Page 1

Uitgave van de Stichting Vrienden van Bronbeek Juni Juli 2018

Vriendendag op zondag 2 september

Uitzicht op verder leven Wilhelminaboom


AANGESTIPT •B  ij dit nummer 121 is het opgaveformulier voor de Vriendendag op zondag 2 september gevoegd. Bronbeek, het bestuur en de organiserende commissie hopen u te kunnen verwelkomen. • Kolonel Karel van Dreumel, sinds 26 april commandant van Bronbeek, is voor de eerste keer onze gastheer. Een mooie gelegenheid om met hem en zijn echtgenote Karin kennis te maken. • Blijf voortdurend op de hoogte van het actuele programma van de Vriendendag via onze website: www.vriendenvanbronbeek.nl. • Doorlopend verzoek: donateurs die hun e-mailadres nog niet hebben doorgegeven aan de ledenadministratie, wordt vriendelijk verzocht dit alsnog te doen. E-mailadres: svvb1983@gmail.com. • De bibliotheek van Bronbeek is uitgegroeid tot een imponerend kenniscentrum. Zie pagina 14.

Kolonel Karel van Dreumel.

Bij de voorpagina Na zo’n 120 jaar staat de Wilhelminaboom van Bronbeek op de nominatie om in zijn huidige gedaante te worden afgelost door een vertroetelde nazaat uit de tweede generatie. Er is in de afgelopen jaren een loot van opgekweekt, die voor transport gereed staat in een kas in de buurt van Roggebotsluis. Inmiddels is de jonge Wilhelminaboon ongeveer 2 meter hoog. Deze zal naar verwachting in het najaar op Bronbeek arriveren. Wie nog een foto wil maken van de oude Wilhelminaboom, in 1944 tijdens de Slag om Arnhem door granaatscherven geraakt en daarna dankzij intensieve zorg vele tientallen jaren met succes in leven gehouden, moet dus niet te lang meer wachten.


INHOUD 2018 JUNI/JULI

Van het bestuur Te gast bij kolonel Van Dreumel Agenda Vriendenvergadering Mededelingen secretaris Secretarieel jaarverslag Rekening van baten en lasten Begroting Verschijnt 3x per jaar - no. 121 Informatieblad van de ‘Stichting Vrienden van Bronbeek’. Eindredacteur: mr. H.J.A. Grootveld Druk: HPC Drukkerij, Arnhem Doelstelling van de Stichting: Het wekken van belangstelling voor, alsmede het levend houden en zo mogelijk versterken van de historisch bepaalde verbondenheid tussen Nederland en landen overzee, in het bijzonder Indonesië, door voortzetting, aanpassing en uitbouwing van de tradities van het Koninklijk Tehuis voor Oud-Militairen en Museum ‘BRONBEEK’. Donatie: Natuurlijke personen minimaal € 17,50 per jaar. Rechtspersonen minimaal € 50,- per jaar. IBAN rekeningnummer: NL89 INGB 0000 0009 40 van de ‘Stichting Vrienden van Bronbeek’.

4 5 6 6 8 9

Agenda Activiteiten op Bronbeek

10

In en om Bronbeek Nieuwe bewoner Nieuwe tentoonstelling: Changi 1942-1945 Topstukken kanselarijcollectie Parachutesprong Nelly Kenniscentrum: ruim 14.000 titels Sfeervol verslag militaire bedevaart

11 12 13 13 14 17

Museumcollectie Schenkingen en aanwinsten museum Aanwinsten bibliotheek

21 22

Bon voor nieuwe Vrienden

23

Adres Stichting: Velperweg 147, 6824 MB Arnhem. website: www.vriendenvanbronbeek.nl Vriendenadministratie SVVB Velperweg 147 6824 MB Arnhem Tel. 06 40 40 46 98 E-mailadres: svvb1983@gmail.com ISSN: 1386 - 0372

KTOMM BRONBEEK Tel: 026-376 35 55 3


Van het bestuur Hoofdlijnen Vriendendag 2 september

TE GAST BIJ KOLONEL VAN DREUMEL Het programma van Vriendendag 2018, op zondag 2 september, mag er weer zijn. De organiserende commissie is erin geslaagd een boeiend evenement neer te zetten, met Indisch karakter en zoals gebruikelijk aan het worden is: voor alle leeftijden. In het verlengde van vorig jaar hoopt iedereen natuurlijk op een zonovergoten spektakel, veel muziek en dans, en uiteraard een drukbevolkt terras. Het Bronbeek-gevoel moet er voor iedereen te horen en proeven zijn. De presentatie is er uitstekend van op de hoogte wat onze Vrienden verwachten. Hoe moeilijk de meteorologische omstandigheden zijn te voorspellen, het begin van onze hoogtijdag is dat niet: kolonel Karel van Dreumel, sinds 26 april de commandant van Bronbeek verzorgt de officiële opening om 10.30 uur. Een half uur eerder staat de koffie al klaar voor de bezoekers, zodat er ruim tijd is voor informele begroetingen. Met commandant kolonel Karel van Dreumel kan dan worden kennisgemaakt. Net als zijn voorgangers altijd deden, is hij present om onze Vrienden gastvrijheid te bieden.

Amy Mielatz.

4

Mitch.

Aansluitend volgt een optreden van het Trompetterkorps Bereden Wapens. Verder zal de band Challenge XL zich laten horen, met zangeres Stella Makadoero. Zij verzorgen de gehele dag de muziek, ook voor de optredende groepen en andere artiesten, en er kan natuurlijk weer volop gedanst worden. Op het terrein tussen het museum en de grote tent bij het grasveld zullen diverse Indische en andere attractieve stands staan. Diverse goede-doelenorganisaties en stichtingen zijn hierbij aanwezig, onder meer ook de Ben Heart Stichting. Zelf zal Ben Heart eveneens acte de présence geven, ten gunste van zijn stichting.

Jong talent Nieuw in het Vriendenprogramma zijn de optredens van twee jeugdige artiesten: Amy Mielatz en Mitch. Beiden hebben meegedaan aan IDOLS, en daarmee goede resultaten bereikt. Amy zal Indische en krontjong-muziek vertolken en doet ook nog een gastoptreden met Challenge XL. Zij heeft haar pasardoop gehad in Ahoy-Rotterdam en kreeg daar zeer lovende recensies. Mitch brengt zijn eigen muziek van deze tijd. Hij is een jonge, zeer inspirerende zanger. De Dansgroep “Orchidee“ zal U allen vermaken met hun Hawaiaanse en Indische dansen. Er zullen verdeeld over de dag enkele lezingen zijn in het Museum Bronbeek, over interessante onderwerpen. Een gratis rondleiding door het Museum Bronbeek behoort ook tot de mogelijkheden. Kenners (re-enactors) zijn als KNIL-militairen op het landgoed aanwezig en bereid


De Vriendendag eindigt om 16.30 uur. Voor iedereen is er dus wat te doen en te

genieten. ‘U, Vrienden van Bronbeek, uw familie, kinderen, vrienden en kennissen zijn welkom op deze gezellige dag op het landgoed Bronbeek. Voor iedereen geldt: gratis entree’, zegt Hans Verbrugge, onze coördinator van de Vriendendag

Challenge XL: de gehele Vriendendag muziek.

om allerlei vragen over hun activiteiten te beantwoorden. Leuk is dat eveneens een modeshow met Indische kledij een plaats in het programma heeft veroverd. Omstreeks 12.00 uur is de Vriendenvergadering gepland, die gewoontegetrouw een volle Poorterszaal trekt. Om 13.00 uur volgt de maaltijd, het Indisch buffet in de Kumpulan. Meldt U zich hiervoor tijdig aan: zie het opgaveformulier dat dit blad is toegezonden. Voor entertainment wordt gezorgd.

Gratis parkeren Zoals gewoonlijk kunt u met uw auto op de parkeerplaats van de Hogeschool Arnhem-Nijmegen terecht, in de onmiddellijke omgeving van Bronbeek (tegenover Intratuin Presikhaaf), van 9.00 tot 17.00 uur. Mindervaliden kunnen op het landgoed Bronbeek parkeren, mits zij dit tijdig kenbaar maken bij de inschrijving en van het bestuur een parkeerkaart hebben ontvangen. Het bestuur van de Stichting Vrienden van Bronbeek maakt van de gelegenheid gebruik om u te bedanken voor uw ondersteuning van onze stichting en wenst u allen een gezellige en liefst stralende Vrienden- en familiedag 2018 toe.

Aanbod voor de jeugd Voor de kinderen wordt ook gezorgd. Onder leiding van Ruben Agaatz kunnen vliegers worden gemaakt. Er valt meer te kiezen: een speurtocht over het landgoed Bronbeek, kinderspelletjes, schminken, familiefoto’s in Indische klederdracht. Er zullen diverse tenten staan, waar deze kinderactiviteiten plaatsvinden. En patates frites en ijs zijn in de aanbieding. Voor de ouderen zijn de heerlijke drankjes en Indische hapjes van de Kumpulan te koop. Ook zal de gamelangroep, onder leiding van Jos Jansen, optreden. Meer nieuws wordt, zodra dit er is, bekendgemaakt op de website van de SVVB.

Zonnige herinnering aan Vriendendag 2017.

5


AGENDA VAN DE VRIENDENVERGADERING op zondag 2 september om 12.00 uur in de Poorterszaal van KTOMM Bronbeek 1. Welkomstwoord door commandant KTOMM Bronbeek, kolonel der Infanterie K.G.J. van Dreumel 2. Openingswoord door de voorzitter van de Stichting Vrienden van Bronbeek, luitenant-generaal b.d. J.H. de Kleyn 3. Goedkeuring agenda 4. Mededelingen 5. Benoeming opvolgers van luitenant-­ generaal b.d. J.H. de Kleyn en de heer D. Esmeijer 6. Secretarieel Jaarverslag 2017, opgenomen in Bronbeekbulletin no. 121 7. Financiële verantwoording 2017, opgenomen in Bronbeekbulletin no. 121 8. Begroting 2018, opgenomen in Bronbeekbulletin no. 121 9. Rondvraag 10. Sluiting

MEDEDELINGEN SECRETARIS Aftreden bestuursleden Statutair treden luitenant-generaal b.d. J.H. de Kleyn en de heer D. Esmeijer af. Beiden zijn door de Vriendenvergadering benoemd en hebben de maximale zittingsduur volgemaakt. Zij kunnen niet worden herkozen. Tijdens de Vriendendag vindt de Vriendenvergadering plaats. Bij deze vergadering worden de opvolgers van beiden door u benoemd. Deze benoeming gebeurt op voordracht van het bestuur. 6

Jaarlijkse bijdrage We hebben nog niet alle betalingen voor het jaar 2018 hebben ontvangen. Wij verzoeken u vriendelijk uw bijdrage van minimaal € 17,50 per persoon per jaar over te maken.

JAARVERSLAG 2017 STICHTING VRIENDEN VAN BRONBEEK Samenstelling bestuur Het bestuur bestond in 2017 uit: J. de Kleyn voorzitter ir. R. van de Beek vicevoorzitter en contactpersoon museum R. Swens secretaris A.F. Went penningmeester mr. H.J.A. Grootveld eindredacteur Bronbeekbulletin G. Besselink webmaster SVVB D. Esmeijer contactpersoon tehuis Bronbeek kapitein G.H. Luttik algemeen bestuurslid H. Verbrugge coördinator Vriendendagen kolonel M. Dulfer adviseur en commandant KTOMM Bronbeek Het bestuur heeft drie keer vergaderd. De jaarlijkse vergadering van vrienden is gehouden tijdens de Vriendendag op 26 augustus 2017. Om te voldoen aan de eisen die de Belastingdienst stelt voor Algemeen Nut Beogende Instellingen (ANBI), zijn de statuten gewijzigd en vastgesteld op 23 maart 2017. Het aantal Vrienden per 1 januari 2017 bedraagt 1498. Het aantal vrienden per 31 december 2017 bedraagt 1496.

Bronbeekbulletin In het verslagjaar zijn de nummers 117, 118 en 119 uitgekomen, overeenkomstig


het bestuursbesluit om de verschijningsfrequentie om financiële redenen te verlagen van vier- naar driemaal per jaar. De omvang van het blad is 24 pagina’s, bestaande uit 20 pagina’s binnenwerk (zwart-wit) en 4 pagina’s omslag (fullcolour). Het Bronbeekbulletin wordt gedrukt door HPC Drukkerij te Arnhem, waar ook de vormgeving tot stand komt. De verspreiding geschiedt via de afdeling mailing van de voormalige Presikhaaf Bedrijven en PostNL. Over de redactionele inhoud wordt regelmatig overleg gevoerd met de staf van Bronbeek, waarna de inhoud en verzameling van illustratiemateriaal in eigen beheer worden verzorgd. Als vaste bijlagen voor distributie zijn ook in 2017 aan het Bronbeekbulletin toegevoegd: de Vriendenkaart, het inschrijfformulier voor de Vriendendag en de gebruikelijke brief van de penningmeester tegen het einde van het jaar.

Website Via een tweetal internetpagina’s worden de vrienden en geïnteresseerden geïnfor-

De website...

meerd over de activiteiten. Dit gebeurt via de website www.vriendenvanbronbeek.nl en de

facebookpagina https://www.facebook.com/ vriendenvanbronbeek/. Geïnteresseerden kunnen zich sinds 2017 via een link aanmelden als ‘Vriend’. De internetpagina’s mogen zich verheugen in een stijgende belangstelling.

Bewoners Ook dit jaar is veel aandacht aan de bewoners van Bronbeek geschonken. Enerzijds zijn individuele acties bij ziekte, verjaardagen, aankomst als nieuwe bewoner en ook bij de uitvaarten georganiseerd. Anderzijds zijn de wekelijkse bingoavonden op maandagavond voor de bewoners gehouden, is een financiële bijdrage van € 300,00 aan het Bronbeekkoor ‘de Krasse Knarren’ verstrekt en heeft de jaarlijkse boottocht begin juni 2017 naar Deventer plaats gevonden. Tenslotte hebben de bewoners eind van het jaar met de Kerst een kerststukje ontvangen. Secretaris SVVB, R. Swens

... en de Facebook pagina

7


STICHTING VRIENDEN VAN BRONBEEK

REKENING VAN BATEN EN LASTEN OVER HET BOEKJAAR 2017 RESPECTIEVELIJK 2016 Baten

Donaties Giften Rente Overige opbrengsten

2017

22.907,01 1.000,00 678,52 0,00

2016

22.042,19 765,00 1.438,73 0,00 24.585.53

24.245,92

Lasten Gratis toegang museum Vriendendag Bronbeek bulletin Portikosten Reis- en verblijfkosten Kantoorbenodigdheden Secretariaatskosten Drukwerk Folders Representatie/attenties Computerkosten Provider Vrienden kaarten Betalingsverkeer giro Contributies/donaties Inwoners Bronbeek Afschrijving inventaris Telefoon Reklamekosten Acceptgiro’s Overig

Resultaat

8

0,00 4.955,52 6.528,46 4.002,23 1.399,81 79,84 1.500,00 0,00 0,00 51,50 76,37 91,90 65,73 459,77 30,00 10.826,56 102,00 15,00 0,00 0,00 359,98

0,00 4.803,94 6.359,44 5.866,16 1.955,53 61,16 2.750,00 524,56 810,36 439,70 883,06 166,90 90,11 418,51 121,25 10.005,75 102,00 10,00 0,00 0,00 0,00 30.544,67

35.368,43

-5.959,14

-11.122,51


STICHTING VRIENDEN VAN BRONBEEK

BEGROTING OVER HET JAAR HET BOEKJAAR 2018 RESPECTIEVELIJK 2017 Baten

Donaties Giften Rente Overige opbrengsten

2018

23.750,00 500,00 600,00 6.000,00

2017

22.000,00 500,00 1.250,00 0,00 30.850,00

23.750,00

Lasten Gratis toegang museum Vriendendag Bronbeek bulletin Portikosten Reis- en verblijfkosten Kantoorbenodigdheden Secretariaatskosten Drukwerk Folders Representatie/attenties Computerkosten Provider Vrienden kaarten Betalingsverkeer giro Contributies/donaties Inwoners Bronbeek Afschrijving inventaris Telefoon Reklamekosten Acceptgiro’s Overig

Resultaat

0,00 5.000,00 6.000,00 4.250,00 1.250,00 100,00 1.500,00 250,00 500,00 100,00 100,00 100,00 100,00 500,00 50,00 10.000,00 100,00 0,00 0,00 0,00 0,00

0,00 4.500,00 6.000,00 5.000,00 1.500,00 100,00 1.500,00 250,00 500,00 400,00 500,00 150,00 100,00 400,00 50,00 9.000,00 100,00 0,00 0,00 0,00 0,00 29.900,00

30.050,00

950,00

-6.300,00

9


Agenda

ACTIVITEITENAGENDA MUSEUM BRONBEEK 2018 Tot en met 1 juli | EXPOSITIE Verlangen. Vrijheid. Kameraadschap. Een ontmoeting met veteranen. De ervaringen van veteranen, i.h.b. de huidige bewoners van Bronbeek, en hoe ze op hun missies terugkijken.

Zomer en najaar | EXPOSITIE Krijgsgevangenenkamp Changi, 1942-1945 Tekeningen van Henk Brouwer

12 juli | DIALEZING & RONDLEIDING Landgoed Bronbeek, 155 jaar koninklijk geschenk voor veteranen 200 jaar geschiedenis van het landgoed Bronbeek in woord en beeld. Spreker: Niek Ravensbergen 14.00-16.30 uur. Toegang met museum-entreebewijs Reserveren: nb.ravensbergen@mindef.nl

10 september | OPEN DAG Open Monumentendag 10.00-17.00 uur. Diverse activiteiten. Toegang vrij.

21 t/m 28 oktober | ACTIVITEITENPROGRAMMA Week van de koloniale geschiedenis Thema: ’Opstand’

Dinsdag t/m zondag | JEUGDACTIVITEITEN Landgoedspeurtocht In je eigen tempo zwerf je over het landgoed Bronbeek en ontdek je onbekende plekjes. Leeftijd: 8 t/m 12 jaar. Gratis routekaart bij de receptie 10.00 tot 17.00 uur. Museumspeurtocht Weet jij hoeveel kanonnen er in het museum staan? En weet je waarom uniformen er zo indrukwekkend uitzien? Er zijn speurtochten voor 6-9 jaar en voor 10-12 jaar. Haal hem gratis bij de receptie tussen 10.00 en 17.00 uur.

Zondagen | OPENBARE REPETITIE Gamelan Tweemaal per maand bespeelt de groep Kusumo Budoyo de gamelan. U kunt deze openbare repetities in de Indische Zaal bijwonen op zondagen in de maanden september tot en met juni. Informeer altijd vooraf naar de actuele datum en het tijdstip via (026) 376 35 55.

10


HERDENKINGEN In augustus en september zijn op landgoed Bronbeek de volgende herdenkingen: • Jongenskampen: 23 augustus • Birma Siam/Pakan Baroe Spoorwegen: 25 augustus • Vrouwenkampen: 26 augustus • Japanse Zeetransporten: 8 september • Papoeastrijders 27 september Wijzigingen voorbehouden. Nadere informatie en de laatste stand van zaken: www.bronbeek.nl onder ‘Activiteiten Bronbeek’.

In en om Bronbeek NIEUWE BEWONER

Met ingang van 16 april is de heer K.Y. Besancon in Bronbeek komen wonen. Hij heeft bij de Koninklijke Marechaussee gediend. Wij wensen hem een fijne tijd toe op het landgoed. Commandant Karel van Dreumel

BRONBEEK ONLOSMAKELIJK GEHEEL: ‘VIJF VINGERS AAN EEN HAND’ Met een kernachtige toespraak begon de nieuwe commandant van Bronbeek, kolonel Karel van Dreumel, op 26 april bij de commandowisseling met de afscheid nemende kolonel Michiel Dulfer aan zijn nieuwe functie. Het toegestroomde publiek liet hij duidelijk weten wat de lijn van zijn beleid is, namelijk: ‘het besef dat ons tehuis, ons museum, ons landgoed, onze monumenten en de Kumpulan één onlosmakelijk verbonden geheel vormen. Vijf vingers aan een hand. Haal één vinger weg, dan verdwijnt de kracht en gaan er dingen stuk.’ Hij dankte alle belangstellenden voor hun aanwezigheid, stelde zijn echtgenote Karin

voor en eerde attent zijn voorganger en echtgenote: ‘Het afscheid van de afgelopen dagen heeft menige traan veroorzaakt’, wist hij. ‘Een commando met een strakke hand, met soms moeilijke besluiten, met het niet aflatende gevecht voor de belangen van bewoners, veteranen en het instituut als geheel, en altijd met volle overtuiging, volle inzet en passie. Jullie beiden hebben in de totale breedte en diepte van de functies van dit prachtige Bronbeek vooruitgang gerealiseerd, het vuur van Bronbeek uitgedragen en significant verschil gemaakt. Jullie opvolgen is voor Karin en mij in dit verband een hele uitdaging. Namens ons allemaal heel, heel veel dank. Een warm applaus lijkt mij op z’n plaats’. En daaraan werd gehoor gegeven. Voor Hella Dulfer was er nog een ander bijzonder moment. Zij werd uitgezwaaid met de erepenning van Bronbeek, een eerbetoon dat zeer selectief wordt uitgereikt, deze keer op voorstel van de bewoners. Kolonel Van Dreumel vertelde in de afgelopen weken kennis te hebben gemaakt met het hem al vertrouwde Bronbeek. Hij onderstreepte beeldend, dat ‘de hele hand 11


van Bronbeek zijn kracht en daarmee zijn grip haalt uit de gepassioneerd gedreven

mensen die er werken. Bewoners, staf, museumgroep, verzorging, de ondersteuning van het Facilitair Bedrijf, Paresto, natuurlijk de Kumpulan en al die mensen die ik vergeet te noemen. De steun van de Vrienden van Bronbeek, stichtingen, de buurtvereniging en nog heel, heel veel anderen. Ik moet hier boven alles de ruim tachtig vrijwilligers noemen, die Bronbeek in zijn huidige vorm überhaupt mogelijk maken.’

Dienstbaar zijn Hij beloofde: ‘Met heel mijn vermogen, en met Karins onmisbare steun, zal ik de komende jaren al dat moois dienen en beveiligen. Dienstbaar aan de mensen en aan het instituut. Beveiligen omdat dit militaire begrip daadwerkelijk de functie vechten in zich heeft. Ik zal vechten voor wat ons lief is.’ De volledige toespraken van kolonel Van Dreumel en kolonel Dulfer, die inmiddels op verzoek is aangetreden als chef kabinet van de commandant landstrijdkrachten, kunnen worden geraadpleegd op de website van de SVVB.

Nieuwe tentoonstelling Museum Bronbeek NEDERLANDSE KRIJGS­ GEVANGENEN IN CHANGI 19421945, DOOR DE OGEN VAN TEKENAAR HENK BROUWER Vanaf 9 augustus is in Bronbeek een tentoonstelling te zien over het krijgsgevangenenkamp Changi in Singapore. Dit was het grootste Japanse krijgsgevangenenkamp van Zuidoost-Azië, waar tijdens WOII zo’n 50.000 geallieerde soldaten verbleven: vooral Engelsen en Australiërs, maar ook 12

enkele duizenden Nederlanders. Changi kende twee gezichten: in het begin waren de leefomstandigheden er relatief gunstig. Voor de meesten was het een doorvoerkamp op weg naar veel zwaarder kampen in Japan en naar de beruchte Birma-Siam Spoorweg. Maar ook in en rond Changi moest zware arbeid worden verricht. Zo werden Henk Brouwer en honderden anderen ingezet bij de aanleg van vliegveld Changi. Dwangarbeid, mishandelingen, honger en ziekten eisten steeds vaker hun tol. De gevangenen probeerden zich op allerlei manieren in leven te houden. Henk Brouwer, landstorm-soldaat en tekenaar van beroep, deed dat door te tekenen: hij maakte tientallen aquarellen, portretteerde zo’n driehonderd medegevangenen en maakte schetsen van het dagelijks leven in het kamp.


Recente vondst Na de oorlog schreef hij uitgebreid over zijn oorlogservaringen. Dankzij de recente vondst van zijn bijzondere en veelzeggende werk krijgen we nu voor het eerst een inkijk in de werkelijkheid van Changi, waar veel Nederlandse soldaten het leven lieten en anderen voor het leven werden getekend. Te zien in: Museum Bronbeek, 9 augustus 2018 – 7 januari 2019.

PALEIS HET LOO TOONT TOPSTUKKEN KANSELARIJ­ COLLECTIE IN MUSEUM BRONBEEK In Museum Bronbeek zijn momenteel ruim 100 objecten te aanschouwen uit de collectie van het Museum van de Kanselarij der Nederlandse Orden, waaronder diverse topstukken. De presentatie bevat unieke objecten, uiteenlopend van een gouden penning naar aanleiding van het Ontzet van Leiden en een set van 26 miniatuur-onderscheidingen van de laatste groothertog van Toscane tot de onderscheidingen van de conciërge van Huis ten Bosch. Daarnaast worden geestelijke en adellijke ridderorden, orden van militaire verdienste en buitenlandse en Nederlandse onderscheidingen geëxposeerd. De presentatie is onderdeel van Paleis Het Loo on Tour, een initiatief van dit museum om tijdens de vernieuwing en verbouwing delen van de collectie op verschillende plaatsen in Nederland aan een nationaal en internationaal publiek te tonen. De verzameling van de Stichting tot Instandhouding van het Museum van de Kanselarij der Nederlandse Orden is als bruikleen

ondergebracht bij Paleis Het Loo. Museum Bronbeek wijdt aansluitend een

aparte vitrine aan Koning Willem III, de stichter van het ‘Koloniaal Militair Invalidenhuis Bronbeek’. De presentatie is te zien tot medio 2021. Meer info: paleishetloo.nl/on-tour, bronbeek.nl en kanselarijmuseum.nl.

PARACHUTESPRONG NELLY SINGERLING Het was op 16 mei een grote dag voor onze toen 89-jarige Bronbeek-bewoonster mevrouw Nelly Singerling. Een vurige wens van haar ging in vervulling: een parachutesprong maken. Het werd een een tandemsprong. Vlak voor haar vertrek naar het vliegveld poseerde ze met haar kleindochter Alicia voor het hoofdgebouw van Bronbeek. Zij was speciaal uit de USA overgekomen om oma te zien springen. Nelly heeft duidelijk mediatalent. Overal was er aandacht voor haar avontuur en op facebook lovende reacties. Samantha Milana Eliana schreef: ‘Wauw wat gaaf zeg! En wat een respect voor deze dame, ik doe haar niet na!’ Hans De Herdt: ‘This lady earned her wings years ago.’

Nelly springend vereeuwigd.

13


De voorlichtingsdienst van Defensie kwam eraan te pas om uit te leggen hoe haar een

Museum Bronbeek. Die vlag dekt de lading beter, want niet alleen het gedrukte woord bepaalt de gang van zaken. Ook advisering is aan de orde van de dag. Mensen die belangstelling hebben voor Nederlandse koloniale geschiedenis en onderwerpen of voor het Koninklijk Nederlands-Indisch Leger (KNIL) kunnen er goed terecht. Ze ontdekken er een uitgebreide collectie studiewerken, waarin zij zich ook mogen verdiepen. Bezoekers kijken er altijd eerst hun ogen uit en kunnen vervolgens toegewijde lezers zijn. Maar de meesten komen toch met vragen, dus is het zeker niet alleen een kwestie van lezen, maar ook van vragen stellen en mensen doorverwijzen, of in de databases die het Kenniscentrum zelf heeft of die online staan wat opzoeken. Sinds zo’n anderhalf jaar is Jonathan Verwey hoofd van het Kenniscentrum Museum Bronbeek. We hebben hem een aantal vragen voorgelegd, met het doel de bekendheid van deze afdeling te bevorderen.

KENNISCENTRUM MUSEUM BRONBEEK: ZOEKLICHT BIJZONDERE COLLECTIE MET RUIM 14.000 TITELS

Voor wie is het Kenniscentrum toegankelijk? Voor iedereen! Voor jong en oud. Voor hen die zich gewoon even willen vergapen aan de grote collectie werken over de koloniale geschiedenis, die we op de plank hebben staan en voor hen die juist specifieke vragen hebben, waarop ze soms al tijden een antwoord proberen te vinden. Het Kenniscentrum is voor al deze mensen open. Meestal staat de deur ook open, maar schroom niet wanneer deze dicht is om binnen te komen. Het Kenniscentrum is van dinsdag tot vrijdag geopend tijdens museumuren.

avontuurlijke wens tot werkelijkheid werd. Nelly zocht contact met de commandant van de Koninklijke Marine en vroeg of ze bij de marine mocht parachutespringen. Een zelfstandige sprong zat er helaas niet meer in, maar bij de Defensie Paraschool mocht Nelly wel een tandemsprong doen. ‘Het was fantastisch’, vertelde ze na afloop. Nelly begon in 1947 als 18-jarige marva (marine-vrouwenafdeling) bij de verbindingsdienst. In haar tijd bij de marine maakte Nelly 19 zelfstandige parachutesprongen, beginnend in Limburg en later voortgezet in Canada. Zij stond destijds zelfs vermeld als Nederlands kampioene paraspringen. Nelly, die ruim twee geleden als eerste vrouw in Bronbeek kwam wonen, vertelde desgevraagd ook: ‘Ik voel me er 100% thuis. Bronbeek voelt voor mij als een warm bad. Ik word behandeld als een koningin.’

Wanden bekleed met rijen boeken, hoog tot aan het plafond. Er zijn vele bijzondere exemplaren bij, zoals in het vorige nummer van het Bronbeekbulletin is gemeld over 17e-eeuwse werken die informeren over de toenmalige Molukken. Ook kaarten en tijdschriften zijn er te vinden. Aan een tafel bij het raam kunnen bezoekers plaatsnemen en rustig doornemen wat zij hebben aangevraagd en is klaargelegd. Vroeger heette deze ruimte op de begane grond van het hoofdgebouw van Bronbeek, in de oostvleugel: de bibliotheek. Tegenwoordig is dit het Kenniscentrum van 14

Naar welke informatie vragen zij doorgaans? Veruit de meeste mensen komen met een persoonlijk verhaal: zij zijn op zoek naar


allereerste “Reglement voor het Koloniaal Militair Invalidenhuis op het landgoed

Jonathan Verwey: perfecte plek.

informatie over hun eigen familie of over zichzelf. Dat varieert van mensen die op zoek zijn naar een familielid dat op Bronbeek heeft gewoond of de passagierslijsten van de mensen die vanuit Indonesië naar Nederland zijn gekomen in de jaren 1950 of 1960, tot mensen die meer willen weten over de ervaringen van hun lotgenoten die in de Japanse kampen hebben gezeten tijdens de Tweede Wereldoorlog of die als militair gediend hebben in Indonesië, met name in de periode van de dekolonisatieoorlog. Hoeveel boeken zijn beschikbaar en hoe is deze collectie tot stand gekomen? De collectie in ons Kenniscentrum bestaat inmiddels uit ruim 14.000 titels en groeit nog steeds. Aan de ene kant kunnen we nieuwe publicaties en soms ook antiquarische werken aankopen, daar hebben we een klein budget voor. Aan de andere kant krijgen we regelmatig van mensen schenkingen. De bibliotheek heeft de beschikking over naslagwerken, literatuur, tijdschriften, atlassen, militair voorlichtingsmateriaal en beheert ook het bewonersarchief van oud-bewoners. Al in het

Bronbeek” uit 1862 wordt er gesproken over een bibliotheek. In 1881 bevatte de collectie al 2216 werken. Waar in de beginjaren de bibliotheek vooral was bedoeld voor de bewoners, ter ontspanning en vermaak, is er vanaf de jaren 1950 een splitsing ontstaan tussen de bewonerscollectie en de literatuur die in het huidige Kenniscentrum te vinden is. Door de jaren heen is de bibliotheek dus uitgegroeid tot een zeer ruime, specialistische collectie over de Nederlandse koloniale, militaire geschiedenis. Met welke partners wordt samengewerkt, als dit bijvoorbeeld voor studiedoeleinden nodig is? De bibliotheek van Museum Bronbeek valt onder de zogenaamde defensiebibliotheken. Dit zijn verder de bibliotheken van de KMA (Koninklijke Militaire Academie) te Breda, het NIMH (Nederlands Instituut voor Militaire Historie) te Den Haag, het KIM (Koninklijk Instituut Marine) te Den Helder en de KMAR (Koninklijke Marechaussee) te Apeldoorn. Dit zijn onze partners in de eerste lijn en eens in de zoveel tijd is er ook onderling overleg en contact. Online zijn de collecties van deze bibliotheken ook te doorzoeken via de gedeelde catalogus. Verder zijn er ook met enige regelmaat stagiaires van bijvoorbeeld de Radboud Universiteit Nijmegen of de Universiteit Utrecht, die voor hun onderzoeksstage hier in de bibliotheek zitten en kunnen putten uit onze collectie. Wat kunt u jonge bezoekers bieden? Voor de jongere bezoekers zijn er bijvoorbeeld diverse prachtige fotoboeken om in te zien over de koloniale geschiedenis, zo kunnen ze een beeld krijgen van het leven 15


van vroeger in de koloniën, maar ook beschikt het Kenniscentrum over stripverha-

len en jeugdboeken uit of over de koloniale tijd. Verder is er ook educatief materiaal aanwezig voor hen die erin geïnteresseerd zijn om wat meer te lezen en te leren over het koloniale verleden. Daarnaast biedt Museum Bronbeek diverse educatieve programma’s aan voor kinderen en groepen van alle leeftijden. Deze zijn op onze website te vinden. Hoe kunnen geïnteresseerden zich het beste voorbereiden om zo goed mogelijk van het Kenniscentrum gebruik te maken, of kunnen ze gewoon zomaar binnenvallen? Geïnteresseerden kunnen, wanneer wij geopend zijn, natuurlijk als ze toch in de buurt zijn binnenkomen om kort wat te vragen. Ik, een van mijn collega’s of een van de dienstdoende vrijwilligers staan mensen altijd graag te woord. Maar als men echt wat meer wil weten, waarbij wat dieper op specifieke vragen kan worden ingegaan, dan is het beter om van te voren een afspraak te maken. Het liefst per email. Dan kunnen wij ons voorbereiden en kunnen we de mensen, wanneer ze langskomen, zo goed mogelijk helpen. We kunnen zo ook literatuur die men eventueel wil inzien alvast voor ze klaarleggen. Het Kenniscentrum fungeert in zekere zin als het zoeklicht bij de vaak persoonlijke zoektocht naar antwoorden: we kunnen veel vragen met onze parate kennis beantwoorden en anders kunnen we mensen de juiste richting op wijzen, of doorverwijzen naar deze of gene persoon of instantie. Wat zijn je eerste ervaringen in deze baan? Heel positief! Het is een ontzettend afwisselende baan, waarbij ik veel contacten heb 16

met bezoekers, maar ook met mijn collega’s en mij niet alleen bezig houd met het

Kenniscentrum, maar ook mijn bijdrage kan leveren aan het bredere museumbeleid van Bronbeek, zoals bijvoorbeeld bij het ontwikkelen van onze nieuwe permanente tentoonstelling die er in 2020 moet komen. En daarnaast is de bibliotheek de perfecte plek om mezelf ook inhoudelijk verder te verdiepen in de koloniale geschiedenis en mijn eigen onderzoeksinteresses verder uit te diepen. Ik zit hier op mijn plek! Waar heb je voorheen gewerkt? En waar studeerde je? Ik heb zelf politieke geschiedenis, internationale betrekkingen en Amerikaanse geschiedenis gestudeerd in Nijmegen, Utrecht en Sheffield. Daarna ben ik terecht gekomen in Leiden, bij het KITLV (Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde) waar ik heb gewerkt als onderzoeks-assistent en later research-fellow bij het project dat onderzoek deed naar het Nederlandse militaire optreden in de periode 1945-1950. Zo ben ik co-auteur van het boek Soldaat in Indonesië 1945-1950. Getuigenissen van een oorlog aan de verkeerde kant van de geschiedenis (uitgeverij Prometheus) dat in 2015 uitgekomen is en waarin we de gepubliceerde memoires, brieven, dagboeken en interviews van meer dan 1400 Nederlandse militairen hebben verzameld en geanalyseerd. Voor veel mensen die niet weten hoe het was voor hun familielid die daar gevochten heeft, biedt ons boek een heel mooie inkijk in de ervaringen van die militairen en hoe zij tegen allerlei onderwerpen aankeken, van het doel van hun missie, de lokale bevolking en het oorlogsgeweld, tot de thuiskomst aan toe. Ik houd me momenteel in mijn ei-


gen onderzoek nog steeds bezig met die periode en de ervaringen van de uitgezonden Nederlandse militairen. Ik heb geleerd dat er niet zoiets is als dé Indiëveteraan: daarvoor zijn de verhalen, de achtergronden en ervaringen van al die mensen die daar gevochten hebben veel te divers.

Wat zijn je tips voor een succesvol bezoek aan het Kenniscentrum Museum Bronbeek? Als mensen op zoek zijn naar specifieke informatie, kijk eerst op onze website, www.bronbeek.nl bij het Kenniscentrum en kijk ook vooral in de online catalogus van de defensiebibliotheken. Daar kun je op trefwoord, titel of auteur zoeken in onze ruime collectie http://opc-nlda.oclc. org:1080/ – We mogen helaas geen werken uitlenen, maar foto’s of fotokopieën mogen wel gewoon gemaakt worden.

BRONBEKERS OP BEDEVAART NAAR LOURDES Sfeervol verslag van Wim Paulus Kortgeleden hebben negen bewoners van Bronbeek met begeleiders een militaire bedevaart gemaakt naar Lourdes. Wim Paulus schreef er met grote nauwkeurigheid ook voor onze lezers een gedetailleerde bijdrage over. Op Pinkstermaandag, om precies twee uur, landt op Vliegbasis Eindhoven een Boeing 737 van de Tsjechische chartermaatschappij Smartwings. Aan boord 173 pelgrims, waaronder 9 Bronbekers en hun 10 begeleiders, die terugkeren van de 60e Militaire Bedevaart naar Lourdes. Zij maken deel uit van de ruim 14000 militairen en veteranen uit 58 landen die rond Pinksteren deze Franse plaats in de Pyreneeën bevolkten. Vijf dagen eerder, op donderdag 17 mei, eenzelfde tafereel in omgekeerde volgorde. Dan start met bijna twee uur vertraging

om 12.50 uur een Boeing van dezelfde maatschappij, vanaf dezelfde plaats, met dezelfde passagiers, richting Lourdes. Vertraging lijkt die dag een sleutelwoord; eerder die morgen arriveert de bus die de Bronbekers naar Eindhoven zal brengen, een half uur ná geplande vertrektijd. Vertragend werkt ook de strenge controle bij het inchecken, waarbij het jasje uit moet en zelfs de broekriem af. In de vertrekhal onderbreekt Rob Schmidt, plaatsvervangend voorzitter Stichting Militaire Lourdes Bedevaart, populair gezegd de reisleider van het grote gezelschap, het geroezemoes. Hij geeft wat aanwijzingen, vertelt dat naar hij hoopt op vliegveld Tarbes bussen klaar zullen staan om de reizigers naar het nabijgelegen Lourdes te vervoeren. Hij voorspelt dat de aankomst in een volledige chaos zal plaatsvinden, maar dat uiteindelijk alles goed zal komen. Een zegenbede, voor vertrek uitgesproken door vicaris-generaal monseigneur Woolderink, zal daar ongetwijfeld aan bijdragen, niet aan de chaos, wel aan de goede afloop. Terwijl de achtergebleven Bronbeekbewoners zich te goed doen aan witte bonen met visfilet of schouderkarbonade, worstelen zo’n 500 kilometer verderop, op ruim 1000 meter hoogte, negen van hun huisgenoten zich door een ‘panini salami/cheese’. Die blijkt namelijk te bestaan uit twee op elkaar

Vertrek van Vliegbasis Eindhoven.

17


gelegde stukken zachtboard met een ondefinieerbare kledder troep daartussen. De

lieftallige glimlach waarmee deze vliegtuigbagger werd geserveerd, maakt maar weinig goed. De soepele landing om 13.23 wel. Op het vliegveld van Tarbes komt de voorspelling van Schmidt helemaal uit. De chaos is compleet. De luchthavenbus stopt voor de verkeerde deur, de juiste blijkt 20 meter verderop te liggen. Toch moet iedereen weer instappen om vervolgens opnieuw uit te stappen, de bagageafhandeling loopt een kwartier vertraging op. De beloofde bussen staan er, alleen weet niemand waar. Schmidt loopt druk regelend rond, het inpakken van de bagage duurt eindeloos, bagageruimte blijkt te krap, bussen staan elkaar in de weg en als iedereen eindelijk de juiste bus gevonden heeft blijken er zitplaatsen tekort. Toch komt alles goed en als de koelbloedige buschauffeurs tenslotte nog de voortdurende verkeerschaos in Lourdes overwonnen hebben, worden de Bronbekers afgeleverd bij hotel ‘Des Rosiers’, dat de komende dagen hun onderkomen zal zijn.

Kiezen Het programma van de ‘60e internationale militaire ontmoeting Lourdes’ is vol, bomvol. Te vol om alle evenementen te kunnen bijwonen. Ook de delegatie uit Bronbeek maakt noodgedwongen keuzes. Soms om fysieke redenen, soms omdat het domweg onmogelijk is op twee plaatsen tegelijk te zijn. Maar vrijdagmorgen vroeg is de hele delegatie present bij de Nederlandse mis, die gehouden wordt bij de beroemde grot waar 160 jaar geleden alles begon. Voor degenen die voor het eerst deelnemen een bijzondere ervaring. Niet alleen de dienst, maar ook de weg er naartoe. In marscolon18

ne, de Kapel van de Grenadiers en Jagers voorop, door de smalle straten van Lourdes.

Onderweg begroet en gefotografeerd door talloze belangstellenden, al dan niet in uniform. In de dienst bij de grot gaat monseigneur Woolderink voor. Hij staat stil bij het spreekwoord ‘gedane zaken nemen geen keer’, en legt uit dat door het offer van Jezus Christus, gedane zaken wel degelijk een keer kunnen nemen. Dat vergeving en barmhartigheid werkelijk zaken ten goede kunnen keren. Een voor Bijbelkenners bijzonder moment ontstaat, als tijdens het eucharistische gebed plotseling een zwerm zwaluwen de grot binnen scheert. Die herkennen het beeld uit psalm 84, waarin sprake is van een zwaluw die nestelt bij de altaren van de Heer. Ook het lopen van de kruisweg staat op het programma van die vrijdag. Lourdes biedt de mogelijkheid tot keuze tussen een grote en een kleine. Aangezien de grote ook bekend staat als ‘de Kruisweg op de heuvel’ kiezen de Bronbekers om begrijpelijke redenen voor de kleine, hoewel die ‘Kruisweg voor de zieken’ heet. Dat neemt niet weg dat een groep topfitte Franse cadetten ook deze route kiest en per statie ruimschoots de tijd neemt. De Nederlandse groep moet dan ook regelmatig even wachten. En zelfs tijdens het lopen van een kruisweg blijkt dat niet iedereen rekening houdt met de ander. Een grote Spaanse groep burgers

Bijeen voor de groepsfoto.


verschijnt, compleet met gitaarspelers, zangeres en elektronische versterking. Te-

gen dat mechanische geweld is het ijle gezang van de Hollanders, ondanks krachtige steun van voormalig koorzanger Fons van den Brand, niet opgewassen. Ook de lezingen zijn onverstaanbaar. Het tekstboekje brengt uitkomst. De Nederlandse deelnemers zijn overigens unaniem van mening dat de teksten, gelezen bij iedere statie, voortreffelijk gekozen, zeer toepasselijk en vooral zeer troostrijk voor militairen en veteranen zijn. De vrijdagmiddag kent ook tal van activiteiten. Zo vindt de openingsceremonie van het tentenkamp en de internationale Openingsviering plaats. Daarnaast is een bus-excursie naar het Pyreneeëndorp Gavarnie georganiseerd en vindt een sacramentsprocessie plaats.

Militair Opvallend aan de militaire bedevaart is de deelname van veel anders- en niet-gelovigen. Dit jaar geeft zelfs het hoofd van de Humanistische Geestelijke Verzorging acte de présance. Een militaire bedevaart heeft dan ook een heel ander karakter dan een reguliere pelgrimage. Enerzijds strak militair georganiseerd, anderzijds veel ruimte voor ontmoetingen. En wat de Bronbekers betreft: ‘Niets hoeft, alles mag’. Ook de Bronbeekgroep heeft een zeer diverse samenstelling. Dat verklaart waarom niet ieder van hen met dezelfde verhalen is teruggekomen. Ieder kiest namelijk óók programmaonderdelen die hem of haar het meest aanspreken. Zo gaat Nelly Singerling samen met haar kleindochter Alicia Medley, die speciaal om haar oma te begeleiden uit Canada is overgekomen, uiteraard kijken bij de demonstratie pa-

rachutespringen. Zo slaat Jan de Bruin vrijwel geen mis over, volgt voormalig

bergbeklimmer Jacques de Jonge de lokroep van de bergen en schrijft zich samen met Gerard Hensbergen, diens zoon Hans en Willem Paulus in voor een bustochtje hoog de Pyreneeën in. Leen Kool bezoekt samen met zijn begeleidster Wilma Luyke vrijwel iedere bijeenkomst onder het motto ‘Zoveel mogelijk meemaken’ en Jan Oostervink maakt samen met zijn zoon Stan een stevige voettocht in de omgeving. Fons van de Brand vergezeld van zoon Patrick bezoekt behalve een aantal vieringen, ook de beroemde brug en bekijkt vanaf het terras het veelkleurige militaire gezelschap dat zich daar vermaakt. Ook Gert Albers laat zich niet onbetuigd. In een van de drukke straatjes spreekt hij een admiraal aan en vraagt hem of hij toevallig in de organisatie van de bedevaart zit. Dat blijkt niet het geval, maar de overste die naast hem loopt is wel lid van het organiserend comité. Aan hem doet Gert dan ook het voorstel om volgend jaar een groter lettertype voor de programma’s te gebruiken. Zodat hij en andere minder-goedzienden ook uit volle borst de liederen mee kunnen zingen. En achter de schermen werken aalmoezenier Gertjan Jorissen, zijn echtgenote Marion en vrijwilligsters Geertje Besselink en Sonja Luttik, alsmede verpleegkundige Jerrel Dewnarain onverdroten aan het welzijn en welbevinden van de Bronbeekbewoners. Van ’s morgens vroeg tot ’s avonds laat staan ze klaar met raad, daad, medicijnen, koffie en af en toe een biertje. Zonder hen zouden de Bronbekers niet eens in Lourdes zijn, laat staan de activiteiten kunnen bezoeken. Immers, al op 8 februari startten Gertjan en Marion de voorbereidingen voor de tocht en regelden al het papierwerk dat 19


de groep nodig heeft om Lourdes te bereiken. Eenmaal daar, staan en Geertje, Sonja

en Jerrel voortdurend klaar met reserve rolstoelen om vermoeide Bronbekers te brengen waarheen ze maar willen. Toch treedt de groep ook menigmaal als hechte ploeg ambassadeurs van Bronbeek naar buiten. Zo vertegenwoordigen ze hun tehuis met verve bij het maken van de groepsfoto en de daarop volgende receptie en gezamenlijke lunch. Ook zijn ze vrijwel compleet present bij de Nederlandse afscheidsviering op zondagmiddag. De dienst staat vanzelfsprekend in het teken van Pinksteren en kent een opmerkelijk onderdeel: getuigenissen/verhalen van bedevaartgangers. Daarin vertellen vijf jonge Nederlandse militairen in opleiding, over hun ervaringen. Minstens drie beginnen hun betoog met aan te geven dat ze niet gelovig zijn. Toch zeggen ze allemaal iets van Lourdes te hebben meegenomen, het ondefinieerbare, vaker gememoreerde, ‘Lourdesgevoel’. Opmerkelijk is ook de spontane bijdrage van luitenant-generaal Van Griensven, de inspecteur-generaal der krijgsmacht en inspecteur der veteranen/ reservisten. In een onvoorbereide openhartige toespraak vertelt hij onder meer over de oude doortrapfiets uit zijn jeugd, waar hij wel eens van afviel. Vallen en opstaan als metafoor voor de kwetsbaarheid van de mens. Als hij dan gevallen was, zocht hij geen troost bij zijn vader maar bij zijn moeder. En daarvoor kwam hij naar zijn zeggen naar Lourdes: de troostende Moeder.

Pint gezamenlijk De zondagavond staat in het teken van de afscheidsconcerten. Enkele leden van de groep bezoeken het concert van het Duitse 20

‘Heeresmusikkorps’. Enkelen blijven achter in ‘Des Rosiers’ en hebben later spijt.

Want de terugkerende concertbezoekers zijn laaiend enthousiast over het optreden van dit beroemde orkest. Achterblijvers en terugkeerders vormen dan ook al snel een gezellige kring en drinken gezamenlijk een pint op de goede afloop en voorspoedige terugreis. Onvermijdelijk komt het moment van vertrek. Het lijkt wel of, zodra er autobussen bij betrokken zijn, de chaos losbarst. Ook het vertrek van de Bronbekers verloopt chaotisch, maar uiteindelijk zit iedereen en loodst de Franse chauffeur z’n voertuig behendig door de in Lourdes gebruikelijke verkeerschaos. Opnieuw is de controle op vliegveld Tarbes streng en traag. Maar na geduldig doorstaan van de bureaucratie kan dan toch de vliegtuigtrap worden bestegen. Aan boord wacht nog een verrassing; de lunch bestaat ditmaal niet uit plakken zachtboard, maar uit een, weliswaar erg zacht uitgevallen, baguette – prima wat de Bronbekers betreft – met zowaar een herkenbare plak kaas en ham. Na 2 uur en 16 minuten vliegen landt de Boeing veilig maar hobbelig op Nederlandse bodem. Dan gaat alles snel, de bus naar Bronbeek staat klaar en de chauffeur heeft haast. Daardoor schiet de gebruikelijke afscheidsborrel in de officiersmess van Vliegbasis Eindhoven er bij in. Ter compensatie biedt Gertjan ruimhartig een rondje aan op Bronbeek. Het nuttigen daarvan is de laatste gezamenlijke actie van de groep Bronbekers en hun begeleiders, die allen kunnen terugzien op een geslaagde reis. De trip naar Lourdes is voorbij en een klein wondertje is dat alle, voor vertrek ruimschoots verstrekte, plastic regenponcho’s ongebruikt mee zijn teruggekomen.


Museumcollectie

Overzicht aanwinsten oktober t/m maart (deels) 2018 Mw. L. Hoffmans-Klerkx

Fotoalbum

E. Kistemaker, Arnhem

Boek en Puzzle

J. Gerlach, Rhoon

Documenten

Fam. Zwaan, De Bilt

Manuscript, pamflet en KL Post

F. Loggen, Dieperveen

Documenten diensttijd

R.S.G. Goede, Castricum

Blikje, doos, gereedschap, documenten, bijbel en plattegronden

F. Brostowski, Rees, Duitsland

Documenten en foto’s

A.M. van Hartingsveld

Vlag Marine Luchtvaartdienst

Dhr/mw. Schroer, Harderwijk

Fotoalbum, foto’s en documenten

Veteranen Inloophuis, Heerlen

Foto’s diensttijd Ned.Indië

Mw. G. Renon, Breda

Fles met afbeeldingen

P. van den Ende, Amsterdam

Klewang en speer

Dhr. R. Merking Meijer, Breda

Dolk in schede

Mw. M. van de Laar-Vink

Fotoalbum en penning

K.A.J. Doorten

Film, camera, projector, foto’s

Mw. Th.A. Binneweh, Annen

Penning

Mw. H.H. de Meijere-Voskuil, Eindhoven

Rentjong, grasmes, golok en zwaard

Mw. S. van Hartingsveld, Rotterdam

Grootkostuum resident en steek tot grootkostuum

Mw. E.J. Koek, Rijswijk

Mandau en fotoalbum

Mw. H. Huisman, Wormer

Documenten

C. Melis, Den Bosch

Foto’s diensttijd

R. Smit, Zevenaar

Kris

D. Hoekendijk, Arnhem

Foto en document

Mw. Neher, Arnhem

Porseleinen bord en documenten

R.J. Bosman, Barneveld

Documenten

C.H. de bruin

Vier munten

Mw. M.W. Keuter-Bogaers, Gasselte

Twee fotoalbums

J.C. Constandse, Roosendaal

Boekje met poëzie en tekeningen

Dhr. G. de Bolster, Heerlen

Onderscheiding op lint, documenten en foto’s

R. Stegehuis, Nijmegen

Vier foto’s

R.A. Linden, Mijnsheerenland

Vier fotoalbums en een plakboek

Mw. Y. Dijkstra-Verlangen

Fotoalbum, foto’s en documenten

H.W.A. Heijmann, Veenendaal

Twee fotoalbums, documenten, onderscheidingen en foto’s

J. Anten, Leiden

Documenten, armband, 3 emblemen, schouderschuifpassanten

M.J. Kuijpers-Wijnen, Rotterdam

Fotoalbum en documenten

R.C. Statius, Zoetermeer

9 Fotoalbumbladen

P. v.d. Hoeven, Rotterdam

11 Foto’s

21


A.B. Boender, Zwolle

Afbeeldingen, betr. Kol.voortbrengselen ten dienste van het Onderwijs

J. Klein Nagelvoort

Foto’s

I.W. Bruinsma, Emmen

Foto’s diensttijd

Mw. C. van Schagen, Bunnik

Boekwerk en maandblad ‘Ons Toneel’

Aankoop Antiquariaat Den Haag, Doorlatingsbewijs plechtige overdracht van de soevereiniteit over Indonesië 27 december 1949. Quartermasterstore, Uniformjas en broek en rijbroek KNIL. Drie boeken: Hohei Soten, Hohei Soten Bassui en Kihei Soten Soan.

Overdracht Speld gecertificeerde gids Museum Bronbeek.

Vondst Boekje getiteld ‘album de suez’ met zes prentbriefkaarten.

Aanwinsten bibliotheek Schenkingen en aankopen, van 1-1-2018 tot 30-4-2018 25 aankopen 23 gevonden werken (gevonden bij het verwerken van de collectie uit het depot) 1 werk

Anonieme schenking

1 werk

N. Rumiko

4 werken

J. Gerlach, Rhoon

1 werk

Mw. Y. Boersma

2 werken

Dhr. J. Klein Nagelvoort, Amersfoort

1 werk

Dhr. H.N.J. van den Berg,

3 werken

Dhr. S. Wijnberg, Hollum

Akersloot

1 werk

Nalatenschap oud-bewoner, Dhr. Drijsen

3 werken

W. Spiering, Rheden

1 werk

Dhr. J. van Langen

2 werken

Dhr. P. Paaijmans, Delden

1 werk

Dhr. L. Bos

2 werken

Dhr. H. Faber

1 werk

Dhr. J. Huizendveld, Beverwijk

1 werk

Dhr. G.A. Geerts

24 werken

Dhr. H. Proper, Koudum

5 werken

Dhr. G.J. Lucius

1 werk

UB Leiden

4 werken

Dhr. B. Stegeman, Rhenen

1 werk

Mw. Van Delden-Admiraal

17 werken

Mw. M. Schulte, Den Bosch

2 werken

Nalatenschap oud-bewoner, Dhr. J. van de Water

1 werk

Dhr. P. Hagen

27 werken

Mw. Binnendijk, Arnhem

1 werk

KVNRO

1 werk

Mw. E. Keizer

5 werken

Koninklijke Militaire Academie

1 werk

Dhr. M. Sterneberg

6 werken

Dhr. A. Veenstra

22


STICHTING VRIENDEN VAN BRONBEEK We zoeken méér vrienden Onze Stichting Vrienden van Bronbeek spant zich in voor activiteiten en versterking van haar organisatie. Zij doet ook een beroep op alle lezers. Ons verzoek: meld u aan als Vriend, als u dat nog niet bent. En zoek met ons mee naar nieuwe Vrienden, die misschien al in uw directe omgeving te vinden zijn. Voor een minimale bijdrage van 17,50 euro per jaar per persoon steunt u een bijzondere instelling. Vriend worden, is mogelijk door de bijdrage over te maken op IBAN rekeningnummer: NL89 INGB 0000 0009 40 t.n.v. de penningmeester van de Stichting Vrienden van Bronbeek te Arnhem. Geïnteresseerden kunnen ook de onderstaande bon invullen en opsturen naar de Vriendenadministratie van de Stichting Vrienden van Bronbeek: Velperweg 147, 6824 MB Arnhem. Vervolgens ontvangt u een acceptgirokaart.

Bon voor aanmelding nieuwe Vrienden Naam: Adres: Postcode en woonplaats: E-mailadres: IBAN rekeningnummer:

Vrienden van de Stichting Vrienden van Bronbeek ontvangen onder meer het Bronbeekbulletin ­en ­hebben toegang tot de Kumpulan.


Bronbeek Bulletin juli augustus 2018  

Het Bronbeek Bulletin is een uitgaven van de Vrienden van Bronbeek

Bronbeek Bulletin juli augustus 2018  

Het Bronbeek Bulletin is een uitgaven van de Vrienden van Bronbeek

Advertisement