Issuu on Google+

BERRENDO-A

EGILEA: Aitor Lizaso.


KOKAPENA • Berrendoa, ipar amerikan bizi da; Estatu Batuetako erdialdeko zonaldeetan, Kanadako hegoaldean eta Mexikoko iparraldean esaterako.


BIOTOPOAREN

EZAUGARRIAK • Animalia hauek, eremu zabaletan bizi dira; esate baterako, belardun lautadetan, edota basamortu guneetan. • Bizi diren lekuetako klima, oso lehorra eta epela izan ohi da. • Argi anitzeko lekuetan bizi dira.


BIOZENOSIA • Berrendoaren ekosisteman hainbat animali eta landare bizi dira. Adibidez: lurreko urtxintxa, trikua, altzea, basahuntz piriniarra, katamotza, arrano beltza, otsoa, kaktusa, bazka, goroldioa eta basamortuko lorea. • Berrendoak, nagusiki, har gazteez eta bere kumeak zaintzen dituzten emeez osaturiko taldeetan egon ohi dira.


KATE TROFIKOAK • • • •

KAKTUSA → BERRENDOA → KATAMOTZA. GOROLDIOA → BERRENDOA → OTSOA. BERRENDOA → PUMA→ KONDORRA. MATXINSALTOA → LANDARE INTSEKTUJALEA → BERRENDOA.


ZERGATIK DAGO

DESAGERTZEKO ZORIAN? • Kolonek Amerika deskubritu baino lehen, miloika berrendo zeuden Amerika osoan, baina hauek Amerikara heltzean, berrendoen populazioak (Amerikar Bisonteena bezala) beherakada handia izan zuen. Kolonizatzaileek animalia hauetako milaka hiltzen zituzten urtero. 1908. urtean, espezie honetako 20.000 kide baino gutxiago geratzen ziren. Hori guztia izan ezik, haren haragi zaporetsua eta bere larruazal ederra direla eta, urte hauetan nekez egin du gora animalia honen pupulazioak. Hala ere, berrendoa babesteko lege batzuk diktatzeak,eta erreserba handi batzuk jartzeak, asko lagundu dio animalia honi, eta gaur egun, haren populazioak gora egiten ari du pixkanaka.


D

ATU BITXIA

• Berrendoa, munduko bigarren animalirik bizkorrena da. Kilometro batzuk egin ditzake 65 km/h-ko abiaduran, eta 98 km/h-ko abiadurara heldu daiteke, bai eta 3 eta 6 metro tarteko jauziak eman ere. Baina zertarako behar du hori harrapakari zehatzik ez badu? Bada, aspaldian, harrapakari bat izan zuen. Oraingo Asiako eta Afrikako gepardoaren antzekoa zen, baino handiagoa, eta indartsuagoa. Berrendoa oso bizkorra izan behar zen ihes egin ahal izateko, eta antzina bizirik jarraitzeko beharrezkoa zuen abiadura hori, gaur egun arte mantendu du.


Berrendoa