Page 1

1931ean gaude. Udal haueskundeetan sozialsta eta errepublkanoen garapenaren ondorioz, Alfontxo XIII erregea erbestera doa errepublikari tokia utziz konserbadoreen menfisdantzapean,. Errepublikako bizia korapilatsua izan zen; tartean ezkertien eskuetan, tartean eskuinekeoetan, tartean golpe estatuak. Baina Frente Popularrren (ezkerra baturik) gorakada onartuezinik, Iruñean Mola, karlisten laguntzaz , bigarren estatu golperi hasiera eman zion. Matxinadak ugarituz, 1936-1939 urte bitartean gerra zibilak golpatu zuen gizartea.Gerra honetan euskal gizartea oso banaturik egon zen: 1) Zati garrantzitsu batek frankismoarekin bat egin zuten karlisten eta erreketen bitartez %36 2) Errepublikari leial ziren euskaldunak %64 Gerra gordina izan zen, giza eskubideen bortxaketa eta biktimen zerrenda amaigabea izan zelarik. • Herbesteratuak…… % 12 • Hirien bonbardaketak (Durango, Gernika, Bilbo…) • Frentean milaka erahilak • Judizioz kanpo, alderdi politico guztietakoak, fisulatuak (Otxaprtilo….) • Umeen exodoa (Amerika, Frantzia….) • Langile batailoetan esklabu • Kartzelaratuak; -Ezkaba……. • Ideologien arabera araztuak • Errepublikanoen ondasunak konfiskatuak. Azkenean frankistak irabazi zuten eta 40 urtez iraungo zuen diktadurak Franko zena hil arte.Ondorioak oso latzak izan ziren • Kontrol soziala erabatekoa izan zen (Europako sare polizial eta militar nagusiena) • Pentsamendua ezabatu zen • Bizkaian eta Gipuzkoan Konzierto ekonomikoak abolitu zituzten • Biktima frankistak martiriak bihurtu ziren. • Indarkeriaren kultura ezarri zen • Hainbat idazleen liburuak debekatu ziren • Gurutzeak, Frankoen irudia… eskola eta erakundeetan jartzera behartuak • Aberriko himnoa imposatua izan zen. • Espaniar banderari omenaldiak antolatu ziren • Espainako hizkuntz ezberdinen erabilera debekatuak izan ziren • Partido, sindikatu… ilegalak bihurturik ZAURI ASKO, OINEZE HANDIAK GERRA HONETAN ETA ONDORENGO URTEETAN EUSKAL HERRIAN SORTUAK BAINA BIKTIMAK AHAZTUAK IZAN DIRA, ISILTASUNA BERAIEN INGURUAN., ERREKONOZIMEMDU ETA JUSTIZIA EZA. “EGIA BATZORDEAK” memoria historiko antifaxista berreskuratzen dabiltzan Euskal Herriko elkarteak Estatu terrorismoak fusilatu eta desagerrarazi zituen pertsona guztiek eskubideak berreskuratze lanetan ari da. Fusilatuen identitatea, erakundeen onarpena, Memoriaren parkea….. Kolpe estatu basatiaren ondorio latzak Herriaren Memoria Historikoan zulo beltz eta sakon baten irudia hartu du.


1931ean gaude