Issuu on Google+

Nýliðaþjálfun 2013-15 Almennar upplýsingar um nýliðaþjálfun Hjálparsveitar skáta í Reykjavík.


Inngangur Á haustin gefst almenningi kostur á að hefja nýliðaþjálfun með Hjálparsveit skáta í Reykjavík (HSSR). Yfirlýstur tilgangur nýliðaþjálfunar er að fá inn nýtt fólk á útkallsskrá til virkrar þátttöku í leitar- og björgunarstarfi sem og öðru starfi sveitarinnar, s.s. fjáröflunum. Nýliðaþjálfun HSSR er fyrir þig ef þú:

- sérð fram á að geta tekið þátt í útköllum eftir að þjálfun lýkur - hefur áhuga á að kynnast og starfa með skemmtilegu fólki - hefur áhuga á að stunda útivist og ferðamennsku af ólíkum gerðum

Í þessum bæklingi er nýliðaþjálfun HSSR kynnt. Við hvetjum þig til að kynna þér dag­skrána sem og þær kröfur sem gerðar eru til fólks í nýliðaþjálfun og kanna hvort þú eigir ekki samleið með okkur. Nýliðateymi HSSR

2 Hjálparsveit skáta í Reykjavík


Kynning á HSSR Hjálparsveit skáta í Reykjavík var stofnuð 1932 HSSR í hnotskurn og er í dag ein stærsta björgunarsveit landsins. Fj. félaga: 300 Hún er aðili að Slysa­varna­félaginu Lands­ Fj. útkalla á síðasta starfsári: 34 björg og er heildarfjöldi fél­aga um 300. Fjöldi útkallshópa: 11 Útkallskerfi sveit­ ar­ innar er virkjað af Bækistöð: Malarhöfði 6 lögreglu og er sveitin hluti af kerfi almannavarnadeildar ríkislögreglustjóra. Sveitin er landbjörgunarsveit og miðast búnaður og þjálfun við það. Félagar skiptast í hópa innan sveitar eftir áhugamálum hvers og eins. Ávallt er fyrirliggjandi dagskrá með yfirliti yfir æfingar, ferðir og fyrirlestra auk annarra liða, en fyrir utan nýliðadagskrá eru farnar fjölmargar ferðir á vegum útkallshópa auk almennra ferða. Sjö manna stjórn er yfir starfsemi HSSR, en mikil áhersla er lögð á sjálfstæði og frumkvæði útkallshópa og félaganna sjálfra. Sveitin er að mestu rekin fyrir sjálfsaflafé og er fjáröflun því stór hluti af starfi félaga og nýliða. Húsnæði sveitarinnar er að Malarhöfða 6 og er það um 1.200 m2 að stærð. Þar er búnaður sveitarinnar geymdur, en hún er vel tækjum búin. Nánar má fræðast um starfsemi sveitarinnar á vefnum hssr.is, en að auki er starfræktur innri dagskrár- og upplýsingavefur fyrir félaga. Nánari upplýsingar um útkallshópa má finna í bæklingi sem liggur frammi í húsnæði sveitarinnar að Malarhöfða 6. Á grafinu má sjá skiptingu útkalla HSSR starfsárið 2012-13, en samtals var farið í 34 útköll. Á því sést að rúmlega 3/4 útkalla eru leitar- og björgunaraðgerðir.

Yfirlit yfir útkallshópa - Alþjóðasveitarhópur - Búðahópur - Fjallahópur - Sérhæfður leitarhópur - Sleðahópur - Undanfarar

- Bílahópur - Bækistöðvarhópur - Léttsveit - Sjúkrahópur - Snjóbílshópur

Skipting útkalla

Leit innanbæjar

Björgun, láglendi

Leit utanbæjar

Aðstoð í ófærð

Björgun, fjalllendi

Annað / flug, eldur Nýliðaþjálfun 2013-15

3


Spurningar og svör Hverjir geta hafið nýliðastarf? Aldurstakmark er 18 ár, en þjálfunin hentar fólki á öllum aldri. Þú þarft nauðsynlega að vera í góðu líkamlegu og andlegu formi, en einnig er mjög mikilvægt að eiga gott með að vinna í hópi fólks og að vera félagslega hæfur. Reynsla af útivist er kostur, en ekki nauðsyn. Námskeið, sem og í raun öll útköll á vegum sveitarinnar, fara fram á íslensku og er íslenskukunnátta því ófrávíkjanlegt skilyrði. Stelpur eða strákar? Aldrei hefur verið gerður munur á hlutverkum kvenna og karla innan HSSR. Þar ganga allir jafnt í öll verk.

4

Er þetta tímafrekt? Dagskráin er þétt og miklar kröf­ ur eru gerðar um mætingu á nám­ skeið, í gönguferðir og fjár­aflanir. Þar að auki er ætlast til að þú undirbúir þig fyrir stóru námskeiðin með því að lesa námsgögn. Dagskrá vetrarins er á síðu 8. Til viðbótar því sem hér er upp talið er gert ráð fyrir að nýliðar gefi sér góðan tíma til æfinga utan reglubundinnar dagskrár og að þeir hafi sjálfir frum­kvæði að því að æfa það sem þeim er kennt á námskeiðum. Nýliðaþjálfun miðar að þátttöku í útköllum, en þau eiga sér stað alla daga ársins og á hvaða tíma sólarhringsins sem er. Hjálparsveit skáta í Reykjavík

Þarf maður að vera í góðu formi? Á flestum námskeiðum er gengið töluvert, oft með miklar byrðar. Allir sem eru í þokka­ legu formi eiga að geta ‘gengið’ í gegnum nýliða­þjálfunina. Þarf að mæta í alla dagskrárliði? Allir dagskrárþættir hafa tilgang og ekkert er óþarft. Ef upp koma sérstakar aðstæður sem hamla þér frá því að mæta á einstaka viðburði er slíkt metið hverju sinni. Haldið er utan um mætingu á innri dagskrárvef. Forfallist nýliði þarf hann að gera grein fyrir þeim með tölvupósti í netfangið hssr.nylidar.2013@ gmail.com. Mikil áhersla lögð á stundvísi í öllu starfi sveitarinnar. Þá er rík áhersla lögð á góða mætingu í fjáröflunarverkefni. Frekari mætingarkröfur verða kynntar sérstaklega síðar.


Kostar þetta peninga? Nýliðar greiða á kostnaðarverði námsbækur, gistigjöld og mat sem oftast er sameiginlegur á lengri námskeiðum. Sá kostnaður sem eftir stendur vegna þátttöku í námskeiðum og ferðum er greiddur af HSSR. Þar koma á móti fjáraflanir sem nýliðar taka virkan þátt í. Þarf ég að eiga allar græjur? Fullgildir félagar á útkallsskrá verða að eiga allan sinn persónubúnað. Nýliðar þurfa að hafa allan almennan búnað til fullra umráða á þjálfunartímanum, en sérstaklega er mælt með því að nýliðar reyni eftir fremsta megni að fá dýran og sérhæfðan búnað eins og snjóflóða- og klifurbúnað lánaðan. Ef ómögulegt er að fá búnað að láni hjá kunningjum á HSSR takmarkað magn af búnaði til útláns. Búnaðarlisti er á síðu 7.

Fara nýliðar í útköll? Nei, aðeins fullgildir félagar eru sendir í útköll á vegum sveitarinnar. Hvað tekur nýliðaþjálfun langan tíma? Fyrstu 9 mánuði í þjálfun eru einstaklingar í hópnum Nýliðar 1. Eftir þann tíma eru tekin ein­­staklingsviðtöl og þeir sem hafa staðist settar kröfur eru færðir yfir í hópinn Nýliðar 2. Þjálfunin tekur í heild 18 mánuði. Gangi hún vel getur nýliði vænst þess að verða full­ gildur félagi í mars á öðrum starfsvetri. Ef einstaklingar hafa reynslu úr öðrum björgunarsveitum er það metið hverju sinni. Hvernig er þjálfunin uppbyggð? Mikil áhersla er lögð á liðsheild, en jafn­framt á að byggja upp frumkvæði og sjálfs­bjargar­ viðleitni einstaklingsins. Á fyrsta ári taka allir sömu skyldunámskeið og eru rötun, ferða- og fjalla­ mennska, leitar­ tækni og fyrsta hjálp lang­stærstu liðirnir. Í sumum nám­skeið­um eru haldin stutt skrifleg próf í nám­skeiðs­lok, en annars er frammistaða metin af leið­beinendum. Á öðru ári snýst starfið að miklu leyti um það að nýliðar kynni sér sérhæfingu innan sveitar­ innar, en þeir geta þá valið námskeið eftir áhugasviði. Nýliðaþjálfun 2013-15

5


Spurningar og svör, frh. Hvernig er framvindan metin? Nokkrum sinnum á þjálfunarferlinu er hver nýliði metinn af nýliðaforingjum og leið­ bein­endum. Matskröfur byggja á því að fólk nýtist í björgunarstarfi og er m.a. tekið mið af frammistöðu, áhuga, mætingu og félagslegri hæfni. Þeim sem hafa ekki sýnt nægilega ástundun eða viðundandi frammistöðu verður, eftir atvikum, gefið færi á að bæta sig ella verða vísað úr þjálfun. Eru nýliðar gjaldgengir í almennt starf? Nýliðar er velkomnir í almennar ferðir, á fundi og fjár­ aflanir á vegum HSSR. Einu undan­­tekn­ing­arnar eru ferðir sem krefjast sér­stakrar þjálfunar eða hæfni á einhverjum sviðum og er það þá sérstaklega tekið fram.

6 Hjálparsveit skáta í Reykjavík

Hvernig er haldið utan um nýliðastarf? Nýliðaforingjar halda utan um nýliðastarf með nýliðateymi HSSR sér við hlið. Stöðu­ fundir eru haldnir með nýliðum nokkrum sinnum á þjálfunartímabilinu þar sem farið er yfir það sem á undan er gengið og það sem í vændum er. Er þetta eintómt púl og strit? Brennandi áhugi á leitar- og björgunarmálum sameinar félaga í HSSR. Það sem knýr okkur þó ekki síður áfram er mikill og innilegur áhugi á hvers konar útivist og ferðamennsku og samheldni fjölbreytilegs hóps af skemmtilegu fólki, bæði á léttum stundum og við erfiðari og meira krefjandi kringumstæður.


Búnaðarþörf nýliða Hér er að finna yfirlit yfir þann búnað sem nýliðar þurfa að nota í þjálfuninni. Mikilvægt er að hver nýliði verði sér út um þann búnað sem hann ætlar að nota, enda er nauðsynlegt að kynnast og venjast eigin búnaði vel. Megnið af búnaðinum nýtist fólki vel í almennri ferðamennsku þannig að það er síður en svo glatað fé sem fer í búnað af þessu tagi. Oft er hægt að fá búnað lánaðan hjá fjölskyldu og vinum, en þá er nauðsynlegt að hafa í huga að hann er mikið notaður á þjálfunartíma og þarf því yfirleitt að vera laus til notkunar. Í byrjun er nýliðum ráðlagt að reyna að fá lánaðan allan dýran og sérhæfðan búnað, s.s. snjóflóða-, klifur- og sigbúnað, ef nokkur kostur er. Hjálparsveitin á svo nokkurt magn búnaðar sem hægt er að fá lánaðan, ef í nauðirnar rekur. Yfirlit yfir búnað Sept. Fatnaður Göngubuxur Gönguskór Jakki úr öndunarefni (skel) Buxur úr öndunarefni (skel) Peysa, flís eða ull Bolur, helst ull (2 stk.) Föðurland, helst ull (2 stk.) Sokkar (2 pör) Þunnir fingravettlingar Þykkir, þæfðir ullarvettlingar Skel yfir vettlinga Húfa Lambhúshetta Almennur búnaður Áttaviti Hitabrúsi Ennisljós og auka rafhlöður Sjúkragögn

Okt. Nóv.

Jan.

Sept. Vetrarbúnaður Sólgleraugu Skíðagleraugu Mannbroddar Ísexi Snjóflóðaýlir Snjóflóðastöng Skófla Gönguskíði og stafir

x x x x x x x x x x x x x

Klifur- og sigbúnaður Hjálmur Sigbelti Sigtól Karabínur (3-4 stk.) Slingar, prússikbönd (4-5 stk.)

Okt. Nóv.

Jan.

x x x x x x x x x x x x x

x x x x

Ferðabúnaður Svefnpoki Einangrunardýna Vatnsheldur innri poki Bakpoki, lítill (20-40 l.) Bakpoki, stór (50-90 l.) Tjald (eitt f. hóp) Prímus/pottur (einn f. hóp)

x x x x x x x

7 Nýliðaþjálfun 2013-15


Dagskrá fyrra kennslutímabils (2013-14) Í dagskránni hér á eftir eru öll námskeið fyrir

Fjarskipti / 1./8. okt.

utan reglubundið stöðumat, fjöll mánaðarins og

Farið yfir grunnatriði varðandi talstöðvar og

almenna dagskrá sveitarinnar.

notkun þeirra.

Fjall mánaðarins - kynningarferð / 5. sept. 2013

Fyrsta hjálp 1 / 11.-13. okt.

Létt kvöldganga í fylgd nýliðaforingja.

Grunnnámskeið í fyrstu hjálp. Helgarferð í boði N2 / 25.-27. okt. N2 bjóða N1 með sér í helgarferð. Göngu-GPS / 29. okt. Markmið námskeiðsins er að gera þátttakendur hæfari til þess að nota GPS tæki sem viðbótarbúnað við rötun í gönguferðum. Leitartækni / 15.-17. nóv. Grunnnámskeið í leitartækni þar sem farið er yfir leitarfræði, leitaraðferðir, hegðun týndra o.fl.

Ferðamennska og rötun, undirbúningur / 11. sept. Fjallað um persónulega búnað sem þarf til að taka

Neyðarkallinn / 31. okt.-3. nóv.

þátt í nýliðastarfi HSSR og ferðabúnað almennt.

Nýliðar taka þátt í einu mikilvægasta fjáröflunar­

Lokafrestur til þess að skila umsókn.

átaki HSSR.

Ferðamennska og rötun / 13.-15. sept.

Stöðufundur / 19. nóv.

Kennd eru undirstöðuatriði ferðamennsku ásamt

Undirbúningur fyrir jöklaferð.

kortalestri, notkun áttavita og grunnatriði GPS. Gist í skála.

Gengið á jökli / 23. nóv. Hvernig skal ferðast á jöklum, hvaða hættur

Stöðufundur / 24. sept.

leynast þar og hvernig skal forðast þær.

Undirbúningur fyrir gönguferð. Stöðufundur / öryggismál flugelda / 3. des.

8

Gönguferð / 27.-29. sept.

Stöðumat nýliða.

Þægileg helgarferð þar sem reynir á þau atriði sem

Kynning á vinnu- og umgengnisreglum við flug­

farið var yfir í ferðamennsku og rötun.

elda­sölu og frágang.

Hjálparsveit skáta í Reykjavík


Flugeldasala / 27.-31. des. og 6. jan. 2014.

Fjallaferð / 31. jan.-2. feb. Helgargönguferð, gist í skálum.

Nýliðar taka fullan þátt í

flugeldasölu

sem

og

undirbúningi fyrir hana.

Línur, hnútar, sig og broddar / 11. feb. (kvöld) Undirbúningur

Veðurfræði til fjalla / 14. jan.

fyrir

nám­

skeið­ið Fjallamennska 1.

Farið er yfir helstu atriði sem gott er að hafa í huga varðandi veður á hálendi og fjöllum.

Fjallamennska 1 / 14.-16. feb. Erfið helgarferð með bak­

Snjóflóð 1, bóklegt / 17. jan. (kvöld)

poka við vetrar­að­stæð­ur.

Farið er yfir helstu atriði sem tengjast mati á

Verkleg kennsla í undir­

snjóflóðahættu og leit í snjóflóði.

stöðuatriðum sem tengjast ferða­mennsku á fjöllum að

Snjóflóð 1, verklegt / 18. jan. (dagur)

vetrarlagi.

Verklegt um snjóflóð og snjóflóðaleit. Fjallamennska 1, endur­mat / 18. feb. Farið verður yfir frammi­stöðu nýliða í Fjallamennsku 1. Erfið fjallaferð / 28. feb.-2. mars Krefjandi helgarferð þar sem nýliðar verða reyndir í öllum þekkingaratriðum sem farið var yfir í Fjallamennsku 1. Björgunarmaður við sjó og vötn / 4. mars (kvöld) Námskeiðinu er ætlað að gera þátttakendur meðvitaða um þær hættur sem felast í umgengni við sjó, stöðuvötn og straumvötn. Fyrsta hjálp 2 / 14.-16. mars SAGA-skráning, viðbragðskerfi almannavarna, hópslys og bráðaflokkun. Nýliðaþjálfun 2013-15

9


Dagskrá fyrra kennslutímabils (2013-14), frh. Björgunarmaður í aðgerðum / 18. mars Farið yfir þann ramma sem starfað er eftir í útköllum sem og réttindi og skyldur björgunar­ aðila. Snjóhúsa- og gönguskíðaferð / 28.- 30. mars Gengið á skíðum og gist í snjóhúsi og/eða tjöldum. Æfing N1/N2 í fyrstu hjálp / 8. apríl

Hjálparsveitin er að mestu leyti rekin fyrir sjálfsaflafé og er þátttaka allra félaga í fjáröfluninni því mikilvægur þáttur í starfinu. Í raun má segja að þátttaka í fjáröflun sé jafn mikilvæg og önnur verkefni því hún myndar grunninn undir rekstri sveitarinnar.

Hér er reynt á þau þekkingaratriði Menningarnótt / ágúst.

sem nýliðar hafa tileinkað sér.

Sinna þarf fótboltagæslu og máské einhverju öðru Jómfrúarferð / 26. apr.

þennan dag.

Lokapróf fyrra árs nýliðaþjálfunar. Dagsgönguferð á milli pósta þar sem reynir á flesta þætti

ferðamennsku

og

rötunar,

hjálp, og

fyrstu

fjallamennsku annars

sem

kennt hefur verið í nýliðaþjálfuninni. Hvannadalshnjúkur / 30. maí-1. júní Síðasti dagskrárliður fyrra árs nýliða­þjálf­ unarinnar. Sumarferð Tjaldgönguferð sem ný­liðar skipuleggja og fara í á eigin

10

vegum í hópum. Hjálparsveit skáta í Reykjavík


Helstu þættir seinna kennslutímabils (2014-15) Fjallamennska 2

Hópstjórnun

Framhaldsnámskeið í fjallamennsku þar sem

Námskeið

lögð er meiri áhersla á línuvinnu, uppsetningu

björgunarsveita, hvort sem það eru stjórnendur

samtengdra trygginga og klifurferli.

hópa eða í útköllum.

Fjallabjörgun

Ferðamennska á jökli

Grunnatriði fjallabjörgunar kynnt, s.s. notkun

Farið í helstu atriði sem þarf að hafa í huga þegar

prúsellu, uppsetning öryggis og aðallínu og ferli

ferðast er á jöklum, s.s. uppsetningu trygginga,

fjallabjörgunar.

sprungu­björgun, ísklifur o.fl.

Rústabjörgun 1

Vetrarferð

Fjallað er um aðkomu að hamfarasvæðum í kjölfar

Tveggja nátta tjaldferð um náttúru Íslands sem

ofanflóða eða jarðskjálfta.

nýliðar skipuleggja sjálfir.

Klettaklifur og bergtryggingar

Sporrakningar

Helstu atriði varðandi tryggingar í klettum kennd

Framhaldsnámskeið í leitartækni, fjallað um spor,

auk klifurferils í klettaklifri.

aldur spora, sporaleit, merkingar, afsteypur o.fl.

Óveður

Þverun straumvatna

Farið er yfir helstu atriði sem tengjast viðbúnaði í

Kennd grunnatriði er varða þverun straumvatna

óveðursútköllum; öryggismál og verklag.

og hvernig á að bjarga sér úr þeim.

ætlað

stjórnendum

innan

11 Nýliðaþjálfun 2013-15


Pantone 287

Malarhöfði 6 | 110 Reykjavík 577-1212 | hssr@hssr.is | hssr.is

CMYK


Kynning á nýliðaþjálfun 2013-15