Page 1


L I M I A R Se como lectores somos variados, ao igual que os nosos propios intereses, tamén as razóns que nos induzan por botar man da nosa revista e dispornos, cando menos, a lle deitar unha ollada. Alumnado, persoal docente e persoal non docente, nais e pais, o certo é que cadaquén, e aínda conformando distintas parcelas, facemos parte dun mesmo barco. Claro está que a calidade da singradura, pois que navío somos, podémolas realizar segundo as circunstancias que tripulación e condición da embarcación, así como a súa navegabilidade, o estado do tempo e do mar nolo permitan.

Pasarán os anos e a palabra impresa, a fotografía que documenta, o contributo fornecido para a revista por quen participa da súa confección será un referente inestimábel, saudoso talvez, pero permanente que nos servirá, se cadra, para nos afianzar con aquilo que seremos naquela altura. Isto é, o curso en que estreamos o novo pavillón, o ano en que ganei o concurso do Día do Libro, cando puxemos a andar mal que ben a radio e participamos en “Ponte nas ondas...”, o da excursión á neve a Port Ainé, o da obra de teatro Segismundo y compañía, e bla, bla, bla. En fin, cada un saberá en concreto o seu que.

A revista deste curso componse, como xa vén sendo habitual, de diferentes apartados. Dunha parte, estarán os extractos dos traballos de carácter extraescolar que se foron realizando por departamentos. Doutra, noticias relativas ao desenvolvemento do día a día no noso centro. Pero tamén hai pasatempos, traballos e mesmo trebellos confeccionados, exposicións levadas a cabo, excursións e saídas, etcétera. En definitiva, un excelente mostrario en que nos ollar, pois que somos nós mesmos os que nel nos miramos.

E, por suposto, non nos esquezamos, moitos desexos de boa sorte para quen nos deixa, á par que benvidas para aqueles que chegan novos. Así pois, para todos, unha forte aperta.

1


GRUPO 1º A Blanco González Daniel Caminon Rodríguez María Luz Campello Rodríguez Estefanía Carrodeguas Hermida Daniel Fernández Fernández Brandán Franco López Verónica García Cean Aurora García Garrote Ana García Lorenzo José Arturo Íñiguez Dopico Antonio López Álvarez Sonia Medín Fernández Daniel Piñón Suárez David Rodríguez Ferreño Adrián Rodríguez González Victor Rodríguez Padierna Aítor Suárez Díaz Vanesa Vázquez López Brais Veiga Castro Laura 2


GRUPO 1º B

Bustabad Iglesias Pablo Jimçenez Cortiñas Adrián Dieguez Villaverde Alejandro Huergo Pita, Randolph Moreno Martínez Jennifer Pérez Llago Adrián Pérez Serantes Lidia Pérez Villaverde Cristina Rivas Yáñez Diego Salazar Jiménez Ester Sánchez Gil Diego Sanjuan Fernández Iván Suárez Gabarres Eliseo

3


GRUPO 1º C Borja Salazar Luis Alfredo Fernández Padrón Jesús Alberto Freire Villaverde Serafín Monteiro Camacho Rosana Moreno Bello Brais Mosquera Osorio Fernando Pasín Vázquez Alberto Pérez Gutierrez Cristóbal Rodríguez Rodríguez Sergio Salazar Borja Luis Salazar Conchado Guillermo Santos Bello Borja Suárez Cabaleiro Jesica Villar Vieira Sara

4


GRUPO 2º A Alvariño Pena Sergio Amado Cartelle Víctor Ángel Ausín Neira David Campos Gómez Cristóbal Díaz Otero Kevin Díaz Vega Sergio Fernández Cainzos Álvaro Fernández Fernández Javier Fernández Puentes Diego García Rodríguez Alberto Reigosa Hermida Juan Luis Neira Baamonde Bruno

5


GRUPO 2º B Carrodeguas Requeijo David Carrodeguas Saavedra Daniel López Salorio Cristian Morales Arnoso Andrea Inés Pardo Mesías Artur Pita Mateo Iago Pita Recalde Jennifer Ríos Aguiar Brais Rodríguez Palacios Nicolás Salazar Monteiro Manuel Sánchez Otero Pablo Suárez Nóvoa Javier Vázquez Couce José Vázquez Rodríguez Natalia Villar Caínzos Claudia

6


GRUPO 2º C Castro Yáñez Bruno Díaz Díaz Joaquín Fernández Paz María Fátima Freire Calvo Marcos Hermida Grandal Lara López Carballeira Tania Martín Redondo Brian Pasín Vázquez Francisco Pérez Gutierrez Natalia Rodríguez Leira Oscar Sanesteban Lage Bruno Sedes Veiga Josu Villa Fraga Miguel Angel

7


GRUPO 3º A Camazón Lourido Laura Casal Iglesias Iago Chedas López Diego De Santana Lucas Jessica Simone Fernández Castro Carla Fortuna Vázquez Alejandro M Freire Villaverde Verónica García Aramburu Laura García Aramburu Pablo García Garrote María Gato Comba Tamara López Muiño Francisco Rodríguez Fernández Antón Suárez Nóvoa Pablo Vázquez Couce Susana Vilariño Vizoso Jessica

8


GRUPO 3º B Aguiar Couce Noelia Beceiro Fachal Noelia Díaz Ardá Adán García López Adrián García Pérez Pablo Herrera Rodríguez Raquel Pérez López Gwendoline Pérez Ordoñez Bruno Piñeiro Torquemada Bruno Rama Carneiro Cristina Ríos Aguiar David Sanmartín García Jorge Sntana Veiga Beatriz Sueiras Castro Alejandro Vázquez Couce Estela Vizoso Hermida Alejandro Yáñez Veiga José Carlos Yáñez Veiga María 9


GRUPO 3º C Aguirre Franco Raquel Bastida Díaz Francisco Bocelo Arias Yago Bogo Díaz Beatriz Bouza Seijo Alejandra Cachaza Rey Lidia Dacosta Sanmartín Daniel Díaz Prado Adrián Dopico Hermida Miguel Fernández Pantín Noelia Freire Villaverde David Freire Villaverde Verónica García Arteaga Daniel García Enríquez Miriam López Schmalz Joaquín Daniel Martínez Miguélez Jesús Pérez Villaverde José Angel Roca Fachal Pablo Salazar Borja Angel Santos Bello David 10


GRUPO 4º A Aneiros Abad Sara Fanego Vilar Eva Fernández Horjales Hadrián Francos Gómez David Freire Llago Cristina Luáces Pérez Daniel Portela Dopico Estefania Ramos Bogo Sandra Rivas Ríos Iván Rodríguez Palacios Daniel Ruiz Ferreño Sainza Sanmartín Castrillón Alberto Seco Carneiro Eros Valiño López Erik Vázquez López Javier

11


GRUPO 4º B Aneiros Sabín Iván Bueno Cal Adrián Castro Casal Soraya Díaz Fidalgo Gabriela Dopico Blanco Darío González Pajón Miriam Martínez Castro Asier Méndez Otero Rubén Neira Boga Carlos Padrón Linares Freddy Javier Puentes Fernández Yelco Rey Casal Jasmina Sánchez Graña Adrián Sanjurjo López Verónica

12


PGS - Iniciación profesional (PIP) Axudante de servizos de restaurante e bar (Pip) - A

PIP Caneiro Amado Nuria Benouar Ismael Díaz Díaz Cristina Fachal Cainzos Laura Franco Serantes Gabriel Maneiro dos Reis Alfonso Miraz Cenizo Iván Rodríguez Perille María Zahara Vázquez Dopico Estefanía

13


SECCIÓNS EUROPEAS No curso 2002/2003 iniciouse no IES de Catabois un proxecto lingüístico enmarcado nun programa de seccións europeas. Dende aquela véñense desenvolvendo con éxito dúas seccións europeas no noso Centro. 1. Que é unha sección europea? Unha sección europea é a organización da ensinanza dunha materia non lingüística da educación secundaria obrigatoria ou do bacherelato ou dun módulo de formación profesional específica, que se cursa de xeito bilingüe, en galego ou castelán, e nunha segunda lingua estranxeira falada na sección europea. 2. Cal é a finalidade dunha sección europea? A súa finalidade é reforzar as aprendizaxes da lingua estranxeira a través da incorporación parcial do seu uso como vehículo de comunicación na materia ou módulo na que se desenvolve, así como a adquisición da terminoloxía específica. 3. Como se incorpora a lingua estranxeira? A incorporación da lingua estranxeira na sección europea faise progresivamente incrementando a súa presenza ó longo do seu desenvolvemento tendo en conta a experiencia previa en seccións europeas do alumnado. 4. Quen pode acceder a unha sección europea? Poderá acceder ás seccións europeas o alumnado que no curso anterior ó da sección fora avaliado positivamente cunha cualificación mínima de ben na lingua estranxeira correspondente ó idioma obxecto da sección. 5. Como funciona no noso Centro? No IES de Catabois ofertamos dúas seccións europeas que se van alternando por curso no segundo ciclo da ESO. Cada sección ten unha duración de dous cursos. No caso de cambio optativa en cuarto o alumnado poderá abandonar o programa. 6. Sección europea de francés na materia de Ed. Plástica e Visual Este curso está a rematar en 4º da ESO e para o vindeiro esperamos renovar e ofertar de novo a sección a 3º da ESO. 7. Sección europea de inglés na materia de Tecnoloxía Este curso estase a levar a cabo en 3ºda ESO continuará en 4º no seguinte curso.

14


8.Que achega estar nunha destas seccións? Potenciar o idioma estranxeiro facendo un uso práctico deste noutra área que non sexa propiamente a da lingua estranxeira. 9. Conclusións? Facendo unha valoración deste programa, podemos dicir sen dúbida que tanto os alumnos como os profesores implicados nos sentimos en conxunto satisfeitos. Traballar cun grupo homoxéneo, con capacidades e actitudes semellantes, facilita en boa medida o traballo de todos pois o ambiente de grupo na aula resulta a ser moi positivo.

Tomás Profesor de Plástica cos alumnos de 4ºda sección europea

Ofelia Profesora de Inglés cos alumnos de 3ºda sección europea

Mª José Profesora de Tecnoloxía cos alumnos de 3ºda sección europea

15

Jacqueline profesora de Francés cos alumnos de 4º da sección europea


EXCURSIÓN A CORUÑA

O pasado día 1 de febreiro de 2006 fomos de excursión á Coruña, só fomos pola mañá. Nese tempo visitamos La Voz de Galicia. Ten unhas instalacións moi grandes. Primeiro un señor explicounos as instalacións e acompañounos durante toda a visita. Primeiro fomos á redacción, aquilo era enorme. Tiña moitos ordenadores, só que naquel intre había poucas persoas xa que o persoal empezaba a traballar arredor das 15:30 e nós, como dixen anteriormete, fomos pola mañá . Despois, fomos ás máquinas, vimos a rotadora e os depósitos de tinta, eran grandes ehhh!!! Saímos fóra para que nos quitasen unha foto, a maioría saíu cos ollos pechados, normal co sol que facía.

Por último fomos ó museo de La Voz de Galicia, ensináronnos o primeiro periódico da historia, era coma un libro moi pequeno. Regaláronnos uns DVD do corpo humán. Marchamos de alí bastante contentos. De volta ó bus, dividíronnos en dous grupos para ir ó museo, primeiro foi o primeiro grupo, mentres nós fomos a un parque que había preto de alí. Estivemos un pouco e logo volvimos ó autobús. Cando saíron os outros, nós xa entramos, era un sitio pequeno. No baixo había vitrinas con imaxes da batalla da Coruña. Imaxes de Napoleón e das vestimentasde tódalas tropas, un señor foinos explicando todo. Non estivo mal, pero a min gustoume máis La Voz de Galicia. De volta para casa a profe mareábase no autobús, durante a viaxe non pasou nada interesante, e chegamos a casa. Aquí acabuse a excursión. Victor Amádo Cartelle 2º A 16


SAÍDA Á NEVE Como tódolos anos os alumnos e alumnas de 4º fixemos unha excursión á neve. É a mellor excursión que se fai no instituto. Este ano, saímos o once de febreiro ás 11 da noite do Inferniño xunto cos rapaces dos institutos de Ferrol Vello e do Marqués de Suances, cara a Lleida. A viaxe levounos 15 horas, que se pasaron bastante ben, aínda que case non durmimos. Antes de chegar ao hotel, paramos en Sort para xantar, e despois fomos ao albergue, o cal decepcionounos bastante, pois estaba en moi malas condicións. Pero ao final, non estivo tan mal, xa que nos cambiaron ás mellores habitacións. O mellor foi, na estación de esquí (en Port Ainé) onde fixemos esquí e snow. Tódolos días tiñamos unhas clases pola mañá, ¡con moi bos profesores!Ao principio tiñamos algo de medo, pero aprendemos moito, e non o faciamos tan mal.

Despois de esquiar, algúns días deixáronnos saír polas noites, e pasámolo moi ben, aínda que nos mandaban voltar cedo para o hotel. A viaxe de volta fíxose menos longa, xa que case todos estabamos durmindo; levamos un bo recordo, porque fixemos moitos amigos e aprendemos a esquiar. Sentimos moito que Alfonso non puidera ir, sabiamos que o desexaba. Recomendamos a todos os rapaces e rapazas que fagan esta excursión, ¡Merece a pena! Saínza, Sandra e Eva de 4º A

17


“Dalí arte, ciencia, soño, realidade”

A mediados do mes de Novembro do 2005 e durante dúas semanas, tódolos membros do IES. puidemos gozar dunha exposición verdadeiramente interesante. Trátase dunha colección de 26 paneis adicados á obra de Salvador Dalí e á relación desta con diversos aspectos da ciencia e da cultura en xeral como son as Matemáticas, a Física e Química, a Bioloxía, a Música e ó Debuxo. O traballo recibiu unha “Mención de Honor de trabajos de divulgación científica” - pola capacidade de encontrar e mostrar relaciones entre a ciencia e a arte, e pola calidade do material elaborado – na Final del concurso Nacional de “Física + Matemáticas en Acción 2005” realizado en setembro do 2005 en “El parque de las Ciencias de Granada” Este traballo foi realizado por cinco profesoras do IES

CASTRO DA UZ

das Pontes de García Rodríguez: Rocío Chao, Marina Fernández, Rosa Ana Fernández, Mª José Fernández e Mª José Vergara. As nosas felicitacións a todas elas polo labor realizado e o noso agradecemento por permitirnos gozalo. En cada cartel, e partindo de exemplos da obra pictórica de Dalí, expóñense textos didácticos asociados a contidos dun tema en concreto. Tomando como exemplo o cartel “A estrutura do ADN”

vemos que oito

imaxes do pintor - Paisaxe de Bolboreta (O gran masturbador en paisaxe surrealista

con

ADN),

Galacidalacidesoxyribonucleicacid,

Árabes

acidodesoxirribonucleicos, O ácido desoxirribonucleico e a escala de Xacob, A estrutura do ADN e un Homaxe a Crick e Watson (descubridores da estructura da molécula de ADN – dan pé para facer unha introdución histórica á orixe dalgunhas teorías da herdanza xenética, ó descobremento da base molecular da vida, biografía dos descubridores e, a mesma estrutura da molécula que leva almacenada a información biolóxica.

18


Existe unha páxina web dedicada a esta exposición onde se pode encontrar información, cuestionarios a xeito de xogo interactivo e un longo etcétera: http://exposicionvirtual.iespana.es Así, dun xeito ameno, dámonos conta da estupenda interacción que se pode establecer entre diferentes temas, que ningunha disciplina significa un feito illado, que temos o dereito e a obriga de ser uns individuos formados e, como mínimo, desexosos de aprender a interpretar imaxes e feitos que, personaxes tan interesantes como os que se citan ao longo dos carteis da exposición, nos regalaron despois de moitas horas de traballo tanto persoal como dos seus colaboradores. O Seminario de Bioloxía e Xeoloxía.

19


ACTIVIDADES DO DEPARTAMENTO DE LINGUA CASTELÁ

“O DÍA DO LIBRO”

“OS PIRATAS E OS LIBROS” O lema sobre o que xirou este ano a celebración do Día do Libro foi “Os piratas e os libros”. A idea xurdiu porque os alumnos de segundo sumerxiríanse durante este curso nunha grande aventura, que con toda seguridade será inesquecible para algún deles, como é a lectura de A illa do tesouro. A primeira batalla que emprenderon os piratas do IES de Catabois encheu o corredor central da imaxinación e colorido. Non deixaba de impresionar a propios e estraños a enorme participación, sobre todo de alumnos de terceiro e cuarto, nas diferentes modalidades do concurso. E, de novo, os profesores non deixaron de asombrarse ante a capacidade creadora dalgúns dos seus grumetes. A segunda batalla desenvolveuse na biblioteca e nela participaron na súa maior parte alumnos de segundo curso. Queriamos elaborar unha exposición sobre piratas con tódolos exemplares dos que dispoñiamos. A Hispaniola, nome co que bautizaron a embarcación, tiña vida propia.... unha vida ansiada dende hai moito tempo por uns cantos amantes deste espazo. A tensión respirábase no ambiente: estos forraban as caixas que servirían de soporte, eses buscaban información, aqueles buscaban novelas... tal era o entusiasmo que se palpaba que a exposición ampliouse con películas, videoxogos, carteis e cunha asombrosa decoración relativa á A illa do tesouro. Pero, este ano a gran contenda tivo lugar en Audiovisuais. Alí ensaiabamos a obra teatral Segismundo y compañía de Fernando Lalana que queriamos adicar a unha antiga profesora, xa falecida, moi implicada en proxectos teatrais anteriores xunto con María Millán, Lucrecia. Sufrimos unha pequena tempestade que deixou a nosa pequena e novata tripulación sen rumbo durante unhas horas pero que serviu para aprender que hai que plantarlle cara ás inoportunas desdichas. O resultado foi insospeitado, non só polo esforzo realizado tanto por actores como polo equipo técnico, senón tamén polas innumerables colaboracións recibidas. Dado que o aforo do que disponemos é moi limitado, levamos a cabo tres representacións: unha para o primeiro ciclo, outra para o segundo e outra para os pais que quixeran acompañarnos. O éxito da crítica foi arrollador e dende estas liñas non nos esquecemos de agradecer a calorosa acollida que nos brindaron moitísimos profesores e alumnos. Finalmente chegou o día da gran festa. Como xa vén sendo habitual montamos os postos da Feira do Libro Usado, acollimos ós alumnos de 6º do Colexio de San Xoán e, como non, repartimos entre a nosa tripulación a recompensa prometida: diplomas e premios que acreditarían ós nosos bucaneros como os máis esforzados e valentes. Nota importante: A nosa querida directora e compañeira Pilar Berrio, que non descansa, xa anda buscando un lema para o vindeiro curso. Acéptanse suxestións. 20


REPRESENTAMOS A OBRA “SEGISMUNDO Y COMPAÑIA”

María García resumía así a obra: “O argumento desenvólvese nunha representación de teatro na que unha parella de espectadores decide montar a súa propia obra e representar unha entretida aventura de piratas. Coa axuda dunha alumna francesa, un náufrago, e, sobre todo, do público lánzanse á búsqueda dun tesouro, enterrado polo capitán Florencio nalgún lugar da illa (que resulta ser precisamente o teatro). Cando o atopan descobren que o tesouro realmente consiste en ... Ben, descúbrano vostedes mesmos, A obra representarAse o día...

21


RELACIÓN DE ALUMNOS PREMIADOS Premio Especial: Poesía: 1ºAdrián García López 2º Pablo García Pérez 3º Brais Moreno Bello

Jesús A. Fernández Padrón María García Garrote Laura Camazón Lourido Laura García Aramburu

Relato: 1º Iván Aneiros Sabín 2º Victor A. Amado Cartelle Brais Rios Aguiar 3º Bruno Sanesteban Lage Accésit Adrián Bueno Cal

Carteles: 1º

Freddy J. Padrón Linares Daniel Rodríguez Palacios

Saínza Ruiz Ferreño Sandra Ramos Bogo David Francos Gómez Jennifer Teijeiro González

Accésit

Marcador 1º 2º 3º

Eva Fanego Villar Eros Seco Carneiro Tamara Gato Comba Carla Fernández Castro

Jesús A. Fernández Padrón Francisco López Muiño Iago Casal Iglesias

Ensayo: Diego Chedas López

Iván Rivas Rios Gabriela Díaz Fidalgo Miriam González Pajón Susana Vázquez Couce David Rios Aguiar

22


DIARIO DE UN PIRATA Adrián García López 3º B

Hoy parto de mi hogar para un tesoro encontrar pero no pararé de amar ni desde el fondo del mar.

Sin timón, sin timonero ella es todo lo que quiero. Acompañado por mi loro que se lo robé a un moro yo no quiero ningún oro yo te quiero a ti, tesoro.

Sin timón, sin timonero ella es todo lo que quiero. En un galeón voy navegando y con muchas velas flotando en el camarote voy soñando en los que ella está pensando.

Sin timón, sin timonero ella es todo lo que quiero. De ti me quiero olvidar pero no dejo de pensar en lo difícil que es amar sin poderlo evitar.

Sin timón, sin timonero ella es todo lo que quiero. Pensará en los pretendientes o a lo mejor en sus fortunas o en el pirata enamorado que la quiere con locura.

Sin timón, sin timonero ella es todo lo que quiero. Yo regreso hacia el puerto solo un mes navegando prefiero encontrarme muerto antes de seguir en ti pensando.

Sin timón, sin timonero ella es todo lo que quiero. En el diario plasmo todo lo que a mí me puede pasar si algún día yo me muero será por muy lejos estar.

Sin timón, sin timonero ella es todo lo que quiero.

AGRADECEMENTOS Tódolos compoñentes do Departamento de Lingua Castelá queremos reafirmarnos no noso agradecemento a todos aqueles que participaron nesta celebración. Pero, moi particularmente, queremos agradecer todas aquelas colaboracións recibidas: dende ravar unha alcaiata, deixar vestiario ou utillería para a obra de teatro, traer ganchos para o telón ou, por poñer outro dos innumerables exemplos, elaborar as etiquetas dos premios... Grazas a todos pola vosa inestimable axuda.

23


NOTICIAS Se intentó rescatar a un náufrago a través de Internet Laura García.El

pasado martes día 9 de mayo, un matrimonio ferrolano decubrió a un náufrago en una isla desierta con, curiosamente, un lote de jamones de Teruel de un tamaño considerable. A Segismundo (este raro n á u f r a g o ) l o encontraron mediante un programa de Internet (por cierto, pirateado) con el que, gracias a un satélite se puede observar todos los terrenos del mundo, divididos en parcelas. Debido a la afortunada torpeza del matrimonio (que intentaba encontrar su parcelita

de Ferrol), dieron con una pequeña isla desierta, conocida con el nombre de Japatú, que se encuentra entre la pequeña isla de Brasil y el estado de china llamado Asia. Aunque parezca extraño, el hombre desaparecido no quería abandonar la isla, ya que había pasado treinta años en la isla y echaría de menos el lugar “Con todas sus p a l m e r a s , guacamayos, papayas y jamones” (El pobre chochea un poco). Además conocía más sitios donde estaban escondidos el resto de los jamones y no quería

volver a encontrarse con el fútbol, por razones desconocidas. Según lo que dijo, allí se sentía feliz gracias, sobre todo, a un loro llamado Remigio que se le había olvidado “a una piratesa bucanera m u y g u a p a e inteligente(aunque algo mandona)”. Segismundo cuidó a Remigio y ahora son c o m p a ñ e r o s inseparables. Esperamos que le vaya todo muy... mal al desagradable náufrago por no aceptar ayuda humana y por ofrecernos ni un sólo jamón.

¡Vamos de vacunación!

Este hecho se producía el pasado Jueves día 23 de marzo en el IES de Catabois cuando un equipo sanitario venía a ponernos la vacuna de la meningitis. No todo el mundo se vacunó porque algunos ya lo habían hecho y otros lo harían en el ambulatorio.

Mientras estábamos esperando en el pasillo había mucho nerviosismo, pero a medida que la fila disminuía también la tensión lo hacía. La vacunación fue un éxito. Ese día no dolió, pero... ¿y al día siguiente? Jenifer Teijeiro

24


Alumnos y exámenes en el IES Catabois Según una extraña teoría descubierta por nuestro equipo de investigadores, los alumnos son inocentes víctimas de extraños sucesos que les impiden estudiar. MARÍA GARCÍA CATABOIS

Los exámenes por fin han terminado. “Aún no lo hemos asimilado”, comentan varios alumnos en estado de shock. En efecto, los duros exámenes acabaron el martes día 21 de marzo en el IES Catabois. Las tardes frente al libro de castellano, de música o de geografía han llegado a su fin. Las eternas noches de insomnio, intentando en vano comprender algo sin caerse dormido aplastando el libro en cuestión ya se han ido. El agobio ha desaparecido. Esa sensación conocida como síndrome de no me va a dar tiempo ni de broma, no se extiende ya por el aire. Las miradas reprobadoras de tus padres mientras intentas relajarte CINCO minutos delante del televisor, ya no te queman la nuca. Y es que, aunque no lo parezca, la tensión está dejando hechos polvo a los estudiantes de hoy en día. Ser estudiante es muy duro. Incluso en 3º de ESO. La mayoría de problemas estudiantiles tienen que ver con la falta de tiempo. Aunque padres y profesores afirmen que somos unos vagos perezosos, esto no es así. La redacción de nuestro periódico ha topado con una teoría que explica con toda claridad esta falta de tiempo. Esta teoría se remonta a tiempos inmemoriales y, según encuestas realizadas, más del 80% de los encuestados la defienden como teoría científica. Todavía no tiene nombre. Pasaremos pues a explicarla, desde un punto de vista totalmente OBJETIVO. En principio, todos los estudiantes se proponen llevar las cosas al día, tal y como los profesores les recomiendan. En el fondo, todos estamos llenos de

buenas intenciones. Un estudiante medio suele hacer estas reflexiones mientras contempla todo el material nuevo con el que empezamos el curso, incluso tan nuevecito que da pena estrenarlo. “Este curso prometo que me voy a esforzar más que nunca. Estudiaré un poco cada día, para no pegarme unos atracones tremendos al final. Así no me agobiaré. Además cuidaré los libros, etcétera, etcétera”. El angelito...Así que este estudiante comienza el curso. La primera semana lo lleva todo al día. Los padres están emocionadísimos con ese joven tan inteligente. Llegan los primeros exámenes. El alumno se esfuerza y como lleva todo al día saca unas notas espléndidas. Sus padres se lo comen a besos. Los abuelos sueltan pasta. Fiesta. Premios. Aquí empieza el problema. El alumno confía en sí mismo. ¿Para qué va a estudiar tanto, si con la mitad de lo que estudió la vez anterior hubiera sacado un 9? Así que se va relajando...Pero, no se crean, este estudiante tiene unos remordimientos horribles. Para poder dormir tranquilo, se dice a sí mismo: “Mañana me pondré al día, sin falta”. Al día siguiente el joven con toda su buena voluntad se dispone a hacer los deberes. Como tiene toda la tarde medita: “De las 4 a las 9 van cinco horas. Son más que suficientes para hacer el trabajo”. Así que como ahora son las tres y media, voy a ver un poco la tele.” El alumno se sienta delante de la tele. ¡Qué casualidad! Están dando una película chulísima. Dan las cuatro. El estudiante reflexiona: “La película acaba en media hora, voy a acabar de verla y luego a estudiar.” Cuando acaba la película son las 5. Hora de

25

merendar. Comerse el bocata lleva su tiempo. Cuando ya iba el alumno a levantarse y estudiar, empieza un programa en que hacen una entrevista a su cantante favorito: “Total, por un ratito...” Cuando acaba la entrevista son las siete y media. Ya casi es de noche. ¿A quién le apetece estudiar entonces? “Mejor me ducho, ya estudiaré mañana”. De lunes a viernes se sucede la misma historia con pequeñas variantes. Llega el viernes por la tarde. El extraño fenómeno. Más del 90% de los estudiantes sufren una extraña enfermedad que les impide ponerse delante de los libros escolares. Es como una especie de alergia. El sábado por la mañana, el alumno se ve obligado a recuperar fuerzas. Resumiendo: hasta las doce no se levanta de la cama. Cuando acaba el desayuno y la ducha ya es la una y media. A las dos empiezan los Simpson. ¡Es la serie más vista por alumnos españoles! Hora de comer. Sábado por la tarde. Otro fenómeno paranormal: Telecinco y Antena 3, se las arreglan para poner unas películas malísimas y desconocidas, pero que te enganchan totalmente. ¡Impresionante! El estudiante sufre una extraña modorra (¿causada por la película?) que le impide moverse del sofá hasta la hora de cenar. Nos acercamos al domingo. Por la mañana se repiten los mismos extraños sucesos. La tarde del domingo: visita a familiares: nunca falla. Domingo noche. El pobre estudiante se da cuenta de que ha sido víctima de extraños fenómenos que se escapaban de su control, y que, en contra de su voluntad, le han impedido estudiar. Y ahí nos ven. La semana de exámenes sin dormir. ¿Y nos echan a nosotros la culpa? Este teoría demuestra que no somos unos vagos, sino que agentes externos malignos nos impiden estudiar todo lo que quisiéramos.


OS ALUMNOS TAMÉN RECOMENDAMOS LIBROS PARA O VERÁN

Os de primeiro da ESO: - El sentir de los colores, de María Carmen de la Bandera. - Corazón de Piedra, de Steban Twain. - A la sombra del maestro. - Piratas del Caribe. Os de segundo da ESO: - Veinte mil leguas de viaje submarino, de Julio Verne. - Molly Moon, de Georgia Byng. - El bosque de los Pigmeos, de I. Allende. - La Isla del Tesoro, de Robert L. Stevenson. - Asterix. - El mar que perdiste, Manuel Pillado. - Toda la serie, incluido el último, de Harry Potter, de J. K. Rowling. - Los siete libros de la serie Crónicas de Narnia (especialmente el segundo: El león, la bruja y el armario, sobre el que se basó la exitosa película de Disney). - La reina de los piratas, de Miguel Mª Astrain. - Algo de Poesía, por ejemplo de Miguel Hernández, Antonio Machado o Pedro Salinas. Os de terceiro da ESO: - La Ciudad de las Bestias, de Allende (y los otros volúmenes de la trilogía). - El capitán Alatriste, de Pérez Reverte (y los otros libros de la serie). - El clan del oso cavernario, de Jean M. Auel. - La isla misteriosa, de Julio Verne. - Memorias de Idhún ¿el 1 y el 2 ), de Laura Gallego García. - La roca de Is, de Elia Barceló. - Ángeles y demonios, de Dan Brown. - La Conspiración, de Dan Brown. - Relatos fantásticos, en la Edt. Vicens Vives. - Las Fieras. - El misterio del principe. - Fútbol club. - La casa del trueno. - Ojos de fuego, de Stephen King. - El asesinato del profesor de matemáticas, de Jordi Sierra i Fabra. - He dicho. Monólogos de Buena Fuente. - El club de la comedia. - Pel de Lobo. - Calvin and Hobber (cómic). - Las crónicas de Narnia. El viajero del Alba, de C. S. Lewis. - Sinmarilión, de J. R. Tolkien. - La casa de Rose Red, de Stephen King. - Las Leyendas, de Bécquer.

26


Os de Cuarto da ESO: - El viento en llamas (triología). En especial “El silbador del viento” - La familia de Pascual Duarte, de Cela. - El Señor de los Anillos, de J. R. R. Tolkien. - El código Da Vinci, de Dan Brown. - It y la casa de Rose Red, de Stephen King. - La Ciudad de las Bestias y el Reino del Dragón de Oro, de I. Allende. - Hamlet, de Shakespeare. - Los Pilares de la Tierra, de Ken Follet. - El bambú resiste la riada, de Montserrat del Amo. - Un frío viento del infierno. - Cuatro corazones con freno y marcha atrás, de E. Jardiel Poncela. - La ciudad y los perros, de Vargas Llosa. - El príncipe de la niebla. - Los espejos venecianos, de Gisbert. - El retorno de los dragones. - El cadáver junto al monasterio. Editorial Edelvives. - Amigos en tempo real. - Campo de fresas, de Sierra i Fabra. - Otelo, de Shakespeare.

27


SOBRE ACTIVIDADES E OUTROS QUEFACERES DOS NOSOS DEPARTAMENTOS (LLG e ENL):

Este ano, conforme vén sendo habitual desde hai xa algúns cursos, os nosos departamentos participaron na celebración de distintos eventos realizados dentro e mesmo fóra do noso instituto. O Samaín, coa tradicional exposición de caveiras de cabaza, así como dun concurso de poemas sobre o Magosto e o San Martiño, foi unha delas. No Nadal convocouse un concurso de vilancicos e unha exposición de debuxos co mesmo tema, no cal participaron Daniel Rodríguez Palacios e Javier Vázquez López, de 4ºA. O Entroido pasou con máis pena que gloria, pois tan só un alumno, Eros Seco Carneiro, de 4ºA, foi quen de se animar para participar do concurso de disfraces sobre “Astérix e Obélix” que, con motivo do acto de desagravio contra a editorial Bruño-Salvar, se convocou para demandar que se continúe a editar en lingua galega dito cómic. A festa dos Maios, pese a que este ano nos cadrou moi xusta, tamén foi celebrada coa confección dunha casa de flores e motivos vexetais que se levou posteriormente á AA.VV de Santa Mariña para tela en exposición. Igualmente, non podemos deixar de sinalar a participación do noso centro nun concurso de literatura que houbo na Bretaña francesa, no que participaron Eva Fanego e David Francos, de 4ºA. Tamén en “Poesía e Imaxe”, no que resultaron gañadores Adrián Díaz Prado e Joaquín López Schmalz, de 3ºC. Fixemos a nosa adhesión, tanto como instituto como ENL, ao manifesto en defensa da lingua do 17 de maio levado a cabo en Santiago de Compostela, e participamos tanto do tradicional Correlingua como no festival A Mocidade coa Lingua. A exposición habitual sobre o autor homenaxeado con motivo das Letras Galegas, este ano Manuel Lugrís Freire, tamén tivo lugar no vestíbulo principal do edificio de aulas. E por último xa, e non por iso menos importante, cabe salientar a nosa participación como radio escolar, CataboisRadio, do programa “Os sons da ponte…” do “XII Ponte nas ondas…”, cos alumnos Laura Camazón, Carla Fernández Castro, Laura García Aramburu, María García Garrote e Tamara Gato Comba, todas elas de 3ºA, como guionistas, e Daniel Rodríguez Palacios, Iván Rivas Ríos e Eros Seco Carneiro, de 4ºA, como locutores. Por conseguinte, citar que a emisora escolar estivo en funcionamento durante este curso grazas ao esforzo dos alumnos xa mentados, así como de Sara Villar Vieira, de 1ºC, Andrea Morales Arnoso, Pablo Sánchez Otero e Claudia Villar Caínzos, de 2ºB, e Tania López Carballeira, de 2ºC.

28


29


Cristina Ramos Carneiro, Diego Fernández Puentes, Miguel Dopico Hermida, David Freire Villaverde, Beatriz Bogo Díaz A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

HORIZONTAIS: 1. Crustáceo mariño coa forma dunha araña. Consoante. 2. 2ª persoa do Copretérito do verbo adorar. Ao revés, artigo masculino plural. 3. En plural, animal roedor. Consoante. Ao revés, nota musical. 4. Consoante. Ao revés, contracción da preposición en + artigo feminino a. Peixe aplanado con forma de rombo que vive arrastrándose en lugares con pouco movemento de auga. 5. 2ª persoa do Copretérito do verbo ir. Bebida alcólica de moitos graos. As dúas primeiras letras do alfabeto. 6. Parte de abaixo sobre a que se apoian algunhas cousas. Ao revés, o que é muller aos seus fillos. Expresión para avisar os renos de que se ergan. 7. País onde vives. Ao revés, nota musical. 8. Vogal. Vogal. Vogal. Ao revés, conxunción que se utiliza para unir dous elementos que hai nunha comparación. Consoante. 9. Persoa que ten moitos cartos. Ao revés, expresión para chamar alguén. Ao revés, indica sorpresa, admiración, etc. 10. En plural, animal maior có mono. VERTICAIS: A. En masculino, persoa que vende carne. B. Siglas de axuda dos automobilistas. Posesivo feminino do singular. Moverse dun lugar a outro. C. En plural, marca, sinal, indicación. Nome familiar de Francisca. D. Semente dos cereais. 1ª e 3ª persoa do singular do Copretérito do verbo ir. Atadura que se fai con fíos, cordas... ao revés. E. En plural, anfibio dos ránidos. Aveño agrícola con cabo rematado nunha peza de ferro. Consoante. F. Ao revés, nome da letra b. Feito de ser unha cousa ou unha persoa moi coñecida. Ao revés, expresión que se di para meter medo. G. Perna traseira do porco. Manufacturas de fíos entrecruzados e moi mestos, ao revés. H. Vogal. Consoantes. Vogal. Consoante. Vogal. I. Cousa ou peza dunha cousa que queda montada sobre outra. Ao revés, conxunción negativa. J. En plural, peixe teleósteo mariño.

30


LIBROS RECOMENDADOS POLO DEPARTAMENTO DE LINGUA GALEGA E LITERATURA

PARAGUAS, Vicente et alii: Seis ferroláns, Edicións Embora. PDACOSTA, Henrique: Os desherdados, Edicións Embora. PMIRANDA, Xosé: Morning Star, Xerais. P_____________ Pel de lobo, Xerais. PTABUCCHI, Antonio: Afirma Pereira, Galaxia. PFERNÁNDEZ PAZ, Agustín: Cartas de inverno, Xerais. P______________________: Aire negro, Xerais. PALEIXANDRE, Marilar: A expedición do Pacífico, Xerais. P_________________ A banda sen futuro, Xerais. PLE FANU et alii: Contos fantásticos, Edicións Positivas. PALCALÁ, Xabier: A nosa cinza, Galaxia. P____________ Código morse, Xerais. PCASTELAO: Os dous de sempre, Galaxia. PSENDE, Sechu: Orixe, Galaxia. PMARTÍNEZ OCA, X. M.: As florestas do Mañuema, Xerais. PRIVAS, Manuel: O lapis do carpinteiro, Xerais. P___________ ¿Que me queres, amor?, Galaxia. P_____________Bala perdida PCONSTELA, Xesús: As humanas proporcións, Galaxia. PRIVEIRO COELLO, Antón: As rulas de Bakunin, Galaxia. PUHLMAN, Fred: Reencontro, Galaxia. PLOURENZO GONZÁLEZ, Manuel: Irmán do vento, Xerais. PALLAN POE, Edgar: O escarabello de ouro e outros contos, Xerais. P________________ As aventuras de Arthur Gordon Pym, Xerais. PKAFKA, Franz: A metamorfose, Sotelo Blanco. PLONDON, Jack: Polos mares do sur, Sotelo Blanco. P_____________ Unha odisea nórdica, Sotelo Blanco. PBORRAZÁS, Xurxo: Criminal, Sotelo Blanco. PANEIROS, Rosa: Eu de maior quero ser, Sotelo Blanco. P_____________ Resistencia, Xerais. PDE TORO, Suso: Calzados Lola, Xerais. P_____________ A sombra cazadora, Xerais. PALCALÁ, Xabier et alii: Longa lingua, Xerais. PALEIXANDRE, Marilar et alii: Materia prima, Xerais. PCALVINO, Italo: O barón rampante, Xerais. PMÁIZ, Bernardo: Nautilus (1892-94), Xerais. PLUEIRO REY, Manuel: O sol na crista do galo, Xerais. PRÁBADE PAREDES, Xesús: Blanca de Loboso, Galaxia. PURKIXO, Joanes: O guerreiro branco, Galaxia. PMARTÍN, Paco: Das cousas de Ramón Lamote, SM. PPEROZO, Xosé A.: Caderno de Riparia, Xerais. PSIERRA I FABRA, Jordi: Nun lugar chamado guerra, Galaxia. PPUENTE DOCAMPO, Xabier: Cando petan na porta pola noite, Xerais.

31


EL PAÍS de los Estudiantes Durante este curso, O IES de Catabois por medio dun grupo de alumnas e alumnos de 3º A, coordenados polo profesor, Eduardo, participou na quinta edición do programa prensa escola: “EL PAÍS de los Estudiantes”, dirixido a profesores e estudantes do segundo ciclo da ESO e bacharelatos. O concurso consiste en que os alumnos formen unha redacción e repártanse as tarefas: redactores, fotógrafos, maquetadores e publicistas. O profesor asume a dirección. A experiencia é moi enriquecedora, pois permite coñecer como se elaboran e introducen as caixas de texto, as imaxes e a publicidade nun xornal. O ambiente do grupo de traballo foi moi agradable, con todo tivemos o inconveniente de contar cun equipo moi reducido e ademais moi agobiado por canto a súa disposición no traballo e a súa valia fai que se vexan abocados a realizar moitas outras cousas á vez: festival, obra de teatro, radio, etcétera. Oxalá todo o alumnado estivese tan disposto a participar nas actividades. Os xornais publicados poden verse na web: www.estudiantes.elpais.es. Na hemeroteca da web tamén se poden ver todos os xornais das anteriores edicións. O noso centro, ademais desta, participou na segunda edición. Incluímos a portada do xornal e o equipo de redactor e confeccionador.

32


33


Despedida.... ¿e peche? Na vida hai etapas, ciclos, que rematan para dar paso a outros novos; ó igual que moitos alumnos/as de 4º para min remata tamén esta etapa no IES de CATABOIS e ¿que balance podo facer?. Ben, para min foron tres anos nos que aprendín e medrei moitísimo como docente e como persoa. Aprendín sobre todo do valor da convivencia e da pluralidade; nun centro pequeno, onde pode haber un trato máis directo entre as persoas que formamos a comunidade educativa; onde cada docente somos un mundo e tentamos axudarlle ó alumnado a que descubra mundos distintos ata atopar o seu propio. Aprendín dos meus erros, aprendín que os conflitos non son malos en si, senón algo que xurdirá de xeito normal como resultado da convivencia, son unha ocasión para intentar incidir educativamente, o malo dos conflitos non é que xurdan senón non saber resolvelos de forma que as persoas implicadas (alumnos e docentes) medren e aprendan o valor do respecto e da responsabilidade. Aprendín da importancia de coidar ás persoas e intentar comprendelas (ó alumnado e ós compañeiros/as). Tiven a sorte de traballar cun equipo directivo que nun puxo trabas senón todo o contrario ás actividades que tanto eu como outros compañeiros/as pretendiamos levar a cabo, porque ata os propios alumnos o recoñecen: este é o IES de Ferrol que máis saídas e actividades extraescolares fai; porque o que moitos pretendemos é que o alumnado aprenda da vida e non só das aulas; a miúdo lembro como era o ensino que eu vivín como alumno hai 20 anos e se ben a moitos niveis externos (influencia da TV, consumismo, etc.) teñeno máis chungo que nós xa me gustaría que o noso alumnado valórase o que nós non tivemos. Por suposto que non todo foi de cor de rosa, no centro hai compañeiros/as cos que non estou de acordo en moitas cousas ou na súa forma de traballar ou entender o ensino e alumnos/as que poñen a proba os nervios do máis pintado pero da necesidade de convivir con esas perosoas tamén aprendín moito. Do noso alumnado dicir que teñen unha inmerecidísima fama de conflitivos (de vagos non diría o mesmo), bastante riquiños son sobre todo tendo en conta en ocasións as súas circunstancias persoais; a moitos deles heinos levar sempre no corazón xa que a forza de loitar día a día con eles (non contra eles) sacoa de querelos e intentar axudarlles a sacar o mellor de si mesmos. Dos compañeiros (docentes e non docentes) dicir que se fixese un equipo educativo ideal de aquí había levar moitas fichaxes, grazas polo voso traballo e polo que aprendín con vós. Os que me coñecen saben que se nun lugar me sentín na miña casa aínda que marche non rompo enteiramente o vínculo por iso aínda que isto é unha despedida non é un peche definitivo. Fernando Martínez Yáñez

34


CAMPO DE TRABALLO MONTEDERRAMO 2005 A excursión ó campo de traballo de Montederramo foi sensacional, porque sénteste coma un completo estraño e trátante coma se foras o invitado de honra da aldea, ou coma se foses de sangue azul. Os obxectivos da excursión eran aprender como é a vida na Galiza interior, así como o básico dunha horta e dunha vida agrícola e gandeira; pero non foi só iso, foi unha oportunidade de relacionarse con boa xente, de ideas completamente diferentes, ó igual que a súa forma de vivir e de falar e sobre todo gozar da alegría da xente, deixar de ser sedentarios e coñecer algo máis do que temos enfronte dos nosos narices. O nome de “Campo de Traballo” fai recuar a moitas persoas, pero aquelo (alomenos para os que fomos no 2005) foi máis unhas vacacións totalmente desestresantes e moi divertidas. Sei que haberá xente que non queira ir, ou xente que dirá “é que a min sen mar...”, Pero iso non son excusas porque alí dispoñiamos dun albergue totalmente novo, unha praia fluvial de augas limpas cun campo verde e fresco para tomar o sol no medio dunha paisaxe inigualable. Outras cousas que tivemos ocasión de facer foi montar nun tractor ou en calquera cousa que tivesen os veciños como cabalos para largarnos a dar unha pequena ruta, aprender ioga e técnicas de masaxe gloriosas, decorarlle con graffittis a palleira ás veciñas (que estaban encantadas) e incluso houbo quen se enrollou con algún mozo do lugar. Este ano volvemos, se vides prometemosvos que non vos arrepentiredes. YELCO e CHARLIE 4º B

Canóns do Sil

Recollendo as pacas de herba seca

35


Entrevista a Henrique Dacosta Henrique Dacosta naceu en Ferrol e estudou Filoloxía Galego Portuguesa en Vigo e Santiago. Comezou a traballar como asesor lingüístico na Comisión de Educación, Cultura e Deporte do Concello de Fene onde realizou diversas investigacións sobre a toponimia. Deu clase de Lingua e Literatura Galegas en distintas localidades de Galiza e na actualidade exerce como profesor no IES de Catabois, aínda que a súa verdadeira vocación é a de escritor. Nesta faceta foi gañador da segunda e da cuarta edición do Certame Carvalho Calero coa novela Mar para todo e sempre (1992), e o conxunto de relatos Sobre comboios, janelas e outras pequenas histórias (1994). Foi finalista no I Certame de Relato Curto da Asociación Cultural Cidade Vella (1989) con Ruiva mulher de esperança e participou nos volúmenes de relatos Longa lingua. Os contos da Mesa (2002) e Seis Ferroláns (2003). – Cando descubriches a túa vocación de escritor? – A miña é unha vocación unha miga tardía. Talvez me teña que remontar a cando cursaba o 3º de BUP e COU, e, sobre todo, foi por orgullo que me naceu se cadra. A miña inclinación temperá cara á filoloxía (xa tiña decidido eu daquela que sería esta a senda a tomar), polo amor ao idioma, levoume a que sempre acabase por formar parte dos distintos xurados que habían de xulgar os certames literarios e que, con motivo da celebración do Día das Letras, se convocaban daquela. Había unha primeira fase nos propios centros e, logo xa, pasábase a outra posterior que era a intercentros. Creo que estivo aí, si, o detonante de que eu tomase o rumbo da escrita literaria. Unha certa dose de pundonor, pois que eu, que era xuíz, críame tanto ou máis capaz se cabe en escribir aquilo que eu e outros estabamos a xulgar. De feito fora ao ano seguinte desfortunadamente xa non se convocou máis aqueloutra fase intercentros, e gañei o meu primeiro premio literario cunha narración breve, a cal, todo sexa dito de paso, xa non existe, e que titulei As mouras incertezas de Clodia. –Que lecturas marcaron a túa xuventude? –Eu entreille ao gosto do libro, do obxecto libro propiamente dito, tamén dun xeito un tanto serodio. Non quero eu dicir con isto que eu non lese libros desde épocas temperás, mais polo que si tiven grande devoción nun principio, e sen dúbida ningunha, foron por certo xénero de cómics, aínda que daquela lles chamabamos “chistes”. Fun grande lector de Astérix e Obélix, pero tamén de Tintín. E existindo aquelas fabulosas coleccións, creo que se chamaban “Joyas literarias”, que recollían as estupendas aventuras de Xulio Verne, de Emilio Salgari e outros, aquelas novelas de aventuras adaptadas e ilustradas, tamén fixeron parte do meu primeiro repertorio de lecturas. Repertorio este que foi pouquiño a pouco mudando cara a unha novela de corte fantástico, mítico. Pero as Cousas de Castelao ou Memorias dun neno labrego creo que as lin bastante axiña. Aínda que debo confesar que o que si teño lido en abundancia, e bastante cedo, foron ensaios, ensaios relacionados sobre todo con etnografía galega: Taboada Chivite, Ramón Otero Pedrayo... Tamén sobre a cultura castrexa, como os estudos de Ana María Romero Masiá por exemplo. –Quen influíu máis en ti como escritor, os escritores en lingua galega, portuguesa ou española? –Non é sinxelo responder a esta pregunta. Os escritores somos fillos das nosas lecturas, que dúbida cabe! Pero non é menos certo que un se vai posicionando e vai configurando a súa arte de escrita, o seu estilo. Non é a min a quen deba competir dicir como é o meu estilo, aínda que de maneira moi xenérica é posíbel que poida deixar entrever que haxa escritores, lecturas por tanto, que me inflúan dunha maneira máis ou menos evidente. No meu proceso de maduración como lector, supoño que tamén como escritor, funlle tomando o gosto a autores moi dispares. Otero Pedrayo fascinoume desde un principio, o seu torrente de escrita, o seu estilo ampuloso mesmo. Alejo Carpentier, a súa prosa suxestiva, barroca, colorista, ten sido tamén santo da miña devoción.

36


Pero de igual maneira me descubro perante Mario Vargas Llosa e caéme moi simpática a prosa de Alfredo Bryce Echenique. Eça de Queirós, falando de letras portuguesas, talvez sexa para min o mellor entre os mellores, o máis fino e sagaz, mordaz e introspectivo. Curiosamente, por outro lado, José Saramago non sería o que máis destacase dentro das letras portuguesas, pois tal vez o seu excesivo filosofismo me retraia un bocado e, no entanto, me chego a recoñecer moitas veces nel. Antonio Lobo Antunes e a intromisión tan intensa e inmensa que fai nas diferentes partes do eu, esa tortura case esquizofrénica e a ruptura da liña narrativa chégame igualmente a cativar polo de inquietante e complexo que ten. Nas letras españolas, deixando de parte os sudamericanos, quizá Luis Landero sexa un dos meus preferidos, e mesmo un clásico como Miguel Delibes. Agora, vaia vostede saber! Eu aquí mesturo lecturas e escrita. Mais que teñan influído ou inflúan na miña prosa, mesmo pode haber fragmentos, pasaxes, relatos que me cheguen a recordar aos nosos contistas clásicos, desde Castelao, Rafael Dieste, Ánxel Fole, ate Álvaro Cunqueiro se me apuras. –Como te organizas para que che dea tempo a traballar, a atender a familia e a escribir? No éxito do teu traballo, que parte lle corresponde á túa familia? –Organizome de maneira moi dispar. Ben gostaría eu de que isto non fose así. O mellor talvez sería que un puidese marcar un horario cada xornada en que soubese cantas horas serán dedicadas á escrita. Mais, sendo realistas, é claro que isto non pode ser así. A vida de familia, os fillos sobre todo, demandan atención, e certamente non podes prescindir deles nin deixalos estacionados coma se fosen un automóbil. Con todo, e visto desde fóra, é posíbel intuír que grande parte deste esforzo pro poder escribir tamén recaia na parella, e así é. Á familia, xa que logo, correspóndelle practivamente a metade deste meu esforzo. Tamén debo recoñecer, e dependendo dos momentos de creación, que lle roubo moitas horas ao sono. Eses son, se cadra, os instantes de maior proveito. E, por suposto, as vacacións, a liberdade que en estas me poden dar para dedicar máis horas das que habitualmente lle podo dedicar á escrita. –O día 11 de maio presentaches a túa novela Os desherdados, que supuxo para ti ver tantas caras coñecidas entre o público? –Primeiramente unha inmensa felicidade, fun moi feliz ese día. E, segundo, unha enorme satisfacción por me sentir tan arroupado, vendo familiares, amigos, compañeiros, antigos profesores... O grao de complicidade ao que se pode chegar desta maneira é moito maior do que pode haber perante persoas absolutamente descoñecidas. E non digamos, por riba, se estás a xogar en terreo doméstico. Ou sexa, xogas na casa, co que é claro que partes xa cunha evidente vantaxe, pois tes o público do teu lado, non é? –Por que situaches a novela en Covas e por que a protagoniza unha muller? –Porque a un lle pasa como ao Adrián Solovio de Arredor de si. Primeiro andas ás voltas, á procura de si mesmo polo mundo adiante, por veces mesmo distante, fantasioso, mitolóxico e até con certas connotacións foráneas. E, finalmente, e sen se percibir, acaba caendo na conta de que é aquí que o ten todo. Á fin e ao cabo eu son fillo, ao 50%, de Covas e de Doniños. Pero, indubidabelmente, Covas tira por min como un irmçan, pois foi alí onde pasei os veraneos de grandísima parte da miña vida e, en certo sentido, continúo veraneando, pois segue a ser o lugar a miña praia. Aí están as miñas raíces e síntome, por tanto, enormemente identificado con ela. Cada vez son máis consciente de que o meu macrotexto se está a nutrir en grande medida de Covas. Sexa de forma directa, sexa indirecta, vexo que me pide saír, e isto xa leva acontecendo desde Sobre comboios, janelas e outras pequenas histórias. De maneira explícita non se cita, pero está presente, na miña mente cando menos, en narracións como “Nom demorou a sexta feira” ou en “Por trás da janela”. Xa en “Ouro maldito”, no volume de Seis ferroláns, Covas aparecía sen veos por diante, aínda que teño escritas outras narracións breves en que tamén aparece, á vez que noutras dúas novelas, unha delas aínda sen rematar.

37


Canto á figura da muller, eu creo que nace en min como algo inconsciente. Non é premeditado e, non obstante, demanda o seu oco dentro da miña escrita. É cousa curiosa, mais como dixen alá atrás, xa a miña primeira creación literaria, As mouras icertezas de Clodia, tiña como protagonista a unha muller. Na novela Mar para todo o sempre, o motor da historia que transcorre durante o século XVI, é unha muller, Isabel de Barreto. Pero aconteceu tamén antes en “Ruiva mulher de esperança”, e así podería seguir con outros dos relatos de Sobre comboios, janelas e outras pequenas histórias, etc. Si, decerto que a muller ocupa un espazo bastante destacado dentro da miña prosa. Á fin e ao cabo eu crieime no medio de tres irmás; e en Galiza, e isto creo que non é exaxerado dicilo, a idea do matriarcado ten un sólido fundamento. A historia de Galiza, a máis recente cando menos, está impregnada pola forza de muller, e a esa forza refirome de maneira moi xenérica, forza física, pero tamén psicolóxica. A emigración ten dado a razón a este fundamentos, pois que pola súa causa a muller ten sido a sustentadora, practivamente única, da económia familiar, pero tamén da educación, do traballo na terra, do lar. A muller, en definitiva, ten sido un esteo básico dentro da nosa sociedade galega. –Que hai de realidade e que hai de ficción na obra? –Toda nela é pura ficción. A novela, aínda a máis histórica, sempre sera ficción. Se nos cinxísemos de maneira aséptica aos feitos históricos, á parte de aborrecida, a novela deixaría de ser tal. Quero dicir con isto que, e aínda collendo elementos que si o forman parte dun substrato histórico, de fragmentos de vidas, de situacións que poida que cheguen a ter algúns dos visos de realidade, ou que estean os feitos desenvolvidos nunha época determinada, tal é o caso do final da Guerra Civil e as súas consecuencias, o caso é que eu me beneficio de todo ese caudal, veraz ou non por veces, para ficcionar unha outra realidade que, supoño, gañara a confianza do lector e lla faga verosímil. A xente propia do lugar, isto é, Covas, e aínda máis en concreto a do Prioiro, talvez queira ver en certas personaxes e situacións máis do que calquera outro lector de sitios diferentes. Á fin e ao cabo, o acervo de que me nutro reside na oralidade, aquilo que me contaron ou, simplemente, aquilo que souben gardar na memoria de cando o escoitei e me serve como fonte de inspiración. –Materializar as ideas na escrita leva tempo, tiveches que facer moitos borradores antes de rematar esta novela? –Díxeno no momento da presentación e vouno contar agora de novo. O certo é que esta novela formaba parte dun proxecto máis ambicioso. A novela, en certo sentido, eran dúas. Explícome. Esta novela, Os desherdados, transcorre maiormente na inmediata posguerra española. Pero existía esoutra parte, mutilada por completo, xa que non me chegaba a satisfacer plenamente, e que transcorría durante os finais dos anos 80 e principios dos 90 do séc. XX, co trasfondo da primeira reconversión naval e as súas consecuencias. Eu, curiosamente, partín en principio desta parte da narración que acabei por decotar. A outra parte naceu con posterioridade e sería a que xustificaría e le daría sentido a aquela. Pero ironías do destino fixeron que a parte primixenia fose rexeitada, porque a que daría pé a Os desherdados pedía paso e era a que realmente máis forza gañaba dentro do texto. Curiosamente tamén podo asegurar que esta parte da historia surxiu con máis fluidez, inclusive, que aqueloutra da que me desfixen. –Sabamos que tes papeis escritos na túa gaveta esperando unha opotunidade. Para cando o próximo libro. –O próximo libro, sen dúbida, a non ser que me teñan moi enganado a editora, haberá de ser para principios do próximo curso. Porén, non será unha novela, senón unha pequena historia da literatura que se centrará nos autores ferroláns (en sentido moi amplo, comarcal) que fixeron ou fan literatura en lingua galega.

38


Esoutros escritos que de veras teño gardados, e aos cales xa me referín antes, non sei ben até cando terán que agardar. O mundo editorial non é moi accesíbel ultimamente, polo que estou a mercé da súa vontade. Xa dixen que teño unha novela por acabar e outra que, aínda acabada, hei de revisar e, mesmo, remodelar case seguro. O que si teño acabados son un bo mangado de relatos, aínda que algúns son algo máis que relatos, novelas breves diría, ora que todo o mundo di que, se xa é dificil publicar novela, publicar relato é case imposíbel. Por tanto, non sei máis que contar a este respecto. –Agora os rapaces teñen todos os medios ao seu alcance para a lectura. Cres que se le máis agora en galego ca cando ti eras mozo? –Por descontado que si. Simplemente porque o volume de publicacións se multiplicou exponencialmente. Os programas de lecturas obrigatorias nas escolas é tamén outro factor determinante, así como as recomendacións. Inclusive, e se me apuras, agora xa é posíbel les grande parte dos clásicos e mesmo traducións actualísimas, e boas, en lingua galega. Non hai máis que ver, por exemplo, Brooklin folies de Paul Auster, pois mesmo foi antes publicado en galego que en español. Doutra parte, e desde que son ben pequeniños, os nenos teñen ao seu alcance unha espléndida literatura feita en galego, non hai máis que ver, por exemplo, o que publica a editorial KalandraKa, or citar unha, excelente por certo. –Como ves o futuro da lingua e da literatura galegas? –Ultimamente cun maior optimismo. Parece que a manida expresión de ver a luz ao final do túnel veña aquí ao caso. Os pasos de xigante que se están tentando dar nestes últimos tempos, quer coa reforma do Estatuto de Autonomía, quer coa reclamación de dereitos e deberes a respecto da nosa lingua, coa implantación das gaelescolas, etc. dan a sensación de que algo se comeza a mover. Esperemos que isto logre repercutir favorablemente na sociedade e que o ánimo se nos poida levantar un pouco máis, visto a calamitosa situación que estabamos a vivir até estes momentos, pois nin sequera os mínimos exisíbeis con relación ás leis de normalización lingüística estaban a ser cumpridos. En definitiva, se o estado da lingua repercute positivamente na sociedade, é obvio que a literatura se verá tamén favorecida, aínda que neste ámbito habería que valorar tamén outros aspectos, tal é o caso da perda xeneralizada de lectores que se está a producir na sociedade actual. Mais este sería xa outro debate distinto, e aí algúns dos porqués é probábel que se poidan achacar ao revolucionario campo das novas tecnoloxías.

39


XA TEMOS PAVILLÓN!!! Tardaron as autoestradas,....... tardou o Jofre,...... o AVE aínda tarda..... (por que lle chamarán “alta velocidade” co que tarda?), pero a Miguel e a min parécenos que nada falta xa, porque ¡¡¡¡ Temos novo pavillón!!!! Claro que agora se nos plantexan varios problemas a resolver. A saber: - Que facemos coas Katiuskas? Xa non chove dentro, así que sóbrannos. - E os abrigos de pel de oso e o gorro ruso con orelleiras? Miguel di que no novo non vai frío, aínda que a min non me convence de todo, pero sexa como sexa non pode ser como o vello, que era o Polo Norte!. - E os calzóns longos de flanela? Para que os imos usar agora?... ..... Miguel,..... ¡¡ Temos que organizar un mercadiño....!! En fin, que máis vale tarde que nunca, e aí o temos. Poderían mellorarse cousas, dende logo (ó final non puxeron o Jacuzzi no vestiario de profesores) pero por fin hai un espazo axeitado para as clases de Educación Física. E non só as clases, porque, por exemplo, xa temos funcionando unha actividade de baloncesto extraescolar, en dúas sesións semanais. Por non falar dos últimos rumores: din que o ano que vén,.... A entrega dos Goya... (ou eran os Oscar?) ¡¡Preséntaa Freddy no Ximnasio!! Nada pois a gozar e sacarlle partido a esta nova instalación, e a coidala moito: non olvidedes que pertenze a todos vós e a aqueles que están por chegar.... e terá que durar moitos anos!!!.

40


Traballos en TecnoloxĂ­a

Carretilla elevadora

Parque

Cribadora con cinta transportadora

Estrutura triangulada 41


Tiras c贸micas por Daniel Rodr铆guez Palacios

42


PONTE NA CRISTA DA ONDA (OS SONS DA PONTE)

(Canción “Ferrol” de Los Limones) A todos os amigos ouvintes que estades a escoitar nestes momentos o noso programa, “Ponte na Crista da Onda”, moi bos días desde as terras do norte. Desde a comarca de Ferrrolterra, desde o nos IES de Catabois de Ferrol, querémosvos facer un pequeno percorrido polas nosas rías, e ríos, e montes, e cidade e vilas, polas nosas romarías e santuarios máis emblemáticos, polo noso deporte, polo noso traballo do mar, de ferro e aceiro, pola nosa historia. Eses sons que se expanden e enchen o ar, que dan vida e cor á nosa terra, vella terra de Bezoucos e Trasancos. O noso percurso, pois que doutro xeito non pode ser, terá que dar comezo polo traballo dos estaleiros, facho da nosa comarca. O vello labor de estaleiro en Ferrol, tan vello como a fundación da propia cidade, tan familiar, tan coñecido que podamos sentir o sabor salgado do mar nos beizos con tan só escoitar o seu nome. Nel constrúese, mais el é tamén o seo onde os barcos veñen atopar repouso e as feridas que o mar deixou como recordo do seu poder son aquí curadas. Actividade incesante a súa, coma se dun formigueiro se tratase, e colorea o tempo, e os sons tan próximos e variados rachan o silencio. (Sons do estaleiro) O mar toma pola cintura a nosa terra, cínxea polo van como unha mai podre abrazar agarimosa o seu fillo. O mar dános os froitos, tan prezados e saborosos para adorno de mesas e desfrute dos comensais. A frescura do noso maior ben, a ameixa das Pías, a zamburiña de Barallobre, o berberecho da Malata, extraidos co sacho e con acertada mestría polas longas rañeiras dos mariscadores a flote, pola aixada da esforzada muller que cava no lodo coa marea baixa. As súas mans tiran da auga o delicioso tesouro que esta agocha, ese manxar que os galegos tan ben sabemos apreciar, producto xeneroso da nosa mariña. (Sons do marisqueo) Ese deporte, rei das nosas praias, dos inmensos areais con que a deusa Fortuna nos quixo agasallar. O surf, o deporte na crista da onda, o espectáculo, pero tamén o desfrute, o amor á natureza, o respecto ao medio natural, verán e inverno. Non en vao, os surfistas das nosas terras triunfan polo mundo adiante. Estilo impecábel, rostros curtidos de iodo, sol e salitre, acostumados a arriscar até ao último extremo, pero sempre manifestándolle a súa veneración á salsa, á onda que lle provoca desfrute, sabéndoa respectar. Mar enfurecido, nordés virulento nas praias de Doniños, Covas, Pantín... rendéndose á fascinación de cada día. Máis hai tamén outro deporte, máis calado, reservado tal vez, menos arriscado, pero igualmente sufrido. As augas calmas da ría vense sucadas polas embarcacións, as xoves promesas do remo que vogan para se medir cos grandes, ao ritmo da voz do temoneiro. Deportes de paixón, de esforzada loita contra o líquido elemento, axeitado ou manso, pois porque así mesmo é o noso mar, o fóra e o de dentro. (Sons do mar, do surf, do remo...) Masas frondosas cobren parte da nosa comarca. As fragas do Eume, pero o tamén os pequeniños e deliciosos soutos, como o de Menáncaro, os piñeirais de Cabanas e de Outeiro de Doniños, os ameneirais e bosques de vidueiros que trazan o percurso dos nosos ríos: Eume, Belelle, Magalofes, Río Grande de Xuvia... Espazos idílicos para as nosas merendas e leceres, o mellor dos descansos. Muiño de Gradaílle, de Pedroso, Castelos medievais de Moeche e Narahío, de Nogueirosa, a Torre dos Andrade, pero da Palma e de San Filipe tamén certeiros gardians da entrada da ría. << Castelo de San Fillipe, prepara a artillaría, que xa veñen os ingleses pola boca da ría>>. Bucólicas paisaxes, hoxe violentadas máis do que quixeramos por espúreas especies arboreas que trouxeran de Australia nun bon día. (Sons do río, de canón, de batalla...)

43


Uns din: Galiza, terra de meigas. E boa razón levan. A compaña transitou máis do que transita, e mesmo a houbo mariñeira, vinda en bote até á beiramar da ría. Valverde, a cidade asolagada da logoa de Doniños; o lobishome das terras de Moeche; a serea encantada da fonte da Seara, no concello de Cerdido, ou a das Illas Mirandas, na ría de Ares; a muller mariña de Bares; Roxín Roxal e a Ponte do Porco; Lanzarote en Cedeira; o bicho da barra da ría de Ortogueira; o sapo cantareiro do Monte de Marraxón; a cobra do Deveso, a de caparucho do monte de Lobadiz, a serpe do Belelle; o forno dos mouros, a moura do pente de ouro... E tantas outas como poderiamos citar. Así como o sincretismo convertido en lenda, coas barcas petrificadas do Santo André de Teixido, pois <<vai de morto que non foi de vivo>> ou a de Santa Comba na parroquia de Covas. E, como non!, a nosa singualar Virxe do Nordés, Chamorro, romaría por excelencia á que fielmente acoden romeiros de toda a bisbarra no luns de Páscoa. Ou aqueloutra romaxe laica en que todo o pobo de Ferrol se bota ao monte para festexar o triúnfo sobre o inglés invasor, a Batalla de Brión, gadañas, fouces, galletos e bisarmas. <<Castelo de San Filipe, prepara a artillaría, que xa veñen os ingleses pola boca da ría>>. Entrementres, ao pé do peirao, a lancha de Mugardos chifra o pito, pois que serán horas de ir de regreso ao embarcadoiro de Curuxeiras. (Sons do misterio, de foguetes despois, do pito da lancha) A romaxe vén de volta. O coro decano, “Toxos e Froles”, dos tradicionais galegos, despídese cun alalá, entrementres o grupo de danza “Terra Meiga” baila aos sons da gaita de do pandeiro. A xente vaise indo pasesiño, cadaquén para o seu poleiro. Xentes da outra banda: Fene, Mugardos, Ares; as desoutra: Neda, Narón, Ferrol; asque o Eume baña: Cabanas, a Capela, As Pontes, Pontedeume; as do Ortegal: Cedeira, Cariño, Ortigueira; as do noso interior máis próximo: Somozas, Moeche, San Sadurniño. En coche, particular ou de liña, pois iso tanto ten, en lancha ou en tren, talvez o d FEVE ou o de RENFE, pois de igual xeito o mesmo ten, e a voz do noso ilustre cantautor ferrolán, Andrés Dobarro, cos acordes da súa canción, “O tren”, aquel que transita por esa beira, pola marxe dese río que nos irmana, galegos e portugueses. Sempre. (”O tren” de Andrés Dobarro) Autoras do guión: María García Garrote, Laura Camazón Lourido, Carla Fernández Castro, Laura García Aramburu, Tamara Gato Comba (3º A) Locutores Programa: Iván Rivas Ríos, Daniel Rodríguez Palacios, Eros Seco Carneiro (4º A) Revisión: Henrique Dacosta López

44


ÍNDICE

LIMIAR......................................................................................1 ALUMNOS/AS ......................................................................2- 13 SECCIÓNS EUROPEAS .................................................... 14-15 EXCURSIÓN Á CORUÑA ........................................................ 16 SAÍDA Á NEVE..........................................................................17 DALÍ ARTE, CIENCIA, SOÑO, REALIDADE ........................18-19 ACTIVIDADES DO DEP. DE LINGUA CASTELÁ .................20-27 ACTIVIDADES DO DEP. DE LINGUA GALEGA ...................28-31 EL PAÍS de los Estudiantes ..................................................32-33 DESPEDIDA...¿E PECHE? ......................................................34 CAMPO DE TRABALLO MONTEDERRAMO 2005...................35 ENTREVISTA A HENRIQUE DACOSTA..............................36-39 XA TEMOS PAVILLÓN..............................................................40 TRABALLOS DE TECNOLOXÍA ...............................................41 TIRAS CÓMICAS......................................................................42 OS SONS DA PONTE ......................................................... 43-44


Autora: Verónica Cruz Rodríguez

CONSELLERÍA DE EDUCACIÓN E ORDENACIÓN UNIVERSITARIA I.E.S. de CATABOIS Estr. de Catabois, s/n. 15405 Ferrol (A Coruña) Telf./Fax: 981 31 46 54 E-mail: ies.catabois@edu.xunta.es

Lembranzas 2005-2006  
Lembranzas 2005-2006  

Revista do centro 2005-2006

Advertisement