADJUDICA TION ADJUDICATION WITH A DEED OF SALE Notice is hereby given that the estate of the late JULIAN P. AGABAO consisting of a parcel of land situated at Barangay Baclig, Cabugao, Ilocos Sur, described as Lot 5361-A, CSD-1-003546 (OLT), identical to lot 20936, PSC 43, Cabugao, Cadastre, has been the subject of Deed of Extra-Judicial Adjudication With a Deed of Sale, executed by his legal heir before Notary Public Atty. Oliver A. Cachapero, as per Doc. No. 455; Page No. 91; Book No. 104; Series of 2010. . Any adverse claim may be filed during the publication of this notice. TNM: April 4, 11, & 18, 2011

Notice is hereby given that the estate of the late IMELDA ALQUIZA RECAIDO consisting of parcels of land, residential/farm lands situated at Salindeg, Vigan City covered by Katibayan ng Orihinal na Titutlo Blg. P-41546, TD No. 00-034-00179, TD 00034-00262 and TD 000-00263 and TD 0034-00290 and at P. Quitiquit, Caoayan, Ilocos Sur under TD 07-0014-00017 and TD 07-0014-00017, had been the subject of Extrajudicial Settlement of the Estate of the Deceased Imelda Alquiza Recaido before Notary Public Atty. Roman Mario V. Panem, as per Doc. No. 272; Page No. 56; Book No. VIII; Series of 2010. Any adverse claim may be filed during the publication of this notice.

Notice is hereby given that the estate of the late BIBIANA ARCE consisting of a parcel of Fishpond, located at Mindoro, Vigan City, Ilocos Sur covered by Tax Declaration No. 00-022-00539, has been the subject of an Extrajudicial Settlement of Estate, executed by her surviving heirs before Notary Public Atty. Roman Mario V. Panem, as per Doc. No. 5; Page No. 2; Book No. X; Series of 2011. Any adverse claim may be filed during the publication of this notice.

TNM: Mar. 21, 28, & April 4, 2011

TNM: March 28, April 4 & 11, 2011

EXTRAJUDICIAL SETTLEMENT OF EST ATE ESTA

TNM: April 4, & 11, 2011

DEED OF ADJUDICA TION WITH INDEMNITY CLA USE ADJUDICATION CLAUSE WITH WAIVER OF RIGHTS Notice is hereby given that the estate of the late ESTEBAN P. ORGANO consisting of a certain amount of money in a JOINT ACCOUNT with PELAGIA O. GOROSPE at the Bank of Commerce, Vigan City Branch under Account No. 03520-001489-6, had been the subject of Deed of Adjudication with Indemnity Clause With Waiver of Rights executed by his wife and children before Notary Public Atty. Roman Mario V. Panem, as per Doc. No. 230; Page No. 47; Book No. VIII; Series of 2010. Any adverse claim may be filed during the publication of this notice. TNM: Mar. 28, April 4, & 11, 2011

DEED OF ADJUDICA TION ADJUDICATION Notice is hereby given that the estate of the late ERNESTO C. ARDE consisting of a motor vehicle (Make - Honda; Type - CRV 2.0V MT; Model - 2007; Motor No. R20A11802573; Serial No. MRHRE17307P010697; Plate No. AEN660 has been the subject of Deed of Adjudication executed by his nearest legal heir before Notary Public Atty. Roman Mario V. Panem, as per Doc. No. 98; Page No. 21; Book No. XI; Series of 2011. Any adverse claim may be filed during the publication of this notice. TNM: Mar. 28, April 4, & 11, 2011

DEED OF EXTRAJUDICIAL ADJUDICA TION ADJUDICATION WITH DON ATION (INTER VIV OS) OF A POR TION AND PPAR AR TITION DONA VIVOS) PORTION ARTITION Notice is hereby given that the estate of the late SPS. MARIANO PALAMO and JOSEFA PALAMO consisting of two (2) parcels of land located at Balangen-Suso, Sta. Maria, Ilocos Sur embraced by TCT No. T-125908 and TCT No. T-34252, respectively, has been the subject of Deed of ExtraJudicial Adjudication With Donation (inter vivos) of a Portion and Partition, executed by their nearest and legal heir before Notary Public Atty. Roman Mario V. Panem, as per Doc. No. 20; Page No. 9; Book No. X; Series of 2011. Any adverse claim may be filed during the publication of this notice. TNM: Mar. 21, 28, & April 4, 2011


Tawid News-Magasin

6

POLICE REPORTS

Republic of the Philippines Local Civil Registrar Office Province of Ilocos Sur Municipality: CABUGAO

Estudiante, nagbekkel

NOTICE FOR PUBLICATION

STA. CRUZ, Ilocos Sur - Gapu iti mapapati a saanna a panagturpos iti pagadalanda, nagbekkel ti maysa nga estudiante a residente iti Barangay Bugbuga ditoy nga ili. Nasarakan ti maysa a mannalon bayat ti panangayona iti kabakiran iti alas 8:00 ti bigat ti Marso 28 ni Dennis Dultra, 15, agbasbasa iti sekundaria ken residente iti nadakamat a barangay a nakabitin iti maysa a kayo. Segun iti inisial a panagimbestiga dagiti polis, idi malem ti Marso 25, napan impakaammo ti maestra ni Dultra iti ina daytoy a saan a makagraduar ti anakna gapu iti mapapati a panagtakawna iti maysa a delata iti maysa a tienda iti asideg ti eskuela. Mapapati a pinadas ti biktima a bayadan ti delata ngem saan nga inawat ti akinkukua ket nagpulong daytoy iti prinsipal mainaig iti insidente. Mapapati a ti napasamak ti nangiduron ken ni Dultra a nangibitin iti bagina iti kayo.#

In compliance with Section 5 of R. A. 9048, a notice is hereby served to the public that RENATO S. ROMAN has filed with this Office a petition for change of first name from RENATO-APOLINARIO to RENATO in the birth certificate of RENATO-APOLINARIO SABUGO ROMAN who was born on July 23, 1963 at Cabugao, Ilocos Sur and whose parents are Eliseo S. Roman and Adelina L. Sabugo.

Baro, nagtakaw iti bomba ti danum, nakasuan CANDON CITY - Nakasuan iti city prosecutor’s office ditoy ti maysa a baro a nagtakaw iti bomba ti danum iti maysa a talon ditoy siudad idi rabii ti Marso 28. Nakasuan iti theft ni Dominick de la Cruz y Madrideo, 29, baro, residente iti Barangay Anoling 2nd, Camiling, Tarlac gapu iti panangtakawna iti water pump a kukua ni Ignacio Gabor, 82, naasawaan, mannalon ken residente iti Barangay San Nicolas, Candon City. Naduktalan ti panagtakaw idi nagreport ni Aljo Tamayo y Prado, security guard ti Dominion Bus, iti Candon police a maysa a ganggannaet a lalaki ti nagsaludsod kenkuana mainaig ti pannakaibiahe ti maysa a water pump iti Camiling, Tarlac. Iti panagimbestiga dagiti polis, naammuan a mapapati nga inted dagiti uppat a lallaki a nabirngasan iti Bong-bong, Jongjng, Don-don ken Matet ti water pump ken ni de la Cruz tapno maibiahe iti Tarrlac babaen ti Dominion Bus. Ngem nagparang ni Gabor ket imbagana iti polis nga isu ti akinkukua iti bomba ti danum.#

Nakainom a motorista, nakadungpar CANDON CITY - Dika agmaneho no nakainomka, leksion daytoy ti maysa a lalaki kalpasan a naidungparna ti luganna iti motorsiklo a nagluganan ti maysa a polis. Naammuan iti report a bayat ti ilalasat iti krosing iti national highway a sakup ti Barangay San Juan, ditoy siudad ti XRM motorcycle a minaneho ni PO1 Bryan Naungayan y Apilado, 22, baro, nakadetalye iti police station ditoy siudad, ken residente iti Barangay Talogtog, ditoy met laeng siudad, idi dinungpar ti napaspas ti tarayna nga agpaamianan a TMX a traysikel a minaneho ni Jeffrey Gasatan y Villanueva, 47, naasawaan, awanan iti lisensia ken residente iti Barangay Paypayad, Candon City. Gapu itoy, nagsagrap ni Naungayan iti dunor iti ulo, natukkol ti makannawan a ramayna ken garumiad iti nadumaduma a paset ti bagina. Naitaray ti polis iti Rasonable Hospital para iti pannakaagas dagiti dunorna. Nakainom iti arak ni Gasatan, segun iti doktor a nangtaming kenkuana.#

Mannalon, binagsol ti kabsatna BURGOS, Ilocos Sur - Ti panagsubangda nga agkabsat ti nagramutan ti panangbagsol ti maysa a mannalon iti manongna idi rabii ti Marso 30. Binagsol ni Jimmy Arreola y Datu, 42, baro, residente iti Barangay Taliao, ditoy nga ili ti kabsatna a ni Tornicio Arreola y Datu, 47, naasawaan, mannalon bayat ti panagririda iti uneg ti pagtaenganda iti Barangay Taliao ditoy nga ili idi agarup alas 9:15 ti rabii ti Marso 29. Segun iti report, kaaw-awid dagiti dua manipud iti talon idi mapapati a napagsawan ti suspek iti dakes ni Tornicio a puon ti nangsangatan ti biktima iti kabsatna a nagtungpal iti nabara a panagsubangda ken panangbagsol ti suspek iti manongna. Naitaray ni Tornicio iti ospital idinto a boluntario a simmuko ni Jimmy iti polis. Saan a narekobre ti imuko a naaramat iti pammagsol.#

Misis, pinaltogan ti lakayna, natay SALCEDO, Ilocos Sur - Saanen a naiyabot pay a sibibiag iti ospital ti maysa a misis kalpasan a pinaltogan ti lakayna iti uneg ti pagtaenganda idi malem ti Marso 25. Inaresto dagiti nagresponde a polis ni Florencio Baguioen, residente iti Barangay Culliong, ditoy nga ili gapu iti panangpaltogna iti asawana a ni Teresita Baguioen y Javillonar. Mapapati a pinagawid ti suspek ti asawana ket idi addadan iti balayda, pinaltoganna daytoy babaen ti homemade shot gun. Nangeg ti anakna a Florentino ti kanalbuong ket nagtaray a simrek iti balayda ngem nadatngannan ti inana a nadigos iti dara idinto nga iggem pay ti amana ti paltog. Naideklara ti biktima nga awanen ti biagna idi maidanon iti Sta. Lucia District Hospital. Iti pannakaisurat daytoy, di pay ammo ti motibo ti pammaltog.#

ITI DUYOG.. (Manipud iti panid 2) kuyegyeg pay ken inibbatanna met laeng a dagus sana impunas dagiti kanawan a ramayna iti kanigid a laylayan ti pantalonna idi naamirisna ngata a tumangtangken gayam ken aggangon a lugit ti manok. Imlekkami ta bebbeb

met ni daytoy, ti la ket mapidpidutnan ti laglag!” Manipud dayta iti sarita a napauluan iti ‘Narvacan’ ken saan pay a naipablaak. Ipablaaktayo iti mabiit. Sigurado dayta. (Adda tuloyna)

KARNE A TAGILAKO.. (Manipud iti panid 1) Juan a saan a ngimmato ti presio ti karne ti baboy a mailaklako iti tiendaan publiko. Inwaragawag ti SB a nagtalinaed ti presio ti karne ti baboy iti P170 iti sanguanan ti reklamo dagiti aggatgatang nga adda dagiti aglaklako kadagiti barangay iti P200 kada kilo.

Iti report a dimmanon iti sangguniang bayan, angkaten dagiti tindera nga agipasiar iti lakoda kadagiti barangay iti P185 kada kilo nga ilakoda met iti P200 kadagiti barangay. Impatalged ti SB nga agtalinaed ti P170 a presio daytoy a tagilako iti tiendaan.#

Any person adversely affected by said petition may file his/her written opposition with this Office not later than March 28, 2011. (SGD.) LINDA S. GAZMEN Municipal Civil Registrar TNM: March 21, & 28, 2011

BENEPISARIO.. (Manipud iti panid 1) Pension Program a naggapu iti DSWD national office nga agpenpension metten. Sabali pay ti naduktalan ti MSWD a nairaman a benepisario iti nasao a programa nga agtawenda laeng iti nakurang 40. Nangrugi iti daytoy a tawen ti pannakaiyimplementar ti Social Pension Program a mabenepisiaran dagiti indigent a senior citizens nga agtawen iti 77 ken agpangato. Umawat dagitoy a benepisario iti P500 iti binulan a monthly stipend tapno adda pangsupusopda iti magastosda iti inaldaw a pagbiagda ken para iti kasapulanda a medikal. Naisayangkaten ti orientasion dagiti annuroten ken paglintegan ti nadakamat a programa kas intuding ti RA 9994 wenno ti Expanded Senior Citizens Act of 2010 kadagiti nadumaduma a social workers ken dadaulo ti Opisina ti Senior Citizens Affairs (OSCA) iti probinsia ti Ilocos Norte, Ilocos Sur, La Union ken Pangasinan. Agdagup iti 54 dagiti senior citizens a nailista nga agpension iti P500 ditoy nga ili ngem segun ken ni Valencia, manamnama a dakdakkelto pay ti bilang dagiti mairaman a benepisario daytoy a programa. Kabayatanna, agdagup iti 24

dagiti senior citizens ti naireport nga agpension iti Caoayan, Ilocos Sur. Kas maibatay iti rekord ti DSWD, agdagup iti 43 dagiti indigent a senior citizens nga agtawen iti 77 agpangato iti Caoayan ngem 8 ti natayen ken 11 ti nadiskualipika agsipud ta agpempensionda wenno adda annakda a mangsuporta kadakuada. Intuding ti RA 9994 a saklawen ti Social Pension Program dagiti senior citizens a napanglaw (karaman ditoy dagiti saan nga agpenpension, awan pamiliada a mangsuporta kadakuada ken agbibiag iti baba ti kinapanglaw), dagiti nakapsut, masaksakit, disabled a nairaman iti masterlist ti DSWD National Household Targeting System for Poverty Reduction (NHTS-PR). Naammuan nga iti Region I, adda kadagupan a 11,204 a potensial a benepisario ti Social Pension Program a pakaibilangan ti 5,619 iti Pangasinan, 2,009 iti La Union, 2,116 iti Ilocos Sur, ken 1,460 iti Ilocos Norte. Naipaannong iti City/Municipal SWDO ken pangulo ti OSCA ti pannala-validate ken pannakakumpirma dagiti agpension a nailista iti masterlist.#

MINDANAO... (From page 3) them gender sensitivity prior to giving them enterprise development training and financial support, says project coordinator Basco Fernandez of the Damayang Pilipino sa Nederland. Fernandez also reported that these women, with the help of NGO partners in Manila and in Mindanao, have been linked to local rural banks and cooperatives so that they and their enterprises build capital and access business advisory services and enterprise loans. Maria 4 MDGs is funded by the Joint Migration and Development Initiative (JMDI) programme of the European Commission and the United Nations Development Programme, and the four MDGs. While conducting the project, Maria 4 MDGs project implementers also stumbled upon families of overseas Filipino workers (OFWs) from the project sites and implementers have conducted financial literacy activities for them. But as these rural women

entrepreneurs are ready to share their experiences running their enterprises, they hope that their local leaders and other interested government, nongovernment, and private institutions will help them sustain their entrepreneurial activities. Maria 4 MDGs is being coimplemented by Netherlandsbased groups Damayang Pilipino sa Netherlands and Centrum voor International Samenwerking (COS)-Utrecht; the Economic Resource Center for Overseas Filipinos (ERCOF) in Manila; JEP Consultants and Trainers in Cagayan de Oro City; and Habagat Partnership and Networking Initiatives for Development (HAPNID) in Bansalan, Davao del Sur. Maria 4 MDGs sought to address the following MDGs: MDG 1—eradicate extreme poverty and hunger; MDG 2— achieve universal primary education; MDG 3—promote gender equality and empower women; and MDG 8—develop a global partnership for development.#

NAGHOLD-AP... (Manipud iti panid 4) kinamatda agingga a naipiskotda ni Valdez ngem nakalibas ni Ulpindo. Addan naireport a panaghold-ap a naisayangkat iti national highway a sakup daytoy nga ili iti kallabes. Idi Marso 17, dua a lalaki a nakahelmet ti nangbangen iti lugan ti Indian national a managan Charanjit, pinaturo-

nganda iti paltog sada kinasakas ti kuartana a P2,500. Segun iti biktima, maikaduan daytoy a pannakahold-apna. Iti immuna a pannakahold-apna, nakasakas kenkuana ti P2,000 a kuartana. Madama ti panagpalutpot dagiti polis no nainbolbar ti natiliw a suspek kadagiti damo a panaghold-ap.#

MABIROKAN TI DIOS.. (Manipud iti panid 4) imballasiw dagiti nabaknang ken napanglaw iti napeggad a karayan. Maysa a rabii, kabayatan ti nargaan a pannaturogna, nakangngeg iti timek ti bassit nga ubing nga umaw-awag, “Cristobal, iballasiwnak koma.” Imbaklay ni Cristobal ti ubing iti abagana ket rinugianna ti bumallasiw iti karayan. Umadadalem ti karayan, dumagdagsen ti ubing. Iti umuna a gundaway iti biagna, nakarikna

ni Cristobal iti panagbuteng a matay, a malmes. Kamaudiananna, iti amin a pigsana, nakaballasiw ni Cristobal ket indissona ti ubing. Nagilad ni Cristobal iti daga, kasta unay ti paksuyna. Tinaldiapanna ti ubing ket kinunana, “Annugotek a dandanika di naiballasiw... Panagriknak, awitko ti dagsen ti sibubukel a lubong iti abagak.” Kinuna ti ubing, “Dayta nga agpayso ti inaramidmo. Siak ni

APRIL 4-10, 2011

TALDIAP-DAMAG Bumarangay, problemada nakiddit a danum CABUGAO, Ilocos Sur - Problema dagiti agindeg iti Barangay Cuancabal ditoy nga ili ti kinakiddit ti danum a rummuar iti gripoda. Segun iti maysa a residente ditoy a barangay, mapuypuyatanda nga agurnong iti danumda agsipud ta sa laeng adda rummuar a danum iti gripoda iti alas otso ti rabii. Innayon ti nasao a lumugar a kapilitan nga agurnongda iti danum ta no dimtengen ti alas 5 ti bigat, agmalmalemen nga awan danum ti gripo. Immutang ti napalabas a lokal nga administrasion ditoy iti bangko para iti pannakapasayaat ti serbisio ti danum kadagiti nadumaduma a barangay ditoy nga ili.#

Scholarship program, maikalawa VIGAN CITY - Maikalawa ti scholarship program ti provincial government, segun iti bise gobernador ditoy probinsia. Kinuna ni Vice Governor Deogracias Victor Savellano nga apaman nga aprobaran ti provincial board, mayimplementar a dagus ti maikalawa nga scholarship program ti gobierno probinsial. Kinuna ni Savellano nga agtultuloy ti panangadal ti komite ti edukasion dagiti mabalin a mainayon kadagiti dati a paglintegan ti programa ti scholarship ti probinsia. Naammuan a maysa ti kurso para kinadoktor ken kinaabogado ti manamnama a mainayon iti scholarship program iti masakbayan.#

Pasdek ti consortium, naluktan CAOAYAN, Ilocos Sur - Naluktan ti kabarbaro a a Nueva Segovia Consortium of Cooperatives Plaza idi Marso 27 ditoy nga ili. Kangrunaan a sangaili dagiti provincial officials nga indauluan da Vice Gov. Deogracias Victor Savellano ken tinabunuan dagiti municipal officials nga indauluan ni Mayor Germie Singson-Goulart, Vice Mayor Gemma Padaong ken dadduma pay . Masarakan dagiti nadumaduma a business establishments iti umuna a kadsaaran ti NSCC Plaza, hostel iti maikadua ken function hall iti maikatlo a kadsaaran. Iti agdama, ni Divina Quemi ti agdama a general manager ti nasao a consortium. Nabuangay ti NSCC idi 1992 ket nagbalin en a maysa kadagiti kadakkelan a kooperatiba ditoy probinsia.#

Panaggatangan iti tabako, mamonitor SAN JUAN, Ilocos Sur - Adda mayor’s permit dagiti aggatang iti tabako ditoy nga ili, daytoy ti ipatpatungpal ti gobierno munisipal ditoy tapno mamonitor ti panaggatang iti tabako iti sakup ti San Juan. Kasapulan a mangala ti mannalon iti certificate of purchase manipud iti koboy a pakapaneknekan a produkto ditoy nga ili ti nailako kadakuada ket daytoy ti maited iti National Tobacco Administration tapno mairekordda kas produkto ti San Juan. Maibatay ti bingay ti ili iti excise tax ti tabako iti bukodna a produksion ti tabako.#

Entrance fee, masingir iti beach resort SAN ILDEFONSO, Ilocos Sur - Tapno adda pondo a maaramat iti pannakamantener ti Riverside Beach Resort a masarakan iti Barangay Busiing ditoy nga ili, maputar ti maysa nga ordinansa a mangituding iti panagbayad dagiti sumrek ditoy iti entrance fee. Kinuna ni Vice Mayor Salvador Romano a napanunotda ti mangputar iti ordinansa para iti pannakamentener ti kinadalus ti nasao a beach resort ken tapno adda pamastrekan ti ili. Adu metten dagiti sumrek iti nasao a beach resort gapu ta napintas a pagpipiknikan. Ti provincial government ti nangaramid ti nasao a beach resort ngem impaimadan iti gobierno munisipal ditoy ti pannakamentenerna.#

HIGANTE A DINUBLA... (Manipud iti panid 1) beauty and brains a nakipartisiparan dagiti nadumaduma nga ahensia ken inatendaran dagiti opisial dagiti sanga ti NTA manipud iti probinsia ti Ilocos Norte, Abra, La Union ken Ilocos Sur. Kas pannakipagmaymaysana iti parambak daytoy siudad a nakaitanduduan ti kadakkelan a cash crop ditoy probinsia, inaramid ti United Leaf Philippines Inc. ti nasao a higante a dinubla a tabako nga agatiddog iti agarup 120 a metros a nakaaramatan iti 170

kilos a bulong ti tabako, ken addaan iti diametro nga agarup 4 a pulgada. Ti Candon City ti kadakkelan a producer ti tabako iti sangkapagilian ket tinawen a ramrambakanna ti Tobacco Festival kas panangitandudona kadagiti mannalon nga agmulmula iti daytoy a cash crop. Ditoy probinsia ti pagtaudan ti 70 porsiento ti pakabuklan a produksion ti tabako iti deppaarna ti amianan. (Danny Antalan)

SUPORTA ITI SEAIR.. (Manipud iti panid 1)

Kinuna ti gobernador nga immannugot dagiti mangimaton iti SEAIR a makipagperdida kadagiti damo a panagbiahe ti airline no makitinnulong dagiti agtuturay ti probinsia ken dagiti umili iti pannakasupor-

tana. Adda idi airline company a nangirugi iti operasionna iti Vigan ngem saan a nagbayag gapu iti panaglugina maigapu iti kakiddit dagiti aglugan a pasahero. Sabali pay nga airline ti nangpadas a nagbiahe iti Manila-Vigan-Manila babaen ti suporta ti provincial government ngem di met nagbayag gapu iti kinangina ti plete.#

Hesus a pagserbiam iti lubongmo. Inaramidko ti lubong ket iti panangibaklaymo kaniak, inawitmo ti lubong. Tapno mapaneknekam a pudno, itugkelmo ti sarukodmo iti daga iti asideg ti kalapawmo ket inton bigat, agbulong, agsabong ken agbu-

nga daytoy.” Nagpukawen ti ubing. Kabigatanna, nakita ni Cristobal nga addan bulong, sabong ken bunga ti sarukodna. Ammonan a nagserbianna ti katan-okan ken kabilegan nga amo iti sangalubongan.#

eroplano ti sumanglad ken tumayab iti rabii, kasta met a maiyatiddog iti 500 meters ti runway tapno naannayas ti isasanglad dagiti dadakkel nga eroplano.

Profile for designhubph

Tawid News Magasin - VOL. XI NO. 5 APRIL 4-10, 2011  

Your weekly source for the latest iloco news, literature and information.

Tawid News Magasin - VOL. XI NO. 5 APRIL 4-10, 2011  

Your weekly source for the latest iloco news, literature and information.

Profile for ilokano
Advertisement

Recommendations could not be loaded

Recommendations could not be loaded

Recommendations could not be loaded

Recommendations could not be loaded