Page 1

Sectie Nederlands, 3e jaar

NOVEMBER 2017 NIEUWS

Wetsvoorstel dat sport verplicht examenvak maakt stuit op veel kritiek ►van onze redacteuren Ana Martin & Alexandra Rizea 2017 heeft de verandering van het programma en het afdrukken van nieuwe leerboeken al gezien, maar het jaar is niet voorbij en er Mihaela Huncă worden nieuwe debatten aangekondigd die de toekomst van de studenten kunnen beïnvloeden. Deze discussies hebben te maken met de mogelijkheid om van sport een examenvak te maken en ze hebben verschillende sterke reacties veroorzaakt. Op maandag 23 oktober werd een wetsvoorstel over sport op scholen en als

onderdeel van het eindexamen, geïnitieerd door de sociaaldemocratische parlementariër Mihaela Huncă, officieel gelanceerd in het publieke debat. Aan het eerste evenement georganiseerd met dit doel werden vertegenwoordigers van oudersen studentenorganisaties, leraren, politici, atleten en vertegenwoordigers van sport- en gezondheidsstichtingen uitgenodigd. Het wetsvoorstel vereist dat studenten minimaal 3 uur sport per week op school hebben (met de optie om nog 2 uur competitieve sport te hebben naar keuze van de school) en dat de discipline verplicht is in het eindexamen op de middelbare school. De voorstanders hebben verschillende argumenten voor deze plotselinge beslissing zoals: de gezondheidstatistieken van de bevolking, vooral van de jonge bevolking, de zorgelijke morbiditeitsgroei, het algemene sedentaire bestaan en zwaarlijvigheid; het gereduceerde aantal van sportprestatie in Roemenië; de onverschilligheid van de studenten en ook van de leraren wat betreft sport en bewegen; het gebrek aan sportzalen in 80% van middelbare scholen in Roemenië. Een grote meerderheid van studenten is niet erg blij om sport als een verplicht examenvak te introduceren, want de

De [zonder titel] is een éénmalige publicatie die in oktober/november 2017 tot stand kwam aan de afdeling Neerlandistiek van de Universiteit van Boekarest. ONLINE-REDACTIE: ALINA CARAMARIN REDACTIE BINNENLAND: ALICE BĂLESCU BOGDAN "BOBBY" BUTURUGĂ ANA CONOVALOV ROXANA DRAGNE EMILIA JERCAN ANA MARTIN ALEXANDRA RIZEA REDACTIE BUITENLAND: ANDREEA FARCAȘ TEODORA GHEORGHIU-CICMA ANDREEA SĂNDIȚĂ FLAVIA STANCIU REDACTIE KUNST & CULTUUR: ELENA BUINOIU ATNANA BURDUJAN IOANA CHIRILĂ MONICA BĂRBIERU ADINA RĂDULESCU ANDREEA RĂDULESCU ANCA ZOIȚA EINDREDACTIE: JAKOB FABER

1


meerderheid zegt dat het “irrelevant” is, maar er zijn daarentegen ook positieve reacties. “Het kan een goed idee zijn, maar alleen voor de studenten die een faculteit willen volgen die met sport heeft te doen, zoals de Faculteit van Lichamelijke Opvoeding en Sport, maar anders is het irrelevant. Het moet een optionele discipline zijn” zegt Olga, een Roemeense student die de Faculteit der Vreemde Talen wil volgen. “Het is dezelfde situatie als we een muziekexamen moeten afleggen. Niet iedereen is goed in sport of muziek. Voor die studenten die geen talent hebben kan deze beslissing zonde van de tijd zijn” zegt een andere student, Ștefania, die muziek studeert. Niet iedereen is ontevreden met het plan: “Wij zullen ons aanpassen. We praten over sport, niet over wiskunde, het kan niet te moeilijk zijn. En bovendien is het een goede beslissing voor zowel lichamelijke als geestelijke gezondheid” beweert Bianca, een van de weinige studenten die van sport houden. Aan de andere hand zijn alle leraren vóór het voorstel dat sport een van de examenvakken wordt. De algemene mening bevat het idee dat er veel sportleraren bestaan die hun beroep goed willen doen, die van deze edele activiteit een doel van hun leven hebben gemaakt, leraren die alles zien als een ware passie. Zij denken dat de toevoeging van sport in de structuur van het eindexamen de problemen van de jonge mensen wat sport betreft onder de aandacht zal brengen. “Een uur sport is niet genoeg. Studenten worden steeds meer sedentair en

ze kunnen geen belang van sport in hun leven zien. Dat is helemaal niet goed. Misschien is het theoretische deel van de Lichamelijke Opvoeding niet zo belangrijk, maar het praktische deel heeft een grote invloed op de gezondheid en bewustzijn van studenten. Jeugd is de ideale tijd om sport te ontdekken. Volgens mij is deze beslissing een van de beste van de laatste tijd” zegt I., een sportleraar op de middelbare school. Wat de huidige studenten nog niet kennen is de historische achtergrond van sport als examenvak en dat hun ouders ook een sportexamen moesten afleggen. Tot 2010 was lichamelijke opvoeding onderdeel van het eindexamen, toen het werd verwijderd als gevolg van het misbruik dat plaatsvond met betrekking tot de hoge, oneerlijke cijfers die de studenten kregen. De sporttest werd niet serieus genomen en iedereen kreeg alleen hoge cijfers die de finale resultaten beïnvloedden. Bijgevolg hebben we dat jaar het laagste succespercentage na 1990 geregistreerd, en de cijfers blijven dalen tot nu toe. Nu is de bedoeling dat deze test gebaseerd is op beoordelingen (zoals ‘voldoende’, ‘matig’, ‘goed’) in plaats van cijfers. In het verleden waren de leerlingen enthousiast om de sporttest af te leggen om een hoog cijfer te behalen die hun gehele score verhoogde, maar nu bestaat die mogelijkheid niet. Integendeel, de studenten kunnen voor het examen zakken als gevolg van een slechte beoordeling. Dit wetsvoorstel zal minimaal een maand in het publieke debat blijven en daarna zullen de parlementsleden erover stemmen. ●

2


INTERVIEW

“Vertalen is een oefening in altruïsme.” Een interview met professor Gheorghe Nicolaescu Wie aan de afdeling Nederlands van de Universiteit van Boekarest denkt, krijgt altijd één naam in zijn hoofd: Gheorghe Nicolaescu. Tegenwoordig zijn er veel mensen die dit land verkiezen te verlaten, maar de heer Nicolaescu heeft daarentegen gekozen in Roemenië te blijven. Waarom? Hij is een docent die zijn hele leven heeft besteed aan de verspreiding van de Nederlandse taal en cultuur. Omdat deze docent een heel belangrijke persoon voor de afdeling Nederlands is, spraken Ana Conovalov, Alice Bălescu en Emilia Jercan met hem over zijn carrière en over het lesgeven. We: Hoe begon u met het Nederlands en wat vond u zo boeiend aan deze taal? GN: Ik ben met het Nederlands in oktober 1976 begonnen. Na de eerste vier semesters van mijn studie Duitse taal en cultuur aan de Universiteit van Leipzig (DDR) moest ik ook met de B-vakken beginnen (Engels en Zweeds/ Nederlands). Engels was voor iedereen verplicht, dus ik moest alleen maar kiezen tussen Zweeds en Nederlands. Ik koos voor het Zweeds. Maar jullie weten het van existentialisten: de mens is slachtoffer van de omstandigheden. Om diverse redenen kwam de docent Zweeds niet opdagen, dus uiteindelijk kwam ik toch bij Nederlands terecht. En het beviel me goed. W: Kunt u iets vertellen over uw vertaalcarrière? Zijn er situaties waarin u ermee stoppen wilt? GN: Als student ontdekte ik Lucebert en realiseerde me dat ik hem ooit zou vertalen. Ik wist echter dat ik eerst veel boeken zou moeten lezen. Mijn eerste gepubliceerde vertaling vanuit het Nederlands waren sonnetten van Leopold, Boutens en Langendonck. Dat gebeurde begin jaren ’80 van de vorige eeuw. Maar ik wilde romans vertalen, niet twee of drie, maar een hele bibliotheek. Ik wilde een brug bouwen waarover ik heen en weer zou kunnen lopen tussen het Nederlands in teksten die weinig andere mensen in mijn land konden ontcijferen en het Roemeens dat ik wilde verdedigen tegen verval en onverschilligheid.

Wat betekent vertaler te zijn? Een oefening in altruïsme. Ik wil heel vaak ermee stoppen. Maar ik blijf vertalen, omdat ik soms het gevoel heb dat ik op deze manier mijn egoïstische neigingen kan bedwingen. W: Het lezen is uw hobby, klopt dat? En daardoor hebt veel Nederlandse en Vlaamse schrijvers leren kennen. Hoe is het voor u? Is er een soort bijzondere relatie tussen de auteur en de vertaler? GN: Lezen is voor mij geen hobby. Lezen is een essentieel deel van mijn leven, van mijn beroep(en). Ik heb inderdaad een paar Nederlandse en Vlaamse schrijvers leren kennen (Cees Nooteboom, Harry Mulisch, Margriet de Moor, Marcel Moring, Annelies Verbeke enz.). Meestal ging het om aardige, interessante mensen, meer niet. Ik val de auteurs niet lastig met mijn vragen, omdat ik weet dat ze andere dingen aan hun hoofd hebben. Harry Mulisch vond zijn Duitse vertalers heel erg lastig, omdat ze hem hele lijsten met vragen stuurden. Zijn antwoord was altijd: “Ik hou me bezig met schrijven van boeken, niet met vertalen.” W: Wat is de beste vertaling die u gemaakt hebt en waarop u heel erg trots bent? GN: Joseph Roth, Hiob (Roemeens: Iov). W: U had ongetwijfeld de gelegenheid in een ander land te leven. Waarom bleef u toch in Roemenië? GN: Omdat ik altijd genoeg redenen had om terug te komen. Die redenen hadden niets te maken met mici en sarmale, wel met vriendschappen en liefdes.

3


W: Waarom hebt u gekozen docent te worden en wat zijn de goede kanten daarvan? GN: Ik ben een aanhanger van Bildung. Ik geloof simpelweg dat mensen bij andere mensen iets tot stand kunnen brengen waardoor de omgeving veranderd kan worden. De goede kant van dit beroep is de

motivatie die permanent ververst wordt door de nieuwsgierigheid van jonge mensen. W: Hebt u een advies voor de studenten van tegenwoordig? GN: Pluk de dag en geniet van de eeuwigheid van de kunst! ●

INTERVIEW

“Roemenië heeft mijn ogen geopend” - een gesprek met Margot Delleman over culturele verschillen, tijd, en praten met handen en voeten Een groot deel van de Roemenen vindt het heel moeilijk in Roemenië te wonen als gevolg van verschillende oorzaken: financiële, politieke, enzovoort. Maar ondanks alle nadelen die Roemenië heeft zijn er veel buitenlanders die ons land heel aantrekkelijk vinden. De vraag is: Wat is hun opinie over ons land? Hoe is het een buitenlander in Roemenië te zijn? Om de sociale situatie in Roemenië onder de loep te nemen gingen redacteuren Andreea-Florina Săndiță en Teodora Gheorghiu-Cicma in gesprek met Margot Delleman, docente aan de Universiteit van Boekarest. Zij is een jonge Nederlander die uit Leiden kwam om het Nederlands in Boekarest te doceren. We: Hoe heeft u voor Roemenië gekozen? MD: Ik denk dat het ergens een beetje toeval was want ik heb stagegelopen in Engeland en daar kende ik docenten die daar voor mij als moedertaalspreker gewerkt hebben. Ik heb naar deze baan gesolliciteerd en naar aanleiding van mijn brief en mijn CV werd ik uitgenodigd voor een gesprek. Daarna heb ik meer informatie over Roemenië opgezocht, bijvoorbeeld waar het lag maar ook achtergrondinformatie over wat soort land Roemenië is, de geschiedenis, de cultuur. En daarna, toen ik mijn baan gekregen heb ben ik begonnen met Roemeens leren. W: Wat voor verwachtingen had u voor uw komst hier en hoe voelt u zich daarover twee jaar later? MD: Ik moet zeggen dat ik wat gereisd heb in verschillende landen en een van de dingen die ik daar geleerd heb is dat je het best naar een bepaald land kan gaan zonder te veel verwachtingen en dat heb ik ook gedaan naar

Roemenië toe. Maar ik heb de tijd nodig gehad om te wennen aan het land. W: Zijn Roemeense mensen vriendelijk? MD: Ik denk van wel. Bijvoorbeeld mijn buurvrouw. Zij is een heel aardige vrouw. Jullie als studenten zijn natuurlijk erg aardig, en ook de collega’s. Vorige week was ik in een restaurant en ik wilde iets bestellen. Ik moest toen naar de ober toe om af te rekenen en ik vroeg iets over het eten en toen was er een vrouw die naast mij stond en die vertelde over wat zij gekocht had en dat zij het heel lekker vond. Dus ja, ik vind de Roemenen in het algemeen erg vriendelijk en daarom kan ik zeggen dat ik wat Roemeense vrienden heb. Ik vind het belangrijk om Roemeense vrienden te hebben omdat je hier woont. W: Hoe pas je je aan in een land waarvan je de taal niet kent? MD: Ten eerste, als ik in een land kwam en de taal niet zo goed kende, gebruikte ik het Engels. Maar Roemenië heeft toch heel erg mijn ogen geopend want toen ik hier kwam, 4


bleek dat er toch wat mensen zijn die geen Engels spreken. Het was toen voor mij zo vanzelfsprekend dat mensen Engels spraken, maar dat heeft mij de ogen geopend en op dit moment stimuleert me dat heel erg om wel gewoon door te gaan met het leren van Roemeens. En daarom zou ik dat dus ook adviseren aan de mensen die in dezelfde situatie terechtkomen: zelfs als je dan de taal niet kent, probeer je in ieder geval je voor de taal te interesseren. Mijn buurvrouw, bijvoorbeeld, spreekt wat Frans en ik probeer wat Engels te praten, dus we praten bijna met handen en voeten. Maar daarom is mijn advies ook om zo veel mogelijk open te staan voor contacten en te leren van mensen. W: Welke culturele verschillen ben je tegengekomen en hoe heb je deze verschillen overbrugd? MD: Dat vind ik een moeilijke vraag – ik probeer zoveel mogelijk open te zijn als ik in een land terechtkom, dus ik vind het daarom altijd moeilijk om bepaalde verschillen te vinden. Wat me wel opgevallen is is dat tijd toch wel een ander begrip of een andere definitie heeft in Nederland dan hier. Het is vaak me gebeurd dat ik met mensen een afspraak had gemaakt en daarna op hen een lange tijd heb moeten wachten. Maar nu weet ik dat dat zo is, dus ik probeer minder op tijd te komen en tegelijkertijd wijs ik die mensen daarop dat in Nederland, als je bijvoorbeeld om vier uur afspreekt, dan betekent dat dat je daadwerkelijk daar om vier uur bent. Toch verschilt dat ook weer per persoon, bijvoorbeeld de mensen die naar Nederland zijn geweest en de mensen die veel hebben gereisd weten hoe zich aan

deze culturele verschillen kunnen aanpassen. En verder, iets leuks dat ik me ook opgevallen is, is dat Nederlanders gewend zijn om op bepaalde tijden te eten, maar ik heb hier heel sterk gemerkt dat die tijden veel minder vaststaan en dat het prima is om om drie uur, als je in een restaurant afspreekt, wat te drinken en te dineren. Dat vond ik wel een leuk cultureel verschil waaraan ik me graag aanpas. En het is natuurlijk ook lekker. W: Hoe ziet een Nederlander het leven in Roemenië? MD: Ik vind het eigenlijk zonde om bepaalde eigenschappen toe te kennen aan mensen uit een bepaald land, dus vind ik het heel moeilijk om deze vraag heel concreet te beantwoorden. Ik denk wel dat het leven in Roemenië wat moeilijker is, ik denk dat dingen die in Nederland als vanzelfsprekend gezien worden, in Roemenië zeker niet als vanzelfsprekend gezien worden. Het internet op de universiteit is een heel leuk voorbeeld daarvan. Nederlanders die op bezoek komen en die naar de universiteit meegaan gingen er vanuit dat ze wel iets op de computer of op hun telefoon kunnen doen, maar we hebben geen toegang tot Wi-Fi. foto: emerging-europe.com Tegelijkertijd verwachten veel Nederlanders dat er niet zo veel interesse is om het Nederlands te leren en zijn dan ook verbaasd als ik vertel dat het Nederlands een opleiding is en dat er zoveel geïnteresseerden zijn. Nederlanders denken ook dat in Roemenië dezelfde producten in de supermarkten te vinden zijn als in Nederland, maar dat is onjuist: hier zijn er heel lekkere andere dingen te vinden, zacusca bijvoorbeeld. ●

5


INTERVIEW

“Ook in Roemenië is kwaliteit te vinden” - interview met Radu Cotfas Radu Cotfas is een reggae-zanger en componist uit Bacău die vanaf de leeftijd van 12 zingt. De veelzijdige artiest (trash, rap, metal, pop, punk, blues, hardcore) kreeg enkele dagen geleden een prijs door UNESCO toegewezen voor zijn artistieke prestaties en deelname aan hun evenementen, voor hun samenwerking en ook voor zijn toekomstige medewerking aan artistieke activiteiten bij UNESCO. Hij was lid van Basska, Kumba, Legați la Pământ, Pangeea, Radu Cotfas en Les Ex. Hij gaf concerten zowel in Roemenië als in Bulgarije, Azerbeidzjan en Griekenland en hij heeft op dezelfde scène als Dubioza Kolektiv, The Cat Empire, Evanescence, Robbie Williams, Ginger, Alborosie en Patrice gezongen. Redacteuren Ioana Chirilă en Monica Bărbieru spraken met hem over reggae in Roemenië en zijn eigen favoriete muziek. W: Vanuit uw standpunt van vertegenwoordiger van dit genre, denkt u dat reggae ooit een geweldig succes in Roemenië zal bereiken of zal het zich langdurig tot de lokale underground scene beperken? RC: Ik ben van mening dat de reggae-scène in een onafgebroken groei is. Hoewel het een langzame en tegelijkertijd zekere groei is, denk ik dat het nooit een hoogtepunt zal bereiken, omdat het op de radio niet wordt uitgezonden. En zelfs als het daar nu wel gepromoot wordt, gebeurt dat op een ruwe manier. De muziek op de radio laat te wensen over... W: Wat denkt u dat de Roemeense muziekmarkt mist? Wat is hier tot nu toe nog niet gezongen? RC: Op dit moment is de muziek vanuit een overtuiging en de muziek met een boodschap verdwenen. En wat genres betreft, die in Roemenië nog niet gespeeld worden, zou ik erop geen duidelijk antwoord hebben. Maar wat ik heb geleerd is dat de mooiste muziekgenres ontstaan wanneer mensen die naar verschillende genres luisteren en verschillende soorten van muziek beoefenen samenkomen om een fusion of potpourri te maken. W: Wat is jullie ‘vibe’? Hoe speelt de communicatie met het publiek zich af en hoe receptief zijn de toeschouwers voor jullie muziek? RC: De mensen zijn erg ontvankelijk voor onze energie. Aangezien we op het podium proberen niet teleur te stellen, beloont het publiek ons altijd met een onverwacht enthousiasme. W: Als u de concerten van de band in het land met die in het buitenland zou vergelijken, wat is het meest opvallende verschil dat u heeft gemerkt? RC: Dat is zeer simpel: de reclame. De reclame voor bands of festivals wordt hier niet gedaan zoals het hoort. De festivals zijn tamelijk leeg, in het bijzonder de nieuwe, die zich erg inspannen en die beter zouden moeten worden gepromoot. Ik heb festivals gezien die zeer goed werden bedacht, maar wegens de slechte PR en het gebrek aan middelen ten aanzien van de bevordering, met financiële problemen werden geconfronteerd en ook de deelnemende bands niet konden betalen. En ik bedoel daarmee grote namen, zoals Luna Amară, Les Elephants Bizarres, OCS en ook wij (sleutelbands, met veel dienstjaren in de rockscène, red.). W: Nu… om u beter te leren kennen: wat zijn de belangrijkste muziekinvloeden voor u? Van welk nummer, album of artiest krijgt u nooit genoeg? RC: Vița de Vie (oude rockband), Alborosie, Hed P.E. en Coma – În mine în șoaptă … ik denk dat dit liedje representatief voor mij is. 6


W: Wat is uw favoriet nummer uit het eigen repertoire? RC: Viața de noapte (Het Nachtleven). W: Waar haalt u uw inspiratie vandaan en hoe verloopt het proces van gevoelens in woorden omzetten? RC: De inspiratie komt uit verschillende onderwerpen, het hangt van mijn gesteldheid af. En de manier waarop ik mijn gesteldheid in woorden omzet … nou, hier speel ik een beetje vals: ik luister naar het stuk, ik bepaal het ritme van de verzen en pas dan begint de omzetting, afhankelijk van het ritme van de verzen, in welke mate ze geschikt voor die instrumentatie zijn. W: Als u uw carrière overziet, wat is de beste raad die u aan jonge artiesten kunt geven? RC: Als je een artiest bent en makkelijk een naam wil maken, dan zoek je naar maatschappijen die ontwikkelder zijn dan Roemenië. De muziekmarkt en de kunst in het algemeen moeten hier nog groeien en in het bijzonder onze waardering voor de Roemeense kunst. In het algemeen, alles wat Roemeens is wordt gestigmatiseerd, maar dat hoeft niet zo te zijn omdat men ook in Roemenië kwaliteit kan vinden. W: Welke plannen heeft u in de toekomst, wat muziek betreft? RC: Ik wil met meerdere muziekgenres experimenteren, mijn identiteit behouden en ook een andere stijl van gedrag en een gunstige boodschap bevorderen: wees de verandering die je in de wereld wilt zien! ● PORTRET

Alexandru Pesamosca - een onterecht vergeten rolmodel voor medici Met verhalen over corruptie binnen de medische wereld rijst de vraag: bestaan er rolmodellen in dit vakgebied wier leven en professionalisme tot voorbeeld kunnen strekken? Het antwoord luidt: jazeker. foto: Armand Rosethal, Agerpres Redacteuren Bogdan Buturugă en Roxana Dragne doken in het levensverhaal van een ware Roemeense held: kinderchirurg Alexandru Pesamosca. Een portret. In deze tijd, nu veel mensen veronderstellen dat het medische systeem aan het verloederen is onder de kwaadaardige kracht van corruptie en onverschilligheid zou men moeten denken aan zo’n rolmodel van professionalisme als de chirurg Alexandru Pesamosca. Laat ons een blik werpen op het verleden en meer over deze prachtige man vinden. Alexandru Pesamosca (1930-2011) was een Roemeense kinderarts chirurg die in de loop van de tijd, volgens hemzelf, ongeveer 45.000 kinderen heeft geopereerd. Tijdens zijn carrière van meer dan vijftig jaar heeft hij waardering en eerbied gekregen van zowel medewerkers uit het geneeskundige gebied als de patiënten wier levens hij heeft gered en hun familie. Ondanks de populariteit waarvan hij genoot tijdens zijn loopbaan heeft hij de laatste periode van zijn leven doorgebracht strijdend tegen de armoede, een slechte gezondheid en het gevoel dat hij door bijna iedereen vergeten is, in een kleine kamer van het ziekenhuis “Marie Curie” waar hij werkte sinds 1984. Tijdens zijn carrière heeft hij nieuwe en innoverende methodes uitgevonden en gebruikt om bijzondere operaties die bijna onmogelijk waren op te lossen. Omdat er geen andere dappere chirurg als hem bestond toen in Roemenië, kan worden gezegd dat hij een heel belangrijk persoon was. Maar door zijn nederigheid wilde hij nooit als een fantastisch mens gezien worden en wilde 7


hij ook geen speciale prijzen; alles wat hij wilde was het behandelen van alle kinderen die ziek waren. Alexandru Pesamosca werd in 1930 in Constanța geboren. In zijn jeugd droomde hij ervan zeeman te worden, net zoals zijn vader. Maar koos hij ervoor arts te worden. In 1954 maakte hij zijn studie af bij de Faculteit Geneeskunde van Boekarest en werd vervolgens gestuurd naar Niculești-Jianu (hedendaags Dudești), een klein dorp. Tijdens de drie jaren waarin hij daar werkte, herinnert hij zich hoe hard en grondig probeerde hij zich te verbeteren als medicus en ieder van zijn patiënten zo professioneel mogelijk te behandelen. Ondanks de gewoonte om aan de arts bepaalde cadeautjes te geven, verwachtte hij niets van die simpele mensen, die al tamelijk arm waren. Hij herinnert zich het eerste cadeau dat hij niet kon weigeren. Dat kreeg hij van een man wiens vrouw geopereerd was door Pesamosca. Haar man wilde graag een haan geven aan de jonge arts terwijl hij hem vertelde wat voor een geluk hij had gebracht in hun huis. Dit moment herinnert hij als ontroerend. Over die drie jaren zei hij in een interview met Cătălin Apostol voor het tijdschrift Formula AS: “Die waren prachtige jaren. Ik werkte ongelooflijk veel maar dit vond ik prachtig. Die mensen hielden van mij en voor mij was dit het grootste geluk.” Naast de vakkundige voldoening is ook zijn eerste zoon geboren toen hij in dat dorp werkte. Ondanks het nauwe verbond dat hij voelde met die gewone, vriendelijke mensen, accepteerde hij bij het ziekenhuis Grigore Alexandrescu in Boekarest te gaan werken. Hier werkte hij 27 jaar lang. De reputatie van grote medicus met indrukwekkende bekwaamheid over wie veel mensen zouden spreken en wier doelmatige handen, scherpzinnige geest en warme hart ze oprecht dankbaar zouden zijn, zou hij tijdens deze periode opbouwen. Volgens hemzelf zou hij zo veel mogelijk werken en geneeskundige verhandelingen herlezen, slaap en vrije tijd zou hij tot een minimum reduceren om vooruitgang te bereiken ten opzichte van zijn vakbekwaamheid: “Ik wist nooit wat een familie betekent in de gewone zin. Mijn familie was altijd hier, in het ziekenhuis”, zei hij in een interview met Cătălin Apostol voor het tijdschrift Formula AS. Zijn talrijke chirurgische successen zouden hem veel populariteit bezorgen, zowel onder de ouders als onder de kinderen die hij mild en medelijdend benaderde, wat ertoe leidde dat hij de bijnaam “tata Pesi” (vader Pesi) kreeg. Een voorbeeld van een bedankbrief die hij van zijn patiënten kreeg luidde: “Uw naam moet een term in het woordenboek worden als synoniem voor eerlijkheid, respect, professionalisme en toewijding. U zou een model moeten zijn voor alle artsen in de huidige wereld. U bent de redder van onze kinderen en daarvoor zullen we u nooit vergeten.” (uit het interview met Cătălin Apostol voor het tijdschrift Formula AS). Tijdens zijn werk bij Grigore Alexandrescu is zijn tweede zoon geboren en hij kreeg nog twee dochters met een andere vrouw. Na deze periode van 27 jaren, rijk aan ervaringen wat zowel de menselijke gevoelens als professionalisme betreft, kreeg hij een baan bij Budimex (het hedendaagse Marie Curie), een ander kinderziekenhuis waarvoor hij werkte met dezelfde toewijding. In 1993 is zijn levensvreugde vernietigd door het nieuws dat zijn 39-jarige zoon is om het leven is gekomen vanwege een hersentumor. Niettemin bleef hij dezelfde geniale medicus en besloot om vanaf 1999, toen zijn vrouw overleed, te verhuizen naar een klein kamer van het ziekenhuis. Vanaf dat moment cijferde hij zichzelf helemaal weg voor zijn patiënten: “Soms kreeg ik niet meer dan een kwartier te slapen. Mijn God, ik weet het niet hoe ik het kon” (uit het interview met Cătălin Apostol voor het tijdschrift Formula AS). Nu werd het ziekenhuis zijn echte huis en familie. In de laatste jaren van zijn loopbaan beperkte hij zichzelf tot het helpen en het adviseren van zijn medewerkers aangezien hij zich niet meer in staat voelde om zelf operaties uit te voeren. In 2006, volgens een wet geïntroduceerd door de minister voor gezondheid, mogen alle medici boven de 65 jaar niet meer werken. Hij was toen ongeveer 76. Na het verdriet dat hij beroofd was van zijn geliefde beroep en hij bovendien werd bedreigd met de evacuatie uit de kamer van het ziekenhuis, kreeg 8


hij bedroefd het nieuws dat zijn tweede zoon was overleden aan kanker. Vanaf dat moment bracht hij de rest van zijn leven door proberend zijn eenzaamheid en leed te verzachten met iets wat niemand van hem zou ooit kunnen vervreemden, namelijk zijn herinneringen aan de indrukwekkende medicus en de goedhartige mens aan wie maar een paar mensen dachten. Zijn kleine kamer was vol met foto’s van kinderen wier levens hij redde, zakken vol met bedankbrieven van de ouders wier kinderen normale levens leidden dankzij de toegewijde chirurg, verhandelingen en verschillende voorwerpen die hem deden denken aan zijn heerlijke verleden. In de zomer van 2011 is hij naar het Floreasca-ziekenhuis gebracht vanwege ademhalingsfalen. Op 1 september 2011 is hij overleden. In contrast met deze wonderlijke chirurg staan een paar hedendaagse chirurgen die als corrupt worden beschouwd omdat zij steekpenning aangenomen hebben en als gevolg daarvan een gunst aan iemand hebben verleend. Bovendien bestaan er ook chirurgen die tegenwoordig ontslag nemen omdat het bestuur van een ziekenhuis bij hun realiteit niet meer past of chirurgen die het land verlaten omdat het hedendaagse medische systeem niet gunstig voor professionalisme is. De bekwaamheid, de toewijding aan zijn beroep en zijn liefde voor kinderen eisen dat Alexandru Pesamosca niet vergeten wordt en bovendien, dat hij als rolmodel wordt beschouwd voor de manier waarop hij zijn medische vakbekwaamheid met het goedhartige medelijden verzoende. ● RECENSIE

Alternatieve versies van het hiernamaals Boekrecensie - Sum: Forty Tales From the Afterlives, David Eagleman ►door Andreea Rădulescu Gepubliceerd in 2009, heeft het boek van David Eagleman met zijn afbeeldingen van het hiernamaals de wereld geschokt. Een boek van speculatieve fictie dat door een neurowetenschapper werd geschreven. Een collectie van veertig verhalen die niets te maken hebben met elkaar, behalve het verkennen van nieuwe ideeën dan degenen die traditioneel zijn gebruikt. Er is ook een hele filosofie achter dit boek, dat possibilianism heet. De auteur is een adept van deze filosofie en Sum is de weerspiegeling van zijn visie. Volgens zijn definitie verwerpt possibilianism zowel de claims van traditioneel theïsme en de zekerheid van atheïsme ten gunste van een middelste verkennende grond. Het mogelijke perspectief onderscheidt zich van agnosticisme doordat het bestaat uit nieuwe mogelijkheden en de nadruk op het tegelijkertijd bestaan van meerdere hypothesen over de mogelijkheden van het hiernamaals. Possibilianism wordt begrepen in overeenstemming met het "wetenschappelijke temperament" van creativiteit en tolerantie voor meerdere ideeën. foto: goodreads.com In dit boek kunnen lezers een verhaal over ieder van zijn eigen ideologieën of afbeeldingen van het hiernamaals vinden. Denk je dat je in de andere wereld een dier kan zijn? Zeker is het hier. Denk je dat onze wereld de hemel is en dat er niets 9


daar is? Misschien heb je gelijk. Of denk je dat eeuwigheid inderdaad een straf is? Ook daarover is er een verhaal. Een voorbeeld is het verhaal ‘Quantum’ waarin alles bestaat in alle mogelijke toestanden. Een man kan een fiets rijden en op dezelfde tijd niet. Er is een engel die de situatie van mensen observeert en veranderingen aanbrengt in hun leven op basis van hun wensen. Als je een baan krijgt, doe je alle banen die je wilde doen in je leven. Dit maakt mensen verward. Maar wanneer ze in dezelfde kamer zijn als een van hun geliefden, gelden de gemengde signalen en verwarring nog steeds maar mensen vinden deze situatie normaal. Een ding is zeker, Sum is het soort van boek dat de lezer verbaast en maakt en doet verlangen naar meer. Lees het één keer en je begint te denken. Lees het nog een keer en je vindt dingen die je misschien de eerste keer over het hoofd hebt gezien. Dit boek is het spannendste over dit onderwerp, en zet tegelijkertijd aan tot denken en lachen. ● RECENSIE

Babel: de gedanste definitie van hedendaagse leven ►recensie door Adina Rădulescu en Atnana Burdujan Wat betekent hedendaagse dans? Wat denken Roemeense mensen ervan? Hoeveel mensen hebben in hun leven een spektakel gezien? Wat voor dansers waren er? Zijn er in Roemenië toegewijde dansers en choreografen? Deze vragen probeerde choreograaf Arcadie Rusu met zijn spektakel Babel te beantwoorden. Babel is een van de beroemdste schouwspelen van Linotip - het Onafhankelijk Dans Centrum en de winnaar van Undercloud - Het Onafhankelijke Festival van het Onafhankelijke Toneel. Het hedendaagse dansspektakel baart een serie van emoties zoals angst en onzekerheid maar baart ook het gevoel van ons alledaagse leven. Met de medewerking van Ioana Marchidan, Diana Spiridon, Alex Călin, Alin State en Teodora Velescu brengt Arcadie voor de kijkers een spel van licht, muziek en lichamen waarin concrete aspecten van het dagelijks leven, van in de rij staan en naar het werk gaan tot het Roemeense zorgstelsel en de oppervlakkigheid van jonge mensen, kunnen worden gevonden. De dansers van Babel zijn ook acteurs en dus krijgt dit schouwspel ook een theatraal karakter. De gezichten van de dansers vertellen hun eigen verhalen. De vijf mensen nemen verschillende rollen aan, zoals publieke en welbekende maatschappelijke figuren, waardoor een morele boodschap wordt gegeven. De hoofdfiguren vatten het functionele en sociale systeem van het land samen, op een ironische manier, niet als een pamflet, maar als een twee uur durend cultureel manifest. De impact wordt mede ondersteund door de krampachtige muziek en het lichtspel.

10


In het werk van Arcadie Rusu kunnen we zien wat er gebeurt als wij onszelf in materieel verlangen verliezen en als wij aan zinloze dingen toegeven. Het eind is het belangrijkste en het opmerkelijkste deel van het schouwspel. Als de lichten uitgaan, begint er een opname van mensen, zoals ‘op-de-straat’interviews. Mensen wordt gevraagd ‘ Wat is hedendaagse dans? Heb je ooit een spektakel gezien?’ De antwoorden van mensen zijn nogal tragisch want meestal weten mensen niet precies wat hedendaagse dans betekent, hebben nooit een schouwspel gezien en wilden geen schouwspel zien. Concluderend hebben de mensen van Linotip - Onafhankelijk Danscentrum door Babel definities voor hedendaagse dans, alledaagse leven en de Roemeense maatschappij proberen te vinden door een mengsel van toneel, dans en muziek. Kaartjes zijn te koop via www.eventbook.ro; de voorstelling wordt twee keer per maand uitgevoerd. ● RECENSIE

Een jeugdverhaal vol nieuwsgierigheid en emoties Filmrecensie - Hanni & Nanni, Christine Hartmann ►door Elena Buinoiu Hanni und Nanni (2012) is een Duitse familiefilm, geregisseerd door Christine Hartmann. Hij omvat meerdere gebeurtenissen die typisch voor de jeugd zijn. De film veroorzaakt verschillende gevoelens: van enthousiasme tot angst, van bewondering tot jaloezie. De film begint in een sfeer van enthousiasme. De hoofdpersonages zijn Hanni (Sophia Munster) en Nanni (Jana Munster), een tweeling. Ze gaan met hun nichtje, Elizabeth, in een internaat wonen. Hier maken ze kennis met veel andere personen met uiteenlopende persoonlijkheden. Een van deze personages is Daniela. De meisjes denken over haar dat ze een prinses is wegens haar hoogmoed en haar rijkdom. De directrice (Hannelore Elsner) van het internaat is evenmin een leuk persoon omdat ze te streng is, maar ze is 11

bijna altijd samen met een grappig persoon, mevrouw Bertoux (Katharina Thalbach), een docent die soms ook belachelijk is. Hanni en Nanni ontmoeten ook Philippe (Sven Gielnik), de neef van mevrouw Bertoux. Hij is niet geschikt voor het internaat omdat hij een jongen is en het internaat is alleen voor meisjes. Daarom is hij in het begin heel ontevreden. Hij heeft ook een ander probleem: hij kan niet goed Duits spreken en hij moet het leren. Desondanks vinden alle meisjes hem sympathiek. Tijdens de film


wordt hij scherminstructeur. In het begin hebben Hanni en Nanni een kinderlijke nieuwsgierigheid: ze willen ontdekken of Daniela een prinses is of niet. Nadat ze haar spullen doorzoeken en andere onderzoekingen doen, ontdekken ze dat de ware prinses een van hun vriendinnen is. Dat is een totale verrassing voor hen maar ze beloven dat het een geheim zal blijven. Op een gegeven moment ontdekt Hanni dat haar ouders gescheiden zijn en dat is natuurlijk een heel moeilijk moment voor haar. Ze wil dat niet tegen haar zusje zeggen maar als Nanni het ook ontdekt ergert ze zich en gaat weg. Het meest dramatische moment is wanneer Nanni gekidnapt wordt. Dat creëert veel paniek maar het einde is gelukkig.

Hanni und Nanni is een uitzonderlijke film want het gaat over twee zusjes die tweelingen zijn. Dat is bijzonder omdat de tweelingen een sterkere eenheid vormen; ze zijn zoals één lichaam en één ziel en dat geeft een andere nuance aan de film en een andere nuance aan de ervaringen van de jeugd van de hoofdpersonages. ●

RECENSIE

Hacksaw Ridge - een aangenaam simplistisch heldenverhaal Filmrecensie - Hacksaw Ridge, Mel Gibson ►door Anca Zoița Hacksaw Ridge is een oorlogsfilm geregisseerd door Mel Gibson. De belangrijkste acteurs zijn Andrew Garfield, Vincent Vaughn, Hugo Weaving, Sam Worthington, Teresa Palmer en Rachel Griffith. De speelduur is van 132 minuten. In Nederland was de releasedatum van de film op 3 november 2016. Synopsis Hacksaw Ridge is geïnspireerd door ware gebeurtenissen en vertelt het verhaal van Desmond Doss (Andrew Garfield) die een adventist is. Vanwege zijn religieuze overtuigingen en enkele trauma's uit kindertijd weigert hij een wapen op het slagveld te dragen. De film gaat over de de slag om Okinawa in de Tweede Wereldoorlog waar Doss als legerarts dient. Bijzondere nadruk moet worden gelegd op het feit dat hij 75 gewonde soldaten eigenhandig evacueert. Desmond was de enige Amerikaanse soldaat in de Tweede Wereldoorlog die in de frontlinie zonder wapen vocht. Hij heeft de Medaille van Eer van de Amerikaanse president Harry Truman gekregen. Analyse Hacksaw Ridge - Mel Gibson's triomf na Apocalypto - is een van de meest "populaire" films bij de prijsuitreikingen aan het begin van 2017. Hoewel het verhaal prachtig begint met een onschuldige Andrew Garfield in zijn rol als Desmond Doss, verliefd op een mooie verpleegster, wordt al snel alles gewelddadig. De jonge man besluit dat hij niet meer thuis kan blijven en hij meldt zich aan als vrijwilliger in het leger waar hij als arts wil werken om levens redden. Hoewel zijn collega's en zijn superieuren hem bespotten en hij geschokt en bang is voor wat hij ziet, verandert hij zijn geloof niet. De gewapende strijd tussen de Amerikanen en de Japanners vindt plaats op het zogenaamd hoogtepunt 'Hacksaw Ridge'. De ruim honderd meter hoge richel (waarnaar de titel van de film verwijst) is in filmisch opzicht een interessant obstakel. Vanaf dit moment zullen we de gruwelen van de oorlog zien.

12


De speciale effecten zijn heel realistisch en de beelden zijn gewelddadig. De structuur van de film is erg duidelijk, de verhaallogica is simpel en de drijfveer van de personages is aangenaam simplistisch. Het script, geschreven door Andrew Knight en Robert Schenkkan, is een goed, duidelijk, patriottisch en dramatisch heldenverhaal. In tegenstelling tot andere oorlogsfilmclichés, weet Mel Gibson precies op welke momenten hij op welke knoppen moet drukken om een gevoelige scène te creëren. Wat de acteurs betreft was Andrew Garfield een wijze keuze omdat er behoefte was aan een niet zo robuuste acteur. Toch moest hij sterk zijn om tegen te vermoeiende scènes op het slagveld te kunnen. Ten slotte heeft Hacksaw Ridge een sterke en diepe impact. Het realisme leidt de film gevolgd door artistieke schoonheid. Onbetwistbaar regisseerde Mel Gibson een Oscarwinnende film maar het hele ensemble moet gelauwerd zijn: van acteurs en de scenaristen tot de mensen van de speciale effecten. ● REIZEN & LIFESTYLE

5 gevaren bij de metro Op stedentrip in Boekarest of Boedapest? Redacteuren Andreea Farcaș & Flavia Stanciu (experts op het gebied van Boekarest en Boedapest) zochten vijf dingen voor je uit die je moet weten over reizen met de metro. Als men een Europese hoofdstad wil bezoeken, dan is het reizen met de metro verreweg de makkelijkste optie. Toch is het, als wij het over Oost-Europa hebben, noodzakelijk om zich een beetje voor te bereiden. Nog preciezer, Boekarest en Boedapest delen sommige eigenschappen die de toeristische ervaring meer of minder serieus kunnen ondermijnen. Voordat je je tocht afzegt, lees hier een lijstje met dingen die je zou kunnen verwachten als je de metro in de twee buurlanden wil nemen! Als je deze gevaren al hebt meegemaakt, spijt het ons dat dit lijstje niet eerder onder je aandacht kwam ... ☹ 1. Lijnen Hoewel de Roemenen over heel klaar zijn, en te laat betekent als je misschien moderne metrolijnen beschikken, moet je al getrouwd bent, kinderen hebt en jij weten dat we tenminste tien jaar moeten misschien al een auto hebt gekocht. Er zijn wachten totdat een nieuwe metrolijn nog bouwwerkzaamheden voor een gebouwd kan worden. Typisch voor ons metrostation sinds 2011, dus er zijn bijna 7 metronetwerk zijn de eindeloze en jaar vergaan en ons langverwachte jarenlange constructies die of nooit of te laat metrostation is helaas nog niet klaar. Maar we hebben nog geduld, alles is mogelijk! Het kan nog slechter worden – dit jaar worden twee metrostations geopend, waarop de mensen 28 jaar moesten wachten. Maar we moeten niet zoveel klagen. Terwijl we een hekel aan de constructies van de metrolijnen hebben, hebben de mensen in Boedapest een hekel aan de te oude metrolijnen. De tegenwoordige en jarenlange constructies (al 7 jaar) Roemenen zijn dus modern maar niet voor de metrostation Drumul Taberei foto: romaniatv.ro efficiënt en de Hongaren precies andersom. 13


2. Kaartjes In Roemenië delen wij de problemen met de kaartjes in twee categorieën in: oude en nieuwe. Met oude problemen bedoelen wij dat bij bijna alle stations wij meerdere verkoopautomaten hebben die niet werken. Willens nillens moet je bij de meeste stations een kort, gezellig gesprek (in het Roemeens!) met de verkoopster voeren. (Let op: verkoopster! Niemand heeft ooit een kaartjesverkoper gezien.) Nieuwe problemen hebben te maken met de nieuwe tourniquets die alleen in sommige stations geïnstalleerd werden. Eigenlijk hebben de kaartjes een pijltje die de manier aanwijzen waarop het kaartje ingevoerd moet worden. Maar bij de nieuwe tourniquets moet het kaartje er juist omgekeerd in. Absoluut niemand kon door de tourniquets heen toen ze net aangelegd werden, zonder hulp van de bewakers. In Hongarije moet je goed opletten waar de verkoopautomaten staan. Als toerist kan het een beetje moeilijk zijn om automaten te vinden in sommige stations (zeker als je de omgeving niet kent en haast hebt). Desondanks kan je de metro nog gebruiken want er bestaan geen hinderende tourniquets. Maar er bestaan wél controleurs bij elk station.

foto: vice.com

foto: bkk.hu

3. Daklozen Het toegangssysteem tot de metrostations in Roemenië is anders dan dat in Boedapest (en daarom kun je misschien niet zo veel daklozen in onze metrostations vinden). Ze kunnen zich geen kaartje permitteren, dus ze hebben geen voorliefde voor de metrostations. Helaas zijn er sommige stations waar er geen tourniquets zijn en de daklozen hebben toegang. In Boedapest is het een groot probleem, omdat er meer en meer zijn. De reden? Ze hebben geen kaartje nodig. De toegang is vrij voor iedereen, dus ook voor hen.

foto: evz.ro

4. Dieven Het maakt niet uit in welk land je woont, je weet dat je altijd op jouw tas moet opletten. De dieven zijn overal, vooral in metro’s en andere verkeersmiddelen. Als er geen toegangsvoorwaarden bij de metrostations zijn, dan is het nog gemakkelijker voor hen hun buit te vangen. Dus pas op, toekomstige toeristen in Boedapest, jullie moeten jullie tassen heel goed bewaken! In tegenstelling hiermee bestaan er in Roemenië minder van dit soort gevaren, omdat 14


je altijd een kaartje moet kopen, en zoals de Roemenen denken: "alleen beschaafde mensen reizen met de metro ..." 5. Toegankelijkheid Jammer genoeg is toegang de achillespees voor deze twee metrosystemen. Maar er is hoop! Van de 51 metrostations in Boekarest, zijn 45 toegankelijk voor personen met een beperking, terwijl er in Boedapest liften bij de meeste stations bestaan. Nergens hoef je dus bang te zijn als je met een gehandicapte iemand reist of een kinderwagen meeneemt.

foto: observatorulurban.ro

Toch hebben wij vermaak bij de metro! De metro helpt je in Boekarest van ander vermaak te genieten, als je je fiets of huisdier gratis mag transporteren Bovendien hebben wij soms muziek bij het belangrijkste station, Piața Unirii, en soms gebeuren er flashmobs of vinden er concerten en fotografietentoonstellingen plaats, maar helaas even vaak als de Komeet Halley voorbijkomt... �

foto: metropotam.ro

foto: budapestbylocals.com

INHOUD Wetsvoorstel dat sport verplicht examenvak maakt stuit op veel kritiek ................................................. 1 Interview met professor Gheorghe Nicolaescu ....................................................................................... 3 Interview met Margot Delleman ............................................................................................................... 4 Interview met Radu Cotfas ...................................................................................................................... 6 Alexandru Pesamosca - een onterecht vergeten rolmodel voor medici .................................................. 7 Alternatieve versies van het hiernamaals................................................................................................ 9 Babel: de gedanste definitie van hedendaagse leven ........................................................................... 10 Filmrecensie - Hanni & Nanni, Christine Hartmann .............................................................................. 11 Hacksaw Ridge - een aangenaam simplistisch heldenverhaal ............................................................. 12 5 gevaren bij de metro ........................................................................................................................... 13

15

Profile for Alina Caramarin

Zonder Titel  

De [zonder titel] is een éénmalige publicatie die in oktober/november 2017 tot stand kwam aan de afdeling Neerlandistiek van de Universiteit...

Zonder Titel  

De [zonder titel] is een éénmalige publicatie die in oktober/november 2017 tot stand kwam aan de afdeling Neerlandistiek van de Universiteit...

Profile for hyalum
Advertisement