Page 1

Sportfeest in de stad van de dood Rio de Janeiro bereidt zich druk voor op de volgende Olympische Spelen (2016). Maar is de stad wel veilig genoeg voor de hordes verwachtte sportliefhebbers? November 2010. Het is oorlog in de stad en 13.000 militairen vallen de door drugsbendes gecontroleerde wijk Complexo da Penha in Rio de Janeiro binnen. Tanks met rupsbanden vullen de straten. Burgers vluchten hun huizen in, anderen slaan op de vlucht. Te voet proberen ze de bergen over te komen, maar vanuit de lucht worden ze neergemaaid. Televisiezender O’Globo zendt de veldslag live uit. Strand Een paar kilometer verderop, aan de wereldberoemde stranden, stromen de kroegen vol. Op het televisiescherm zijn beelden te zien van deze oorlog. Gaande in hun eigen stad, slechts luttele kilometers verderop. Bij iedere voltreffer klinkt gejuich. Het aantal onschuldige doden is ontelbaar; verkeerde plek, verkeerd moment. Het is een staaltje machtsvertoon van de Braziliaanse overheid. ’Alles onder controle’, moet het signaal zijn richting de rest van de wereld. Het tijdstip van binnenvallen is ook geen toeval. Juist op het moment waarop de World Soccer Expo in Rio wordt georganiseerd, wil het leger aantonen wie de baas is. De Expo is een mooi voorproefje van wat nog volgt: de finale van het WK voetbal in 2014 en de Olympische Spelen van 2016. De televisies gaan uit en O’Globo gaat over tot de orde van de dag. De politie houdt het ’oorlogsgebied’ hermetisch afgesloten. Ouders van vermiste kinderen mogen niet op zoek naar hun zoon of dochter.


Lijken „En toen ze dat wel mochten, troffen ze de lijken van hun vaak nog jonge kinderen aan. Aangevreten door de varkens.” Aan het woord is een ooggetuige van de gruwelijkheden van die bewuste inval in 2010. Ruim anderhalf jaar na de oorlog in de stad treffen we Nanko van Buuren te midden van waar toentertijd de veelbesproken ’opschoning’ plaatshad. Twintig jaar geleden besloot Van Buuren zich sterk te maken voor het lot van de mensen uit ’het hart van Rio’. Met zijn Ibiss Foundation zet hij projecten op om de levensomstandigheden van de kansloze jeugd te verbeteren. Twee medewerkers van Ibiss schuiven aan. Cacao en Thiago zijn beiden voormalig drugssoldaten. „De overheid is alleen maar bezig met het imago naar buiten toe. Het moet allemaal veilig ogen. Of ze hier alles onder controle hebben? Wat denk je zelf?” Wat de jongens verwachten van het WK en de Spelen? Ze moeten lachen. „Alsof wij ook maar één wedstrijd of sportevenement kunnen bezoeken…” Wel zijn ze bezig met ideeën om toeristen naar hun wijk te trekken. Een motorritje door de sloppen is een optie. Door smalle straatjes en over steile trappen (!) brengt het tochtje de toeristen door de wijken van Complexo da Penha. Scherpschutters Nog verder verwijderd van de mooie stranden is Vila Aliança. Hier komen geen vreemdelingen en geen politie. Dit is het rauwe gedeelte van Rio. De overheid kan naar buiten brengen wat het wil, maar ingrijpen in deze wijk is geen optie. „Iedere politiewagen die hier naar binnen rijdt, wordt doorzeefd met kogels.” Een jongen van twaalf met een pistool loopt langs. Van Buuren spreekt even met hem. Op de daken scherpschutters. „Dit is een staat binnen een staat.” 85 procent van de jongeren die de drugsbendes wordt ingetrokken, haalt de 21 jaar niet. De medische post is gespecialiseerd in het verwijderen van kogels; meer dan honderd gevallen per nacht passeren de klapdeuren. Neem bijvoorbeeld Padé. De dronken Engelsen die straks over de boulevards van Ipanema Beach zullen zwalken, zijn wel zijn laatste zorg. Zijn associatie met sport is een andere. Een paar maanden terug stond hij op een voetbalveldje met zijn dochtertje van drie. Een vuurgevecht zorgt ervoor dat het meisje getroffen wordt door een ’rondvliegende kogel’, zoals zo vaak de doodsoorzaak in de sloppen. Ze overlijdt. Padé komt nog geregeld langs het veldje. De ene Spelen zijn de andere niet. In Rio de Janeiro zullen de sportliefhebbers sterk beperkt zijn in hun bewegingsvrijheid. Dat is een groot contrast met Londen. Maar ach, ook aan de stranden van Rio de Janeiro is het straks uitstekend toeven.

Profile for Sylvia Heijker

Sportfeest in de stad van de dood  

Dagblad Spits bericht over de situatie in de favela's in Rio in aanloop naar de Olympische Spelen 2016. Interview met Nanko van Buuren

Sportfeest in de stad van de dood  

Dagblad Spits bericht over de situatie in de favela's in Rio in aanloop naar de Olympische Spelen 2016. Interview met Nanko van Buuren

Profile for ibiss
Advertisement