Page 1

Uitgave van de Stichting Vrienden van Bronbeek Juni Juli 2017

Beerenbe Layout | R.U. Kleering van

rgh

Voor de hele familie


AANGESTIPT •V  riendendag 2017 is op zaterdag 26 augustus. Er wordt hard gewerkt aan de laatste voorbereidingen. Het inschrijvingsformulier voor deelname is bij dit bulletin gevoegd. De organisatie verzoekt u dit zo spoedig mogelijk in te sturen. • Onze website: www.vriendenvanbronbeek.nl. • Nog een interessante website voor de liefhebbers, zie: www.vanheutsz.nl. • Doorlopend verzoek: donateurs die hun e-mailadres nog niet hebben doorgegeven aan de ledenadministratie, wordt vriendelijk verzocht dit alsnog te doen. Nieuw e-mailadres: svvb1983@gmail.com. • De bank met de ‘Bronzen Bronbeker’ voor het hoofdgebouw blijft onverminderd populair voor fotoshoots. Het is een mooie en functionele schenking van onze vriendenstichting, gedaan bij het 150-jarig bestaan van Bronbeek, die bij tal van gelegenheden sfeervol dienst doet, zoals onlangs bij het bezoek van generaal Bertrand Ract Madoux (midden), de gouverneur van het Franse Hotel des Invalides in Parijs die tezamen met zijn collega kolonel Michiel Dulfer van Bronbeek een leuke herinnering regisseerde.

Bij de voorpagina Affiche Vriendendendag 2017.


INHOUD 2017 JUNI/JULI

Van het bestuur

Verschijnt 3x per jaar - no. 118 Informatieblad van de ‘Stichting Vrienden van Bronbeek’. Redactieleden: mevr. G.G. Besselink-Boermann dhr. A.P. Bakker mr. H.J.A. Grootveld, eindredacteur Druk: HPC Drukkerij, Arnhem Doelstelling van de Stichting: Het wekken van belangstelling voor, alsmede het levend houden en zo mogelijk versterken van de historisch bepaalde verbondenheid tussen Nederland en landen overzee, in het bijzonder Indonesië, door voortzetting, aanpassing en uitbouwing van de tradities van het Koninklijk Tehuis voor Oud-Militairen en Museum ‘BRONBEEK’. Donatie: Natuurlijke personen minimaal € 15,00 per jaar. Rechtspersonen minimaal € 50,- per jaar. IBAN rekeningnummer: NL89 INGB 0000 0009 40 van de ‘Stichting Vrienden van Bronbeek’.

Programma Vriendendag Agenda Vriendenvergadering ’Willem Bleckmann’:  favoriet van het publiek Rekening van baten en lasten Begroting

4 5 6 8 9

Agenda Activiteiten op Bronbeek Herdenkingen

10 11

In en om Bronbeek In memoriam Nieuwe bewoner Toen het KNIL naar Nederland kwam Diapresentatie en zomerrondleiding Open Monumentendag Monumentale bomen Indië-Herdenking Sawah Belanda Japanse Zeetransporten

11 11 11 14 15 15 16 17

Museumcollectie Schenkingen en aanwinsten Aanwinsten bibliotheek

21 22

Donateursbon

23

Adres Stichting: Velperweg 147, 6824 MB Arnhem. website: www.vriendenvanbronbeek.nl Vriendenadministratie SVVB Velperweg 147 6824 MB Arnhem Tel. 06 40 40 46 98 E-mailadres: svvb1983@gmail.com ISSN: 1386 - 0372

KTOMM BRONBEEK Tel: 026-376 35 55 3


Van het bestuur PROGRAMMA IN HOOFDLIJNEN VOOR VRIENDENDAG 26 AUGUSTUS 2017

Koffie, zang en muziek, dans, vertellers, rondleidingen, culinaire attracties, vriendelijke inkijk in de commandantswoning van Bronbeek, het paleisje aan de Velperweg te Arnhem – het is er allemaal op de Vriendendag 2017 op zaterdag 26 augustus. De hoofdlijnen zijn uitgezet, de recentste berichtgeving erover is te vinden op onze website: www.vriendenvanbronbeek.nl. We geven u een indruk van het programma. Sylvia Elders presenteert alle gebeurtenissen, waarvoor als volgt tijd is ingeruimd. 10.30 uur: opening door kolonel Michiel Dulfer, commandant van KTOMM Bronbeek, met aansluitend een optreden van de Fanfare Bereden Wapens. Op het hopelijk zonovergoten grasveld is er een optreden van de muzikanten van de Allround Band Challenge. Zij zullen de gehele dag de muziek verzorgen, ook voor de optredende groepen. En er kan natuurlijk weer volop gedanst worden. Bij het KNIL-monument is de Stichting Historische Militaria present met haar ver-

Dansfeest tijdens de vorige Vriendendag

4

tegenwoordigers in KNIL-uniform, onder andere bekend van de Veteranendag op het Malieveld in Den Haag. Zij zullen hun kennis van het Koninklijk Nederlandsch-Indisch Leger uitdragen en zijn beschikbaar voor beantwoording van vragen. Op het terrein tussen het museum en de grote tent bij het grasveld zullen diverse Indische en andere stands staan.

Lezingen Er zullen verspreid over de hele dag drie lezingen zijn in de Indische zaal van Bronbeek, waarvoor hoofd museum Pauljac Verhoeven en conservator Hans van den Akker zorgdragen. Een rondleiding door het Museum Bronbeek en een bezoek aan de commandantswoning behoren eveneens tot de mogelijkheden. Om 12.15 uur is Vriendenvergadering in de Poorterszaal gepland. Om 13.00 uur staat het Indisch buffet klaar. ‘Meld u zich hiervoor s.v.p. tijdig aan’, zo luidt het vriendelijke verzoek van de organisatie. Tijdens dit buffet is er het optreden van Ais Lawalata, die u zal entertainen met mooie Indische liedjes.

Vol Vriendenterras, 2016.


Voor de jeugd Aan de kinderen is ook gedacht. Ze kunnen onder leiding van Ruben Agaatz vliegers maken. Verder zijn er een speurtocht over het landgoed Bronbeek, waaraan een leuke prijs is verbonden, kinderspelletjes, familiefoto’s laten maken in Indische klederdracht. Ook patates frites en ijs ontbreken uiteraard niet. Voor de ouderen zijn er de heerlijke drankjes en Indische hapjes van de Kumpulan. In de middag om circa 14.30 uur treedt de Dansgroep Orchidee op met dansen van Hawaï en Tahiti. Daarna volgt er een bijzonder onderdeel van het programma: de nieuwe dames-soulgroep The Philly Ladies geeft acte de présence. De formatie bestaat uit de zangeressen Justine Pelmelay, Stella Makadoeroe, en Anneke Pelmelay. Het eerste optreden van deze groep was een groot succes op de Tong Tong Fair in Den Haag. Zij zullen live worden begeleid door Challenge, de vaste begeleidingsband van Justine Pelmelay. ‘Wij zijn trots, dat we dit optreden kunnen aanbieden aan onze vrienden van Bronbeek’, zegt coördinator Hans Verbrugge van de Vriendendag 2017. Ook zal de gamelangroep onder leiding van Jos Jansen te beluisteren zijn. De Vriendendag eindigt om 16.30 uur.

Volop variatie Voor iedereen is er dus wat te doen en te genieten. ‘U, vrienden van Bronbeek, uw familie, kinderen, vrienden en kennissen zijn welkom op deze gezellige dag op het landgoed Bronbeek. Voor een ieder geldt: gratis entree’, aldus de organiserende commissie.

Gratis parkeren Zoals gewoonlijk kunt u met uw auto op

de parkeerplaats van de Hogeschool Arnhem-Nijmegen terecht, in de onmiddellij-

ke omgeving van Bronbeek (tegenover Intratuin Presikhaaf), van 9.00 tot 17.00 uur. Mindervaliden kunnen op het landgoed Bronbeek parkeren, mits zij dit tijdig kenbaar maken bij de inschrijving en van het bestuur een parkeerkaart hebben ontvangen. Het bestuur van de Stichting Vrienden van Bronbeek maakt van de gelegenheid gebruik om u te bedanken voor uw ondersteuning van onze stichting en wenst u allen weer een gezellige en liefst stralende Vrienden- en familiedag 2017 toe.

AGENDA VAN DE VRIENDENVERGADERING Datum: zaterdag 26 augustus 2017 Plaats: Poorterszaal KTOMM Bronbeek Aanvang: 12.15 uur 1. Welkomstwoord door commandant KTOMM Bronbeek, kolonel der cavalerie Michiel Dulfer. 2. Openingswoord door de voorzitter van de Stichting Vrienden van Bronbeek, luitenant-generaal b.d. Jan de Kleyn. 3. Goedkeuring agenda. 4. Mededelingen. 5. Secretarieel jaarverslag 2017. Ter inzage vooraf. 6. Financiële verantwoording 2016, ­opgenomen in dit Bronbeekbulletin: pagina 8. 7. Begroting 2017, opgenomen in dit Bronbeekbulletin: pagina 9. 8. Rondvraag. 9. Sluiting.

5


‘WILLEM BLECKMANN’: FAVORIET VAN HET PUBLIEK Met ‘NIEUW LICHT’ heeft Museum Bronbeek deze zomer een gracieuze tentoonstelling van Indië-schilder Willem Bleckmann in huis, die een hoge waardering krijgt van talloze bezoekers. Ook tijdens de Vriendendag op zaterdag 26 augustus kan deze expositie in volle glorie en omvang worden bewonderd. Tot en met 10 september is een groot deel van zijn oeuvre te zien in de gangen van de benedenverdieping van het hoofdgebouw. In het gastenboek van het museum staan lovende reacties vermeld. ‘Zeer de moeite waard, prachtig, bijzonder’ komen veelvuldig voor. Vervolgens zijn te noteren. Herinnering aan de ‘verhalen van mijn moeder; ze werd in Indië geboren.’ ‘Fijn dat dit werk wordt getoond.’ ‘We kunnen ons nu een beter beeld vormen bij de boeken van Hella Haasse.’ ‘Deze schilderijen geven een sfeer weer, die niet op foto’s is te zien. Een uniek tijdsbeeld.’ ‘Een explosie van kleur.’

Mooie plekjes Er zijn meer redenen om naar dit werk te gaan kijken. De schilderijen zijn mooi gerestaureerd en geven een goed inzicht van het talent van de kunstenaar van destijds. Hij leidt bezoekers naar mooie plekjes en natuur in de omgeving van het vroegere Batavia. ‘Ik heb nu wel even heimwee’, aldus een van de reacties. ‘Een herinnering aan vervlogen tijden’, preciseert een ander. Gastcurator Gianni Orsini nam de samenstelling van de tentoonstelling voor zijn rekening. Bij de opening mocht hij verheugd zijn over een grote opkomst, overal vandaan, bijvoorbeeld uit Brussel en er waren gasten uit Jakarta. Hij noemt Bleck6

Willem Bleckmann, 1853-1942.

mann een schilder tussen twee werelden: niet alleen was hij afwisselend in Java en in Nederland, waar hij academisch werd opgeleid tot schilder en beïnvloed door de Haagse School. Maar ook bevond hij zich tussen twee generaties schilders, én tussen twee stromingen, die hij beide heeft toegepast: romantisch en impressionistisch. In de opstelling van de tentoonstelling is dit tot uitdrukking gebracht in een ruimtelijke splitsing: de oostgang (romantiek) en de westgang (impressionisme).

Frederik s’Jacob In het onderzoekstraject dat aan de tentoonstelling is verbonden, deed de gastcurator allerlei ontdekkingen. De belangrijkste was de vondst van een staatsieportret van gouverneur-generaal Frederik s’Jacob van Nederlands-Indië, die van 1881 tot 1884 in functie was en in 1883 door Bleckmann werd geportretteerd. Het werk is ge-


Boek

Schilderij van Bleckmann: Prauwvoerder met wit baadje.

vonden in een particuliere collectie. Het grote portret laat zien dat Willem Bleckmann ook dit genre goed beheerste. Het was een eervolle opdracht die hij nauwkeurig heeft uitgevoerd. Naar alle waarschijnlijkheid heeft hij meer portretten vervaardigd, maar het is tot nu toe onbekend waar deze gebleven zijn. Volgens Orsini zijn er honderden schilderijen gemaakt door Bleckmann. Momenteel geeft alleen de collectie van Museum Bronbeek het meest complete overzicht van zijn werk. Hij liet deze werken na aan zijn dochter Tjieke, ook een schilder- en tekentalent. Ze was onder meer lerares van prinses Juliana. Het is haar wens geweest om het werk van haar vader zo volledig mogelijk bijeen te houden. Daarom bood zij de erfenis in eerste instantie aan het koninklijk huis aan. Vervolgens bracht de prinses haar op het idee om Bronbeek ermee te vereren, zodat het tentoongesteld zou kunnen worden.

Naar aanleiding van de tentoonstelling ‘NIEUW LICHT’ is onder de gelijknamige titel een verzorgd boek verschenen, kunstzinnig uitgevoerd met fraaie foto’s: te koop voor € 19,95 in Café Batavia, de stemmige bezoekersruimte van Museum Bronbeek. Het is een uitgave van Moesson in opdracht van Museum Bronbeek. Tekst en samenstelling zijn verzorgd door Gianni Orsini. In het voorwoord schrijft conservator Hans van den Akker: Bleckmann was als schilder een vernieuwer en bovendien een Indische jongen en een Arnhemmer. Voor het eerst in 45 jaar is nu een overzicht van zijn geschilderde werk in alle glorie getoond en te aanschouwen. Waar menigeen eveneens plezier aan zal beleven, zijn de schoolplaten over Nederlands-Indië die in de tentoonstelling zijn opgenomen, uitgaven van Noordhoff in Groningen. In de jaren na de Tweede Wereldoorlog waren deze beelden lange tijd voor veel toenmalige jongeren een van de schaarse kennismakingen in het basisonderwijs met dit deel van het Koninkrijk der Nederlanden. Zeven ervan heeft Willem Bleckmann gecreëerd. Dankzij de medewerking van het Nationaal Onderwijsmuseum Dordrecht zijn deze een verrassend onderdeel van ‘NIEUW LICHT’.

Gianni Orsini, gastcurator.

7


STICHTING VRIENDEN VAN BRONBEEK

REKENING VAN BATEN EN LASTEN OVER HET BOEKJAAR 2016 ( 01-01-2016 t/m 31-12-2016) RESPECTIEVELIJK 2015 (01-04-2015 t/m 31-12-2015) Baten

Donaties Giften Rente Overige opbrengsten

2016

22.042,19 765,00 1.438,73 0,00

2015

18.354,15 280,00 1.503,61 0,00 24.245,92

20.137,76

Lasten Gratis toegang museum Vriendendag Bronbeek bulletin Portikosten Reis- en verblijfkosten Kantoorbenodigdheden Secretariaatskosten Drukwerk Folders Representatie/attenties Computerkosten Provider Vrienden kaarten Betalingsverkeer giro Contributies/donaties Inwoners Bronbeek Afschrijving inventaris Telefoon Reklamekosten Acceptgiro’s Overig

Resultaat

8

0,00 4.803,94 6.359,44 5.866,16 1.955,53 61,16 2.750,00 524,56 810,36 439,70 883,06 166,90 90,11 418,51 121,25 10.005,75 102,00 10,00 0,00 0,00 0,00

0,00 5.256,25 4.024,93 3.276,58 2.267,65 102,17 2.125,00 0,00 0,00 219,35 208,41 472,35 266,24 198,97 98,80 10.027,05 77,00 0,00 0,00 0,00 341,61 35.368,43

28.962,36

-11.122,51

-8.824,60


STICHTING VRIENDEN VAN BRONBEEK

BEGROTING OVER HET JAAR HET BOEKJAAR 2017 RESPECTIEVELIJK 2016 Baten

Donaties Giften Rente Overige opbrengsten

2017

22.000,00 500,00 1.250,00 0,00

2016

30.000,00 100,00 1.250,00 0,00 23.750,00

31.350,00

Lasten Gratis toegang museum Vriendendag Bronbeek bulletin Portikosten Reis- en verblijfkosten Kantoorbenodigdheden Secretariaatskosten Drukwerk Folders Representatie/attenties Computerkosten Provider Vrienden kaarten Betalingsverkeer giro Contributies/donaties Inwoners Bronbeek Afschrijving inventaris Telefoon Reklamekosten Acceptgiro’s Overig

Resultaat

0,00 4.500,00 6.000,00 5.000,00 1.500,00 100,00 1.500,00 250,00 500,00 400,00 500,00 150,00 100,00 400,00 50,00 9.000,00 100,00 0,00 0,00 0,00 0,00

0,00 4.900,00 5.750,00 4.250,00 2.000,00 100,00 3.000,00 250,00 500,00 750,00 500,00 150,00 0,00 0,00 50,00 9.000,00 100,00 0,00 0,00 0,00 0,00 30.050,00

31.300,00

-6.300,00

50,00

9


Agenda

ACTIVITEITENAGENDA MUSEUM BRONBEEK 2017 Tot en met 10 september 2017 | EXPOSITIE Nieuw licht. Het impressionisme van Otto Bleckmann Voor het eerst in ruim 45 jaar is een groot deel van Bleckmanns oeuvre bijeen en in gerestaureerde staat te zien: bijna 50 Indische landschappen, stadsgezichten en portretten. Toegang met museum-entreebewijs. Di t/m zo 10.00-17.00 uur

10 augustus 2017 | DIALEZING & RONDLEIDING Landgoed Bronbeek: koninklijk geschenk voor veteranen Niek Ravensbergen presenteert 200 jaar geschiedenis van het landgoed Bronbeek in woord en beeld. 14.00-16.30 uur. Toegang met museum-entreebewijs Reserveren: nb.ravensbergen@mindef.nl

10 september 2017 | OPEN DAG Open Monumentendag 10.00-17.00 uur. Diverse activiteiten. Toegang vrij

22 t/m 29 oktober | 6de WEEK VAN DE KOLONIALE GESCHIEDENIS Activiteitenprogramma Thema: ’Geluk’

25 november 2017 | KRISSENDETERMINATIE Laat uw eigen krissen beoordelen door experts 12.00-17.00 uur. Consult gratis. Reserveren gewenst: nb.ravensbergen@mindef.nl

Dinsdag t/m zondag | JEUGDACTIVITEITEN Landgoedspeurtocht In je eigen tempo zwerf je over het landgoed Bronbeek en ontdek je onbekende plekjes. Leeftijd: 8 t/m 12 jaar. Gratis routekaart bij de receptie 10.00 tot 17.00 uur. Museumspeurtocht Weet jij hoeveel kanonnen er in het museum staan? En weet je waarom uniformen er zo indrukwekkend uitzien? Er zijn speurtochten voor 6-9 jaar en voor 10-12 jaar. Haal hem gratis bij de receptie tussen 10.00 en 17.00 uur.

Zondagen | OPENBARE REPETITIE Gamelan Tweemaal per maand bespeelt de groep Kusumo Budoyo de gamelan. U kunt deze openbare repetities in de Indische Zaal bijwonen op zondagen in de maanden september tot en met juni. Informeer altijd vooraf naar de actuele datum en het tijdstip via (026) 376 35 55. 10


HERDENKINGEN IN 2017 19 augustus 23 augustus 27 augustus 9 september 28 september

Birma Siam & Pakan Baroe Spoorwegen Japanse Jongenskampen Japanse Vrouwenkampen Japanse zeetransporten Papoea-strijders

Wijzigingen voorbehouden. Voor nadere gegevens en de laatste stand van zaken: kijk op www.bronbeek.nl onder ‘Activiteiten Bronbeek’.

In en om Bronbeek IN MEMORIAM

Op 22 maart overleed de heer H. Timmerman. Hij bereikte de leeftijd van 91 jaar. Tijdens zijn actieve loopbaan diende hij als huzaar der 1e klasse bij de Koninklijke Landmacht. De heer J. van Seggelen is op 25 april jl. overleden. Hij was 79 jaar. Zijn laatst beklede rang was korporaal bij de Koninklijke Marine.

NIEUWE BEWONER Met ingang van april is de heer J.W. Nijhof in Bronbeek komen wonen. Zijn laatst vervulde rang was adjudant bij de Koninklijke Marechaussee. We wensen hem een fijn verblijf op het landgoed toe.

BIOGRAFIE IN 2020 Op 17 mei jl. op de dag van de KNIL-herdenking 2017 op landgoed Bronbeek was er een Van Heutszlezing in de Kumpulan, gehouden door dr. Vilan van der Loo. Naar aanleiding daarvan en speciaal voor de lezers van het Bronbeekbulletin belicht zij hoe zijn nagedachtenis 90 jaar geleden

gesprekken van de dag beheerste. Zij werkt aan een biografie, die naar verwachting in 2020 zal verschijnen. In dat jaar bestaat het Regiment Van Heutsz 70 jaar.

TOEN HET KNIL NAAR NEDERLAND KWAM DE STAATSBEGRAFENIS VAN VAN HEUTSZ Negentig jaar geleden vond de staatsbegrafenis plaats van J.B. Van Heutsz (18511924), de voormalige gouverneur-generaal van Nederlands-Indië. Het was een nationaal evenement. Speciaal hiervoor was een detachement van het KNIL naar Nederland gezonden. Waarom weten we daar nauwelijks nog wat van? Maar anno 1927 was de aandacht van de pers overweldigend. De Sumatra Post publiceerde een meeslepend artikel met veel details. Een groot citaat daaruit: De belangstellenden staan in drommen rond het Damplein geschaard, dat straalt in den zonneschijn. De treinen voeren aanhoudend detachementen aan. De vlaggen uit de gebouwen en torens waaien halfstok. De marmeren vierschaar gelijk11


vloersch in het paleis is in een rouwkapel veranderd. De lijkkist is bedekt met de driekleur, de kepi, de sabel en de eereteekenen van den overledene. Vier Indische officieren in groot tenue waken bewegingloos bij de katafalk temidden van een plechtige stilte, terwijl in de gangen de lakeien van de koningin staan opgesteld. Het Damplein biedt een grootsch militair schouwspel. Vertegenwoordigers van detachementen van alle deelen der weermacht van Nederland en Indië staan in front opgesteld. De vaandels zijn omfloerst. Het plein is omgeven door een dichte menschenmassa. Het publiek juicht luide het, kranig het plein opmarcheerende, Indische detachement toe. Daarna komt een door zes paarden getrokken affuit het paleis voorrijden. De officieren van de eerepost vormen een haag. Commando’s worden gegeven en eerbewijzen gebracht. Onder een doodsche stilte wordt de lijkkist door Ridders in de Willems-Orde het paleis uitgedragen, terwijl de koninklijke kapel treurmuziek speelt en in de verte kanonschoten weerklinken. De massa bewaart een eerbiedige stilte. De prins in Indisch generaalsuniform neemt in de eerste hofkoets plaats. 12

De tweede en derde worden bezet door vertegenwoordigers van het Koninklijk Huis. De pijpers van het corps mariniers nemen de treurmuziek over. Er zijn in totaal een 20-tal rouwkoetsen. Weer weerklinken er commando’s en dan wordt de ongeveer 1500 meter lange stoet geformeerd, geopend door tambours en de muziek; dan volgen de Landstorm en de Marechaussee, een vuurpeloton van de koloniale reserve­ troepen, het Indische detachement, oppervlagofficieren, verschillende deputaties, de commandant van het veldleger met staf, de affuit met als slippendragers Ridders in de Willems-Orde, de volgrijtuigen, de Ridders in de Willems-Orde, oud-gedienden onder Van Heutsz, Indische militairen, weer deputaties van de weermacht, terwijl de stoet gesloten wordt door huzaren.

Mythe Groot, groter, grootst. Het kon niet op die dag, kennelijk. Toen ik de prachtige foto’s uit de Bronbeek-collectie zag, begreep ik goed hoe meeslepend die staatsbegrafenis geweest moest zijn. Iedereen was er, the mighty and the modest. Schrijvende en filmende pers. Rijen dik mensen aan de kant. Het deed denken aan de begrafenis van prinses Diana, dat was ook zo’n evenement. Van Heutsz is tegenwoordig een beladen naam. Iedereen heeft een mening over hem, vaak gebaseerd op emotie. Daar is een reden voor. In de eerste decennia na zijn dood is er een nieuwe mythe Van Heutsz ontstaan, zorgvuldig geregisseerd door de overheid en de kringen daaromheen, waarin hij de personificatie werd van het Nederlandse koloniale gezag. Die mythe moest het afbrokkelen van dat gezag overzee tegengaan. Vandaar die grootsheid, en vandaar


ook de latere standbeelden die voor hem werden opgericht.

We weten hoe het afliep. Na de onafhankelijkheid van Indonesië was de mythe Van Heutsz niet meer nodig. De standbeelden konden neergehaald worden. De mythe Van Heutsz veranderde van inhoud: hij werd opeens een schurk. Wie weet nog wie Van Heutsz zelf was, en wat er nu feitelijk verricht werd onder zijn verantwoordelijkheid?

Feest Een jaar na de staatsbegrafenis publiceerde de detachementscommandant A.W.M. Jordans een verslag. Het is een ietwat droge opsomming van gebeurtenissen, maar er blijkt goed uit met hoeveel enthousiasme en liefde het detachement in Nederland was ontvangen. De veertig mannen hebben een feest-toernee gemaakt door zowat heel Nederland. Zij waren onder meer in Amsterdam, Rotterdam, Middelburg, Maastricht, Arnhem en Den Haag, en dan werden er nog verschillende tochten in de omgeving ondernomen. Overal gebeurde hetzelfde: toespraken door militaire en civiele autoriteiten, belangstellende pers en nieuwsgierige burgers. Deze laatsten gingen in Middelburg te ver, zoals de Middelburgsche Courant schreef: “Dat de kleine mannen met bruine gelaatskleur en hier onbekende uniformen veel bekijks trokken kunnen wij ons begrijpen, maar dat velen zoo ver gingen met het groepje op den voet te volgen, is zeker niet goed te keuren. Men vergat te veel, wat gij niet wilt dat U geschiedt, doet dat ook een ander niet.” Op 30 juni 1927 bezocht het detachement Arnhem, gehoor gevend aan de uitnodiging van de commandant van het Koninklijk Koloniaal Militair Invalidentehuis

Bronbeek, generaal-majoor S.A. Drijber. Het moet een drukke dag zijn geweest: de toespraken, het bezoek aan het Artillerie-museum (Doorwerth), het weerzien met oude sobats die in Bronbeek woonden. Ter herinnering ontving elk van de mannen een medaille. Zo ging het door en verder, en het detachement werd zelfs ontvangen door koningin Wilhelmina, prins Hendrik en kroonprinses Juliana. Met de afreis van het detachement op 13 juli 1927 kwam er een einde aan de feestelijkheden. Bij de inscheping te Rotterdam was er een uitgeleide van de Koloniale Reserve en klonk er muziek, ten gehore gebracht door het Nijmeegsche Vrijwilligerskorps. Uiteraard waren er weer toespraken. Wat is een feest in Nederland zonder toespraken?

Vilan van de Loo op landgoed Bronbeek bij het beeld van Van Heutsz.

13


Feestjaar Na dit feestjaar was het overduidelijk. Het oude Van Heutsz-gevoel leefde nog, en hoe. Dat hadden de staatbegrafenis en het fuiven van het detachement wel laten zien. Natuurlijk had er ook wel kritiek geklonken maar de koloniale vreugde-emoties overheersten, precies zoals de bedoeling was geweest. Daarbij is het wrang te bedenken dat Van Heutsz tijdens zijn leven besloot zeker niet in Nederlandse grond te willen rusten. Hij wilde weg van het land dat hem zo was tegengevallen. In een van zijn brieven formuleert hij die afkeer magistraal in een enkele zin: ‘En al heb ik mij door het vele leed dat men van vele zijden getracht heeft mij aan te doen en de tegenwerking welke ik meermalen bestrijden moest, niet laten teneerslaan en al zal ik ook tot het einde toe op den ingeslagen weg blijven voortgaan, toch wil ik wel bekennen dat ik het oogenblik zal zegenen dat ik met fatsoen mijne betrekking in Indië zal kunnen neerleggen om mij uit het openbare leven geheel te kunnen terugtrekken en wat afleiding te gaan zoeken buiten het Land, welks bewoners in zoo grooten getale, de pers voorop, met zoo’n wellust getracht hebben mij te grieven en te smaden.’ dr. Vilan van de Loo, biografe Van Heutsz zie ook: www.vanheutsz.nl

DIAPRESENTATIE EN ZOMER­ RONDLEIDING OVER LANDGOED BRONBEEK: 10 AUGUSTUS In de presentatie ‘Landgoed Bronbeek: een koninklijk geschenk voor veteranen’ staat 200 jaar geschiedenis van het Arnhemse 14

landgoed Bronbeek centraal. Zij staat op 10 augustus op het programma, van 14.00 tot

16.30 uur. Deze middag bestaat uit twee delen. Niek Ravensbergen brengt met historische en hedendaagse foto’s en kaarten op een groot scherm de ontwikkeling en het gebruik van het landgoed in beeld. De aansluitende rondleiding over het landgoed voert langs bijzondere bomen, de bron en de beek met zijn watervalletjes, beelden en de plantenkalender. Ook aan bod komen de architectuur van de monumentale gebouwen en de gedenktekens voor de slachtoffers van de Japanse bezetting van Nederlands-Indië.

Koninklijk geschenk Landgoed Bronbeek wordt sinds 1863 bewoond door oud-militairen. Maar zijn geschiedenis gaat verder terug. Rentenier Hermen Steygerwalt begon in mei 1817 met de aanleg van een ‘buitengoed’ bij een natuurlijke bron en beek aan de Velperweg te Arnhem. Hij bouwde er rond 1820 een eenvoudig buitenhuis en noemde het terrein Bronbeek. Het huis werd later vervangen door een statige villa. Koning Willem III, die het landgoed 5 jaar bezat, liet de villa uitbreiden met twee zijvleugels. In 1859 schonk hij zijn landgoed aan de Staat der Nederlanden. Hij stelde als voorwaarde dat de Staat er een tehuis zou bouwen voor militairen die gediend hadden in het Koninklijk Nederlands-Indisch Leger (KNIL). De beroemde architect Willem Nicolaas Rose ontwierp dit ‘Koloniaal Militair Invalidenhuis Bronbeek’, dat openging op 19 februari 1863. De tehuisbewoners hielden sindsdien bijna een eeuw lang een gemengd agrarisch bedrijf op het landgoed in stand. Daarnaast onderhielden zij in hun tehuis een collec-


tie militaire en volkenkundige voorwerpen uit Nederlands-Indië. Deze collectie is de

basis van het tegenwoordige museum. In 1960 is het terrein veranderd in een park, met behoud van de historische structuur en gebouwen. Nog steeds wonen er oud-militairen in het tehuis op het landgoed, maar nu van alle delen van de Nederlandse krijgsmacht.

Reserveren Deze middag is interessant voor mensen met belangstelling voor de Nederlandse koloniale geschiedenis en voor groen erfgoed. Deelname met museum-entreebewijs (Museumkaart, Veteranen en Vrienden gratis). Reserveren is gewenst via nb.ravensbergen@mindef.nl.

OPEN MONUMENTENZONDAG MUSEUM 10 SEPTEMBER Op de Open MonumentenZondag zijn er in Bronbeek rondleidingen door het hoofdgebouw met aandacht voor de bijzondere architectuur van dit gebouw. Daarnaast kunt u tijdens de buitenrondleidingen alles te weten komen over de commandantswoning en het landgoed Bronbeek. Toegang tot het museum en deelname aan de rondleiding zijn op Open MonumentenZondag gratis. De buitenrondleidingen over het landgoed beginnen om 12.00 uur.

schoonheid of zeldzaamheidswaarde, of een beeldbepalende functie voor de omge-

ving. Het register bevat zo’n 15.000 solitaire bomen, lanen of boomgroepen. We zetten de monumentale bomen van Bronbeek op een rij, mede aan de hand van de brochure ‘Het landgoed Bronbeek’. De tulpenboom links voor het hoofdgebouw. Dit is een van de drie tulpenbomen (Liriodendron tulipifera) op het landgoed. Opmerkelijk zijn de tulpvormige, geelgroene bloemen in mei en juni. Tulipifera betekent ‘tulpdragend’. De tulpenboom werd in het midden van de zeventiende eeuw in Europa ingevoerd. Zijn introductie wekte destijds verbazing en ongeloof, want juist in die tijd waren tulpen peperdure beleggingsobjecten. Tulpenbomen kunnen een hoogte van vijftig meter bereiken. De boom hier is dertig meter hoog. Hij is geplant omstreeks 1910. De tamme kastanje links naast de commandantswoning. Tamme kastanjes (Castanea sativa) komen van oorsprong uit Tur-

MONUMENTALE BOMEN Vijf bomen op landgoed Bronbeek zijn opgenomen in het Landelijk ­Register van Monumentale Bomen op ­www.monumentalebomen.nl. In dit register staan alle bomen die volgens de Bomenstichting van nationaal belang zijn. In veel gevallen gaat het om bomen met een hoge leeftijd, met een bijzondere

Van linksboven met de klok mee: Wilhelminaboom, tulpenboom links, rechts de tamme ­kastanje, winterlinde, gewone esdoorn.

15


kije en hebben hun naam te danken aan de stad Kastanaia, die daar in de Oudheid

lag. De groeven in de schors lopen vaak gedraaid. Dit monumentale exemplaar heeft een stamomtrek van ruim vijf meter en is achttien meter hoog. Op grond van deze omvang en het beeld op oude foto’s wordt zijn leeftijd geschat op minstens 150 jaar. Gezien zijn standplaats dicht bij de villa is het aannemelijk dat hij voor het totaalbeeld naast de villa is aangeplant bij de herbouw in 1842 of bij de uitbreiding in 1854-1856. Aan de andere zijde van de villa stond volgens tuinbaas Piet Speklé een zeer dikke rode beuk. Van de stam is een afgietsel in beton gemaakt, die nu bij de boerderij ligt. De winterlinde op het gazon voor de commandantswoning. Tot het midden van de twintigste eeuw stonden op het open terrein voor de villa minder bomen dan nu. Deze winterlinde (Tilia cordata) dateert uit omstreeks 1900. Mogelijk is zij aangeplant om het vee dat de tehuisbewoners hier ‘s zomers lieten grazen een schaduwplek te geven. Ze herinnert ons aan het tijdperk, waarin zij het landgoed agrarisch exploiteerden. In 1960 werd het landgoed ingericht als wandelpark naar een ontwerp van de toenmalige Heidemij. Vanaf die tijd zijn op de gazons veel bomen bijgeplant. De meeste van de bomen die u daar nu ziet zijn dus weinig ouder dan een halve eeuw. De Wilhelminalinde bij de Kumpulan. Linden worden vaak geplant ter ere van een lid van het koninklijk huis. Dat men hiervoor traditioneel een linde gebruikte heeft te maken met de traditionele functie van de linde als officiële boom. Al sinds de Germaanse tijden wordt de linde namelijk aangeplant op dorpspleinen, bijvoorbeeld als gerechtsboom. 16

Deze zomerlinde (Tilia platyphyllos) binnen een sierhek is geplant door luitenant–

generaal b.d. Karel van der Heijden, de tweede commandant van Bronbeek, ter gelegenheid van de inhuldiging van Wilhelmina als koningin op 31 augustus 1898. De nieuwe boom was het centrum van het nieuw aangelegde ‘Wilhelminapark’: een parkgedeelte, dat omgeven was door een sierhekje; boven het toegangspoortje waren een boog met opschrift en hellebaarden te zien. De boom heeft nu een afgeknotte vorm, omdat de kroon zwaar was beschadigd door granaatscherven tijdens de Slag om Arnhem en latere stormen. Zij is aangetast door o.m. een tondelzwam. Daar is niets tegen te doen. Er is wel een stek van genomen om hem ooit te kunnen herplanten. De gewone esdoorn in ‘het bos’ van Bronbeek, oostelijk van het hoofdgebouw. Op de rand van de sprengbron staat een gewone esdoorn (Acer pseudoplatanus) die met ca 38 meter behoort tot de hoogste van Nederland. Omtrek ca 350 cm. Mogelijk daterend uit de aanlegtijd van de sprengbron (1817).

INDIË-HERDENKING SAWAH BELANDA Op 30 augustus 2006 is in Park Sacré-Coeur, een park tegenover Bronbeek aan de Velperweg in Arnhem, monument Sawah Belanda, het gezamenlijke monument van Joyce Bloem en haar zus Marion Bloem onthuld. Het monument omvat een sawah (natte rijstvelden in terrasvorm) met zeven granieten pagina’s die rondom het rijstveld-landschap ‘zweven’. Op de granieten platen staan flarden van verhalen: vertellingen uit de mond van Indische mensen zoals ze zijn opgetekend door de auteur Marion Bloem. Sawah Be-


Sawah Belanda Indië-herdenking.

landa gedenkt de Indo die door de koloniale tijd is ontstaan en na de revolutietijd naar Nederland is gekomen. Het kunstpark staat symbool voor de Indo’s die nu zo goed als opgegaan lijken te zijn in de Nederlandse samenleving, die hun nostalgische herinneringen koesteren, die volkomen geassimileerd lijken, maar duidelijk hun sporen hebben achtergelaten in de Nederlandse cultuur. De stichting Monument Sawah Belanda organiseert ieder jaar op 15 augustus bij monument Sawah Belanda in Arnhem de Indië-herdenking. Ook dit jaar op 15 augustus aanstaande zal het Monument Sawah Belanda voor een ieder toegankelijk zijn die een plek zoeken om samen met anderen stil te staan bij de gebeurtenissen in de Tweede Wereldoorlog. Vanaf 15:00 uur zal het officiële programma beginnen. Daarna is er gelegenheid om na te praten onder het genot van een hapje en een drankje. Actuele berichtgeving op website www.sawahbelanda.nl.

JAPANSE ZEETRANSPORTEN Dit jaar is de herdenking bij het Monument Japanse Zeetransporten op landgoed Bronbeek op 9 september. Sandra Reemer, die kortgeleden is overleden, hield er vorig jaar

een belangwekkende toespraak, waarin zij de slachtoffers herdacht. We ruimen alsnog plaats in voor haar bijdrage aan de laatstgehouden herdenking bij dit monument. ‘Ik ben hier omdat ik iets mag vertellen over mijn opa van moeders kant. Hij was één van de ruim 5600 slachtoffers van het Japanse vrachtschip Junyo Maru. Getorpedeerd door een Britse onderzeeboot. De opdracht die de geallieerden hebben gekregen was om Japanse vrachtschepen te vernietigen die zorgen voor de bevoorrading van Indonesië. Waarom ging het dan toch vreselijk mis? Het Internationale Rode Kruis heeft er bij Japan op aangedrongen de Conventie van Genève na te komen. Dat betekent dat Japan zich zou moeten houden aan bepaalde voorschriften over hoe men bijvoorbeeld om moet gaan met krijgsgevangenen. Als men krijgsgevangenen vervoert moet een rood kruis zichtbaar zijn op het schip, zodat de geallieerden weten dat ze dat schip met rust kunnen laten. De Japanners lappen die internationale afspraak gewoon aan hun laars. De Britse onderzeeboot Tradewind vuurde 4 torpedo’s af en 2 troffen doel. Maar op de Junyo Maru was geen bevoorra17


dingsvracht aan boord, wel 4200 Indonesische dwangarbeiders en 2500

krijgsgevangenen, waaronder Nederlanders, Indische Nederlanders, Ambonezen, Menadonezen, Engelsen, Australiërs en Amerikanen. En Japanners die hen begeleiden. Een ongekend desastreuze ramp met 4 maal zoveel slachtoffers als de Titanic! Toch is deze ramp niet of nauwelijks bekend. Ik las ergens dat in de Nederlandse maritieme geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog de naam van dit Japanse schip de “Junyo Maru” niet eens wordt genoemd.

Dankbaar Daarom ben ik dankbaar dat ik hier weer aandacht voor mag vragen. Om te vertellen over het leven van één van die ruim 5600 slachtoffers. Mijn opa. Wie was mijn opa? Hij werd geboren in Den Haag op 20 september 1897 - Johannes Theodorus, Gerardus Kuitems. Roepnaam Koos.

18

Hij kwam uit een gezin met 7 kinderen. Zijn vader stierf in 1912, toen hij 5 jaar oud was. Zijn moeder, mijn overgrootmoeder, moest het alleen redden maar heeft daar heel veel moeite mee gehad. Zij kon de kinderen, waarvan de oudste 21 was en de jongste 5, niet aan en mijn opa groeide op als zeer onhandelbaar kind. Hij kon zijn draai hier niet echt vinden. Op 24 januari 1916, hij was toen bijna 19 jaar, besloot hij naar Nederlands-Indië te gaan. Hij verbindt zich voor 6 jaar als soldaat van de koloniale troepen. Een maand later al, op 25 februari vertrekt hij per boot vanuit Rotterdam. De reis duurde ongeveer een maand en eind maart zet hij voet aan wal in de haven van Batavia. Hij werd daar ingedeeld bij het 1e Depot Bataljon. In 1919 werd hij bevorderd tot korporaal, niet lang daarna kwam er een reorganisatie en klom hij op tot brigadier om nog in datzelfde jaar brigadier sergeant 1e klas te worden. Opa was een toegewijde en zeer plichtsgetrouwe militair. Oma vertelde mij vroeger hoe zij en opa elkaar hadden ontmoet. Iedere ochtend wanneer zij de stoep aan het vegen was, kwam opa langs. Zij vond hem heel aantrekkelijk, want hij was lang, had blond haar en blauwe ogen. Maar zij begreep ook dat dat niet voor haar was weggelegd. Maar opa vond haar kennelijk ook meer dan de moeite waard, want hij zocht op een gegeven moment eerst oogcontact en daarna probeerde hij zo goed en zo kwaad als het ging met haar te communiceren. Op een dag vroeg hij haar of zij ervoor voelde hem te helpen bij het huishouden. Oma zei volmondig JA en zo werd zij zijn njai, zijn concubine. Er bloeide daadwerkelijk een echte liefde tussen Koos en Demis.


Verstoten Oma werd door haar islamitische familie verstoten, omdat ze van een Nederlander hield, nota bene een koloniaal, en omdat zij zich van moslima tot katholiek liet bekeren. Opa trotseerde de blikken van zijn collega’s omdat hij omging met een Javaanse vrouw die niet eens de Nederlandse taal sprak. Ook zijn zusters wilden liever niets te maken hebben met mijn oma. Toen mijn oma in 1922 beviel van hun eerste kind, een dochter, heeft opa het kind op 22 december van dat jaar officieel erkend. Hij tekende voor 6 jaar bij. Opa werd regelmatig overgeplaatst en oma reisde altijd met hem mee. Zo hebben ze gewoond in Ambarawa, Tjimahi, Tjilatja, Aceh, Surabaja,en Poewerdjo. Er werden nog 6 kinderen geboren in die verschillende plaatsen. Op 6 februari 1925 werd mijn moeder in Ambarawa geboren. Het jaar erop wilde opa met vrouw en 2 kinderen naar Nederland om zijn moeder en familie kennis te laten maken met zijn gezin, maar de weerstand van zijn zusters was zo heftig – ze wilden niet dat die vrouw in een lendedoek naar Nederland kwam – dat opa gezegd heeft alle banden met de familie te verbreken. Zijn moeder heeft toen besloten dat opa en zijn gezin van harte welkom waren en dat zij heel graag zijn kinderen en vrouw wilde leren kennen. Op 13 oktober 1925, mijn moeder was een baby’tje van 8 maanden, trouwden mijn opa en oma.

Verlof In 1926 gingen zij voor het eerst een half jaar met verlof naar Nederland. De zusters van opa leerden mijn oma kennen zoals zij

was. Daarnaast bracht zij prachtige gouden sieraden mee voor hen. Zij zijn helemaal

bijgedraaid en uiteindelijk waren ze dol op haar. In 1934 gingen ze, met inmiddels 5 kinderen, voor de 2e keer naar Nederland. 4 jaar later werd opa bevorderd tot sergeant-majoor. Het leven lachte hem toe, zijn werk deed hij met veel plezier, hij had een fijn huwelijk en een fijn gezin met 7 kinderen. Totdat op 8 maart 1942 het noodlot toesloeg ... hij werd weggeroepen toen het hele gezin aan tafel zat. Hij liet zijn bord met eten staan en stond meteen op. De kinderen hadden nog gesmeekt om niet te gaan, oma zei nog om zijn uniform uit te trekken en in burger te gaan, maar dat vond hij niet gepast. Opa vond het zijn plicht als militair gehoor te geven aan de oproep. Men had hem nodig. Dus hij vertrok op de fiets naar de kazerne.... Hij schijnt op diezelfde dag nog te zijn opgepakt. Mijn oma bleef achter met 7 kinderen en met die knagende onzekerheid die duurde tot na de bezetting. Oma en haar kinderen bleven hoopvol wachten tot opa terug zou komen. Zij hadden geen idee dat hij als krijgsgevangene op transport gezet was naar Batavia. Mijn oma heeft meerdere malen op haar doortastende manier, zij was nanelijk niet bang, geprobeerd inlichtingen over hem te krijgen zonder resultaat.

September 1944 In Tandjong Priok werd de Junyo Maru volgepropt met dwangarbeiders en krijgsgevangenen. Waar zou opa zijn? Onder in het ruim? Of op het dek? Hij had al die tijd geen contact 19


kunnen hebben met zijn gezin, wat ging er in hem om? Zou hij hebben aangevoeld dat het verkeerd zou aflopen?

De boot zat vol. Het was er vies, het was heet en er was geen hygiëne. Door ziekte en uitputting stierven er mensen, ze werden overboord gegooid. Wat deed opa? Leefde hij nog? Kon hij anderen helpen, wat hij zo graag deed? Toen het schip op 18 september 1944 werd getroffen door de torpedo’s lagen er mensen in het water maar de meeste mensen waren op het schip. De paniek kwam pas echt toen de steven van de boot omhoog kwam en de rest in zee begint te verdwijnen. Waar was mijn opa? Ik hoop dat hij al dood is, dat hij deze paniek en ellende niet heeft hoeven mee maken. De ramp is voltrokken. Er zaten ruim 6000 mensen aan boord. Nog geen 700 mensen hebben de ramp overleefd. Pas na de bezetting kreeg mijn oma een brief, wat haar hoop gaf. Al die tijd in onzekerheid en nu dan eindelijk het

Kranslegging namens Bronbeek.

20

nieuws dat hij naar huis komt... Zo ervoer mijn moeder dat ook...

Totdat de brief werd geopend... Het rouwen begon toen pas, met moeite had mijn oma haar 7 kinderen door die ellendige oorlog geloodst in de hoop haar Koos weer terug te zien, zodat hij trots op haar kon zijn.

Brief Van een overlevende van deze scheepsramp die uit hetzelfde dorp kwam, kreeg mijn oma wat later een brief, waarin hij vertelde dat opa hoogstwaarschijnlijk niet of nauwelijks had geleden, omdat hij onder in het ruim zat en bij de eerste torpedo-aanval meteen gedood was. Ik hoop oprecht dat deze vergeten scheepsramp nu eindelijk bekend wordt bij de hele Nederlandse bevolking, jong, oud, allochtoon, autochtoon, en dat we allemaal doordrongen worden van het feit dat daar duizenden Nederlanders hun beste krachten gaven aan een deel van het Koninkrijk der Nederlanden.’


Museumcollectie

Overzicht aanwinsten januari t/m maart 2017 Schenkingen T. Senn van Basel, Nijmegen Vijf krissen en een dolk in schede Mw. P. van Hoesen, Arnhem Documenten en foto’s U.R.W. Rothe, Bilthoven Onderscheiding, servies, bestek en bankbiljetten Dhr. J. Becker, Maurik Uniformjas, baret, lamp en armband politie Dhr. H. van dalen, Borne Documenten van korporaal H. van Dalen Mw. Scholten, Stiens Fotoalbums, foto´s en blanke wapens Mw. I.H. van Slooten-Swart, Borculo Foto´s, onderscheiding en documenten Mw. R. Reijmers-Peer, Arnhem Documenten, emblemen en uitrustingstukken Mw. I. ter Horst, Enschede Fotoalbums en foto’s Mw. H. van Dijk, Velp Onderscheidingen, documenten, foto’s en memorabilia Mw. M. v. Deursen-Zwaagman, Duiven Wandelstok en twee munten D.J. van Werkum, Rozendaal Emblemen, zakmes, dominoset en schoolplaat R.A.Renes, Piershil Officiersstok, documenten, embleem en foto’s Dhr. M. Lohnstein, Velp Bamboehoed C.S. Rutsen, Vaassen Drie krissen, zwaard en twee lansen Dhr. B. Browne, USA Fotoalbum en losse foto’s Mw. L. Stieger, Den Bosch Foto’s en documenten G.v.Amstel, Hoog Soeren Vijf fotoalbums en herinneringsboek Mw. M.D. Leerhouwer-v.Meurs, Den Haag Boekenplank, tekening, foto, speld en stereofoto’s Verzetsmuseum/F.J.M. Stigters, Den Haag Foto’s diensttijd Nederlands-Indië Verzetsmuseum/Dhr.K. Cobussen, Heerde Pet KNIL, knopen, helmplaat Dhr. B. van Loo, Heiloo Kaarten en documenten Mw. L. Kok, Velp Foto en document Sectie Ceremonieel&Protocol Min.v.Defensie Herinneringsembleem E.C.H.M. Beaumont, Doetinchem Een speer Mw. A. Duquesnoy, Tiel Bushat en documenten W. Seepma, Sint Annaparochie Onderscheidingen, foto’s, tegel, sigarettenetui en documenten F.W.J. van der Heijden, Arnhem Sigarettenkoker, documenten, foto’s en negatieven Dhr. T. Vogel, ’s-Hertogenbosch Fotoalbum, documenten, prentbriefkaarten, medaille en schelp Dhr. H. Beekhuis, Groningen Onderzoeksarchief Japanse interneringskampen D. Boons, Prinsenbeek Fotoalbum, documenten en foto’s E.R. Doeve, Nijmegen Een zwaard R.P. Glorie, Den Haag Uitreksel stamboek J.L.A. Bosch, Utrecht Documenten, fotoalbum en foto’s H. Spijker, Haskerhorne Documenten, emblemen, kranten, plattegrond en een koord Dhr. J. Hertoghs, Nijmegen Vijf brieven van J.J.J. Hertoghs

21


Mw. W. Kempers-Gosewehr, Hoofddorp Landkaarten, krant, illustraties en wandelstok Mw. B. van der Horst, Arnhem Documenten en foto’s R.H. Groesgen, Geesteren Twee zwaarden Mw. B.A.H. v. Zweden, IJsselstein Een kris Mw. A. Rollingswier, Rotterdam Dagboek, fotoalbums, foto’s, uniformbroeken, koppel, button en 2 films Dhr. E. Slim, Nijkerk Paspoort EF. Slim, ambtenaar Batavia 1949 Dhr. D. Amade, Zaandijk Statutenwijziging Ver. Actie Back Pay (V.A.B.) J.G. Brouwer, Velp Documenten en onderscheidingen Mw. M. Rijlaarsdam, Scherpenzeel Foto’s diensttijd en documenten Veteraneninstituut, Doorn Armband Japanse bezetting Mw. H. Koppen, Amsterdam Gehaakte bustehouder G.C.C. Pels, Amsterdam Typoscript van J.L. van den Berg van Saparoea F.R. de Zoete, Arnhem Lithografie commandantswoning Mw. M.S. Curran-v.d. Blaak, USA Japanse vlag Fam.v. Limburg Stirum Manuscript inzake torpedering en verblijf op Sumatra Fam. Förch, Dieren 2 luiten, 9 beeldjes en 1 mes G. Slothouwer, Leiden Foto’s

Overdracht Verzetsmuseum Amsterdam Fotoalbum uit nalatenschap J.M. de Waal Min.van Defensie Drie emblemen KTOMM Bronbeek

Aankoop Rare Books, Vianen Twee aquarellen Dhr. W. de Mul, Nijmegen Manuscript en landkaarten

Bibliotheek Museum Bronbeek Schenkingen/Aankopen periode 1 januari t/m 3 april 2017 Aankoop 29 Schenkingen 84 KMA Mevr. H. Tersteege-Vleeming Boemerang KMS

Dhr. R. Franken

1

­National des Invalides, Paris

1

Dhr. Joop van de Voort, Deurne 

5

Mevr. Remijn-Roelands, Arnhem 1

1

Dhr. S.I.E Blok, Den Haag

1

Dhr. P.J. Verhoeven

1

W.K. Joehanda

1

Dhr. J.A. Burger, Deventer

1

Dhr. R.H. Groesgen, Geesteren

2

18

10

1

Mevr. Gerda de Knegt

4

Galeri Foto Jurnalistik Antara,

Leertouwer

2

Jakarta

2

Anoniem

4

Dhr. Kramer

1

Dhr. W. Schüller, Amsterdam

1

Dhr. v. Berkel

1

Dick Leurink

1

Museumwinkel Bronbeek

1

Teunis Willem v. Heiningen

2

Mevr. A. Bakkenhoven-Leenen,

Mevr. Kok, Velp

7

Zandvoort

Stichting Kampong Hospik

1

Le Général Ract-Madoux, Hôtel

22

3


STICHTING VRIENDEN VAN BRONBEEK We zoeken méér vrienden Onze Stichting Vrienden van Bronbeek spant zich in voor activiteiten en versterking van haar organisatie. Zij doet ook een beroep op alle lezers. Ons verzoek: meld u aan als Vriend, als u dat nog niet bent. En zoek met ons mee naar nieuwe Vrienden, die misschien al in uw directe omgeving te vinden zijn. Voor een minimale bijdrage van 15 euro per jaar per persoon steunt u een bijzondere instelling. Vriend worden, is mogelijk door de bijdrage over te maken op IBAN rekeningnummer: NL89 INGB 0000 0009 40 t.n.v. de penningmeester van de Stichting Vrienden van Bronbeek te Arnhem. Geïnteresseerden kunnen ook de onderstaande bon invullen en opsturen naar de Vriendenadministratie van de Stichting Vrienden van Bronbeek: Melrose 7; 6922 BB Duiven. Vervolgens ontvangt u een acceptgirokaart.

Bon voor aanmelding nieuwe Vrienden Naam: Adres: Postcode en woonplaats: E-mailadres: IBAN rekeningnummer:

Vrienden van de Stichting Vrienden van Bronbeek ontvangen onder meer het Bronbeekbulletin, ­genieten gratis entree tot Museum Bronbeek, en hebben toegang tot de Kumpulan.


Bronbeek Bulletin juni juli 2017  

Uitgave van de Stichting Vrienden van Bronbeek