Page 1

Restauracja pismo biznesu gastronomicznego

HoReCa to potęga. Wkład branży hotelarsko-gastronomicznej w gospodarkę jest nie do przecenienia Zapowiada się ciekawy rok. Rok 2014 to dla hotelarzy duża niewiadoma. Będzie więcej gości niż wcześniej? Zaplecze kuchenne. Od jego zaplanowania i wyboru wyposażenia zależy powodzenie biznesu restauracyjnego


Fot na okładce: NARVIL, BLOW UP,

RAPORT

z RYNKU HoReCa w POLSCE 15 trendów w hotelarstwie Marcin Dragan�������������������������������������������������������������46

Spis treści HoReCa to potęga Rafał Szubstarski�������������������������������������������������������������2 Zapowiada się ciekawy rok Rafał Szubstarski�������������������������������������������������������������8 30 największych graczy hotelarskich w Polsce�������16 Obłożenie wyższe, przychody niższe Janusz Mitulski��������������������������������������������������������������20 Rynek rozwija się dobrze Alex Kloszewski������������������������������������������������������������23 Będzie rekord transakcyjny? Adam Konieczny�����������������������������������������������������������24 Polskie restauracje przeskoczyły jeden etap. Niestety Anna Dębska���������������������������������������������������������������26 Co słychać w sieciach�����������������������������������������������28 Restauracje będą odbierać klientów fast foodom Anna Patoleta���������������������������������������������������������������40

Bezgotówkowa wygoda Sebastian Ramatowski���������������������������������������������������52 Tuzin programów dla gastronomii Piotr Stawiński��������������������������������������������������������������56 Dofinansowanie z UE w latach 2014-2020 Jan Kordasiewicz�����������������������������������������������������������66 Nieodpłatne przekazanie żywności bez VAT Anna Szczepaniec, Beata Poźniak�������������������������������������70 Strategiczne zaplecze – jak na nim nie polec? Piotr Stawiński��������������������������������������������������������������72 Menu engineering Andrzej Przeniosło��������������������������������������������������������76 Catering to skomplikowana usługa Adam Mikołajuk������������������������������������������������������������80 ABC Cateringu Eryk Kędzierski�������������������������������������������������������������82 Sezonowość oferty cateringowej Adam Mikołajuk������������������������������������������������������������84

Co zamawiają Polacy? Wiktor Kołakowski��������������������������������������������������������42

SPA: Od festiwalu sloganów do obiektów tematycznych Agnieszka Stelmaczonek�������������������������������������������������86

Najważniejsze trendy w smakach���������������������������44

KATALOG DOSTAWCÓW HORECA���������������������90

RAPORT z rynku HoReCa 2014

REDAKcja Redaktor Naczelny: Rafał Szubstarski Sekretarz Redakcji: Przemysław Bociąga Studio graficzne Dyrektor Artystyczny: Dominika Adamczyk Elżbieta Grudzień

WYDAWCA Polskie Wydawnictwa Specjalistyczne ProMedia Sp. z o.o. ul. Paca 37, 04-386 Warszawa tel. 22 333 88 00 e-mail: biuro@pws-promedia.pl www.pws-promedia.pl

REKLAMA Kierownik działu: Małgorzata Grenda Wioleta Wiater, Katarzyna Chmal

Drukarnia JANTAR

www.e-hotelarz.pl

Restauracja pismo biznesu gastronomicznego

www.e-restauracja.com 11


Raport z rynku HoReCa 2014

to potęga Wkład branży hotelarsko-gastronomicznej w gospodarkę jest nie do przecenienia W polskiej branży HoReCa działa 50 tysięcy przedsiębiorstw zatrudniających bezpośrednio ok. 230 tys. ludzi. Jej największą część (42 proc.) stanowią restauracje, zatrudniające blisko połowę wszystkich pracowników w tym sektorze. Hotele to 6 proc. przedsiębiorstw w branży HoReCa, ale generują aż 27 proc. jej obrotów i dają pracę co piątej osobie. Sektor hotelarsko-gastronomiczny wytwarza 1,7 proc. polskiego PKB, czyli 5,9 mld euro. Samych podatków branża płaci 1,5 mld euro.

irma Ernst & Young na zlecenie The Brewers of Europe i przy wsparciu Hotrec (organizacji skupiającej krajowe stowarzyszenia hotelarskie i gastronomiczne) pod koniec ubiegłego roku przedstawiła raport Wkład branży hotelarsko-gastronomicznej w gospodar-

Branża hotelarsko-gastronomiczna w 2010 roku zatrudniała bezpośrednio 230 tys. osób, w tym m.in. w hotelach pracowało 46 tys. osób, w restauracjach 110 tys., a w barach 32 tys. W szczytowym 2008 roku było to 270 tys. kę. Daje on obraz kondycji ekonomicznej branży HoReCa, pokazując jej znaczenie dla PKB i  tworzenia nowych miejsc pracy w  Europie i w Polsce. Celem badania, bazującego na danych branżowych, które pochodzą z  Eurostatu, było obliczenie udziału w  gospodarce oraz

2 www.e-hotelarz.pl

ogólnych wyników branży hotelarsko-gastronomicznej, a także analiza trendów w  niej panujących. Analiza udziału ekonomicznego branży dotyczyła całkowitej produkcji generowanej w postaci obrotów, bezpośredniej wartości wniesionej przez nią w  szeroko rozumianą gospodarkę w postaci PKB, przychodów na rzecz rządów w postaci podatków pośrednich i  bezpośrednich oraz szans na zatrudnienie, jakie branża oferuje. Okres objęty raportem statystyczno-analitycznym dotyczy lat 20002010, co pozwala spojrzeć na wyniki branży hotelarsko-gastronomicznej bardziej generalnie, zrozumieć czynniki mające na nie wpływ oraz dostrzec szersze trendy i ograniczenia decydujące o kierunkach jej rozwoju.

Kto ile daje PKB Branża HoReCa ma fundamentalne znaczenie dla poziomu zatrudnienia i wzrostu gospodarczego w Europie. Zatrudniała ona ponad 16,5 mln pracowników, czyli blisko 8 proc. wszystkich pracujących. Tylko w 2010 roku przedsiębiorstwa gastronomiczne i hotelarskie zasiliły budżety swoich państw blisko 126 mld zł w postaci VAT-u, akcyzy oraz podatków z tytułu zatrudnienia i ubezpieczeń społecznych. Branża

www.e-restauracja.com

FOT. materiały prasowe

F

Rafał Szubstarski


Raport z rynku HoReCa 2014

wytworzyła 3,7 proc. europejskiego PKB (460 mld euro). Największy udział sektora hotelarsko-gastronomicznego w PKB ma Cypr, gdzie wytwarza on 10,4 proc. produktu krajowego brutto i daje zatrudnienie prawie co trzeciemu pracownikowi. Wysoki udział w PKB i zatrudnieniu mają też inne państwa, żyjące – jak widać dosłownie – z turystyki: Malta, Grecja i  Hiszpania, odpowiednio 7,9; 6,5; 6,3 proc. w  PKB oraz 20, 11 i  12,5 proc. w  zatrudnieniu. Z  kolei najniższy udział w PKB ma… polska branża hotelarsko-gastronomiczna. Wynosi on zaledwie 1,7 proc. i  2,6 proc. wśród ogółu zatrudnionych. To pokazuje, jaki ta branża ma jeszcze w  sobie potencjał. Podnosząc nawet dwukrotnie swój udział, nie osiągnie jeszcze średniej europejskiej (3,7 proc.). Ale rozwój ten uwarunkowany jest wieloma czynnikami.

Branża szybko reaguje na zmiany Jak wynika z raportu, sektor HoReCa szybko reaguje na warunki ekonomiczne, wspierając tworzenie miejsc pracy oraz wzrost gospodarczy w czasach sprzyjających rozwojowi, ale jest też podatna na działania podejmowane w  celu zwiększenia przychodów państw w okresie kryzysu gospodarczego. Branża ta daje pracę tak ludziom o  wysokich, jak i  niskich kwalifikacjach; rozpoczynającym karierę i  wracającym na rynek pracy. Jest też sektorem zapewniającym najwięcej możliwości znalezienia pierwszej pracy. Dlatego działania podejmowane w  okresie polityki oszczędności, zwiększające stawki podatkowe przy jednoczesnym malejącym dochodzie rzeczywistym, mogą podkopać zdolność sektora do generowania wzrostu. Krótkoterminowa reakcja branży na takie uwarunkowanie polega zazwyczaj na cięciu kosztów, a w konsekwencji spadku jej trwałej wydajności. Raport analizuje czynniki determinujące wyniki ekonomiczne i identyfikuje różne narzędzia polityczne wpływające na wyniki branży i tworzenie miejsc pracy:

Czynnik

Narzędzia polityczne

Ceny

Standardowe i obniżone stawki VAT

Koszty pracy

Podatki dochodowe Koszty ubezpieczeń społecznych

Koszty materialne

Akcyza

Koszty własności

Podatki od nieruchomości

www.e-restauracja.com

Polski sektor HoReCa ma najniższy udział w krajowym PKB spośród wszystkich krajów UE. Wynosi on zaledwie 1,7 proc. To pokazuje, jaki ta branża ma jeszcze w sobie potencjał. Podnosząc nawet dwukrotnie swój udział nie osiągnie jeszcze średniej europejskiej Ostrożnie z podatkami – W  ramach przyjaznego środowiska prawno-podatkowego branża hotelarsko-gastronomiczna może stanowić kluczowy czynnik dla tworzenia miejsc pracy w Europie, nawet w czasie kryzysu – podkreśla Kent Nyström, prezes Hotrec. – W  ciągu 10 lat od początku nowego tysiąclecia liczba miejsc pracy w całej gospodarce europejskiej wzrosła jedynie o 7,1 proc., a w branży hotelarsko-gastronomicznej aż o 29 proc. Dane te mówią same za siebie. Jak stwierdza prezes Hotrec, branża hotelarsko-gastronomiczna jest jedną z  najważniejszych furtek na rynek pracy, co jest kluczowe w czasach dużego bezrobocia, zwłaszcza wśród młodych Europejczyków. – Polityka oszczędnościowa i  wzrost podatków wyraźnie szkodzą tworzeniu miejsc pracy i na dłuższą metę mogą prowadzić do spadku popytu wśród konsumentów, co jest ściśle powiązane z  miejscami pracy w tym wysoce pracochłonnym sektorze. W podobnym tonie wypowiada się Demetrio Carceller, prezes Brewers of Europe. – Ważne jest, aby politycy docenili wkład europejskiej branży hotelarsko-gastronomicznej w gospodarkę unijną oraz w społeczeństwo, a także to, że jej dobra kondycja jest kluczowa dla tworzenia miejsc pracy i  wzrostu gospodarczego w  Unii Europejskiej Demetrio Carceller zwraca uwagę, że bezrobocie wśród młodych ludzi stanowi obecnie jedną z kluczowych kwestii politycznych w Europie, stąd rola, jaką ma tutaj do odegrania branża hotelarsko-gastronomiczna, nie powinna zostać przeoczona. – W czasach, gdy wzrost gospodarczy jest tematem rozmów na każdym szczycie UE, należy zauważyć, że wzrost branży hotelarsko-gastronomicznej nie jest zjawiskiem oczywistym. Dlatego mamy nadzieję, że politycy ostrożnie przyjrzą się nie tylko głównym danym statystycznym, ale także trendom i czynnikom wpływającym na kształt polityki. Parametry te wspierają zatrudnienie w  branży i  jej wzrost. Konkretnie oznacza to przyjrzenie się

www.e-hotelarz.pl

3


Raport z rynku HoReCa 2014

Polska na tle Europy? Nie może być gorzej

wpływowi cen, zatrudnienia i kosztów materiałowych, a także ostrożne wyważenie różnych wpływów wszystkich alternatyw w celu zagwarantowania optymalnego ogólnego udziału w  szeroko rozumianej gospodarce i w społeczeństwie.

Polska: szybki wzrost… Polska gospodarka miała się dobrze pomiędzy rokiem 2000 a 2010, odnotowując średnią roczną stopę wzrostu rzędu 7,3 proc (bez

W Polsce liczba zatrudnionych w przedsiębiorstwach HoReca pozostaje na relatywnie stałym poziomie: ok. pięciu osób w restauracji i dwóch-trzech w barze. Największe są przedsiębiorstwa hotelarskie, które zatrudniały średnio 13 osób i notowały wzrost tej liczby w kolejnych latach, co związane było z otwieraniem większych hoteli uwzględnienia inflacji, która średniorocznie wynosiła 3,2 proc.; po uwzględnieniu korekty inflacyjnej średni wzrost w tym okresie wynosił 4,1 proc.). Najlepsze czasy były zaraz po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej w 2004 roku. PKB rósł przez cztery lata do 2008 roku średnio o 15 proc. Po czym spadł w 2009 r., ale już w 2010 roku znów się odbił i nastąpił okres stabilnych wyników. Aż do drugiej połowy 2012 roku, kiedy znowu lekko spadł z powodu osłabienia sił napędowych polskiej gospodarki: eksportu, wydatków konsumpcyjnych i inwestycji. Średni roczny wzrost nominalny obrotów w branży hotelarsko-gastronomicznej w latach 2000-2010 wynosił 8,4 proc., a więc przewyższał o 1,1 proc. nominalny wzrost całego PKB.

4 www.e-hotelarz.pl

Dowodzi to rosnącego udziału branży w szeroko rozumianej gospodarce. Po przystąpieniu do UE w latach 2004-2008 branża rosła nawet po 21 proc. rocznie, osiągając szczyt na poziomie 6,7 mld euro, co było spowodowane wzrostem w branży turystycznej (dzięki poprawie dostępności) oraz rosnącym dochodom krajowym. Po spadkach w 2009 roku obroty branży znowu zaczęły rosnąć w 2010 roku, ale mniej niż cała gospodarka, z wynikiem na koniec roku na poziomie 5,7 mld euro.

…ale nie w zatrudnieniu O ile wzrost PKB w pierwszej dekadzie XXI wieku był bardzo wyraźny, o  tyle średnie zatrudnienie rosło w  tym okresie tylko o  1,1 proc. rocznie. Odzwierciedla to rosnącą wartość dodaną w  polskiej gospodarce, w  której każdy zatrudniony wytwarza wyraźnie więcej. Zatrudnienie w branży hotelarsko-gastronomicznej rosło początkowo szybciej, na poziomie 4,5 proc. rocznie w latach 2002-2008, a następnie drastycznie zwolniło w roku 2010, co związane było oczywiście z kryzysem w branży skutkującym zamykaniem lokali, zwalnianiem pracowników i mniejszą podażą nowych firm. Branża hotelarsko-gastronomiczna zatrudniała w  2010 roku bezpośrednio 230 tys. osób (w szczytowym 2008 roku – 270 tys.). Wliczając udział bezpośredni, pośredni i  indukowany, branża wspierała około 411 tys. osób, co oznacza to 2,6 proc. polskiej siły roboczej. Hotele zatrudniały 46 tys. osób, restauracje 110 tys. osób, a  bary 32 tys. osób (w tym ostatnim przypadku odnotowano spadek zatrudnienia od 2008 roku o 28 tys. pracowników). W  Polsce zatrudnienie w  przedsiębiorstwach HoReCa pozostaje na relatywnie stałym poziomie: ok. pięciu osób w  restauracji i  dwóchtrzech w  barze. Największe są przedsiębiorstwa hotelarskie, które zatrudniały średnio 13 osób i notowały wzrost tej liczby w kolejnych latach, co związane było z otwieraniem większych hoteli sieciowych i niesieciowych, wymagających dużo więcej personelu. Branża mocno ucierpiała w kryzysie, o czym świadczą liczby zamykanych przedsiębiorstw, których ubywało w tempie 15 dziennie w 2009 roku (ok. 5 tys.) i 17 dziennie w 2010 roku (ok. 7,7 tys.). W szczególności bary odczuły wpływ zmian konsumpcyjnych. W ciągu dwóch

www.e-restauracja.com


Raport z rynku HoReCa 2014

W roku 2010 polska branża hotelarsko-gastronomiczna wygenerowała dla polskiej gospodarki łączną wartość dodaną rzędu 5,9 mld euro. Z tej kwoty około 3,2 mld euro dotyczyło udziału bezpośredniego w wartości dodanej, a 2,8 mld euro odzwierciedla łańcuch dostaw (udział pośredni) oraz konsumpcję (udział indukowany). W 2010 r. polska branża hotelarsko-gastronomiczna wniosła do skarbu państwa prawie 1,5 mld euro z tytułu akcyzy, VAT-u i składek związanych z kosztami pracy

nałożona jest na noclegi, żywność i soki. Podatki związane z kosztami pracy osób zatrudnionych w branży hotelarsko-gastronomicznej składają się z podatku dochodowego oraz składek ubezpieczeniowych pracodawcy i pracownika. Po zsumowaniu w 2010 r. podatek dochodowy i składki ubezpieczeniowe pracodawcy i pracownika zasiliły Skarb Państwa kwotą 345 mln euro.

lat od 2008 r. zamknięto ich blisko 9,5 tys. (46 proc. całkowitego poziomu z 2008 r.). Odzwierciedla to spadek obrotów o  40 proc. w tym sektorze i zaowocowało zmniejszeniem zatrudnienia o 46 proc. Udział barów w  firmach z  branży hotelarsko-gastronomicznej spadł z 32 do 22 proc. Restauracje straciły tylko 8 proc. udziału (w 2010 roku zamknięto ich ok. 1,7 tys.). Przez cały ten okres hotele wykazały największą odporność na kryzys z roku 2009, notując na koniec roku 2010 obroty na poziomie zaledwie o 1 proc. niższym niż w roku 2008.

Wkład VAT

BARY. Polska ma dosyć rozległy sektor barowy, liczący w 2008 r. około 20 tys. przedsiębiorstw (32 proc. całej branży). Jednak w latach 2008-2010 rozmiary sektora barowego drastycznie zmalały, a obroty spadły aż o  40 proc. W  następstwie tego spadku tylko 11 tys. przedsiębiorstw (22 proc. całego sektora) należało do sektora barowego w  roku 2010 (spadek o  46 proc.). Pomimo ostrego spadku liczby barów w Polsce, w latach 2008- 2010 średnie zatrudnienie na jeden bar pozostało bez zmian. Podstawowym wyzwaniem stojącym przed sektorem barowym jest kombinacja rosnących kosztów i wzrost konkurencji cenowej, co wpływa na marże.

W roku 2010 polska branża hotelarsko-gastronomiczna wygenerowała dla polskiej gospodarki łączną wartość dodaną rzędu 5,9 mld euro. Z tej kwoty około 3,2 mld euro dotyczyło udziału bezpośredniego w  wartości dodanej, a  2,8 mld euro odzwierciedla łańcuch dostaw (udział pośredni) oraz konsumpcję (udział indukowany). W  2010 r. polska branża hotelarsko-gastronomiczna wniosła do skarbu państwa prawie 1,5 mld euro z tytułu akcyzy, VAT-u i składek związanych z kosztami pracy. Z tej kwoty 69 mln euro przypadło na akcyzę związaną ze sprzedażą napojów alkoholowych, a ponad 1 mld euro pochodzi z podatku VAT. Standardowa 23-procentowa stawka VAT stosowana jest do wszystkich napojów (innych niż soki owocowe) sprzedawanych w branży hotelarsko-gastronomicznej. Obniżona 8-procentowa stawka VAT

HOTELE. Hotele stanowią w Polsce najmniejszą część branży hotelarsko-gastronomicznej (6 proc.), pomimo tego, że to do nich należało drugie miejsce pod względem wygenerowanego obrotu (27 proc.) w 2010 roku. Już pod koniec 2010 roku jako jedyne ponownie osiągnęły obroty na poziomie tych z roku 2008, na co częściowo wpłynęło m.in. przedstawienie obniżonej 8-procentowej stawki VAT na usługi noclegowe, mimo że rząd rozwałażał podniesienie jej do 23 proc. Dzięki temu hotele pozostały konkurencyjne na zatłoczonym rynku krajowym i międzynarodowym. Sektor wykazał się odpornością, ale może być podatny na przyszłe zmiany stawki VAT, takie jak wzrost obniżonej obecnie stawki lub jej zniesienie, co mogłoby spowodować szkody w sektorze.

6 www.e-hotelarz.pl

Restauracje, bary, hotele Tak raport Ernst & Young podsumowuje sytuację w niektórych segmentach polskiej branży HoReCa:

www.e-restauracja.com

FOT. materiały prasowe

RESTAURACJE. Restauracje stanowią największy sektor branży hotelarsko-gastronomicznej w Polsce: ponad 20 tys. firm wygenerowało 45 proc. obrotów branży w roku 2010. Trendy dla obrotów w restauracjach były podobne do trendów w całej branży, przy czym restauracje odnotowały spadek obrotów w roku 2009 i lekką poprawę w  roku 2010. Całkowite obroty zmalały w  latach 2008-2010 o około 13 proc. Podobnie jak w innych sektorach, przewidywany wzrost rzeczywistego dochodu gospodarstw domowych może stanowić szansę dla restauracji, stymulując popyt.


Razem z ORBIT zadbaj o satysfakcję i uśmiech swoich gości

• 56% badanych stwierdziło, że dodawanie gumy do posiłku poprawiło ich opinię o lokalu* • 32% badanych dodawanie gumy do posiłku zachęciło do częstszego odwiedzania lokalu* • Orbit to największa marka gumy do żucia w Polsce z szerokim wsparciem w mediach oraz specjalną ofertą dla gastronomii** * Badanie SMG/KRC 11.2007 ** Nielsen, 03.2013

szczegóły u dystrybutora:


Raport z rynku HoReCa 2014

Zapowiada się ciekawy

Rok 2014 to dla hotelarzy duża niewiadoma. W ostatnich latach notowali oni bardzo dobre wyniki m.in. w związku z ważnymi globalnymi wydarzeniami, które odbywały się w Polsce. W 2014 już takich nie ma. Jest natomiast bardzo dobra, nowa, rozbudowana baza hotelowa, której sukces uzależniony będzie od popytu gości krajowych (czyli od stanu polskiej gospodarki), a bardziej nawet od gości zagranicznych. Według założeń powinni oni teraz tłumniej odwiedzać Polskę. Rafał Szubstarski

I

odwiedzają. W ubiegłym roku w polskich obiektach noclegowych gościło ponad 5,2 mln cudzoziemców, o 300 tys., czyli o pięć proc. więcej niż w 2012 roku z Mistrzostwami Europy w Piłce Nożnej. A wtedy już nocowało w polskich obiektach ponad 550 tys. obcokrajowców więcej niż w 2011 roku.

Coraz więcej gości zagranicznych Ten kluczowy dla powodzenia biznesu hotelarskiego wskaźnik rośnie z roku na rok, z krótkim wyhamowaniem pod koniec 2008 i w 2009 roku. Można więc uznać, że „efekt Euro” zadziałał i rzeczywiście coraz więcej Europejczyków, Amerykanów i Azjatów chce zobaczyć Polskę.

W 2013 roku obłożenie w polskich hotelach było wyższe o 5,5 proc. niż rok wcześniej, ale średnie ceny za pokój spadły o blisko 10 proc., a przychody z dostępnego pokoju prawie o 5 proc. A dane za pierwsze miesiące tego roku również są optymistycznie. Tylko w styczniu, który łagodnie mówiąc nie był najlepszy dla hotelarzy, z obiektów hotelowych skorzystało 285 tys. cudzoziemców, o 16 tys. więcej niż w 2013

8 www.e-hotelarz.pl

roku. Siłą rzeczy rośnie też liczba noclegów udzielanych obcokrajowcom. W 2013 roku było to blisko 12,5 mln, 600 tys. więcej niż w 2012. Do tego trzeba pamiętać, że są to goście najbardziej pożądani przez hotelarzy, bo płacący wyższe rachunki. Dlatego im więcej gości z zagranicy, tym lepiej się wiedzie hotelowi, stąd m.in. sukces 5-gwiazdkowych hoteli w Warszawie i głównych miastach. Popyt zagraniczny stanowi ok. 1/3 na polskim rynku hotelarskim, większość generują sami Polacy. A że gospodarka rozwija się dobrze, szczególnie jeśli spojrzeć na tle Europy, PKB stale rośnie w granicach 1-3 proc. i ma tendencję rozwojową, więc Polacy mają pieniądze, aby korzystać z hoteli. Do tego jest nakręcający je biznes, organizujący spotkania służbowe, delegacje, konferencje, seminaria itd. Generalnie więc polski rynek hotelarski wygląda dobrze, z rosnącą liczbą gości, stabilnie rozłożonym popytem między Polakami i  obcokrajowcami, który w  obydwu segmentach stale rośnie oraz nową i  nowoczesną bazą hotelową, która swoją jakością może zaliczać się do czołówki europejskiej. Ale życie nie jest takie proste.

Wyższe obłożenie, ale niższe stawki W 2013 roku obłożenie w polskich hotelach było wyższe o 5,5 proc. niż rok wcześniej, ale średnie ceny za pokój spadły o blisko 10 proc., a przychody z dostępnego pokoju prawie o 5 proc., gdyż porównywane były z rekordowymi dzięki mistrzostwom w piłce nożnej cenami z 2012 roku. W związku z tym musiał spaść też RevPAR, będący iloczynem obłożenia i średniej ceny. Ale dzięki wyższemu obłożeniu nie był on dramatyczny, a wrócił do swojego normalnego poziomu. Szczególnie kiepska była pierwsza połowa roku, co

www.e-restauracja.com


Raport z rynku HoReCa 2014

wiązało się też z niepewną sytuacja ekonomiczną w Polsce i w Europie. Ale w drugiej połowie roku widać już było odbicie, które pozwala bardziej optymistycznie spoglądać w przyszłość. Oczywiście jak zwykle najlepiej radziły sobie hotele warszawskie, które dostały jeszcze wzmocnienie w postaci dwutygodniowego szczytu klimatycznego w listopadzie. Tu stawki, mimo niewielkich spadków, utrzymywały się na przyzwoitym poziomie, a średnia cena za pokój wyniosła ok. 305 zł. Perspektywy dla rynku warszawskiego są jak najbardziej pozytywne, o czym świadczyć może choćby liczba inwestycji hotelarskich w stolicy. W ubiegłym

Liczba hoteli w Polsce

Narzędzia polityczne

5*

52

4*

289

3*

1165

2*

697

1*

217

Stan na 1 marca 2014. Źródło: „Hotelarz” na podstawie danych z Urzędów Marszałkowskich na stronie www.turystyka.gov.pl roku otworzył się hotel Hampton by Hilton, w tym roku otworzyć ma się kolejny Hampton oraz DoubleTree by Hilton, w  przyszłym 5-gwiazdkowy Renaissance.2014.pdf Dwa lata2014-03-17 temu sprzedany Andropol_Hotelarz 14:34:07 został Intercontinental za ponad 100

mln euro, w ubiegłym roku Bristol za ok. 60 mln euro. W tym roku dojdzie do kolejnych dużych transakcji na rynku. To najlepiej świadczy o  wierze inwestorów w ten rynek. Kraków jest najbardziej konkurencyjnym rynkiem w Polsce pod względem liczby hoteli, ale też i  naszą stolicą turystyczną, więc na brak gości nie narzeka. W ubiegłym roku był jedynym miastem w Polsce, w którym RevPAR wzrósł o 3,5 proc., a średnia cena spadła najmniej, bo tylko o 3 proc. (do 250 zł). Dzięki średniemu obłożeniu, nawet wyższemu niż w Warszawie, na poziomie 72,5 proc., miasto to notuje stabilne wyniki i udowadnia, że zasługuje na miano stolicy polskiej turystyki i hotelarstwa oraz na opinię jedynej rozpoznawalnej w Europie polskiej marki turystycznej. Dlatego mimo dużego zagęszczenia na rynku cały czas powstają tam nowe obiekty. Jednak aby przyciągnąć gości do siebie muszą się one coraz bardziej starać, bo tylko w tym roku ruszyły tam Puro i Golden Tulip, powstaje kompleks DoubleTree-Hampton by Hilton, Best Western, a przy lotnisku Pyrzowice – Hilton Garden Inn. Otwierają się kolejne hotele niezależne, które dominują w Krakowie, w przeciwieństwie do Warszawy, gdzie najmocniejszą pozycję mają hotele sieciowe. O trzecie miejsce pod względem rentowności prowadzenia hoteli rywalizują Wrocław i Poznań. Tak jak i inne miasta organizujące Euro 2012, odczuły one spadki wskaźników, oprócz obłożenia, które w stolicy Dolnego Śląska wzrosło o blisko 10 proc. Może Wrocław to największy beneficjent „efektu Euro”? W Trójmieście obłożenie wzrosło w stosunku do 2012 roku o 5 proc., ale za to mniej spadła średnia cena, dzięki czemu hotele w obydwu miastach odnotowały tylko nieznaczny spadek RevPAR w granicach 1-3 proc. Trójmiasto pod względem tego kluczowego wskaźnika osiąga najlepsze wyniki w Polsce R

www.e-restauracja.com

E

K

L

A

M

www.e-hotelarz.pl

A

9


Raport z rynku HoReCa 2014

PLANOWANE OTWARCIA HOTELI SIECIOWYCH Miasto

Liczba pokoi

Data otwarcia

NOWY SĄCZ Ibis Styles

57

II połowa 2014

INOWORCŁAW

WARSZAWA 365

II połowa 2014

Focus Hotel

35

Hampton by Hilton 300 Centrum

I połowa 2014

Royal Tulip

196

Renaissance

225

I połowa 2015

Raffles

100

2016

DoubleTree by Hilton Wawer

JURATA

Dr. Irena Eris SPA

Hilton Garden Inn Balice

2014/15

Best Western Q Premier

II połowa 2014 2014/15

WROCLAW 128

I połowa 2014

ibis Styles DoubleTree by Hilton

II połowa 2014 190

2015/16

POZNAŃ Puro Hotel

140

DeSilva

60 100

II połowa 2014 I połowa 2015 ŁÓDŹ

B&B Hotel

140

2015/16

Puro Hotel

150

2016/17

GÓRNY ŚLĄSK 46

2014/15

Katowice: Campanile- 200 Premiere Classe

2015

Sosnowiec: Mercure-ibis Styles

200

2015/16

Dąbrowa Górnicza: Holiday Inn Express

156

2015

Zabrze: Diament BYDGOSZCZ Mercure

90

II połowa 2014

Hampton by Hilton

130

2015

Ibis Styles

130

BIAŁYSTOK 2015

PŁOCK Best Western

84

I połowa 2014 SIEDLCE

ibis Styles

100

Best Western

30

2015

OPOLE I połowa 2014

JELENIA GÓRA Hampton by Hilton

118

10 www.e-hotelarz.pl

160

połowa 2014

SZCZECIN Dana

102

Diune Hotel

200

Grand Lubicz

310

II połowa 2014

KOŁOBRZEG połowa 2014

USTKA połowa 2014

ŚWINOUJŚCIE Baltic Park Molo

350

2015/16

Trzy Wyspy

155

II połowa 2015

Plaza by Condohotels

Gdynia: Courtyard by 200 Marriott

Katowice: Best Western

Warsaw Plaza

OSTRÓDA

TRÓJMIASTO Gdańsk: Puro Hotel

2014/15

WARSZAWA 2015

220

80

I WIĘKSZYCH NIESIECIOWCH

KRAKÓW

Best Western Q Premier

2015/16

POLANICA ZDRÓJ

DoubleTree by HiltonHampton by Hilton

Gromada

I połowa 2014

II połowa 2014

160

połowa 2014

SZKLARSKA PORĘBA Sun & Snow

200

2016/17

poza Warszawą, dzięki temu, że ma całkiem wysokie średnie ceny na poziomie 300 zł. A to z powodu mniejszej konkurencji hotelarskiej niż np. w Krakowie, chociaż obłożenie jest tam o 10 proc. większe niż w Gdańsku. Poznań ma od dawna ten sam problem, niskie obłożenie, mimo że całkiem wysoką średnią cenę za pokój, bo wiele z  nich sprzedaje się przy okazji imprez targowych. Podobnie i w ubiegłym roku hotele poznańskie mogły pochwalić się ceną wyższą niż w  Krakowie i  Wrocławiu, ale najsłabszą z dużych miast frekwencją na poziomie 50 proc. Gorzej z dużych miast jest tylko w  Łodzi, gdzie na niezbyt głęboki rynek, i  to praktycznie wyłącznie biznesowy, weszły w krótkim odstępie czasu DoubleTree by Hilton, Novotel, Holiday Inn i Tobaco Hotel, a planowane są B&B oraz Puro. Musiało się to zakończyć spadkiem cen i obłożenia, a więc i spadkiem RevPAR. Ale w Łodzi sytuacja przypomina trochę sytuację całego polskiego hotelarstwa: na średnio atrakcyjnym rynku powstało wiele dobrych hoteli, które dzięki swojej masie może stworzą nową jakość i przyciągną nowych gości i klientów konferencyjnych.

Czy grozi nadpodaż? Polskie hotelarstwo rozwija się dynamicznie z roku na rok, a ostatnich pięć lat to okres jego najbujniejszego rozwoju, gdy otwarto ok. 700 nowych hoteli. To jedna trzecia ówczesnej liczby obiektów. Dziś jest już ich ok. 2,3 tys. A nowe inwestycje pociągały za sobą modernizacje, remonty i rozwój hoteli już działających na rynku. Dzięki temu większość hoteli w  Polsce oferuje standard lepszy niż ich odpowiedników w innych krajach, w każdym segmencie. Tylko że teraz ta podaż musi znaleźć zaspokojenie w rosnącym popycie. Na szczęście zgodnie z  regułami ekonomii podaż nakręca też popyt, im lepsza baza i infrastruktura (a ta, czego by o niej nie mówić, znacząco się poprawiła przed Euro), tym więcej ludzi przyjeżdżać będzie turystycznie, aby

www.e-restauracja.com


Raport z rynku HoReCa 2014 10 NAJWIĘKSZYCH HOTELI OTWARTYCH W 2013 R. NAZWA

POKOJE

STANDARD

LOKALIZACJA

10 NAJWIĘKSZYCH HOTELI PLANOWANYCH W 2014 R. NAZWA

POKOJE

STANDARD

LOKALIZACJA

1.

Arłamów

254

4*

Arłamów

1.

DoubleTree by Hilton

365

5*

Warszawa

2.

Sound Garden

206

3*

Warszawa

2.

Hampton by Hilton

300

3*

Warszawa

3.

DoubleTree by Hilton

200

4*

Łódź

3.

Grand Lubicz

300

5*

Ustka

4

Golden Tulip Residence

196

4*

Gdańsk

4.

Diune

200

4*

Kołobrzeg

5.

Novotel

161

4*

Łódź

5.

Plaza by Condohotels

160

4*

Ostróda

6.

GrandHotel Tiffi

155

5*

Iława

6.

Warsaw Plaza Hotel

159

4*

Warszawa

7.

Mikołajki Resort by DeSilva

154

4*

Jora

7.

Best Western Plus Q

154

3*

Kraków

8.

B&B Hotel

140

3*

Wrocław

8.

Puro Hotel

140

4*

Poznań

9.

Puro Hotel

138

4*

Kraków

9.

ibis Styles

133

3*

Wrocław

10.

Focus

137

3*

Chorzów

10.

Best Western Q Premier

128

4*

Wrocław

10 NAJWIĘKSZYCH SIECI ZAGRANICZNYCH W POLSCE

Rosną hotele sieciowe

A branża w ubiegłym roku rozwijała się jak zwykle dynamicznie. Otwarto i ska1. ACCOR ok. 11 60 2014: ibis Styles we Wrocławiu, Mercure w Bydgoszczy tegoryzowano ponad sto obiektów, od tys. i Dosłońcu; 2015 – hotele w Białymstoku, Siedlcach, stolicy po regiony turystyczne, od Nowym Sączu, Sosnowcu 5-gwiazdkowych po 1-gwiazdkowe. 2. LOUVRE HOTELS GROUP 1903 16 Campanile i Premier Classe w Katowicach, Royal Tulip W  średnich miejscowościach bez w Juracie atrakcji turystycznych i w najlepszych 3. REZIDOR 1855 8 lokalizacjach w  centrach miast. 4. BEST WESTERN 1826 20 Nowe hotele we Wrocławiu, Krakowie, Opolu, Katowicach, Otwierano je wszędzie. Płocku Jak już od kilku lat, widoczny był rozwój 5. STARWOOD HOTELS 1518 6 globalnych sieci hotelarskich. W 2013 6. HILTON WORLDWIDE 1255 4 DoubleTree by Hilton Warszawie i Krakowie; Hampton by roku otwarto DoubleTree by Hilton Hilton Warszawa, Kraków, Jelenia Góra; Hilton Garden Inn w  Łodzi, Hamptony by Hilton Kraków Balice w Warszawie i Gdańsku, Golden Tulip 7. IHG 1099 6 Holiday Inn Express Dąbowa Górnicza w Krakowie i Gdańsku, Novotel w Łodzi, VIENNA HOTELMANAGEMENT 1050 5 8. Campanile w  Bydgoszczy, B&B we INTERNATIONAL Wrocławiu, kilka obiektów zostało Renaissance w Warszawie i Courtyard by Marriott w Gdyni 9. MARRIOTT INTERNATIONAL 754 2 przyłączonych pod marki Mercure, ibis Styles i Best Western. Z polskich sieci 10. B&B HOTEL 387 3 Łódź nowe obiekty otworzyły Puro POZOSTAŁE SIECI MIĘDZYNARODOWE: IBB (311,3), Hyatt (250,1), Scandic (220, 2), NH Hotels (100, 1) w  Krakowie, DeSilva w  Mikołajkach i Focus w Chorzowie. Ten rok zapowiada się jeszcze bardziej intensywnie pod tym względem. z  dreszczykiem emocji odkrywać „dziką Europę”, ale w  cywilizowanych warunkach. Jeszcze kilka lat temu można było tylko pomarzyć o takiej drodze Otworzyć się mają m.in. DoubleTree by Hilton w Wawrze, Hamptony by Hilton jak z  Warszawy do Berlina w  4-5 godzin, czy z  Wrocławia do Krakowa, w Warszawie i Jeleniej Górze, Hilton Garden Inn w Krakowie, Best Western a nawet trasa Warszawa-Gdańsk się znacznie poprawiła, choćby ze względu w Krakowie, Wrocławiu, Opolu i Płocku, ibis Styles we Wrocławiu, Mercure na większą liczbę alternatywnych dróg. Dworce PKP z  obsikanych bud w Bydgoszczy, Puro w Poznaniu i Gdańsku. Powstają m.in. Renaissance w Warszawie, DoubleTree by Hilton we Wrocławiu, DoubleTree i Hampton zmieniły się w pałace, lotnisk przybyło więcej niż chyba gdziekolwiek w Europie, a te istniejące podniosły standard do średnio-europejskiego poziomu. Gęsta w Krakowie, Courtyard by Marriott w Gdyni, kolejne Best Westerny, Mercure’y i tania sieć linii autokarowych stała się realną konkurencją dla innych środków i ibisy Styles, B&B w Łodzi, Holiday Inn w Dąbrowie Górniczej i sieć kilku Holiday Inn Express w największych miastach. transportu, tanie linie lotnicze zarabiają. Widać, że Polska się rozwija, więc nie dziwne, że przyciąga ruch biznesowy i turystyczny z zagranicy. Mimo to pojawia się obawa, czy taka liczba nowych obiektów, które wchoRozwój przez franczyzę dziły na rynek co roku, będzie w stanie znaleźć gości. A wiele hoteli niemało Sieci międzynarodowe rozwijają się w Polsce głównie przez franczyzę, bo zainwestowało, aby ich przyciągnąć. Odpowiedź jest prosta: jeżeli zostały jest to globalny trend w rozwoju firm. Do najaktywniejszych graczy na tym wcześniej dobrze przemyślane i zaprojektowane na podstawie analiz rynku, rynku należy Accor/Orbis (choć nowy prezes Accoru zmienił strategię grupy popytu i konkurencji, a budżet został stworzony według realnych założeń, to z asset light na ownership i rozwój przez własność, ale nie zmienia to planów powinny sobie poradzić. Na szczęście coraz więcej jest właśnie takich franczyzowych w Polsce), który pozyskał już kilkanaście hoteli pod rozwijainwestycji, a model „zarobiłem, to zbuduję dla żony hotel na działce” odchone w tym modelu marki Mercure i ibis Styles. I cały czas podpisuje nowe dzi powoli do lamusa, wraz z  rosnącą profesjonalizacją polskiej branży kontrakty. Druga pod względem przyłączanych hoteli jest sieć Best Western, hotelarskiej. która liczy już ponad 20 obiektów w najważniejszych miastach i cały czas SIEĆ

12 www.e-hotelarz.pl

POKOJE HOTELE OTWARCIA 2014/15

www.e-restauracja.com


Raport z rynku HoReCa 2014

103 MLN EURO – sprzedaż hotelu InterContinental Warszawa przez Warimpex i UBM funduszowi DEKA. 2012

niedawno otwarty Tobaco Hotel. Na Warmii i Mazurach, gdzie generalnie jest mało hoteli sieciowych, tylko w ostatnim roku otwarto trzy bardzo dobre obiekty, GrandTiffi, Marina Golf Club i  Mikołajki. Zresztą też uruchamiany w systemie condo.

OK. 60 MLN EURO – szacowana cena sprzedaży hotelu Bristol w Warszawie przez spółkę inwestycyjną związaną z dzierżawcą obiektu. 2013

Modne condo

NAJWIĘKSZE TRANSAKCJE HOTELOWE W POLSCE W LATACH 2011-2013

50 MLN EURO – sprzedaż hotelu Jan III Sobieski w przez fundusze finansowe i Warimpex norweskiej firmie Wenaasgrupen i zmiana marki na Radisson Blu. 2011 38 MLN EURO – sprzedaż hotelu Sheraton Kraków francuskimi emu funduszowi Algonquin.2013 19,5 MLN EURO – sprzedaż przez Orbis budynku hotelu Bristol brytyjskiej firmie inwestycyjnej Rosmarinum Investment. 2011 Ok. 15 MLN EURO (59 mln zł) – sprzedaż budynków hoteli Cracovia i Neptun przez Orbis spółce Echo Development. 2011 14 MLN EURO (56 mln zł) – sprzedaż hotelu Mercure Kasprowy przez Orbis funduszowi Bachleda Investment Group. 2012

rozwija się w kolejnych. Do grona liderów rynku pod względem aktywności należy też sieć Hilton Worldwide, która intensywnie rozwija się w Polsce już od kilku lat. W tym roku pod jej markami otwarto trzy hotele w Warszawie, Łodzi i Gdańsku. W tym roku otwierają się cztery kolejne: dwa w Warszawie, w  Krakowie i  Jeleniej Górze. Trwają przygotowania kolejnych inwestycji w Krakowie, Wrocławiu i Bydgoszczy. Aktywna jest też francuska Louvre Hotel Group, która pod markami Golden Tulip i Campanile uruchomiła w tym roku trzy hotele w Krakowie, Gdańsku i  Bydgoszczy, rok wcześniej Campanile i  Premier Classe we Wrocławiu. Planuje kolejne inwestycje w Katowicach i Zielonej Górze, poszukuje franczyzobiorców pod marki Golden Tulip, które rozwijane są m.in. przez strategiczną umowę z Qulia Development. Takie sieci jak Starwood (Sheraton, Westin, Luxury Collection, Aloft) Marriott International (Marriott Hotels, Courtyard, Renaissance) i  Carlson-Rezidor (Radisson Blu) rozwijają się głównie w wyższych segmentach 4-5-gwiazdkowych. Dlatego rozwijają się często przez umowy o  zarządzanie, które muszą być połączone z umową franczyzową. A i skala inwestycji w uruchomienie hoteli tych marek wymaga pieniędzy, które mogą wyłożyć tylko duzi gracze, jak firmy deweloperskie, fundusze nieruchomościowe i spółki celowe powoływane przez duże firmy.

Hotelarstwo polskie Ale polskie hotelarstwo to nie tylko sieci, ale też obiekty niezależne, które często swoją wielkością, jakością, pomysłem i wyposażeniem przewyższają hotele pod znanymi markami międzynarodowymi. W ostatnich latach najlepsze hotele, jakie otwierały się w Polsce, to Ossa k. Rawy Mazowieckiej, Krasicki w Lidzbarku Warmińskim, Narvil w Serocku, Arłamów w Arłamowie, tym roku otwiera się ogromny hotel Medical SPA Grand Lubicz w Ustce, a to tylko kilka przykładów. Dobrymi produktami są hotele polskich sieci condohotelowych Marine Hotel i Sand SPA w Kołobrzegu oraz Willa Port i Platinum w Ostródzie. A ich kolejne inwestycje: Baltic Plaza w Świnoujściu i Plaza w Ostródzie, mają szansę stać się jednymi z najlepszych i najbardziej obleganych hoteli w Polsce. O ile nie popełnią jakiegoś błędu. W  każdym większym mieście jest kilka dobrych hoteli niezależnych lub należących do polskich sieci, a konkurujących z hotelami zachodnich marek. W Warszawie to np. odnowiona Polonia czy butikowy Rialto. W Krakowie większość, na czele z  hotela generalnie mi braci Likus. We Wrocławiu nowatorskie Puro, w  Poznaniu City Park Hotel i  Blow Up. W  Trójmieście Gdańsk, Podewils czy Hanza. W Łodzi takim obiektem ma szansę stać się

14 www.e-hotelarz.pl

Budowa hoteli w systemie condo staje się ostatnio coraz powszechniejszym zjawiskiem. Pojęcie wprowadzone na polski rynek na dobre dopiero 4-5 lat temu, dziś święci triumfy w  branży hotelarskiej. Cały czas ruszają nowe inwestycje condohotelowe, w których główny właściciel sprzedaje poszczególne pokoje prywatnym osobom na własność. Mogą oni je potem traktować jako swój drugi dom wakacyjny, a mogą też oddać go w zarządzanie operatorowi i czerpać kilkuprocentowe zyski rocznie. Pierwsze ten model na nasz grunt z udanym efektem wprowadzały polskie firmy: Zdrojowa Invest i Condohotels Group, ale szybko ich śladami podążyły następne. Do grona dużych graczy dołączyła należąca do PKO BP Qualia Development, planująca uruchomić w  ramach condo siedem hoteli pod markami Golden Tulip, z czego dwa w Gdańsku i Międzyzdrojach już działają, a prace trwają przy budowie 5-gwiazdkowego Royal Tulip. Warszawski deweloper Arche uruchomił obok swojej siedziby condohotel oraz drugi w Łodzi Tobaco Hotel. Ostatnio ruszył blisko 200-pokojowy Aparthotel Invite we Wrocławiu. W condo-inwestycje wchodzą też obiekty już działające, które rozbudowują się o nowe części lub mają część pokoi w systemie condo, jak Nosalowy Dwór w  Zakopanem, Aquarius SPA w  Kołobrzegu, Mikołajki w Mikołajkach czy niektóre hotele w Krakowie. Minęły czasy, kiedy tego typu inwestycje rocznie można było policzyć na palcach obydwu rąk. Dzisiaj można odnieść wrażenie, że co druga inwestycja jest w systemie condo. Początkowo kojarzone głównie z miejscowościami turystycznymi, condohotele weszły też do dużych miast, często jako element portfolia dewelopera. Tego typu inwestycje powstają we Wrocławiu, Krakowie, Łodzi, a także w miejscowościach turystycznych jak Władysławowo, Świnoujście, Mielno, Kołobrzeg, Szklarska Poręba czy Zakopane. Ostatnio np. właściciel Kiermus. Dworku nad Łąkami na Podlasiu rozpoczął condoinwestycję w Dwór Chopina z 30 apartamentami, mieszczący się na terenie Rzeczpospolitej Kiemusiańskiej z własnymi granicami, dworem, karczmą, kasztelem, czworakami, rezerwatem żubrów i innych zwierząt oraz własną wódką Kiermusianką. Rozwój tego trendu można przypisać wcześniejszemu zaostrzeniu polityki kredytowej przez banki, szczególnie na projekty hotelowe, połączonemu z  zaoferowaniem atrakcyjnego narzędzia finansowego. Najwięksi gracze sprzedający w tym segmencie oferują zazwyczaj po 6-8 proc. gwarantowanych zysków rocznie przez pierwsze trzy lub cztery lata, tak że w  miarę szybko odzyskuje się ¼ sumy zapłaconej za pokój. Reszta rozliczana jest w systemie 50/50 proc. z wpływów hotelowych, co powinno zapewnić zwrot całej inwestycji w ciągu 10-12 lat. A potem można podpisać kolejną umowę z operatorem i czerpać sam zysk. Wraz z rozwojem rynku kolejne firmy próbują przebić standardowe oferty, gwarantując np. 7 proc. przez siedem lat. I w tym widać rosnącą konkurencję.

*** Rok 2014 jest pierwszym od trzech lat, który nie będzie wspomagany dużym wydarzeniem popytowym typu prezydencja UE, mistrzostwa w piłce nożnej czy globalna konferencja klimatyczna. Hotele będą musiały radzić sobie same. Jeżeli odnotują po raz kolejny wzrost liczby gości, powinien on się przełożyć na wzrost średnich cen, a w konsekwencji znaczący wzrost RevPAR. Wówczas będzie można uznać, że polskie hotelarstwo wykorzystało swoje szanse rozwoju i stworzyło profesjonalny produkt, który dobrze się sprzedaje.

www.e-restauracja.com


Raport z rynku HoReCa 2014

30 NAJWIĘKSZYCH GRACZY SIEĆ

LICZBA POKOI

LICZBA HOTELI

LOKALIZACJA HOTELI

1.ORBIS/ACCOR (Sofitel, Novotel, Mercure, ibis, Orbis Hotels) ok. 11 tys.

60

Główne miasta

2.HOTELE GOŁĘBIEWSKI

4

Mikołajki, Wisła, Karpacz, Białystok

3.LOUVRE HOTELS GROUP (Campanile, Premiere Classe, 1903 Golden Tulip, Tulip Inn)

16

Duże miasta

4.REZIDOR (Radisson Blu, Park Inn, Rezydent)

1855

8

Duże miasta

5.BEST WESTERN (Best Western, Plus, Premier)

1826

20

Cała Polska

6.STARWOOD HOTELS (Sheraton, Westin, Luxury Collection) 1518

6

Duże miasta

7.QUBUS HOTELS (Qubus)

1436

14

Duże i średnie miasta

8.SPÓŁDZIELNIA TURYSTYCZNA GROMADA (Gromada)

1432

11

Warszawa, Poznań, średnie i małe miasta

9.HILTON WORLDWIDE (Hilton, DoubleTree by Hilton, Hilton Garden Inn, Hampton by Hilton)

1255

8

Doubletree Łódź, Hampton Warszawa, Gdańsk

10.GRUPA HOTELI WAM (nazwy własne)

1213

16

Cała Polska

11.SATORIA (Best Western, RT, nazwy własne)

1107

6

Warszawa i Kraków

12.IHG (Intercontinental, Holiday Inn, Holiday Inn Express)

1099

6

Duże i średnie miasta

13.VIENNA HOTELMANAGEMENT (andel’s, Angelo, Chopin, Amber)

1050

5

Kraków, Łódź, Katowice i Międzyzdroje

14.GRUPA TRIP (nazwy własne)

793

4

Zakopane i Ossa

15.MARRIOTT INTERNATIONAL (Marriott, Courtyard)

759

2

Warszawa

16.ELBEST

674

7

Bełchatów i miejscowości turystyczne

2319

17.DIAMENT (Diament)

616

8

Śląsk i Wrocław

18.CENTRUM-HOTELE (nazwy własne)

561

4

Łódź

19.INTERFERIE (nazwy własne)

545

5

Miejscowości turystyczne

20.IMMOBILE (Focus)

531

4

Miasta

21.LIKUS HOTELE (nazwy własne)

528

6

Duże miasta

22.HOTELE WARSZAWSKIE SYRENA (Polonia, Metropol, 511 MDM)

3

Warszawa

23.DESILVA HOTELS (DeSilva, DeSilva Inn, by DeSilva)

490

5

Cała Polska

24.GRUPA ANDERS (nazwy własne)

451

4

Warmia i Mazury

25.HOTELE 500/JW CONTRUCTION (Hotele 500, Czarny Potok)

630

5

Trasy, Krynica Zdrój

26.B&B HOTEL

387

3

Warszawa, Wrocław, Toruń

27.ZDROJOWA INVEST (nazwy własne)

379

2

Kołobrzeg

28.B&D HOTELS (HP Park)

375

3

Wrocław, Poznań, Olsztyn

29.EUROPEJSKI FUNDUSZ HIPOTECZNY (nazwy własne)

355

4

Kazimierz Dln., Łeba, Bochnia, Worliny

30.DOBRY HOTEL (trzy pod marką Best Western, nazwy 311 własne)

7

Trójmiasto, Kraków

30.IBB

3

Poznań, Lublin, Gdańsk

311

POZOSTAŁE SIECI DZIAŁAJĄCE W POLSCE. Zagraniczne: Scandic (2 hotele),), Hyatt (1), NH Hotels (1); Polskie: Donimirski Boutique Hotels (4), SPA Dr. Irena Eris (2), Malinowe Hotele (2), Condohotels Group (2), PURO Hotels (2) Stan na 1 marca 2014

16 www.e-hotelarz.pl

www.e-restauracja.com


A K

L

A

M

OTWARCIA 2013

PLANY

Novotel Łódź; nowe hotele pod marką Mercure 2014 – ibis Styles we Wrocławiu, Mercure w Warszawie, Cieszynie, Krynicy, Piotrkowie, Wiśle, w Bydgoszczy; 2015 – hotele w Białymstoku, Siedlcach, Dosłońcach; ibis Styles w Wałbrzychu Nowym Sączu, Sosnowcu Golden Tulip w  Gdańsku; Tulip Inn w  Krakowie, Campanile w Bydgoszczy,

Campanile i Premiere Classe w Katowicach i Zielonej Górze, Royal Tulip w Juracie

Przyłączenie hoteli w Krakowie, Lublinie, Gdyni-Rumi, Piotrkowie Tryb., Modlinie

Nowe hotele we Wrocławiu, Krakowie, Opolu, Katowicach, Płocku

Otwarcie/sprzedaż hotelu Gromada Kraków DoubleTree by Hilton Warszawie i Krakowie; Hampton by Hilton Warszawa, Kraków, Jelenia Góra; Hilton Garden Inn Kraków Balice Zarządzanie przez swoją firmę operatorską kompleksem DoubleTree-Hampton by Hilton Kraków Przejście Holiday Inn Express Wałbrzych pod markę Holiday Inn w Dąbrowie Górniczej ibis Styles, wyjście HI Express Kraków z sieci Modernizacja hotelu Chopin

Renaissance w Warszawie, Courtyard by Marriott w Gdyni Park Hotel Diament Zabrze

Otwarcie hotelu w Chorzowie

Hotel w Inowrocławiu

prace nad hotelem Warszawa w Warszawie

Prace nad hotelem Warszawa w Warszawie

Otwarcie Mikołajki Resort by DeSilva, przejście DeSilva Airport Warszawa pod markę Mercure

DeSilva w Poznaniu i Opolu

Otwarcie hotelu w Szczecinie B&B Wrocław

Łódź 2014: Diune Hotel Kołobrzeg, 2015/16 Baltic Park Molo Śwonoujście

przyłączenie do sieci hotelu Różany Gaj w Gdyni przyłączenie do sieci Dworu Oliwskiego

www.e-restauracja.com

Best Western Q Wrocław, Kraków

R

E

HOTELARSKICH W POLSCE


Raport z rynku HoReCa 2014

Obłożenie wyższe,

przychody niższe Przychody hoteli w 2013 roku spadły przeciętnie ok. 5-7 proc., w zależności od lokalizacji. Obłożenie było wprawdzie wyższe, ale średnie ceny i przychód z dostępnego pokoju znacząco spadły po rekordowym roku 2012. Co wynika z analizy rynku? Janusz Mitulski

Wzrost gospodarczy w naszym kraju o ok. 3 proc. powinien przełożyć się na wzrost przychodów w hotelach o ok. 2-4 proc. rok do roku. Rok 2013 charakteryzował się bardzo słabym pierwszym półroczem (spadki RevPAR w niektórych miastach były dwucyfrowe) i zdecydowanie lepszymi wynikami w drugiej połowie roku 20 www.e-hotelarz.pl

Trójmiasto odnotowało wzrost na poziomie średniej krajowej, natomiast Warszawa wypadła najsłabiej, ale też rok wcześniej odnotowała największy wzrost wskaźników dzięki Euro 2012.  Średnia cena (ADR) spadła przeciętnie o blisko 10 proc. Większe spadki ADR odnotowano we Wrocławiu, Poznaniu i Warszawie. Najmniejsze w Krakowie i Trójmieście.  Przychód na pokój (RevPAR) spadł przeciętnie w kraju o blisko 5 proc. Największe spadki tego wskaźnika odnotowano w Warszawie i Wrocławiu, mniejsze w Trójmieście i Poznaniu. Kraków jako jedyny w kraju odnotował wzrost wskaźnika RevPAR w 2013 roku.

Co zaskoczyło pozytywnie Rok 2013 charakteryzował się bardzo słabym pierwszym półroczem (spadki RevPAR w niektórych miastach były dwucyfrowe) i zdecydowanie lepszymi wynikami w drugiej połowie roku. Analizując dane trzeba mieć na uwadze, że pierwsze półrocze 2013 porównywane jest do 2012 roku – a więc okresu, kiedy trwały przygotowania, jak i miała miejsce największa impreza sportowa – Mistrzostwa Europy w Piłce Nożnej. Co zaskoczyło pozytywnie w 2013 roku:  Lato było bardzo udanym okresem dla hoteli w miejscowościach wypoczynkowych – nad morzem, w górach i nad jeziorami. Wiele z nich odnotowało w  tym okresie najlepsze wyniki od wielu lat. Hotele w  Trójmieście przeżyły wręcz oblężenie, nie tylko ze strony turystów z  Obwodu Kaliningradzkiego, ale także ze strony Norwegów (zasługa dobrej siatki połączeń lotniczych Gdańska z portami lotniczymi wokół Oslo).

www.e-restauracja.com

FOT. archiwum

N

asze analizy i prognozy opieramy nie tylko o wyniki hoteli, do których mamy dostęp, ale przede wszystkim o dane międzynarodowej firmy analitycznej STR Global. W Polsce gromadzi ona dane z hoteli zlokalizowanych w  największych miastach, które reprezentują ok. 25 proc. podaży pokoi w naszym kraju. W przeważającej mierze są to hotele sieciowe, a więc obiekty które z reguły osiągają wyniki o 10-15 proc. lepsze od hoteli niezależnych. Jeśli spojrzymy na dane firmy STR Global, wyłania się następujący obraz roku 2013 w branży hotelowej:  Obłożenie w Polsce wzrosło przeciętnie o 5,5 proc. Większa dynamika wzrostu obłożenia miała miejsce we Wrocławiu, Poznaniu oraz Krakowie.


Raport z rynku HoReCa 2014 z segmentu ekonomicznego. Zakładamy, że ten trend utrzyma się jeszcze przez  Kongres Klimatyczny w Warszawie, który odbywał się 11-22 listopada. najbliższe 2-3 lata. Zapewnił on bardzo wysokie ceny i  obłożenie w  tym okresie, dodatkowo poszerzone o dwa weekendy (wielu uczestników przyjechało wcześniej), które z reguły są puste w tym okresie roku. Dodatkowo kongres miał wpływ na lepsze Co się wydarzy w roku 2014? wyniki hoteli już w październiku, gdyż wiele osób w obawie o brak pokoi i ich W  2014 roku można spodziewać się wzrostu średnich cen o  kilka procent wysokie ceny przełożyło swoje wyjazdy i organizację imprez właśnie na wczew Krakowie i Trójmieście. Kraków wyróżniał się będzie trzema źródłami przyśniejszy miesiąc. Mimo kongresu, hotele w  Warszawie nie odrobiły strat chodów – gości biznesowych, których przyciągają inwestycje w centra usług, z pierwszego półrocza i wiele z nich zakończyło rok z wynikiem poniżej osiągości leisure – tradycyjny segment, który zawsze dominował w mieście, a teraz gniętego w 2012. dojdą do nich goście MICE po otwarciu centrum kongresowego ICE w Krakowie  Okres Bożego Narodzenia oraz Nowego Roku (można było mieć dwa oraz nowych terenów targowych. tygodnie wolnego biorąc kilka dni urlopu) zapewnił W  Warszawie dojdzie w  roku 2014 i  pierwszym Hotele otwarte w roku 2013 w wybranych ponownie wysokie obłożenie i dobre wyniki hotelom kwartale 2015 łącznie ponad 900 nowych pokoi (Double miastach Polski w górach i miejscowościach wypoczynkowych. Tree by Hilton w  Wawrze, Hampton by Hilton przy W 2013 widoczne było spowolnienie w inwestycjach Dworcu Centralnym, Plaza Hotel przy ul. Poleczki, Warszawa 3 508 hotelowych, które ma miejsce od końca 2012 roku rozbudowa Airport Hotel Okęcie i  otwarcie w  2015 Kraków 2 224 Renaissance by Marriott na Okęciu), co może zahai będzie obserwowane do końca tego roku, jeśli chodzi Trójmiasto 3 324 mować wzrost cen. Czy rosnące obłożenie w drugiej o liczbę otwarć nowych obiektów. Wynika to z bardziej Wrocław 2 153 połowie 2013 roku daje podstawy do wniosków, iż restrykcyjnej polityki kredytowej prowadzonej przez Poznań 1 24 nowa podaż zostanie szybko zagospodarowana przez banki. Również sami inwestorzy coraz częściej są Łódź 5 564 rynek? To pytanie pozostaje otwarte. Na pewno ostrożni i jeśli nie mają pewności sukcesu, to rezygnuKatowice 0 0 w okresie letnim będzie jeszcze silniejsza walka cenoją z  inwestycji. Natomiast w  2014 znacznie więcej wa o gościa. Również w segmencie MICE dojdzie do projektów będzie na etapie projektowania. Szczecin 0 0 walki między nowym obiektem w Wawrze a hotelami W roku 2013 rosła sukcesywnie liczba hoteli siecioBiałystok 1 24 w centrum. wych, głownie w ramach marek Accoru, Best Western, Rzeszów 1 73 Hilton Worldwide i Louvre Hotels Group, ruszyły też We Wrocławiu podaż 140 pokoi hotelu B&B w grudniu Razem 18 1 894 nowe obiekty sieci B&B, Puro i Diament. Niskie średoraz otwarcie w kwietniu 2014 Best Western Plus Q Źródło: Horwath HTL nie ceny powodują, iż gros inwestycji to hotele Hotel może zahamować dynamikę wzrostu średniej R

GASTRO POS

SPRAWDZONE ROZWIĄZANIE W ZUPEŁNIE

NOWEJ ODSŁONIE

GASTRO SZEF

miniPOS

Softech Sp. z o.o. ul. Palisadowa 20/22 01-940 Warszawa

K

L

AMA

Najpopularniejszy system gastronomiczny na rynku

Oparty na ponad 20 letnim doświadczeniu

GASTRO FINANSE

www.e-restauracja.com

E

mojeGASTRO

Sprawdzony już przez ponad 10 tys użytkowników

tel. 22 610 77 42 mail: info@gastro.pl

www.e-hotelarz.pl

21


Raport z rynku HoReCa 2014

ROK 2013 W DANYCH 2013

Zmiana 2013/2012

2013

Obłożenie

R

E

Zmiana 2013/2012

2013

ADR w zł

Zmiana 2013/2012

RevPAR w zł

Polska

63,60%

5,50%

262,34

-9,60%

166,83

-4,70%

Warszawa

71,80%

3,70%

305,55

-12,70%

219,37

-9,50%

Kraków

72,40%

6,60%

251,43

-3,00%

181,92

3,40%

Wrocław

60,20%

9,90%

206,7

-11,80%

124,49

-3,00%

Poznań

50,80%

7,50%

257,23

-13,30%

130,58

-6,80%

cen i znaczące odbicie po wojnie cenowej, która rozgorzała, gdy w krótkim czasie otwarto Angelo, Best Western Premier i kilka obiektów w miastach sąsiadujących w  Katowicami. Z  kolei hotele w górach już dzisiaj szacują, że brak śniegu spowodował iż sezon zimowy 2013/2014 będzie jednym z najgorszych w ostatniej dekadzie.

Z perspektywy makro

Na rok 2014 Międzynarodowy Fundusz Walutowy prognozuje wzrost PKB w Polsce o 2,8 proc., a bank Trójmiasto 62,00% 5,10% 299,39 -5,80% 185,52 -1,00% HSBC podaje, że nawet o  3 proc. Będzie to po Źródło: STR Global części spowodowane wzrostem PKB w Niemczech (prognozy mówią o dynamice 1,4 proc. w 2014) ceny, jaką obserwowaliśmy w II połowie 2013. Z kolei sytuację w Poznaniu oraz w krajach strefy euro o ok. 1,1 proc. w 2014 (prognoza Komisji Europejskiej). może odmienić decyzja o  ulokowaniu na obrzeżach miasta nowej fabryki Dodatkowo w  ostatnich miesiącach 2013 roku polski rząd podjął decyzje Volkswagena. Bez tego trudno będzie uzyskać w tym mieście wzrost cen. o wydłużeniu funkcjonowania Specjalnych Stref Ekonomicznych do roku 2026. Łódź, która doświadczyła wysypu nowych hoteli w ostatnich dwóch latach, Warunkiem zwolnienia jest uzyskanie pozwolenia do 30 czerwca bieżącego jest w sytuacji zbliżonej do tej sprzed dziesięciu we Wrocławiu w segmencie roku, co spowoduje, iż w tym okresie będziemy świadkami ogłaszania wielu 4-gwiazdkowym czy w Warszawie w segmencie 5-gwiazdkowym. Miasto nowych projektów lub decyzji o  rozbudowie istniejących fabryk. To z  kolei powinno skutkować nowymi inwestycjami w SSE przez kolejne 24 miesiące. musi podjąć zdecydowane kroki w celu pozyskania nowych inwestycji, a przede Że tak może być, wskazują informacje opublikowane przez „Rzeczpospolitą”, iż wszystkim promocji miasta w obszarze turystyki oraz jako destynacji MICE. wartość zapowiadanych inwestycji w 2013 wzrosła o 1,5 mld zł rok do roku. Z kolei w Katowicach branża czeka na otwarcie Międzynarodowego Centrum Dzięki nowym projektom ma powstać ok. 8 tys. miejsc pracy. Z kolei liczba Konferencyjnego przy Spodku, siedziby Narodowej Orkiestry Polskiego Radia wydanych zezwoleń wzrosła o 50 proc. i Nowego Muzeum Śląska, bez których trudno liczyć na silną zwyżkę średnich Niepokoić może spadająca liczba samochodów produkowanych w  Polsce. K L AMA Niestety jest to skutkiem podjęcia decyzji o wycofaniu z produkcji w naszym kraju najpopularniejszego modelu Fiata. Wszyscy czekają na zapowiedzianą informację o budowie przez VW kolejnej fabryki samochodów w Polsce. Optymizmem napawają również wstępne dane podane przez Ministerstwo Sportu i Turystyki, o tym, że liczba turystów zagranicznych odwiedzających Polskę w 2013 roku była wyższa o 7 proc. i wyniosła ok. 15,8 mln osób, a ich wydatki wzrosły o 11,5 proc. i wyniosły ok. 39,8 mld zł. Jeśli dodać do tego informację ogłoszoną przez portal Zoover, że Kraków został wybrany najlepszym miastem w Europie dla turystów, bijając m.in. Rzym, Wenecję i Sewillę, to widać, że Polska zaczyna odczuwać pozytywne efekty UEFA Euro 2012. A pamiętać trzeba, że jesienią będziemy gospodarzami kolejnej ważnej imprezy sportowej – Mistrzostw Świata w Piłce Siatkowej Mężczyzn, której mecze przez trzy tygodnie odbywać się będą w siedmiu miastach Polski.

Pozytywne sygnały Podsumowując, mamy rosnące obłożenie w hotelach, co należy odbierać jako pozytywny sygnał, gdyż bez wzrostu obłożenia nie można liczyć na wzrost cen. Mamy sygnały o wzroście gospodarki w Polsce i krajach strefy euro, a dodatkowo powinniśmy spodziewać się nowych inwestycji w SSE. Jeśli dodamy do tego, że rok 2014 będzie kolejnym i chyba już ostatnim rokiem, gdy otworzy się mniejsza liczba hoteli w  porównaniu do roku poprzedniego, to wszystko wskazuje na to, iż hotelarze mogą liczyć na wzrost przychodów. Ale czy na pewno tak będzie? Generalnie, wzrost gospodarczy w  naszym kraju o  ok. 3 proc. powinien przełożyć się na wzrost przychodów w hotelach o ok. 2-4 proc. rok do roku. Pewne jest, że sytuacja hotelarzy nie wszędzie będzie taka sama. Dodatkowo rosnąca od lat podaż aparthoteli nie będzie ułatwiać życia hotelarzom. Zapowiada się lepszy rok, jednakże bez silnej kontroli kosztów i optymalizacji działalności operacyjnej trudno będzie liczyć na poprawę zysków. Janusz Mitulski. Partner HTL Polska

22 www.e-hotelarz.pl

www.e-restauracja.com


Raport z rynku HoReCa 2014

Będzie rekord

transakcyjny? Rok 2013 był czasem wyjątkowo ciekawym na polskim rynku hotelowym. Pierwsza połowa była dosć rozczarowująca dla hotelarzy, jednak druga przyniosła znaczące ożywienie. W przypadku Warszawy istotnym bodźcem rozwojowym był Światowy Kongres Klimatyczny w listopadzie. Adam Konieczny

Co się wydarzyło? W 2013 byliśmy świadkami otwarcia kilku istotnych obiektów hotelowych. W Warszawie rozpoczął działalność m.in. hotel Sound Garden będący częścią większego parku biznesowego grupy SwedeProp przy ulicy Żwirki i Wigury oraz pierwszy w stolicy hotel Hampton by Hilton, którego inwestorem jest spółka Port Hotel. W okolicy lotniska w budowie pozostaje hotel Renaissance by Marriott oraz nowe skrzydło Airport Hotel. W Krakowie otwarty został m.in. wyczekiwany, drugi w Polsce hotel inteligentnej sieci Puro zlokalizowany naprzeciwko Galerii Krakowskiej, a także hotel Golden Tulip grupy Louvre Hotels. A planowane są otwarcia hoteli Best Western, DoubleTree by Hilton, Hampton by Hilton i Hilton Garden Inn. Dużo otwarć miało miejsce w Łodzi – Double Tree by Hilton, Tobacco Hotel oraz Novotel. Spowodowało to istotne zawahanie popytowo-podażowe w mieście oraz walkę cenową. W dalszej przyszłości w mieście planowane jest otwarcie hoteli sieci B&B i Puro. W Trójmieście otwarty został condohotel grupy Qualia działający pod marką Golden Tulip Residence, hotel Hampton by Hilton na lotnisku, a wcześniej Mera Hotel Spa w Sopocie. We Wrocławiu zadebiutował hotel budżetowy francuskiej sieci B&B. W Bydgoszczy ruszył 10. hotel Campanile grupy Louvre, a w tym roku ruszyć ma 18. hotel pod marka Mercure. W Chorzowie zaczął działać piąty hotel

24 www.e-hotelarz.pl

sieci Focus. Sieć DeSilva uruchomiła swój pierwszy obiekt stricte wypoczynkowy w Mikołajkach. Warto zauważyć, że zmieniają się trendy lokalizacji hoteli i coraz częsciej są one elementem większego założenia wielofunkcyjnego, takiego jak centrum handlowe czy park biurowy. Przykładami takich projektów są np. Nowe Centrum Sopotu, Galeria Metropolia w  Gdańsku czy Poznań City Centre. W ramach tego typu kompleksów działają np. Sound Garden i Holiday Inn Express w Warszawie czy Hilton Garden Inn w Rzeszowie, a działać będą m.in. DoubleTree by Hilton i ibis Styles we Wrocławiu, Courtyard by Marriott w Gdyni czy ibis Styles w Białymstoku.

Co się wydarzy? W 2014 planowanych jest wiele otwarć w segmentach 2-4 gwiazdki. Otworzyć ma się m.in. największy w  Europie hotel Hampton by Hilton w  centrum Warszawy, Best Western i Hilton Garden Inn w Krakowie, Best Western i ibis Styles we Wrocławiu, Puro i DeSilva w Poznaniu, Hampton by Hilton w Jeleniej Górze. Rozpocznie się także budowa hotelu B&B w  Łodzi. W  segmencie wyższym nastąpić ma otwarcie Double Tree by Hilton w Warszawie. W budowie są m.in hotel Puro w Gdańsku oraz Courtyard by Marriott w Gdyni, 5-gwiazdkowy Raffles w budynku Hotelu Europejskiego w Warszawie. Jest również szansa na dokończenie przez holding Liwa hotelu Warszawa. Ogłoszona została informacja o rozpoczęciu budowy hotelu Double Tree by Hilton we Wrocławiu (OVO), Holiday Inn w Dąbrowie Górniczej oraz Moteli One w Warszawie i Krakowie. W obszarze rozwoju franczyzy najszybciej rozwijającą się siecią w Polsce pozostaje Orbis z markami Accoru, a afiliacji – Best Western. W przypadku nowych projektów deweloperskich liderem pozostaje grupa Hilton. Ale również inne sieci, nie mające swoich działów rozwoju w  Polsce, myślą poważnie o  naszym kraju. Starwood chciałby wprowadzić na polski rynek swoją średnią markę Aloft inspirowaną starszą

www.e-restauracja.com

FOT. ARCHIWUM

P

atrząc na wskaźniki hotelowe widać wyraźnie, że w 2013 roku w dużych miastach rosło przede wszystkim obłożenie (w niektórych obiektach nawet o kilkanaście procent), natomiast średnia cena była na poziomie z roku 2012 lub niższa. Przyniosło to więc umiarkowany wzrost RevPAR w  porównaniu z  2012 rokiem. Jedną z  przyczyn wzrostu obłożenia jest niewątpliwie efekt marketingowy Euro 2012. Przyczynił się do niego również rozwój niskokosztowych połączeń lotniczych, a w przypadku Trójmiasta także ułatwienia wizowe z Obwodem Kaliningradzkim.


Raport z rynku HoReCa 2014

siostrą – W Hotels, szczególnie w takich lokalizacjach jak Warszawa, Kraków, Wrocław czy Gdańsk. Również Rezidor planuje rozwój swojej marki ze średniego segmentu Park Inn by Radisson, który do tej pory istnieje tylko w Krakowie. Nie wyklucza także wprowadzenia na rynek swojej nowej marki – Radisson Red. Hyatt, który znika z budynku na Belwederskiej w Warszawie, nie chce znikać z  Polski. Ambicją grupy jest zarządzanie 4-gwiazdkowymi hotelami Hyatt Place w centrach największych polskich miast. Hiszpanie z NH, którzy do tej pory posiadali tylko hotel w  Poznaniu, a  w  ostatnich latach przechodzili głęboką restrukturyzację, chcą być obecni także w innych polskich miastach, w szczególności w Warszawie i w Krakowie. O Polsce myślą również inne sieci hiszpańskie, takie jak Melia czy Barcelo. Poza Motelem One, który pracuje już nad dwoma projektami w Polsce, także inne niemieckie sieci myślą poważnie o  naszym rynku. W  szczególności Steigenberger ze swoją 3-gwiazdkową marką InterCityHotel. Rozwojem w Polsce jest również zainteresowana grupa Worldhotels, będąca zarówno afiliacją, franczyzodawcą jak i dostawcą technologii dla hoteli.

Rośnie zainteresowanie dużych funduszy Pod koniec 2013 roku rynek odnotował również dwie istotne transakcje na rynku inwestycyjnym – sprzedaż hotelu Bristol Luxury Collection w Warszawie

oraz hotelu Sheraton w Krakowie. Poprawa wskaźników hotelowych, coraz więcej hoteli sieciowych oraz wyższe ceny nieruchomości na kluczowych europejskich rynkach takich jak Londyn, Paryż czy Monachium powodują, że duża grupa inwestorów coraz bardziej interesuje się zakupem istniejących obiektów w  Polsce. Do tej pory dominowali inwestorzy zainteresowani głównie umowami najmu, teraz również hotele działające na umowach zarządzania są w sferze ich zainteresowań. Rok 2014 może być rekordowy pod względem liczby transakcji inwestycyjnych w  sektorze hotelowym. Oczywiście wiele zależy od uwarunkowań politycznych i ekonomicznych. W polskich miastach powtają instytucje kultury, które dają szansę na dalszy wzrost liczby gości hoteli w  2014 roku oraz latach kolejnych. Do takich instytucji zaliczyć można Muzeum Historii Żydów Polskich w  Warszawie, Europejskie Centrum Solidarności w Gdańsku czy Narodowe Forum Muzyki we Wrocławiu. Także poprawa infrastruktury drogowej i kolejowej zachęci do weekendowych wyjazdów. Przełomowe może się stać uruchomienie pociągu pendolino w grudniu 2014 i skrócenie czasu przejazdu z Warszawy do Gdańska poniżej trzech godzin. Rok 2014 zapowiada się więc bardzo ciekawie. Adam Konieczny. Country Head Poland w firmie consultingowej Christie + Co R

E

K

L

A

M

A

Nowy serwis on-line do zarządzania zakupami w branży HoReCa. Zapraszamy do rejestracji na www.madrezakupy.pl www.e-restauracja.com Wyszukuj, Optymalizuj, Oszczędzaj www.e-hotelarz.pl 25


Nie ma wątpliwości, że branża hotelowa w zdecydowanej większości miast Polski ma za sobą dobry rok 2013. Osiągnięte przez hotele wyniki kształtują się na podobnym poziomie, jak to miało miejsce w roku 2012, a pamiętać należy, że nie mieliśmy w Polsce tak dużych i ważnych wydarzeń ogólnokrajowych jak prezydencja w UE czy UEFA Euro 2012, które są nieocenionym generatorem popytu na usługi hotelowe.

D

AMA L K E

rozwija się dobrze

R

RYNEK

Alex Kloszewski

obre wyniki możemy zawdzięczać dynamicznemu rozwojowi sektora BPO (business process outsourcing), kreującemu popyt w segmencie gości biznesowych (w szczególności w Krakowie, Szczecinie i Łodzi), inwestycjom w drogi, lotniska i kolej zrealizowanym dzięki funduszom unijnym, wciąż trwającemu efektowi „halo” i promocji Polski dzięki Euro 2012 oraz stabilnemu wzrostowi gospodarczemu naszego kraju.

Warszawa i Kraków Wyniki dla hoteli 5-gwiazdkowych w Warszawie kształtowały się na poziomie 98 euro ADR i 78,5 proc. poziomu obłożenia, w segmencie 4-gwiazdkowym było to odpowiednio 81,5 euro i 73,3 proc. Czyli w porównaniu do roku 2012 średnie ceny były nieco niższe, ale obłożenie wyższe. Otwarcie nowych hoteli (SoundGarden, Hampton by Hilton) oraz trwająca realizacja kolejnych inwestycji (DoubleTree by Hilton, Hampton by Hilton, Renaissance by Marriott) przez kilka miesięcy zamiesza w stawkach ADR oferowanych przez hotele ze średniego i wysokiego segmentu. Nie przewidujemy jednak długofalowych spadków wyników hoteli. Kraków dzięki dynamicznemu rozwojowi sektora BPO oraz bogactwu oferty kulturalnej staje się jedną z topowych destynacji całorocznych w Polsce. Działające tu hotele 5-gwiazdkowe zakończyły rok ze średnim ADR na poziomie 94 euro i średnim obłożeniem około 74 proc. Segment 4-gwiazdkowy – odpowiednio 71,5 euro i 73 proc. Były to wyniki zbliżone do tych z 2012 roku. Zakończenie budowy Centrum Targowego Expo oraz centrum kongresowego ICE niewątpliwie pozytywnie wpłynie na poziom sprzedaży pokoi w mieście, co przełoży się na wzrost wyników hoteli w 2014 roku.

FOT. archiwum

Reszta Polski Dobry rok mają za sobą także Trójmiasto, Szczecin i Wrocław. Dla Łodzi i Poznania był to rok raczej umiarkowany. W pierwszym przypadku wiązało się to z dużym wzrostem podaży pokoi w ostatnim okresie (Holiday Inn w 2012 r., DoubleTree by Hilton, Novotel, Tobacco w 2013 roku), w drugim ze wzrostem konkurencji podaży nowoczesnych produktów targowych w innych regionach i niewystarczającą działalnością promocyjną ze strony Poznania. Przewidujemy, że przy skutecznym działaniu samorządów, szczególnie w zakresie promocji i tworzenia przyjaznego środowiska do inwestowania, rynek hotelowy w kolejnych latach będzie się cieszył dobrymi wynikami. Do Polski wejdą nowe marki (np. Aloft, Moxy), a te już obecne będą kontynuować swoją ekspansję (m.in. Hampton by Hilton, Puro, Best Western). Ponadto możemy spodziewać się kolejnych transakcji, szczególnie w dużych miastach.  Alex Kloszewski. Managing partner w Hotel Professionals

www.e-restauracja.com

www.e-hotelarz.pl

23


Raport z rynku HoReCa 2014

Polskie restauracje przeskoczyły jeden etap.

Niestety

Obserwując przez lata rozwój rynku restauracyjnego na całym świecie, da się zauważyć, że nasz kraj rządzi się swoimi prawami. Właśnie tak można określić to, co dzieje się z polską gastronomią przez ostatnie kilka lat. Okazuje się, że polskie restauracje przeskoczyły jeden etap – bardzo ważny dla poprawnego funkcjonowania tego rynku.

Anna Dębska

Nowi restauratorzy otwierają lokale, które przede wszystkim mają się czymś wyróżnić – nazwą, rodzajem jedzenia, sposobem jego przygotowania, podania, czy też modnym trendem powielanym w co trzecim lokalu – rzadko jakością 26 www.e-hotelarz.pl

jomość najlepszych restauracji słynących z szefa kuchni o  światowej renomie. No i oczywiście nazwisk, bo jeszcze do niedawna to one tworzyły wysoki standard sztuki kulinarnej. Posiadanie znanego nazwiska w tej branży zobowiązywało – do jakości, do pomysłowości, zaspokajania ambicji najbardziej wyczulonych na smaki. Ta grupa gości, która wyznaczała swoją obecnością trendy restauracyjne, nie miała problemu z tym, że stolik trzeba rezerwować z półrocznym wyprzedzeniem, czy z podróżowaniem na drugi koniec kontynentu tylko po to, by spędzić w  wybranej restauracji jeden wieczór.

To nie telewizja tworzy dobrego kucharza Niestety, w Polsce ten okres został zupełnie pominięty w  kwestii rozwoju sztuki kulinarnej. Trudno mówić o  znanych nazwiskach w  polskim świecie kulinarnym, bo to nie telewizja czyni kucharza cennym. Podobnie jest, gdy odrzucimy nazwiska znane przede wszystkim z kulinarnych show, które, tuż obok mody na śpiew i taniec, zdobyły uznanie Polaków. Co się stało w Polsce? Były czasy restauracji, znane sprzed kilkudziesięciu lat – chodziło się tam, jadło, do takich lokali specjalnie się „wychodziło”. Są jeszcze miejsca, które pamiętają tamte czasy, ale coraz częściej, jeśli nie są wstanie utrzymać się ze styp, przegrywają wojnę o klienta i zostają w nich tylko szare firanki na oknach. Natychmiast po tym okresie Polacy zachwycili się się możliwością przełożenia podróży na talerz – wybuchła moda na najbardziej egzotyczne smaki, jedzenie sprowadzane z drugiego końca świata, a boom gospodarczy pozwalał na płacenie cen, które nie były małe. Ale

www.e-restauracja.com

FOT. ARCHIWUM

W

wielu krajach jeszcze do niedawna lokale można było podzielić na dwie grupy. Pierwsza to te ambitne, z wysokiej klasy obsługą, cenionym szefem kuchni, dążące do perfekcji, zatem pożądane i modne. Druga grupa to, krótko mówiąc, „pozostałe”, czyli miejsca, gdzie najzwyczajniej w świecie jadło się posiłki i o czymkolwiek związanym z kulinarną modą nie było mowy. Ale wbrew pozorom te pierwsze miały ogromny wpływ na pozostałe lokale. Przez fakt, iż z każdym dniem, odkąd rynek zaczęły zdobywać restauracje z gwiazdkami Michelina, nagrodami kulinarnymi oraz wyróżnieniami znanych i cenionych krytyków, rodziła się świadomość ludzi, jak ważna jest jakość i smak dań. I to właśnie w tym czasie zaczynali oni rozumieć, jak każde danie powinno być przygotowane i czego wymagać od podanego posiłku. Tak więc nawet te lokale, nigdy nie pretendujące do miana „najlepszych w  swojej kategorii”, wiedziały, że muszą walczyć, bo świadomy gość chce tego, co najlepsze. W tym czasie dla każdego miłośnika kulinariów ważna była zna-


A M A L K

Co się dzieje teraz? Nowi restauratorzy otwierają lokale, które przede wszystkim mają się czymś wyróżnić – nazwą, rodzajem jedzenia, sposobem jego przygotowania, podania, czy też modnym trendem powielanym w co trzecim lokalu – rzadko jakością. Zapominają, że to trudny i wymagający biznes. Okazuje się, że etap chęci zdobycia nagród, pozytywnych opinii cenionych krytyków (których w Polsce również brak, bo do oceny zabrali się wszyscy, z impetem napadając na fora internetowe, jako znawcy absolutnie najwyższej sztuki kulinarnej), zupełnie nas ominął, z bardzo rzadkimi wyjątkami. Restauracje nie zdążyły zrozumieć, jak ważna jest jakość, smak i sposób aranżacji całego posiłku, łącznie z wyglądem wnętrza, czy zachowaniem obsługi. Ważniejsza okazała się moda. I tak doświadczamy bardzo żenującego etapu rozwoju rynku restauracyjnego, który w banalny sposób pokazuje, jak szybko dane lokale będą się zamykać. Taka sytuacja: centrum Warszawy, modna knajpka w zatłoczonym fragmencie dzielnicy, dziesiątki ściśniętych obok siebie krzesełek, leżaczków. Tłum. Wydawałoby się – cud biznes. Ale jak się dobrze przyjrzeć, ten tłum siedzi grupą przy jednej kawie, kolejny stolik – paczka frytek, a przy jeszcze jednym z nich bardzo smutny pan z resztką śniadania w postaci jednego jajka na miękko, tuż za nim inny podnosi do ręki bagietkę, którą fotografuje na tle miejsca, w  którym jest, by jak najszybciej zameldować się na Facebooku, że właśnie odwiedził to modne i znane miejsce. Często są to nawet miejsca polecane, bo przecież tak jak kiedyś o każdego gościa walczyło się smakiem i uprzejmością, dziś daje się mu jakąś gratyfikację za napisanie pozytywnego komentarza na portalu społecznościowym. I tak ten tłum w samym środku miasta okazuje się warty dla restauratora-biznesmena tyle co like kupiony na Facebooku. Czyli nic. Bo dziś to miejsce jest polecane za pieniądze, a jutro nikt o tej restauracji nie będzie słyszał. I ten sam tłum, który głównie siedzi, a mniej konsumuje, przeniesie się dwie uliczki dalej, gdy sąsiad zapłaci więcej za posty i bardziej modne okaże się miejsce z różowymi stolikami zamiast białych. A i tak sztuką pozostanie wydanie pieniędzy maksymalnie na wodę, bo nie o jedzenie przecież chodzi.

E

Jakości nie mierzy się facebookiem

R

w końcu nastał kryzys, który w bardzo szybkim tempie zweryfikował ceny w restauracjach i zmusił niektóre do zakończenia działalności. Zresztą ich wyjątkowość, wraz z częstszym spędzaniem przez Polaków wakacji poza krajem, przestała być już tak ciekawa.

Trzeba wrócić do korzeni Gdzie zatem zniknął etap, w którym do restauracji chce się pójść dla towarzystwa, smaku, atmosfery, miłego wieczoru czy przyjemnej przerwy w porze lunchu, z kartą menu, która nie zrujnuje portfela, jeśli gość będzie chciał normalnie zjeść, a nie tylko napić się wody czy liznąć jednego tosta? Restauratorzy często narzekają, że biznes im się nie udaje. Ale właśnie z  tego powodu, że dziś ważniejsze jest poddawanie się trendom, krytykowanie na forum publicznym miejsc, polecanie sobie nawzajem restauracji, które nigdy nie zdobyły prawdziwego uznania, tylko zwyczajnie je kupiły. Otwiera się coraz więcej restauracji w  każdej okolicy, a coraz mniej jest godnych uwagi. Bo nawet jeśli gość je z jakiegoś powodu odwiedzi, to najczęściej tylko raz, gdyż dane miejsce zupełnie nie zapadło w pamięć albo jest tak drogie, niesmaczne i  – paradoksalnie – oblegane jednocześnie, że nawet za darmo nie chcielibyśmy do niego wrócić. Drodzy restauratorzy. Jeśli chcecie, by wasz biznes się udał, wróćcie do korzeni poprawnie funkcjonującej restauracji – znajdźcie podstawy tego, dlaczego ludzie do nich chodzą, wychylcie nos poza granice Polski i zastanówcie się, jak możecie zmienić klienta z Facebooka w żywego i powracającego gościa – na zwykłych mieszkańców dzielnicy, w  której prowadzicie swój lokal, czy pracujących obok waszej lunchodajni. Pamiętajcie, że Wwasza grupa docelowa, wbrew pozorom, wcale się nie zmieniła. A  ci, którzy ciężko pracują, mają naprawdę niewiele czasu na robienie sobie zdjęć z  kawą na waszym leżaku, bo dużo bardziej cenią sobie miłe chwile spędzone w gronie najbliższych i w miłej atmosferze dobrego lokalu. Anna Dębska. Audytor restauracyjny, profesjonalny krytyk kulinarny, właścicielka serwisu GdzieZjesc.info

www.e-restauracja.com

www.e-hotelarz.pl

27


Raport z rynku HoReCa 2014

Co słychać w sieciach ORBIS/ACCOR

ibis Styles Wrocław ruszyć ma w tym roku

Dynamiczny rozwój Orbis, w którym Accor posiada blisko 53 proc. udziałów, to niekwestionowany lider polskiego rynku hotelarskiego z 63 hotelami i ok. 11 tys. pokoi. Kontynuuje dynamiczny rozwój przez umowy franczyzowe, przyłączając kolejne hotele pod marki Mercure i ibis Styles.

28 www.e-hotelarz.pl

fała się z rozwoju przez franczyzę, bo jest to najtańszy i najszybszy sposób powiększania swojej sieci i przychodów bez ponoszenia dużych nakładów inwestycyjnych. Ale może nie być to już jej priorytet. Otwarty w ubiegłym roku Novotel Łódź miał być ostatnim hotelem budowanym przez Orbis, tymczasem może się okazać, że spółka znowu zacznie inwestować w budowę własnych obiektów. A przynajmniej w zakup hoteli czy nawet polskich sieci już działających, o czym może świadczyć zdanie z ostatniego raportu rocznego Orbisu: „Grupa zamierza szybko rozwijać sieć hoteli w  Polsce i w krajach bałtyckich przede wszystkim w oparciu o umowy franczyzowe i  umowy o  zarządzanie, nie wykluczając jednak zawierania potencjalnych korzystnych transakcji”. Tak czy inaczej, Orbis/Accor to obecnie najbardziej aktywny gracz na rynku, cały czas poszukujący nowych obiektów. Dzięki rozbudowanej sieci, osadzeniu w polskich realiach, różnorodnej ofercie i niższym niż w przypadku sieci amerykańskich opłatom franczyzowym, jest atrakcyjnym partnerem dla inwestorów i niezależnych hotelarzy poszukujących międzynarodowej marki. Kryterium jest oferowanie co najmniej 50 pokoi. 

www.e-restauracja.com

FOT. materiały prasowe

W

2013 roku pod marką Mercure zaczęły działać dwa nowe hotele w Warszawie – dawny Holiday Inn, który już wcześniej był zarządzany przez Orbis, i  dawny DeSilva Airport oraz hotele w Piotrkowie Trybunalskim, Krynicy Zdroju, Cieszynie (działający wcześniej w ramach Orbis Hotels) i Wiśle. W tym roku dołączył już hotel Dosłońce koło Racławic, a ruszyć ma jeszcze nowy hotel w Bydgoszczy oraz dwa hotele na Litwie i Łotwie. Pod marką Mercure rozpocząć ma też działalność dotychczasowy orbisowski hotel Gdynia, modernizowany kosztem 22 mln zł. Z kolei pod marką ibis Styles w 2013 roku ruszył obiekt w Wałbrzychu, wcześniej działający jako Holiday Inn Express, a w tym ruszą dwa nowe: we Wrocławiu i w Nowym Sączu. Podpisane są już umowy na kolejne hotele pod obydwu markami w  Sosnowcu oraz na ibisy Styles w  Siedlcach, Białymstoku i Grudziądzu. Rozwój ten związany jest ze strategią asset light ogłoszoną przez Accor w 2010 roku, polegającą m.in. na powiększaniu swojej sieci głównie przez umowy franczyzowe i o zarządzanie, natomiast wyzbywaniu się własności hoteli. Władze Orbisu deklarowały, że w 2015 roku pod różnymi markami accorowskimi działać ma w Polsce i krajach nadbałtyckich 90 hoteli (na razie razem z  podpisanymi umowami jest ich 73), a  celem jest podpisywanie średnio jednej nowej franczyzy miesięcznie. Ale w  ubiegłym roku nowy prezes francuskiego Accoru Sebastien Bazin ogłosił całkowitą zmianę tej strategii, koniec z wyprzedażą hoteli i rozwój oparty na własności. Jak to wpłynie na działania Orbisu? Nie należy się spodziewać, żeby spółka wyco-


Raport z rynku HoReCa 2014

HOTELE GOŁĘBIEWSKI Polska marka resortowa Hotele Gołębiewski to druga co do wielkości sieć hotelarska w Polsce pod względem liczby pokoi, choć składa się tylko z czterech hoteli. Ale za to kilkusetpokojowych, na czele z obiektem w Karpaczu, który z 880 pokojami jest największym hotelem w Polsce.

Gołębiewski w Karpaczu to największy hotel w Polsce

H

otel w Karpaczu – otwierany na raty w latach w 2010-12 z powodu zastrzeżeń m.in. wojewódzkiego konserwatora, ekologów i architektów – jest jak na razie ostatnią inwestycją 71-letniego Tadeusza Gołębiewskiego. I choć każda z dotychczasowych wywoływała masę sprzeciwów z różnych stron, to jednak udało się Gołębiewskiemu stworzyć nową jakość w polskim hotelarstwie – sieć obiektów resortowych, które cieszą się dużym obłożeniem dzięki swojej kompleksowości: setki pokoi, ogromne centra rekreacyjne ze wszystkimi możliwymi atrakcjami, wielkie powierzchnie konferencyjne. Dzięki temu hotele te mogą liczyć i na klientów korporacyjnych, organizujących tam swoje „kursokonferencje integracyjne”, i  na rodziny z dziećmi, które mogą nie wychodzić z hotelu przez parę dni, mimo że obiekty te znajdują się w atrakcyjnych miejscowościach turystycznych.

Jedynie lokalizacja w Białymstoku nie pasuje do specyfiki tej sieci, bo i, jak przyznaje Tadeusz Gołębiewski, wszedł w  nią trochę „przez przypadek”, przejmując obiekt budowany przez Orbis. Nie wyklucza on sprzedaży tego hotelu, jeśli znaleźliby się chętni, i zainwestowania w kolejny hotel, choć jak na razie bardziej musi się skupić na spłacie kredytów zaciągniętych na obiekt w Karpaczu, którego koszt wyniósł ok. 360 mln zł. 

LOUVRE HOTEL GROUP Udany rok

chce mieć każda marka. W ramach Louvre Hotels Group funkcjonują obecnie w  Polsce trzy marki – Golden Tulip, Campanile oraz Premier Classe – i pod każdą z nich planowane są w otwarcia kolejnych hoteli, a  do tego pojawić się mają dwie kolejne – Royal Tulip i  Tulip Inn. To najlepiej mówi o dynamice rozwoju tej sieci w naszym kraju. Franczyzowe marki z rodziny Tulip rozwijane są m.in. w oparciu o strategiczną umowę ze spółką Qualia Development należącą do PKO BP. W  ramach współpracy otwarto już W ubiegłym roku w ramach dwa obiekty Golden Tulip sieci Louvre Hotel Group w Międzyzdrojach i Gdańsku, rozpootwarto trzy hotele częto prace nad 5-gwiazdkowym hotelem Royal Tulip w  Juracie, w Gdańsku, Krakowie a  w  planach są kolejne m.in. i Bydgoszczy łącznie z 400 Zakopanem i  Dusznikach (Golden pokojami. Dzięki temu Tulip) oraz w Warszawie (3-gwiazdawansowała ona na drugie kowy Tulip Inn). Wszystkie powstają w  systemie condo. Ale marki te miejsce pod względem liczrozwijane są też przez umowy franby pokoi wśród zagraniczczyzowe z innymi przedsiębiorcami, nych sieci hotelarskich jak hotel otwarty w Krakowie, a sieć w Polsce. W planach na najcały czas szuka na nie kolejnych bliższe lata jest otwarcie franczyzobiorców. W  ramach własnych inwestycji kilku kolejnych hoteli pod W Polsce jest już 10 hoteli Campanile rozwija też marki Campanile i Premier różnymi markami. Classe. Kompleks składający się olden Tulip Gdańsk z blisko 200 pokojami to największy hotel z  tych dwóch hoteli planuje otworzyć w  Katowicach, a  sam hotel sieciowy otwarty w  ubiegłym roku w  Polsce. Z  kolei dzięki Campanile w Zielonej Górze, choć inwestycje te przesuwają się w czaotwarciu Campanile w Bydgoszczy sieć ta stała się pierwszą, sie. Generalnie, Louvre Hotels Group urósł w ostatnim czasie do miana jednej z największych i najbardziej dynamicznie rozwijających się sieci która obecna jest w dziesięciu największych miastach w Polsce, bo sieć w  Polsce, z  11 hotelami Campanile, dwoma Premier Classe i  trzema Orbis/Accor nie ma jeszcze tutaj żadnego swojego obiektu. Rozwoju Golden Tulip.  sieci LHG dopełniło otwarcie Golden Tulip w Krakowie, gdzie swój hotel

G

www.e-restauracja.com

www.e-hotelarz.pl

29


Raport z rynku HoReCa 2014

BEST WESTERN Rośnie, ale wolniej Druga pod względem liczby obiektów sieć hotelarska w Polsce. Po świetnych latach 2011-12, gdy Best Western powiększył się o kilkanaście hoteli, rok 2013 nie był już tak udany, jeśli chodzi o dynamikę wzrostu, ale do sieci cały czas dołączają nowe obiekty, bo zapewnia ona dobre warunki franczyzowe.

dotychczas tylko Hotelom Gołębiewski. Podpisana jest też umowa na uruchomienie obiektu w Katowicach, a wkrótce planowane są kolejne. Choć rok 2013 nie był tak udany dla sieci Best Western jak wcześniejsze, to obok Accoru/ Orbisu i Hilton Worldwide, należy ona do najaktywniejszych graczy na polskim rynku, oferując inwestorom i hotelarzom najbardziej elastyczne warunki współpracy i najniższe wśród międzynarodowych sieci opłaty franczyzowe. Nie wymaga też określonej minimalnej liczby pokoi, dzięki czemu jest atrakcyjna dla właścicieli niewielkich hoteli. Chociaż jak pokazuje praktyka, takie hotele mają też potem niekiedy problem z wywiązywaniem się ze wszystkich zobowiązań franczyzowych, szczególnie jeżeli nie znajdują się w bardzo dobrej lokalizacji miejskiej albo turystycznej.  Best Western Q Kraków w przygotowaniu

W

marcu ubiegłego roku pod marką Best Western działało 19 hoteli. W marcu tego roku było ich 21, włącznie z uruchomionym na początku miesiąca obiektem w Opolu. Oprócz niego w tym czasie w ramach sieci zaczęły działać hotele w Lublinie, Gdyni-Rumi, Piotrkowie Trybunalskim i Nowym Dworze Mazowieckim, ale sieć opuściły niewielkie hotele z Gorzowa Wlkp., Osjakowa i spod Wrocławia. Jeszcze w tym roku ruszyć mają dwa duże hotele we Wrocławiu ze 127 pokojami i Krakowie ze 154 pokojami (należące do grupy Dobry Hotel, która prowadzi już trzy hotele Best Western w Trójmieście) oraz hotel w Płocku z 84 pokojami, co pozwoli sieci przekroczyć liczbę dwóch tysięcy pokoi. Nie licząc Accoru udało się to

CARLSON REZIDOR – Zarządza

H

otele marki Radisson Blu działają w Warszawie (i to dwa), Krakowie, Wrocławiu, Gdańsku oraz Szczecinie. Ten ostatni otwarty został w 1993 roku i był trzecim zachodnim hotelem w Polsce otwartym od 1989 roku, po warszawskich Marriocie i Holiday Inn. Do grupy należy jeszcze Park Inn w Krakowie i Rezydent w Sopocie, który jest przez sieć jedynie zarządzany (należy do tych samych właścicieli co Radisson Blu Gdańsk). I jest to jeden z rzadkich, o ile nie jedyny taki przypadek w Polsce, gdy hotel nie działający pod globalną marką jest zarządzany przez globalną sieć. Bo Rezidor Group, która działa w segmencie hoteli 4-5-gwiazdkowych, rozwija się nie przez „masowe” podpisywanie umów franczyzowych, ale łączy je z umowami o zarządzanie. To znaczy, że wchodzi we współpracę z inwestorami, którzy wybudują hotel i oddadzą go do prowadzenia grupie. Sieć nie ma w Polsce nawet swojego biura, które koordynowałoby jej rozwój na tym rynku i aktywnie poszukiwało inwestorów. Dlatego nic nie wiadomo o jej kolejnych hotelach w Polsce, bo jeśli dochodzi do takich inwestycji, to rozstrzygają się one na poziomie międzynarodowym. Tak było np. z ostatnim

30 www.e-hotelarz.pl

nabytkiem sieci z 2011 roku – hotelem Sobieski w Warszawie z 435 pokojami, wcześniej zarządzanym przez Vienna International Hotelmanagement. Kupiła go norweska spółka inwestycyjna od brytyjskiego funduszu nieruchomościowego. Kilka lat temu Rezidor zapowiadał otwarcie drugiego po Krakowie hotelu marki Park Inn we Wrocławiu, który ruszyć miał na Euro 2012, jednak z planów tych na razie nic nie wyszło, gdyż inwestor nie zdobył na niego finansowania.  Radisson Blu Warszawa, jeden z dwóch w stolicy

FOT. materiały prasowe

O tej sieci, do której należą m.in. marki Radisson Blu i Park Inn, nie jest tak głośno jak o Hiltonie, Accorze czy Best Western, a tymczasem była ona jedną z pierwszych, które weszły do Polski po 1989 roku. I należy do największych w Polsce, z ośmioma hotelami oraz ponad 1,8 tys. pokoi.

www.e-restauracja.com


AMA L K E

C

hoć sieć Starwood nie otworzyła od pięciu lat nowego hotelu w Polsce, to i  tak było o  niej głośno w ubiegłym roku dzięki wprowadzeniu Bristolu pod markę Luxury Collection. A potem dzięki sprzedaniu go za ok. 60 mln euro. W ramach Starwood Hotels działa w Polsce sześć hoteli 5-gwiazdkowych (Sheraton, Westin, Bristol a Luxury Collection), w tym trzy w Warszawie. Ostatnim hotelem uruchomionym przez sieć był Sheraton Sopot w 2009 roku, co nie znaczy, że jest ona mało aktywna na polskim rynku. Wprost przeciwnie. Do najważniejszych wydarzeń ubiegłego roku w polskim hotelarstwie należało zakończenie generalnego remontu najbardziej luksusowego hotelu Bristol kosztem 13 mln euro i  sprzedaż go przez powiązaną spółkę inwestycyjną. Teraz sieć planuje wejść w segment hoteli 4-gwiazdkowych, wprowadzając nowe marki. Są wśród nich Aloft, skierowana do nowej generacji gości, tzw. millennials i bardziej biznesowa Four Points by Sheraton. Najbardziej zainteresowana jest uruchomieniem hotelu we Wrocławiu, gdzie nie posiada jeszcze swojego obiektu, jak również Łodzią, z tych samych względów, ale nie wyklucza też Warszawy i Krakowa, które są najbardziej pojemnymi rynkami. Na razie szuka inwestorów, którzy byliby w stanie podołać uruchomieniu takich hoteli.  Bristol a Luxury Collection

R

STARWOOD HOTELS Nie otwiera, ale inwestuje

HILTON WORLDWIDE Konsekwentnie i szybko

H

ilton Worldwide konsekwentnie, stabilnie i szybko od kilku lat rozwija swoją sieć, zmierzając do pozycji nr 2 po Accorze na polskim rynku. W  ubiegłym roku powiększyła się o  420 pokoi, najwięcej ze wszystkich sieci w Polsce. W 2010 roku ruszył jeden hotel – Hilton Gdańsk (drugi po Warszawie, gdzie uruchomiono Hiltona w 2007 roku). W  2011 – jeden: Hilton Garden Inn Hilton Gdańsk w krakowie. W 2012 – dwa: Hilton Garden Inn w Rzeszowie i Hampton by Hilton w Świnoujściu. W 2013 – trzy: DoubleTree by Hilton Łódź oraz Hamptony przy lotniskach w Warszawie i Gdańsku. W 2014 ruszyć mają cztery kolejne: DoubleTree by Hilton na obrzeżach Warszawy, jeden z największych kompleksów hotelarskich w Polsce z 365 pokojami oraz rozbudowanym centrum rekreacyjnym i konferencyjnym; Hampton by Hilton w centrum Warszawy z 300 pokojami (będzie to największych Hampton na świecie); Hilton Garden Inn Kraków-Balice i Hampton by Hilton w Jeleniej Górze. W latach 2015-16 planowane jest otwarcie kompleksu DoubleTree-Hampton w Krakowie, DoubleTree we Wrocławiu, Hamptona w Bydgoszczy. Kilka innych projektów jest w fazie końcowych negocjacji franczyzowych. Rozwój sieci Hiltona w Polsce jest widoczny i spektakularny, bo sama informacja o planach otwarcia hotelu pod którąś z hiltonowskich marek budzi żywe reakcje w lokalnych społecznościach. Są to prestiżowo najbardziej pożądane marki, bo „Hilton w mieście” robi wrażenie, nawet jeśli chodzi o ekonomiczną markę Hampton by Hilton, która dopasowana jest również do mniejszych rynków miejskich. I mimo że franczyza na hiltonowskie marki nie należy do tanich, to wielu inwestorów jest zainteresowanych ich uruchomieniem, bo skutecznie przyciągają one gości. Więc można się spodziewać dalszego dynamicznego rozwoju tej sieci w  kolejnych miastach (głównie Hamptony), jak i kolejnych marek w miastach, gdzie już istnieją obiekty Hilton Worldwide. 

www.e-restauracja.com

PERŁA www.termaheat.pl www.e-hotelarz.pl 31


Raport z rynku HoReCa 2014

I HG Hotele wchodzą i wychodzą Największa sieć hotelarska na świecie, ale w Polsce ostatnio hotele częściej z niej wychodzą, niż do niej wchodzą. W ubiegłym roku opuściły ją Holiday Inn Express w Krakowie i Wałbrzychu oraz Holiday Inn w Warszawie.

Flagowy hotel IHG w Polsce

T

en ostatni, uruchomiony w 1989 roku, od początku zarządzany był przez Orbis i po zakończeniu kontraktu operatorskiego zmienił markę na Mercure. Pod inną markę Accoru – ibis Styles – przeszedł uruchomiony raptem rok wcześniej Holiday Inn Express w  Wałbrzychu, a  obiekt w  Krakowie zaczął działać pod nazwą Express Hotel. W ubiegłym roku nie ruszył w Polsce żaden nowy hotel pod żadną z marek IHG. W tym roku prawdopodobnie również żaden nie

ruszy. Kilka lat temu sieć opuściły dwa hotele Holiday Inn we Wrocławiu i Gdańsku, przechodząc do sieci Scandic Hotels. Wyraźnie IHG ma problem z rozwojem w  Polsce, wynikający głównie z  tego, że po prostu nie jest specjalnie zainteresowany tym rynkiem, nie posiadając tu nawet swojego biura czy przedstawiciela. Jedynym planowanym hotelem jest obecnie Holiday Inn w  Dąbrowie Górniczej, który otwarty ma być w 2015 roku. Będzie to piąty hotel tej marki w Polsce po Krakowie, Józefowie, Bydgoszczy i Łodzi. Portfolio IHG uzupełniają Intercontinental i Holiday Inn Express w  Warszawie. Ambitne plany rozwoju dziewięciu hoteli pod marką Holiday Inn Express ma spółka Polish Hotel Company, która uruchomiła już hotel Holiday Inn Express w  Warszawie. Kolejne otwierane mają być w Warszawie, Wrocławiu, Krakowie, Gdańsku, Katowicach, Lublinie i Szczecinie, ale konkretne daty otwarć nie są podawane.

Renaissance - 5 gwiazdek przy Okęciu

MARRIOTT INTERNATIONAL W ramach Marriott International działają dwa hotele w Warszawie otwarte w 1989 i 2003 roku. W przyszłym roku ruszyć mają kolejne dwa: w Warszawie i Gdyni. Czyli sieć powiększy się dwukrotnie, ale trudno nazwać to imponującym rozwojem na przestrzeni ponad ćwierć wieku.

P

ierwszy hotel Marriott w Warszawie uruchomiony w 1989 roku stał się symbolem zmiany systemu w Polsce i synonimem zachodniego hotelarstwa. Na drugi – Courtyard by Marriott przy Okęciu – trzeba było czekać 14 lat. Na kolejne – co najmniej 12 następnych lat. 5-gwiazdkowy Renaissance na Okęciu sąsiadujący z Courtyardem i należący do tego samego właściciela, spółki Port-Hotel, miał ruszyć już w ubiegłym roku, ale ban-

32 www.e-hotelarz.pl

kructwo generalnego wykonawcy Alpine Bau spowodowało przerwanie prac. Teraz Port-Hotel poszukuje nowej firmy budowlanej i od jej znalezienia zależy data otwarcia hotelu. Jak szacują zainteresowani wykonawcy, prace przy nim można dokończyć w dziewięć miesięcy. Z kolei Courtyard by Marriott powstaje w wielofunkcyjnym kompleksie przy skwerze Kościuszki, rozwijanym przez Inter-IKEA, nieruchomościową odnogę szwedzkiego koncernu meblarskiego. O kolejnych inwestycjach nie słychać, choć sieć deklaruje chęć otwierania hoteli w największych miastach, ale bez konkretów. Jeśli by do tego doszło, to byłyby to głównie obiekty pod marką Courtyard. Marriott International jak dotąd funkcjonuje głownie w segmencie wyższym, ale obecnie wspólnie z  Inter-IKEA wprowadza na europejski rynek nowy koncept hoteli ekonomicznych Moxy, z których pierwszy ruszy przy lotnisku w Mediolanie, a kolejne w Anglii. Możliwe jest, że marka ta zawita też na polski rynek, który brany jest pod uwagę w planach jej rozwoju. 

www.e-restauracja.com

FOT. materiały prasowe

Wkrótce nowe hotele


AMA L K E R

Inne sieci zagraniczne VIENNA INTERNATIONAL HOTELMANAGEMENT Operator zarządzający obiektami austriackich deweloperów Warimpex i UBM, czyli hotelami andel’s w Łodzi i Krakowie, Angelo w Katowicach oraz Chopin w Krakowie i Amber Baltic w Międzyzdrojach. Aktywność Vienny zależy od aktywności jej właścicieli, a ci nie planują budowy nowych hoteli w Polsce. Największą planowaną inwestycją jest modernizacja i rozbudowa hotelu Chopin, który obchodził w ubiegłym roku swoje 20-lecie. Jej koszt szacowany jest na ok. 300 mln zł i oprócz dwóch nowych skrzydeł hotelu wraz z garażem podziemnym, obejmuje też budowę biurowca na tej samej działce. B&B HOTELS Francuska sieć hoteli ekonomicznych powiększyła się w ubiegłym roku o trzeci po Warszawie i Toruniu obiekt w centrum Wrocławia. Następny planowany jest w Łodzi, gdzie kupiona już została działka, tylko akurat Łódź ze swoim płytkim rynkiem po otwarciu w ciągu dwóch lat Doubletree by Hilton, Novotelu, Holiday Inn i Tobacco Hotel nie jest w tej chwili najlepszym rynkiem do inwestycji hotelarskich, więc pewnie i ta zostanie odłożona na lepszy czas. Ale generalnym celem B&B jest stworzenie sieci hoteli w największych miastach Polski. Na razie buduje je własnym sumptem, ale zainteresowana jest tez franczyzą. Trzeci B&B Hotel, we Wrocławiu

IBB HOTEL COLLECTION Sieć należąca do dewelopera Von der Heyden Group, który działa na rynku niemieckim, hiszpańskim i polskim. Zarządza pod marką IBB sześcioma hotelami, w tym trzema w Polsce: nowoczesną Andersią z częścią biurową w Poznaniu, historyczną Lublinianką w Lublinie oraz dołączonym w ubiegłym roku Dworem Oliwskim Dwór Oliwski dołączył do sieci IBB w Gdańsku, który mimo dobrej marki własnej przeżywał wcześniej problemy finansowe i poszukiwał firmy, która pomoże mu się z nich wydostać. Sieć od kilku lat planuje otwarcie hotelu przy Długim Targu w Gdańsku oraz pozyskanie kolejnych obiektów na bazie umów franczyzy w głównych miastach Polski. SCANDIC HOTELS Skandynawska sieć, która w  2008 roku przejęła dwa hotele we Wrocławiu i  w  Gdańsku, działające wcześniej pod marką Holiday Inn. Deklarowała dalszy rozwój w Polsce, ale od tamtego czasu jej aktywność zamarła, choć w Skandynawii rozwija się dynamicznie: wprowadza właśnie nową markę – HTL, przejęła też największa sieć na tamtejszym rynku – Rica Hotels. NH HOTELS Duża hiszpańska sieć hotelarska, która otworzyła pierwszy hotel w Polsce w 2008 roku w Poznaniu i miała plany dalszej ekspansji przez franczyzę w kolejnych miastach, ale kryzys na macierzystym rynku spowodował, że nic z nich nie wyszło. HYATT Jedna z  większych globalnych sieci w  Polsce miała tylko jeden hotel, uruchomiony w  2002 roku na warszawskim Mokotowie. W marcu tego roku wycofała swoją markę z Polski. 

www.e-restauracja.com

PLC www.termaheat.pl www.e-hotelarz.pl 33


Raport z rynku HoReCa 2014

QUBUS HOTELS SATORIA GROUP Rozwija się Spowolnienie Po otwarciu trzy lata temu w Bielsku Białej swojego 14. hotelu aktywność Qubus Hotels zamarła. Ale dzięki wcześniejszemu in­­ tensywnemu rozwojowi sieć ta należy do pierwszej dziesiątki największych sieci hotelarskich w Polsce, tak jeśli chodzi o liczbę pokoi, jak i o liczbę hoteli. Ostatni Qubus otwarty został w 2011 r.

Od

dawna planowane jest rozpoczęcie budowy hotelu w Poznaniu koło Targów, ale na planach na razie poprzestano. Sieć wystartowała w  1996 roku, uruchamiając swój pierwszy hotel w Zielonej Górze, który budowany był przez Orbis. Początkowo rozwijała się przez budowę/nabywanie na własność nowych hoteli w  Polsce południowo-zachodniej (Dolny i Górny Śląsk, Lubuskie). Okres jej największego rozkwitu to druga połowa ubiegłej dekady, gdy otwarto hotele w Krakowie, Łodzi, Gdańsku i Kielcach. Od tamtego czasu dynamika jej rozwoju spadła. Po okresie własnych inwestycji weszła też w  dzierżawę. Na tej zasadzie otwarte zostały dwa ostatnie hotele w Gdańsku i Bielsku-Białej, a wcześniej w Katowicach. To miał być kierunek rozwoju sieci, ale na razie nie słychać o nowych inwestorach zainteresowanych otwarciami hoteli Qubus. Właścicielem sieci jest norweska Grupa Caiano. 

GROMADA Znak zapytania

Właściciel, operator i zarządca w jednym. Grupa posiada siedem hoteli w Warszawie i Krakowie, z których cztery działają pod markami Best Western.

J

est największym franczyzobiorcą Best Western w Polsce, a Andrzej Wójcik, wiceprezes Satorii wszedł ostatnio do zarządu regionalnego sieci. Grupa ma kolejne plany inwestycjne, w  perspektywie rozważa wejście na giełdę. Stworzyła też spółkę operatorską do zarządzania hotelami. Pierwszym będzie kompleks DoubleTree by HiltonHampton by Hilton w Krakowie. Planuje podpisywanie kolejnych takich kontraktów z właścicielami hoteli. Do tego ma hostele, centra konferencyjne i inne nieruchomości. Wcześniej stworzyła sieć Start Hotels. Rozwija się. 

Satoria podnosi jakość swoich obiektów

SIECI „POST-PRL-OWSKIE”

Spółdzielnia posiadająca kilkanaście hoteli jeszcze z czasów PRL. Bardziej wyprzedaje hotele i nieruchomości niż inwestuje. W ostatnim roku sprzedano m.in. dwa hotele w Ostrowcu Świętokrzyskim i Przemyślu. Największą inwestycją Gromady ostatnich lat jest hotel konferencyjny w Krakowie z 220 pokojami, którego otwarcie zapowiadano już na rok 2011/12. Inwestycja stoi, choć do jej dokończenia ma brakować zaledwie kilku miesięcy. Sieć szuka kupca, który by ją dokończył i poprowadził. Ale pod względem liczby pokoi i liczby hoteli należy cały czas do pierwszej dziesiątki sieci hotelarskich w Polsce. Chociaż raczej nie pod względem zarządzania. Sieć targana jest wewnętrznymi rozgrywkami, jak to w spółdzielni, wyprzedaje nieruchomości, jakie jej zostały, szuka gotówki. 

Sieć hotelarska należąca do MON, która jest przygotowywana do prywatyzacji. A jest jedną z większych sieci Hotel Gromada hotelarskich w Polsce Z 15 hotelami i ok. 1,2 tys. pokoi, w dobrych lokalizacjach w dużych i średnich miastach, z segmentu 2-4 gwiazdki. Sprzedaż wynika z nakazu ustawy, który wyłączył świadczenie usług noclegowych przez MON. Spółka ma być sprzedana w całości, ze wszystkimi nieruchomościami, co może utrudnić znalezienie nabywcy. Chyba, że dewelopera zainteresowanego samymi działkami. Spółka jest zyskowna, nawet przy średnim obłożeniu 40 proc., inwestuje w modernizację obiektów i czeka. 

34 www.e-hotelarz.pl

www.e-restauracja.com

FOT. materiały prasowe

HOTELE WAM W stronę prywatyzacji


Świetlana przyszłość

AMA L K E R

PURO HOTELS

Puro Wrocław

„Nowa nadzieja” polskiego hotelarstwa. Rodzima sieć, choć należąca do funduszy norweskich, która reprezentuje najnowsze trendy w branży noclegowej.

Z

aawansowane, ale spersonalizowane technologie, nowoczesny design, odpowiedzialność społeczna i zaangażowanie w lokalne społeczności. Tak się teraz robi hotele na świecie, również sieciowe. W ubiegłym roku sieć otworzyła drugi po Wrocławiu hotel w Krakowie. W tym roku otwarte mają być kolejne w Poznaniu i Gdańsku, sieć kupiła już działkę pod następny hotel w Łodzi, koło Manufaktury. Trwają negocjacje w sprawie zakupu działki w Warszawie. Obydwa już działające hotele zbierają entuzjastyczne opinie i notują świetne wyniki na swoich rynkach. Świetlana przyszłość. O ile coś się nie zepsuje.

HOTELE DIAMENT

Śląska sieć

Sieć ośmiu hoteli w woj. śląskim (na Diament Ustroń Górnym Śląsku i w Ustroniu) oraz we Wrocławiu. W tym roku otwarty ma być dziewiąty hotel 4-gwiazdkowy Park Diament w Chorzowie, sąsiadujący z 3-gwiazdkowym Diamentem.

S

ieć planuje uruchamianie kolejnych nowobudowanych hoteli i rozwój przez inne formy współpracy z właścicielami. Hotele Diament cały czas inwestują w swoją bazę noclegową, podnoszą standard obiektów i ich kategorie. Obecnie większość jest już 4-gwiazdkowa, a sieć modernizuje hotele, zmienia wnętrza, podąża za dobrymi trendami i w efekcie na swoich rynkach hotele mają bardzo dobrą pozycję. 

FOCUS HOTELS Kolejny hotel

W ubiegłym roku ruszył w Chorzowie piąty hotel sieci, po Łodzi, Gdańsku, Szczecinie i Bydgoszczy. Planuje rozwój przez uruchamianie własnych hoteli, jak i wchodzenie w dzierżawę, jak w przypadku hotelu w Gdańsku, a także we francyzę. Sieć powstała zaledwie kilka lat temu i jak na stosunkowo krótki okres rozwija się całkiem prężnie, planuje kolejne inwestycje. Jej właścicielem jest inwestor giełdowy Rafał Marek.

TRIARC

www.e-restauracja.com

www.termaheat.pl www.e-hotelarz.pl 35


Raport z rynku HoReCa 2014

PORT-HOTEL Hotele przy lotniskach

S

półka Portów Lotniczych prowadząca trzy markowe hotele przy lotniskach: Courtyard by Marriott i dwa Hamptony by Hilton w Warszawie i Gdańsku, które dobrze sobie radzą na rynku. Obydwa Hamptony wprowadziła w ubiegłym roku. Buduje 5-gwiazdkowy Renaissance Marrott na Okęciu. PortHotel planuje dalsze inwestycje w hotele pod znanymi markami, m.in. rozwijanie

CENTRUM -HOTELE w Łodzi Sprywatyzowana dwa lata temu spółka, do której należało pięć hoteli 2- i 3-gwiazdkowych w Łodzi. Obecnie należą już cztery, bo nowy inwestor, łódzki producent

INTERFERIE – KGHM:

Hamptonów. Na razie spółka, a właściwie jej właściciel, musi uporać się z ukończeniem budowy hotelu Renaissance, którego główny wykonawca zbankrutował, a obiekt miał być otwarty już w ubiegłym roku. Teraz nie wiadomo, czy uda się to nawet w  tym. Trwają negocjacje z  firmami budowlanymi, które oczekują jednak ok. 140 mln zł za dokończenie i uruchomienie hotelu. 

napojów EKO-VIT, który kupił sieć za 43 mln zł, zamknął hotel Centrum, który poszedł do rozbiórki. Na razie nie planuje zamykać następnych, wręcz przeciwnie, hotel Światowit jest rozbudowywany o dwie nowe kondygnacje, a spółka jest ważnym graczem na łódzkim rynku noclegów ekonomicznych. 

Polonia Palast

„PRZYKOMBINATOWE”

sieć kilku hoteli w miejscowościach turystycznych, a także ośrodków wypoczynkowych. Sieć inwestuje cały czas w rozbudowę i modernizację swoich obiektów. W 2011 roku uruchomiła swój flagowy hotel Interferie w Świnoujściu. Jest na giełdzie, rozwija się.

ELBEST – PGE: sieć ośmiu hoteli i kilku innych obiektów głównie w miejscowościach turystycznych, należąca do Polskiej Grupy Energetycznej. W ramach bazy noclegowo-wypoczynkowej stworzono markę Elbest, pod którą obiekty te działają od kilku lat. GEOVITA – PGNIG:

sieć kilkunastu ośrodków wypoczynkowych w miejscowościach turystycznych i dwóch hoteli w Krakowie przy Targach. Planuje stworzenie ze wszystkich obiektów sieci hotelarskiej pod wspólną marką w średnim segmencie. Ale plany takie ma od kilku lat i na planach się kończy.

SIECI CONDOHOTELOWE

ZDROJOWA INVEST – Największy inwestor Sieć condohotelowa, która prowadzi już trzy obiekty w Kołobrzegu, aparthotel w Szklarskiej Porębie, uruchamia kolejny obiekt w Ustroniu Morskim i Kołobrzegu.

A

le przede wszystkim buduje (i rzeczywiście buduje) kompleks hotelowy na 500-600 apartamentów w Świnoujściu, co jest jedną z największych inwestycji hotelarskich w Polsce. A to łącznie z innymi czyni ze Zdrojowej największego inwestora w branży hotelarskiej. Pierwszy etap kompleksu w Świnoujściu wraz z hotelem otwarty ma być już w przyszłym roku. I nie zanosi się na to, żeby się miało nie udać. Sprzedaż apartamentów w tej inwestycji, jak wynika z informacji firmy, cieszy się bardzo dużym powodzeniem i już wykupiona została ich znaczna część. Ale budżet spółki musi być niewątpliwie napięty. 

Sieć condohotelowa z Ostródy, gdzie prowadzi dwa hotele 4-gwiazdkowe i buduje duży kompleks hotelarsko-wypoczynkowy z aquaparkiem i docelowo 250 pokojami.

O

twarty ma być jeszcze w tym roku i może stanowić poważną alternatywę dla innych hoteli „konferencyjnych” na Warmii i Mazurach, Pomorzu i Mazowszu. Jak wynika z informacji sieci, ponad połowa apartamentów została wykupiona jeszcze na długo przed otwarciem hotelu. Sieć planuje uruchamianie kolejnych hoteli w innych miastach i wykreowanie własnej marki Condohotels. I ma ku temu potencjał. 

36 www.e-hotelarz.pl

Willa Port, Ostróda

www.e-restauracja.com

FOT. materiały prasowe

CONDOHOTELS GROUP z Ostródy

Marine Hotel, Kołobrzeg


www.e-restauracja.com

www.e-hotelarz.pl

37


Raport z rynku HoReCa 2014

DOBRY HOTEL

Z Trójmiasta w Polskę z Best Western

F

GRUPA ANDERS Na Warmii i Mazurach

Cztery hotele działające na Warmii i Mazurach, na czele z  hotelem Krasicki – jednym z  najlepszych w Polsce. Konsekwentnie budowana przez Andrzeja Dowgiałłę sieć obiektów w zabytkowych budowlach.

P

oza Lidzbarkiem to Zamek Ryn, Anders Stare Jabłonki i Miłomłyn Zdrój. Główny gracz hotelarski w  swoim regionie. Nie słychać o  kolejnych inwestycjach, ale grupa inwestuje w  rozwój już działających obiektów, a hotel w Starych Jabłonkach stał się ważnym punktem na mapie światowej piłki plażowej. 

GRUPA TRIP Zakopane i Ossa Do Grupy Trip należy pięć hoteli, w tym cztery wyższej kategorii, w  Zakopanem i  Ossie koło Rawy Mazowieckiej, jeden z  największych (ponad 500 pokoi) i najbardziej popularnych hoteli konferencyjnych w Polsce.

W

szystkie działają pod nazwami własnymi i dobrze sobie radzą na rynku, choć szczególnie rynek zakopiański i podhalański jest coraz bardziej konkurencyjny. Ossa, zlokalizowana pośrodku Polski, a jednocześnie w szczerym polu między Warszawą a  Łodzią, siłą rzeczy przyciąga dużych klientów organizujących tu imprezy integracyjne.

38 www.e-hotelarz.pl

Różany Gaj w sieci Dobry Hotel

LIKUS HOTELE

S

Warszawa stoi

ześć hoteli, jak na polskie warunki luksusowych: Stary, Copernicus i Pod Różą w Krakowie, Monopole we Wrocławiu i Katowicach oraz Grand Hotel w Łodzi, który ma być remontowany. Bracia Likusowie planują też otwarcie hotelu Warszawa w przedwojennym budynku, który miałby być ich perłą w koronie, ale na razie prace przy jego remoncie zamarły. Pośrodku miasta stoi ruina (inna sprawa, że zlokalizowana jest tuż przy budowie metra na zamkniętej ulicy). 

HOTELE WARSZAWSKIE SYRENA

T

Centrum stolicy

rzy hotele w samym centrum Warszawy, stanowiące alternatywę dla 5-gwiazdkowych obiektów sieciowych, które dominują w tym rejonie. Dobrze odnowiony hotel Polonia Palace, mimo że 4-gwiazdkowy, stanowi dla nich realną konkurencję. Do tego modernizowane Metropol i MDM, wszystkie mają genialne lokalizacje, dlatego jest to ważny gracz na warszawskim rynku hotelarskim w średnio-niższym segmencie. 

HOTELE DESILVA Na uboczu

S

ieć kilku obiektów działających w Piasecznie, Pruszkowie, Wilanowie, Pyrzowicach i… Mikołajkach pod markami DeSilva, DeSilva Inn i  by DeSilva. Jak tłumaczy sieć tę elastyczność, „Hotele DeSilva są to średniej wielkości obiekty, zlokalizowane w dynamicznie rozwijających się biznesowo rejonach, węzłach komunikacyjnych lub miejscach o charakterze wypoczynkowym o wyjątkowych walorach”. W tym roku otwarte mają być dwa hotele DeSilva w Poznaniu i Opolu, którymi sieć by zarządzała. Straciła w ubiegłym roku hotel w Warszawie niedaleko lotniska DeSilva Airport, którego właściciel zdecydował się zmienić jego markę na Mercure. 

www.e-restauracja.com

FOT. materiały prasowe

irma operatorska zarządzająca siedmioma obiektami w Trójmieście i  Krakowie, w  tym trzema pod markami Best Western. Kolejne dwa pod tą marką otwiera w tym roku we Wrocławiu i Krakowie w stworzonym przez siebie koncepcie Q odnoszącym się do najnowszych trendów w hotelarstwie. Sieć zarządzana przez Dobry Hotel powiększy się więc o  ok. 260 pokoi, to dobry wynik. W ubiegłym roku Dobry Hotel zaczął zarządzać Różanym Gajem w Gdyni należącym do Jastrzębskiej Spółki Węglowej, nie jest też właścicielem budowanych Best Westernów. Rozwija się bardziej przez umowy o zarządzanie. 


Raport z rynku HoReCa 2014

SIECI SPA SPA DR IRENA ERIS Spójna marka Hotel w Krynicy

MALINOWE HOTELE MEDICAL SPA Pomysł oparty na siarczkach

D

S

ieć dwóch hoteli: Wzgórza Dylewskie i w  Krynicy. Buduje kolejny w  Polanicy Zdroju, który uruchomiony ma być na przełomie 2015/16 roku. Kupiono działkę pod kolejny hotel sieci w Świnoujściu. Przykład spójnej marki hotelowej bazującej na wiedzy i doświadczeniu inwestora, choć rozwijającej się niespiesznie. 

wa hotele Malinowy Zdrój w Solcu Malinowy Zdrój, Dwór, Raj Zdroju i Malinowy Dwór w  Świeradowie Zdroju. Planuje teraz inwestycję condohotelową w kolejny hotel Malinowy Raj w Solcu. Również ma bardzo spójny pomysł ma markę hotelową SPA oparty na wodach siarczkowych i specjalizacji w balneoterapii. Włącznie z wypuszczaniem własnych wód siarczkowych. 

FOT. materiały prasowe

HOTELE 500/JW CONTRUCTION

Czarny Potok w Krynicy

G

rupa pięciu hoteli, z których cztery działają pod marką Hotele 500 przy trasach, a jeden, Czarny Potok, to hotel SPA w Krynicy. Łączy je osoba Józefa Wojciechowskiego, właściciela JW Construction, który, jak się wydaje, zarzucił pomysł rozwijania sieci Hotele 500, zwrócił się natomiast w stronę inwestycji hotelarskich w miastach. W przyszłym roku otwiera hotel w Szczecinie w odrestaurowanej kamienicy, nie wyklucza inwestycji w innych miastach, planuje nowy hotel w Warszawie, który mógłby działać pod międzynarodową marką ekonomiczną. Rozwój inwestycji hotelarskich zależy od humoru właściciela największej firmy deweloperskiej w Polsce.  R

www.e-restauracja.com

E

K

L

AMA

www.e-hotelarz.pl

39


Raport z rynku HoReCa 2014

Restauracje będą odbierać klientów

W tym roku restauracjom w Polsce przybędzie więcej klientów niż fast foodom – tak przynajmniej wynika z badania przeprowadzonego przez Millward Brown na zlecenie Sfinks Polska. Co czwarta osoba korzystająca z usług gastronomicznych zamierza w 2014 r. jadać w restauracjach częściej niż do tej pory. W fast foodach chce jadać częściej tylko co jedenasty badany (9 proc.), a 15 proc. zamierza w nich bywać rzadziej.

Anna Patoleta

Rachunki w restauracjach i fast foodach a wykształcenie i wielkość miasta Wykształcenie

średni rachunek podczasy wizyty na osobę Restauracje

Fast food

Poniżej średniego

41,05

26,93

Średnie

45,19

22,76

Powyżej średniego

52,07

19,26

Miasto

średni rachunek podczas wizyty na osobę Restauracje

Fast food

100-199 tys. mieszkańców

43,98

26,00

200-499 tys. mieszkańców

44,86

23,74

500-999 tys. mieszkańców

51,15

18,53

Powyżej 1 mln mieszkańców

54,57

20,83

poza domem – mówi Sylwester Cacek, prezes Sfinks Polska, spółki zarządzającej restauracjami Sphinx, Wook i Chłopskie Jadło. – Z jednej strony wzrasta świadomość znaczenia dobrego jedzenia i  jego wpływu na nasze życie, szczególnie wśród ludzi młodych. Z drugiej, lokale gastronomiczne, zwłaszcza restauracje, coraz częściej są miejscem, do którego Polacy przenoszą dużą część swojego życia społecznego. Dom staje się azylem zarezerwowanym dla wąskiego

40 www.e-hotelarz.pl

grona najbliższych, natomiast spotkania ze znajomymi, przyjaciółmi, kolegami z pracy, czy nawet rodziną odbywają się „na mieście”, często właśnie w  restauracjach. Ten trend się nasila i  można się spodziewać, że w przyszłości będzie tak nadal.

Kto i ile wydaje w lokalach gastronomicznych? Badanie Millward Brown pokazuje, że klienci jadający poza domem zostawiają podczas jednej wizyty w restauracjach średnio 48,3 zł na osobę, a w lokalach szybkiej obsługi 22,8 zł na osobę, przy czym mężczyźni wydają więcej w fast foodach, a kobiety w restauracjach. Analizując skłonność do wydawania pieniędzy w podziale na wykształcenie i miejsce zamieszkania okazuje się, że w najwięcej na posiłek w restauracji przeznaczają osoby z wykształceniem powyżej średniego (52,1 zł) oraz mieszkające w  Warszawie (54,6 zł). Z  kolei w  lokalach szybkiej obsługi najwyższe rachunki deklarują osoby z wykształceniem poniżej średniego (26,9 zł) oraz mieszkańcy miast o populacji od 100 do 200 tysięcy (26 zł). – Różnice w wydatkach na gastronomię można tłumaczyć dysproporcjami zarobków oraz ofertą lokali w danym mieście, chociaż na pewno nie są to jedyne przyczyny – komentuje prezes Sfinks Polska. – Trendy, które wpływają na zachowania Polaków dotyczące jadania w domu i poza nim najszybciej postępują w dużych miastach, jednak w  miarę wchodzenia na rynek kolejnych roczników będą coraz bardziej widoczne także w mniejszych. Już dziś widać, że jedzenie i kulinaria są ważnym zagadnieniem dla Polaków. Pojawiają się różnego rodzaju mody związane z gastronomią, w internecie strony i blogi kulinarne biją rekordy popularności, a programom telewizyjnym rośnie oglądalność. Wszystko to w  powiązaniu ze zmianami trybu życia Polaków przekłada się na polski rynek gastronomiczny, który jest coraz większy i bardziej różnorodny Informacje o badaniu: badanie ogólnopolskie przeprowadzone przez Millward Brown Polska na zlecenie Sfinks Polska w listopadzie 2013 r. na próbie 505 osób, które korzystają z  usług gastronomicznych co najmniej raz na trzy miesiące. 

www.e-restauracja.com

FOT. pixabay

B

adanie pokazuje, że w największym stopniu swoje przyzwyczajenia gastronomiczne mają zamiar zmienić klienci pomiędzy 20. a 24. rokiem życia. Aż cztery osoby na dziesięć z tej grupy planują w 2014 r. częściej jadać w restauracjach, a 46 proc. deklaruje, że w tym roku będzie rzadziej niż do tej pory odwiedzać fast foody. – Wyniki badania potwierdzają zjawiska, które w najbliższych latach będą wpływały na zmianę przyzwyczajeń związanych z  jadaniem


www.e-restauracja.com

www.e-hotelarz.pl

41


Raport z rynku HoReCa 2014

Co zamawiają

Polacy

Jakie są polskie zwyczaje i trendy w zamawianiu jedzenia online? Kiedy restauracje mają najwięcej takich zamówień, kto co zamawia i ile płaci? Tego można się dowiedzieć z raportu, który powstał na podstawie zamówień składanych w ponad 2,5 tys. restauracji. Stanowi on podsumowanie najpopularniejszych potraw zamawianych przez Polaków zarówno za pośrednictwem strony internetowej, jak i  aplikacji mobilnych PizzaPortal.pl. wiktor kołakowski

R

aport stanowi podsumowanie najpopularniejszych potraw zamawianych przez Polaków zarówno za pośrednictwem strony internetowej, jak i aplikacji mobilnych. Z raportu można dowiedzieć się m.in. o  tym, jakie są podobieństwa i  różnice kulinarne wśród kobiet i mężczyzn, jakie smaki były preferowane przez Polaków, które potrawy były najchętniej zamawianie, o  jakiej porze dnia Polacy najczęściej zamawiali jedzenie, które restauracje cieszyły się największą popularnością, a także jakie trendy obowiązywały na talerzu – ulubione sosy do pizzy, napoje, dodatki. Obecnie w serwisie znajduje się ponad 2,5 tys. restauracji w blisko 400 miastach Polski. Przedstawione w raporcie statystyki dotyczą wszystkich zamówień wysłanych przez cały rok 2013.

W ciągu roku najlepsze dni w gastronomii następują bezpośrednio przed świętami Bożego Narodzenia, w Nowy Rok oraz Walentynki Ulubione pory dnia i tygodnia Weekendy i dni wolne od pracy przyciągają największą liczbę miłośników zamawiania jedzenia na wynos. W ciągu roku najlepsze dni w gastronomii następują bezpośrednio przed świętami Bożego Narodzenia, w Nowy Rok oraz Walentynki. Liczba zamówień w  weekendy (od piątku) ubiegłego roku stanowiła ponad połowę zamówień z całego tygodnia, licząc 53 proc. tygodniowej sprzedaży. Wartość procentowa między poszczególnymi dniami tygodnia

42 www.e-hotelarz.pl

wzrastała wraz z każdym dniem. W poniedziałek liczba zamówień stanowiła 9 proc., a z kolei w sobotę 19 proc. W  kontekście pór dnia, Polacy nadal preferują zamawianie jedzenia w godzinach wieczornych, tj. 18-20. Nieco mniej zamówień odbywa się w okolicach godzin 16-18 oraz 20-22, jednak jest to i tak wysoki procent zamówień w ciągu dnia. Najmniejsza liczba kształtuje się do południa, kiedy statystyki zamówień wynoszą 4 proc. W  przypadku zamówień w  godzinach lunchu, zauważyć można tendencję wzrostową. Wynosi ona bowiem 12-15 proc. dziennych zamówień. Wśród użytkowników PizzaPortal.pl dominuje płeć męska – 71proc. zamawiających stanowią mężczyźni. Podobne proporcje widoczne są przy zamawianiu poszczególnych potraw, co można przeanalizować na przykładzie pizzy.

Polacy lubią po swojemu Średnia wartość zamówień przez stronę internetową PizzaPortal.pl wyniosła 35 zł. Kuchnia włoska cieszy się największą popularnością. Sama pizza była najpopularniejszym daniem kuchni włoskiej i zamawiana była w 79 proc. przypadków. Polacy najbardziej lubią komponować ją według własnych potrzeb i gustów smakowych, dlatego też kompozycja własna albo też pizza z zamienianymi dodatkami to polski faworyt 2013 roku. Na drugim miejscu znalazła się margherita, a  na trzecim capriciosa. Za nimi pojawiła się pizza hawajska oraz pepperoni. Jeśli chodzi o dodatki do pizzy, to obok takich podstaw jak ser czy sos pomidorowy, znalazły się pieczarki, które w  88 proc. były wybierane jako podstawowy składnik do pizzy. Następnie cebula (71 proc.), salami (58 proc.), papryka (46 proc.), a później kukurydza (41 proc.). W podziale ze względu na płeć same składniki się nie zmieniły, ale można zauważyć ich odmienne proporcje. Zarówno kobiety, jak i  mężczyźni jednakowo cenią sobie pieczarki. Na drugim miejscu kobiety wybierają

www.e-restauracja.com


Raport z rynku HoReCa 2014

salami, a mężczyźni cebulę. Na trzecim miejscu odwrotnie – u kobiet pojawia się cebula, a u mężczyzn salami. Najpopularniejszym sosem ubiegłego roku był sos czosnkowy, zamawiany w 56 proc. przypadków, drugie miejsce zajął sos słodko – kwaśny (14 proc.), a za nim sos ostry (8 proc.). Na czwartym miejscu pojawił się łagodny sos pomidorowy, a obok niego sos majonezowy. W ogólnym zestawieniu najczęściej zamawianych napojów do jedzenia pierwsze miejsce zajęły szeroko pojęte napoje gazowane (56 proc.). W ich skład wchodzą głównie napoje typu cola, mirinda oraz sprite. Po nich najczęściej zamawiane było piwo (14 proc.), a następnie zimna herbata, stanowiąca 8 proc. wszystkich zamówień wśród napojów. Na czwartym miejscu znalazły się soki owocowe, a na piątym woda mineralna.

Kto korzysta? Wśród miłośników zamawiania jedzenia przez aplikację PizzaPortal.pl na system Android, znalazło się 16 proc. kobiet oraz 84 proc. mężczyzn. W przypadku mieszkańców poszczególnych miast Polski, pierwsze miejsce zajmują gdańszczanie, za nimi mieszkańcy Krakowa, a  na trzecim miejscu znaleźli się łodzianie. 74 proc. zamówień stanowiła pizza, 11 proc. kebab, a  6 proc. stanowiły dania obiadowe. Średnia wartość koszyka wynosi 35 złotych. Aplikacja PizzaPortal.pl na system iOS ma nieco większą liczbę miłośniczekkobiet, w porównaniu z wersją Android. Kobiety bowiem stanowią 23 proc. zamawiających w systemie iOS, a mężczyźni 77 proc. Wśród mieszkańców poszczególnych miast Polski najczęściej zamawiają, podobnie jak w przypadku Androida, mieszkańcy Gdańska. Za nimi na równi stoją warszawia-

cy oraz mieszkańcy Sopotu. Natomiast średni koszyk zamówień jest nieco wyższy i wynosi 38 zł. W przypadku najczęściej zamawianych potraw nadal króluje pizza, ale niewiele za nią zamawiane są dania kuchni japońskiej. W pierwszej trójce znalazły się również makarony. Wśród miłośników zamawiania jedzenia przez aplikację mobilną na Windows Phone znaleźli się przede wszystkim mieszkańcy Warszawy, za nimi krakowianie, na trzecim miejscu mieszkańcy Łodzi. 90 proc. użytkowników stanowią mężczyźni. Z kolei średnia wartość koszyka to

Najpopularniejszym sosem ubiegłego roku był sos czosnkowy, zamawiany w 56 proc. przypadków, drugie miejsce zajął sos słodko-kwaśny (14 proc.) 34 złote. W 65 proc. przypadków zamawiana była pizza, za nią dania z makaronem, a na trzecim miejscu znalazły się potrawy kuchni tureckiej. Zamawianie jedzenia online stało się powszechne i znane w całej Polsce, ale nadal większość zamawiających stanowią mężczyźni. Typowy użytkownik sieci to młody mężczyzna z Gdańska zamawiający pizzę z własnymi składnikami: pieczarkami, cebulą i salami, do tego sos czosnkowy i cola, łącznie za ok. 35 zł. Ale np. w  Warszawie popularniejsze niż gdzie indziej jest sushi z dostawą. W przypadku zamówień przez aplikacje mobilne popularne są także potrawy kuchni chińskiej, tureckiej oraz kuchnia polska.  R

E

K

L

A

M

A

Przyjazne płatności to zadowolony klient SIX Payment Services oferuje bezpieczną obsługę płatności przy użyciu kart płatniczych. Nasze rozwiązania stworzone z myślą o hotelach i restauracjach pozwalają na efektywne zarzadzanie płatnościami oraz prostą, bezproblemową integrację z systemami wewnętrznymi. Online, w recepcji czy w restauracji – wszędzie i w każdej sytuacji gwarantujemy szybką, niezawodną i wygodną obsługę transakcji. Oferujemy też atrakcyjne usługi dodatkowe jak np. dynamiczna wymiana walut (DCC), z której korzystają posiadacze zagranicznych kart kredytowych. www.six-payment-services.com

www.e-restauracja.com

www.e-hotelarz.pl

43


Raport z rynku HoReCa 2014

Najważniejsze trendy w smakach:

Brazylia, Meksyk, Indie Publikowany raz w roku raport ekspertów McCormick, światowego lidera dodatków kulinarnych, i reprezentującej ją w Polce firmy Kamis, opisuje pięć najważniejszych trendów kulinarnych oraz kilkanaście smaków, które mają szansę zdobyć ogromną popularność wśród konsumentów w nadchodzących latach.

T

egoroczna edycja raportu stawia sobie za cel opisanie zmian w trendach kulinarnych, na które coraz większy wpływ ma bezprecedensowa łatwość nawiązywania kontaktów międzyludzkich w zglobalizowanym świecie. Nowe trendy i  dodatki kulinarne uwzględnione w raporcie Trendy w Smakach 2014 są zapowiedzią tego, co będzie dominować w  menu na całym świecie w najbliższych miesiącach.

PIĘĆ NAJWAŻNIEJSZYCH TRENDÓW 1. Brazylia wchodzi do gry: w związku z mistrzostwami świata w piłce nożnej i igrzyskami olimpijskimi organizowanymi wkrótce przez Brazylię, uwaga świata kieruje się coraz częściej w  stronę kuchni tego kraju, która łączy wpływy globalne i narodowe. Kuchnia brazylijska walczy intensywnością smaku i wielobarwnością związaną z przenikaniem się wielu kultur: europejskiej, afrykańskiej, azjatyckiej i amazońskiej.

2. Meksykańska ofensywa: meksykańskie potrawy i składniki zdobywają światowe stoły – konsumenci odkrywają nowe aspekty tej kuchni, która jest wyrazista, prosta i, co ważne w czasach gospodarki ciągłego kryzysu, tania.

44 www.e-hotelarz.pl

www.e-restauracja.com

FOT. KAMIS

Coraz popularniejsze składniki Fasola z czarnym oczkiem – ulubiona odmiana fasoli w Brazylii Mąka cassava – mąka bezglutenowa, znana także jako maniok lub tapioka Gujawa – tropikalny owoc spożywany w całości lub w formie pasty Tempero baiano – pochodząca ze stanu Bahía mieszanka przypraw takich jak oregano, pietruszka, różne odmiany pieprzu oraz kminek


Herbata: już nie tylko do popijania – ten naturalny składnik coraz częściej stosowany jest w mieszankach przypraw, bulionach i marynatach

A M A L K E

Aji Amarillo: pikantne żółte chili z Peru o odważnym, owocowym smaku Kaszmirska masala: często domowej roboty mieszanka przypraw z Indii Północnych, w której skład wchodzi kumin, kardamon, cynamon, czarny pieprz, goździki i imbir

R

5 najważniejszych dodatków smakowych

Sos chamoy: to wyjątkowe połączenie przypraw pochodzące z Meksyku, sos sporządzony z moreli, limonek, chili i przypraw zdobywa coraz większą popularność w USA Mąka z manioku: znana też po prostu jako maniok lub tapioka – bezglutenowa alternatywa dla zwykłej mąki, a zarazem podstawowy produkt kuchni brazylijskiej, ceniona za różnorodność zastosowań Smaki do odkrycia Sos chamoy – morelowo–limonkowy z chilli oraz przyprawami Recado – popularna w rejonie półwyspu Jukatan pasta z przyprawami. Składnikami recado rojo są achiote, gorzka pomarańcza oraz mieszanka przypraw Tomatillo – owoc przypominający pomidora, który nadaje potrawom przyjemny cytrynowy smak 3. Masala na nowo: nadszedł czas nowej kuchni indyjskiej interpretującej tradycję w  nowoczesny sposób. Zaznajomieni z  podstawowymi odmianami curry, miłośnicy tej przyprawy na całym świecie odkrywają bogactwo smaków indyjskich potraw w  nowych odsłonach. Wpływy kuchni indyjskiej przenikają do wielu lokalnych potraw, tworząc nowe połączenia smakowe, a tym samym kreując nową jakość w kuchni. Smaki do odkrycia Kashmiri masala – północnoindyjska mieszanka takich przypraw jak kmin, kardamon, cynamon, czarny pieprz, goździk oraz imbir Ser paneer – bogaty, świeży ser o delikatnym smaku Jalfrezi – curry przygotowane metodą szybkiego smażenia 4. Obsesja chili: miłośnicy jedzenia poszukują mocnych smakowych wrażeń. Stale powiększające się grono wielbicieli ostrych doznań smakowych powoduje, że powstają coraz to nowe odmiany chilli, których są już tysiące. Ostrość potraw można także wydobywać przez nowe techniki typu grillowanie, wędzenie, marynowanie, fermentowanie oraz kandyzowanie Chili do oglądania Guajillo – delikatne chili suszone z Meksyku Chile de arbol – niezwykle ostre chili meksykańskie Tien tsin – ostre chili syczuańskie Aji Amarillo – ostre żółte chili peruwiańskie 5. Kompaktowość w kuchni: owocuje inspiracjami, które przejawiają się w urządzaniu niewielkiej przestrzeni kuchennej, jej wyposażeniu oraz funkcjonalności urządzeń kuchennych, a także w wyborze składników potraw, których goście coraz częściej poszukują. Niezbędne składniki Herbata – naturalny, zdrowy sposób na panierkę, marynatę lub wywar Makaron – wszechstronny dodatek do zup, dań duszonych, smażonych oraz sałatek Kolendra – zarówno nasiona, jak i liście, dodawana do wielu potraw na całym świecie

www.e-restauracja.com

www.e-hotelarz.pl

45


Raport z rynku HoReCa 2014

trendów w hotelarstwie Przedstawiamy prognozy, które mogą stać się podpowiedziami dla hotelarzy, w jakim kierunku powinny zmierzać ich działania i na co powinni zwrócić uwagę w ciągu najbliższych miesięcy. Większość wniosków opiera się na analizie twardych danych ze stron i systemów rezerwacyjnych ponad tysiąca hoteli, głównie polskich.

Marcin Dragan 1. Hiperwzrost liczby urządzeń mobilnych Już 2013 rok przyniósł ożywienie ruchu rezerwacyjnego pochodzącego z urządzeń mobilnych. Na podstawie statystyk zebranych przez Profitroom z ponad 500 stron hotelowych widać dynamiczny wzrost udziału smartfonów i tabletów w stosunku do tradycyjnych komputerów i laptopów. W grudniu 2013 ponad 17 proc. stanowiły już urządzenia mobilne. Biorąc pod uwagę opóźnienie Polski w stosunku do bardziej zaawansowanych technologicznie rynków, można przyjąć za pewnik, iż kontynuacja trendu doprowadzi do przekroczenia progu 30 proc. w 2014 roku. Urządzenia mobilne zmieniają także sposób zachowania ludzi regularnie podróżujących po hotelach. Ciekawe badanie przeprowadziła także sieć

Ze statystyk systemu rezerwacji Upper Booking Engine wyraźnie widać, że najwięcej rezerwacji wyjazdów prywatnych w Polsce odbywa się… w poniedziałki po godzinie 10 46 www.e-hotelarz.pl

hoteli Pullman, która badała proces zacierania się różnicy pomiędzy życiem służbowym a prywatnym swoich gości. Okazało się, że niebagatelny wpływ na to mają właśnie urządzenia mobilne. Aż 89 proc. pracowników deklaruje, że wykorzystuje telefony służbowe do rozmów prywatnych, a 43 proc. nie rozstaje się z nimi także podczas weekendów i urlopów. Pracodawców ucieszy zapewne, że już 18 proc. z ich podwładnych deklaruje, iż regularnie czyta pocztę służbową po pracy. Natomiast ze statystyk z  systemu rezerwacji Upper Booking Engine wyraźnie widać, że najwięcej rezerwacji wyjazdów prywatnych w Polsce odbywa się… w poniedziałki po godzinie 10. Większość prognoz na 2014 rok związanych jest z  firmą Google i  jej nowymi wynalazkami, które właśnie trafiły lub trafią w najbliższej przyszłości na rynek. Jednym z najpotężniejszych narzędzi jest Google Now, który analizuje przemieszczanie się konsumentów, pozwala np. wyświetlić reklamę hotelu, gdy goście będą go potrzebować i gdy hotel będzie akurat po drodze. Duże oczekiwania związane są także z Google Glass, lecz rozwój tej technologii i jej popularyzacja to pieśń przyszłości. Można mieć jednak pewność, że rok 2014 będzie rokiem urządzeń mobilnych, a mobilność nabierze zupełnie nowego znaczenia i stworzy olbrzymie możliwości w turystyce.

www.e-restauracja.com


A M A L K E R

2. Narodziny Cyfrowego Turysty Od kilku lat obserwujemy ciągły wzrost świadomości gości, którzy odwiedzają hotele. Doskonale znają mocne i słabe strony obiektu zanim do niego przyjadą. Dzieje się tak za sprawą bardzo długiego procesu poszukiwań w  internecie, głównie studiowania opinii na TripAdvisorze czy na portalach rezerwacyjnych, ale również dzięki przeglądaniu multimediów, takich jak zdjęcia czy wideo na stronie hotelu albo YouTube. Cyfrowy Turysta nie pyta już znajomych o rekomendację, nie ufa także doradcom z biur podróży, gdyż dane, które sam znajdzie w  internecie, uważa za bardziej obiektywne. Dzięki pogłębionej fazie poszukiwań goście potrafią znaleźć hotele lepiej dopasowane do ich preferencji, a tym samym lepsze są ich doświadczenia z pobytu. A to jest celem każdego hotelarza, więc dobre obiekty na pewno skorzystają na tym trendzie. 3. Porządki w informacyjnym chaosie Bezpośrednio z  narodzinami Cyfrowego Turysty związana jest konieczność dokonania porządków w  informacyjnym chaosie. Pośród natłoku wiadomości, jakie można znaleźć w wyszukiwarkach i zamieszczanych tam reklamach, w mediach społecznościowych i portalach OTA (online travel agents) coraz trudniej odszukać naprawdę wartościowe i aktualne informacje. Google próbuje nad tym zapanować i pomóc hotelarzom głównie poprzez Google+, w którym zaczyna gromadzić uporządkowane opinie. Należy przyjąć, że Google najlepiej zna swoich użytkowników, więc ich opinie także będą najcenniejsze – a na pewno cenniejsze z perspektywy wyszukiwarki Google, niż opinie w innych portalach. Na kolejność wyników wpływ będzie mieć także punktacja hoteli w Google+. Ostatecznie jednak i tak najważniejsza będzie dostępność pokoi i ich cena – projekt Google Hotel Finder opuścił fazę eksperymentu i właśnie zawitał do Polski. Pierwsze hotele mogą już samodzielnie zmieniać ceny w Google (Google Price Ads) poprzez system rezerwacji Upper. Jest to więc szansa, by hotele zwiększyły swoją sprzedaż bezpośrednią. Wspomniane zmiany to również szansa dla stron internetowych hoteli, które dzięki ciekawemu designowi i praktycznym rozwiązaniom coraz lepiej funkcjonują w sieci. To one stanowią źródło informacji zarówno dla samych gości, jak też pośredników. To także jedyne miejsca, w  których hotelarze mogą realnie wpływać na przekaz marketingowy. Co ciekawe – to również te źródła, w których ceny noclegów pozostają wciąż najmniej korzystne. 4. Koniec ery pozycjonowania fraz – czas na zapytania internautów W ostatnich miesiącach mogliśmy obserwować totalną rewolucję w wynikach wyszukiwania w Google. Trzy największe zmiany algorytmu, pod wdzięcznymi nazwami Pingwin, Panda i Koliber, wywołały sporo zamieszania w branży pozycjonerskiej, czyli SEO. Google ostatecznie chciał się rozprawić z  duplikatami treści, które były charakterystyczne dla katalogów hotelarskich. Takie katalogi straciły prawie cały ruch organiczny, a pamiętać należy, że owe katalogi generowały sporą liczbę darmowych „przeklików” na strony hoteli. W efekcie praktycznie każdy odczuł znaczący spadek przekierowań ze stron polecających. Google nie podobało się nieuczciwe manipulowanie wynikami, np. hotele z niższej półki pozycjonowało się na hasła „komfortowe hotele”, a  obiekty luksusowe na „tanie hotele”. Takie metody oznaczały wprowadzanie użytkowników w błąd. Co ciekawe, było to domeną Polaków, którzy wyjątkowo intensywnie stosowali techniki zwane black hat do manipulacji algorytmem. Ostatnia duża zmiana algorytmu o nazwie Hummingbird (koliber) dotknęła większość hoteli. Wiele znanych obiektów w Polsce do dziś mocno odczuwa jej reperkusje i nie znajdziemy ich w pierwszej setce wyników wyszukiwania. Jest to wina zarówno różnych agencji SEO, jak i  samych hoteli, które koncentrowały się wyłącznie na kilku słowach kluczowych. Hummingbird ma za zadanie dostarczenie lepszych odpowiedzi na zapytania użytkowników, rozumiejąc bardziej ludzki sposób myślenia i wyrażania się (semantyka). Mechanizm działania Google został więc mocno zhumanizowany, opiera się o doświadczenia użytkowników a także o ręczną moderację pracowników Google. Jedno jest pewne, z rynku znikną firmy SEO, w których optymalizacją zajmowali się technicy-manipulatorzy, a nie marketerzy. Zmieni się również sposób wyrażania efektu – model związany z wyceną za pozycję wyczerpał się.

www.e-restauracja.com

www.e-hotelarz.pl

47


Raport z rynku HoReCa 2014

5. Zwiększenie dynamiki cenowej we wszystkich typach hoteli Zdążyliśmy się już przyzwyczaić do dynamiki zmian cen w obiektach miejskich, gdzie czasami zmieniane są one kilka razy w ciągu dnia we wszystkich kanałach sprzedaży. Dzięki ciągłemu rozwojowi technologii czy coraz lepszym aplikacjom typu channel manager można to robić już całkiem sprawnie. W 2014 roku przeciętny czas aktualizacji cen i dostępności zajmować będzie najwyżej kilka sekund. Eksponowanie cen na stronach własnych hoteli, mnogość portali rezerwacyjnych, porównywarek i  wzrost świadomości użytkowników oznaczają pełną transparentność kosztów noclegu i  wpływają mocniej niż kiedykolwiek na decyzje zakupowe.

Kampanie powinny uwzględniać tzw. booking window (okres pomiędzy dokonaniem rezerwacji a przyjazdem). Najkrótsze okna rezerwacyjne (2 dni) mają ekonomiczne obiekty miejskie, natomiast najdłuższe (ponad 60 dni) luksusowe obiekty butikowe Istnieje wiele czynników, na które hotelarz nie ma wpływu, np. problemy biur podróży mogą natychmiast podnieść sprzedaż w polskich hotelach. Hotele wypoczynkowe powinny więc szybko zareagować wzrostem cen. Natomiast anomalia pogodowe, których zapewne doświadczać będziemy coraz częściej, wymagają częstokroć korekt w dół. Dla przykładu, opóźnienie w nadejściu prawdziwej zimy może wymagać kreatywnego podejścia do kształtowania polityki cenowo-ofertowej w  resortach górskich. W tym wszystkim hotelarze powinni zachować zimną krew i nie przesadzać z  nadmiernymi obniżkami cen. A  co ze stroną kosztową? W  pogoni za sprzedażą musimy pamiętać o  rentowności. Zbyt niską ceną łatwo także zepsuć markę, a skutki mogą być długotrwałe. 6. Początek końca parytetów cenowych Na początku grudnia 2013 roku europejska organizacja Hotrec wystąpiła do OTA’s o  cofnięcie klauzul parytetu cenowego w  umowach z  hotelami. Stosowane przez nie zapisy są bowiem krzywdzące dla wielu obiektów, ponieważ nie pozwalają na indywidualne traktowanie uprzywilejowanych gości poprzez oferowanie im preferencyjnych cen. A to wpływa na mniejszą konkurencyjność na rynku hotelarskim. Niemiecki oddział HRS ma wycofać zapis o parytetach cenowych z umów z hotelami do 1 marca 2014 roku. Spór o kontrowersyjne zapisy toczy się również m.in. w Wielkiej Brytanii. Choć prognozuje się, że w ciągu najbliższych lat parytety cenowe znikną na dobre, to wiele wskazuje na to, że w 2014 roku będą jeszcze obecne. Sygnałem nadchodzących zmian będzie w pierwszej kolejności zniesienie kar za ich niestosowanie. Rok temu wieszczyliśmy, że w 2013 roku portale rezerwacyjne zdominują rynek, ale trend jest mocniejszy niż się spodziewaliśmy. Priceline (właściciel Booking.com) wydał ok. 2 miliardy dol. na reklamę, z czego ponad 90 proc. w Google. Z drugiej strony, Priceline i Expedia w swoich sprawozdaniach publikowanych na początku 2012 uznały Google za potencjalnego konkurenta, który może w przyszłości zagrozić portalom

48 www.e-hotelarz.pl

rezerwacyjnym poprzez promowanie własnych produktów w wynikach wyszukiwania. I tak też się dzieje, Google faktycznie rozkręca Hotel Findera. Portale rezerwacyjne stanęły więc przed problemem – jak realizować konwersję z reklamy kierowanej na konkretny hotel, jeśli portal niekoniecznie ma najlepszą ofertę? I jak zabezpieczyć się przed ryzykiem kanibalizmu ze strony Google? Priceline przejmuje więc Kayak, a Expedia przejmuje Trivago – dwie najbardziej znane marki meta-search na świecie. Aby było pikantniej, i TripAdvisor staje się meta-wyszukiwarką. Te zmiany na rynku paradoksalnie są szansą dla hoteli na zwiększenie ich sprzedaży bezpośredniej, gdyż mogą się podłączać do meta-searchy (np. TripConnect w TripAdvisor i HPA w Google), omijając prowizję pośredników. 7. Ewolucja metod reklamowania hoteli W ciągu nadchodzących miesięcy hotelarze powinni pomyśleć o przeznaczeniu większych środków z budżetu na kampanie PPC, czyli model oparty o płatności za kliknięcia. Do takiego modelu przyzwyczaił nas AdWords, który dziś jest już standardem, łącznie z najbardziej wyrafinowanymi metodami jak remarketing czy geo-targetowanie. Przez to, że każdy hotel się reklamuje, a model PPC jest modelem aukcyjnym, ceny kliknięć ciągle rosną, a hotel musi patrzeć na zwrot z inwestycji, optymalizując konwersję także na poziomie nośnika oferty. Działania takie bardzo dobrze widać m.in. na przykładzie sopockiego hotelu Haffner, którego witryna podzielona została na dwie części skierowane do dwóch różnych grup gości – biznesowych oraz do turystów poszukujących wypoczynku nad morzem w sezonie letnim. Powinno się także zwracać coraz większą uwagę nie tylko na samą precyzję dotarcia, ale na precyzję dotarcia we właściwym czasie. Innymi słowy, kampanie te powinny uwzględniać tzw. booking window (okres pomiędzy dokonaniem rezerwacji a przyjazdem), który według statystyk prowadzonych przez Profitroom wynosi średnio 19 dni i wcale nie ma tendencji do skracania się (identyczne wyniki w 2012 i 2013 przeprowadzone na próbie 500 polskich hoteli). Pokreślmy, że 19 dni to średnia dla całej Polski przez cały rok. Najkrótsze okna rezerwacyjne (2 dni) mają budżetowe obiekty miejskie, natomiast najdłuższe (ponad 60 dni), luksusowe obiekty butikowe, gdzie przeważa klient starszy i zagraniczny. Z ewolucją modelu PPC mamy obecnie do czynienia w porównywarkach meta-search. Urok tej formy reklamy polega na tym, że płacimy tylko wtedy, gdy klient jest gotowy na rezerwację (zna datę rezerwacji i cenę pokoju), ale także tylko wtedy, gdy dysponujemy wolnymi pokojami. Zapewne rok 2014 będzie okresem uczenia się przez hotelarzy takiego sposobu działania, ale, jak to zwykle bywa, pionierzy zyskają najwięcej. 8. Obraz staje się najmocniejszym przekazem marketingowym Nadchodzący rok będzie zdecydowanie rokiem multimediów i  bogatych wizualnie treści online. Na topie jest tzw. ograniczona komunikacja, składająca się z bardziej zwięzłych tekstów i atrakcyjnych wizualnie multimediów. Obraz jest najbardziej angażującą i najskuteczniejszą formą promocji obiektów hotelowych. Użytkownicy internetu oczekują wręcz coraz lepszej jakości multimediów, nie tylko zdjęć, ale również wideo. Według badań przeprowadzonych na zlecenie Google, już ponad 60 proc. podróżnych korzysta z  wideo jako medium inspiracyjnego. Niejednokrotnie jest to element decydujący przy podejmowaniu decyzji o  rezerwacji w  danym obiekcie. Także postęp techniczny umożliwia obecnie szersze wykorzystywanie wysokiej jakości multimediów na witrynach hotelowych.

www.e-restauracja.com


A M A L K E R

Niezależnie od tego, czy mamy do czynienia z fotografią, czy filmem, niezwykle istotne jest zadbanie o  odpowiednią jakość tych materiałów. Standardem jest tzw. postprodukcja, czyli poddanie materiału zdjęciowego obróbce graficznej, która pozwala uzyskać odpowiednią głębię i podkreślić atuty obiektu. Do przeszłości przechodzą smutne, puste przestrzenie hoteli. Nowoczesna sesja to taka, w której występują aktorzy, grają hotelowych gości i podkreślają charakter obiektu. Niezwykle istotna, szczególnie przy wideo, jest też odpowiednia dynamika i maksymalne skrócenie filmu. Film staje się także doskonałym nośnikiem samej reklamy i jest coraz chętniej wykorzystywany do kreacji pojedynczych kampanii marketingowych (np. promujących wakacje). 9. Multi-screening nowym wyzwaniem dla stron internetowych hoteli Nowoczesne strony hotelowe, oparte w głównej mierze na zdjęciach i filmach wideo oraz wykorzystujące np. układy treści storytelling (przykładem może być strona hotelu Remes w Opalenicy) będą wymagały nowoczesnych technologii informatycznych. Hotelarzy nie ominą zagadnienia związane chociażby z techniką dynamicznego doładowywania treści Ajax. Zmieni się także sam sposób podejścia do fotografii na stronach – im bliższe będą one realnemu wyglądowi hotelu, tym lepiej. Przyszłościowe zdjęcia powinny przedstawiać gości korzystających z uroków obiektu, natomiast ściągnięte z banków zdjęć, przekolorowane i nierealne fotki, należy odłożyć do lamusa. Ale to nie wszystko – strony powinny również być jeszcze mocniej nastawione na użytkownika mobilnego i uwzględniać coraz większe wykorzystanie urządzeń takich jak smartfony i tablety. Naprzeciw tym potrzebom mają wyjść w 2014 roku m.in. twórcy przeglądarki Chrome, zmieniając napędzający ją silnik. Ma to wpłynąć m.in. na jej większą „responsywność” (szybkość reakcji systemu po otrzymaniu sygnału od użytkownika). Google ma też umożliwić programistom m.in. tworzenie responsywnych układów witryn i dać silne wsparcie dla budowania stron właśnie pod urządzenia mobilne. 10. Wyszukiwanie semantyczne Rok 2014 to również coraz częstsze stosowanie oprogramowania umożliwiającego gościom stosowanie urządzeń rozpoznających głos i potrafiących inteligentnie zinterpretować nawet najbardziej skomplikowane zapytania. Podstawowym założeniem wyszukiwania semantycznego ma być precyzyjne dopasowanie wyników do danego zapytania. Dzięki temu goście o wiele łatwej będą mogli znaleźć obiekty dopasowane ściśle do ich potrzeb stosując język potoczny. Wykorzystanie marketingowe tego narzędzia będzie wyzwaniem dla marketerów w najbliższym czasie. 11. Inspiracja zamiast wyszukiwania Nie wszyscy klienci chcą lub potrafią efektywnie wyszukiwać informacje. Nie zawsze mamy wystarczająco dużo energii czy determinacji do żmudnych poszukiwań. Nawet u aktywnych użytkowników internetu pojawia się chęć skorzystania z  doradztwa innych, szczególnie jeśli obiecają nam jeszcze znacząco niższą cenę. Dlatego coraz więcej osób korzysta z popularnych zakupów grupowych, będących niczym innym jak tylko listą gotowych inspiracji. Od jakiegoś czasu mówi się o się końcu modelu zakupów grupowych, tymczasem wiele wskazuje, że owe portale na stałe zadomowiły się w  branży turystyczno-hotelarskiej. Groupon uruchomił przeznaczony specjalnie dla niej projekt Grupon Travel. Powstało też wiele klubów

www.e-restauracja.com

www.e-hotelarz.pl

49


Raport z rynku HoReCa 2014

zakupowych jak Voyage Prive czy jego polski odpowiednik Travelist. Serwisy te umiejętnie łączą inspirację z rezerwacją online, ale z ofertami całkowicie niezależnymi od parytetów panujących w klasycznych OTA (online travel agents), dlatego też zakupy grupowe stają się stałym kanałem sprzedaży

Fakt, że platformy chmurowe nie wymagają instalacji, lecz są dynamicznie pobierane z centralnych serwerów internetowych sprawia, że mogą być ciągle rozwijane, a firmy zawsze mają dostęp do ich najnowszej wersji niektórych hoteli. Warto zwrócić w tym miejscu uwagę także na projekt Google Carousel, czyli eksperyment z  mechanizmem inspiracyjnym dla hoteli, w którym listę rekomendacji układa algorytm giganta z Mountain View. Użytkowników mobilnych zapewne inspirować będzie wkrótce Google Now. 12. Wzrost znaczenia silnej marki hotelu. Budowanie marki własnej czy franczyza? Ubiegły rok to silna ekspansja marek franczyzowych. W 2014 ten trend może się jeszcze nasilić. Obecnie jesteśmy świadkami zakrojonych na coraz szerszą skalę działań promujących tę formę funkcjonowania obiektów hotelowych. Faktycznie, w dobie silnych portali rezerwacyjnych, nieustającej walki konkurencyjnej i rosnących oczekiwań gości, jest to kusząca forma wsparcia dla właścicieli niektórych hoteli. Niestety, nie zawsze jest to gwarancją sukcesu, a konieczność oddawania części zysków może niekorzystnie wpływać na zwrot z inwestycji w hotel. Na szczęście istnieje alternatywna droga, jaką jest budowanie silnej marki obiektu. Wymaga to podjęcia ryzyka i przygotowania odpowiednio dużego budżetu marketingowego, jednak nagroda jest bardzo kusząca. Silna marka to lepsza rozpoznawalność obiektu, możliwość utrzymywania wysokiego poziomu cenowego, a przede wszystkim znakomita sprzedaż bezpośrednia. W  Polsce doskonałym przykładem bardzo mocnej marki hotelowej jest Bukovina Terma Hotel SPA, która nie tylko jest liderem cenowym na całym Podhalu (średnio 700 zł za pokój), ale też radzi sobie doskonale bazując wyłącznie na sprzedaży bezpośredniej, z pominięciem OTA. Na pewno nie jest to rozwiązanie dla każdego obiektu, ale ten nowy trend jest zdecydowanie wart uwagi, a przykład sukcesu Bukoviny z pewnością znajdzie swoich naśladowców. 13. Zwiększa się liczba gości zagranicznych Rok temu prognozowaliśmy przyrost liczby gości zagranicznych w polskich hotelach spowodowany m.in. popularyzacją kraju po Euro 2012. Gdy zbadaliśmy ruch użytkowników na dużej próbie polskich stron hotelarskich, to okazało się, że średni ich udział wzrósł do ponad 17 proc., a ekstrapolacja trendu wskazuje, iż w 2014 wskaźnik ten może się zbliżyć do 20 proc. Czy hotele wykorzystują tę szansę, że co piąty gość będzie pochodził z zagranicy? Zbadaliśmy, że w Polsce 91 proc. witryn hoteli jest przetłumaczonych na język angielski, natomiast kompletność tłumaczeń można ocenić na 56 proc., przy czym jakość tego tłumaczenia jest zatrważająco niska.

50 www.e-hotelarz.pl

Zbadaliśmy także strukturę obcokrajowców pod względem krajów ich pochodzenia i tam także krył się ciekawy wniosek – co trzeci klient zagraniczny pochodził z Niemiec, natomiast tylko połowa hoteli próbuje tłumaczyć swoją ofertę na ten język. Po Anglikach i Amerykanach kolejnymi nacjami są odpowiednio: Norwegowie, Rosjanie i Francuzi (po 4 proc.) oraz Szwedzi, Holendrzy i Włosi (po 3 proc.). Nie dziwi więc fakt, iż obcokrajowcy częściej sięgają po portale OTA, gdyż nie mogą liczyć na dobrą obsługę w ich ojczystym języku bezpośrednio w  hotelu. Właśnie w  tłumaczeniach ofert na stronach www hoteli można upatrywać szansy na zwiększenie sprzedaży bezpośredniej. Zwrócić należy także uwagę, że współczesne metody reklamy pozwalają na precyzyjne geo-targetowanie na wybranych rynkach, wyświetlanie reklam w odpowiednich językach i kierowanie ruchu na dedykowane obcokrajowcom strony. 14. Rozwój płatności online i mobile oraz spadek interchange Rok 2014 będzie także okresem dynamicznego rozwoju płatności online oraz płatności mobilnych. Należy pamiętać, że najpopularniejsza obecnie w hotelarstwie metoda gwarancji rezerwacji poprzez przekazanie numeru karty kredytowej do hotelu jest jednocześnie z  perspektywy gościa najbardziej niebezpieczną metodą. Rynek będzie musiał się z  tym problemem szybko uporać. A dzięki rozwojowi elektronicznych i mobilnych mechanizmów płatności, staną się one bardziej powszechne i łatwiejsze w zastosowaniu przez konsumentów. Warto zwrócić uwagę na to, jak sieć sklepów Biedronka wytrzymała bez kart kredytowych. Nie zaakceptowała ona wysokich opłat interchange i przeskoczyła od razu do ery płatności mobilnych, wykorzystując do tego platformę iKasa. Dzięki niezwykle prorynkowym ustawom, od lipca 2014 spadną w Polsce opłaty interchange, więc obciążanie kart kredytowych stanie się niewspółmiernie tańsze, a przez to zapewne także częściej stosowane przez branżę hotelarską. 15. Cloud computing na całego – integracja wszystkiego ze wszystkim Technologie chmurowe często utożsamiane są z tym, że opierają się o internet. Faktycznie zaś kluczowym wyróżnikiem oprogramowania w chmurze jest jego elastyczne wykorzystanie przez wiele hoteli, dzięki czemu mogą one znacząco obniżyć koszty. Natomiast fakt, że platformy chmurowe nie wymagają instalacji, lecz są dynamicznie pobierane z centralnych serwerów internetowych sprawia, że mogą być ciągle rozwijane, a firmy zawsze mają dostęp do ich najnowszej wersji. Kolejną zaletą jest możliwość zestawiania rozwiązań z gotowych komponentów od najlepszych dostawców – komponentów, których rozwój na potrzeby pojedynczych hoteli nie byłby opłacalny. I tak dla przykładu: strony internetowe integrują się za pomocą intefejsów API z mechanizmami Google Maps czy systemami rezerwacji. Systemy rezerwacji zaś łączą się dalej z  channel managerami, a te zaś z systemami PMS. Największą zmianą w polskim hotelarstwie będzie wypieranie z rynku dinozaurów z  branży IT, którzy nie nadążają za trendami lub nie rozumieją cloud computingu i nie potrafią się integrować. *** W  przeciwieństwie do wielu pesymistów z  branży sądzimy, że ekspansja pośredników online (OTA) wyhamuje. Pośrednicy jednak na stałe wpisali się w model biznesowy całej branży i należy przyznać, że są potrzebni. Natomiast dzięki rozwojowi narzędzi technolgiczno-marketingowych hotelarze zyskują dziś więcej możliwości kształtowania swojej sprzedaży bezpośredniej niż kiedykolwiek wcześniej.  Marcin Dragan. Dyrektor zarządzający firmy Profitroom

www.e-restauracja.com


Bezgotówkowa W ciągu ostatnich lat znacząco zmieniło się podejście konsumentów i firm do płatności bezgotówkowych. W Polsce w obiegu znajduje się około 33 mln kart płatniczych, a  płatności przy ich użyciu zyskują popularność w imponującym tempie. W rezultacie gotówka jest coraz częściej wypierana przez innowacyjne, cyfrowe kanały płatności. Przez ostatnie pięć lat wartość tych płatności podwoiła się, osiągając w 2013 roku 120 mld zł. Ten trend jest wyraźnie widoczny także w branży HoReCa.

52 www.e-hotelarz.pl www.e-hotelarz.pl

www.e-restauracja.com

FOT. six payment

wygoda


Raport z rynku HoReCa 2014

Sebastian Ramatowski

S

zczególnie w większych miastach coraz rzadziej można spotkać lokale gastronomiczne czy restauracje, które nie oferują możliwości płacenia kar tą płatniczą, o hotelach nie wspominając. Konieczność obsługi kar t płatniczych staje się standardem, a o prestiżu obiektu świadczą dodatkowe innowacyjne usługi, jakie oferowane są gościom.

Gotówka to przeszłość Firmy z rynku HoReCa analizując dziś wszystkie „za i przeciw” wdrożeniu terminala POS biorą pod uwagę wielkość i lokalizację placówki, poziom generowanych obrotów i  profil klientów, których płatności uzasadnią umożliwienie transakcji bezgotówkowych. Warto taką analizę przeprowadzić, bo korzyści z  płatności kartą jest wiele: oprócz redukcji nakładu pracy, wynikającej z obrotu gotówką, jak przeliczanie czy wpłaty do banku, eliminowane jest również ryzyko kradzieży gotówki czy pomyłki, szczególnie w  sytuacji, gdy restaurator czy hotelarz przyjmuje płatności w różnych walutach. Możliwość płacenia kartą podnosi prestiż placówki, zapewnia wygodę gościa, bezpieczeństwo płatności, a  także możliwość generowania wyższych obrotów, ponieważ bardzo często rachunek regulowany kartą kredytową jest mniej bolesny dla portfela klienta niż płatność gotówką.

Priorytetem właścicieli obiektów musi być zapewnienie najwyższego bezpieczeństwa płatności i dotrzymywanie kroku nowościom technologicznym, by odpowiedzieć na oczekiwania klientów dotyczące szybkości i wygody przeprowadzanych transakcji Płatności bezgotówkowe to przede wszystkim wygoda, bo klient nie musi mar twić się ilością gotówki w por tfelu. Często nie potrzebuje nawet por tfela, bo za kolację czy pobyt może zapłacić na przykład… telefonem. Obecnie coraz więcej restauracji i hoteli oferuje możliwość płatności mobilnych opar tych na technologii zbliżeniowej NFC (Near Field Communication). Szybko, łatwo i bez zbędnego nakładu sił. W najbliższym czasie w  kierunku tego rozwiązania wyemigruje wielu tradycyjnych użytkowników kar t płatniczych.

R

E

K

L

AMA

Prowadzisz lub zarządzasz firmą w branży turystycznej? Chcesz zwiększyć konkurencyjność swojej firmy? Chcesz przygotować strategię rozwoju swojej firmy? Dbasz o rozwój swojej kadry managerskiej? Zgłoś się już dziś! Polski Związek Prywatnych Pracodawców Turystyki LEWIATAN i Instytut Turystyki w Krakowie Sp. z o.o. zapraszają właścicieli firm, członków zarządu, dyrektorów, managerów do BEZPŁATNEGO udziału w: KONFERENCJACH, SEMINARIACH, SZKOLENIACH WYJAZDOWYCH, WARSZTATACH, KONSULTACJACH, COACHINGU realizowanych w atrakcyjnych hotelach 5 i 4* w ramach projektu „Wzrost adaptacyjności mikro, małych i średnich przedsiębiorstw poprzez zarządzanie strategiczne” www.strategiafirmy.pl/zarzadzanie Masz pytanie? Napisz do nas: m.plaminiak@itk.krakow.pl i jratajski@konfederacjalewiatan.pl tel. 691 877 173, 696 042 598 POLSKA AGENCJA ROZWOJU PRZEDSIĘBIORCZOŚCI

www.e-restauracja.com

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

www.e-hotelarz.pl

53


Raport z rynku HoReCa 2014

Na rynku dostępne są rozwiązania płatnicze, które pozwalają restauratorom i hotelarzom na oferowanie dynamicznej wymiany walut DCC (dynamic currency conversion), umożliwiającej gościom z zagranicy płatność w rodzimej walucie z gwarancją najkorzystniejszego kursu wymiany Dynamiczna wymiana walut Różnorodność dostępnych na rynku usług sprawia, że polscy restauratorzy i hotelarze mogą odpowiadać na praktycznie wszelkie wymagania klientów. Jeśli goszczą na przykład grupę Niemców, którzy chcieliby zapłacić w euro, to dziś taka możliwość nie jest problemem. Na rynku dostępne są rozwiązania płatnicze, które pozwalają restauratorom i hotelarzom oferowanie dynamicznej wymiany walut DCC (dynamic currency conversion), umożliwiającej gościom z  zagranicy płatność w  rodzimej walucie z  gwarancją najkorzystniejszego kursu wymiany. W ramach DCC przeliczanych jest kilkadziesiąt najpopularniejszych walut. Transakcja w walucie karty jest możliwa w przypadku płatności kartami Visa, Visa Electron, V Pay, MasterCard oraz Maestro. Sam proces płatności przebiega identycznie jak w przypadku tradycyjnych płatności kartą – hotelarz czy restaurator otrzymuje kwotę w swojej walucie. Natomiast klient docenia możliwość wyboru, jaką daje DCC. Nie każdy hotel, restauracja, czy lokal gastronomiczny decyduje się jednak na wdrożenie terminala POS. Powodem są dodatkowe koszty. Jedną z barier na drodze upowszechnienia płatności bezgotówkowych jest opłata interchange fee, czyli prowizja od płatności, która pobierana jest przez bank – wydawcę karty. Rozwój sytuacji na rynkach europejskich jasno pokazuje, że niższe poziomy interchange fee pozwalają rozwinąć się transakcjom kartowym z korzyścią dla wszystkich: wydawców, centrów autoryzacyjno-rozliczeniowych oraz detalistów. Tym bardziej, że obrót gotówkowy jest kosztowny. Komisja Europejska szacuje, że wydajemy około 200 euro rocznie na osobę aby pokryć koszty obrotu gotówkowego, natomiast realne koszty obsługi gotówki ponoszone przez detalistów w niektórych przypadkach mogą sięgać nawet 1 proc. ceny produktu. Ponieważ karty są mniej ryzykowne i  zachęcają do zakupów, wraz ze spadającym kosztem ich obsługi będą coraz bardziej efektywne i korzystne dla klientów oraz przedsiębiorstw.

54 www.e-hotelarz.pl

Zintegrowane systemy rozwiązań w hotelu Zintegrowane systemy zarządzania płatnościami są dziś nieodłącznym elementem nowoczesnych sieci hoteli. Priorytetem właścicieli obiektów musi być zapewnienie najwyższego bezpieczeństwa płatności i dotrzymywanie kroku nowościom technologicznym, by odpowiedzieć na oczekiwania klientów dotyczące szybkości i wygody przeprowadzanych transakcji. Już pierwszy kontakt gościa z hotelem, bezpośrednio lub przez specjalistyczny portal, w celu dokonania rezerwacji, nierzadko wymaga posłużenia się kartą, aby potwierdzić tożsamość lub dokonać preautoryzacji. Następny kontakt hotelu z kartą ma miejsce w momencie pojawienia się gościa na miejscu, podczas zakwaterowania. Gość zapłaci również za usługi dodatkowe, jak na przykład kolacja w hotelowej restauracji, SPA czy pralnia. Na świecie coraz większe znaczenie mają kompleksowe rozwiązania płatnicze dla hoteli, umożliwiające zautomatyzowaną obsługę płatności gości. Dopiero dzięki integracji systemu rezerwacyjnego hotelu (PMS) z systemem płatności, do którego terminal POS jest jedynie dodatkiem, obsługa hotelu jest w  stanie efektywnie zarządzać należnościami. Rozwiązania takie integrują w jednym miejscu wszystkie kanały kontaktu hotelu z gościem, czyli recepcję, restaurację, bar, SPA, a ponadto kanały internetowy i mobilny. Automatyzacja umożliwia pozbycie się zatorów w recepcji w godzinach porannych, gdy goście opuszczają hotel. Dzięki niej nie jest konieczne oczekiwanie w recepcji na wymeldowanie. Różnorodność dostępnych na rynku usług sprawia, że polscy gracze na rynku HoReCa mogą odpowiadać na praktycznie wszelkie wymagania klientów, co czyni ich idealnymi gospodarzami. Płatności bezgotówkowe to wygoda, bezpieczeństwo, znaczna oszczędność czasu i  pozytywne wrażenie gości, czyli to, co w branży HoReCa najistotniejsze.  Sebastian Ramatowski, SIX Payment Services

www.e-restauracja.com


Cztery dekady

kawowej pasji

p

ro

m

oc

j

a

41 marek na rynku, przedstawicielstwa w ponad 100 krajach, 120 tysięcy ton produkowanej kawy rocznie – dla Massimo Zanetti Beverage Group, pierwszej na świecie prywatnej grupy w branży kawowej, rok 2013 upłynął pod znakiem jubileuszu 40-lecia działalności. O sukcesach spółki, planach na przyszłość oraz trendach zmieniających oblicze rynku odpowiada Monika Dutkiewicz, Prezes Zarządu Segafredo Zanetti Poland.

Dewiza marki Segafredo Zanetti „Tylko z prawdziwej pasji rodzi się prawdziwa kawa” okazała się zapowiedzią sukcesu. Z rodzinnego biznesu wyrosła działająca globalnie spółka, która jest na rynku już 4 dekady. Rzeczywiście, Massimo Zanetti Beverage Group może być przykładem ewolucji przedsiębiorstwa w branży HoReCa. Działająca lokalnie firma, gdy osiągnęła wszystko w swoim segmencie, dokonała integracji wertykalnej i horyzontalnej. Rozpoczęła się ekspansja na nowe obszary geograficzne. To, co zagwarantowało sukces Massimo Zanetti to prowadzenie i ciągłe doskonalenie działalności obejmującej cały łańcuch produkcyjny - począwszy od prowadzenia plantacji i selekcji kawy, po dystrybucję i dotarcie do konsumenta ostatecznego

dzięki rozbudowanej sieci lokali franczyzowych. Nie bez znaczenia jest również zgromadzone przez lata know-how i kompetencje wykorzystywane na każdym etapie procesu. Pozycja na rynku i zaufanie klientów potwierdzają słuszność podejmowanych działań i motywują nas do ciągłego rozwoju. Na jakich aspektach skupiają Państwo obecnie swą działalność? Naszą misją jest promowanie tradycyjnego, włoskiego stylu picia kawy. Obserwujemy, że dzięki naszym dotychczasowym działaniom kultura jej konsumpcji ulega z roku na rok zmianom – zauważalnie rośnie świadomość klientów. Wysoka jakość produktu i usług musi dziś być standardem. Coraz większym zainteresowaniem cieszy się kawa premium i espresso, wymagająca większej dbałości o jakość finalną niż kawy mleczne. Dążenie do perfekcji jest wpisane w naszą pracę. Dzięki temu trafiamy w wyrafinowane gusta klientów. By kreować nowe trendy, stale poszerzamy ofertę – zarówno dla branży HoReCa, Office Coffee Service, jak i bezpośrednio do konsumentów. Z drugiej strony, bez zmian pozostaje to, co najbardziej chwalą nasi klienci biznesowi – Dział Handlowy HORECA funkcjonujący raczej jako Dział Doradców Klienta. Jakich nowości mogą spodziewać gastronomowie? Wprowadzając na rynek nowości, zakładamy zawsze dwa cele. Po pierwsze, produkty muszą być atrakcyjne dla klienta końcowego i zapewniać, że będzie on zadowolony z wyboru. Po drugie, ważnym kryterium wdrożenia nowości jest to, czy zagwarantują sukces handlowy naszym partnerom w branży HORECA i wpłyną pozytywnie na rentowności ich przedsięwzięć. Spełniającą te założenia nowością na 2014 r. jest Crema Cafe – produkt polecany szczególnie

na lato - okres dający gastronomom możliwość istotnego zwiększenia obrotów. Przyczynić się do tego może sprzedaż w ogródkach sorbetu kawowego czy kawy mrożonej. Crema Caffe to wyselekcjonowana mieszanka kawy z dodatkiem mleka UHT. Przyrządzona, zyskuje gęstą, kremową konsystencję oraz bogaty aromat. Może być serwowana wewnątrz lokalu lub jako produkt na wynos. W jaki sposób najnowsze trendy wpływają na kierunek rozwoju firmy? Jednym z najciekawszych trendów, jakie pojawiły się w ostatnim czasie, są mobilne punkty kawowe. Stanowią już one stały element miasta – znaleźć je można przy ruchliwych ulicach, w centrach handlowych czy na dworcach. Widzimy zalety tego rozwiązania i sami dążymy do jego popularyzacji. Nasz nowy koncept łączy w sobie wysoką jakość produktów i sprzętu, z niewielką powierzchnią kiosku. Jest to rozwiązanie funkcjonalne i innowacyjne. Dzięki niewielkim rozmiarom i wadze, może być przetransportowany do dowolnego miejsca, dogodnego dla właściciela i klientów. Jest to elastyczne rozwiązanie pozwalające przenosić działalność gospodarczą, dostosowując się do zmiany natężenia ruchu konsumentów. Dzięki temu franczyzobiorca może na bieżąco kontrolować rentowność swojego biznesu. Co równie istotne, mobilne stoiska serwują kawę wysokiej jakości, przygotowywaną przez profesjonalistów, zgodnie z wszystkim naszymi zasadami prawidłowego przygotowania espresso, na bazie którego przygotowujemy również kawy mleczne jak cappuccino czy latte macchiato. Rozwiązanie to zdobywa popularność wśród kawoszy, którzy pomimo szybkiego tempa życia i braku czasu, chcą napić się dobrej, aromatycznej kawy. Ułatwienie im dostępu do produktu najwyższej jakości, gdziekolwiek przebywają, to nowa nisza, dająca gastronomom duże szanse na zwiększenie obrotów i biznesowy sukces.


Raport z rynku HoReCa 2014

tuzin

programów

dla gastronomii Piotr Stawiński

Oprogramowanie tworzone z myślą o branży gastronomicznej pomaga usprawnić obsługę gości i wyeliminować potencjalne nadużycia ze strony pracowników. Dostępne na rynku programy zasadniczo nie różnią się od siebie, ani funkcjonalnie, ani cenowo. Różnice ujawniają się najczęściej w szczegółach, czasem właśnie akurat tych istotnych z punktu widzenia restauratora.

S

Zdefiniować potrzeby Przed wyborem oprogramowania należy dokładnie porównać funkcje poszczególnych systemów i ich możliwości. Istotne jest, aby proponowane oprogramowanie zawierało moduły oraz funkcjonalności, które faktycznie odpowiadają potrzebom danego lokalu, jak również, aby system był na tyle elastyczny, by mógł współpracować z dowolnym sprzętem komputerowym. Inwestor powinien określić, ile może przeznaczyć środków na dane przed­ sięwzięcie. Ile stanowisk sprzedażowych potrzebuje w lokalu? Czy na zapleczu kuchen­ nym potrzebne będzie nowe stanowisko komputerowe, czy dla kierowców potrzeba modułu dostaw na wynos itd., itd.

56 www.e-hotelarz.pl

Należy zwrócić uwagę na to, czy firma oferująca oprogramowanie zapewnia również usługi wdrożeniowe i serwisowe, czy oferuje także wstępną analizę przedwdrożeniową. Dlatego konieczne jest sprawdzenie, co oprócz ceny oferuje dany dystrybutor lub producent oprogramowania.

Niezbędne funkcje Współczesne systemy sprzedaży gastronomicznej pracują z reguły na ter­ minalach z  ekranem dotykowych, dzięki czemu ich obsługa jest prosta, wygodna i  szybka. Niezbędnymi funkcjami programu gastronomicznego w odróżnieniu od zwykłej kasy fiskalnej jest możliwość otwarcia większej liczby rachunków, możliwości domówienia w każdej chwili do już otwartych rachunków oraz łączenie bądź dzielenie otwartych rachunków w celu łatwiej­ szego rozliczenia się między klientami z zamówionych potraw. Ważną funkcją oprogramowania gastronomicznego w restauracji jest moż­ liwość wystawienia faktury od razu przy zamknięciu rachunku bądź już po wydrukowaniu paragonu. Dla managerów restauracji najważniejszymi funk­ cjami wspomagającymi pracę jest możliwość wygenerowania różnego rodzaju raportów, m.in. raportu utargów obecnej zmiany, raportu kelnerskie­ go czy też raportu sprzedanych towarów i wiele innych. Program powinien dawać również możliwość wprowadzenia czasowych rabatów na określone pozycje w  określonych dniach i  godzinach (tzw. „happy hours”) czy też nagradzanie stałych klientów poprzez wprowadzanie kart rabatowych z odpo­

www.e-restauracja.com

FOT. pixabay

tąd zdefiniowanie oczekiwań właściciela restauracji na wczesnym etapie jest bardzo ważne. Niezależnie od wielkości oraz typu lokalu gastronomicznego niezbędnymi elementami oprogramowania uspraw­ niającego zarządzanie gastronomią są dwa moduły: POS (point of sale) odpowiadający za sprzedaż i sprawną obsługę gości oraz moduł zapewnia­ jący właściwe zarządzanie lokalem, kontrolę poszczególnych obszarów działalności oraz koordynację pracy i planowanie działań. I firmy informatyczne działające w branży gastronomicznej takie oferują: LSI Software – POSitive Restaurant POS i POSitive Restaurant Manager, Softech – Gastro POS i Gastro Chef, S4H – S4H POS i S4H Chef, Micros Fidelio – RES, Windorf Nixorf – rManager itd. W  ramach swoich rozwiązań dla gastronomii oferują moduły nastawione na catering, zarządzanie zasobami magazynowymi czy na sieci gastronomiczne. Podstawowe funkcje mogą być wzbogacane – w  zależności od specyficznych potrzeb – o  kolejne moduły funkcjonalne, takie jak moduł obsługi systemów lojalnościowych (karty stałego klienta), moduł obsługi rezerwacji telefonicznych i  dostaw (delivery), moduł rozliczeń kasowych itp.


Raport z rynku HoReCa 2014

wiednimi współczynnikami rabatu bądź przywilejami poprzez stosowanie różnego rodzaju programów lojalnościowych. Poza głównym zadaniem systemu POS, czyli rejestracją sprzedaży i obsługą zamówień, służą one również kontroli zachowań kelnerskich i uprawnień do wykonywania pewnych funkcji poprzez logowanie za pomocą karty czy też unikalnego hasła pracowniczego. System uprawnień, czyli przydział zezwo­ leń na wykonywanie poszczególnych operacji przez konkretne osoby z  obsługi, jak również szereg szczegółowych raportów statystycznych, dotyczących np. anulowania pozycji na rachunkach, dają właścicielowi restauracji skuteczne narzędzie w zapobieganiu i wykrywaniu ewentualnych nadużyć.

Opór personelu Największym problemem we wdrażaniu nowych rozwiązań informatycznych w lokalach jest… opór załogi. Spowodowany jest on różnymi czynnikami. Należą do nich słabe umiejętności obsługi komputera, lęk przed użytkowaniem różnego rodzaju sprzętów bądź wizja większej kontroli przez managera czy właściciela restauracji. Podczas samej pracy na oprogramowaniu najczęstszym problemem jest brak zrozumienia bądź w ogóle ignorowanie różnego rodza­ ju komunikatów wysyłanych przez program. Czasem personel jest „na bakier” z techniką i technologią i najzwyczajniej w świecie boi się komputera. Z tym jednak poradzić sobie jest prosto. Gorzej, jeśli personel przyzwyczajony do braku szczegółowej kontroli chce tej kon­ troli uniknąć w przyszłości. Wówczas należy liczyć się z wewnętrzną opozy­ cją przeciwko nowemu rozwiązaniu, która wykorzysta wszelkie argumenty,

aby storpedować zmiany. Często wrogiem zmian są również przyzwyczaje­ nia personelu z pracy na innym systemie. Drugim powodem problemów są sami właściciele restauracji i ich błędne podejście polegające na przyjmowaniu biernej postawy w procesie wdroże­ nia i w okresie użytkowania produktu. Wdrożenie systemu przynosi pożądane korzyści jedynie wówczas, jeśli wraz z  wprowadzeniem nowego oprogramowania zostaną też wprowadzone zmiany w  organizacji pracy i  sposobie myślenia. Dotyczy to zwłaszcza podmiotów, które wcześniej z tego typu programów zupełnie nie korzystały. Praca na systemie, szczególnie w  przypadku modułu magazynowego, wymaga jego dobrej znajomości, poświęcenia sporej ilości czasu na jego obsługę (ewidencjonowanie dostaw), systematyczności. Do obsługi systemu powinno się wyznaczyć kompetentną osobę, a administrowanie programem i praca na nim powinny być jednym z głównych jej zadań. Inwestorzy często traktują wdrożenie systemu do zarządzania jak instalację zwykłego oprogramowania myśląc, że wystarczy komputer oraz płyta z oprogramowaniem i wszystko będzie działać. Konieczna jest jednak dokład­ na analiza przedwdrożeniowa, która obejmuje ustalenie miejsca umieszcze­ nia terminali, przygotowanie oraz rozplanowanie niezbędnej infrastruktury teleinformatycznej. Jeśli pracownicy inwestora oraz dostawcy oprogramo­ wania aktywnie współpracują, to cały proces instalacji sprzętu oraz wdroże­ nia systemu przebiega szybko i sprawnie. Trzeba pamiętać, że program jest jedynie narzędziem, które daje pewne możliwości, a to czy, się z nich będzie korzystać zależy wyłącznie od wła­ ściciela bądź managera lokalu oraz załogi. R

www.e-restauracja.com

E

K

L

A

M

www.e-hotelarz.pl

A

57


Raport z rynku HoReCa 2014

Prezentacje

Gastro SZEF prowadzi gospodarkę magazynową firmy w oparciu o dokumenty magazynowe oraz sprzedaż zrealizowaną na stanowiskach kelnerskich. Zapewnia pełną kontrolę kosztów dzięki tworzonym na bieżąco raportom i analizom. Oprogramowanie pozwala również moni­ torować nową promocję, gospodarkę magazynową czy wyliczać ceny kalkulacyjne potraw. LSI SOFTWARE System POSitive Restaurant to oprogramowanie do zarządzania wszel­ kiego typu obiektami gastronomicznymi – restauracjami (również hotelowymi), kawiarniami, pizzeriami, pubami, barami czy stołówkami. System przystosowany został do pracy na dowolnej liczbie punktów sprzedaży POS w lokalu gastronomicznym, sprawdza się w obsłudze małych lokali, jak i dużych restauracji, a po zintegrowaniu z modułem centralnego zarządzania POSitive Management Center, także w sieciach gastronomicznych. System znacznie poprawia wydajność pracowników w kuchni i na sali, co przyspiesza czas realizacji zamówień. Oprogramowanie współpra­ cuje z wieloma urządzeniami i systemami działającymi w lokalu gastro­ nomicznym: od drukarek zamówień, tzw. bonówek, przez system monitorów kuchennych KDS aż po bezprzewodowe systemy przywo­ ławcze LRS. Ponadto, system integruje się z Blue pocket – platformą obsługi programów lojalnościowych, mobilną aplikacją umożliwiającą przechowywanie kart lojalnościowych, stempelkowych, biletów i kupo­ nów rabatowych w smartfonach gości. Zastosowanie POSitive Restaurant oraz zintegrowanego z nim sprzętu skraca czas obsługi gości, zwiększa średnią wartość rachunku, przy­ spiesza rotację stolików, usprawnia kontrolę i planowanie, czyli zwiększa zyski każdej restauracji. Na stanowiskach POS system jest obsługiwany przez intuicyjny ekran dotykowy. Wszystkie stanowiska sprzedażowe POS wchodzące w skład systemu POSitive Restaurant zarządzane są przez moduł Manager, który posia­ da liczne funkcje administracyjne oraz zapewnia nadzór nad prowadzo­ ną działalnością gastronomiczną. Dodatkowo program w  widoczny sposób usprawnia zarządzanie na wszystkich szczeblach managerskich, zapewnia pełną kontrolę nad każdym odcinkiem pracy w  lokalu. Szczegółowa analiza preferencji i popytu wśród gości ułatwia planowa­ nie atrakcyjnego menu. Najistotniejsze cechy modułu Manager:

58 www.e-hotelarz.pl

• rozbudowany nadzór i koordynacja pracy w  lokalu (przydzielanie osobnych dostępów dla użytkowników POS i  managerów, rejestracja czasu pracy itp.); • konfiguracja wyglądu ekranów terminali POS; • definiowanie i podgląd widoku sali; • opcje produktów – tworzenie menu od podstaw (dzielenie produktów na grupy, określenie stanów minimalnych, kalkulacja cen, tworzenie receptur i opakowań); • ustalanie cen, promocji, sposobów płatności; • pełna kontrola dokumentów sprzedaży (rejestry faktur, przegląd paragonów itp.); • obsługa gospodarki magazynowej (rejestry zakupów i dokumentów magazynowych, historie dostaw, opcje inwentaryzacji); • tworzenie bazy klientów, programów lojalnościowych, tworzenie korespondencji; • dostęp do rozbudowanych raportów (ponad 100 typów raportów i zestawień). MC COMP W oprogramowaniu istotne jest, żeby dla gościa nie było ono odczu­ walne w sensie jakichkolwiek utrudnień w uzyskaniu podzielonego rachunku, faktury szczegółowej czy zagregowanej, zamknięcia rachunku na kilka form płatności czy jak najszybszego zrealizowania przyjętego zamówienia. Z  punktu widzenia osoby zarządzającej niezbędne jest rozliczenie osób z dokonywanych transakcji i uzyska­ nie materiału analitycznego, z  którego można uzyskać niezbędne informacje do zarządzania sprzedażą oraz kosztami. Bezpośrednio w  obsłudze oprogramowania funkcją podstawą jest graficzna prezentacja sal w restauracji, która ułatwia ocenę zajętości stolików. Możliwość przesyłania zwrotnych informacji z  kuchni o potrawach gotowych do odbioru to też ważne usprawnienie. Bistro POS Istotnym usprawnieniem oprogramowania Bistro POS firmy Mc Comp jest wystawianie faktur z  dowolnego stanowiska pracy, z  wielu rachunków z różnych dni. Zaawansowane fakturowanie np. zaliczek, obsługa walut w zakresie cen pozycji menu i zapłaty w walucie obcej to dodatkowe usprawnienia. Zaawansowane operacje w rachunkach: podziały rachunków, dodawanie, przenoszenie ze stolika na stolik, transfer między kelnerami oraz między punktami sprzedaży, zmiany formy płatności. Informowanie o długo nie obsługiwanych stolikach. Automatyczna zmiana poziomów cen w zależności od dnia tygodnia i  godziny. To oferuje program Mc Comp Point of Sale Software, przeznaczony do obsługi sprzedaży w obiektach gastronomicznych. Rejestrowanie sprzedaży gastronomicznej, natychmiastowe wystawia­ nie zamówień kuchennych, rachunków dla gości, paragonów fiskalnych, faktur VAT z Point of Sale Software od Mc Comp jest proste. Zyskują czas, automatyczna zmiana poziomów cen w  zależności od dnia

www.e-restauracja.com

FOT. pixabay

SOFTECH Gastro POS jest samodzielnym programem sprzedaży kelnerskiej i bar­ mańskiej na ekranach dotykowych. Program powstał w celu wyelimi­ nowania ograniczeń funkcjonalnych, jakie stwarzało posługiwanie się na stanowisku kelnerskim/barmańskim kasą fiskalną. Obsługa programu przypomina pracę na zwykłej kasie, z tą różnicą, że klawisze są wyświe­ tlane na ekranie, a wybór potraw jest prosty i intuicyjny, a przy tym dużo szybszy. Identyfikacja kelnera następuje według kodu lub z użyciem karty magnetycznej.


Raport z rynku HoReCa 2014

tygodnia i godziny wspiera promocje dostępne w lokalu. Rejestrowanie zamówienia i bezpośrednia głosowa komunikacja z kuchnią – a to wszystko przy pomocy jednego urządzenia dzięki wsparciu bezprze­ wodowych ręcznych terminali kasowych z obsługą komunikacji VoIP. Kontrola produkcji w kuchni, rejestracja zużycia produktów, wyliczenia stanów magazynowych, kalkulacje cen sprzedaży. Dokładnie popro­ wadzone magazyny żywnościowe oraz na bieżąco kontrolowane stany magazynowe i  bezpośrednio planowane zakupy towarów – Point of Sale Software od Mc Comp ułatwia i znacznie usprawnia te operacje. Menedżerowie lokalu zyskują swobodę w kalkulowaniu cen sprzedaży pozycji menu, analizie kosztów przygotowania potraw w oparciu o dane z receptur, a także wygodnym śledzeniu na bieżąco ilości oraz warto­ ści zużywanych artykułów. Automatycznie rozliczana sprzedaż dzien­ na na podstawie danych z kas rejestrujących sprzedaż gastronomicz­ ną jest doskonałym ułatwieniem codziennej pracy. MICROS FIDELIO Zarządzanie lokalem RES – 5 stworzone przez firmę Micros oprogramowanie to zintegro­ wany pakiet programów przeznaczony dla lokali szybkiej obsługi i restauracji z obsługą kelnerską. System został zaprojektowany pod kątem optymalizacji procesów zarządzania restauracją przy jedno­ czesnym usprawnieniu obsługi klientów za pomocą szybkich i wygod­ nych schematów. R E K L A M A System RES obejmu­ je w  pełni zintegro­ wane rozwiązania POS z  narzędziami dla zaplecza biuro­ wego, obsługi restauracji i usług dla gości, które sprosta­ ją potrzebom zarów­ no niezależnych restauracji, jak i glo­ balnych sieci. Pełna komunikacja w  ca­­ łym zakresie działal­ ności pozwala zwięk­ szyć wydajność i  szybkość obsługi. Architektura moduło­ wa zapewnia najwyż­ szy stopień elastycz­ ności i  skalowalno­ ści. Ponadto opro­ gramowanie Micros RES może się łatwo rozrastać w  miarę zwiększania się wymagań w zakresie funkcjonalności, zapotrzebowania na kolejne systemy POS lub otwierania kolej­ nych punktów sprze­ daży.

60 www.e-hotelarz.pl

Sprzedaż i obsługa gości Micros 3700 (POS) – podstawą pakietu Micros RES jest zaawansowa­ ny i elastyczny system Micros 3700. Oprócz pełnego zakresu funkcji zarządzania punktem sprzedaży (POS) oprogramowanie Micros 3700 POS oferuje szeroką gamę narzędzi pomagających w  optymalizacji procesów oraz podnoszeniu poziomu obsługi klientów. Intuicyjny inter­ fejs użytkownika z  łatwością przeprowadza nawet niewyszkolonych pracowników przez proces sprzedaży. Z kolei podpowiedzi sugerujące sprzedaż dodatkowych usług pomagają generować większe zyski poprzez zwiększenie wysokości przeciętnego rachunku gościa. Oprogramowanie obejmuje między innymi następujące funkcje: zarzą­ dzanie cenami, stolikami, monitorowanie sprzedaży i wiele innych. Za pomocą programu myMicros możliwe jest wszechstronne raportowanie z dowolnego miejsca, gdzie dostępny jest internet. Micros 3700 to krok w stronę ułatwienia, przyspieszenia i usprawnienia pracy użytkownikom bezpośrednim (kelnerom) oraz osobom administrującym systemem. S4H S4H POS to moduł restauracyjny do prowadzenia sprzedaży w oparciu o technologię ekranów dotykowych. Oferuje takie funkcjonalności jak graficzny moduł rezerwacji stolików, elastyczne kształtowanie menu ekranu bonowania, obsługę rachunków otwartych lub sprzedaży bufe­ towej, moduł dzielenia i łączenia rachunków, systemy rabatowe i lojal­ nościowe, automatyczną zmianę cenników o  określonej porze czy informacje o stanie magazynowym potraw i artykułów. S4H CHEF jest modułem mającym na celu ułatwienie zarządzania lokalem gastronomicznym. Obejmuje prowadzenie gospodarki magazy­ nowej, wprowadzanie menu z cenami, recepturami, planowanie i kalku­ lację bankietów wraz z zapotrzebowaniem na produkty oraz otrzymy­ wanie potrzebnych raportów i zestawień. Główne funkcje to • konfiguracja urządzeń podłączonych do systemu, słowników menu, cenników itp., • pełna polityka magazynowa, wszystkie opcje programu magazynoworozliczeniowego, • szybkie i sprawne planowanie bankietów, • gastronomia zamknięta – definiowanie posiłków, diet, grup żywienio­ wych oraz tworzenie jadłospisów oraz asygnat, • moduł raportowania – poza standardowymi zestawieniami dotyczą­ cymi sprzedaży, zakupów i rozchodów magazynowych użytkownik może samodzielnie określić rodzaj danych, jaki ma być uzyskany w  formie raportu. Służy do tego specjalny moduł analiz wykorzystujący tzw. tabele przestawne. NOVITUS Soga XS – oprogramowanie dla małej gastronomii Została stworzona z  myślą o  punktach sprzedaży, gdzie najbardziej istotnymi czynnikami są szybkość i intuicyjność sprzedaży połączona z łatwością obsługi nawet dla nowego personelu. Dzięki maksymalnemu uproszczeniu systemu do niezbędnych w  każdym punkcie gastrono­ micznym funkcji, zredukowaniu ulega również cena w odniesieniu do standardowej wersji oprogramowania. Jeżeli w miarę rozwoju firmy pojawia się konieczność wprowadzenia dodatkowych funkcjonalności, istnieje możliwość płynnego przejścia na wersję standardową systemu Soga. Główne różnice pomiędzy wersjami skupiają się na: ograniczeniu liczby sal do jednej, liczby stolików do 10 oraz braku takich funkcjonalności

www.e-restauracja.com


Raport z rynku HoReCa 2014

jak obsługa magazynu, bonowników i wag. Nie będzie można również korzystać z pracy w sieci, podglądu kierownika, eksportów do progra­ mów księgowych, zestawień własnych oraz zestawów składanych. Soga – oprogramowanie dla gastronomii Profesjonalny system obsługi punktów gastronomicznych Soga to korzystne rozwiązanie wszędzie tam, gdzie szybka i sprawna obsługa klienta jest najwyższym priorytetem. Intuicyjność obsługi w połączeniu z nowoczesnym interfejsem zapewniają najwyższą ergonomię i wygodę pracy. System został zbudowany w  taki sposób, aby maksymalnie ułatwić pracę na ekranie dotykowym i  dlatego został wyposażony w odpowiednio duże przyciski zapewniające wygodę i przyspieszenie obsługi klienta. Przejrzysty i bardzo czytelny układ programu umożliwia szybkie opano­ wanie go przez pracowników – także tych mniej obytych z komputerem. Elastyczna konstrukcja programu zapewnia zarządzającemu systemem dowolność sposobu konfiguracji, odzwierciedlając rzeczywisty układ stolików czy budowę wygodnego menu. Soga jako system modułowy daje możliwość wyboru i swobodnej konfiguracji. W skład oprogramo­ wania wchodzi też Soga – moduł magazynowy, Soga – dodatkowe stanowiska sprzedaży, Soga – moduł współpracy z programem hotelo­ wym, Soga – moduł raportów własnych i inne. WINDORF NIXDORF rManager POS To m.in. graficzna reprezentacja sali, natychmiastowe wystawianie zamówień kuchennych, paragonów fiskalnych, faktur VAT; wszystkie zaawansowane operacje na rachunkach; rozbudowany system rapor­ towania; zapisywanie każdej operacji kelnerskiej w bazie danych; roz­ budowany system uprawnień i  autoryzacji. W  połączeniu z  Manager Magazyn pozwala na kontrolę kosztów i surowców w czasie rzeczywi­ stym (sprzedaż i magazyn online). rManager Store To m.in. kalkulacja potraw poprzez zastosowanie receptur; zamienniki składników podstawowych w  recepturach i  kontrola opłacalności ich zastosowania; ewidencja cen netto oraz cen średnioważonych artykułów magazynowych; śledzenie marży, narzutu i  współczynnika foodcost artykułów sprzedażnych globalnie oraz w poszczególnych miesiącach. GIP System GaH wykorzystywany jest w kilkuset zakładach gastronomicz­ nych w Polsce – zarówno w gastronomii hotelowej, jak i w samodziel­ nych restauracjach, barach typu fastfood oraz sieciach restauracyjnych. Autorami systemu są pracownicy firmy GiP. W  procesie tworzenia i doskonalenia oprogramowania na bieżąco uczestniczyli jego przyszli i aktualni użytkownicy, dzięki czemu powstał produkt idealnie dopaso­ wany do potrzeb rynku. W systemie GaH można wyróżnić dwa zasadnicze elementy: GaH Front (GH-POS) Oprogramowanie kasowe do prowadzenia bezpośredniej sprzedaży, pracujące na dotykowych terminalach kasowych oraz obsługujące inne rodzaje urządzeń, w  tym nowoczesne zdalne bonowniki oraz starsze modele kas elektronicznych. GaH Zaplecze Oprogramowanie do zarządzania sprzedażą, produkcją (obsługa recep­ tur i magazynów) i rozliczeniami, uruchamiane na terminalach oraz na

62 www.e-hotelarz.pl

zwykłych komputerach. System GaH współpracuje z oprogramowaniem hotelowym firmy GiP, przy czym w przypadku systemu RH-POS można mówić o stuprocentowej integracji obu aplikacji. Program Kalig to potężne, a zarazem precyzyjne narzędzie, poszerzają­ ce możliwości systemu GaH o funkcje organizacji imprez zamkniętych, bankietów i konferencji. Pozwala na bieżąco kontrolować wykorzystanie zasobów oraz przygotowywać i planować organizację imprez na wiele dni naprzód. Program Kalig ściśle współpracuje z systemem GaH, a także z systemami hotelowymi ReHot i RH-POS. R-KEEPER Moduł sprzedaży i obsługi gości Zastosowanie: – Usprawnienie i przyspieszenie pracy obsługi kelnerskiej oraz kuchni – Podniesienie jakości obsługi – Obniżenie kosztów funkcjonowania lokalu Podstawowe korzyści: – Poprawa wydajności pracy w lokalu – Poprawa komunikacji między salą a kuchnią – Bieżąca informacja o pracy lokalu – Kontrola kosztów – Minimalizacja pomyłek przy przyjmowaniu zamówień – Możliwość rejestracji czasu pracy Przy zakupie: – Możliwości rozbudowy o dodatkowe funkcje – Obsługa posprzedażowa i warunki serwisu – Dostępność aktualizacji Moduł obsługi zamówień z dostawą Zastosowanie: – Przyspieszenie procesu przyjmowania zamówień – Automatyzacja procesu produkcji i dostawy – Podniesienie jakości obsługi – Obniżenie kosztów funkcjonowania lokalu Podstawowe korzyści: – Baza danych klientów wraz z historią zamówień – Wskazówki dojazdu dla dostawcy wraz z mapą – Możliwość określenia obszarów dostawy i powiązania ich z kosztem dowozu – Możliwość określenia minimalnej wartości zamówienia FOODSOFT System FoodSoft ePOS jest oprogramowaniem przeznaczonym do obiektów gastronomicznych typu restauracje, puby, pizzerie i  wiele innych. Dzięki swojej skalowalności pozwala łatwo sprostać wymaganiom pracy wielu stanowisk sprzedażowych jednocześnie, dając stały dostęp do aktualnych danych obejmujących cały obiekt gastronomiczny. Zapewnia łatwą komunikację kelnerów z  kuchnią, skracając do minimum czas potrzebny na obsługę zamówienia. Na całość systemu FoodSoft składają się: • FoodSoft.POS (sprzedaż – obsługa terminali POS) • FoodSoft.BOSS (analizy, raporty, rozliczanie RCP i wiele innych funk­ cji niezbędnych dla managera lokalu) • ePos.Online (system informacji o stanie lokalu – umożliwia bieżący podgląd stanu lokalu przez WWW) • ePos.eMenu (prezentacja menu lokalu na WWW) • ePOS.Centrala (centralne zarządzanie siecią – moduł w przygotowaniu)

www.e-restauracja.com


Dopasowane rozwiązania dla hoteli i sieci hotelowych

Wiodące oprogramowanie do zarządzania obiektami hotelowymi - Protel

Wyłączny dystrybutor i integrator systemu Protel w Polsce Ponad 6000 instalacji w Europie i na świecie Pełne wsparcie serwisowe przed i po wdrożeniu Protel MPE – idealny dla sieci hotelowych Protel SPE – idealny dla dużych i średnich hoteli niezależnych Protel Smart – idealny dla małych obiektów hotelowych www.wincor-nixdorf.com/pl


Raport z rynku HoReCa 2014

FOODSOFT.POS Główne cechy modułu 1. KOMFORT PRACY Przystosowany do obsługi ekranów dotykowych za pomocą dłoni. Intuicyjne menu, czytelny interfejs, interaktywny system pomocy, to tylko niektóre z cech wyróżniających nasze rozwiązanie. 2. PEŁNA KONTROLA PRACOWNIKÓW Stały dostęp do informacji o stanie swojego lokalu. Moduł RCP pozwa­ la na sprawdzenie obecności pracowników i rozliczenie ich czasu pracy. 3. SKALOWALOŚĆ, OBSŁUGA RÓŻNYCH MODELI SPRZEDAŻY Sprzedaż szybka, sprzedaż na grupę, zamówienia telefoniczne czy sprzedaż w lokalu – obsługa stanowisk sprzedaży w dowolny sposób – zależny tylko od wymagań. 4. FUNKCJONALNOŚĆ I ŁATWOŚĆ UŻYTKOWANIA Bogactwo opcji pozwala na dopasowanie programu do swoich potrzeb, niezależnie czy chodzi o pizzerie czy kawiarnie. FOODSOFT.BOSS Główne cechy modułu 1. INTUICYJNA OBSŁUGA Większość operacji w  FoodSoft.BOSS wykonywana jest za pomocą kreatorów prowadzących przez definicje potraw, produktów czy stanowisk sprzedaży, dzięki czemu jest to najbardziej intuicyjne oprogramowanie na rynku. 2. ANALIZY I RAPORTY PODANE JAK NA TACY FoodSoft.BOSS jest w  stanie podać pełne informacje o  stanie lokalu. Informacje o liczbie gości, o rodzajach zamówień czy najczęściej zama­ wianych potrawach. 3. WIĘKSZA KONTROLA, WIĘKSZE ZYSKI Umożliwia pełną kontrolę pracowników w zakresie RCP (rejestr czasu pracy), jak i analizę pod kątem wykonanych storn czy wyników sprze­ daży dla danego kelnera. 4. SYSTEM DLA WYMAGAJĄCYCH, ANALIZY OLAP, RAPORTY DEFINIOWALNE FoodSoft.BOSS to w pełni profesjonalny system, oparty na najnowszych technologiach .NET oraz silniku bazodanowym MSSQL. Zostały w nim zaimplementowane narzędzia ułatwiające analizy przekrojowe danych OLAP - to właśnie dzięki nim można badać trendy i analizować przekro­ jowo dane sprzedażowe z lokalu. 5. Zdalna kontrola lokalu przez internet ePos to rozwiązanie umożliwiające kontrolę pracy lokalu z dowolnego miejsca na ziemi przez internet. Wystarczy się zalogować na stronę moj. foodsoft.pl, by móc obejrzeć, co dzieje się w lokalu. ADITH TECHNOLOGIES Adith Technologies wdraża autorskie oprogramowanie X2System do obsługi branży gastronomicznej. W skład pakietu wchodzą cztery pro­ gramy: X2Manager, X2Kasa, X2Sys i  X2Raport, które wystarczą do zarządzania różnego typu lokalami gastronomicznymi. Najważniejsze z nich to X2Manager do pełnego zarządzania systemem oraz X2Kasa dla obsługi sprzedaży. X2Manager jest rozbudowanym oprogramowaniem umożliwiającym prowadzenie działalności gastronomicznej według bardzo różnych modeli organiza­ cyjnych. Pozwala na zarządzanie małymi lokalami oraz dużymi sieciami rozproszonymi, własnymi jak i  franczyzowymi. Umożliwia tworzenie

64 www.e-hotelarz.pl

i zarządzanie słownikami, w tym bardzo rozbudowaną kartoteką towa­ rową czy w  oparciu o  różnorodne programy promocyjne kartotekę kontrahentów. Jest narzędziem do prowadzenia systemu wielomagazy­ nowego oraz finansowego. X2Kasa to oprogramowanie, które jest instalowane zazwyczaj na terminalach z technologią dotyku. Zaprojektowane z myślą o bogatej funkcjonalności, bardzo dużej wydajności pracy oraz ergonomii uwzględniającej metodę obsługi opartą o intuicyjne dotykanie ekranu. X2System można instalo­ wać w układzie pojedynczym jak i wielostanowiskowym. Współpracuje z wieloma urządzeniami zewnętrznymi, w tym wagami, czytnikami kart, drukarkami bonowymi czy urządzeniami wyświetlającymi zamówienia na produkcji, tzw. KDS. Pozwala na budowanie bardzo prostych, ale także bardzo rozbudowanych zamówień. Z  uwzględnieniem specyfiki branży umożliwia tworzenie sprzedaży o bardzo elastycznym układzie modyfikacji. Podziałów artykułów (np. pizza), dodawanie, odejmowanie czy modyfikacje składników to standard. Opisy na pozycjach, różnego rodzaju zarządzanie towarem związane z przydziałem go do konkretnego klienta, rachunku czy zmiana cen to funkcjonalności, które są w naszym programie bardzo łatwo dostępne. PMS LABS Moduł restauracyjny Infogensis POS jest w  bardzo dużym stopniu skalowany i elastyczny, dzięki czemu może obsługiwać zarówno małe restauracje, bary szybkiej obsługi, jak i sieci restauracji, parki rozrywki, promy pasażerskie, restauracje hotelowe. System umożliwia sprawne obsłużenie gości, dokładne rozliczenie kelnerów, łatwą kontrolę przy­ chodów ze sprzedaży, uzyskanie potrzebnych raportów. Najważniejsze cechy systemu Infogenesis POS • Łatwość i intuicyjność obsługi, • Duża elastyczność programu umożliwiająca wykorzystanie go w róż­ nych punktach sprzedaży, tj. restauracje, bary, puby, pizzerie, kasyna, • Interfejsy do systemu zarządzającego gospodarką magazynową - po dokonaniu sprzedaży automatyczna aktualizacja stanów magazynowych, • Opcja bezprzewodowej komunikacji terminali kelnerskich z bazą, • Możliwość definiowania kliku poziomów cen dla produktów – obo­ wiązujących w wybranych porach dnia (tzw. happy hours), • Łatwość uzyskania zbiorczych raportów różnych centrów przychodów takich jak bar, restauracja, sklep z pamiątkami itp., • „Szczelność” systemu na wycieki danych na zewnątrz oraz możliwość dokładnego rozliczenia wszelkich operacji wykonanych przez pracow­ ników. System zapewnia dostęp do wszelkich danych – od zbiorczych zestawień po dane szczegółowe ze wszystkich obszarów działalności użytkownika. Raporty mogą być eksportowane do Microsoft Excel za pomocą jednego kliknięcia. W skład systemu Infogenesis mogą wcho­ dzić następujące urządzenia: • Terminale kelnerskie z ekranem dotykowym i czytnikiem kart, • stacja PC z własnym dyskiem twardym lub bezdyskowa wraz z dru­ karką fiskalną, może służyć jako terminal kasowy, • handheld terminal – ręczny bezprzewodowy terminal kelnerski wypo­ sażony w ekran dotykowy, • Drukarka rachunków ozdobnych, • Drukarka bonów kuchennych, • Drukarka faktur VAT, • Drukarka fiskalna, • Inne urządzenie sieciowe. 

www.e-restauracja.com


Raport z rynku HoReCa 2014

Dofinansowanie z UE w latach 2014-2020 Jan Kordasiewicz

W

ramach dotacji na rozwój produktów turystycznych można było otrzymać pieniądze m.in. na budowę nowych obiektów, modernizację i rozbudowę hoteli już istniejących, zwiększe-

Znacząco zmienią się cele, na które będą przeznaczone pieniądze unijne skierowane do przedsiębiorców. W nowym okresie programowania znaczny nacisk zostanie położony na rozwój szeroko rozumianej innowacyjności i przedsiębiorczości 66 www.e-hotelarz.pl

nie atrakcyjności poprzez wprowadzenie usług SPA & wellnes. Ale to już praktycznie historia. Rok 2014 jest dobrym czasem na przyjrzenie się nowym zasadom dofinansowania projektów i jednocześnie na przygotowanie się do ich pozyskania. Niestety nie znamy jeszcze wszystkich szczegółów, ale zapraszamy do zapoznania się z aktualną sytuacją występującą w procesie wdrażania funduszy europejskich.

Nowe programy wsparcia W latach 2014-2020 w Polsce realizowanych będzie sześć krajowych programów operacyjnych, w  tym jeden ponadregionalny dla pięciu województw Polski Wschodniej. Będą to: 1) Program Infrastruktura i Środowisko; 2) Program Operacyjny Inteligentny Rozwój; 3) Program Operacyjny Wiedza, Edukacja, Rozwój; 4) Program Operacyjny Polska Cyfrowa; 5) Program Operacyjny Polska Wschodnia; 6) Program Operacyjny Pomoc Techniczna. Podobnie jak w perspektywie budżetowej 2007-2013, wdrażanych będzie 16 programów regionalnych dla każdego województwa. Województwo mazowieckie ze względu na swą specyfikę będzie posiadało trochę inny program niż pozostałe. Dodatkowo również, tak jak poprzednio, będą funkcjonować dwa programy mające na celu rozwój obszarów wiejskich oraz sektora rybołówstwa. Łącznie Polska otrzyma aż 82,3 mld euro dla polityki spójności oraz ok. 32,1 mld euro na politykę rolną. Oznacza to, że po raz kolejny Polska będzie największym beneficjentem środków unijnych w ramach tzw. polityki spójności.

www.e-restauracja.com

FOT. materiały prasowe

W latach 2007-2013 sektor hotelarski uzyskał znaczący zastrzyk gotówki w postaci zewnętrznych pieniędzy pochodzących z Unii Europejskiej. Dotacje były przeznaczone zarówno na dofinansowanie typowych inwestycji związanych z rozwojem produktów turystycznych, jak też na działania dotyczące informatyzacji, promocji na rynkach zagranicznych czy szkoleń pracowników.


Raport z rynku HoReCa 2014

Jednakże należy podkreślić, że znacząco zmienią się cele, na które będą przeznaczone pieniądze unijne skierowane do przedsiębiorców. W nowym okresie programowania znaczny nacisk zostanie położony na rozwój szeroko rozumianej innowacyjności i przedsiębiorczości. Podstawowe wsparcie będzie dotyczyć prowadzenia badań naukowych oraz rozwoju technologicznego, a także wspólnych działań przedsiębiorstw i instytucji naukowych.

Złożenie wniosku w pierwszym naborze wniosków zwiększa znacząco szanse na uzyskanie wsparcia finansowego ze względu na mniejszą konkurencję, brak znajomości reguł, dużą alokację środków Turystyka jako specjalizacja regionu Nie należy jednak sądzić, że pozyskanie pieniędzy dla sektora turystycznego będzie niemożliwe. Można zaryzykować ogólne stwierdzenie, że dla sektora hotelarskiego pieniędzy będzie należało szukać przede wszystkim w ramach Regionalnych Programów Operacyjnych dla poszczególnych województw. Obecnie w  Ministerstwie Infrastruktury i  Rozwoju trwają prace nad tzw. kontraktami terytorialnymi. Będą to umowy pomiędzy rządem a  samorządem terytorialnym na poziomie województwa, które będą określały indywidualne podejście do rozdysponowania środków z funduszy europejskich. Każde województwo wskazało tzw. inteligentne specjalizacje, które będą stanowić podstawę do rozdzielania pieniędzy dla przedsiębiorców. Dobrą informację stanowi fakt, że turystykę wprost wybrały województwa: • zachodniopomorskie, • warmińsko-mazurskie, • kujawsko-pomorskie, • świętokrzyskie. Pomysłem na projekty związane z hotelarstwem i tworzeniem produktu turystycznego może być także specjalizacja medyczna (np. zaawansowane technologie i usługi lub turystyka medyczna). Zdecydowały się ją wybrać województwa: śląskie, lubelskie oraz łódzkie. Ponadto województwo

Każde województwo wskazało tzw. inteligentne specjalizacje, które będą stanowić podstawę do rozdzielania pieniędzy dla przedsiębiorców. Turystykę wprost wybrały cztery województwa mazowieckie zdecydowało się na specjalizację związaną z tzw. wysoką jakością życia. Pozostałe regiony będą koncentrować swoje priorytety na innych branżach, a więc konieczne będzie silniejsze uzasadnienie projektu związanego bezpośrednio z turystyką lub pokrewnymi branżami.

Rodzaj projektów Konieczne jest podkreślenie, że powyższa analiza odnosi się przede wszystkim do projektów inwestycyjnych, a więc tych polegających na

68 www.e-hotelarz.pl

budowie nowych lub rozbudowie obiektów istniejących oraz zakupie ich wyposażenia. Dla inwestorów hotelowych tego typu przedsięwzięcia są najbardziej interesujące, ale prawdopodobnie ich realizacja ze środków bezzwrotnych może być bardzo trudna. Nie można jednak zapominać także o dofinansowaniu przeznaczonym na rzecz przedsięwzięć polegających na kompleksowej informatyzacji lub zastosowaniu odnawialnych źródeł energii w celu osiągnięcia wyższej efektywności energetycznej obiektu. W  tym przypadku praktycznie każde województwo posiada znaczące środki odnoszące się do wskazanych celów związanych z modernizacją obiektu lub wprowadzeniem nowych usług. Szczególnie w przypadku projektów IT można mówić o konieczności ciągłego rozwoju. Ten rynek zmienia się bardzo szybko, a  rewolucja związana z kompleksowością usługi rezerwacyjnej oraz urządzeniami mobilnymi wymusi kolejne zmiany.

Nowa mapa pomocy regionalnej W nowym okresie programowania nastąpi istotna zmiana. Dotyczyć ona będzie tzw. nowej mapy pomocy regionalnej. Większość inwestycji realizowanych jest poprzez udzielanie tzw. regionalnej pomocy inwestycyjnej – zarówno w ramach programów ogólnopolskich, jak i regionalnych. W przypadku przedsiębiorców wyznacza ona podstawowy poziom dotacji, który jest zwiększany o  20 proc., jeżeli wnioskodawca należy do grupy tzw. mikro- i małych przedsiębiorstw, a o 10 proc. jeżeli potencjalny beneficjent kwalifikuje się do średnich firm. W niektórych regionach będzie to znacząca różnica w porównaniu do obecnie funkcjonującej mapy pomocy regionalnej. Szczegółowy poziom dotacji z  uwzględnieniem powyższych założeń przedstawia zamieszczona mapa.

Zasady udzielania dofinansowania Niestety nie jesteśmy w stanie jeszcze wskazać dokładnych zasad dofinansowania projektu. Wiadomo, że dotacje będą przeznaczone przede wszystkim na projekty badawczo – rozwojowe. Z dużym prawdopodobieństwem należy przewidywać zastosowanie pożyczek preferencyjnych w odniesieniu do inwestycyjnych projektów hotelowych, a nie, jak się dotychczas zdarzało, bezzwrotnego dofinansowania. Dodatkowo każdy program przewiduje możliwość łączenia w  ramach jednego projektu dotacji oraz finansowania zwrotnego. Ma to istotnie zwiększać wykonalność projektów i umożliwić zastosowanie tzw. dźwigni finansowej. Dokładny podział środków na dotacje i pożyczki nastąpi po zatwierdzeniu poszczególnych programów operacyjnych. Nie znamy jeszcze niestety minimalnych i maksymalnych kwot wsparcia. Warto cały czas śledzić programowanie dotacji, co pozwoli na właściwe przygotowanie przedsięwzięcia. Złożenie wniosku w  pierwszym okresie naboru zwiększa znacząco szanse na uzyskanie wsparcia finansowego (mniejsza konkurencja, brak znajomości reguł, duża alokacja środków). Obecnie trwają procesy szczegółowych ustaleń pomiędzy urzędami marszałkowskimi a Ministerstwem Infrastruktury i Rozwoju, a także pomiędzy Ministerstwem a Komisją Europejską. Realne wprowadzenie tych programów może być przewidywane najwcześniej na początek 2015 r. W pierwszym lub drugim kwartale 2015 mogą odbyć się pierwsze konkursy dla przedsiębiorców.  Jan Kordasiewicz. Kancelaria Doradztwa Gospodarczego Cieślak & Kordasiewicz

www.e-restauracja.com


Raport z rynku HoReCa 2014

Nieodpłatne przekazanie żywności bez Do niedawna tylko producenci żywności mogli korzystać ze zwolnienia z VAT przy nieodpłatnym przekazywaniu produktów spożywczych na rzecz organizacji pożytku publicznego (OPP). Inni przedsiębiorcy, w tym restauratorzy czy firmy cateringowe, musieli w większości przypadków dodatkowo rozliczyć VAT. Ale w październiku 2013 roku weszły w życie zmiany dotyczące nieodpłatnych przekazań produktów spożywczych na rzecz OPP. Anna Szczepaniec, Beata Poźniak

N

owe przepisy (zawarte w nowelizacji ustawy o VAT z 26 lipca 2013) to nie tylko rozszerzenie kręgu podmiotów, które mogą przekazywać żywność bez konieczności naliczania VAT-u, ale także przeniesienie istotnej części obowiązków dokumentacyjnych oraz ryzyka podatkowego z  dostawcy produktów żywnościowych na ich odbiorcę.

Zwolnienie dotyczy wyłącznie dostawy towarów, a nie świadczenia usług. Przekazaniu żywności nie powinny zatem towarzyszyć dodatkowe świadczenia, takie jak serwis posiłku w lokalu czy przekazanie wraz z towarami naczyń lub sztućców

Kto może przekazać żywność bez VAT… Do dnia wejścia w życie nowych przepisów, jedynymi podmiotami uprawnionymi do skorzystania ze zwolnienia z  tytułu nieodpłatnie przekazanej żywności byli jej producenci. W nowych przepisach takie zastrzeżenie już się nie pojawia, ze zwolnienia mogą zatem korzystać także inni przekazujący, o ile spełnione zostały pozostałe warunki przewidziane przez ustawodawcę, w szczególności w odniesieniu do: • statusu podmiotu otrzymującego – tylko organizacje pożytku publicznego (OPP) oraz • przeznaczenia przekazywanej żywności – tylko przekazania z przeznaczeniem wyłącznie na cele działalności charytatywnej prowadzonej przez OPP. Od października 2013 r. nie ma zatem formalnych przeszkód, aby podmiotami przekazującymi żywność bez konieczności naliczania VAT-u byli, obok producentów, także dystrybutorzy żywności, tacy jak sieci supermarketów, właściciele sklepów detalicznych, importerzy czy hotelarze, restauratorzy i firmy cateringowe.

70 www.e-hotelarz.pl

Zmiany nie dotyczą natomiast wymogów względem podmiotów, którym żywność jest przekazywana. Zwolnienie można zastosować tylko wtedy, gdy produkty spożywcze przekazywane są na rzecz organizacji pożytku publicznego w rozumieniu ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i  o  wolontariacie, i  tylko z  przeznaczeniem na cele działalności charytatywnej prowadzonej przez te organizacje. Aby bezpiecznie zastosować zwolnienie, podatnik mający zamiar przekazać żywność

www.e-restauracja.com

FOT. materiały prasowe

…i komu Do tej pory, ze względu na dodatkowe obciążenia VAT, niewykorzystaną żywność w  wielu przypadkach korzystniej finansowo było oddać do utylizacji niż przekazać na cele charytatywne. Nowe przepisy mają tę sytuację zmienić. Z punktu widzenia przedsiębiorcy przekazanie żywności na cele charytatywne to nie tylko dobry uczynek, ale także możliwość ograniczenia kosztów (w szczególności kosztów utylizacji przeterminowanej żywności).


Raport z rynku HoReCa 2014

nieodpłatnie powinien sprawdzić, czy potencjalny obdarowany posiada status organizacji pożytku publicznego. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, OPP obligatoryjnie podlega wpisowi do Krajowego Rejestru Sądowego. Szybkim i prostym sposobem weryfikacji, czy dana organizacja lub instytucja posiada numer KRS oraz status OPP, jest skorzystanie z  wyszukiwarki na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości (ems.ms.gov.pl). Weryfikując status organizacji należy zwrócić uwagę na następujące kwestie: • nie każdy podmiot, który posiada numer KRS, ma status OPP – Krajowy Rejestr Sądowy zawiera także wpisy dotyczące innych podmiotów. Weryfikując status organizacji jako OPP należy pamiętać o zaznaczeniu w wyszukiwarce kwadracika „Organizacja Pożytku Publicznego”. • nie każdy podmiot, który prowadzi działalność dobroczynną, posiada status OPP – sam fakt prowadzenia działalności charytatywno-opiekuńczej nie przesądza o posiadaniu statusu OPP, ponieważ nie jest on wymagany, by taką działalność prowadzić.

Jakie produkty można przekazywać? Przepisy ustawy o VAT stanowią, że zwolnieniu podlega dostawa towarów, których przedmiotem są produkty spożywcze, z wyjątkiem napojów alkoholowych o zawartości alkoholu powyżej 1,2 proc. oraz napojów alkoholowych będących mieszaniną piwa i napojów bezalkoholowych, w których zawartość alkoholu przekracza 0,5 proc. W tym kontekście firmy cateringowe i restauratorzy powinni zwrócić uwagę na następujące kwestie: • gotowe posiłki jako produkty spożywcze objęte zwolnieniem Ustawa nie definiuje, co konkretnie należy rozumieć pod pojęciem produktów spożywczych. Dotychczas organy podatkowe nie kwestionowały zastosowanego zwolnienia w przypadku przekazania przez producentów nadwyżek takich produktów jak pieczywo, mleko, kawa czy herbata. Wraz z rozszerzeniem kręgu podmiotów uprawnionych do zastosowania zwolnienia, może pojawić się pytanie o prawidłową interpretację terminu „produkty spożywcze”. Wątpliwość ta może dotyczyć w szczególności gotowych posiłków. Zgodnie z definicją słownikową, produkt oznacza „dobro materialne powstałe jako wynik procesu produkcji”, a spożywczy – „przeznaczony do jedzenia i picia”. Biorąc pod uwagę te definicje, można by uznać, że skoro gotowy posiłek nadaje się do spożycia, to spełnia kryteria produktu spożywczego. Z fiskalnego punktu widzenia należy jednak zachować pewną ostrożność, nie wykształciła się bowiem jeszcze linia interpretacyjna jasno potwierdzająca, że wyroby usług gastronomicznych oraz cateringowych spełniają definicję produktów spożywczych w  znaczeniu omawianego przepisu. Jednak, choć wszelkie zwolnienia powinny być traktowane jako odstępstwo od ogólnych zasad, a więc w sposób ścisły, nie wydaje się, by stosowane zwolnienia z VAT do przekazań gotowych posiłków mogło być kwestionowane. • dostawa towarów a usługa gastronomiczna lub cateringowa Drugą kwestią wartą podkreślenia jest fakt, że zwolnienie dotyczy wyłącznie dostawy towarów, a nie świadczenia usług. Firmy cateringowe i restauratorzy powinni zatem zwrócić szczególną uwagę na to, aby dokonywane przekazania na rzecz OPP nie miały charakteru świadczenia usługi gastronomicznej lub cateringowej. Przekazaniu nie powinny zatem towarzyszyć dodatkowe świadczenia, takie jak serwis posiłku w lokalu czy przekazanie wraz z towarami (żywnością) naczyń lub sztućców.

Wymogi dokumentacyjne Zgodnie z nowymi przepisami, zarówno przekazujący, jak i  otrzymujący, muszą zadbać o odpowiednią dokumentację dotyczącą przekazań żywności.

www.e-restauracja.com

Ustawa o VAT – podstawowe przepisy dotyczące nieodpłatnych przekazań żywności organizacjom pożytku publicznego art. 43. ust. 1, pkt 16 – określenie kto, komu i jakie towary może przekazywać bez VAT art. 43. ust. 12 – obowiązki dokumentacyjne dostawcy towarów art. 43. ust. 12a – obowiązki dokumentacyjne organizacji pożytku publicznego art. 108. ust. 3 – obowiązek zapłaty podatku przez OPP, jeśli zwolnienie nie ma zastosowania ze względu na braki dokumentacyjne lub nieprawidłowe wykorzystanie żywności po stronie OPP Przekazujący ma obowiązek posiadać dokumentację potwierdzającą dokonanie dostawy na rzecz OPP, z przeznaczeniem wyłącznie na cele działalności charytatywnej prowadzonej przez tę organizację. Z kolei otrzymujący ma obowiązek prowadzenia dokumentacji pozwalającej na określenie przeznaczenia i faktycznego wykorzystania otrzymanych towarów. Tak jak dotychczas, prawidłowa dokumentacja jest jednym z  warunków stosowania zwolnienia w VAT. W odróżnieniu jednak od przepisów obowiązujących przed 1 października, konsekwencje związane z niedopełnieniem wymogów dokumentacyjnych (przede wszystkim wpłata podatku) nie obciążają w każdym przypadku dostawcy, a tę stronę, która nałożonych na nią obowiązków nie wypełniła. W  celu bezpiecznego korzystania ze zwolnienia, hotelarz czy restaurator współpracujący z OPP powinien zadbać o posiadanie co najmniej następującej dokumentacji: • potwierdzenie, że odbiorca posiada status OPP (np. elektroniczny wyciąg z KRS), • potwierdzenie dokonania dostawy na rzecz OPP (np. protokoły odbioru konkretnych towarów podpisane przez osobę upoważnioną do działania w imieniu danej organizacji), • potwierdzenie, że przekazujący wyraźnie określił i zakomunikował OPP możliwe przeznaczenie towarów (np. podpisane przez OPP zobowiązanie do wykorzystania otrzymanych towarów wyłącznie na cele prowadzonej działalności charytatywnej; stosowną formułkę można także umieścić w protokołach potwierdzających dokonanie dostaw). Przekazujący może także opcjonalnie zadbać o dodatkową dokumentację, np. umowę z  OPP określającą zasady współpracy, raporty organizacji pożytku o faktycznym wykorzystaniu otrzymanych towarów itp. Należy tu jednak zwrócić uwagę na fakt, że przekazujący towary ma obowiązek wskazania ich przeznaczenia, ale nie ponosi już odpowiedzialności za ich faktyczne wykorzystanie i dokumentację w tym zakresie. Przepisy jasno wskazują, że w przypadku takich nieprawidłowości, do zapłaty podatku jest obowiązana OPP. Wprowadzone zmiany należy ocenić pozytywnie. Dają one szansę hotelarzom prowadzącym działalność gastronomiczną na racjonalne wykorzystanie nadwyżek żywności. Co istotne, ustawodawca dokonał przesunięcia na OPP nie tylko części obowiązków dokumentacyjnych, ale także ryzyka podatkowego. To dobra wiadomość dla potencjalnych darczyńców, którzy nie będą odpowiadali za rzeczy, na które mają tylko ograniczony wpływ lub nie mają go wcale. Anna Szczepaniec jest senior konsultantem, a Beata Poźniak – konsultantem w TPA Horwath

www.e-hotelarz.pl

71


Raport z rynku HoReCa 2014

Strategiczne

Od niego zależy powodzenie restauracji – zaplecze kuchenne. Albo kucharze będą wpadali na siebie i podawali zimne, niedopieczone lub przypalone potrawy, albo kuchnia będzie pracowała optymalnie, dopasowując się do zamówień. Wszystko zależy od tego jak ta przestrzeń zostanie zaprojektowana, jak wyposażona i jak zorganizowana. A już samego sprzętu jest sporo.

72 www.e-hotelarz.pl

www.e-restauracja.com

FOT. materiały prasowe

zaplecze – jak na nim nie polec?


Raport z rynku HoReCa 2014

Piotr Stawiński

P

iece konwekcyjno-parowe, chłodnie, zamrażarki, lodówki, garmaż, stoły, zmywarki, zmywaki, kostkarka, krajalnice, maszynki do mielenia mięsa, chłodnia śmieci, separator tłuszczu, miksery, bemary, garnki, kafelki, magazyny, a do tego klimatyzacja, wyciągi, odpływy, HACCP, gniazdka... A  wszystko logicznie rozplanowane. Przed takim wyzwaniem stają inwestor wchodzący w branżę gastronomiczną i właściciel cały czas dbający o poprawę efektywności swojego lokalu. Jak odpowiednio dobrać wyposażenie zaplecza kuchennego restauracji; do jakiego typu lokali jakie pasują reguły; jak zaprojektować tę przestrzeń, aby spełniała swoją podstawą funkcję – szybkie wydawanie ciepłych i  smacznych potraw; jakie błędy najczęściej popełniają restauratorzy w  tym zakresie? Oto odpowiedzi na te fundamentalne pytania.

Co jest najważniejsze? Projekt i piece Można zacząć od początku procesu – czyli od fazy planowania lokalu, można też od strony największych wydatków, jakie trzeba będzie ponieść na sprzęt, czyli zazwyczaj na wielofunkcyjny piec konwekcyjno-parowy, który może zastąpić wiele innych urządzeń w kuchni. Patrząc na funkcjonalne wyposażenie zaplecza kuchennego od strony procesu, kluczowe jest, aby przy jego projektowaniu doszło do współpracy inwestora, architekta i  doświadczonego szefa kuchni, a przynajmniej między tymi dwoma ostatnimi. Wiele jest przykładów zapleczy źle zaprojektowanych przez dobrych architektów, którzy jednak nie znali specyfiki gastronomii. Trudno ich zresztą nawet o to winić – zaprojektowanie kuchni nie wydaję się wielką filozofią. Dopiero przy bezpośredniej współpracy z  szefem kuchni, który wie, że piec powinien stać w konkretnym miejscu, bo to usprawni wydawanie porcji; że przy stołach musi być dużo odpływów wody, aby nie chodzić w  niej po kostki; że tzw. wydawka musi być odpowiednio szeroka, jeśli lokal nastawiony jest na częstą obsługę dużych grup itd. Ale aby tych wszystkich wskazówek udzielać, najpierw inwestor musi być zdecydowany jaki lokal chce prowadzić, z jaką kuchnią, w czym się specjalizujący, jakiej wielkości, i na jaką klientelę liczy. Dopiero taka analiza (włącznie z biznesplanem) pozwala oszacować, jak duże i jak wyposażone powinno być zaplecze kuchni. Patrząc z kolei od strony największych kosztów na wyposażenie (nie liczymy tu kosztów budowy czy adaptacji), trzeba spojrzeć na piecie konwekcyjno-parowe. Choć też i  nie we wszystkich rodzajach lokali są one niezbędne. W miejscach specjalizujących się w jednego rodzaju kuchni, np. azjatyckiej, kebabach, pierogach czy pizzach z pieca opalanego drewnem, można sobie je darować. Choć producenci sprzętu mają też w ofercie małe piece dostosowane dla mniejszej gastronomii. A zalety takich pieców są niewątpliwe. Jednocześnie pieką, smażą, grillują. Zastępują piekarnik, patelnię, frytkownice i rożen. I mogą przygotowywać je w dowolnej powtarzalnej liczbie i  jakości. Kluczową kwestią jest dobór wielkości urządzenia. Do lokali wydających mniej niż 100 posiłków dziennie rekomendowane są piece 6-półkowe, a  dla dużych wydających ich po kilkaset i  więcej – 20-półkowe. Producenci obecnie

www.e-restauracja.com

oferują już piece z panelem sterującym na górze urządzenia, co dodatkowo pozwala zaoszczędzić miejsce. Tymczasem głównym błędem restauratorów w tym zakresie jest zakup „z oszczędności” za małego pieca, który potem jest niewydolny przy obsłudze większej liczby gości.

Jak wygląda układ dobrze zaprojektowanej kuchni? W dużych restauracjach, wydających kilkaset posiłków dziennie, całość zaplecza powinna być zorganizowana wokół pieca konwekcyjno-parowego Niezbędny HACCP Z której strony nie patrzeć, należy pamiętać, że podstawą są europejskie standardy bezpieczeństwa żywności i  jakości zawar te w  normach HACCP (System Analizy Zagrożeń i  Krytycznych Punktów Kontroli) oraz Dobrych Praktykach R

E

K

L

AMA

Nowy SelfCookingCenter® whitefficiency®

Wydajność spotyka się z dobrym smakiem.

Opatentowany system HiDensityControl® – jakość przyrządzania potraw wynaleziona na nowo do do do

30 % 20 % 30%

większa produkcja* mniejsze zużycie energii* szybciej*

Zapraszamy na nasz RATIONAL CookingLive. Zgłoszenia pod: www.rational-online.pl lub tel. 22 864 93 26. * w porównaniu z tradycyjnymi piecami konwekcyjno-parowymi.

www.e-hotelarz.pl

73


Raport z rynku HoReCa 2014

Higienicznych, a coraz częściej równie w  Dobrych Normach Produkcyjnych. Są to konkretne zapisy określające kolejne etapy procesu przygotowania żywności, zagrożenia z tym związane i  sposoby ich eliminacji (szczegóły zawarte są w  ustawie o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia z 27 września 2006 roku). I  to właśnie kontrolują sympatyczne inspektorki Sanepidu. Dlatego na zapleczu kuchennym przydają się takie urządzenia jak separator tłuszczu, chłodziarka śmieci, zamrażarki czy chłodnie, nie wspominając o kafelkach, ich odpowiednim rodzaju w poszczególnych rejonach kuchni i ich właściwym montażu.

Jak zaplanować kuchnię Jak wygląda układ dobrze zaprojektowanej kuchni? To zależy od rodzaju lokalu. W dużych restauracjach, wydających kilkaset posiłków dziennie, całość zaplecza powinna być zorganizowana wokół pieca konwekcyjno-parowego. To w końcu tu będzie się smażyło, piekło, grillowało i dusiło kilkadziesiąt potraw naraz, więc czas ich wydawania powinien być skrócony od minimum.

74 www.e-hotelarz.pl

Na zmywaku Z taką prędkością, z  jaką posiłki są wydawane, wracają puste talerze i  naczynia, które trzeba szybko wymyć „na błysk”, aby dalej serwować dania. To kolejny ważny aspekt planowania zaplecza, bo „ciąg” jest w nich taki sam jak przy wydawaniu potraw. Dlatego niezbędne jest zaplanowanie zmywaka o  odpowiedniej, proporcjonalnej do wielkości kuchni, przestrzeni. Tymczasem nierzadko występuje sytuacja, gdy w wielkiej kuchni na kilkaset posiłków, zmywak wetknięty jest gdzieś w szary róg i cały czas zalegają tam brudne naczynia. Sprawne połączenie między wydawaniem czystych naczyń a kuchnią to kolejna kwestia, która musi być szczegółowo przemyślana przez projektanta, koniecznie we współpracy z  doświadczonym kucharzem, czyli z szefem kuchni lub doradcą z zewnątrz. Mały błąd przy planowaniu przestrzeni, i to z założenia „wąskie gardło” kuchni staje się jeszcze węższe. A w konsekwencji powoduje to, że na końcu gość czeka kilkanaście minut dłużej na swoje zamówienie. Dlatego tę część kuchni należy zaprojektować tak, aby była w stanie obsłużyć na bieżąco cały „schodzący” ruch z sali. I to już restauratorzy muszą przećwiczyć na swoich własnych doświadczeniach. Najlepiej byłoby zrobić suchy trening, rodzaj próby generalnej, podczas której lokal byłby zajęty w całości, a goście cały czas zamawiali będą kolejne dania (znajomi na pewno się ucieszą). Wtedy można wyłapać wszelkie błędy w tym, i nie tylko w tym zakresie. W każdym razie

www.e-restauracja.com

FOT. materiały prasowe

Częsty błąd przy projektowaniu i planowaniu zaplecza – za mało, a czasami wręcz brak, miejsca na magazyn. To zazwyczaj kończy się brakami niektórych potraw w oferowanym menu

Dlatego taki piec powinien być zaplanowany blisko wejścia na salę (a przynajmniej z prostą komunikacją między nimi), ale też z dużymi stołami, na których wykładana będzie duża liczba porcji oraz z przestrzenią przed nimi, w której swobodnie poruszać się będzie mogło co najmniej kilku kelnerów. A  trzeba pamiętać, że wszystko trzeba jeszcze na bieżąco sprawnie „czekować”. Dlatego stanowiska wydawania potraw powinny być zaplanowane „szeroko i z fantazją”, tak aby móc obsługiwać duży ruch w godzinach szczytu czy niespodziewany autokar gości. Powinny być wówczas przynajmniej dwie linie wydawnicze, a najlepiej byłoby też wprowadzić linię na ciepłe i zimne dania oraz na napoje. Z drugiej strony, jeśli ma się restaurację na 10–15 stolików, to nie ma co przesadzać i zwykłe okienko powinno wystarczyć, pamiętać tylko należy, aby w  oddzielnym miejscu był zwrot naczyń. W mniejszych lokalach, gdzie na zapleczu pracują dwie–cztery osoby, wystarczy, aby wszystko było w  zasięgu ręki, ale też kuchnia nie może być za mała. Powinny się móc w niej spokojnie minąć dwie osoby. Piec jest sercem kuchni, a jednocześnie jej trzonem, który stanowią frytkownice, grille, podgrzewacze i różne inne sprzęty. Do tego dochodzą inne działy, jak obróbka mięsa, obierak warzyw, garmaż, deserownia, zmywarka garnków i inne.


Raport z rynku HoReCa 2014

wniosek i postulat jest jeden: przepustowość zmywaka to fundament sprawnego funkcjonowania restauracji.

Zamrażarki, chłodnie, magazyny Ale zaplecze kuchenne to nie tylko piec (kuchnia), „wydawka” i zmywak, to cała masa dodatkowych urządzeń, sprzętów i procedur. Jakich? To zależy od specyfiki poszczególnych lokali. Na pewno trzeba się wyposażyć w  zamrażarki o  pojemności dopasowanej do liczby wydawanych posiłków; chłodnie, jeśli prowadzimy biznes gastronomiczny na trochę większą skalę; trzeba pamiętać o zaplanowaniu magazynu, również w przypadku mniejszych lokali, bo system i zasady zamówień towarów są (powinny być) podobne w  każdym punkcie bez względu na jego wielkość. Najlepiej żeby dostawy produktów (logistyka) były „on-time” – kończy się asortyment i w tym momencie pojawia się jego kolejna dostawa, ale w rzeczywistości trzeba mieć przygotowane pomieszczenie na przetrzymanie niezbędnych zapasów przynajmniej na parę dni. Nie wspominając o  napojach, szczególnie alkoholowych, które cały czas muszą być dostępne, a  same opakowania po nich zajmują spore przestrzenie. A  jak magazyn, to nie można zapomnieć o regałach, bo inaczej wkrótce wszystko będzie leżało na wszystkim. Tymczasem jest to kolejny częsty błąd przy projektowaniu i planowaniu zaplecza – za mało, a czasami wręcz brak, miejsca na magazyn. To zazwyczaj kończy się brakami niektórych potraw w oferowanym menu.

planowane szlaki komunikacyjne, którymi poruszać się będą kelnerzy, kucharze i wszyscy pracownicy kuchni. Klimatyzacja i wyciągi muszą być dostosowane do powierzchni zaplecza, co zapewni komfort i higienę pracy, a przede wszystkim zaplanowane w miejscach, gdzie gromadzi się najwięcej zapachów. Należy też pamiętać o  odpowiednich dostosowaniach podłączeń prądowych. A  kupując sprzęt nie można zapomnieć o  tym, aby sprawdzić jego parametry techniczne m.in. zużycie prądu i  wody, co będzie miało potem swój wpływ na koszty gastronomii.  R

E

K

L

AMA

warzywa owoce zioła

Klimatyzacja, wyciągi, media Kolejną niezwykle ważną kwestią przy planowaniu i wyposażaniu zaplecza restauracji są: klimatyzacja, wentylacja, media, odpływy, gniazdka itp. oraz ich rozmieszczenie. Podstawowym błędem jest planowanie kuchni w  miejscu pozbawionym przynajmniej wentylacji i doprowadzonych mediów. Najlepiej żeby miało ono gęsto zaplanowane odpły, szczególnie w  okolicy trzonu kuchni i  zmywaka, oraz dużą liczbę gniazdek elektrycznych, bo na pewno się przydadzą, a zastępowanie ich potem przedłużaczami stwarza zagrożenie. Trzeba przy tym uwzględnić

Warzywa, owoce i zioła zamrożone tuż po zbiorach, zachowują świeży wygląd, kolory i smak. Szeroka gama produktów dla gastronomii w wersji mono oraz mieszankach.

Pinguin Foods Polska Sp. z o. o. Tytoniowa 22 – 04-228 Warszawa Tel. + 48 22 517 63 75 – sprzedaz@pinguinfoods.com

www.pinguinfoods.com

www.e-restauracja.com

www.e-hotelarz.pl

75


Raport z rynku HoReCa 2014

Menu Engineering

czyli o zasadach ustalania cen w gastronomii

Od właściwego ustalenia cen sprzedażowych zależy „być albo nie być” hotelowej gastronomii, która ma fundamentalny wpływ na kondycję finansową całego hotelu. Jak je ustawić, aby zostały zaakceptowane przez gości, a jednocześnie, żeby osiągnąć taką marżę, która pokryje koszty i pozwoli osiągnąć zysk? Niezbędna jest do tego analiza, co jest sprzedane, w jakich cenach i po jakim koszcie.

andrzej przeniosło

Ustalanie ceny sprzedażowej Tworząc nowe menu, powinniśmy otrzymać od szefa kuchni lub osoby odpowiedzialnej za rozliczenia koszt jednostkowy (w kwocie netto) poszczególnych pozycji z karty. Wpisujemy tę wartość, a następnie sugerowaną kwotę sprzedaży w wartościach brutto, czyli w takiej wysokości, w jakiej widnieje w karcie. Potem cena sprzedaży przeliczana jest na wartość netto, według wzoru. Na końcu marża jednostkowa, czyli różnica pomiędzy ceną sprzedaży netto a kosztem jednostkowym. Taka procedura pozwala już na etapie tworzenia karty analizować, czy cena sprzedażowa (która powinna być ustalana na podstawie badania rynku konkurencji) daje satysfakcjonującą marżę jednostkową. Może się okazać, że ceny, które uważamy za akceptowalne w danych warunkach rynkowych, mają bardzo niską marżę. Wtedy należy się zastanowić, co zrobić z recepturą, czyli jak wpłynąć na jednostkowy koszt wytwarzanego produktu.

76 www.e-hotelarz.pl

Może wystarczy zamienić jakiś składnik lub zmniejszyć gramaturę drogich składników, nie tracąc na jakości dania, albo zaryzykować i skoro danie jest wyjątkowe, podnieść cenę. Po wpisaniu całej grupy asortymentowej (np. przystawki, zupy, dania rybne, dania mięsne, desery itd.) będziemy mieli możliwość porównania marży dla poszczególnych pozycji i podjęcia decyzji, czy możemy wprowadzić je do sprzedaży w takiej cenie.

Food Cost nie wyższy niż 35 proc. Dodatkowym elementem wspomagającym decyzje przy ustalaniu jest wskaźnik Food Cost. To wskaźnik określający procentowy udział kosztów wytworzenia w cenie sprzedaży. Wyliczamy go, dzieląc koszt jednostkowy przez cenę sprzedaży netto, a następnie mnożąc przez 100 lub wyrażając w procentach. Podczas ustalania cen sprzedażowych staramy się, aby wyliczany wskaźnik nie przekraczał 35 proc. Oczywiście, mogą pojawić się pojedyncze pozycje, które mają bardzo wysoki koszt wytworzenia, ale mimo tego nie możemy podnosić ich ceny sprzedaży do poziomu, który nie będzie akceptowalny dla gości restauracji (patrz przykład). W restauracjach, gdzie zazwyczaj średni stosunek przychodu z żywności do przychodu z napojów wynosi 65/35, niezwykle istotnym elementem jest prawidłowo wyceniona karta menu. Należy jednak pamiętać, że to dopiero początek. To, które pozycje będą się dobrze sprzedawały, okaże się po

www.e-restauracja.com

FOT. materiały prasowe

N

arzędziem, które w efektywny sposób pozwala kontrolować nasze działania jest menu engineering. Nie wchodząc zbytnio w  zawiłe mechanizmy analiz, podam w  prezentowanej tabeli kilka przykładów wykorzystania tej metody w zarządzaniu cenami i kosztami w restauracji.


Istniejemy od 2006 roku Zorganizowaliśmy ponad 70 specjalistycznych szkoleń dla hotelarzy i inwestorów Przeszkoliliśmy już 2 tys. osób Średnia ocen naszych szkoleń z ubiegłego roku wynosi 5,2 w skali sześciostopniowej Szkolenia Akademii Hotelarza: Prowadzone są przez najlepszych ekspertów branżowych, liderów swoich dziedzin Zawierają praktyczne przykłady i rozwiązania Odpowiadają najnowszym potrzebom branży hotelowej w naszym kraju

Organizator

Zgłoszenia można dokonać poprzez formularz zamieszczony na stronie www.akademiahotelarza.com lub pod numerem telefonu 22 333 88 04

Patronat medialny

Rynek Turystyczny

Restauracja pismo biznesu gastronomicznego


Raport z rynku HoReCa 2014

pewnym czasie funkcjonowania nowego menu, dlatego powinniśmy cały czas systematycznie analizować sprzedaż.

Szefa kuchni rozliczać na podstawie FC Rozliczanie szefa kuchni spędza sen z powiek wielu właścicielom i managerom ds. gastronomii w hotelu. Ci, którzy próbowali to robić, wiedzą że to droga przez mękę. Siły nie są wyrównane. On jest dobrze gotującym specjalistą w swoim fachu, my najczęściej jesteśmy w stanie jedynie ocenić, czy danie prezentuje się dobrze i czy nam smakuje. Nawet jeżeli wspaniale gotujemy w domu, to przecież nie to samo. Inaczej przygotowuje się domową kolację dla czterech osób, a zupełnie inaczej

Jest zbyt wiele czynników wpływających na wysokość food costu w danym miejscu, aby bezkrytycznie kierować się wartościami osiąganymi w innych lokalach pracuje restauracja, w której do wydania jest 200 różnych posiłków dziennie. Poza tym pamiętajmy, że to, co smakuje nam, niekoniecznie zawsze musi smakować gościom w restauracji. Jeżeli te gusta się pokrywają to bardzo dobrze, ale czasem forsowanie swoich smaków nie służy wzrostowi popytu na ulubione przez nas dania w  restauracji. Co zatem zrobić, aby w sposób profesjonalny, ale nie negując profesjonalizmu szefa kuchni, kontrolować jego poczynania w  kuchni i  mieć świadomość, że zarabiamy, a nie tylko przygotowujemy wspaniałe dania bez żadnej kontroli kosztów? Odpowiedź jest prosta: należy rozliczać szefa kuchni na podstawie wskaźnika food cost. Najlepszym sposobem rozliczania działalności kuchni jest rozliczanie wartościowe na podstawie rozchodu (stan początkowy + zakupy – stan końcowy) w wyniku miesięcznych inwentaryzacji. Ponieważ rozchód obejmuje wszelkiego rodzaju zużycie, włączając w to straty spowodowane niegospodarnością lub zwykłym złodziejstwem, kiedy dzielimy rozchód przez przychód ze sprzedaży (wszystko w kwotach netto) za dany okres, jesteśmy w stanie określić faktyczny procent zużycia surowca w restauracji. Wyznaczając wskaźnik FC dla szefa kuchni, nie bazujmy na opowieściach znajomych restauratorów, że u nich jest on np. na poziomie 20 proc. Być może to prawda, ale my nie wiemy, z  czego taka wartość wynika. Może w  innej restauracji sprzedawane są głównie imprezy zorganizowane, może po prostu ma inną lokalizację lub inną grupę klientów docelowych. Jest zbyt wiele czynników wpływających na wysokość FC w danym miejscu, aby bezkrytycznie kierować się wartości osiąganymi w innych lokalach. Poza tym chcąc traktować szefa kuchni jako partnera, którego potem rozliczamy z działalności, musimy tę wartość ustalać wspólnie, używając wyliczeń z tabeli.

Wyznaczanie wskaźnika do osiągnięcia Kalkulując ceny, wyliczamy jednostkowe wskaźniki, które w podsumowaniu określają zakładaną średnią wartość FC dla danego asortymentu, a następnie wartość osiąganą na podstawie średniej ważonej. Różnica wynika z ilości sprzedanych pozycji o niskim FC. Wartości osiągane mogą również być zupełnie inne, jeśli pozycje o wysokim FC będą sprzedane w większych ilościach. Poszerzając tę tabelę o następne pozycje z kolejnych asortymentów (zupy, dania główne, deser itd.) możemy ustalić średnią zakładaną wartość food cost dla sprzedaży z całej karty. Na tej podstawie określamy wysokość wskaźnika do osiągnięcia.

78 www.e-hotelarz.pl

Jeżeli średni FC będzie wynosił np. powyżej 40 proc., to raczej nie spodziewajmy się, że bazując tylko na sprzedaży z karty osiągniemy wartość FC poniżej 30 proc. Takie obniżenie wartości jest możliwe w restauracjach o strukturze przychodu z wysokim procentem sprzedaży imprez zorganizowanych. Określając za pomocą przedstawionej kalkulacji wartość FC dla restauracji, nie musimy po zakończeniu miesiąca wdawać się w zbyt merytoryczną dyskusję z szefem kuchni. Po prostu tylko pytamy, czy ustalony wskaźnik został osiągnięty. Ponieważ szef kuchni zna sposób kalkulacji cen, musi dołożyć wszelkich starań, aby załoga była wyszkolona w wydawaniu porcji zgodnych z gramaturą i  recepturami, produkty nie ulegały zniszczeniu, a  ceny zakupu były jak najniższe. Dobrym posunięciem jest przyznawanie do dyspozycji szefa kuchni bonusu finansowego dla pracowników za osiągnięcie FC poniżej zakładanego.

Gwiazdy, Zagadki, Konie i Psy Praktyczne zastosowanie metody menu engineeringu sprowadza się do stałej, tygodniowej lub miesięcznej, analizy popytu mierzonej liczbą sprzedanych pozycji i rentownością wszystkich pozycji menu mierzonych marżą jednostkową. W tej metodzie badamy marżę jednostkową danego produktu oraz udział tego produktu w strukturze sprzedaży. W wyniku tej analizy możemy stwierdzić, które produkty są strategiczne, a  z  których powinniśmy zrezygnować. Aby przeprowadzić taką analizę w oparciu o te dwa główne kryteria, popytu i rentowności, należy wyjaśnić sposób klasyfikacji. Klasyfikacja według marży. Tu podział będzie zależał od wartość marży średnioważonej. Klasyfikacja według popytu (struktury sprzedaży). Zakładamy, że jeżeli w  karcie posiadamy 10 pozycji, średnia sprzedaż każdej pozycji wyniesie 10 proc. W praktyce przyjmuje się, że osiągnięcie 70 proc. średniego udziału w sprzedaży (70 proc. z 10 proc., czyli 7 proc.) można uznać za wynik zadowalający. Każdy udział w sprzedaży powyżej 7 proc. uznajemy za wysoki, a poniżej 7 proc. za niski. Na podstawie tych wskaźników można wyodrębnić cztery kategorie pozycji: Gwiazdy – dania o wysokiej marży i wysokim udziale w sprzedaży. Zagadki – dania o wysokiej marży, ale niskim udziale w sprzedaży. Konie – dania o niskiej marży jednostkowej, ale wysokim udziale w sprzedaży. Psy – dania o niskiej marży jednostkowej i niskim udziale w sprzedaży. Podczas comiesięcznej analizy przypisujemy poszczególne pozycje menu do powyższych kategorii. Na podstawie takiej klasyfikacji możemy podejmować świadome decyzje. Produkty z kategorii gwiazd nie wymagają żadnych działań, należy dbać o ich jakość i nie zmieniać ceny. Zagadki mające dobrą marżę z jakiegoś powodu nie sprzedają się dobrze: może cena jest za wysoka? Takie dania mogą posłużyć jako dania promocyjne z czasowo obniżanymi cenami. Kolejna kategoria to konie. Należy zastanowić się, w  jaki sposób podnieść rentowność tego popularnego dania. Do rozważenia są dwie opcje: albo zmniejszamy koszt jednostkowy, albo podnosimy cenę. Ostatnia kategoria, najmniej opłacalna, to psy. Należy obserwować ilość sprzedawanych dań tej kategorii i jeżeli w kolejnych tygodniach nic się nie zmienia, usunąć je z karty. W ten sposób osiągamy optymalną strukturę przychodu, gwarantującą największy zysk. Zachęcam do stosowania w codziennej praktyce tych mechanizmów kalkulacji cen i kosztów. Być może na początku wydają się one nieco skomplikowane, ale warto je wdrożyć. W dobie tak dużej konkurencji rynkowej, w której cena bardzo często jest na pierwszym planie, zarządzanie restauracją wymaga wsparcia merytorycznego. Świadome podejmowanie decyzji cenowych pomoże zwiększyć rentowność.  Andrzej Przeniosło. Pełnomocnik zarządu w czterogwiazdkowym hotelu Warszawianka w Jachrance

www.e-restauracja.com


Raport z rynku HoReCa 2014

Catering

to skomplikowana usługa

Otworzyłeś lub planujesz otworzyć restaurację, stołówkę lub inny punkt gastronomiczny? Jeżeli nie od razu, to z pewnością po jakimś czasie przyjdzie ci do głowy, żeby jako dodatkową usługę promować catering. Musisz jednak być uważny i dobrze przemyśleć możliwości, jakie daje twój lokal, a dokładniej, kuchnia, personel i zaplecze sprzętowe.

C

hodzi tutaj nie tylko o wielkość kuchni, możliwość przechowywania produktów gotowych oraz zespół ludzi, który potrafi przygotować potrawy na potrzeby cateringu. Chodzi także o umiejętność planowania, wyobraźnię, proponowanie rozwiązań i  dbałość o  najmniejsze szczegóły.

Jaki rodzaj cateringu? Teoretycznie wszystko wydaje się proste. Posiadasz kuchnię i zespół kucharzy, niektórzy z nich na pewno mieli możliwość pracować przy przygotowaniu menu na catering. Dodatkowo ty lub twój manager jesteście w stanie koordynować przygotowanie imprezy. Czy jednak jesteś w stanie zrobić to

Zacznijmy od kuchni. Tutaj poza dużą powierzchnią przyda się także profesjonalny sprzęt, a przede wszystkim chłodnie i magazyny do przechowywania półproduktów i produktów końcowych, które za chwilę mają wyjechać na imprezę 80 www.e-hotelarz.pl

na poziomie, którego sam byś oczekiwał i powtarzać wielokrotnie, zawsze przy zachowaniu wymaganej przez klienta jakości? Catering to skomplikowana usługa. Mam na myśli duże wydarzenie na kilkaset osób, na które często porywają się małe, nieznane firmy z niewystarczającym zapleczem, wiedzą, sprzętem i niewykwalifikowanym personelem. Zacznijmy od początku. Jeżeli masz restaurację i  chcesz zbudować silną markę cateringową, musisz najpierw przemyśleć, jaki rodzaj cateringu chciałbyś świadczyć, następnie przeanalizować jakie masz ku temu możliwości oraz czy jesteś w stanie zainwestować. Czy kuchnia jest wystarczająco dobrze wyposażona, czy w codziennej pracy restauracji jest miejsce na przygotowanie dodatkowych zleceń, czy jesteś w stanie zainwestować w sprzęt cateringowy, czy możesz pozwolić sobie na zatrudnienie dodatkowych osób do sprzedaży i realizacji usług? Czy masz określony cel, to znaczy czy chcesz prowadzić catering do biur, catering na imprezy, konferencje, czy też catering dla klienta indywidualnego lub catering dietetyczny? Dokładne zaplanowanie biznesu w tym przypadku jest bardzo ważne, w  przeciwnym razie będziesz wiecznie się „miotał” i zastanawiał. A w tej branży nie wolno zostawiać spraw przypadkowi.

Kuchnia, samochody, sprzęt Wiele osób prowadzących „gastronomię” porywa się na przygotowanie imprez, które wychodzą poza ich możliwości organizacyjne. A bodźcem do podjęcia decyzji na zasadzie „damy radę” są najczęściej pieniądze. Przy dobrej organizacji pracy, wynajęciu dodatkowych powierzchni produkcyjnych,

www.e-restauracja.com

FOT. © CandyBox Images - Fotolia.com

Adam Mikołajuk


LAMA K E R

skorzystaniu z usług wypożyczalni sprzętu i  agencji, gdzie możemy wynająć kelnerów, wszystko jest do zrobienia. Jednak koszty takiej organizacji są ogromne i po dokładnej kalkulacji może okazać się, że nie zarobiliśmy lub wręcz dołożyliśmy do zlecenia. Należy więc pamiętać, że chcąc mieć regularne zlecenia cateringowe, małe i duże, prestiżowe i codzienne, trzeba przede wszystkim przygotować zaplecze pod taką działalność. Zacznijmy od kuchni. Tutaj poza dużą powierzchnią przyda się także profesjonalny sprzęt, a  przede wszystkim chłodnie i  magazyny do przechowywania półproduktów i  produktów końcowych, które za chwilę mają wyjechać na imprezę. Kuchnia musi także spełniać szereg wymagań Sanepidu. Chcąc przygotowywać imprezy masowe, musimy szczególnie dbać o jakość potraw, dlatego zdobycie pozwoleń i częste kontrole są niezbędne. Daje to naszym klientom bezpieczeństwo i pewność. Kuchnia to tylko jeden z  wydatków, jakie ponosi przedsiębiorca. Przygotowane potrawy trzeba jeszcze przetransportować. Działająca profesjonalnie firma cateringowa powinna mieć flotę kilku samochodów, wśród których znajdzie się samochód chłodnia przygotowany do przewozu żywności oraz samochód do przewozu sprzętu cateringowego. Przydatny jest także mały samochód dostawczy, którym sprawnie można poruszać się po mieście, taki który nie generuje dużych kosztów i doskonale sprawdza się przy małych zamówieniach. Mamy już przygotowane potrawy i samochody do transportu. Teraz trzeba te potrawy w czymś przewieźć oraz na czymś podać. Tutaj z pomocą mogą przyjść wypożyczalnie sprzętu gastronomicznego, których, przynajmniej w Warszawie, nie brakuje. Musimy jednak pamiętać o tym, że wypożyczany sprzęt w dłuższej perspektywie obniża zyski firmy. Profesjonalne firmy cateringowe posiadają własne magazyny, które są regularnie uzupełniane. Sprzęt, taki jak stoły szwedzkie, nakrycia, porcelana, sztućce, szkło czy stoliki koktajlowe, powinien być na wyposażeniu każdej firmy, która chce regularnie świadczyć usługi cateringowe. Kuchnia, samochody, sprzęt – to podstawa. Budując firmę zajmującą się usługami cateringowymi musimy jeszcze zatrudnić osoby, które będą prowadziły poszczególne działania związane ze sprzedażą, promocją oraz realizacją imprez. Jeżeli prowadzimy już restaurację, możemy oczywiście wykorzystać personel, który podobne funkcje pełni w lokalu. Musimy jednak wiedzieć, że usługi cateringowe to nie to samo co podawanie potraw w restauracji.

Dokładny plan działania Podczas przygotowania imprezy „w terenie” trzeba dokładnie wszystko zaplanować. Przed wydarzeniem pojechać na miejsce realizacji, zaplanować rozstawienie stołów szwedzkich lub okrągłych stołów dla gości, ustalić kwestie związane z zapleczem, które dla cateringu odgrywa bardzo ważną rolę. Sprawdzić możliwości dojazdu, skorzystania z bieżącej wody, z prądu itp. Wiele obiektów posiada także swoje wewnętrzne regulaminy, do których należy się stosować. Mając na uwadze ogromną ilość szczegółów związanych z profesjonalną działalnością cateringową, pamiętajmy o dobrym przemyśleniu i zaplanowaniu działań. Jest w Warszawie wiele firm, które w swoim portfolio mają catering. Jak w każdej innej branży, zróżnicowanie jakości usług tych firm jest ogromne. Aby jednak prowadzić długoletnią działalność, zdobyć stałych klientów i utrzymać z nimi dobre relacje, niezbędna jest ciągła praca i poprawianie jakości dotyczącej wszystkich obszarów działalności. Klienci korzystający z cateringu są szczególnie wyczuleni na jakość. Jeżeli korzystają z waszych usług po raz pierwszy, to ta usługa ma kluczowe znaczenie, ale każda następna ma dokładnie takie samo znaczenie jak poprzednia. Nie podaję tutaj porad technicznych, dokładnych wymagań Sanepidu ani recepty na udany biznes. Tak jak w każdej innej branży, kluczowe jest planowanie i dbałość o szczegóły. Przede wszystkim potrzebna jest regularność, stałe podnoszenie kwalifikacji zespołu, aktualizowanie menu, inwestycje w sprzęt, budowanie relacji z klientem w oparciu o stabilną jakość, a nie pojedyncze, przypadkowe realizacje.  Adam Mikołajuk. Odpowiada za promocję i sprzedaż w firmie Fiesta Catering

www.e-restauracja.com

www.e-hotelarz.pl

81


Raport z rynku HoReCa 2014

Potrawy cieszące oko, świetnej jakości, zapadające w pamięć walory smakowe… tak opisują podawane dania firmy cateringowe. Zanim jednak zaczniemy raczyć gości wyjątkową, a zarazem masową strawą, musimy być odpowiednio przygotowani.

O

twarcie firmy cateringowej nie powinno być trudne, chyba że trafimy na urzędników np. Sanepidu, którzy wyjątkowo „asekuracyjnie” traktują swoją pracę. Wtedy warto znać przepisy i być wymagającym, żądać np. uzasadnień odmowy na piśmie. Catering to dobre uzupełnienie istniejącej już restauracji. Pamiętajmy jednak, abyśmy mając swoją, często niewielką kuchnię, nie podejmowali się zadań, którym

Catering to wymagająca, ale opłacalna dziedzina. Należy dobrze wszystko skalkulować, nie oszczędzać na sprzęcie, bo to może się nam zemścić awariami nie sprostamy. Tylko sobie zaszkodzimy. Przyszłością cateringu są firmy wyspecjalizowane, czyli np. serwujące kuchnię ekologiczną. Należy zatem mieć pomysł na siebie – taki, który będzie się różnił od innych. Catering to wymagająca, ale opłacalna dziedzina. Należy dobrze wszystko wykalkulować, nie oszczędzać na sprzęcie, bo to może się nam zemścić awariami. Food cost powinien utrzymywać się poziomie 1/3 ceny. Nie zapominajmy o negocjacjach i  odpowiednim gospodarowaniu. W  kilku punktach postaramy się ułatwić państwu utworzenie i urządzenie swojej firmy cateringowej.

KUCHNIA Kuchnia musi być tak skonstruowana, aby rozmieszczony sprzęt umożliwiał utrzymanie czystości i dezynfekcję. Właściciel musi zminimalizować dostają-

82 www.e-hotelarz.pl

ce się zanieczyszczenia. Przepisy mówią także, że w miarę potrzeby powinno się zapewnić warunki utrzymania środków spożywczych w  odpowiedniej temperaturze, którą można monitorować i zapisywać. a. Podłogi i ściany – wymagają stosowania nieprzepuszczalnych, niepochłaniających, zmywalnych oraz nietoksycznych materiałów. Gdzie sytuacja tego wymaga, podłogi muszą zapewniać odpowiednie odwadnianie podłogowe; b. Sufity i  osprzęt – muszą być zaprojektowane i  wykończone w  sposób uniemożliwiający gromadzenie się zanieczyszczeń oraz redukujący kondensację, wzrost niepożądanych pleśni oraz strząsanie cząstek; c. Okna i inne otwory – te, które mogą być otwierane na zewnątrz, muszą być wyposażone w  łatwo demontowane do czyszczenia ekrany zatrzymujące owady. Otwarte okna muszą być zamknięte i unieruchomione podczas produkcji, gdy ich otwarcie może spowodować zanieczyszczenie; d. Drzwi – wymagają wykorzystania gładkich i  niepochłaniających powierzchni; e. Powierzchnie w obszarach pracy z żywnością – wymagają stosowania gładkich, zmywalnych, odpornych na korozję oraz nietoksycznych materiałów. Trzeba pomyśleć także o  ubikacjach. Nie mogą łączyć się bezpośrednio z pomieszczeniami, w których pracuje się z żywnością. Udostępnione muszą być także umywalki z ciepłą i zimną wodą i zaopatrzone w środki do mycia i suszenia rąk. Stanowisko do mycia żywności powinno być oddzielone od umywalek. Istotne są także systemy naturalnej lub mechanicznej wentylacji. Powinniśmy zwrócić uwagę na to, aby unikać przepływu powietrza z obszarów skażonych do czystych. A także istotny jest łatwy dostęp do filtrów i części wymagających czyszczenia lub wymiany. Wentylacja powinna być we wszystkich węzłach sanitarnych. Pomieszczenia z żywnością muszą być oświetlone. Kanały kanalizacyjne, gdy są nawet częściowo otwarte, powinny być zaprojektowane tak, by odpady nie przedostawały się z obszarów skażonych do

www.e-restauracja.com

FOT. © CandyBox Images - Fotolia.com

Eryk Kędzierski


Raport z rynku HoReCa 2014

czystych, w których pracuje się z żywnością. Środki czyszczące i odkażające nie mogą być przechowywane w obszarach, gdzie pracuje się z żywnością.

TRANSPORT Musi być utrzymany w czystości i w dobrej kondycji technicznej. Tak jak w przypadku pomieszczeń powinien być zaprojektowany w sposób umożliwiający czyszczenie i dezynfekcję. Pojemniki w pojazdach lub kontenerach nie mogą być używane do transportowania niczego poza środkami spożywczymi, jeśli mogłoby to prowadzić do zanieczyszczenia. Jeżeli jednak zdarzy się nam wykorzystać transport lub kontener do przewożenia czegokolwiek poza środkami spożywczymi, należy je skutecznie wyczyścić przed przewożeniem ładunku. Pamiętajmy także o odpowiednim rozdzieleniu produktów. Istotne jest także rozmieszczenie, ma zminimalizować ryzyko zanieczyszczenia. Do przewozu dużych ilości płynów, granulatów lub proszków mają służyć pojemniki. Kontenery muszą być widocznie opisane w jednym lub więcej językach lub muszą być oznaczone „tylko dla środków spożywczych”. W  miarę potrzeby, transportery lub kontenery wykorzystywane do przewożenia środków spożywczych muszą być przystosowane do utrzymania ich właściwej temperatury.

SPRZĘT Zdaniem firm cateringowych najlepiej sprawdza się sprzęt renomowanych marek. Co prawda jego zakup jest kosztowny, ale oszczędza się na wytrzymałości, gwarancji i dobrym serwisie. Bemary, zmywarki, chłodziarki, piece konwekcyjno-parowe i wyparzarki przemysłowe to podstawa firmy cateringowej. Wykonane muszą być z materiałów minimalizujących zabrudzenia. Mają być też odpowiednio instalowane, aby móc łatwo je wyczyścić. Powinny być wyposażone w urządzenia kontrolne.

ŻYWNOŚĆ Żywność musi być oczywiście chroniona przed zanieczyszczeniami. Powinny też istnieć procedury, które zapobiegają dostępowi zwierząt domowych do miejsc, gdzie żywność jest przygotowywana, przetwarzana lub składowana. Odpady żywnościowe, niejadalne produkty uboczne i inne śmieci muszą być jak najszybciej usuwane z pomieszczeń, gdzie znajduje się żywność, aby zapobiec ich gromadzeniu.

LUDZIE Profesjonalny kelner wystarcza na około 20 osób. Należy przy tej okazji wydzielić barmana, osoby do grillów i kucharzy. Zawsze lepiej zapraszać sprawdzonych kelnerów, nie traci się czasu na np. szkolenia. Od kelnerów wymaga się, aby przyszli w  swoim dostosowanym do okoliczności stroju. W miarę potrzeby, muszą być zapewnione odpowiednie warunki do przebierania się przez personel. Personel powinien być czysty, posiadać aktualne książeczki sanepidowskie. Do pracy nie można dopuścić osoby cierpiącej na chorobę lub będącej jej nosicielem. Zainfekowane rany, zakażenia skóry, owrzodzenia lub biegunki dyskwalifikują osobę przy pracy z żywnością. Każda taka osoba musi niezwłocznie zgłosić chorobę lub symptomy. Niech dla wszystkich przykładem będzie los Nomy, najlepszej na świecie restauracji ubiegłego roku. Po tym, gdy jedna osoba z personelu zachorowała na zatrucie pokarmowe wywołane norowirusem i  przyszła do pracy, zachorowało 63 gości. Restaurację zamknięto na pewien czas, straciła także w tym roku miano najlepszej na świecie. Podobny los spotkał inną świetną restaurację – The Fat Duck. Wystarczyła tylko drobna nieuwaga. A zatem przedsiębiorstwo musi zapewnić, że: a. personel pracujący z żywnością jest nadzorowany i szkolony w sprawach higieny żywności odpowiednio do jego charakteru pracy; b. osoby odpowiedzialne za opracowywanie i stosowanie procedury przeszły odpowiednie szkolenie ze stosowania zasad HACCP i  potrafią zachować zgodność ze wszelkimi wymogami prawa krajowego dotyczącymi programów szkoleniowych dla osób pracujących w poszczególnych sektorach spożywczych.

MARKETING Nawet najlepszy catering nie utrzyma się, gdy nie zadbamy o odpowiednią reklamę. Ulotki, stendy, broszury, roll-upy czy ramki LCD na imprezach, które organizujemy, z pewnością pomogą przysporzyć nam klientów. Odpowiednio skonstruowana strona internetowa też przyciągnie potencjalnych gości. Powinna być przejrzysta, prosta i zawierać dane takie jak kontakt, propozycja menu i cen. Musi też być odpowiednio i umiejętnie wypozycjonowana w wyszukiwarce internetowej. Adam Mikołajuk. Odpowiada za promocję i sprzedaż w firmie Fiesta Catering R

E

K

LAMA

Projekty technologiczne dla wszystkich rodzajów lokali i obiektów gastronomicznych Nasze projekty tworzymy z pasją w oparciu o najnowocześniejsze rozwiązania techniczne, zasady ergonomii i bezpieczeństwa oraz aktualne przepisy. Dostarczamy pełną dokumentację technologiczną wraz z niezbędnymi uzgodnieniami, wytycznymi branżowymi oraz zestawieniami. Wykonujemy również projekty branżowe, dokumentacje przetargowe, rysunki 3D oraz wizualizacje. Jesteśmy całkowicie niezależni, i co za tym idzie obiektywni, a projektowane przez nas rozwiązania są optymalne pod kątem potrzeb i korzyści naszych Klientów, a nie producentów i dostawców urządzeń. Pracujemy w całej Europie. Koniecznie odwiedź naszą stronę internetową www.jawordraw.pl

Jawor Draw Jakub Jaworski ul. Drewnicka 2/519 05-091 Ząbki, Tel. : +48 502 547 577 Fax.:+48 22 416 www.e-hotelarz.pl 18 80 Email: kuba@jawordraw.pl www.e-restauracja.com 83


Raport z rynku HoReCa 2014

Sezonowość oferty

cateringowej

Catering, podobnie jak wszystkie inne dziedziny związane z usługami gastronomicznymi, charakteryzuje się zmiennością oferty, która podyktowana jest między innymi dostępnością różnych produktów w różnych porach roku.

W

Adam Mikołajuk

restauracjach rozwiązanie jest proste… pojawiają się wkładki do menu. Zazwyczaj dostępne są w czasie, kiedy nowalijki są już na rynku. Szef kuchni przygotowuje wcześniej receptury, które czekają na dostępność np. świeżych truskawek, malin lub kurek. Rusza promocja i menu jest dostępne w restauracji. Osoby zajmujące się cateringiem muszą jednak zainteresować się tym tematem o wiele wcześniej. Nierzadko już jesienią trzeba myśleć o menu wiosennym, a latem o tym, co zaproponujemy zimą. Zapytania skierowane do firm cateringowych pojawiają się nawet z rocznym wyprzedzeniem. Profesjonalnie zarządzany dział sprzedaży powinien dysponować propozycjami menu, które w konkretnym okresie roku będą miały rację bytu. W  długofalowej działalności firmy należy mieć na uwadze coroczne zmiany w karcie menu. Zmiany nie muszą być radykalne. Zaproponujmy każdego roku coś nowego, cztery, pięć nowych pozycji w menu, nowe aranżacje i sposób podania dań z ubiegłego roku, mogą mieć znaczenie w  odbiorze naszej oferty przez klienta. Szczególnie stałym klientom powinniśmy pokazać nowe rozwiązania. Jeżeli zleceniodawca naprawdę jest związany z  naszą firmą, zauważy, że w  tym roku pokazujemy coś nowego, że się rozwijamy i nie stoimy w miejscu, że jesteśmy kreatywni i staramy się być konkurencyjni, że dajemy mu możliwość spróbowania czegoś nowego.

Pory roku Każda pora roku to bardzo charakterystyczny czas, zwyczaje kulinarne ludzi zmieniają się razem ze zmianami w przyrodzie. Latem jemy lekko,

Profesjonalne firmy cateringowe chcąc osiągnąć sukces powinny widzieć i planować na wiele miesięcy w przyszłość. Jak w każdym innym biznesie, strategia ma tutaj kluczowe znaczenie. Niestety na rynku polskim mamy jeszcze spory bałagan i nieuporządkowane segmenty firm cateringowych, brak im specjalizacji, brak pomysłu i planu 84 www.e-hotelarz.pl

świeże owoce, warzywa, ryby. Jesień kojarzy się z cięższym jedzeniem, bardziej bogatym w  tłuszcze, ale też z  konkretnymi produktami, jak na przykład dynia czy jabłka. Na ten okres roku przypadają największe zbiory tych owoców, dlatego warto mieć je w swojej ofercie. Wiosną wszystko budzi się do życia, zaczyna się sezon na nowalijki, ludzie zaczynają dbać o zdrowie. Oferty cateringowe możemy podzielić na „bieżące” i takie, których termin realizacji jest odległy. Przy dobieraniu menu należy mieć na uwadze, kiedy impreza będzie się odbywała. Błędem może się okazać propozycja zupy dyniowej w kwietniu. Nie dlatego, że dynie są niedostępne (te czasy już minęły), ale dlatego, że koszt dyni w  tym okresie jest bardzo wysoki, a przez to nasza oferta osiągnie poziom cenowy, który może uniemożliwić jej sprzedaż. Istotną kwestią jest również dostępność produktów na rynku. Może się bowiem okazać, że w danym roku zbiory jednego z warzyw lub owoców są słabe, a  co za tym idzie produkt jest nieco droższy niż w  latach ubiegłych. Decyzją menadżera sprzedaży oraz szefa kuchni jest, czy pozycje menu związane z tym produktem powinny znaleźć się w ofercie. Są takie, które muszą być oferowane przez firmę cateringową, ponieważ wymaga tego rynek. Inne są niepopularne i stosowane jedynie na specjalne okazje. W przypadku tych pierwszych, chcąc być konkurencyjnymi, nie powinniśmy z  nich rezygnować, te drugie to indywidualne decyzje szefa kuchni. Musimy jednak pamiętać, że poza wszystkim innym, proponowane przez firmę cateringową menu to coś, co może nas wyróżnić, coś, przez co zostaniemy zapamiętani przez klienta i pozyskamy go na długi czas. Sezonowość oferty cateringowej może przejawiać się także w trendach rynkowych. Każdego roku liderzy kreują produkty, sposoby podania dań, systemy bufetowe i aranżacje, które w firmach cateringowych stają się wyznacznikiem nowego stylu. To kwestia bardzo indywidualna i do decyzji osób zarządzających pozostaje, czy podążać za trendem, szukać nowych rozwiązań, czy pozostać wiernym tradycji. Pewne jest jednak, że moda z  rynku restauracyjnego, znajduje swoje odzwierciedlenie w  cateringu. Trendy dotyczą także proponowanego menu oraz sposobów jego podania. Może się to przejawiać w konkretnych produktach (np. moda na hamburgery) lub w  sposobie podania. Od kilku lat na imprezach firmowych i bankietach możemy znaleźć tak zwane stacje „live cooking”, na których kucharze przygotowują przed gośćmi dania i  serwują bezpośrednio „z patelni”. Kilka lat temu pojawiła się także moda na porcjowe podawanie potraw. Te tak zwane miniformy powinny znaleźć się w  ofercie każdej firmy cateringowej, która zajmuje się event cateringiem.

www.e-restauracja.com


Raport z rynku HoReCa 2014 Specjalny kalendarz

Myślenie do przodu

Elementem mającym ogromny wpływ na sezonowość oferty cateringowej są wydarzenia specjalne w poszczególnych okresach roku. Styczeń to czas studniówek i  bali karnawałowych, marzec i  kwiecień to czas świąt Wielkanocnych, maj – komunii, rozpoczynają się też pikniki i grille, czerwiec jest początkiem sezonu weselnego, przez lato trwają spotkania o luźnym charakterze, przeważnie rodzinne pikniki i prywatne imprezy BBQ, wrzesień to początek konferencji, kongresów, bankietów i gal podsumowujących rok. Grudzień to przeważnie imprezy związane ze świętami Bożego Narodzenia. Ta różnorodność wymaga kreatywności szefa kuchni i dobrego przygotowania zespołu sprzedażowego. Nie da się nie zauważyć, że w  wielu przypadkach pracownicy działu sprzedaży i działów operacyjnych poruszają się w  innych przedziałach czasowych. Specjaliści ds. sprzedaży zajmują się ofertami na wiosnę, podczas gdy ich współpracownicy z działów operacyjnych pracują jeszcze z menu opartym na śledziku, czyli realizują np. imprezy bożonarodzeniowe. Profesjonalne firmy cateringowe, chcąc osiągnąć sukces, powinny widzieć i planować na wiele miesięcy w przyszłość. Jak w każdym innym biznesie, strategia ma tutaj kluczowe znaczenie. Niestety na rynku polskim mamy jeszcze spory bałagan i nieuporządkowane segmenty firm cateringowych, brak im specjalizacji, brak pomysłu i planu. Największym problemem jest brak zrozumienia, czym jest usługa cateringowa i działanie „na już”. Dlatego zachęcam wszystkich do wspólnej pracy na rzecz poprawy tej sytuacji, jasnego określenia siebie na rynku i dążenie do doskonałości. Z pewnością na profesjonalizm naszych usług ma wpływ proponowanie sezonowych, modnych potraw ale wszystko musi być wykonane w odpowiednim czasie.

Catering to nie tylko przygotowanie potraw dla określonej liczby osób, dostarczenie ich do określonej lokalizacji w określonym czasie i formie. Catering to myślenie do przodu i przewidywanie. Jednym z elementów, jakie trzeba przewidzieć, jest propozycja menu, która poza wszystkimi innymi czynnikami, powinna być dopasowana do rodzaju wydarzenia, pory roku i dostępnych produktów. Niewzięcie tego pod uwagę w procesie sprzedaży jest błędem. Trzeba się odnieść do sezonowości, do tego, co daje natura i  co w  danym momencie jest najlepsze. Jeżeli tego nie robimy, dajemy klientowi poczucie, że nasze potrawy są szablonowe, nie biorą pod uwagę zmienności, jaka nas otacza, nie są przygotowywane ze świeżych produktów i nie staramy się dać mu tego co najlepsze. Warto mieć to w pamięci. Rolą sprzedawców usług jest też przekonanie klienta, że warto skorzystać z oferty sezonowej. Powinniśmy zachęcać do skorzystania z  produktów świeżych, które właśnie dostępne są na rynku. Polityka cenowa kart sezonowych to indywidualna kwestia osoby zarządzającej. Możemy do tego podejść jako do wyjątkowej możliwości w ciągu roku i zaproponować cenę wyższą od karty standardowej, ale z drugiej strony świeże produkty w danym okresie mogą mieć niższą cenę, więc może warto przełożyć tę cenę na sprzedaż. Musimy jednak być ostrożni i nie ograniczać karty tylko do tego, co znalazło się np. w naszej karcie jesiennej czy świątecznej.

Adam Mikołajuk. Odpowiada za promocję i sprzedaż w firmie Fiesta Catering R

www.e-restauracja.com

E

K

LAMA

www.e-hotelarz.pl

85


Raport z rynku HoReCa 2014

RAPORT SPA

Od festiwalu slogan贸w do obiekt贸w tematycznych 86 www.e-hotelarz.pl

www.e-restauracja.com


Raport z rynku HoReCa 2014

Agnieszka Stelmaczonek

Polski rynek hoteli SPA & wellness osiągnął już w miarę uformowany kształt. Jednak jego początki to był to prawdziwy festiwal słów, pojęć i sloganów, zestawianych w dowolnej konfiguracji z nazwą hotelu. Tego typu zabiegi marketingowe przyciągnąć miały jeszcze nieświadomego gościa i zapewnić hotelom obłożenie.

N

iejednokrotnie zwabiony w ten sposób gość, zamiast deklarowanego standardu, otrzymywał ubogą ofertę usługową SPA i wellness, brak odpowiedniej infrastruktury i zagospodarowania części zabiegowej oraz opiekę słabo wykwalifikowanego personelu. Te niedoskonałości po pierwsze były najczęściej efektem złego rozpoznania potrzeb rynkowych przez inwestorów, a po drugie – błędów właścicieli obiektów noclegowych, którzy w  określeniach SPA czy wellness dostrzegali jedynie krótkotrwałą modę, a nie perspektywiczny megatrend. W obu przypadkach można mówić o niewykorzystanych w pełni możliwościach, jakie niosły ze sobą owe pojęcia. Tymczasem dobrze zaprojektowane obszary usługowe i rzetelnie sporządzona oferta oraz inwestycja w szkolenia pracownicze mogą zaowocować znacznym wzrostem sprzedaży i stać się prawdziwym centrum zysku hotelu.

FOT.© gtranquillity - Fotolia.com

Czas stabilizacji Na szczęście wśród wielu obiektów nieprzygotowanych na nowe wyzwania rynkowe, sukcesywnie pojawiały się i takie, które do tematyki SPA & wellness podeszły z profesjonalizmem oraz z przeświadczeniem, że polskie hotelarstwo potrzebuje odrodzenia i powiewu świeżości, rozumianej jako spójne działania w zakresie stworzenia wyjątkowej oferty, profesjonalnej obsługi, wysokiej jakości usług i produktów oraz wytworzenia niezwykłej atmosfery miejsca. Czyli wszystko to, co ma na celu oderwanie się od dotychczasowej improwizacji w sferze usług hotelarskich oraz SPA & wellness. Obiekty te, których nie ma tak wiele, obrały właściwy kierunek, czyli na początku określiły grupę docelową, do której skierowały swoją ofertę. Następnie realizując krok po kroku założenia idei SPA & wellness – polegającej na przywracaniu życiowej harmonii swoim gościom poprzez wysoki standard świadczonych usług w dbaniu o ciało, psychikę, zdrowe odżywianie, ćwiczenia i  zabiegi SPA – budowały równocześnie na tej podstawie swoją pozycję rynkową i zaufanie konsumenckie. Dzięki takiemu profesjonalnemu

podejściu do obsługi gościa, obiekty te mają wpływ na jego edukację, a także podnoszenie świadomości potrzeb i wymagań względem oferty rynkowej SPA & wellness. W  tym przypadku można mówić o  kontynuacji rozwoju obu stron. Dla hoteli oznacza on dalsze doskonalenie się w swojej dotychczasowej działalności, możliwość obrania konkretnego kierunku specjalizacji oferty usługowej,

Dzisiaj już nie wystarczy dodać nazwę SPA i mieć wszystko w ofercie, aby pozyskać gościa. Trzeba budować wyjątkowość swojej oferty i miejsca jej świadczenia oraz postawić na nawiązanie bliższych relacji z gościem a także poszukiwanie wciąż nowych inspiracji SPA & wellness. Z  kolei rozwój gościa może być rozumiany jako ciągłe poznawanie samego siebie, odkrywanie nowych potrzeb i wyszukiwanie miejsc czy ofert je zaspokajających. Pamiętać należy, że wysoka świadomość konsumenta (gościa) czyli jego wiedza i zdobyte doświadczenie doprowadzają do konkretnego pozycjonowania się hoteli na rynku, co bezpośrednio ma przełożenie na stabilizowanie się rynku SPA & wellness.

Czas specjalizacji Z chwilą ustabilizowania się rynku hoteli SPA & wellness doszło do sytuacji, w której każdy z nich proponował gościom w swej ofercie identyczne lub bardzo zbliżone do siebie usługi. Aby zwiększyć atrakcyjność, hotele te poszerzały, często już i tak bogaty, wachlarz usług o nowe, wymyślne zabiegi. Jednak nie można tak działać, a już na pewno tak konkurować bez końca. Ciągłe rozbudowywanie oferty, która i tak nadal była ogólna i bliżej nieokreślona, po pierwsze doprowadzało do zagubienia się gościa wśród ich ilości i różnorodności. Po drugie, gość nie podejmował próby identyfikacji z którymkolwiek z obiektów i poniesiony wcześniej wysiłek w jego edukację szedł na marne. Dzisiaj już nie wystarczy dodać nazwę SPA i  mieć wszystko w  ofercie, aby pozyskać gościa. Trzeba budować wyjątkowość swojej R

www.e-restauracja.com

E

K

LAMA

www.e-hotelarz.pl

87


Raport z rynku HoReCa 2014

Jak działa krioterapia

oferty i miejsca jej świadczenia oraz postawić na nawiązanie bliższych relacji z gościem, a także na standardy jakości. Obecnie rynek jest na takim poziomie, na którym mocno odczuwalna jest potrzeba wyboru tematyki, w jakiej obiekt będzie się specjalizował i mógł ją skierować do wybranej, wąskiej grupy docelowej gości swojego hotelu. Skupienie się na potrzebach tak określonej grupy gości umożliwia lepsze i bardziej precyzyjne dostosowanie elementów oferty usługowej do ich potrzeb, co odzwierciedla się w łatwiejszym pozyskaniu klientów i stosowaniu ukierunkowanego, często personalnego marketingu. Tematycznych obiektów powstaje coraz więcej. Podejmują one specjalizację między innymi jako ośrodki wykorzystujące naturalne walory miejsca, jak chociażby hotele oferujące zabiegi balneologiczne wykonywane przy użyciu wody siarczkowej pochodzącej z okolicznych ujęć (np. Słoneczny Zdrój Medical SPA w  Busku Zdroju, Malinowy Zdrój w Solcu Zdroju czy Dosłońce Conference & SPA koło Racławic, które korzysta z wody pochodzącej z ujęcia z okolic Buska). Z kolei w hotelu Bazuny SPA z uwagi na lokalizację silnie zaznaczona jest regionalność, gdyż obiekt wykorzystał w swej ofercie bogactwo regionu i kultury kaszubskiej. W obiekcie Cottina Villa & Mineral SPA Resort opracowane menu SPA było zainspirowane bogactwem złóż minerałów Gór Izerskich. Wyróżnikiem wielu obiektów jest po prostu tematyczna oferta. Taka znajduje się np. w  hotelu Głęboczek Vine Resort & SPA, który specjalizuje się w  winoterapii. Bogatą ofertę w  zakresie zabiegów orientalnych Ajurweda posiada Pałac Sulisław Hotel & SPA, czy Kinga Hotel Wellness, z  kolei hammam to przewodnia część tematyki hotelu Azun Orient SPA & Wellness.

88 www.e-hotelarz.pl

Natomiast ofertę zabiegów inspirowanych kulturą japońską znajdziemy w hotelu Młyn Klekotki i Klekotki Sento SPA. Jednakże najbardziej zauważalne i dynamicznie rozwijające się obecnie to hotele medical SPA z szerokim spektrum usług prozdrowotnych, do których zalicza się między innymi hotel Bukowy Park w Polanicy Zdroju, Jelenia Struga w Jeleniej Górze, Miłomłyn Zdrój, Arka w Kołobrzegu, Interferie w Świnoujściu czy wspomniane wcześniej Słoneczny Zdrój i Malinowy Zdrój oraz Malinowy Dwór w Świeradowie Zdroju. Ich pojawienie się to wynik rosnącej świadomości w zakresie profilaktyki i dbałości o zdrowie, a także wynik wieloletnich tradycji uzdrowisk polskich, na których kanwie powstają nowe, wyspecjalizowane i prężnie działające obiekty medical SPA. Te najlepsze koncentrują się na zapewnieniu holistycznej opieki nad gościem, zapewniając mu nie tylko leczenie dolegliwości, ale także komfortowy wypoczynek i edukację z zakresu profilaktyki a zdrowia i urody. Na rynku są jeszcze niewyczerpane możliwości na pojawienie się kolejnych, nowych specjalizacji i grup docelowych dla hoteli SPA & wellness w pięciu obszarach: activity, vitality, esthetique, medical, clinical. Przykładem w sferze esthetique niech będzie ukierunkowanie specjalizacji na medycynę estetyczną, stomatologię estetyczną, stylizację i harmonię z możliwością łączenia z ofertą SPA na najwyższym poziomie jakościowym i usługowym nieinwazyjnych zabiegów upiększająco-modelujących ciało. Jest to wyłącznie kwestia czasu i uświadomienia sobie potrzeby ich powstania, gdyż obecnie mamy ciągle do czynienia z  uniwersalnymi hotelami świadczącymi mix usług z obrębu wymienionych pięciu obszarów. A także

www.e-restauracja.com

FOT. pixabay

Pojawienie się hoteli medical SPA to wynik rosnącej świadomości w zakresie profilaktyki i dbałości o zdrowie, a także wieloletnich tradycji uzdrowisk polskich, na których kanwie powstają nowe, wyspecjalizowane i prężnie działające obiekty tego typu

Nadmuch par azotu o temperaturze -130 st. C. na powierzchnię skóry pacjenta pozwala uzyskać natychmiastową reakcję przeciwbólową i  przyśpiesza matabolizm w  obszarze poddanym wychładzaniu. Podstawowym zastosowaniem krioterapii jest rehabilitacja, ale można też wykorzystać jej działanie terapeutyczno-kosmetyczne, ponieważ oczyszcza organizm z toksyn, ujędrnia skórę, likwiduje obrzęki, umożliwia modelowanie sylwetki. Zabieg jest bezkontaktowy, całkowicie nieinwazyjny, bezpieczny i dobrze tolerowany przez pacjentów. Czas nadmuchu dobierany jest w zależności od okolicy ciała indywidualnie do potrzeb i wrażliwości klienta, waha się od kilku do kilkunastu minut. Skóra staje się intensywnie przekrwiona, następuje trzykrotny wzrost metabolizmu, który umożliwia początek procesu resorpcji (wchłaniania) tłuszczu. Takie nieinwazyjne zabiegi przynoszą satysfakcjonujące rezultaty po dłuższej serii zabiegów kombinowanych, gdzie technika krio będzie tylko częścią terapii (dopełnieniem może być np. endomasaż lub elektrostymulacja). Aby uzyskać satysfakcjonujący wynik, należy wykonać 20-25 zabiegów na miejsca lokalnie otłuszczone, np. spód lub bok pośladków, wałki tłuszczu na brzuchu itp. Nie jest to metoda odchudzania, lecz umożliwia kształtowanie i modelowanie sylwetki. Wskutek bodźca niskotemperaturowego skóra zaczyna pracować, skurcza się i rozkurcza, przez co nabiera jędrności i staje się bardziej elastyczna. Po 15 minutach od wykonania zabiegu można stosować dowolne preparaty kosmetyczne w maściach, kremach i żelach, a ich działanie jest dużo mocniejsze niż w przypadku podania na skórę ciepła, ponieważ sieć limfatyczna jest obkurczona i substancja czynna z danego preparatu po wniknięciu w skórę nie jest rozprowadzana po całym organizmie, ale działa lokalnie.  Tadeusz Narkiewicz, Kriomedpol


Raport z rynku HoReCa 2014

kwestia pokolenia innowatorów, które ma styczność z rozwiniętym rynkiem europejskiego hotelarstwa SPA & wellness i może zainicjować nowe potrzeby i wytyczne dla tego sektora w Polsce.

Czas na grupy tematyczne i marketingowe Z  jednej strony, różnorodność i  zmienność potrzeb człowieka wynikająca z  jego świadomości, wieku, a  napędzana modą i  okolicznościami, jest bodźcem do nieustannego rozwoju hotelarstwa w sferze SPA & wellness. Z drugiej, coraz bardziej zróżnicowana lokalizacja obiektów SPA, ich nowe specjalizacje oraz odpowiedź na najnowsze trendy w branży, są wynikiem formowania się i przynależności do grup tematycznych lub marketingowych promujących prowadzenie działalności usługowej SPA & wellness. Zauważalne jest, że na polskim rynku coraz więcej hoteli przynależy do różnych grup i  programów. Preferowane są raczej marketingowe (Polish Prestige Hotels, Złoty Standard) niż tematyczne, z  uwagi na niszowość obiektów specjalizujących się w konkretnym temacie ściśle powiązanym ze SPA & wellness. Niemniej jednak takie zrzeszanie się daje obiektom i ich gościom wymierne korzyści. Na przykładzie wybranych z rynku europejskiego grup tematycznych, jak Bio Hotels, Alpine Wellness International i New Life Hotels. można zaobserwować, że specyfika tych grup opiera się o indywidualny program partnerski. Oparty jest on na wewnętrznych, rygorystycznych kryteriach dotyczących wyglądu i wyposażenia obiektu oraz miejsca jego usytuowania, a  także oferty i  jakości świadczonych usług. Ocenie podlegają też kwalifikacje i  obsługa personelu. W  grupach tematycznych można spotkać się również z dodatkowymi, odrębnymi wymogami, które

Grupy tematyczne działające na rynku poprzez określanie standardów jakości dla usług specjalistycznych w obrębie wellness & SPA porządkują ten rynek certyfikując swoim znakiem te obiekty, które spełniły surowe kryteria klasyfikacji weryfikują obiekt pod względem zgodności specyfiki oferty obiektu z nazwą grupy tematycznej. Każdy obiekt znajdujący się w grupie, czy to marketingowej, czy tematycznej poddawany jest ciągłej kontroli. Jej pozytywnym wyznacznikiem jest przyznawanie certyfikatów jakości, którymi dany obiekt może się posługiwać oficjalnie w  materiałach reklamowych i  na stronie internetowej. Grupy tematyczne działające na rynku poprzez określanie standardów jakości dla usług specjalistycznych w obrębie wellness & SPA porządkują ten rynek, certyfikując swoim znakiem te obiekty, które spełniły surowe kryteria klasyfikacji grupy. Znak jakości stanowi o poziomie usługowo-serwisowym oraz o  prestiżu, dzięki któremu hotel uzyskuje znacznie wyższą pozycję na rynku. Certyfikaty mają wpływ na dalszą motywację w utrzymywaniu lub podnoszeniu jakości przez hotele, ponieważ odzwierciedleniem wypracowanego standardu jest liczba powracających stale gości. Wyznaczając ramy standardów nakreślają również nowe formuły marketingu i style zarządzania obiektami wellness & SPA.  R

E

K

LAMA

KRIOPOL R URZĄDZENIE

Urządzenie przeznaczone jest do miejscowego wychładzania tkanki przy pomocy par azotu, które u wylotu DO KRIOTERAPII MIEJSCOWEJ dyszy osiągają temperaturę -160°C

ZASTOSOWANIE:  rehabilitacja  medycyna sportowa  odnowa biologiczna EFEKTY KRIOTERAPII:  zmniejszenie bólu  zwiększenie zakresu ruchomości stawów  wzrost siły mięśniowej  zwiększenie tolerancji wysiłku fizycznego  ograniczenie stosowania leków przeciwzapalnych  redukcja cellulitu

UMOŻLIWIAMY BEZPŁATNE TESTOWANIE URZĄDZENIA www.e-restauracja.comtel. 502 502 444

KRIOMEDPOL Sp. z o.o. ul. Warszawska 272 05-082 Stare Babice tel. 22 752 93 21 tel. 22 733 19 05 fax 22 752 93 21 kriomedpol@kriomedpol.pl www.kriomedpol.pl

www.e-hotelarz.pl

89


Raport z rynku HoReCa 2014

KATALOG DOSTAWCÓW HORECA KOMPLEKSOWE UMEBLOWANIE ADER MEBLE

ader.net.pl

Wrocław

ul. Przedświt 18

71 357 13 19

biuro@meble-ader.pl

ANITAR

anitar.pl

Wolin

Ostromice

510 172 584

biuro@anitar.pl

BH MEBLE

bhmeble.pl

Chełm

ul. Okszowska 41

82 564 38 90

biuro@bhmeble.pl

BODZIO

bodzio.pl

Twardogóra

ul. Sycowska 16

71 39 97 000

bodzio@bodzio.pl

BYDGOSKIE MEBLE

bydgoskiemeble.pl

Bydgoszcz

ul. Nowotoruńska 40

52 58 38 590

fedek.j@bydgoskiemeble.pl

CHAIRCONCEPT.COM

chairconcept.com

Toruń

ul. M.Skłodowskiej-Curie 75C

56 65 62 402

office@chairconcept.com

CLASS-MEBEL

class-mebel.pl

Lubliniec

ul. Pusta 9

34 351 34 20

class-mebel@class-mebel.pl

CUBICA

cubica.com.pl

Szczecin

ul. Św. Ducha 5A/5

91 313 01 70

biuro@cubica.com.pl

COMPLET FURNITURE

complet.com.pl

Gniezno

ul. Kłeckoska 59

61 426 49 97

biuro@complet.com.pl

DAR-MAR MEBLE

darmar-meble.pl

Łódź

ul. Kuropatwia 21

42 658 29 06

darmar_meble@op.pl

ELZAP

elzap.eu

Kraków

ul. Kozienicka 109a

12 269 81 60

elzap@elzap.eu

FABRYKA MEBLI DEKORT

dekortmeble.pl

Iława

Smolniki

89 644 01 11

iwona@dekortmeble.pl

FABRYKI MEBLI KĘPNO JAROCIN

fmkj.pl

Jarocin

ul. Wojska Polskiego 47

62 47 70 22

firma@fmkp.pl

FABRYKA MEBLI POLTECH

poltech.com.pl

Toruń

ul. Płaska 23

56 655 88 55

biuro@poltech.com.pl

FAMEG

fameg.pl

Radomsko

ul. 11 Listopada 2

44 682 11 10

fameg@fameg.pl

FAMOS

famos.com.pl

Starogard Gdański,

ul. Gdańska 37

58 563 41 14

famos@famos.com.pl

FAST

fast.pl

Gdańsk

ul. Grunwaldzka 211

58 554 33 61

info@fast.pl

FURNIMEB

furnimeb.com

Złoczew

Stanisławów 26

43 820 22 03

biuro@furnimeb.com

GLADIUS

gladius-meble.pl

Poznań

ul. Warpnowska 30

61 8 400 665

gladius@gladius.pl

HERCULES TRADING

hercules.com.pl

Poznań

ul. Lęborska 37

618 488 365

biuro@hercules.com.pl

INWEST MEBLE

inwestmeble.pl

Radomsko

ul. Kościuszki 6

44 738 16 85

biuro@inwestmeble.pl

JANTOM-MEBEL

jantom.eu

Swarzędz

ul. Tortunia 51a

61 81 73 429

biuro@jantom.com.pl

KLER CONTRACT

kler.pl

Dobrodzień

ul. Piastowska 39b

34 35 29 201

kler@kler.eu

KLOSE CONTRACT

klose.pl

Nowe nad Wisłą

ul. Fabryczna 5

55 32 38 146

klose@klose.com.pl

LOBOS MEBLE HOTELOWE

meble.lobos.pl

Kraków

Al. Pokoju 1A

12 413 27 00

meble.krakow@lobos.pl

LUPUS

wyposazenie-hotelowe.pl

Katowice

ul. Obrońców Westerplatte 89

692 489 095

info@wyposazenie-hotelowe.pl

MEBLE JAROCIN GRUPA PAGED

meblejarocin.com

Jarocin

ul. Powstańców Wlkp. 1

62 50 56 119

sprzedaz@meblejarocin.com

MEBLE PIONIER

pioniermeble.pl

Jelenia Góra

ul.1. Maja 69

75 75 252 97

centrum@pioniermeble.pl

MEBLE WAJNERT

wajnert.pl

Międzybórz

ul. Kolejowa 67

62 78 69 710

info@wajnert.com.pl

MEBLE VOX

meblehotelowe.vox.pl

Kobylnica

ul. Gnieźnieńska 26/28

61 815 17 02

maciej.kowalski@vox.pl

MEBLE MARUT

marut.pl

Jeżów Sudecki

ul. Zachodnia 10

75 713 22 11

meble@marut.pl

MEBLO KOMPLEKS

meblokompleks.com.pl

Środa Wlkp.

Strzeszki 12

61 285 26 80

biuro@meblokompleks.com.pl

MEBLOFORM

mebloform.pl

Kalwaria Zebrzydowska

Al. Jana Pawla II 5

33 876 63 10

info@mebloform.pl

MEBLOMEX

meblomex.com.pl

Skawina

ul. Piłsudskiego 75

12 446 61 91

info@meblomex.com.pl

MEBLOTAP

meblotap.pl

Biała Podlaska

ul. Sidorska 83

83 342 30 01

sekretariat@bialskiemeble.pl

MOTIV HOME

motivhome.com

Poznań

ul. ul. Jana Pawła II 14

61 877 20 45

info@motivhome.com

POLONIA

pchpolonia.pl

Kołobrzeg

ul. Gryfitów 2

94 354 41 70

biuro@pchpolonia.pl

PROMAS

promas.com.pl

Opole

ul. Armii Krajowej 36

77 454 54 32

biuro@promas.com.pl

RAD-POL

rad-pol.com.pl

Pruszków

ul. Sadowa 56

22 758 66 69

biuro@rad-pol.com.pl

SIGMA MEBLE

sigmemeble.pl

Jelenia Góra

ul. Bogusławskiego 4

75 643 88 33

biuro@sigmameble.pl

STUDIO MEBLOWE ARKA

arka-meble.pl

Kraków

ul. Nowohucka 69A

12 656 39 00

studio@arka-meble.pl

SYSTEM

system-sosnowiec.pl

Sosnowiec

ul. Wojska Polskiego 140

32 290 30 60

meble@system-sosnowiec.pl

WILIMEX

wilimex.pl

Kamień

Łowisko 103

15 879 48 16

info@wilimex.pl

ZWIADOWCA

zwiadowca.pl

Wodzisław Śląski

ul. Księżnej Konstancji 4

32 456 03 30

sekretariat@proma.pl

90 www.e-hotelarz.pl

www.e-restauracja.com


Raport z rynku HoReCa 2014 MEBLE KONFERENCYJNE I BANKIETOWE BONUS

bonisstoly.pl

Iława

ul. Ziemowita 14

89 648 20 62

biurobonus@gmail.com

CALAMUS

meblekontraktowe.pl

Kraków

ul. Skośna 45

12 260 95 50

kontraktowe@calamus.pl

CUBE DESIGN

cubedesign.pl

Warszawa

Al. Jerozolimskie 179

22 311 78 70

cube@cubedesign

DEMI CO

demico.pl

Katowice

ul. Śląska 88

32 351 32 20

info@demico.pl

FABER

faber-meble.pl

Szczecin

ul. Sanocka 42 A

91 431 40 75

faber@faber-meble.com.pl

GO-IN

go-in.pl

Schönefeld OT Waltersdorf

Lilienthalstraße 1d

1803 69 46 46

berlin@goin.de

MEXTRA GROUP

krzeslabankietowe.pl

Opole

ul. Zbożowa 23

77 483 70 70

biuro@krzeslabankietowe.pl

MIL SYSTEM

mil.com.pl

Stawiguda k. Olsztyna

ul. Jarzębinowa 84

89 527 32 42

olsztyn@milsysytem.pl

NOWY STYL GROUP

nowystylgroup.com

Krosno

ul. Pużaka 49

13 43 76 100

info@nowystylgroup.com

SOLID BASE

solidbase.pl

Gdynia

ul. Łużycka 1/3

58 550 68 10

solidbase@solidbase.pl

STOLMER

stolmer.com.pl

Mroczeń

Mroczeń 7

62 781 03 66

biuro@stolmer.com.pl

WILKING

wilking.com.pl

Warszawa

ul.Zaciszańska 19

22 675 89 38

z@wilking.com.pl

CKK ARCHITEKCI

ckkarchitekci.pl

Gdynia

58 620 00 92

biuro@ckkarchitekci.pl

BIURA ARCHITEKTONICZNE I PROJEKTOWE ul. Świętojańska 87/14

DŻUS GK ARCHITEKCI

dzusgkarchitekci.pl

Olsztyn

ul. Artyleryjska 3H

89 523 64 23

architekci@dzusgkarchitekci.pl

EC-5 ARCHITEKCI

ec-5.com

Łódź

ul. Kopernika 62/14

668 493 035

projekt@ec-5.com

HIGH LEVEL DESIGN

hld.com.pl

Warszawa

ul. Emilii Plater 10/59

607 601 686

info@hld.com.pl

KM RUBASZKIEWICZ

kmrubaszkiwiecz.pl

Warszawa

ul. Orzycka 6/1b

22 495 76 40

km@kmrubaszkiewicz.pl

MADAMA

madama.pl

Warszawa

ul. Bema 65/47B

607 589 778

info@madama.pl

MODUS STUDIO

modusstudio.pl

Wrocław

ul. Lwowska 38b

71 339 10 13

biuro@modusstuido.pl

PALLADIUM ARCHITEKCI

palladium.com.pl

Poznań

ul. Przyłuskiego 7

61 66 11 012

architekci@data.pl

PRC ARCHITEKCI

prcarhitekcil.pl

Warszawa

al. Ujazdowskie 6A

22 622 28 28

architekci@prc.com.pl R

E

K

L

A

M

A

OŚWIETLENIE DEKORACYJNE

www.olebyfm.com

´ Kreujemy swiatłem idealne wnetrze ´

Generalny dystrybutor marki OLE SATURN LIGHT & DESIGN ul. Tatrzańska 10A, 60-413 Poznań tel./fax +48 61 8483 961

www.e-restauracja.com

e-mail: saturn@saturn.poznan.pl www.e-hotelarz.pl www.e-hotelarz.pl 91 www.saturn.poznan.pl


Raport z rynku HoReCa 2014

ŁÓŻKA I MATERACE COMFORTBE

comfortbe.pl

Warszawa

ul. Ostrzycka 2/4

22 497 87 78

biuro@comfortbe.pl

EURO-SEN

eurosen.pl

Chrząstawa Wielka

ul. Wrocławska 123

71 316 19 84

JANPOL

janpol.pl

Orzesze k. Katowic

ul. Cynkowa 2a

JMB

materacejmb.com.pl

Reda

ul. Polna 1

58 678 31 97

jmb@materacejmb.com.pl

HASTENS

hastens.com.pl

Skarszewy

ul. Starogardzka 13

58 533 93 93

info@lozkahastens.pl

HEVER

hever.pl

Rumia

ul. Dębogórska 24

661 898 889

biuro@hever.pl

HILDING

hilding.pl

Murowana Goślina

ul. Polna 17

61 642 14 00

info.pl@hildinganders.com

IZOTONIA

izotonia.pl

Tereszpol

Lipowiec 96a

84 643 58 33

biuro@izotonia.pl

MEBLE MARZENIE

meble-marzenie.pl

Opatów

ul. Bolesławiecka 14a

RAPID-SPED

hotelowematerace.pl

Poznań

ul.Lechicka 59/207

61 656 12 01

hotele@polskiematerace.pl

RECTICEL

premium-line.pl

Łódź

ul. Graniczna 60

42 677 20 23

sembella@sembella.pl

TEMPUR POLSKA

tempur.pl

Wrocław

ul. Sokalska 2

801 006 015

info@tempur.pl

AMW

amw.pl

Pyrzowice

ul. Ułanów 1

032 284 50 17

amw@amw.pl

ANDROPOL

andropol.pl

Andrychów

ul. Krakowska 83

33 875 63 72

sekretariat@andropol.com.pl

ASTRE TEXTILE

astre.com.pl

Warszawa

ul.Lędzka 42a

22 243-08-83

biuro@astre.com.pl

ESTELLA

estella.eu

Polkowice

ul. Polna 6

76 845 37 80

biuro@estella.eu

INTER-WIDEX

inter-widex.com.pl

Mrągowo

ul. Giżycka 9

89 741 44 86

info@inter-widex.com.pl

MADLEY

abcposcieli.pl

Stanisławów

Mały Stanisławów 7b

25 757 52 76

biuro@abcposcieli.pl

MORFEUSZ

morfeusz.net.pl

Lubanie

Lubanie 9

54 251 31 26

morfeusz@morfeusz.net.pl

PIÓREX

piorex.pl

Swarzędz

ul. Kilińskiego 8

61 817 25 45

sprzedaż@piorex.pl

APRIORI

apriori.pl

Szczecin

ul. Struga 7

91 423 81 81

apriori@apriori.pl

BEREZZINO

berezzino.pl

Plewiska

ul. Kolejowa 107

721 873 000

berezzino@berezzino.pl

BERTAX

bertax.pl

Bielawa

ul. Waryńskiego 14

74 833 55 68

bertax@bertax.pl

BLYCOLIN

blycolin.com

Kraków

ul. Płk. S. Dąbka 17

12 650 02 45

office.pl@blycolin.pl

COSMONOVA

cosmonova.pl

Łomża

al. Legionów 114 C

86 218 53 90

biuro@cosmonova.pl

DECOSTREFA

decostrefa.com

Kraków

ul. Blokowa 3

12 643 35 65

biuro@decostrefa.com

DEKORIA

dekoria.pl

Żarów

ul. Przemysłowa 10

74 851 72 65

dekoria@dekoria.pl

FARO TEKSTYLIA

faro.com.pl

Kraków

ul. Rydlówka 9

12 260 38 60

faro@faro.com.pl

FIVE STARS

fivestars.pl

Kraków

ul. Zabłocie 23

12 252 05 05

biuro@fivestars.net.pl

GRENO

greno.pl

Kąty Wrocławskie

ul, Fabryczna 32

71 360 56 56

greno@greno.pl

HORECA-TEX

horecatex.pl

Andrychów

ul. Środkowa 1b

33 486 25 98

biuro@horecatex.pl

ITALVELUTTI

italvelutti.pl

Podegrodzie

Brzezna 495

18 446 07 84

italvelluti@italvelluti.pl

KLOTHO

klotho.pl

Łódź

ul. Traktorowa 126/104

669 727 206

klotho@klotho.pl

MABOTEX

mabotex.pl

Bulowice

ul. Krakowska 146

503 146 052

mabotex@mabotex.pl

MAGDALENA

hotelowe24.eu

Tarnobrzeg

ul. Warszawska 227

15 823 65 71

info@hotelowe24.eu

PIK

hurtowniapik.com

Gorzów Wlkp.

ul. Podmiejska 24

722 56 11

gorzow@hurtowniapik.com

POLDEKOR

poldekor.pl

Marki

ul. Ząbkowska 40

22 675 93 16

biuro@poldekor.pl

POLONTEX

polontex.com.pl

Częstochowa

ul. Rejtana 25/35

33 369 20 00

polontex@polontex.com.pl

RIDEX

ridex.com.pl

Poznań

ul. Dąbrowskiego 345

61 848 95 99

biuro@ridex.com.pl

SE-DA

se-da.pl

Lidzbark

ul. Polna 10

23 682 21 00

horeca@se-da.pl

SVILANIT

svilanit.pl

Pisarzowice

ul. Chabrowa 18

604 587 549

henryk.medrzak@svilanit.pl

TEXPOL

texpol.net.pl

Dłutów

Borkowice 26

44 634 05 79

biuro@texpol.net.pl

TOMARK

tomark-tex.pl

Milanówek

ul. Wiejska 10

22 724-87-97

biuro@tomark-tex.pl

TUVA HOME

tuvahome.pl

Warszawa

ul. Bruzdowa 16 B

604 664 824

biuro@tuvahome.com

sprzedaz@eurosen.pl janpol@janpol.pl

biuro@meble-marzenie.pl

POŚCIEL

TEKSTYLIA

92 www.e-hotelarz.pl

www.e-restauracja.com


Raport z rynku HoReCa 2014

GALANTERIA HOTELOWA ALL4HOTELS

all4hotels.pl

Warszawa

ul. Bora Komorowskiego 39/82

884-854-545

biuro@all4hotels.pl

ADA COSMETICS

ada-cosmetics.com

Poznań

-

618 15 70 39

waldemar.tkaczyk@ada-cosmetics. com

ANDEX

andex.com.pl

Skierniewice

ul. Czerwona 14

46 833 98 27

sklep@andex.pl

CORBY OF WINDSOR

corbyofwindsor.pl

Warszawa

-

trade@corbyofwindsor.com

M.D.M.

zaopatrzeniehoteli.com

Mińsk Mazowiecki

ul. Warszawska 103/47

25 749 16 59

biuro@zaopatrzeniehoteli.com

MIDEL

midel.pl

Poznań

Os. Wichrowe Wzgórze 13/82

61 82 60 274

midel@midel.pl

PROFIL

wszystko-do-hotelu.pl

Słupsk

ul. Przemysłowa 34

59 848 12 63

hotele@profilgroup.com

HOIST TECHNOLOGY

hoistgroup.com

Warszawa

ul. Marynarska 21

22 423 66 96

info.pl@hoistgroup.com

LANWAR

www.lanwar.com.pl

Poznań

ul. Cmentarna 22

61 868 51 33

biuro@lanwar.com.pl

ODZIEŻ DUET-FASHION

duet-fashion.com.pl

Wrocław

ul Daszyńskiego 10a

71 328 87 07

biuro@duet-fashion.com.pl

GEODET KRAWIECTWO

odziezhotelowa.pl

Olsztyn

ul. Rolna 45

606 915 050

biuro@godet-krawiectwo.pl

ITALBEL

italbel.pl

Zielona Góra

ul. Diamentowa 8

68 414 54 88

biuro@italbel.pl

JJ KRUK

Warszawa

ul. T.Nocznickiego 29

22 817 80 12

biuro@jjkruk.pl

THE STAR

thestar.pl

Warszawa

Spisaka 101

22 662 75 12

info@thestar.pl

WAMA

wamasrem.pl

Śrem

ul. Dąbrowskiego 6

61 282 85 50

wawasrem@interia.pl

ZENDER

zender.com.pl

Wrocław

ul. Kleczkowska 52

71 329 26 56

zender@zender.com.pl

R

E

K

L

A

M

A

Trixx International

dostarczamy ekskluzywne wyposażenie dla hoteli Wyposażamy kompleksowo na specjalne zamówienia klienta. Naszymi klientami są między innymi: hotele Sheraton czy Best Western. Obsługa średnich jak i zarówno dużych projektów. Oświetlenie do pokoi oraz lobby, restauracji i sal konferencyjnych

Meble – stoły, krzesła konferencyjne i bankietowe, fotele, obrazy ręcznie malowane oraz inne

Posadzki i płyty elewacyjne z naturalnych kamieni – granity i marmury

Trixx International Sp. z o.o. ul. Wyczółkowskiego 67 80-147 Gdańsk Tel. + 48 58 303 3197 Mob Tel. + 48 601 622 837 e-mail: trixx@trixx.pl

www.e-restauracja.com

www.e-hotelarz.pl www.e-hotelarz.pl 93 www.trixx.pl


Raport z rynku HoReCa 2014

CZYSTOŚĆ ACRYLMED

arcylmed.pl

Śrem

ul. Mickwiecza 33

61 28 35 541

hobert.karafa@acrylmed.com.pl

CID LINES

cidlines.pl

Niepruszewo

ul. Świerkowa 20

61 896 81 90

biuro@cidlines.pl

CLINEX

nanochem.pl

Sosnowiec

ul. Schonów 3

32 294 41 00

amtra@antar.pl

CLOVIN

clovin.com.pl

Czyżew

ul. Zarzecze 14

86 2755 058

sklep@wash-expert.pl

CWS-BOCO

cws-boco.pl

Łódź

ul. Elektoralna 16

801 297 262

info@cws-boco.pl

DIVERSEY

diverseysolutions.com/ pl

Warszawa

ul. Fabryczna 5

22 328 10 00

diversey@diversey.com

DRACO BIS

draco-bis.pl

Konin

ul. Młodzieżowa 29

62 767 23 55

biuro@draco-bis.pl

DYSON

dysonairblade.pl

Pruszków

ul. 3 Maja 8

22 738 34 81

dysonairblade@aged.com.pl

ECOLAB

ecolab.pl

Kraków

ul. Kalwaryjska 69

12 26 16 191

biuro@ecolab.pl

HENRY KRUSE

kruse.pl

Bielany Wrocławskie

ul. Kolejowa 3

71 33 45 228

s.biskup@kruse.pl

HIGIENA SERWIS

higienaserwis.pl

Warszawa

ul. Księcia Ziemowita 53

22 518 56 56

biuro@higienaserwis.p.

HIGMA SERVICE

higma-service.pl

Opole

ul. Rodziewiczówny 13

77 402 20 50

biuro@higma-service.pl

HEUTE SERVICE

heute.pl

Warszawa

ul. Wałowicka 19 A

22 873 03 50

biuro@heute.pl

INTERTEAM

interteam.com.pl

Rybnik

ul. Żorska 18B

32 42 46 330

firma@interteam.com.pl

IMPEL

impel.pl

Wrocław

ul. Ślężna 118

71 711 00 00

cc.info@impel.pl

KARCHER

karcher.pl

Kraków

ul. Stawowa 140

801 811 234

karcher@karcher.pl

LAKMA

profimax.eu.com

Warszowice

ul. Gajowa 7

32 434 92 01

lakma.strefa@lakma.com

MERIDA

merida.com.pl

Wrocław

ul. Karkonoska 59

71 33 97 888

sekretariat@merida.com.pl

P&G PROFESSIONAL

pg.com.pl

Warszawa

ul. Zabraniecka 20

22 678 55 44

pg@pg.com.pl

POLOR

wozekhotelowy.pl

Szczecin

ul. Władysława IV 1

91 81 01 250

info@numatic.pl

SCA HYGIENE

tork.pl

Warszawa

ul. Puławska 435 A

22 543 75 01

biuro@sca.com

SOKO

soko.pl

Pruszków

ul. Parzniewska 2

22 759 60 72

soko@soko.pl

STERIPOWER

steripower.pl

Bieruń

ul. Warszawaska 93

32 328 96 44

info@steripower.pl

SWISH

swishclean.pl

Warszawa

ul. Pańska 73

22 31 47 103

biuro@swishclean@pl

TENZI

tenzi.pl

Dołuje

Skarbimierzyce 20

91 311 97 77

handel@tenzi.pl

WERNER MERTZ

werner-mertz.pl

Marki

ul. Okólna 40

22 771 46 71

tana@werner-mertz.pl

VOIGT

voigt.pl

Zabrze

ul. Jordana 90

32 272 25 73

info@voigt.pl

ABRILUX

abrilux.pl

Warszawa

ul. Spedycyjna 22

22 519 73 28

abrilux@abrilux.pl

ALBA SERVICE

alba.waw.pl

Warszawa

ul. Nugat 4

22 644 38 43

alaba@waw.alba.pl

ELECTROLUX

electrolux.pl

Warszawa

ul. Kolejowa 5/7

22 568 98 67

electrolux@electrolux.pl

MIELE PROFFESIONAL

miele-professional.pl

Warszawa

ul. Gotarda 9

22 548 40 15

profi@miele.com.pl

PIWOWAR

piwowar.it.pl

Nowy Dwór Maz.

ul. Gen. Berlinga 90

22 775 85 30

PRALUS

pralus.pl

Rudniki k. Krakowa

ul. Dolna 440

12 650 30 30

biuro@pralus.pl

PRIMUS

primuslaundry.cz

Pribor 420

556 723 383

sales@primuslaundry.cz

SKANTRADE

skantrade.pl

Sopot

ul. Armii Krajowe 22

58 555 78 68

biuro@skantrade.pl

SOVRANA

soprana.com.pl

Olkusz

ul. Przemysłowa 3

32 645 00 16

office@sovrana.com.p

AGNELLA DYWANY I WYKŁADZINY

agnella.pl

Białystok

ul. Gen.Wł. Andersa 42

85 74 09 221

kontrakt@agnella.pl

AXIMO

Alimo.pl

Poznań

ul. Bułgarska 72

61 66 22 730

biuro@aximo.pl

AXMINSTER POLSKA

axminster-carpets.co.uk

Konin

ul. Diamentowa 7

63 246 88 11

tomasz.bochenski@axminster.

BALSAN POLSKA

balsan.com.pl

Poznań

ul. Wielka 21

61 852 27 34

biuro@balsan.com.pl

BATRONIC

batronic.pl

Kraków

ul. Kuźnicy Kołłątajowskiej 13

12 415 01 74

biuro@batronic.pl

BR WYKŁADZINY

rosa-wykladziny.pl

Warszawa

ul. Owsiana 9/11

22 836 80 51

rosa@rosa-wykladziny.pl

PRANIE

WYKŁADZINY I OKLEINY

94 www.e-hotelarz.pl

www.e-restauracja.com


CARPET INTERNATIONAL

cip.com.pl

Poznań

ul. Norwida 18A

61 84 84 629

sekretariat@cip.com.pl

CARPET STUDIO

carpetstudio.pl

Czeladź

ul. Legionów 101/15

602 184 630

office@carpetstudio.pl

CHEMIFARB

chemifarb.com.pl

Rzeszów

al. Wyzwolenia 2

17 850 67 60

office@chemifarb.com.pl

CONIVEO

coniveo.pl

Warszawa

ul. Białostocka 7

22 810 99 16

biuro@coniveo.pl

KOWARY CARPETS

axprocarpets.com

Jelenia Góra

ul. Wiejska 86A

75 646 74 87

info@axprocarpets.com

IT-POL

it-pol.pl

Łódź

ul. Brukowa 11

42 651 18 54

kontakt@it-pol.pl

INTERFACE POLSKA

interfaceflor.pl

Warszawa

ul. Rydygiera 15 lok. U1

22 862 44 69

krzysztof.szymczak@interfaceflor.eu

KAMIX

kamix.com.pl

Tychy

ul.Przemysłowa 60

32 217 37 18

kamix@kamix.com.pl

KOMFORT

komfort.pl

Łódź

ul. Srebrzyńska 14

662 36 00

sekretariat@komfort.pl

MALZAHN CARPETS

malzahn.pl

Warszawa

ul. Wiązana 8 P

22 769 72 32

c.lawida@maltzahn.pl

MURASPEC

muraspec.pl

Warszawa

ul. Połczyńska 115b

22 648 44 67

wallcovering@muraspec.com.pl

NEWMOR POLSKA

newmor.pl

Kraków

ul. Wielicka 181A

12 656 72 60

biuro@newmore.pl

OSTPOL

ostpol.pl

Toruń

ul. Wielki Rów 40 B

56 62 34 444

marketing@ostpol.pl

POLMASTER

polmaster.pl

Warszawa

ul. Marii Konopnickiej ¾

22 632 36 69

polmaster@polmaster.pl

POLYFLOR POLSKA

polyflor.pl

Poznań

ul. Smolna 13A/U3

061 8203155

polyflor@polyflor.pl

SERWUS

serwus.dt.pl

Piastów

ul. Siemiradzkiego 25

22 798 95 71

biuro@serwus.dt.pl

SIT-IN POLAND

sit-in.pl

Ruda Śląska

ul. Kokotek 29

32 771 64 00

biuro@sit-in.pl

WAPOL

wapol.com.pl

Wólka Kozodawska

Polnych Kwiatów 17

22 651 69 13

wapol@wapol.com.pl

VESCOM

vescom.com

Warszawa

ul. Wiśniowa 40B/19

22 64 42 46

polska@vescom.pl

R

www.e-restauracja.com

E

K

L

A

M

www.e-hotelarz.pl

A

95


Raport z rynku HoReCa 2014 TELEWIZORY I TELEWIZJA Telewizory FUNAI ELECTRIC

funai.pl

Nowa Sól

ul. Inżynierska 1

68 388 26 05

info@funai.pl

HANNSPREE

hannspree.pl

Gdańsk

58 77 31 081

biuro@hannspreepolska

ORION

orion-polska.pl

Warszawa

ul. Ostrobramska 101a

22 517 36 00

info@fgpoland.pl

LG ELECTRONICS

lg.pl

Warszawa

Al.Jerozolimskie 162a

22 481 71 00

info@lg.pl

PANASONIC

panasonic.pl

Warszawa

ul. Wołoska 9A

22 338 12 00

dawid.laskowski@eu.panasonic.com

PHILIPS

hospitality.philips.com

Warszawa

al. Jerozolimskie 195B

22 571 00 00

jan.sewerenik@philips.com

SAMSUNG

b2b.samsung.pl

Warszawa

ul. Marynarska 15

22 607 46 15

piotr.o@samsung.com

SHARP ELECTRONICS

sharp.pl

Warszawa

ul. Poleczki 33

662 173 009

sharp.pl

TOSHIBA

toshiba-av.pl

Biskupice Podgórne

ul. Pokoju 1

71 79 69 500

info@toshiba.p

SONY

sony.pl

Warszawa

ul. Ogrodowa 58

801 382 462

sony@@eu.sony.com

CANAL PLUS

operatorplus.pl

Warszawa

al. Gen. W. Sikorskiego 9

22 32 82 545

cable@cpplus

MEDIA MANAGEMENT EUROPE

ww.mm-eu.com

Warszawa

ul.Naddnieprzańska 26/2d

22 812 74 33

sales@mm-eu.tv

UPC

upc.pl

Warszawa

al. Jana Pawła II 27

801 94 95 00

uoc@upc.pl

AMERNET

amernet.eu

Warszawa

ul. Czerniakowska 14

22 646 53 20

amernet@amernet.eu

AV NET

ww.av.net.pl

Warszawa

ul. Ostrobramska 104/38

22 610 42 88

info@av.net.pl

FG POLAND

fgpoland.pl

Warszawa

ul. Ostrobramska 101a

22 517 3 600

info@fgpoland.com

HOIST TECHNOLOGY

hoistgroup.com

Warszawa

ul. Marynarska 21

22 423 66 96

info.pl@hoistgroup.com

HOTELENET

hotelenet.com

Warszawa

ul. Pomiechowska 26

22 815 84 40

hn@hotelenet.com

INHOTEL

inhotel.com.pl

Kraków

ul. Lubostroń 25/1

012 266 91 06

INSTALSAT

instalsat.pl

Warszawa

ul. Cegłowska 34

22 864 98 98

info@instalsat.pl

LOX

lox.pl

Warszawa

ul. Zawodzie 7A

22 816 71 39

office@lox.pl

MEDIA HOTEL

mediahotel.pl

Gorzów Wlkp.

ul. Kombatantów 34

95 72 29 658

info@mediahotel.pl

QUADRIGA

quadriga.com

Warszawa

ul. Indiry Gandhi 23

22 643 63 15

jacek.puchlak@quadriga.com

WANO SOLUTIONS

wano.pl

Luboń k. Poznania

ul. Kochanowskiego 1

78 403 72 99

biuro@wano.pl

ADITH TECHNOLOGIES

adith.pl

Szczecin

ul. Somosierry 30a

91 852 21 30

biuro@adith.pl

BRILLIANT HOTELSOFTWARE

myhotelsoftware.pl

Wrocław

ul. Kościuszki 108A/25

71 781 56 80

info@myhotelsoftware.pl

BT ELECTRONICS

bte.pl

Kraków

ul. Dukatów 10

12 410 20 33

bte@bte.pl

CLOUD INDUSTRY SOLUTIONS

hoteldata.eu

Gdańsk

ul. Heweliusza 11

58 321 82 30

office@hoteldata.eu

FOODSOFT

foodsoft.pl

Piotrków Tryb.

ul. K. Szymanowskiego 9

44 744 13 60

GIP

gip.com.pl

Warszawa

ul. Astronomów 3

22 100 38 20

INSOFT

insoft.com.pl

Kraków

ul. Jasna 3A

12 415 23 72

LSI SOFTWARE

lsisoftware.pl

Łódź

ul. Przybyszewskiego 176/178

42 680 80 00

info@lsisoftware.pl

MCCOMP

mccomp.pl

Warszawa

ul. Słowicza 62

22 10 11 800

info@mccomp.pl

MCX SYSTEMS

mcxsystems.pl

Warszawa

ul. Gotarda 9

22 548 46 39

handlowy(at)mcxsystems.pl

MICROS FIDELIO

micros-fidelio.pl

Warszawa

ul. Ruchliwa 15

22 532 47 00

pl-sales@micros.com

NET LEADER

netleader.pl

Gdynia

ul. Strzelców 34

607 150 096

netleader@netleader.pl

NOVITUS

novitus.pl

Warszawa

ul. Jutrzenki 116

22 419 21 25

info@novitus.pl

PMS LABS

pmslabs.com.pl

Katowice

ul. Słoneczna 4

32 279 22 50

pmslabs@pmslabs.com.pl

PROFITROOM

profitroom.pl

Poznań

ul. Roosevelta 9/3

61 641 62 45

kontakt@profitroom.pl

RKEEPER

rkeeper.pl

Nowa Iwiczna

ul. Mleczarska 15a

668 087 854

info@rkeeper.pl

S4H

s4h.pl

Kołobrzeg

ul. Głogowa 10

94 35 406 40

biuro@s4h.pl

SOFTWARE MIND

softwaremind.pl

Kraków

ul. Bociania 22A

12 252 34 00

oficce@softwaremind.pl

SOFTECH

gastro.pl

Warszawa

ul. Palisadowa 20/22

22 610 77 42

info@gastro.pl

WINCOR NIXDORF

wincor-nixdorf.com.pl

Warszawa

ul. Popularna 82

22 572 42 00

poland@wincor-nixdorf.com

Telewizje

Systemy telewizyjne

Systemy informatyczne

96 www.e-hotelarz.pl

handlowy@gip.com.pl

www.e-restauracja.com


www.e-restauracja.com

www.e-hotelarz.pl

97


Raport z rynku HoReCa 2014

GATRONOMIA WYPOSAŻENIE KUCHNI ACTIVUS

activus.pl

Łódź

ul. Zbąszyńska 4

42 652 58 52

biuro@activus.pl

AGED

aged.com.pl

Pruszków,

ul. 3 Maja 8

22 738 31 01

aged@aged.com.pl

A-Z GASTRO

azgastro.pl

Opole

ul. Wiejska 122 A

77 442 68 80

biuro@azgastro.pl

DORA METAL

dora-metal.pl

Czarnków

ul. Chodzieska 27

67 255 20 42

handlowy@dora-metal.pl

FAGOR GASTRO

fagor-gastro.pl

Palmiry

ul. Warszawska 9

22 312 00 12

biuro@fagor-gastro.pl

GAMA

gama.pl

Koszalin

ul. Szczecińska 25A

94 346 03 22

gama@gama.pl

HENDI

hendi.pl

Gądki

ul. Magazynowa 5

61 658 70 00

info@hendi.pl

HIDRIA

hidria.pl

Pułtusk

ul. Warszawska 44

23 692 07 47

hidriapolska@hidria.com

INVEST HORECA

investhoreca.pl

Nowy Sącz

ul. Bolesława Prusa 151A

18 262 24 87

sklep@investhoreca.pl

ITAL GASTRO

italgastro.eu

Łapczyca

Łapczyca 142

14 611 81 20

biuro@italgastro.eu

JG GASTRO

jggastro.pl

Kraków

al. Dygasińskiego 42/3

12 658 21 09

info@jggastro.pl

KOMAT

komat.com.pl

Romanowo Dolne

Romanowo Dolne 105

67 255 98 20

komat@komat.com.pl

KRAK-GASTRO

krakgastro.pl

Kraków

ul. Zakopiańska 163a

12 260 26 40

biuro@krakgastro.pl

KROMET

kromet.com.pl

Krosno Odrzańskie

ul. Pocztowa 30

68 383 52 73

handlowy@kromet.com.pl

KROSNO-METAL

krosno-metal.pl

Krosno Odrzańskie

Kamień 16 m

68 38 33 300

info@krosno-metal.pl

KUEPPERSBUSCH

kueppersbusch.com

Pruszków

ul. 3. Maja

22 738 32 88

grosskuechentechnik@kueppersbusch.pl

LAINOX

lainox.pl

723 813 797

kontakt@lainoxpolska.pl

LIEBHERR

liebherr.pl

Ruda Śląska

ul. Hansa Liebherra 8

32 342 69 50

beata.wyrobek@liebherr.com

LOZAMET

lozamet.com.pl

Łódź

ul. Warecka 5

42 613 40 00

lozamet@lozamet.com.pl

M&M GASTRO

mmgastro.pl

Katowice

ul. T. Ociepki 8A

32 750 81 65

sklep@mmgastro.pl

MANITOWOC FOODSERVICE

convotherm.com

Eglfing

Talstrasse 35

176 176 17 253

tom.hybl@manitowoc.com

MAPAL

mapal.pl

Łódź

ul. Łąkowa 11

42 66 34 200

mapal@mapal.pl

MC GASTRO

mcgastro.pl

Bydgoszcz

ul. Oskara Kolberga 4

881 341 341

biuro@mcgastro.pl

MULTI FRIGO

multifrigo.pl

Lublin

ul. Bursaki

18 81 444 10 76

info@multifrigo.pl

PLASTMET

plastmet.eu

Lubasz

ul. Chrobrego 1

67 255 60 32

plastmet@plastmet.com.pl

PRO ASCOBLOC

ascobloc.pl

Syców

ul. Szarych Szeregów 22

62 785 47 10

proasco@ascobloc.pl

RATIONAL

rational-online.pl

Warszawa

ul. Bokserska 66

22 864 93 26

info@rational-polska.pl

RETIGO

retigo.pl

Rožnov pod Radhoštěm

Láň 2310

420 571 665 511

info@retigo.cz

RM GASTRO

rmgastro.pl

Ustroń

ul. Sportowa 15a

33 854 73 26

info@rmgastro.pl

SENSO GASTRO

sensogastro.pl

Wrocław

ul. Długosza 2

71 325 17 21

info@sensogastro.pl

SODA PLUSS

sodapluss.pl

Wrocław

ul. Lazurowa 12

71 356 91 34

info@sodapluss.pl

STALGAST

stalgast.pl

Warszawa

ul. Staniewicka 5

22 51 71 575

stalgast@stalgast.pl

ULTRA-GASTRO

ultra-gastro.pl

Częstochowa

ul. Bór 18/24

34 315-55-56

jachimowski@ultra-gastro.pl

WAWAGASTRO

wawagastro.pl

Warszawa

ul. Topograficzna 8

664 968 699

info@wawagastro.pl

WINTERHALTER

winterhalter.com.pl

Warszawa

ul. Trakt Brzeski 62B

22 773 25 52

biuro@winterhalter.com.pl

BANQUETE PARTNER

bankiet.com.pl

Warszawa

ul. Kondratowicza 37a

22 614 35 44

bankiet@bankiet.pl

CATERING-SERVICE

sprzetbankietowy.pl

Warszawa

ul. Miedziana 11

22 357 94 04

catering-service@wp.pl

GASTRO MAGIC

gastrowypozyczalnia.pl

Warszawa

ul. Siedmiogrodzka 20

22 425 54 45

gms@gastrowypozyczalnia.pl

GASTRO-RENT

gastrorent.pl

Gdynia

ul. Kwiatkowskiego 60

501 37 66 99

biuro@gastro-rent.pl

GASTRO RENTAL

gastrent.pl

Warszawa

ul. Karolkowa 28

22 435 66 30

biuro@gastrent.pl

HORECA SERVICE

horecaservice.pl

Kraków

ul. Chorzowska 3

787 494 975

lc@horecaservice.pl

JG GASTRO

wypozyczalnia.jggastro.pl

Kraków

al. Dygasińskiego 42/3

12 658 21 09

info@jggastro.pl

MEXRENT

max rent.pl

Warszawa

ul. Bema 60B

22 499 00 99

biuro@maxrent.pl

M.FERBER

m-ferber.pl

Stargard Szczeciński

ul. Rzeźnicza 11

91 578 05 72

info@m-ferber.pl

RENT4EVENT

rent4event.pl

Będzin

ul. Podskarpie 107

608 655 554

info@rent4event.pl

WYPOŻYCZALNIE SPRZĘTU GASTRONOMICZNEGO

98 www.e-hotelarz.pl

www.e-restauracja.com


Raport z rynku HoReCa 2014

RENTA GASTRO

rentagastro.pl

Warszawa

ul. Dobra 56/66 (BUW)

22 552 74 45

biuro@rentagastro.pl

ROMAGASTRO

romagastro.pl

Kraków

ul. Spółdzielców 3

12 65 777 55

roma@romagastro.pl

TOM-GAST

tomgast.pl

Kraków

ul. Zakopiańska 124

885 800 025

wypozyczalnia.krakow@tomgast.pl

ARTEK (serwety)

bibula.pl

Długa Kościelna

ul. Kochanowskiego 75

22 760 44 52

biuro@bibula.pl

BEST COFFEE SYSTEMS

best-cs.pl

Wrocław

ul. Grabiszyńska 163

71 7948 110

info@best-cs.pl

BRAVILOR BONAMAT

bravilor.com

Sękocin Nowy

ul. Handlowa 1

22 256 59 20

biuro@bravilor.pl

FISKARS (noże, sztućce)

fiskars.pl

Warszawa

ul. Marywilska 22

22 676 04

fiskars@fiskars.pl

LUBIANA (porcelana)

lubiana.pl

Łubiana

Łubiana k. Kościerzyny

58 686 37 84

lubiana@lubiana.pl

TOM GAST (całość)

tomgast

Starowa Góra

ul. Okienna 5

42 674 85 87

WITEK’S (porcelana)

witeks.pl

Modlniczka

ul. Handlowców 2

12 623 39 200

biuro@witeks.pl

VICTORINOX (noże)

victorinox.com.pl

Warszawa

ul. Dzielna 6

22 652 19 07

victorinox@victorinox.com.pl

ARTPLAST

artplast.eu

Jaroszowiec

ul. Kolejowa 2

32 89 90 80

info@artplastcdo.com

FOODPACK

foodpack.pl

Drwalew

Drwalewice 23A

48 660 16 18

biuro@foodpack

HUHTAMAKI

foodservice.huhtamaki.pl

Czeladź

ul. Handlowa 20

32 888 57 00

foodservice@pl.huhtamaki.com

KRAM

kram-sa.pl

Pasłęk

ul. Bohaterów Westerplatte 31

55 248 11 77

biuro@kram-sa.pl

metro-catering-system.pl

Nysa

ul. Mickiewicza 26

77 43 43 333

wroclaw@metro-plast.pl

tedmark.pl

Szczecin

ul. Struga 41

91 48 53 916

biuro@tedmar.pl

WYPOSAŻENIE RESTAURACJI

OPAKOWANIA

METRO SYSTEM TEDMARK

CATERING

R

www.e-restauracja.com

E

K

L

A

M

A

www.e-hotelarz.pl www.e-hotelarz.pl 99


Raport z rynku HoReCa 2014 ARTYKUŁY SPOŻYWCZE ANWOS

anwos.pl

Częstochowa

al. Wolności 33/11

695 600 600

anwos@anwos.pl

AVANTES

avantes.pl

Kraków

ul. Surzyckie

12 653 04 43

biuro@avantes.pl

BARILLA

barilla.pl

Warszawa

ul. Poleczki 23

22 335 21 50

info@barilla.pl

BELFOOD

belfood.pl

Katowice

ul. Mielęckiego 10/3

32 722 07 74

purena@belfood.pl

BONDUELLE

bonduelle.com.pl

Warszawa

ul. Puławska 303

22 549 41 00

bond.pl@bonduelle.com

DELIFRANCE

delifrance.pl

Warszawa

al. Jerozolimskie 123a

22 398 00 50

info@delifrance.pl

EUROCASH

eurocash.pl

Komorniki

ul. Wiśniowa 11

61 658 33 00

eurocash@eurocash.com.pl

FANEX

fanex.pl

Błonie

Radonice 5a

22 47 10 444

biuro@fanex.pl

FARM FRITES

farmfrites.pl

Lębork

ul. Staromiejska 17 E

59 863 75 00

sales.office@farm-frites.pl

FARUTEX

farutex.pl

Warszawa

ul. Białołęcka 168

22 510 26 43

serwis@farutex.pl

FRONHOFFS

cbd.com.pl

Bydgoszcz

Nadrzeczna 3

52 322 26 66

info@fronhoffs.pl

HJ HEINZ

heinzfoodservice.pl

Pudliszki

ul. Fabryczna 7

65 572 82 00

firma@heinz.pl

HIESTAND

hiestand.pl

Grodzisk Maz.

Ul. Zachodnia 10

22 755 77 11

hiestand@hiestand.pl

HORTEX

hortex.pl

Warszawa

ul. Mszczonowska 2

22 572 10 00

hortex@hortex.pl

IGLOTEX

iglotex.pl

Skórcz

ul. Leśna 2

58 582 42 59

iglotex@iglotex.com.p

JAGR

jagr.com.pl

Warlubie

ul. Bąkowska 34

52 33 260 85

lm@jagr.com.pl

KINGA PIENINSKA

kingapieninska.pl

Kraków

ul. Mrozowa 31A

12 425 80 94

handel@kingapieninska.pl

LANTMANNEN

lantmannen-unibake.com

Nieporęt

ul. Strużańska 10

22 772 42 54

biuro@unibake.pl

LIMITO

limito.pl

Gdańsk

ul. Partyzantów 76

58 350 60 60

office@limito.pl

LOTUS

lotusbakeries.pl

Bydgoszcz

ul. Fordońska 199/304

52 583 39 66

info@lotusbakeries.pl

MAKRO CASH & CARRY

makro.pl

Warszawa

al. Krakowska 61

22 500 00 00

makro@makro.pl

MASPEX

maspex.pl

Wadowice

ul. Legionów 37

33 873 10 80

maspex@maspex.com

NESTLE

nestle.pl

Warszawa

ul. Szturmowa 2

22 607 22 88

biuro@pl.nestle.com

NORTH COAST

northcoast.com.pl

Warszawa

ul. 3 Maja 8

22 738-31-50

biuro@northcoast.com.pl

OERLEMANS FOODS

oerlemans-foods.pl

Strzelno

ul. Kard. Wyszyńskiego 52

PINGUIN FOODS

pinguinfoods.com

Warszawa

ul. Tytoniowa 22

22 517 63 75

sprzedaz@pinguinfoods.com

POLDER

polder.biz.pl

Łysomice

ul. Długa 11

56 495 30 72

marketing@polder.biz.pl

SEGAFREDO

segafredo.pl

Bochnia

ul. Partyzantów 7

14 615 41 00

info@segafredo.pl

SELGROS

selgros.pl

Poznań

ul. Romana Maya 22/24

61 87-42-000

selgros@selgros.pl

SOKOŁÓW

sokolow.pl

Sokołów Podlaski

al. 550-lecia 1

25 640 82 00

biuro@sokolow-logistyka.pl

SWEDEPONIC

swedeponic.pl

Grodzisk Maz.

Kraśnicza Wola 41

22724 37 986

kontakt@swedeponic.pl

UNILEVER FOOD SOLUTIONS

ufs.com

Warszawa

ul. Domaniewska 47

800 66 11 11

ufs.poland@unilever.com

WIEPRZOWINA REGIONALNA

wieprzowina regionalna.pl

Warszawa

ul. Ryżowa 90

22 723 08 06

polsus@polsus.pl

VANDEMOORTELE

vandemoortele.com

Łódź

ul. Tokarzewskiego 7-12

42 617 10 70

telemarketingpl@vandemoortele.com

VOG

vog.pl

Skierniewice

ul. Przemysłowa 8

46 835 1440

office@vog.pl

ofp@oerlemans-foos.pl

ZT KRUSZWICA

ztkruszwica.pl

Kruszwica

ul. Niepodległości 42

52 353 51 00

ztkruszwica@ztkruszwica.pl

WINTERHALTER

winterhalter.com.pl

Warszawa

ul. Trakt Brzeski 62B

22 773 25 52

biuro@winterhalter.com.pl

ESPRESSO SERWIS

espresso.pl

Warszawa

ul. Polna 13

22 33 106 19

info@vergnano.pl

ILLY

lepatio.pl

Warszawa

ul. Jana Olbrachta 94

514 789 425

info@lepatio.pl

LAVAZZA

lavazza.com

Żory

ul. Strażacka 48

32 434 97 00

kmackowiak@mokate.com.pl

KAWY I HERBATY

LIPTON

ufs.com

Poznań

ul. Bałtycka 43

61 876 43 63

ufs.poland@unilever.com

NESCAFE

nescafe.pl

Kalisz

ul. Łódzka 153

800 174 902

biuro@pl.nestle.com

NESPRESSO

nespresso.com

Warszawa

ul. Szturmowa 2

800 41 42 43

marketing.pl@nespresso.com

NEWBY

newbyteas.com

Warszawa

ul. T. Rejtana 17/32

22 646 05 57

sales@newbyteas.pl

MOKATE

mokate.com.pl

Ustroń

ul. Katowicka 265 A

33 854 91 00

mokate@mokate.com.pl

SEGAFREDO

segafredo.pl

Bochnia

ul. Partyzantów 7

14 615 41 00

info@segafredo.pl

STRAUSS CAFÉ

strauss-cafeservice.pl

Swadzim

ul. Poznańska 50

22 533 36 00

info@strauss-goup.pl

TCHIBO

tchibo-coffeeservice.pl

Warszawa

ul. Fabryczna 5

22 383 11 40 47

coffeeservice@tchibo.pl

100 www.e-hotelarz.pl

www.e-restauracja.com


Raport z rynku HoReCa 2014 Katalog Dostawców  

Przygotowany przez redakcje czasopism "Hotelarz" i "Restauracja" raport to 100 stron fachowej wiedzy opracowanej przy współpracy najlepszych...

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you