Page 1

Bomen: leveranciers van ecosysteemdiensten in de stad Het Antwerps stadsbestuur heeft besloten de lindes van de De Keyserlei te kappen en te  vervangen door jongere, kleinere essen. Dat gebeurt naar aanleiding van de heraanleg  van de straat. Samen met anderen contesteert Groen! die beslissing. Het gaat immers  om bomen van een behoorlijke omvang die veel meer diensten bewijzen aan de mensen  en hun gezondheid dan de jonge aanplant. Het gaat hier dan om zogenaamde  ecosysteemdiensten. Natuur is niet meer gratis De mens gebruikt heel wat diensten en grondstoffen die ecosystemen produceren. Deze  voordelen worden ‘ecosysteemdiensten’ genoemd. Enkele voorbeelden: drinkwater  wordt uit het grondwater gewonnen of ecosystemen doen regenwater infiltreren en  beschermen zo bebouwde zones tegen overstroming. Lang beschouwden we deze diensten als ‘gratis’. Maar door vervuiling vallen  ecosysteemdiensten geheel of gedeeltelijk weg. Dan blijkt dat deze diensten een waarde  hebben. De waarde van ecosysteemdiensten wordt dikwijls benaderd door de waarde  van een kunstmatig­technologisch alternatief. Een voorbeeld: landbouwgewassen  (fruitbomen, tomaten, ...) worden bestoven door bijen. De bij verdwijnt. De kost van het  ‘importeren van exotische bijen’ is dan een benadering van de waarde van de  ecosyteemdienst ‘pollinatie’. Stadsnatuur en ecosysteemdiensten Natuur in de stad komt in vele vormen voor:  een stadspark, een stadstuin, een  braakliggend terrein, een groendak, een moestuin, begraafplaatsen, sportveldjes, een  tegeltuin, straatbomen, ... De diensten die deze natuur levert zijn moeilijk te  overschatten. Ik som ze hier op. De stedelijke natuurelementen doen aan luchtfiltratie.  Ze houden stof vast en absorberen bepaalde gassen. Daarnaast brengen ze verkoeling  en gaan ze hittestress tegen door het vormen van een koele lucht corridor. Bomen  verdampen per jaar honderden liters water die de warmte van de omringende lucht  opnemen. De bestuiving waarvan hoger sprake, gebeurt ook door de natuur in de stad:  klimop trekt bijen aan, een tamme kastanje of een linde in bloei doen dat ook.  Natuur in  de stad heeft een waarde t.a.v. de beleving van natuur: stadsbewoners komen in contact  met natuur en kunnen ervan genieten. Een volgende ecosysteemdienst is de recreatieve  waarde van natuur en open ruimte in de stad.  Mensen zijn fitter in de buurt van groene  plekken in de stad. Dat vermindert de dure gezondheidsuitgaven. Een stad wordt er  mooier door; groen verfraait. Groen is dan een complement voor het grijs. Groene, open  ruimte leveren plekken op om te spelen.  En tot slot, laten we de productieve functie van  groen in de stad niet vergeten. Een moestuin levert voedsel op. Laanbomen dan Laat ons dan eens nader in detail de ecosysteemdiensten van laanbomen bekijken.  Volgens een studie van de Universiteit Antwerpen in opdracht van het Agentschap voor 


Natuur en Bos1  leveren laanbomen ecosysteemdiensten als luchtfiltratie, pollinatie en  verfraaiing. Die leveren op hun beurt baten op. Luchtfiltratie heeft een positief effect op  het verminderen van luchtwegenaandoeningen, allergieën en slaapstoornissen. Dankzij  de pollinatie kunnen we lokaal en duurzaam geproduceerd voedsel consumeren. De  laanbomen verfraaien de omgeving en zorgen hierdoor voor een hoger geestelijk, fysiek  en sociaal welzijn, een contact met de natuur,  een positief effect op de ontwikkeling van  kinderen en een stijgende waarde van het vastgoed. De lindebomen van de De Keyserlei Bij haar beslissing de bomen te kappen houdt de stad helemaal geen rekening met de  ecosysteemdiensten van de luchtfiltratie of het afvangen van fijn stof en de pollinatie. Uit  Nederlands onderzoek 2 blijkt dat de mate waarmee een boom fijn stof afvangt sterk  afhankelijk is van zijn stamdiameter. Een boom met een stamdiameter van 10 cm vangt  50 gram fijn stof af per jaar; een boom met een stamdiameter van 100 cm vangt 1,3 kg  fijn stof af per jaar. De fijnbladige essen die het stadsbestuur wil planten zullen een  stamdiameter van 12 à 15 cm hebben; de lindes die er nu staan hebben stamdiameters  van 30 tot 50 cm. Of naar captatie van fijn stof toe: de nieuwe bomen zullen per stuk 75  gram fijn stof afvangen (met diameter 15 cm); de huidige bomen vangen 350 gram fijn  stof af (diameter 40 cm gemiddeld). Diverse onderzoeken hebben aangetoond dat de luchtkwaliteit in Antwerpen  bedroevend laag is. Moeten we dan omwille van onze gezondheid niet elk middel  aangrijpen om die te verbeteren? Is het dan niet verstandiger de De Keyserlei zo her  aan te leggen dat die grote bomen hun gezondheidsbevorderend werk nog tientallen  jaren kunnen voortzetten? Ilse van Dienderen, fractieleider Groen! districtsraad Antwerpen

1

Meire P. et al (2010) Ecosysteemdiensten in Vlaanderen ­ Een verkennende inventarisatie van  ecosysteemdiensten en potentiële ecosysteemwinsten. Universiteit Antwerpen. 2

Tonneijck F. (g.j.). Hoeveel fijn stof vangt mijn boom?

BomenEcosysteemdiensten  

De mens gebruikt heel wat diensten en grondstoffen die ecosystemen produceren. Deze voordelen worden ‘ecosysteemdiensten’ genoemd. Enkele vo...

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you