Issuu on Google+

WWW.VOICE.ORG.UA GOLOSNADIYI@GMAIL.COM

ÒÈ, ÃÎÑÏÎÄÈ, ÍÀÄIß ÌÎß...

¹4

( 2 53 )

ʲÒÅÍÜ

2012

Âèõîäèòü ç ëþòîãî 1991 ðîêó

Á˲Ö-²ÍÒÅÐÂ`Þ Ñåðã³é ßðóòà: «Õî÷à ÿ íå õîò³â áðàòè òèõ êîøò³â, òà â³í óñå ïåðåêîíóâàâ, êàæó÷è: «Öå — äëÿ Ãîñïîäà!» ß çíàþ, ùî â³í áóâ ñêåðîâàíèé Áîãîì, ùîá ìè ìîãëè ìàòè ùî ¿ñòè ó ò³ ñâÿòêîâ³ Ïàñõàëüí³ äí³. Öþ Ïàñõó ÿ íàéá³ëüøå çàïàì’ÿòàâ».

3

ÑÅ̲ÍÀÐ

²ÍÒÅÐÂ`Þ

Âàñèëü ÏÀËÀÌÀÐ×ÓÊ: «Ëþäè ÷àñòî ãîòîâ³

Áîã íàñ ñòâîðèâ ç ïåâíèìè åìîö³éíèìè ïîòðåáàìè, ³ ïîòðåáà â ïîçèòèâí³é îö³íö³ º â êîæíî¿ ëþäèíè. ßêùî ëþäèíà íå áóäå ¿¿ îòðèìóâàòè â öåðêâ³, ñåðåä â³ðóþ÷îãî êîëåêòèâó, ñåðåä áàòüê³â, ñåðåä ñëóæèòåë³â öåðêâè, òî âîíà áóäå ³òè òóäè, äå çìîæå îòðèìàòè öþ ïîçèòèâíó îö³íêó.

æåðòâóâàòè òîä³, êîëè íåìຠ÷îãî â³ääàâàòè. Òîä³ ëþäè ãîòîâ³ ñêëàäàëè îá³òíèö³. Êîëè æ â ðóêè ïîòðàïëÿþòü ãðîø³, ùîñü çì³íþº ëþäåé, äåñü çíèêຠ¿õíº áàæàííÿ âèêîíóâàòè ò³ îá³òíèö³, ÿê³ âîíè äàëè Áîãîâ³».

4

Ìèêîëà ÑÈÍÞÊ

5

ÁÎà ×ÅÊÀª ÍÀØÎÃΠвØÅÍÍßÂÎÑÊÐÅÑËÈÉ ÏÐÈÑÂßÒÈÒÈ ÑÅÁÅ ÉÎÌÓ

Òîä³ ðîçóì ðîçêðèâ ¿ì, ùîá âîíè ðîçóì³ëè Ïèñàííÿ. Ëê.24:45

«Ùî äëÿ ìåíå ó âîñêðåñ³íí³ Òâîºìó, Ãîñïîäè?» Çàì³ñòü òðàäèö³éíèõ ïàñõàëüíèõ øòàìï³â ïðîïîíóþ ïîì³ðêóâàòè, à é ñïðàâä³, ùî — îêð³ì ãàðíî¿ óêðà¿íñüêî¿ òðàäèö³¿ ç êðàøàíêàìè òà ñâÿòêîâèì õë³áîì — ùî ùå ñòî¿òü çà çíàìåíèòîþ ôðàçîþ «Â³í âîñêðåñ!»? Äëÿ óñ³õ, õòî ï³äêîðåíèé ñòðàõó ñìåðò³, âîñêðåñ³ííÿ Õðèñòà — öå ïåðåìîãà íàä âëàäîþ ñìåðò³! «Äå, ñìåðòå, òâîÿ ïåðåìîãà? Äå òâîº, ñìåðòå, æàëî?» (1Êîð.15:55). Äëÿ òèõ, õòî âòðàòèâ íàä³þ, âîñêðåñ³ííÿ — öå â³äðîäæåííÿ äî æèâî¿ íà䳿, ÿêà äຠïðàâî íà íåòë³ííó ñïàäùèíó (äèâ. 1Ïåòð.1:3,4). Äëÿ ñàäóêå¿â òà àòå¿ñò³â ñó÷àñíîñò³ âîñêðåñ³ííÿ Õðèñòà — äîêàç ïðàâäèâîãî ñóäó Áîæîãî ó ìàéáóòíüîìó (äèâ. ij¿ 17:31). Äëÿ äâàíàäöÿòè ó÷í³â çóñòð³÷ ç Âîñêðåñëèì ïðèçâåëà äî íàäçâè÷àéíîãî ïðîñâ³òëåííÿ ¿õíüîãî ðîçóìó. Öå ìîæíà íàçâàòè âîñêðåñ³ííÿì ðîçóìó äëÿ ï³çíàííÿ ³ ðîçóì³ííÿ Ïèñàííÿ. Ö³êàâî âèõîäèòü — ìîæíà õîäèòè çà Õðèñòîì, ìîæíà ÷óäà òâîðèòè Éîãî ³ìåíåì, ìîæíà çàÿâëÿòè: «Çà Òåáå, Ãîñïîäè, ÿ ³ íà ñìåðòü ãîòîâèé!» — ³ â òîé æå ñàìèé ÷àñ ìàòè çàêðèòèé ðîçóì! Äî ðå÷³, öå ïðîáëåìà íå ò³ëüêè àïîñòîë³â Õðèñòîâèõ, öå ïðîáëåìà áàãàòüîõ íàøèõ ñó÷àñíèê³â, ó òîìó ÷èñë³ é ñëóæèòåë³â öåðêâè. Öÿ ïðîáëåìà âèð³øóºòüñÿ ï³ä ÷àñ îñîáèñòî¿ çóñòð³÷³ ç Âîñêðåñëèì. «Òîä³…» — ï³ä ÷àñ çóñòð³÷³ ç ðîçãóáëåíèìè ó÷íÿìè Ñèí Áîæèé â³äêðèâ, âîñêðåñèâ äî ï³çíàííÿ ðîçóì Ñâî¿õ ïîñë³äîâíèê³â. Êëþ÷åì, ùî â³äêðèâຠçàêðèò³ ñåðöÿ, çàêðèòèé ðîçóì, áóëî Ñëîâî. «² ñêàçàâ ³í äî íèõ: òàê íàïèñàíî º, ³ òàê ïîòð³áíî áóëî ïîñòðàæäàòè Õðèñòîâ³, ³ âîñêðåñíóòè ç ìåðòâèõ...» (Ëê.24:46).

Öå áóëî çðîçóì³ëî — îñü ³í, âîñêðåñëèé, æèâèé, Ñàì, îñîáèñòî çâåðòàºòüñÿ äî íèõ. Ñïåðå÷àòèñÿ áóëî á áåçãëóçäî. Ïðîòå öå áóëà ò³ëüêè ÷àñòèíà ³ñòèíè. Äðóãà ÷àñòèíà, íå ìåíø âàãîìà, áóëà â öüîìó: «...³ ùîá ó Éìåííÿ Éîãî ïðîïîâ³äóâàëîñü ïîêàÿííÿ, ³ ïðîùåííÿ ãð³õ³â ì³æ íàðîä³â óñ³õ, â³ä ªðóñàëèìó ïî÷àâøè» (Ëê.24:47). Àëå é öþ, äðóãó ÷àñòèíó áîæåñòâåííîãî â³äêðèòòÿ ïðîñâ³òëå-

ÂÎËÈÍÑÜÊÈÉ ÀÏÎÑÒÎË Þð³é ÂÀÂÐÈÍÞÊ …Ïðèãàäóþ ïðî÷èòàíèé äåñü âèïàäîê ïðî òå, ÿê îäèí ç³ ñëóæèòåë³â «Àð쳿 ñïàñ³ííÿ», çàâ³òàâøè â öåíòðàëüíèé îô³ñ ö³º¿ âñåñâ³òíüî¿ ì³ñ³îíåðñüêî¿ îðãàí³çàö³¿, çàóâàæèâ íà ñò³í³ ïîðòðåò çàñíîâíèêà «Àð쳿» ³ëüÿìà Áóòñà. Õòîñü ³ç ïðàö³âíèê³â îô³ñó ÷åðåç äåÿêèé ÷àñ çàéøîâ ó ê³ìíàòó ³ ïîáà÷èâ, ÿê â³äâ³äóâà÷ ç³ ñëüîçàìè â î÷àõ ñòîÿâ íà êîë³íàõ ³, ï³äíÿâøè ðóêè âãîðó, ïðîñèâ: «Ãîñïîäè! Çðîáè öå ùå ðàç! Ãîñïîäè! Çðîáè öå ùå ðàç!» Ö³ ñëîâà íå ðàç ïðèõîäèëè ìåí³ íà ïàì’ÿòü, êîëè ÿ ïðàöþâàâ íàä ï³äãîòîâêîþ ìàòåð³àëó ïðî âîëèíñüêîãî ì³ñ³îíåðà Ëóêàøà Ñòîëÿð÷óêà. ²íîä³, ñëóõàþ÷è ñïîãàäè î÷åâèäö³â ïðî öüîãî ñëóæèòåëÿ, ìåí³ çäàâàëîñÿ, ùî öå ëþäèíà ç ëåãåíäè. Äóõ Ñâÿòèé òàê ä³ÿâ ÷åðåç æèòòÿ òà ñëóæ³ííÿ Ñâîãî ñëóãè, ùî ìèìîâîë³ õîò³ëîñÿ âèãóêíóòè: «Ãîñïîäè! Çðîáè öå ùå ðàç!»

ÐÎÇÓÌ

íèé ðîçóì ó÷í³â ñïðèéíÿâ ÿê íàëåæíå: «² ï³øëè âîíè, ³ ñêð³çü ïðîïîâ³äóâàëè. À Ãîñïîäü ïîìàãàâ ¿ì...» (Ìð.16:20). À òåïåð — ÿê ç³ ìíîþ? Õðèñòîñ âîñêðåñ? Õðèñòîñ âî³ñòèíó âîñêðåñ! Öå àêñ³îìà, öå ìîº, íàøå îíîâëåíå ñåðöå é æèòòÿ, öå ñâÿòî, çðåøòîþ, ³ òîìó ÿ ïîñï³øàþ äî õðàìó! À ÿê ùîäî äðóãî¿ ÷àñòèíè ñë³â Õðèñòà — ïðî òå, ùîá «ïðîïîâ³äóâàëîñü ïîêàÿííÿ, ³ ïðî-

ÏÐÎÏβÄÜ ùåííÿ ãð³õ³â ì³æ íàðîä³â óñ³õ»? Òóò óñå íàáàãàòî ñêëàäí³øå. ²íîä³ ñêëàäàºòüñÿ âðàæåííÿ, ùî â áàãàòüîõ õðèñòèÿí â³äêðèòà ò³ëüêè òà ï³âêóëÿ ìîçêó, ÿêà â³äïîâ³äຠçà åìîö³¿ òà ïî÷óòòÿ. Òà, ÿêà â³äïîâ³äຠçà äèíàì³êó, ðóõ, ìîâó, çà ³äåþ Õðèñòîâó — çðîáèòè Éîãî ³ì’ÿ â³äîìèì äî êðàþ çåìë³ — ïåðåíåñëà äóõîâíèé ³íñóëüò ³ ïðàêòè÷íî áåçä³ÿëüíà. ϳäâåäåìî êîðîòêèé ï³äñóìîê. Ñèí Áîæèé ââàæàâ çà ïîòð³áíå Ñâî¿ì Ñëîâîì â³äêðèòè ðîçóì àïîñòîëàì äëÿ ñïðèéíÿòòÿ Ïèñàííÿ ³ ïðàêòè÷íîãî âò³ëåííÿ Éîãî çàäóìó. Ó äí³ ñâÿòêóâàííÿ ñâ³òëîãî Õðèñòîâîãî âîñêðåñ³ííÿ ÷è íå âàðòî íàì ïðîêîíñóëüòóâàòèñÿ ³ç Òèì, Õòî ñêàçàâ: «ß — ë³êàð òâ³é», íà ïðåäìåò â³äïîâ³äíî¿ ðåàêö³¿ íàøîãî ðîçóìó íà íàêàç: «²ä³òü ³ ïðîïîâ³äóéòå ªâàíãåë³þ àæ äî êðàþ Çåìë³»? ßêèì áóâ áè çàêëþ÷íèé ä³àãíîç? «Ìè çíàºìî, — êîíñòàòóº îäèí ç òèõ, êîìó Õðèñòîñ â³äêðèâ ðîçóì, — ùî Ñèí Áîæèé ïðèéøîâ ³ ðîçóì íàì äàâ, ùîá ï³çíàòè Ïðàâäèâîãî...» (²â.5:20). Öå, ñïðàâä³, ìàéæå çà ìåæåþ ðîçóì³ííÿ: ìàòè â³äêðèòèé ðîçóì — îçíà÷ຠâòðàòèòè éîãî ³ ñòàòè «áåçóìíèì ðàäè Õðèñòà». Îòæå, ùèðî â³òàþ âñ³õ ì³ñ³îíåð³â, æåðòâîäàâö³â, ìîëèòâåíèê³â — óñ³õ, õòî íåáàéäóæèé äî ñïðàâè ïîøèðåííÿ Öàðñòâà Áîæîãî íà çåìë³ — ³ç âîñêðåñ³ííÿì Õðèñòîâèì! Õðèñòîñ âîñêðåñ! Âî³ñòèíó âîñêðåñ! ² ìè âîñêðåñëè â Íüîìó ³ ðîçóì íàø òàêîæ!

ÊÎÍÔÅÐÅÍÖ²ß

ÍÀØÀ ²ÑÒÎвß

²ÄÄÀÉÌÎ ÁÎÃβ ÁÎÆÅ

ñòîð.

ñòîð.

6

2

28-29.03.2012. Ó Ïóù³-Âîäèö³, ùî ï³ä Êèºâîì, â³äáóëàñÿ ð³÷íà çâ³òíà êîíôåðåíö³ÿ ñëóæèòåë³â Öåðêâè Õª Óêðà¿íè. Öåé çàõ³ä, ÿêèé äëÿ êîãîñü ìîæå çäàòèñÿ òðàäèö³éíèì ³, íà ïåðøèé ïîãëÿä, ïåðåäáà÷óâàíèì, êîæíîãî ðàçó ïðèíîñèòü ùîñü íîâå òà êîðèñíå äëÿ ó÷àñíèê³â. Ïåðø çà âñå âàðòî âêàçàòè íà îäíó âàæëèâó îñîáëèâ³ñòü òàêèõ ôîðóì³â: âîíè äîïîìàãàþòü ñëóæèòåëÿì â³ä÷óòè ºäí³ñòü Öåðêâè Õðèñòîâî¿, çì³öíèòè áðàòåðñüê³ ñòîñóíêè, ï³äáàäüîðèòèñÿ çóñòð³÷÷þ ³ç áðàòàìè-ñëóæèòåëÿìè, ðàçîì ïðîñëàâèòè Ãîñïîäà, íàâ÷èòèñÿ îäèí â³ä îäíîãî, ïîðàä³òè óñï³õàì òà îáãîâîðèòè íåâäà÷³. Öå ÷è íå íàéá³ëüø âàæëèâå çàâäàííÿ, ÿêå ñòàâëÿòü ïåðåä ñîáîþ îðãàí³çàòîðè ïîä³áíèõ êîíôåðåíö³é.


2 ñò. ÍÀز ÃÎÑÒ²

ÍÎÂÈÍÈ ÖÅÐÊΠժ ÂÎËÈͲ Ó ì³ñ³îíåðñüê³é øêîë³ Öåðêâè Ñâÿòî¿ Òð³éö³ ì. Íîâîâîëèíñüêà 4 ðîçïî÷àëèñÿ ïðàêòè÷í³ çàíÿòòÿ. 62 ìîëîäèõ áðàò³â òà ñåñòåð ï³øëè ó íàâêîëèøí³ ñåëà äëÿ ïðîâåäåííÿ ºâàíãåë³çàö³é ñåðåä ëþäåé, ÿê³ ùå íå ï³çíàëè äîðîãè ñïàñ³ííÿ, à òàêîæ äëÿ ï³äòðèìêè ìàëèõ öåðêîâ. ϳñëÿ çàê³í÷åííÿ ïðàêòèêè êîæåí ñòóäåíò äàñòü çâ³ò çà ñâîþ ïðàöþ.

ÂÈÊÎÐÈÑÒÀÒÈ ÒÅ, ÙÎ ÌÈ ÌÀªÌÎ

4 25 áåðåçíÿ â öåðêâ³ ñìò Êîëêè Ìàíåâèöüêîãî ðàéîíó â³äáóëîñÿ ðóêîïîêëàäåííÿ íà äèÿêîíñüêå ñëóæ³ííÿ Êóøí³ðà Ñâÿòîñëàâà Âà-

×àñ íàóêîâîãî ïðîãðåñó ³ íîâ³òí³õ òåõíîëîã³é. ²íòåðíåò, ñîö³àëüí³ ìåðåæ³, ìîá³ëüíèé çâ’ÿçîê, òåëåáà÷åííÿ, ðàä³î. Ðîçñàäíèêè ãð³õà ÷è íîâ³ ìîæëèâîñò³ äëÿ ºâàíãåë³çàö³¿? ßêèì áóäå ð³øåííÿ öåðêâè — äèâèòèñÿ â ìàéáóòíº ÷è æèòè ìèíóëèì? гøó÷èé ºâàíãåë³çì ÷è íàëÿêàíà áåçä³ÿëüí³ñòü? Ïðî îäíó ³ç ìîæëèâîñòåé ìåä³àïðîñòîðó — à ñàìå ïðî ðàä³îñëóæ³ííÿ — ðîçïîâ³äຠâåäó÷èé ïðîãðàìè «Äîðîãà ïðàâäè» â ì³ñò³ Ñàêðàìåíòî, ÑØÀ, Àðêàä³é ßñëèíñüêèé.

ëåíòèíîâè÷à. Ðóêîïîêëàäåííÿ çâåðøóâàëè çàñòóïíèê ñòàðøîãî ïðåñâ³òåðà ïî Ìàíåâèöüêîìó ðåã³îíó Àíàòîë³é Òàðàñþê, ÷ëåí îáëàñíî¿ ïðåñâ³òåðñüêî¿ ðàäè Ìèêîëà Ñêàðæèíåöü, ïðåñâ³òåðè Îëåêñàíäð Êàëóø òà Îëåêñàíäð Ñîêîë.

8 êâ³òíÿ â öåðêâ³ ñìò ²âàíè÷³ â³äáóâñÿ ñåì³íàð íà òåìó «Îñâÿ÷åí4 íÿ», à â öåðêâ³ ñìò Ëîêà÷³ – ñåì³íàð äëÿ ñ³ìåéíèõ. Ñåì³íàðè ïðîâîäèâ ïåðøèé çàñòóïíèê ãîëîâè Âîëèíñüêîãî îá’ºäíàííÿ öåðêîâ Õª Âàñèëü Ïàëàìàð÷óê. 9 áåðåçíÿ â³äáóâñÿ ïîõîðîí ïðåñâ³òåðà öåðêâè ñ.Êâàñ³â Ãîðîõ³âñüêîãî ðàéîíó ×ÅÕÀ ÏÅÒÐÀ ÎÍÓÔвÉÎÂÈ×À. Íà òðàóðíîìó ñëóæ³íí³ áóëè ïðèñóòí³ ãîëîâà Âîëèíñüêîãî îá’ºäíàííÿ öåðêîâ Õª, ºïèñêîï Ìèõàéëî Áëèçíþê, ºïèñêîï Ñòåïàí Âåðåì÷óê òà áàãàòî ³íøèõ ñëóæèòåë³â öåðêîâ Âîëèí³ òà Ëüâ³âùèíè. Âèñëîâëþºìî ùèðå ñï³â÷óòòÿ ð³äíèì ³ áëèçüêèì ïîê³éíîãî.

ÊÎÍÔÅÐÅÍÖ²ß

²ÄÄÀÉÌÎ ÁÎÃβ ÁÎÆÅ

Ïðîäîâæåííÿ, ïî÷àòîê íà ñòîð.1 Öüîãîð³÷íà êîíôåðåíö³ÿ, ÿêà ïðîõîäèëà ï³ä ãàñëîì: «Â³ääàéìî Áîãîâ³ Áîæå», áóëà îñîáëèâîþ ùå é òîìó, ùî ï³äí³ìàëà, ç îäíîãî áîêó, âàæëèâó, à ç äðóãîãî — äåë³êàòíó òåìó ìàòåð³àëüíèõ ïîæåðòâóâàíü. Çã³äíî ç ð³øåííÿì êîì³òåòó ÖÕªÓ, 2012 ð³ê îãîëîøåíî ðîêîì íàâ÷àííÿ ïðî âàæëèâ³ñòü òàêèõ ïîæåðòâóâàíü, áî, ÿê ñâ³ä÷èòü ïðàêòèêà, öåðêâè é îêðåì³ ñëóæèòåë³ âäàþòüñÿ äî êðàéíîù³â ó öüîìó ïèòàíí³: àáî çîâñ³ì íå â÷àòü ïðî ïîæåðòâè, àáî íàäì³ðó àêöåíòóþòü óâàãó íà íèõ, ³íîä³ íàâ³òü âäàþ÷èñü äî òèñêó íà â³ðÿí. Ïðî âàæëèâ³ñòü ìàòåð³àëüíîãî ñëóæ³ííÿ ³ â òîé æå ÷àñ ïðî áàëàíñ ó öüîìó ïèòàíí³ ãîâîðèëè íà ñåì³íàðàõ Âàñèëü Ïàëàìàð÷óê, Àíàòîë³é Áåçêðîâíèé, Ñåðã³é ³íêîâñüêèé. Àëå, ÿê çàóâàæèëè ³íø³ ñëóæèòåë³, ùî ìàëè ñëîâî äî ïðèñóòí³õ ïðîòÿãîì äâîõ äí³â, ñëóæ³ííÿ Áîãîâ³, «â³ääàâàííÿ Áîãîâ³ Áîæîãî» íå îáìåæóºòüñÿ ëèøå ìàòåð³àëüíèì âèðàæåííÿì. Çàñòóïíèê ñòàðøîãî ºïèñêîïà ÖÕÂªÓ Ìèêîëà Ñèíþê çàóâàæèâ, ùî íàéïåðøå é íàéãîëîâí³øå, ùî ìè ïîâèíí³ â³ääàòè Áîãîâ³ — öå ñëàâó òà ÷åñòü. À ñòàðøèé ºïèñêîï Ìèõàéëî Ïàíî÷êî, çàê³í÷óþ÷è êîíôåðåíö³þ, çâåðíóâñÿ äî ïðèñóòí³õ ³ç çàêëèêîì â³ääàòè Áîãîâ³ íàéö³íí³øå, ùî â íàñ º, — íàø³ ñåðöÿ, íàøó áåçñìåðòíó äóøó. «Ó 23 ðîçä³ë³ Ïðèïîâ³ñòîê Ñîëîìîíîâèõ ÷èòàºìî: «Ñèíó, äàé ìåí³ ñåðöå ñâ. Îñü îñíîâà âñ³õ äàâàíü — íàøå ÷èñòå é ñâÿòå ñåðöå, — ñêàçàâ ñòàðøèé ñëóæèòåëü. ², ïðî÷èòàâøè ùå îäèí óðèâîê ³ç Êíèãè ϳñíÿ íàä ï³ñíÿìè: «ß íàëåæó ñâîºìó

Óëþáëåíîìó, à ì³é Óëþáëåíèé íàëåæèòü ìåí³», ïðîäîâæèâ äóìêó: — Òóò ìîâà éäå íå ïðî äåñÿòèíó, à ïðî ùîñü íàáàãàòî á³ëüøå, âñåçàãàëüíå: ìè íàëåæèìî Áîãîâ³, ³ Áîã íàëåæèòü íàì». Ö³êàâ³ òà âàæëèâ³ òåìè áóëè ï³äíÿò³ òàêîæ ó ñåì³íàðàõ Ðîñòèñëàâà Ìóðàõà («Ñ³ì âèä³â âèïðîáóâàííÿ») òà Îëåêñàíäðà Ïîï÷óêà («Ï’ÿòèäåñÿòíèöÿ òà áëàãîâ³ñòÿ»), ó ïðîïîâ³äÿõ ²âàíà Õðèïòè, ³êòîðà Áîðèøêåâè÷à, Þð³ÿ Âåðåì³ÿ, Îëåêñàíäðà Áàá³é÷óêà. Ùî æ äî çâ³òíî¿ ÷àñòèíè, äå çâó÷àëè çâ³òè ñòàðøîãî ºïèñêîïà, éîãî çàñòóïíèê³â òà çàâ³äóâà÷³â â³ää³ë³â, òî âîíà ïîêàçàëà ÿê ³ ïåâí³ çäîáóòêè, ÿêèõ ñï³ëüíèìè çóñèëëÿìè âäàëîñÿ äîñÿãíóòè çà îñòàíí³é ð³ê, òàê ³ ïðîðàõóíêè òà íåäîðîáêè. Çîêðåìà, âêàçóâàëîñÿ íà òîé ôàêò, ùî â áàãàòüîõ îáëàñòÿõ çà çâ³òíèé ïåð³îä íå â³äáóëîñÿ ïðèðîñòó â ê³ëüêîñò³ öåðêîâ, à â äåÿêèõ ìàºìî íàâ³òü çìåíøåííÿ. Çàãàëîì Öåðêâà Õª Óêðà¿íè íà ñüîãîäí³ íàðàõîâóº 1533 ãðîìàäè, 107337 ÷ëåí³â, ñåðåä ÿêèõ âèêîíóþòü ñëóæ³ííÿ 1281 ïðåñâ³òåð òà 2205 äèÿêîí³â. ßê ³ íà êîæíîìó ïîä³áíîìó çàõîä³, íà öüîãîð³÷í³é êîíôåðåíö³¿ áóëè ïðèñóòí³ é ãîñò³: ç Ðîñ³¿, ͳìå÷÷èíè, ³íøèõ Ñîþç³â. ² õî÷à çóñòð³÷ ìàëà âèêëþ÷íî äóõîâíèé õàðàêòåð, áóëè ïðèñóòí³ é ïðåäñòàâíèêè ïîë³òè÷íèõ ê³ë. Çîêðåìà, â³äîìèé ä³ÿ÷ ³ ïðîïîâ³äíèê ºâàíãåëüñüêî¿ öåðêâè Îëåêñàíäð Òóð÷èíîâ, ÿêèé íèí³ ïðåäñòàâëÿº ïîë³òè÷íó îïîçèö³þ, ó çâåðíåíí³ äî ïðèñóòí³õ ñêàçàâ: «Çàâäàííÿ, ÿê³ ñòîÿòü ñüîãîäí³ ïåðåä îïîçèö³ºþ, äð³áí³ â ïîð³âíÿí³ ³ç çàâäàííÿìè, ùî ñòîÿòü ïåðåä õðèñòèÿíàìè. Ñâ³ò ³äå äî ê³íöÿ, ³ öåé ê³íåöü ïîòð³áíî íå ïåðå÷åêàòè, íå ïðèñòîñóâàòèñÿ, à ïåðåìîãòè ñâ³ò».

Ðîçìîâó â³â Äìèòðî ÄÎÂÁÓØ — Áðàòå Àðêàä³þ, âàøå õðèñòèÿíñòâî – öå ñïàäîê áàòüê³â, ÿêùî ìîæíà òàê âèñëîâèòèñÿ, ÷è íàñë³äîê ÿñêðàâî¿ çóñòð³÷³ ç Áîãîì? — ß ðîäîì ç Ëóöüêîãî ðàéîíó Âîëèíñüêî¿ îáëàñò³ — ñ. Ñòàâîê, òåïåð Ëèùå. Âèõîâóâàâñÿ ó õðèñòèÿíñüê³é ñ³ì’¿. Ïðîòå áóâ ó ìåíå ïåðåëîìíèé ìîìåíò. Öå áóëî ï³ä ÷àñ ñëóæáè â ðàäÿíñüê³é àð쳿. Ïàì’ÿòàþ: ñ³÷åíü 1970 ðîêó. Áóëî òàêå ãàðíå ñîíöå ³ òàê õîò³ëîñÿ äÿêóâàòè Áîãîâ³! ß éøîâ ïî äîðîç³, ÿêó ïðîãîðíóâ áóëüäîçåð. Ç ìîãî ñåðöÿ ïî÷àëè ëèòèñÿ ñëîâà ïîäÿêè: «Ãîñïîäè, äÿêóþ, ùî â æèòò³ ÿ éäó ðîç÷èùåíîþ êèìîñü äîðîãîþ. Äÿêóþ, ùî áàòüêè çìàëêó ìåíå âîäèëè íà ç³áðàííÿ!» Ðàí³øå öå òàê íå ö³íèëîñÿ, àëå â àð쳿 — çîâñ³ì ³íø³ îáñòàâèíè. Õî÷à, íå ñêàæó, ùî áóëè ÿê³ñü âåëèê³ ïåðåñë³äóâàííÿ. Äåñü ó òîé ïåð³îä â àð쳿 ÷åðåç çíóùàííÿ çàê³í÷èâ æèòòÿ ñàìîãóáñòâîì ìîëîäèé ñâ³äîê ªãîâè. ϳñëÿ òîãî âèïàäêó â³ðóþ÷èõ áîÿëèñÿ çà÷³ïàòè. ß ââàæàþ, ùî öåé ìîìåíò ãëèáîêîãî óñâ³äîìëåííÿ Áîæî¿ ìèëîñò³ áóâ äëÿ ìåíå ïåðåëîìíèì. ϳñëÿ öüîãî ìåí³ âæå õîò³ëîñÿ éòè íà ñëóæ³ííÿ (öå áóëî â Ìîñêâ³). Õî÷à öå é ìîãëî çàê³í÷èòèñÿ äëÿ ìåíå ïîãàíî. ßêîñü ÿ ï³äõîäèâ äî äîìó ìîëèòâè, à íàçóñòð³÷ ÿêðàç âèéøîâ îô³öåðñüêèé ïàòðóëü. Òà ìåí³ òàê õîò³ëîñÿ ïîòðàïèòè íà ç³áðàííÿ, ùî ÿ ïðÿìî ïåðåä íèìè ïåðåá³ã äîðîãó ³ çàá³ã ó ìîëèòîâíèé áóäèíîê. ×îìóñü ÿ áóâ óïåâíåíèé, ùî çà éîãî äâåðèìà ñõîâàþñü â³ä ïàòðóëÿ. Òàê ³ òðàïèëîñÿ. Íå çíàþ:÷è âîíè ìåíå íå ïîáà÷èëè, ÷è íå õîò³ëè ç³ ìíîþ ñïðàâó ìàòè. ² êîëè ÿ çàá³ã, ÷óþ: ñï³âàþòü ï³ñíþ «Î, ÿ ãðåøíèê áåäíûé!» ß ³ ñîá³ ñòàâ ñï³âàòè, ìîëèòèñÿ, ïîòåêëè ñëüîçè ïî ùîêàõ… Öå áóëî äëÿ ìåíå ùîñü íåïîâòîðíå! ϳçí³øå ÿ ïðèäáàâ ðàä³îïðèéìà÷ ³ ñëóõàâ Ïåéñò³ «ç-ï³ä ïîäóøêè». Ïðàâäà, ïðî öå çíàëè, íàçèâàëè ìåíå «øòóíäîþ», õî÷à öå äî ìåíå âæå íå ïðèëèïàëî. Êîëè ïîâåðíóâñÿ ç àð쳿 — ïðèéíÿâ âîäíå õðåùåííÿ, îäðóæèâñÿ… Òàêèì áóâ ì³é øëÿõ ó õðèñòèÿíñòâî. — Ñëóæ³ííÿ ñîá³ âè âèáèðàëè ñàì³, õòîñü âàì íàðàäèâ ÷è öå ïîêëèêàííÿ â³ä Ñàìîãî Ãîñïîäà? — ß íå ÷óâ ïðÿìîãî ãîëîñó Áîæîãî. Ùå â Óêðà¿í³ ÿ ðåìîíòóâàâ åëåêòðîí³êó. Ó ÑØÀ, ùîá ïðàöþâàòè â òîìó æ íàïðÿìêó, ïîòð³áíî áóëî â÷èòèñÿ, áî ¿õí³ òåõíîëî㳿 ñóòòºâî âèïåðåäæàþòü íàø³. Íàìàãàâñÿ âèâ÷èòèñÿ íà êîìï’þòåðíîãî ³íæå-

íåðà, òà â òîé ÷àñ íàâ³òü ôàõ³âö³ â ö³é ãàëóç³ íå ìîãëè çíàéòè ðîáîòè. Òîìó ÿ ï³øîâ ïðàöþâàòè â ìåäèöèíó. Òà çãîäîì, ÷åðåç ðîêè, ÿ çíîâ ïîâåðíóâñÿ äî êîìï’þòåð³â, ïî÷àâ ¿õ âèâ÷àòè, íàâ³òü ñòàâ ÿêîþñü ì³ðîþ åêñïåðòîì — çàðàç äîïîìàãàþ áóäóâàòè ñïåö³àë³çîâàí³ êîìï’þòåðè ïî öåðêâàõ. Îñê³ëüêè ÿ çàâæäè ö³êàâèâñÿ ìóçèêîþ, ùå çà ðàäÿíñüêèõ ÷àñ³â îðãàí³çîâóâàâ îðêåñòð, òî ìåíå çàö³êàâèëè ìóçè÷í³ ïðîãðàìè, ÿ ïî÷àâ ¿õ âèâ÷àòè. Âñå öå ï³äãîòóâàëî ìåíå äî ðàä³îñëóæ³ííÿ. ß ââàæàþ, ùî öå äóæå ñåðéîçíà ïðàöÿ. ß ïîºäíóþ ðàä³îñëóæ³ííÿ ç äèÿêîíñòâîì òà ñï³âîì ó õîð³. — Îòæå, ðàä³îñëóæ³ííÿ. ² ÿê âîíî âàì âäàºòüñÿ? — Áóâ òàêèé ïåð³îä, ùî áàãàòî öåðêîâ ñòàëè âèêîðèñòîâóâàòè ðàä³î ÿê ìåòîä ºâàíãåë³çàö³¿, ³ ìè âèð³øèëè ñïðîáóâàòè. ß ãîòóþ õðèñòèÿíñüêó ðàä³îïåðåäà÷ó íà áàç³ íàøî¿ öåðêâè óæå á³ëüøå øåñòè ðîê³â. ß âæå ìàâ ïåâíèé äîñâ³ä ó öüîìó. Îñâî¿òè äåÿê³ êîìï’þòåðí³ ïðîãðàìè âèÿâèëîñÿ íå òàê ñêëàäíî. Õî÷à çàãàëîì âåñòè ùîòèæíåâó ïåðåäà÷ó — íåïðîñòî, òîìó ùî ïîòð³áíî ïîñò³éíî ãîòóâàòè íîâèé ìàòåð³àë. Îñê³ëüêè ÿ ïðàö³âíèê øâèäêî¿ äîïîìîãè, òî ì³é ãðàô³ê ïîñò³éíî çì³íþºòüñÿ. Êð³ì òîãî, áóòè ïîñò³éíî ãîòîâèì äî ïðÿìîãî åô³ðó — öå äóæå âàæêî. Òîìó ìè ðîáèìî ïîïåðåäí³é çàïèñ ñâî¿õ ðàä³îïåðåäà÷. Ùîäî ñòðóêòóðè íàøèõ ïåðåäà÷, òî íà ïî÷àòêó éäå âñòóï, ìóçè÷íà âñòàâêà, ï³çí³øå — ïðîïîâ³äü, îáîâ’ÿçêîâî ìîëèòâà, âê³íö³ — îãîëîøåííÿ. Âñüîãî ïåðåäà÷à çàéìຠ25 õâèëèí. Ìåíøó óâàãó ÿ ïðèä³ëÿþ ìóçè÷íîìó âñòóïó, éîãî ìîæå é íå áóòè, òîìó ùî ãîëîâíå — äàòè ëþäÿì Ñëîâî. — Íà ÿêó àóäèòîð³þ ðîçðàõîâàíà âàøà ðàä³îïåðåäà÷à? — Íà øèðîêå êîëî ñëóõà÷³â. ª ëþäè, íåñïðîìîæí³ áóâàòè íà ñëóæ³ííÿõ, ëþäè ïîõèëîãî â³êó, õâîð³. Çðåøòîþ, íà âñ³õ åì³ãðàíò³âñëîâ’ÿí, ùîá ¿õ ºâàíãåë³çóâàòè. ß îòðèìóþ òåëåôîíí³ äçâ³íêè, ëþäè ñëóõàþòü, ïðîñÿòü äîïîìîãè.  ðàä³îïåðåäà÷³ ÿ íàìàãàþñü íå âèêîðèñòîâóâàòè òàêèõ ìàòåð³àë³â, ÿê³ á îáðàæàëè ³íø³ äåíîì³íàö³¿, óíèêàþ íàäì³ðíî¿ ï’ÿòèäåñÿòíèöüêî¿ òåðì³íîëî㳿. Ñïèðàþñÿ ëèøå íà Áîæå Ñëîâî. Òîìó íàñ ñëóõàþòü ëþäè ³ç ð³çíèõ êîíôåñ³é. Îäèí ÷îëîâ³ê ñêàçàâ ìåí³: «Ì³é ñóñ³ä, õî÷ êàòîëèê, àëå â³í âàñ ñëóõຠ— áî ó âàñ äîáðà óêðà¿íñüêà ìîâà!» — ×è áà÷èòå âè ðåçóëüòàòè ñâîãî ñëóæ³ííÿ? — Áóâàþòü òàê³ äçâ³íêè-ïîäÿ-

êè. ßêîñü òåëåôîíóº ìîëîäèé ÷îëîâ³ê ³ç Âàøèíãòîíà: «Äÿêóþ âàì çà ºâàíãåëüñüê³ ï³ñí³. Ó íàñ, ó Âàøèíãòîí³, òàêèõ ïåðåäà÷ íåìàº, à âè ïåðåäàºòå òàê³ ï³ñí³, ÿê³ ñï³âàëà ìîÿ ìàìà...» ²íøèé ìîëîäèé ÷îëîâ³ê ðîçïîâ³â, ùî äðóæèíà ï³øëà â³ä íüîãî ÷åðåç éîãî ïðîáëåìè ç àëêîãîëåì, â³í âòðàòèâ ðîáîòó, áî çà êåðóâàííÿ àâòîìîá³ëåì â íåòâåðåçîìó ñòàí³ â íüîãî çàáðàëè ïðàâà. Ìè ïîñï³ëêóâàëèñÿ õâèëèí 40, â³í ïîïðîñèâ çà íüîãî ïîìîëèòèñÿ. Íå ðàç çóñòð³÷àþ ëþäåé ïîõèëîãî â³êó, ÿêèõ ëèøå ÷àñ â³ä ÷àñó ïðèâîçÿòü äî öåðêâè, ³ âîíè êàæóòü: «ß çà òåáå çàâæäè ìîëþñÿ ³ çà òâî¿õ ä³òåé!» Îñîáëèâèõ âèäèìèõ ðåçóëüòàò³â ìè íå áà÷èìî, àëå ëþäè ïðèõîäÿòü äî öåðêâè, òîìó ùî ìè çàâæäè îãîëîøóºìî ãðàô³ê ñëóæ³íü ó ê³íö³ ðàä³îïåðåäà÷³. — Ó öåðêâ³ äóæå áàãàòî ëþäåé, ïðîòå àêòèâíî ñëóæàòü ò³ëüêè äåÿê³. ßê âè ââàæàºòå, äå ó ëþäèí³ áåðåòüñÿ òàêèé ³ìïóëüñ — ùîá êð³ì â³äâ³äóâàííÿ ç³áðàíü, â³ääàâàòè ùîñü á³ëüøå, çíàéòè ñåáå â ñëóæ³íí³ é âèêîíóâàòè éîãî, ïîãîäèâøèñü íà òðóäíîù³ é æåðòâè. — Ñëîâî Áîæå íàñ çàêëèêຠäî ïðàö³. ß ââàæàþ, ùî êîæåí ó öåðêâ³ ìîæå ùîñü ðîáèòè, ì³ñöÿ ³ ïðàö³ º áàãàòî. Ùîäî ðàä³îïåðåäà÷³ — ìåí³ â æèòò³ ÷àñòî äîâîäèëîñÿ ïî÷èíàòè ùîñü òàêå, ùî ùå í³õòî íå ðîáèâ. Íàïðèêëàä, ó Ñîþç³ íå áóëî áàãàòî ëþäåé, ÿê³ ðåìîíòóâàëè ìóçè÷í³ ³íñòðóìåíòè. Äî ìåíå ¿õàëè ëþäè ç Áðåñòà ³ ç³ Ëüâîâà... Òàê ³ òóò, ÿ ÷îìóñü âèð³øèâ éòè öèì øëÿõîì — âåñòè ðàä³îïåðåäà÷ó, ³ íàâ³òü ìîæó äîïîìàãàòè ³íøèì ó öüîìó. Íàøèì ïîïåðåäíèêàì áóëî íàáàãàòî âàæ÷å öå ðîáèòè, àäæå òîä³ äîâîäèëîñÿ ïðàöþâàòè ç ìàãí³òíîþ ñòð³÷êîþ, ð³çàòè, ñêëåþâàòè... Ñüîãîäí³ âñå â åëåêòðîííîìó ôîðìàò³, âñå íàáàãàòî ïðîñò³øå, ³ ìè ïîâèíí³ öå ðîáèòè. Ùî æ äî ïîøòîâõó — òî â ìåíå îñîáèñòî òàê óñå æèòòÿ áóëî. Ó ìåíå ïî ñóñ³äñòâó æèâ ïðåñâ³òåð, ÿ áóâ ùå ìîëîäèì, ³ â³í ìåíå ïîñò³éíî ñïðÿìîâóâàâ äî ðîáîòè. Îäíîãî ðàçó ñêàçàâ: «Ï³äè â ñóñ³äíº ñåëî, òàì ä³äóñü Ôåä³ð æèâå. Êàæóòü, ùî â³í äóæå õâîðèé. Ïðîâ³äàé éîãî». ß ïðèõîäæó, à ä³äóñü Ôåä³ð êàðòîïëþ êîïຠ³ êàæå ìåí³: «ß íå ìàþ ÷àñó, ïðèéäåø äî ìåíå ââå÷åð³!» ß ïîâåðòàþñÿ ³ êàæó ïðåñâ³òåðó: «Ùå íå âìèðàº!» — «×îãî?» — «Áî êàðòîïëþ êîïàº!» Çðåøòîþ, ìåí³ âàæêî ñêàçàòè, êîëè öåé ïîøòîâõ ç’ÿâèâñÿ, áî ÿ âñå æèòòÿ ùîñü ðîáëþ â öåðêâ³. ² ÿ ëþáëþ öå.


3 ñò. ªÂÀÍÃÅËÈÇÌ

ÙÎ ÇÍÀ×ÈÒÜ ÁÓÒÈ Ì²Ñ²ÎÍÅÐÎÌ? Ïðîäîâæåííÿ, ïî÷àòîê â «Ãîëîñ íà䳿» ¹3, áåðåçåíü. Êîæåí ì³ñ³îíåð ïîâèíåí äîáðå çàñâî¿òè, à çãîäîì éîìó âàðòî áóäå ðîçïîâ³äàòè ³íøèì ïðî öå, ùî õðèñòèÿíñüêà ì³ñ³ÿ – öå äóõîâíèé øëÿõ õðèñòèÿíèíà äî Áîãà. Ñàìå ñëîâî «ì³ñ³ÿ» ó ïåðåêëàä³ íà óêðà¿íñüêó ìîâó îçíà÷ຠ«äîðó÷åííÿ». Òîáòî, âåäó÷è ìîâó ñàìå ïðî õðèñòèÿíñüêó ì³ñ³þ, ìè ìàºìî íà óâàç³ âåëèêå äîðó÷åííÿ Ãîñïîäà íàøîãî ²ñóñà Õðèñòà éòè ó ñâ³ò òà íàâ÷àòè, çáåð³ãàþ÷è âñå çàïîâ³äàíå Ãîñïîäîì, ³ ëèøå ï³ñëÿ öüîãî õðåñòèòè â ³ì’ÿ Îòöÿ, ³ Ñèíà, ³ Ñâÿòîãî Äóõà (äèâ. Ìò.28:19). Òåïåð òðàïëÿþòüñÿ ïîìèëêîâ³ ïîíÿòòÿ ïðî òå, ÿê ëþäè ïðèõîäÿòü äî Õðèñòà. Íàïðèêëàä, í³êîëè íå âàðòî ïåðåêëàäàòè âñå íà Áîãà, äóìàþ÷è, ùî ³í Ñàì çà íàñ óñå çðîáèòü. Äîáðå â³äîìèé õðèñòèÿíñüêèé àôîðèçì: «Áîã íå ìຠíà çåìë³ ³íøèõ ðóê, îêð³ì íàøèõ». ²ç áîãîñëîâñüêîãî áîêó, çâ³ñíî, â³í íå ö³ëêîì âëó÷íèé. Îäíàê, ³ç ïîãëÿäó àñêåòè÷íîãî ïîäâèãó ì³ñ³îíåðà – â³í ìîæå áóòè ïî÷àòêîì óñâ³äîìëåííÿ âëàñíîãî ïðèçíà÷åííÿ. ̳ñ³îíåðñüê³ çóñèëëÿ ìàëè ãàðàíòîâàíèé óñï³õ ëèøå òîä³, êîëè çà ñïðàâó áðàëèñÿ ëþäè, ÿê³ ñòàâèëè ñâîº ñëóæ³ííÿ âèùå âëàñíîãî æèòòÿ. Ïåðø í³æ êîãîñü ïîâ÷àòè ³ ïðîñâ³÷óâàòè ñâ³òëîì Õðèñòîâî¿ ªâàíãå볿, ïîòð³áíî ñàìîìó ñïî÷àòêó íàâ÷èòèñÿ ³ ïðîñâ³òèòèñÿ. ̳ñ³îíåð í³êîëè íå ïîâèíåí çàò³íþâàòè ñîáîþ Õðèñòà, à ëèøå âêàçóâàòè íà Íüîãî, ÷àñòî íàâ³òü íà øêîäó ñâîºìó àâòîðèòåòó. Ñïîãëÿäàþ÷è íà ñòàí ì³ñ³îíåðñòâà â íàø³é êðà¿í³, âàðòî áóëî á ïîäóìàòè ïðî ââåäåííÿ â äóõîâíèõ íàâ÷àëüíèõ çàêëàäàõ ì³ñ³îíåðñòâà ÿê îêðåìîãî ïðåäìåòó. Çðîçóì³ëî, ùî íå âñ³, õòî â³äâ³äóâàòèìå ö³ ëåêö³¿, ñòàíóòü ì³ñ³îíåðàìè, îäíàê, áåçñë³äíî öå íàâ÷àííÿ íå ïðîéäå. Îêð³ì ïðàêòè÷íèõ ïîðàä ì³ñ³îíåðñüêîãî ñëóæ³ííÿ, êîæåí ³ç âèõîâàíö³â äóõîâíèõ øê³ë âè-

ÐÀÄÀ ̲Ѳ¯ 26 áåðåçíÿ ó ïðèì³ùåíí³ îô³ñó ì³ñ³¿ «Ãîëîñ íà䳿» â ì. Ëóöüêó â³äáóëàñÿ ðîçøèðåíà ðàäà ì³ñ³¿. Íà çàñ³äàíí³ áóëè ïðèñóòí³: êåð³âíèöòâî ì³ñ³¿, çàâ³äóþ÷³ â³ää³ëàìè òà â³äïîâ³äàëüí³ çà ðåã³îíè ïðàö³. Ñåðåä îáãîâîðåíèõ ïèòàíü áóëè: ïîòî÷í³ ñïðàâè ì³ñ³îíåð³â, ïëàíè ïîäàëüøî¿ ïðàö³. Òàêîæ áóëî âèçíà÷åíî äàòó ïðîâåäåííÿ ÷åðãîâî¿ ì³ñ³îíåðñüêî¿ êîíôåðåíö³¿, ÿêà â³äáóäåòüñÿ â Îëåêñàíä𳿠(гâíåíñüêà îáëàñòü) ç 18 ïî 20 ëèïíÿ 2012 ð. Íà 13 ëèïíÿ ïðèçíà÷åíî ï³ñò ³ ìîëèòâó çà êîíôåðåíö³þ. Ïðîòÿãîì äíÿ ñòàðø³ ñëóæèòåë³ ìàëè íàãîäó ïîáà÷èòè îäèí îäíîãî, ïîä³ëèòèñÿ óñï³õàìè ³ òðóäíîùàìè, ðàçîì ìîëèòèñÿ ³ ðîçäóìóâàòè íàä Áîæèì Ñëîâîì.

Á˲Ö-²ÍÒÅÐÂ`Þ íåñå áîäàé ðîçóì³ííÿ âàæëèâîñò³ öüîãî ñëóæ³ííÿ. Ïðè êîæí³é ñëóøí³é íàãîä³ ïîòð³áíî íàãîëîøóâàòè ñòóäåíòàì äóõîâíèõ çàêëàä³â, ùî ìè íå ïîâèíí³ çîñåðåäæóâàòèñÿ ò³ëüêè íà ñîá³. Ïðî öå ïîñò³éíî ñë³ä íàãîëîøóâàòè, áî íàâ³òü ñåðåä ñòàðøèõ ñëóæèòåë³â ³íêîëè äîâîäèòüñÿ ÷óòè, ùî «äâåð³ öåðêâè çàâæäè äëÿ âñ³õ â³ä÷èíåí³, à òîìó íåìà ïîòðåáè õîäèòè ïî âóëèöÿõ, ùîá çàòÿãóâàòè ëþäåé ó öåðêâó çà ðóêàâè». Òðåáà çðîçóì³òè é çàñâî¿òè, ùî ì³ñ³îíåðñòâî íå âè÷åðïóºòüñÿ îäíèìè ïðîïîâ³äÿìè òà ñâ³ä÷åííÿìè, à º äóæå áàãàòîãðàííèì ñëóæ³ííÿì. Ùîá áóòè ì³ñ³îíåðîì, íå îáîâ’ÿçêîâî êóäèñü äàëåêî ¿õàòè ³ íå ïîòð³áíî ðîáèòè ùîñü íàäçâè÷àéíå, âàðòî ëèø æèòè ïî â³ð³ é ïðàêòèêóâàòè ëþáîâ Áîæó ñêð³çü: çàâæäè áóòè õðèñòèÿíèíîì íå ëèøå â öåðêâ³, à é óäîìà ³ íà ðîáîò³. Äèâ-

ëÿ÷èñü íà íàñ, ëþäè îö³íþþòü õðèñòèÿíñòâî. ßêùî ïëîäè íàøîãî æèòòÿ íåïðèäàòí³ é íåã³äí³, òî º äâà âèñíîâêè: àáî äåðåâî ïîãàíå, àáî ìè íå º ã³ëëÿì öüîãî äåðåâà, à òîìó ã³ðê³ ïëîäè º ò³ëüêè íàøèìè. Ïë³ä ñâ³ä÷èòü ïðî äåðåâî. Òîìó äóæå âàæëèâî: - çàâæäè ó ïèòàííÿõ â³ðè íå áóòè íàâ’ÿçëèâèì, ïðî Õðèñòà ãîâîðèòè ùèðî, íå ï³äíîñÿ÷èñü íàä ³íøèìè ñâî¿ìè ñóäæåííÿìè. Ó ðàç³, êîëè ùîñü çàïèòóþòü ïðî â³ðó, à âè ÷³òêî¿ â³äïîâ³ä³ íå çíàºòå, òî íå ñë³ä ìóäðóâàòè ÷è âèãàäóâàòè, à êðàùå çàïèòàòè ó òîãî, õòî çíàº, ùîá ñâî¿ìè äîìèñëàìè çàéâèé ðàç íå çàñì³÷óâàòè õðèñòèÿíñüêå â³ðîâ÷åííÿ ³ öèì ñàìèì íå ââîäèòè â îìàíó ³íøèõ ëþäåé; - çàâæäè ìàòè íà óâàç³, ùî ç ò³º¿ ìèò³, ÿê ëþäè ä³çíàþòüñÿ, ùî âè ãîâîðèòå ÿê Éîãî ïîñëàíåöü, óñ³ âàø³ â÷èíêè, ³ äîáð³ ³ ïîãàí³, ðîçö³íþâàòèìóòüñÿ íèìè ÿê â÷èíêè õðèñòèÿíèíà.

ÄÅÑßÒÜ ÂÀÆËÈÂÈÕ ÏÎÐÀÄ ÄËß ÒÈÕ, ÕÒÎ ÁÀÆÀª ÁÓÒÈ Ì²Ñ²ÎÍÅÐÎÌ • 1. Ó÷³òüñÿ ÷óòè é ö³íóâàòè ãîëîñ Áîãà. Öå âàø íàéá³ëüøèé àêòèâ. Âè ÷àñòî ïîòðàïëÿòèìåòå â ñèòóàö³¿, êîëè ëþäñüêî¿ ìóäð³ñò³ áóäå íåäîñòàòíüî. Áóäüòå ïåâí³, ùî âîëÿ Áîæà â òîìó, ùîá âè çàâæäè áóëè ïë³äíèìè. • 2. Âèâ÷àéòå äîñâ³ä óñï³øíèõ ì³ñ³îíåð³â. Ïåðåéìàéòå ¿õíþ ïðàêòèêó ïîøóêó Áîæîãî êåð³âíèöòâà, ÿê âîíè íà ä³ë³ ñòàðàëèñÿ ç Éîãî äîïîìîãîþ äîñÿãíóòè áàãàòüîõ ëþäåé. • 3. Ñïî÷àòêó ñòàíüòå ì³ñ³îíåðîì òàì, äå âè ïåðåáóâàºòå. ²ñóñ êàçàâ ó÷íÿì, ùî âîíè ïî÷íóòü ñâ³ä÷èòè ç ªðóñàëèìà, à ïîò³ì ï³äóòü äàë³. Íàéêðàùå ì³ñöå äëÿ ì³ñ³éíî¿ ïðàö³ – ó âàøèõ ïîâñÿêäåííèõ çóñòð³÷àõ ³ç äðóçÿìè, êîëåãàìè, ÿê³ ùå íå çíàþòü ²ñóñà. ³ä÷óéòå ñèëó ªâàíãå볿 âæå çàðàç, öå çì³öíèòü âàøó â³ðó â ìàéáóòíº! • 4. Çðîçóì³éòå, ó ÷îìó ïîëÿãຠâàøà ðàä³ñòü. ̳ñ³îíåðñòâî – öå íå áåçõìàðí³ äí³. Âè áóäåòå ñòèêàòèñÿ ç³ ñêëàäíèìè ³ ÷àñòî íåáàæàíèìè ñèòóàö³ÿìè. Ó ªâàíãå볿 â³ä Ëóêè, 10, íàïèñàíî, ÿê ²ñóñ ïîñèëàâ Ñâî¿õ ó÷í³â íà ïðàöþ. Êîëè âîíè ïîâåðíóëèñÿ ðàä³ñí³ é çáóäæåí³, òî ²ñóñ ñêàçàâ ¿ì íå ðàä³òè, ùî íå÷èñò³ äóõè ¿ì ï³äêîðÿþòüñÿ, à ðàä³òè òîìó, ùî ¿õí³ ³ìåíà çàïèñàí³ â êíèç³ æèòòÿ. • 5. Îçíàéîìòåñÿ ç³ ñâ³ä÷åííÿìè ñó÷àñíèõ ì³ñ³îíåð³â. Ïî÷åðïí³òü äëÿ ñåáå êîðèñíó ³íôîðìàö³þ â³ä òèõ, õòî òðóäèâñÿ ³ äàë³ òðóäèòüñÿ, íàïðèêëàä, ó Êèòà¿. Ïðî÷èòàéòå êíèãó «Äóõîâí³ ñåêðåòè Õàäñîíà Òåéëîðà». Àâòîðè: Ãîâàðä Òåéëîð ³ Äæåðàëüä³í. • 6. Âèâ÷àéòå êóëüòóðó íàðîäó, äî ÿêîãî âè çáèðàºòåñÿ ¿õàòè. Öå î÷åâèäíî, ùî çíàþ÷è ð³çí³ àñïåêòè éîãî êóëüòóðè, âè ìàòèìåòå á³ëüøå ðîçóì³ííÿ, ÿê äîáðàòèñÿ äî ñåðäåöü ëþäåé. • 7. Ïðî÷èòàéòå êíèãó «Îïåðàö³ÿ «Ñâ³ò». Àâòîð: Ïàòðèê Äæîíñòîí. Äóæå ³íôîðìàòèâíèé ³ êîðèñíèé ïîñ³áíèê äëÿ êîæíîãî ì³ñ³îíåðà, ñïîíóêóº äî ìîëèòâè çà âñ³ êðà¿íè ñâ³òó, ùî âêðàé âàæëèâî äëÿ êîæíîãî, õòî õî÷å çàâîéîâóâàòè äóø³ äëÿ Õðèñòà. Âèéøîâ òèðàæåì ïîíàä 2 ì³ëüéîíè ïðèì³ðíèê³â ð³çíèìè ìîâàìè ñâ³òó! • 8. Çíàéä³òü ñïîñîáè, ÿê àêòèâíî âëèòèñÿ â ñåðåäîâèùå, ó ÿêîìó âè áóäåòó ïðîïîâ³äóâàòè. ßêùî âè ñïîðòñìåí, çíàéä³òü ñïîðòèâíèé êëóá ³ ò.³. ×èì ÷àñò³øå âè êîíòàêòóâàòèìåòå ç ëþäüìè, òèì á³ëüøå âîíè âàì äîâ³ðÿòèìóòü, ³ òèì ëåãøå áóäå ïîä³ëèòèñÿ Áëàãîþ â³ñòêîþ. • 9. Ç’ÿñóéòå, ÷è ïðàöþþòü ïîáëèçó àáî â ñóñ³äí³õ ðåã³îíàõ ³íø³ ì³ñ³îíåðè. ͳõòî íå ïîâèíåí áóòè ñàìîòí³ì íà ì³ñ³îíåðñüêîìó ïîë³! Ò³ ì³ñ³îíåðè çìîæóòü íàäàòè âàì ³íôîðìàö³þ ïðî ñèòóàö³þ ó âàø³é ì³ñöåâîñò³, ùî çá³ëüøèòü åôåêòèâí³ñòü ïðàö³. • 10. Ïîïðîñ³òü äîïîìîãè ó ñâî¿õ äðóç³â: ô³çè÷íî¿, ìîëèòîâíî¿ ÷è ô³íàíñîâî¿. Âèð³ø³òü, ÿê âè òðèìàòèìåòå çâ’ÿçîê ³ç íèìè òà ³íôîðìóâàòèìåòå ¿õ ïðî âñå, ùî â³äáóâàºòüñÿ ó âàøîìó ñëóæ³íí³. Ìîæëèâî, ÷åðåç ñîö³àëüí³ ìåðåæ³, áëîã / ñàéò ³ ò.³. Òàêèì ñïîñîáîì âè íàäèõàòèìåòå ³íøèõ ëþäåé ó âñüîìó ñâ³ò³ ðîáèòè òå æ ñàìå, ùî é âè, – ïîøèðþâàòè Éîãî Öàðñòâî! ̳ñ³îíåð – öå íå ïðîôåñ³ÿ, à ïîêëèêàííÿ. Ìîæíà ñòâîðèòè ì³ñ³îíåðñüê³ êóðñè ÷è íàâ³òü ì³ñ³îíåðñüêèé êîëåäæ, îäíàê ê³íöåâî¿ ö³ë³ íå áóäå äîñÿãíóòî. ͳõòî ç âåëèêèõ õðèñòèÿíñüêèõ ì³ñ³îíåð³â ì³ñ³îíåðñüêèõ êóðñ³â íå çàê³í÷óâàâ, òàê ñàìî ÿê ³ á³ëüø³ñòü ãåí³àëüíèõ ïèñüìåííèê³â íå áóëè ÷ëåíàìè ñï³ëêè ïèñüìåííèê³â. Íå ò³ëüêè òèì, õòî ãîòóºòüñÿ ñòàòè ì³ñ³îíåðîì, ïîòð³áíî ïîÿñíþâàòè âàæëèâ³ñòü ì³ñ³îíåðñüêîãî ñëóæ³ííÿ, à é óñ³ì, õòî ââàæຠñåáå õðèñòèÿíèíîì. ̳ñ³îíåðàìè, òîáòî ïîñëàíöÿìè, ó ïðÿìîìó ðîçóì³íí³ öüîãî ñëîâà, º íå ëèøå âèáðàí³. Óñ³ õðèñòèÿíè – ñ³ëü çåìë³ òà ñâ³òëî äëÿ ñâ³òó, òîìó í³õòî íå ïîâèíåí ñòîÿòè îñòîðîíü öüîãî ñëóæ³ííÿ.

Ïðîïîâ³ä³ ì³ñ³îíåð³â íå áóâàþòü íóäíèìè. ×îìó? Òîìó ùî ¿õíº æèòòÿ — ñïîâíåíå ïðèãîä, âèïðîáóâàíü, òðóäíîù³â ³ Áîæèõ ìèëîñòåé. ×îìó? Áî âîíè íå ñèäÿòü íà ì³ñö³. ¯õí³ ñâÿòà ³ áóäí³ — ö³êàâ³ ³ íàñè÷åí³. Òîìó ìè ïîïðîñèëè ñëóæèòåë³â ì³ñ³¿ «Ãîëîñ íà䳿» çãàäàòè, ÿêà Ïàñõà ó ¿õíüîìó æèòò³ òà ñëóæ³íí³ çàïàì’ÿòàëàñÿ ¿ì íàéá³ëüøå.

ßÊÀ ÏÀÑÕÀ Ó ÂÀØÎÌÓ ÆÈÒÒ² ÒÀ ÑËÓƲÍͲ ÇÀÏÀÌ`ßÒÀËÀÑß ÍÀÉÁ²ËÜØÅ? Ñåðã³é ßðóòà. Öå áóëî íà ïî÷àòêó ìîãî ñëóæ³ííÿ — ó ì. Êàçàí³. ß ïðè¿õàâ íà ì³ñ³îíåðñüêó òî÷êó, ÿêðàç áóëè ïåðåäñâÿòêîâ³ ïðèãîòóâàííÿ. Êîøò³â áàãàòî íå áóëî, òîìó ÿ â³ääàâ ñåñòðàì ê³ëüêà ðóáë³â íà õàð÷³, à ñàì ï³øîâ ñâ³ä÷èòè. Ó ãîëîâ³ áóëè äóìêè, ùî íà Óêðà¿í³ º äîñòàòîê, áàãàò³ ñòîëè, à òóò ëþäè æèâóòü ó íóæä³. ß â³äâ³äàâ óæå ê³ëüêà ñ³ìåé, êîëè ðàïòîì çóñòð³â îäíîãî ÷îëîâ³êà, ç ÿêèì ïîçíàéîìèâñÿ ðàí³øå. ³í ñïåö³àëüíî ìåíå øóêàâ, ùîá ïîæåðòâóâàòè ãðîø³. Íàéö³êàâ³øå, ùî â³í íå çíàâ ì íîâî¿ àäðåñè, íå çíàâ, äå øóêàòè, àëå ïèòàþ÷è â ëþäåé: «Äå òîé õëîïåöü, ùî ïðîïîâ³äóº ªâàíãåë³þ?», ÿêèìîñü ÷óäîì çíàéøîâ ìåíå. Õî÷à ÿ íå õîò³â áðàòè òèõ êîøò³â, òà â³í óñå ïåðåêîíóâàâ, êàæó÷è: «Öå — äëÿ Ãîñïîäà!» ß çíàþ, ùî â³í áóâ ñêåðîâàíèé Áîãîì, ùîá ìè ìîãëè ìàòè ùî ¿ñòè ó ò³ ñâÿòêîâ³ Ïàñõàëüí³ äí³. Ìè ðîç÷óëåíî ñïîæèâàëè òó ¿æó é äÿêóâàëè Ãîñïîäó. Öþ Ïàñõó ÿ íàéá³ëüøå çàïàì’ÿòàâ. Ïåòðî Âèñî÷àíñüêèé. Ìèíóëîãî ðîêó ïåðåä Ïàñõîþ ìè îðãàí³çóâàëè áëàãî÷èííèé ôîðóì. Íà âèñòàâö³-àóêö³îí³ áóëè ðîáîòè (ç ãàïòóâàííÿ, âèøèâàííÿ, æèâîïèñó òîùî), âèêîíàí³ ðóêàìè ä³òåé ³ç ñèðîòèíöÿ. Òàê ³íòåðíàò ì³ã îòðèìàòè êîøòè, îäÿã äëÿ ä³òåé. Çîêðåìà, îäíà ä³â÷èíêà-³íâàë³ä áåç ðóê, ùî äóæå ãàðíî ìàëþº êàðòèíè íîãàìè, çàðîáèëà ìàéæå 1600 ãðí. íà ë³êè. Öå áóâ äóæå õîðîøèé çàõ³ä. Áóëè ïðèñóòí³ áëèçüêî 200 ÷îëîâ³ê — ä³òåé ³ äîðîñëèõ, ñèð³ò, ³íâàë³ä³â. Öå òàêîæ áóëî äëÿ íèõ íàãîäîþ çóñòð³òèñÿ ³ ïîñï³ëêóâàòèñÿ. Ìèõàéëî Ðîìàí. Ìè ìàëè òàêó àêö³þ — ùîïðàâäà âîíà áóëà ð³çäâÿíîþ, à íå ïàñõàëüíîþ — äëÿ ä³òåé-ñèð³ò. Ó öåðêâ³ äëÿ óñ³õ, õòî áàæàâ, ðîçäàëè êàðòîíí³ êîðîáêè, ùîá âîíè íàïîâíèëè ¿õ ñþðïðèçàìè äëÿ ä³òåé. Ëþäè äóæå äîáðå ïîñòàâèëèñÿ äî öüîãî: ìè ç³áðàëè áëèçüêî 150 êîðîáîê (òàì áóëè öóêåðêè, ³ãðàøêè, çóáí³ ù³òêè òîùî), ÿê³ áóëè ðîçäàí³ ï³ä ÷àñ ñâÿòêîâî¿ ïðîãðàìè â ³íòåðíàò³. Äëÿ ä³òåé-ñèð³ò öå áóëî ðàä³ñòþ. Ïàâëî Ñàöü. Íàéá³ëüøå ìåí³ çàïàì’ÿòàëàñü «ìîÿ» Ïàñõà – ì³é «Äåíü íàðîäæåííÿ». ß ïîêàÿâñÿ ñàìå íà Ïàñõó — ó 1989 ðîö³ íà ïàñõàëüíîìó ºâàíãåë³çàö³éíîìó ñëóæ³íí³ â Íîâîâîëèíñüêó. Íà öå ç³áðàííÿ â³ðóþ÷èõ íå ïóñêàëè, âîíî áóëî ñïåö³àëüíî äëÿ ëþäåé, ùå íå íàðîäæåíèõ çãîðè. Óâåñü çàë äîìó ìîëèòâè áóâ çàïîâíåíèé. Öå ñâÿòî ñòàëî äíåì ìîãî âîñêðåñ³ííÿ, íîâîãî íàðîäæåííÿ. Íàéá³ëüø ïàì’ÿòíèé äåíü ó ìîºìó æèòò³. ϳä ÷àñ âèïðîáóâàíü ÿ çàâæäè çãàäóþ öåé ìîìåíò: ÿêùî Áîã íàñò³ëüêè ñèëüíèé, ùî çðîáèâ òàê³ âåëèê³ çì³íè â ìîºìó æèòò³, òî ³í âëàøòóº ³ âñå ðåøòó.


4 ñò.

ÍÀØÅ ÑÒÀÂËÅÍÍß ÄÎ ÌÀÒÅвÀËÜÍÈÕ ÏÎÆÅÐÒ ÔÎÐÌÓª ÍÀØÅ ÑÒÀÂËÅÍÍß ÄÎ ÁÎÃÀ Ïåðøèé çàñòóïíèê ñòàðøîãî ïðåñâ³òåðà öåðêîâ Õª Âîëèí³ Âàñèëü ÏÀËÀÌÀÐ×ÓÊ

Ìè âîëî䳺ìî ìàòåð³àëüíèìè ö³ííîñòÿìè, êîðèñòóºìîñÿ íèìè ³ ìàºìî íèìè ñëóæèòè Áîãîâ³. Ïðî öå áàãàòî ãîâîðèòü Ïèñàííÿ. Ïðèãàäàéìî Çàêõåÿ. Ïåðø í³æ Õðèñòîñ ñêàçàâ, ùî ïðèéøëî ñïàñ³ííÿ äëÿ éîãî äîìó, öåé ÷îëîâ³ê ïîîá³öÿâ, ùî ïîëîâèíó ñâîãî ìàºòêó â³ääàñòü âáîãèì, à âñ³ì, êîãî îáìàíóâ, ïîâåðíå â÷åòâåðî. Õðèñòîñ òàêîæ çâåðíóâ óâàãó íà âäîâó, ÿêà ïîæåðòâóâàëà äâ³ ëåïòè, ùî áóëè äëÿ íå¿ äîñèòü ñóòòºâîþ ñóìîþ. Ìè ÷èòàºìî òàêîæ ïðî òå, ùî ð³çí³ ìàòåð³àëüí³ ö³ííîñò³ áóëè ïîòð³áí³ Ãîñïîäó. Çîêðåìà, ñàìå òàê ñêàçàíî ïðî â³ñëþêà, íà ÿêîìó Ãîñïîäü â’¿æäæàâ ó ªðóñàëèì. Òîáòî íàø³ ìàòåð³àëüí³ ö³ííîñò³ ìîæóòü ñëóæèòè äëÿ ñëàâè Áîæî¿. Ïèñàííÿ ïðÿìèì òåêñòîì çàêëèêຠíàñ ìàòåð³àëüíî ï³äòðèìóâàòè òèõ, õòî ñëóæèòü íàì ñëîâîì. À ùå âîíî çàñòåð³ãຠïðî òå, ùî òàì, äå íàø ñêàðá, áóäå é íàøå ñåðöå. ² ïðî òå, ùî ãðîøîëþáñòâî — öå ãð³õ. ² âñå öå ïîâ’ÿçàíå ç ô³íàíñàìè é ìàòåð³àëüíèì äîñòàòêîì. Á³áë³ÿ ïîêàçóº íàì ð³çí³, íàâ³òü ôàòàëüí³ âèïàäêè, äî ÿêèõ ïðèçâåëî íåïðàâèëüíå êîðèñòóâàííÿ ãðîøèìà òà ìàòåð³àëüíèìè ö³ííîñòÿìè. Þäà, ÿêèé áóâ ëàñèé íà ãðîø³, êðàâ ¿õ ç³ ñêàðáíèö³, à ï³çí³øå çðàäèâ Õðèñòà çà òðèäöÿòü ñð³áíÿê³â. Àíàí³é òà Ñàïô³ðà, ÿê³, çäàâàëîñÿ á, çðîáèëè äîáðó ñïðàâó, ïðèí³ñøè ãðîø³ çà ñâ³é ìàºòîê äî í³ã àïîñòîë³â, âïàëè çàìåðòâî ò³ëüêè òîìó, ùî ï³ä³éøëè äî ö³º¿ ñïðàâè ç ëóêàâñòâîì. Òîìó ÿ ãàäàþ, ùî ïèòàííÿ ìàòåð³àëüíîãî ñëóæ³ííÿ äóæå âàæëèâå äëÿ õðèñòèÿíèíà. ß ïîì³òèâ òàêó çàêîíîì³ðí³ñòü: õðèñòèÿíè çàçâè÷àé ïîçèòèâíî ñïðèéìàþòü óñå, ùî ñêàçàíî â Á³á볿 ùîäî ð³çíèõ äóõîâíèõ ïèòàíü. Òà êîëè ïîñòຠïèòàííÿ ìàòåð³àëüíîãî ñëóæ³ííÿ, îäðàçó æ âèíèêຠïðîòèñòîÿííÿ. Öå æ òå, ùî íàëåæèòü íàì, öå òå, ùî ìè çàðîáèëè, çäîáóëè. Ïðèãàäóþ, îäèí áðàò êàçàâ: «Îò, ÿêáè Áîã ìåí³ äàâ 200 äîëàð³â, ÿ çðîáèâ áè â ö³é ê³ìíàò³ ðåìîíò – ³ òóò ïðîâîäèëè á ç³áðàííÿ». ² ìè äîìîâèëèñÿ éîìó ïðî ðîáîòó, çà ÿêó éîìó ïîîá³öÿëè 500 äîëàð³â. ³í ïî¿õàâ òóäè çàäîâîëåíèì, àëå ïîâåðíóâñÿ äóæå çàñìó÷åíèì. ß ïèòàþ: «Ùî òðàïèëîñÿ? Òîá³ íå çàïëàòèëè òîãî, ùî îá³öÿëè?» — «Òà çàïëàòèëè, íàâ³òü íå 500, à 800 äîëàð³â. Àëå æ ³íø³ ïî ï³âòîðè òèñÿ÷³ çàðîáèëè…» Ëþäè ÷àñòî ãîòîâ³ æåðòâóâàòè òîä³, êîëè íåìຠ÷îãî â³ääàâàòè. Ñêëàäàþòü îá³òíèö³. Êîëè æ â ðóêè ïîòðàïëÿþòü ãðîø³, ùîñü çì³íþº ëþäåé, äåñü çíèêຠ¿õíº áàæàííÿ âèêîíóâàòè òå, ùî ïîîá³öÿëè Áîãîâ³. ×îìó òàê ñòàºòüñÿ? Çàçâè÷àé òîìó, ùî ëþäè ââàæàþòü ñâî¿ ìàòåð³àëüí³ ö³ííîñò³ ÷èìñü «íå äóõîâíèì», íåâàæëèâèì äëÿ Áîãà. ×åðåç òå äóæå àêòóàëüíî â öåðêâàõ ó÷èòè ëþäåé ïðàâèëüíî ðîçïîðÿäæàòèñÿ ñâî¿ìè ìàòåð³àëüíèìè ö³ííîñòÿìè. Ïèòàííÿ ïîæåðòâ ð³äêî ñòàâëÿòü ó íàøèõ öåðêâàõ. Ïðîïîâ³äíèêè àáî ïîáîþþòüñÿ,

ùî ¿õ ââàæàòèìóòü íå äóõîâíèìè, àáî æ äóìàþòü, ùî öå íåïîòð³áíî. Àëå æ ó öåðêâè º áåçë³÷ ìàòåð³àëüíèõ ïîòðåá. Ïîòð³áíî áóäóâàòè é óòðèìóâàòè äîìè ìîëèòâè, ïîòð³áíî äîïîìàãàòè ëþäÿì, ïîòð³áíî â³äêðèâàòè íîâ³ öåðêâè òà ñëóæ³ííÿ. ² êîëè ïî÷èíàºø ïîðóøóâàòè ïèòàííÿ ìàòåð³àëüíèõ ïîæåðòâóâàíü, òî âèíèêàþòü íàð³êàííÿ, ÿê³ ìåí³ äîâåëîñÿ ïî÷óòè â³ä îäí³º¿ ñåñòðè: «Ñê³ëüêè âàì òðåáà òèõ ãðîøåé? Âàì ò³ëüêè ãðîø³, ãðîø³ é ãðîø³…» ² öå ïðè òîìó, ùî ñàìà âîíà íå áåðå ó÷àñò³ â ñëóæ³íí³, í³êîìó íå ïðîïîâ³äóº, íå ñâ³ä÷èòü, à ò³ëüêè äáຠïðî òå, ùî é äå ïðîäàòè, ÿê áè ç³áðàòè ïîá³ëüøå. Ïèñàííÿ, ³ íå ëèøå Ñòàðèé Çàïîâ³ò, ÿê ìè çâèêëè äóìàòè, à é Íîâèé, íà ÿêèé ÿ áóäó îïèðàòèñÿ, ÷³òêî é êîíêðåòíî ãîâîðèòü, ùî ìè ìàºìî æåðòâóâàòè ³ ñâî¿ì ìàòåð³àëüíèì äîñòàòêîì ñëóæèòè Áîãîâ³ òà ëþäÿì. Öå ïë³ä ó æèòò³ õðèñòèÿíèíà. Àïîñòîë Ïàâëî ðàäèòü Òèòó: «Çàêîííèêà Çèíó òà Àïîëëîñà âèøëè êâàïëèâî âïåðåä, ùîá äëÿ íèõ íå çàáðàêëî í³÷îãî. Íåõàé æå íàâ÷àþòüñÿ é íàø³ äáàòè ïðî äîáð³ ä³ëà ïðè êîíå÷íèõ ïîòðåáàõ, ùîá áåçïë³äí³ âîíè íå áóëè» (Òèò. 3:13-14). «² çíàºòå é âè, ôèëèï’ÿíè, ùî íà ïî÷àòêó áëàãîâ³ñòÿ, êîëè ÿ ç Ìàêåäîí³¿ âèéøîâ, íå ïðèëó÷èëàñü áóëà æàäíà Öåðêâà äî ñïðàâè äàâàííÿ é ïðèéìàííÿ äëÿ ìåíå, ñàì³ ò³ëüêè âè, ùî ³ ðàç, ³ âäðóãå ìåí³ íà ïîòðåáè ìî¿ ïîñèëàëè é äî Ñîëóíÿ. Êàæó öå íå òîìó, ùîá øóêàâ ÿ äàâàííÿ, ÿ øóêàþ ïëîäó, ùî ïðèìíîæóºòüñÿ íà ð³÷ âàøó» (Ôèë. 4:15-17). Ó ïèòàííÿõ íàøîãî ìàòåð³àëüíîãî ñëóæ³ííÿ, ÿê ³ â ³íøèõ, 䳺 çàêîí ñ³ÿííÿ òà æíèâ: «À õòî ñëîâà íàâ÷àºòüñÿ, íåõàé ä³ëèòüñÿ âñÿêèì äîáðîì ³ç íàâ÷àþ÷èì. Íå îáìàíþéòåñÿ, Áîã îñì³ÿíèé áóòè íå ìîæå. Áî ùî ò³ëüêè ëþäèíà ïîñ³º, òå ñàìå é ïîæíå!» (Ãàë. 6:6-7). Ìè çâèêëè çàñòîñîâóâàòè öåé óðèâîê äî ð³çíèõ àñïåêò³â æèòòÿ, áî é ä³éñíî, ÿê æèâåø íèí³, òàêèì áóäå é çàâòðà, ÿêèé âèá³ð ðîáèø, òàêèìè áóäóòü ³ íàñë³äêè. Àëå ïåðåäóñ³ì òóò éäåòüñÿ ïðî ïîæåðòâóâàííÿ. Íèí³ º ö³ëå â÷åííÿ, ùî ÿê äàñè Áîãîâ³ ñîòíþ, òî ³í ïîâåðíå òîá³ òèñÿ÷ó. Íå ðàç ìåí³ äîâîäèëîñÿ ÷óòè: «ß æ äàâàâ Áîãîâ³, à ÷îìó â ìåíå âòðàòè?» Àëå Ïèñàííÿ íå îá³öÿº íàì áëàãîäåíñòâà íà çåìë³. Âîíî çàêëèêຠíàñ çáèðàòè íåâ’ÿíó÷³ ñêàðáè íà íåáåñàõ ³ ÷åêàòè íàãîðîäè â íåá³. Òàì ìè ïîæíåìî âñå, ùî ïîñ³ÿëè òóò, íà çåìë³. Àëå íàì, ëþäÿì, äóæå âàæêî î÷³êóâàòè

òîãî, ³ ìè ââàæàºìî çà êðàùå îòðèìàòè âæå òóò, íà çåìë³, âñå, ùî íàì íàëåæèòü. Íàøå ñòàâëåííÿ äî ìàòåð³àëüíèõ ïîæåðòâóâàíü ôîðìóº íàø³ âçàºìîñòîñóíêè ç Áîãîì. «Õòî â³ðíèé â íàéìåíøîìó, ³ â âåëèêîìó â³ðíèé; ³ õòî íåñïðàâåäëèâèé â íàéìåíøîìó, ³ â âåëèêîìó íåñïðàâåäëèâèé. Îòîæ, êîëè â íåñïðàâåäëèâ³ì áàãàòñòâ³ âè íå áóëè â³ðí³, õòî âàì ïðàâäèâå äîâ³ðèòü? ² êîëè âè â ÷óæîìó íå áóëè â³ðí³, õòî âàøå âàì äàñòü? Æîäåí ðàá íå ìîæå ñëóæèòü äâîì ïàíàì, áî àáî îäíîãî çíåíàâèäèòü, à äðóãîãî áóäå ëþáèòè, àáî áóäå òðèìàòèñü îäíîãî, à äðóãîãî çíåõòóº. Íå ìîæåòå Áîãîâ³ é ìàìîí³ ñëóæèòè!» (Ëê.16:10-13). ß ÷óâ äóìêó ïðî òå, ùî íåñïðàâåäëèâå áàãàòñòâî — öå òå, ùî òè îòðèìàâ íå÷åñíèì øëÿõîì. Ñàìå öèì òðåáà ä³ëèòèñÿ ç Áîãîì. Àëå öå íå òàê. Óñ³ çåìí³ áàãàòñòâà ç ïîãëÿäó íåáà º íåñïðàâåäëèâèìè. ² òîìó, êîëè Áîã äຠòîá³ ùîñü, òè ìóñèø íàâ÷èòèñÿ ñëóæèòè öèì Áîãîâ³ é ëþäÿì. Ïàì’ÿòàþ, êîëèñü áðàò Ôåäîðîâ ñêàçàâ: «Âè ãàäàºòå, ùî ëåãêî æåðòâóâàòè, êîëè â òåáå º ì³ëüéîíè?» Öå íå òàê. Ëåãêî áóòè â³ðíèì Áîãîâ³ ó âåëèêîìó, êîëè òè áóâ â³ðíèì Éîìó â ìàëîìó.

ëåæèòü íå íàì, à Áîãîâ³. ² êîëè ëþäèíà öå ðîçó쳺, òî âîíà ïî³íøîìó ñòàâèòüñÿ äî òîãî, ùî ìàº. Âîíà ïåðåñòຠäóìàòè ëèøå ïðî ñåáå. Ó ïðèò÷³ ïðî áàãà÷à, ÿêèé ìàâ áàãàòî ïëàí³â ùîäî ñâîãî áàãàòñòâà, Áîã ñêàçàâ: «Íåðîçóìíèé, íî÷³ ö³º¿ îñü äóøó òâîþ çàæàäàþòü â³ä òåáå, ³ êîìó ïîçîñòàíåòüñÿ òå, ùî òè áóâ íàãîòîâèâ?» Òàê áóâຠ³ ç òèì, õòî çáèðຠäëÿ ñåáå, òà íå áàãàò³º â Áîãà» (Ëê. 12:20-21).

Äëÿ òîãî, ùîá ìàòè çìîãó ñëóæèòè Áîãîâ³ ìàòåð³àëüíèìè ö³ííîñòÿìè, ìè ïîâèíí³ ïðàöþâàòè. «À ìè âàì íàêàçóºìî, áðàòòÿ, ²ì'ÿì Ãîñïîäà ²ñóñà Õðèñòà, ùîá âè öóðàëèñÿ êîæíîãî áðàòà, ùî æèâå ïî-ëåäà÷îìó, à íå çà ïåðåäàííÿì, ÿêå ïðèéíÿëè âè â³ä íàñ… Áî ìè ÷óºìî, ùî äåõòî ì³æ âàìè æèâóòü ïî-ëåäà÷îìó, í³÷îãî íå ðîáëÿòü, à ò³ëüêè âäàþòü, í³áè ðîáëÿòü. Òàêèì ìè íàêàçóºìî òà áëàãàºìî Ãîñïîäîì íàøèì ²ñóñîì Õðèñòîì, ùîá ìîâ÷êè âîíè ïðàöþâàëè òà âëàñíèé õë³á ¿ëè. À âè, áðàòòÿ, íå âòîìëþéòåñÿ, êîëè ÷èíèòå äîáðå…» (2Ñîë.3:6, 11-13). Ó öåðêâàõ çàâæäè º òàê³ ëþäè, ÿê³ ÷åêàþòü, ùî ¿ì õòîñü áóäå äîïîìàãàòè. ² öå íå ³íâàë³äè, íå ñèðîòè, íå õâîð³ ÷è ë³òí³ ëþäè. ¯õ í³êîëè íå áóäå òàì, äå òðåáà ùîñü êîìóñü äîïîìîãòè. Âîíè ÷åêàþòü, ùî ïðèéäóòü ¿ì íà äîïîìîãó, ³ ùå é çâèíóâàòÿòü âàñ ó òîìó, ùî âè çàìàëî ¿ì äîïîìàãàºòå. Òîìó ïîòð³áíî ïðàâèëüíî íàñòàâëÿòè õðèñòèÿí, ùîá âîíè áóëè ãîòîâ³ ñëóæèòè ³íøèì, à íå ÷åêàòè òîãî, ùî ñëóæèòèìóòü ¿ì. Òîìó õðèñòèÿíè ìàþòü íå áóòè ëåäà÷èìè, à ïðàöþâàòè, ùîá çàáåçïå÷èòè ñâî¿ ïîòðåáè é ìàòè çìîãó äàòè ³íøîìó.

Ìè ìàºìî ïðèñâÿ÷óâàòè Áîãîâ³ íå ëèøå ïåâí³ äóõîâí³ àñïåêòè æèòòÿ, íå ëèøå ñâî¿ ãðîø³, à é ñâî¿ äîì³âêè. Íå ðàç ó Ïèñàíí³ çâó÷àòü çàêëèêè äî õðèñòèÿí, ùîá âîíè áóëè ãîñòèííèìè. Ìè âñ³ çíàºìî ïðî öå, àëå íå çàâæäè ÷èíèìî òàê. Ïàì’ÿòàþ, îäíîãî ðàçó âçèìêó âíî÷³ ó äâåð³ ìîãî äîìó ïîñòóêàâ ÷îëîâ³ê. Êîëè ÿ â³ä÷èíèâ, â³í çàïèòàâ: «Òè â³ðóþ÷èé ³ ïðåñâ³òåð öåðêâè?» ß â³äïîâ³â, ùî òàê. Òîä³ â³í ðîçïîâ³â, ùî äåñü çà äâà ê³ëîìåòðè â³ä ìîãî äîìó â íüîãî çëàìàëàñÿ ìàøèíà ³ òàì çàëèøèëèñÿ ìàëåíüê³ ä³òè ç äðóæèíîþ, à íà äâîð³ 28 ãðàäóñ³â ìîðîçó, ³ ïîïðîñèâ äîïîìîãòè. Ïåðø í³æ ïîòðàïèòè äî ìåíå, â³í çàéøîâ ùå â ï’ÿòü õàò. ² âèÿâèëîñÿ, ùî ò³ëüêè äî äâîõ íåâ³ðóþ÷èõ ñ³ìåé ïîòðàïèâ. Ðåøòà áóëè â³ðóþ÷³, ³ âñ³ íàïðàâèëè éîãî äî ìåíå.

Ùå îäèí äóæå âàæëèâèé ìîìåíò. Ìè ìóñèìî â æèòò³ íàâ÷èòèñÿ âèòðà÷àòè ìåíøå, í³æ çàðîáëÿòè. Ó íàñ º áàãàòî áàæàíü, ³ ëþäè ãîòîâ³ âë³çòè â áîðãè, ùîá çä³éñíèòè ¿õ. Öå íå ñòîñóºòüñÿ ÷îãîñü æèòòºâî íåîáõ³äíîãî. Òàê³ ëþäè âèïðàâäîâóþòü ñåáå: «Òî æ íàïèñàíî: «ßêùî äàâ ùîñü êîìó, òî íàçàä íå âèìàãàé». ² áóâàº, ïîçè÷èâ íà äâà òèæí³, à â³ääຠäâà ðîêè, ³ òî âèðâàòè íå ìîæíà. Öå ñïðè÷èíþº ñóïåðå÷êè é íàâ³òü ñâàðêè ì³æ ëþäüìè. Àëå Ïèñàííÿ êàæå òàêîæ: «Íå áóäüòå âèíí³ í³êîìó í³÷îãî, êð³ì òîãî, ùîá ëþáèòè îäèí îäíîãî» (Ðèì. 13:8). Óñå, ùî ìè ìàºìî, â³ä Áîãà, ³ òîìó ìè ïîâèíí³ ïîñâÿ÷óâàòè Áîãîâ³ âñå. Áî öå íà-

Ìè ïîâèíí³ ñåáå ³ âñå, ùî ìàºìî, ïîñâÿòèòè Áîãîâ³. Äóæå ÷àñòî, êîëè ìè ùîñü âòðà÷àºìî, íàì çäàºòüñÿ, ùî ìè ãîòîâ³ áóëè á öå ïîæåðòâóâàòè Áîãîâ³. Àëå êîëè º ùîñü ó íàñ, òîä³ äóæå ïèëüíî ðàõóºìî: «À ìîæå, òî òðîõè çàáàãàòî…» Ïðèãàäóþ, ï³ñëÿ îäí³º¿ ç êîíôåðåíö³é îäèí áðàò ðîçïîâ³äàâ, ùî ï³ä ÷àñ ïðîïîâ³ä³ ïðî ïîæåðòâóâàííÿ áóâ ãîòîâèé â³ääàòè òå, ùî ïåðøå ïîòðàïèòü â ðóêó â êèøåí³. Òà êîëè ñòàëè æåðòâóâàòè ³ â³í ä³ñòàâ ç êèøåí³ 25 ðóáë³â, òî â³ä÷óâ, ùî öå çàáàãàòî, ïîò³ì ä³ñòàâ äåñÿòêó — ³ öå òàêîæ çäàëîñÿ äîñèòü âåëèêîþ ñóìîþ. Çðåøòîþ â³ääàâ òðîÿ÷êó. Áóëè åìîö³¿, àëå íå áóëî äóõîâíî¿ îñíîâè, íå áóëî ðîçóì³ííÿ, ùî ìè ³ âñå íàøå æèòòÿ Áîæ³.

ßê ÿ âæå çàçíà÷èâ, âñå, ùî ìè ìàºìî â æèòò³, â³ä Áîãà. ² òîìó íàì òðåáà çàâæäè äîâ³ðÿòè Áîãîâ³ é ïàì’ÿòàòè, ùî ³í í³êîëè íàñ íå çàëèøèòü. Àëå ÿêùî ó ñâîºìó æèòò³ ìè ëèøå íàö³ëåí³ íà òå, ùîá çáàãà÷óâàòèñÿ, òî ìè âïàäàºìî ó ãð³õ. Ãðîøîëþáñòâî — öå ïðîòèñòîÿííÿ Áîãîâ³, áî, ÿê ÿ ïðîöèòóâàâ âèùå, í³õòî äâîì ïàíàì ñëóæèòè íå ìîæå. Íàøå ñåðöå º òàì, äå íàø ñêàðá. À ùå Ïèñàííÿ êàæå: «Âåëèêèé æå çèñê òî áëàãî÷åñòÿ ³ç çàäîâîëåííÿì, áî ìè íå ïðèíåñëè ó ñâ³ò í³÷îãî, í³÷îãî íå ìîæåìî é âèíåñòè. ² ÿê ìàºìî ïîæèâó é îäÿã, òî çàäîâîëåí³ áóäüìî ç òîãî. À ò³, õòî õî÷å áàãàò³òè, óïàäàþòü â ñïîêóñè… Áî êîð³íü óñüîãî ëèõîãî — òî ãðîøîëþáñòâî, ÿêîìó â³ääàâøèñü, äåõòî â³äáèëèñü â³ä â³ðè é ïîêëàëè íà ñåáå âåëèê³ ñòðàæäàííÿ. Àëå òè, î Áîæà ëþäèíî, óò³êàé â³ä òàêîãî, à æåíèñÿ çà ïðàâäîþ, áëàãî÷åñòÿì, â³ðîþ, ëþáîâ'þ, òåðïåëèâ³ñòþ, ëàã³äí³ñòþ!» Íåùîäàâíî ó íàñ áóâ ìàðàôîí, ó õîä³ ÿêîãî çáèðàëè êîøòè äëÿ ä³òåé-ñèð³ò òà ³íøèõ

îáåçäîëåíèõ ä³òåé. ² ìè ìàëè çìîãó äîïîìîãòè òàêèì ñ³ì’ÿì ïðèäáàòè ïîáóòîâó òåõí³êó. ß çàòåëåôîíóâàâ îäí³é âäîâ³, ó ÿêî¿ ð³ê òîìó ïîìåð ÷îëîâ³ê, ³ âîíà ñàìà âèõîâóâàëà øåñòåðî ä³òåé, é çàïèòàâ: «Ùî âàì ïîòð³áíî?» Âîíà â³äïîâ³ëà: «Ó ìåíå âñå º. Äîïîìîæ³òü òîìó, õòî ïîòðåáóº öüîãî á³ëüøå». ß í³÷îãî íå â³äïîâ³â ö³é ëþäèí³, àëå íà ìî¿ î÷³ íàâåðíóëèñÿ ñëüîçè, áî ìàëî òåïåð òàêèõ ëþäåé, ÿê³ âì³þòü áóòè çàäîâîëåí³ òèì, ùî ìàþòü. Ñê³ëüêè æ ìè ìàºìî æåðòâóâàòè Áîãîâ³? Öå ïèòàííÿ ÷àñòî âèíèêຠâ õðèñòèÿí. Îäí³ êàæóòü ïðî äåñÿòèíó. ²íø³ ñòâåðäæóþòü, ùî öå íå íîâîçàâ³òíå ïîíÿòòÿ. Àëå îñü ùî êàæå ïðî öå Íîâèé Çàïîâ³ò: «Îòîæ, ÿ íàäóìàâñÿ, ùî òðåáà âáëàãàòè áðàò³â, ùîá ï³øëè ïåðøå äî âàñ òà ïðèãîòóâàëè çàçäàëåã³äü îãîëîøåíèé âàø ùåäðèé äàð, ùîá áóâ â³í ïðèãîòîâàíèé, ÿê ùåäðèé äàð, à íå ð³÷ ïðèìóñîâà. À äî öüîãî êàæó: Õòî ñêóïî ñ³º, òîé ñêóïî é æàòèìå, à õòî ñ³º ùåäðî, òîé ùåäðî é æàòèìå! Íåõàé êîæåí äàº, ÿê ñåðöå éîìó ïðèçâîëÿº, íå â ñìóòêó é íå ç ïðèìóñó, áî Áîã ëþáèòü òîãî, õòî ç ðàä³ñòþ äàº!» (2 Êîð. 9:5-7). ²íîä³ íàì áóâຠòàê âàæêî â³ä³ðâàòè â³ä ñåðöÿ, ùî õî÷ áåðè ç ñåðöåì âèðèâàé. Àëå ÿ çíàþ é áàãàòî ëþäåé, ÿê³ æåðòâóâàëè ùåäðî, á³ëüøå, í³æ äåñÿòèíó ÷è ³íøó âñòàíîâëåíó ñóìó, ³ íå çá³äí³ëè, à çáàãàò³ëè, ïåðåäóñ³ì çáàãàò³ëè â Áîãîâ³. ßêùî ìè âñå ðîáèòèìåìî ÿê äëÿ Áîãà, Áîã áóäå ç íàìè. Ïèñàííÿ çàêëèêàº: «² âñå, ùî ò³ëüêè ðîáèòå ñëîâîì ÷è ä³ëîì, óñå ðîá³òü ó ²ì'ÿ Ãîñïîäà ²ñóñà, äÿêóþ÷è ÷åðåç Íüîãî Áîãîâ³ é Îòöåâ³» (Êîë. 3:17). ² ùå îäèí äóæå âàæëèâèé ìîìåíò. Ó òîìó æ Ïîñëàíí³ äî êîëîñèí àïîñòîë Ïàâëî óòî÷íþº: «² âñå, ùî ò³ëüêè ÷èíèòå, ðîá³òü â³ä äóø³, íåìîâ Ãîñïîäåâ³, à íå ëþäÿì!» (Êîë. 3:23). Ñê³ëüêè ðàç³â áóâຠòàê: ëþäèíà ãîòîâà ïîæåðòâóâàòè, àëå êàæå: «Ò³ëüêè òè ðîçêàæè ìåí³, êóäè ö³ ãðîø³ âêëàäåø. À ÿêùî í³, òî ÿ íàçàä çàáåðó!» Íà öå ÿ â³äïîâ³äàþ: «Ïîêè òè òðèìàºø ö³ ãðîø³ â ðóö³, âîíè íàëåæàòü òîá³. Õî÷à, ÿêùî ÷åñíî, òî âîíè íå òâî¿ ç òîãî ÷àñó, êîëè òè âèð³øèâ ¿õ â³ääàòè. Àëå êîëè òè â³ääàâ ¿õ, òî íàçàä çàáèðàºø óæå íå â³ä ìåíå, à â³ä Íüîãî. À ç Áîãîì ñóäèòèñÿ ñòðàøíî». Ìè íå äàºìî äëÿ ²âàíà, Ïåòðà ÷è êîãîñü ³íøîãî. Íàâ³òü ÿêùî ìè áëàãîñëîâëÿºìî ÿêóñü ïåâíó ëþäèíó, ìè ðîáèìî öå ÿê äëÿ Áîãà. Çà òå, ÿê âèêîðèñòàí³ ò³ êîøòè, áóäóòü â³äïîâ³äàòè ïåðåä Áîãîì ³íø³, ò³, êîìó äîâ³ðåíî íèìè ðîçïîðÿäæàòèñÿ. À ìè ïîâèíí³ ïîñò³éíî æåðòâóâàòè ïåðåäóñ³ì ó öåðêâó, ùîá ðîçâèâàëîñÿ é øèðèëîñÿ Áîæå ä³ëî. ² äî öüîãî ìè ìàºìî ïðèâ÷àòè ñâî¿õ ä³òåé ³ç ñàìîãî äèòèíñòâà. Íàø³ ä³òè íå âì³þòü ö³íóâàòè ìàòåð³àëüíå. Ìè ìàºìî ¿õ íàâ÷èòè öüîìó. Âîíè íå çíàþòü, ÿê ïðàâèëüíî ðîçïîðÿäæàòèñÿ ãðîøèìà òà ³íøèìè ìàòåð³àëüíèìè ö³ííîñòÿìè, ³ íà íàñ ëåæèòü îáîâ’ÿçîê íàâ÷èòè ¿õ öüîìó. Òîìó íàâ÷àéìîñÿ ñàì³ ïðàâèëüíî ðîçïîðÿäæàòèñÿ òèì, ùî íàì äàâ Áîã, ³ â÷³ìî öüîìó ñâî¿õ ä³òåé. Öå äóæå âàæëèâî. Íå ââàæàéìî öå íå äóõîâíèì. Ñëóæ³ìî Áîãîâ³ âñ³ì, ùî ìè ìàºìî.


5 ñò.

ÕÂÀËÈÒÈ ËÞÄÅÉ - ÖÅ ØʲÄËÈÂÎ ×È ÊÎÐÈÑÍÎ? Ñï³ëêóâàëàñÿ ²ðèíà ÍÀÓÌÅÖÜ – Âè ãîâîðèëè ïðî ïîõâàëó ÿê ïðî îäèí ³ç ôàêòîð³â ñïîíóêàííÿ ëþäèíè äî êðàùî¿ ðîáîòè. Çàðàç ó áàãàòüîõ ëþäåé «ïîõâàëà» – ïåðåêðó÷åíå ïîíÿòòÿ, õî÷à ïðî ïîõâàëó ãîâîðèâ ñàì àï. Ïàâëî: «ßê ïðàâäà Õðèñòîâà â ìåí³, òàê îöÿ ïîõâàëà íå çàìîâ÷åíà áóäå ïðî ìåíå â êðà¿íàõ Àõà¿», «âåëèêà ìåí³ ïîõâàëà ç âàñ» (1 Êîð. 11:10). «À ç íèì ðàçîì ïîñëàëè ìè áðàòà, ÿêîãî ïî âñ³õ öåðêâàõ õâàëÿòü çà ªâàíãåë³þ». Ñêàæ³òü, à ùî âè îñîáèñòî âêëàäàºòå ó ïîíÿòòÿ «ïîõâàëà»? – Äóìàþ, íàéá³ëüø òî÷íî ïîíÿòòÿ «ïîõâàëà» ìîæíà âèçíà÷èòè ÿê åìîö³éíî-ïîçèòèâíó îö³íêó ëþäèíè. ßêùî ëþäèíà âèêîíóº ÿêåñü ñëóæ³ííÿ â öåðêâ³ ÷è òî ðîáîòó, äîðó÷åííÿ, òî íîðìàëüíî ³ ïðàâèëüíî, êîëè ¿é äàäóòü ïîçèòèâíó îö³íêó ï³ñëÿ çàê³í÷åííÿ ö³º¿ ñïðàâè. г÷ ó ò³ì, ùî ìè íàñò³ëüêè çâèêëè äî íåãàòèâíîãî ñïðèéíÿòòÿ öüîãî ñëîâà, ùî âîíî â íàñ àñîö³þºòüñÿ ³ç ãîðä³ñòþ, æèòòºâîþ ïèõîþ. Çàçâè÷àé, êîëè õòîñü ãàðíî ïðîïîâ³äóº, ³íø³ êàæóòü: «Áðàòå, òè ñêàçàâ òàêó ãàðíó ïðîïîâ³äü». «Î, òàê, ³ äèÿâîë öå çíົ, – ëóíຠó â³äïîâ³äü. Òîæ ëþäè óíèêàþòü òàêî¿ ïîçèòèâíî¿ îö³íêè. Àëå Áîã íàñ ñòâîðèâ ç ïåâíèìè åìîö³éíèìè ïîòðåáàìè, ³ ïîòðåáà â ïîçèòèâí³é îö³íö³ º â êîæíî¿ ëþäèíè. ßêùî ëþäèíà íå áóäå ¿¿ îòðèìóâàòè â öåðêâ³, ñåðåä â³ðóþ÷îãî êîëåêòèâó, ñåðåä áàòüê³â, ñåðåä ñëóæèòåë³â öåðêâè, òî âîíà áóäå ³òè òóäè, äå çìîæå îòðèìàòè öþ ïîçèòèâíó îö³íêó. Ïîõâàëà – öå ñèëüíèé ìîòèâóþ÷èé ôàêòîð ó æèòò³ ëþäèíè. – À ÿê ïîÿñíèòè òå, ùî äåÿê³ ëþäè ïðèíöèïîâî â³äìîâëÿþòüñÿ õâàëèòè ñâî¿õ ï³äëåãëèõ, ïîñèëàþ÷èñü íà òå, ùî â³ä ïîõâàëè ëþäèíà ìîæå çàãîðäèòèñÿ? – Íàø³ áðàòè-ïîëÿêè ÷àñòåíüêî êàæóòü: «Ùî çàíàäòî – òî íå çäðàâî». ßêùî ëþäèí³ ãîâîðèòè áàãàòî óëåñëèâèõ ñë³â, òî âîíà ìîæå çàõâîð³òè, ÿê-òî êàæóòü, íà ç³ðêîâó õâîðîáó. Äóìàòèìå, ìîâëÿâ, îñü ÿ âæå ñò³ëüêè äîñÿãíóâ â æèòò³, ñò³ëüêè âì³þ. Íàïðàâäó, öå ïåðø³ îçíàêè íàäì³ðíî¿ ïîõâàëè, ÿêà ìîæå ïðèçâåñòè äî òîãî, ùî ëþäèíà ï³ääàñòüñÿ ñïîêóñ³ é ñòàíå óðàæåíîþ ãð³õîì ãîðäèí³ ÷è ïèõè æèòòºâî¿. Òà íàâ³òü ïîïðè öå, ïàì’ÿòàéìî, ÿêùî é ëþäè ïîòðàïëÿþòü â ÄÒÏ — öå çîâñ³ì íå îçíà÷àº, ùî óñ³ì ïîòð³áíî â³äìîâëÿòèñÿ â³ä âèêîðèñòàííÿ àâòîìîá³ëÿ. ßêùî õòîñü âèêîðèñòîâóº í³æ íå çà ïðèçíà÷åííÿì, òî öå íå çíà÷èòü, ùî ìè ìàºìî â³äìîâèòèñÿ â³ä íüîãî. – Äðóãèé á³ê ìåäàë³ – äåÿê³ õâàëÿòü ³íøèõ íàâ³òü òîä³, êîëè

²ÍÒÅÐÂ`Þ Ïîõâàëà – öå ñòèìóë ÷è çóïèíêà? ×è âàðòî õâàëèòè ëþäåé òà ÷èì ìîòèâóþòüñÿ ëþäè, ÿêèõ íå õâàëÿòü? ñàìå íà ö³ çàïèòàííÿ ìè îòðèìàëè â³äïîâ³äü ó ñï³ëêóâàíí³ ³ç âèêëàäà÷åì õðèñòèÿíñüêîãî êîíñóëüòóâàííÿ – ³òà볺ì Ãóðîþ. ³òàë³é Îëåêñ³éîâè÷ – êåð³âíèê ìîëîä³ îá`ºäíàííÿ ÖÕª Ñóìùèíè òà âèêëàäà÷ ïîíàä 15 á³áë³éíèõ íàâ÷àëüíèõ çàêëàä³â Óêðà¿íè. Ó õîä³ íàâ÷àëüíîãî êóðñó â³í ðîçãëÿäຠïîâåä³íêó ëþäèíè ç òî÷êè çîðó ïñèõîëî㳿 òà, îïèðàþ÷èñü íà Á³áë³þ, äຠïîðàäè ùîäî ïîêðàùåííÿ õàðàêòåðó òà íàëàãîäæåííÿ óñï³øíèõ ñòîñóíê³â ç ³íøèìè. íåìຠçà ùî õâàëèòè? Öå âæå íå ïîøàíà, à ëèöåì³ðñòâî, ÷è íå òàê? – ²íêîëè – òàê, ³íêîëè – ³íàêøå. Òðåáà ðîçð³çíÿòè. ßêùî âè õâàëèòå ëþäèíó òîä³, êîëè íåìຠäîñòàòíüî¿ ïðè÷èíè – öå âæå óëåñëèâ³ñòü. ßêùî âè õî÷åòå äàòè ëþäèí³ òå, ùî íàçèâàºòüñÿ êðåäèòîì äîâ³ðè – öå çîâñ³ì ³íøèé ìîòèâ. Ãàäàþ, ìîëîä³æíèì êåð³âíèêàì âàðòî áóëî á äî öüîãî ïðèñëóõàòèñÿ. Òðåáà íàäàâàòè ìîëîä³ öåé êðåäèò äîâ³ðè, äîðó÷àòè ¿ì ÿê³ñü âàæëèâ³ ñïðàâè. Áà, íàâ³òü ÿêùî âè áà÷èòå, ùî ìîëîäà ëþäèíà íå çîâñ³ì ìîæå ñïðàâèòèñÿ ç öèì äîðó÷åííÿì – íå äîð³êàéòå. ͳ â ÿêîìó ðàç³ íå êàæ³òü, ìîâëÿâ, òà òè íåçãðàáà, òè íå ìîæåø í³÷îãî íîðìàëüíî çðîáèòè. Íàâïàêè, ïîêàæ³òü, ùî äîâ³ðÿºòå, äàéòå ìîæëèâ³ñòü ëþäèí³ ïðîÿâèòè ñåáå. Íå âäàëîñÿ ç ïåðøîãî-äðóãîãî ðàç³â – äàéòå ùå øàíñ. Òîä³ ëþäèíà çðîçó쳺, ùî ¿é äîâ³ðÿþòü. Äî ðå÷³, ïîõâàëà íå îáîâ’ÿçêîâî âèðàæàºòüñÿ çàõîïëåíèì âèãóêîì: «ßêèé æå òè ìîëîäåöü!», à é ÷åðåç ïðîÿâ äîâ³ðè, åìîö³éíó ï³äòðèìêó. Íà ìîº ãëèáîêå ïåðåêîíàííÿ, öå ìàòèìå âèñîêó âàãó â î÷àõ ìîëîäèõ ëþäåé. – Ïðèðîäíî, êîãî õâàëÿòü – òîé ùå á³ëüøå ñòàðàòèìåòüñÿ. Àëå ÷è çàâæäè ïîõâàëà éäå íà êîðèñòü? – Íå çàâæäè, çâè÷àéíî. Íà òå íàì Ãîñïîäü äàâ ìóäð³ñòü. À ìóäð³ñòü – öå çäàòí³ñòü êîðèñòóâàòèñÿ äàíèìè Áîãîì çíàííÿìè, çäàòí³ñòü ðîçð³çíÿòè, ÿê ³ ùî ãîâîðèòè, à êîëè âçàãàë³ ìîâ÷àòè. ßêùî ìàòè ñóòî çíàííÿ, àëå íå ìàòè ìóäðîñò³ – ìîæíà â öåðêâ³ é ó ñòîñóíêàõ ³ç ëþäüìè ñòàòè, íà÷å ðîáîò. Éîãî çàïðîãðàìóâàëè, ³ â³í ðóõàºòüñÿ àâòîìàòè÷íî, áåç ðîçäóì³â. Ìè æ áóäóºìî ñòîñóíêè, âäèâëÿºìîñÿ, ÿê òðåáà ïîâîäèòèñÿ. Áóâàº, íà÷åáòî ñèòóàö³ÿ òèïîâà, óæå êîëèñü áóëà òàêà, àëå ï³äõ³ä äî ¿¿ âèð³øåííÿ ³íøèé. Íà òå é ìóäð³ñòü òðåáà. – Ó Á³á볿 éäåòüñÿ ïðî ôàðèñå¿â, ÿê³ øóêàëè ïîõâàëè â³ä ëþäåé, àëå íå â³ä Áîãà. Ùî íà öå âè ñêàæåòå? – Íó, âîíè æ øóêàëè ñëàâè, à íå

ïîçèòèâíî¿ îö³íêè – ó òîìó é ð³çíèöÿ. Ãîñïîäü ãîâîðèòü, ùî êîëè ìè øóêàºìî ñëàâè îäíå â³ä îäíîãî, òî íå ìàòèìåìî ñëàâè â³ä Îòöÿ Íåáåñíîãî. ßêùî ìè áóäåìî øóêàòè ñëàâè, òîáòî âèçíàííÿ ïåðøîñò³, äîìàãàòèñÿ «ïåðøèõ ì³ñöü ó ñèíàãîç³», – òî öå âæå ïðîáëåìà. Ãîðå âàì, ÿêùî âè ñàìîõâàë. Äî òàêèõ ëþäåé õî÷åòüñÿ çâåðíóòèñÿ á³áë³éíèìè ðÿäêàìè: «Íåõàé òâî¿ óñòà íå õâàëÿòü òåáå, íåõàé íå õâàëèòü òâ³é ÿçèê òåáå, íåõàé âèõâàëÿº òåáå ³íøà ëþäèíà». Òîæ ñòຠçðîçóì³ëî, ùî ìè íå ïîâèíí³ øóêàòè ñëàâè é ïîõâàëè, à ç³ ñìèðåííÿì ïðèéìàòè ïîçèòèâíó îö³íêó ñòîñîâíî ñåáå. Ó áóäü-ÿêîìó âèïàäêó äëÿ êîæíî¿ ëþäèíè º íåîáõ³äíîþ ïîçèòèâíà îö³íêà ¿¿ ä³ÿëüíîñò³. Ñàì Ãîñïîäü ó ïðèò÷àõ ãîâîðèâ ïðî âèíàãîðîäó «äîáðîãî é â³ðíîãî ðàáà». Áîã âèíàãîðîäèòü Ñâî¿õ ä³òåé çà òðóäè. Öÿ âèíàãîðîäà ñòàíå àêòîì âèçíàííÿ, êîëè äîñòîéí³ îòðèìàþòü â³íîê ïðàâäè,

â³íîê æèòòÿ. ³÷íå æèòòÿ â Öàðñòâ³ Íåáåñíîìó – ñàìå ïðî öå ïðîïîâ³äóºìî ³ öèì âò³øàºìîñÿ. Öå ñèëüíî, êîëè âèùèé çà äóõîâíèì ñàíîì ñëóæèòåëü ñêàæå äî ³íøîãî: «Áðàòå, ñëàâà Ãîñïîäó, ùî òè ìåí³ äîïîìàãàºø, òè äëÿ ìåíå äóæå âåëèêèé ïîäàðóíîê». Öå æ íå ëèöåì³ðñòâî ³ íå óëåñëèâ³ñòü, à çâè÷àéíà ïîçèòèâíà îö³íêà, ÿêà ñòèìóëþº äî ïîäàëüøî¿ ïë³äíî¿ ðîáîòè. Ö³êàâî, ÿêùî ìè ìîæåìî «ïðåñóâàòè», ÿêùî ìè ìîæåìî êðèòèêóâàòè, òî ÷îìó íå ìîæåìî ñêàçàòè äîáðîãî ñëîâà? – Äåÿê³ ëþäè òðèìàþòüñÿ ïîçèö³¿, íà÷åáòî ÿêùî îòðèìóºø ïîõâàëó òà âèçíàííÿ íà çåìë³, òî âæå íå ìàòèìåø íà Íåáåñàõ. «Áî ÿêà ïîõâàëà, êîëè òåðïèòå âè, ÿê âàñ á’þòü? Àëå êîëè ç ìóêîþ òåðïèòå çà äîáð³ â÷èíêè, òî öå óãîäíå Áîãîâ³» (1 Ïåòð. 2:20). ×è äîâãî çìîæå ëþäèíà ïðàöþâàòè â êîëåêòèâ³, äå ¿¿ íå

âèçíàþòü ³ íå õâàëÿòü? – ßê íàâ÷ຠÁ³áë³ÿ – òàê òðåáà ³ ðîáèòè. À ÿê íàïèñàíî? «Òîæ â³ääàéòå íàëåæíå óñ³ì: êîìó ïîäàòîê – ïîäàòîê, êîìó ìèòî – ìèòî, êîìó ñòðàõ – ñòðàõ, êîìó ÷åñòü – ÷åñòü» (Ðèì. 13:7). Íàì óñ³ì ïîòð³áíî ïðîÿâëÿòè ïîøàíó îäíå äî îäíîãî, áóòè øàíîáëèâèìè – öå îáîâ’ÿçîê. ×îìó ëþäè çàëèøàþòü òó ÷è ³íøó ðîáîòó – í³, íå òîìó, ùî íèçüêà çàðïëàòíÿ, à òîìó, ùî ñêëàëàñÿ íåçäîðîâà åìîö³éíà àòìîñôåðà â êîëåêòèâ³. Çàçäðîù³, ïë³òêè, â³äñóòí³ñòü ïîâàãè. Ó ïèòàííÿõ ïîõâàëè òðåáà òðèìàòè áàëàíñ. Ó öüîìó ñåíñ³ éäåòüñÿ íå ïðî âèõâàëÿííÿ ëþäèíè, à ïðî çäîðîâó ïîçèòèâíó åìîö³éíó îö³íêó. Àäæå êîæí³é ëþäèí³ õî÷åòüñÿ â³ä÷óâàòè ñåáå ïîòð³áíîþ, â³ä÷óâàòè, ùî ¿¿ ïðàöÿ º íåäàðåìíîþ ³ âàæëèâîþ. Îò ïðèãàäàéìî âåñ³ëëÿ. Íà öåðåìîí³ÿõ ìè ÷óºìî, ÿê ìîëîä³ äÿêóþòü ñâî¿ì áàòüêàì çà òå, ùî âîíè ¿õ âèðîñòèëè. Ñêàæ³òü, õ³áà öå ïîãàíî ÷è íåïðàâèëüíî? Öå ñàìå òå, ÷îìó íàâ÷ຠÁ³áë³ÿ: «êîìó ÷åñòü – ÷åñòü». Áàòüêè âêëàäàëè íàéêðàùå ó ñâî¿õ ä³òåé. ßê æå ïðèºìíî ÷óòè ñëîâà ïîäÿêè! Ùå îäèí ïðèêëàä. Ó â÷èòåëÿ íåä³ëüíî¿ øêîëè, êîëè â³í ïðàöþº ç ä³òêàìè, íå âñå â³äðàçó âèõîäèòü âäàëî – ùîñü âèõîäèòü, à ùîñü ³ íå äóæå. Àëå íå â öüîìó ñóòü, à â òîìó, ùî â³í ñòàðàºòüñÿ. Çäåá³ëüøîãî äèòÿ÷å ñëóæ³ííÿ âåäóòü ìîëîä³ ëþäè. ßê æå â÷èòåëþ ïðèºìíî, êîëè ïàñòîð àáî é áóäü-õòî ç³ ñëóæèòåë³â öåðêâè ï³ä³éäå é ñêàæå: «Òè ìîëîäåöü, ùî âåäåø öå ñëóæ³ííÿì». Öå ³ º ïîçèòèâíà îö³íêà. Öå º òîé êðåäèò äîâ³ðè, ÿêèé º ´ðóíòîì åìîö³éíî çäîðîâèõ âçàºìîâ³äíîñèí.

³êòîð Áîðèøêåâè÷, ºïèñêîï ÖÕª гâíåíùèíè ×óºø ñëîâî «ïîõâàëà» — ³ âæå íà ñåðö³ ïðèºìíî, îäíàê ó íüîìó êðèºòüñÿ ³ íåáåçïåêà. Öå íîðìàëüíî, êîëè ìè õâàëèìî îäèí îäíîãî, àëå ó âñüîìó ìຠáóòè ì³ðà. Çâè÷àéíî, íàâ³òü Á³áë³ÿ çàñâ³ä÷óº, ùî òóðáîòëèâó æ³íêó õâàëèòü óñÿ ðîäèíà: ³ ä³òè, ³ ÷îëîâ³ê. Öå íåâ³ä’ºìíà ð³÷. Îäíàê ÿêùî, âèõîâóþ÷è ä³òåé, ¿õ ò³ëüêè õâàëèòè, á³äà áóäå. ßêùî ëèøå ãàíèòè – òàêîæ áóäå á³äà. Óñå ïîâèííî ÷åðãóâàòèñÿ ³ áóòè â ì³ðó. Àïîñòîë Ïàâëî ïèøå äî òèõ, õòî ïîêàÿâñÿ ÷åðåç éîãî ïðîïîâ³äü: «Âè º ìîÿ ïîõâàëà» ³ âîäíî÷àñ çàóâàæóº: «ß ïîõâàëà âàøà». Âàæëèâî, ùîá ïîõâàëà áóäóâàëà, à íå ðóéíóâàëà. À íàéá³ëüøîþ ïîõâàëîþ º òà, ÿêó ìè îäåðæèìî â äåíü ïðèõîäó ²ñóñà Õðèñòà. Öå âæå áóäå ñïðàâæíÿ ïîõâàëà. Îëåêñàíäð Ïîï÷óê, çàââ³ää³ëó áëàãîâ³ñòÿ ÖÕªÓ. Òðèìàþñÿ äóìêè, ùî îáîâ’ÿçêîâî ëþäåé òðåáà ï³äáàäüîðþâàòè, íàäèõàòè. Öüîìó ÿ íàâ÷àþ áàãàòüîõ áðàò³â. Íàòõíåííÿ ìîòèâóº ëþäèíó. Êîëè äàºø ëþäèí³ îö³íêó, ïîêàçóºø, ùî â òîìó, ùî ëþäèíà ðîáèòü, º ñìèñë, ³ â òîìó íàïðÿìêó òðåáà ðóõàòèñÿ ³ òîãî äîñÿãàòè, òî öå ñòèìóëþº äî ïðàö³. Ïðîïîâ³äü ªâàíãå볿 – öå ïðîïîâ³äü Äîáðî¿ Íîâèíè, à çíà÷èòü Äîáðîãî Ñëîâà. Ìè ïðèõîäèìî äî ãð³øíèêà, ÿêèé æèâå â òåìíîò³, ³, ãîâîðÿ÷è éîìó äîáðå ñëîâî, äàºìî íàä³þ, âêàçóºìî âèõ³ä. Äî öüîãî éøëîñÿ ïðî ïîõâàëó, àëå áóâàþòü ùå é ëåñòîù³. Óñå çàëåæèòü â³ä ìîòèâàö³¿. ßêùî õî÷åø äîïîìîãòè ëþäèí³, òî ï³äáàäüîðþºø ¿¿, îö³íþºø ³ íàäèõàºø íà äîáð³ ñïðàâè. À îò êîëè õòîñü õî÷å ñêîðèñòàòèñÿ ìîæëèâîñòÿìè ëþäèíè – ÷è òî ô³íàíñàìè, ÷è òî ñòàíîâèùåì, — òî ïî÷èíຠï³äëåùóâàòèñÿ, äîãîäæàòè, ìîæëèâî, íàâ³òü çàñèïàòè äîáðèìè ñëîâàìè, àëå ëèøå ç îäí³ºþ ö³ëëþ — âèêîðèñòàòè ëþäèíó. Òàêà ïîõâàëà º ñ³òêîþ äëÿ òîãî, õòî ïðèéìຠ¿¿. Ïåòðî Ìóçè÷óê, çàââ³ää³ëó îñâ³òè îá`ºäíàííÿ ÖÕª гâíåíùèíè. Ïðî çíà÷åííÿ ïîõâàëè ëþäè ñôîðìóâàëè äóìêó ó ê³ëüêîõ ñëîâà, ÿê³ âæå ñòàëè ïðèêàçêîþ: «Íå õâàëè, áî çàãîðäèòüñÿ». ³äòàê çâèêëè äóìàòè, ùî õâàëèòè ëþäåé – öå øê³äëèâî. Íàâïàêè ïîõâàëà º íå ëèøå êîðèñíîþ, àëå ³ ïîòð³áíîþ. Ñêàæ³ìî, ó âèõîâàíí³ ä³òåé âàæëèâèì ôàêòîðîì º ïîõâàëà çà äîáð³ â÷èíêè, çà ñòàðàíí³ñòü. Öå ñòèìóëþº äî êðàùîãî, çàîõî÷óº äî ïðàö³. Ç òèì æå ñòèêàºìîñÿ ó öåðêâàõ. ßêùî ïàñòîð äîáðèì ñëîâîì ï³äòðèìóº ëþäåé, ÿê³ ñëóæàòü, òî öå ñïîíóêຠ¿õ ïðîäîâæóâàòè ïðàöþ. Âîíè æ áî ðîçóì³þòü, ùî êîìóñü öå ïîòð³áíî, õòîñü ó öüîìó áà÷èòü ñåíñ. Ñàìå ÷åðåç íåñòà÷ó çäîðîâî¿ ïîõâàëè ëþäè âòðà÷àþòü ³í³ö³àòèâó â ïðàö³. Òîæ ïîõâàëà – öå ñòèìóë äî ðîçâèòêó â áóäü-ÿê³é ä³ÿëüíîñò³.

Ó íåä³ëþ 1 êâ³òíÿ 7-8 êâ³òíÿ ó ì. Ëåáåäèí³ Ñóìñüêî¿ 2012 ðîêó â öåðîáëàñò³ ì³ñöåâà öåðêâà êâàõ Õª ÆèòîÕª ñâÿòêóâàëà ïîñâÿìèðùèíè â³äáóëè÷åííÿ äîìó ìîëèòâè. Ïàñÿ ñâÿòêîâ³ ñòîðó Â`ÿ÷åñëàâó Ãóáåí³ áîãîñëóæ³ííÿ, íà òà ÷ëåíàì öåðêâè äîâåÿêèõ ñòàðø³ áðàòè ëîñÿ äîêëàñòè ÷èìàëî ðóêîïîêëàäàëè çóñèëü, ùîá çàâåðøèòè ìîëîäøèõ íà ñëóöå áóä³âíèöòâî. Ó ïðàö³ æ³ííÿ. 7 êâ³òíÿ áàãàòî äîïîìîãëà ìîòàêå áîãîñëóæ³ííÿ ëîäü ç гâíåíùèíè òà Âîâ³äáóëîñÿ â ñ. Ëèëèí³. Çíà÷íó ìàòåð³àëüñ³âêà Ïîï³ëüíÿíñüíó ï³äòðèìêó íàäàëà êîãî ðàéîíó. ªïèññ³ì’ÿ ijõòÿð, ÿêà ïðîæèêîï гâíåíñüêîãî Ñëóæèòåë³ â³äâ³äàëè ì³ñöå ïîõîâàííÿ â³äîìîãî õðèâຠçà ìåæàìè Óêðà¿íè. îáëàñíîãî îáÌîëèòâó ïîñâÿ÷åííÿ ñòèÿíñüêîãî ïèñüìåííèêà ²âàíà Êàðãåëÿ, ùî ïîõîâà’ºäíàííÿ öåðêîâ çâåðøèëè ºïèñêîïè Ìè- íèé â Ëåáåäèí³. Õª ³êòîð Áîðèøõàéëî Ïàíî÷êî, Ìèêîëà êåâè÷ òà ñòàðøèé Ñèíþê òà ³êòîð Êëåöü. ªïèñêîï íàäàíà ìàòåð³àëüíà äîïîìîãà. ïðåñâ³òåð öåðêîâ Õª ÆèòîìèðñüÖÕª Ñóìñüêî¿ îáëàñò³ Â. Â. Êëåöü Ñï³âîì íà ñâÿòêîâîìó ç³áðàíí³ ñëó- êî¿ îáëàñò³ Âîëîäèìèð Áðè÷êà ðóïîäàðóâ ì³ñöåâ³é öåðêâ³ Á³áë³þ, â³ä æèëà ãðóïà «Áëàãîâ³ñíèê» ç ì. Âèø- êîïîêëàäàëè íà ïàñòîðñüêå ñëóæ³Âñåóêðà¿íñüêîãî îá`ºäíàííÿ áóëà í³âöÿ (Òåðíîï³ëüùèíà). ííÿ ²âàíà Áðè÷êó.

ÍÎÂÈÍÈ ÖÅÐÊΠժ 8 êâ³òíÿ ó öåðêâ³ Õª ñ. Õîìóòåöü â³äçíà÷àëè äåíü ñëàâíîãî â’¿çäó ²ñóñà â ªðóñàëèì, à òàêîæ çâåðøóâàëè ðóêîïîêëàäàííÿ íà ïàñòîðñüêå ñëóæ³ííÿ Îëåêñàíäðà Ñè÷åâñüêîãî äëÿ öåðêâè Õª â ñ. Îñ³âö³ Áðóñèë³âñüêîãî ðàéîíó, à òàêîæ Àíàòîë³ÿ Êîçóáà ³ ªâãåíà Ãàâðèëþêà íà áëàãîâ³ñíèê³â äëÿ ïðàö³ â ñåëàõ ̳ñòå÷êî òà Êîâ÷àí³âêà. Ðóêîïîêëàäåííÿ çâåðøóâàëè ñòàðøèé ºïèñêîï ÖÕÂªÓ Ìèõàéëî Ïàíî÷êî, ñòàðøèé ïðåñâ³òåð öåðêîâ Õª Æèòîìèðñüêî¿ îáëàñò³ Âîëîäèìèð Áðè÷êà, ïàñòîð ³êòîð Îí³ùóê òà ì³ñöåâ³ ïàñòîðè Ñåðã³é Òàðàñþê òà ßðîñëàâ Ïóéäà. ϳñëÿ áîãîñëóæ³ííÿ ñòàðøèé ºïèñêîï íàäàâ ïðèñóòí³ì ³íôîðìàö³þ ïðî ñèòóàö³þ â ÖÕÂªÓ òà ïðî ïëàíè íà 2012 ð³ê.

Ó äðóã³é ïîëîâèí³ äíÿ ñòàðø³ áðàòè â³äâ³äàëè öåðêâó Õª ñ. Ìîðîç³âêè Áðóñèë³âñüêîãî ðàéîíó, ÿêà çáèðàºòüñÿ â íåùîäàâíî çáóäîâàíîìó äîì³ ìîëèòâè, äëÿ ñâÿòêîâîãî áîãîñëóæ³ííÿ. ϳñëÿ ïðîïîâ³äåé ³êòîðà Îí³ùóêà ³ Âîëîäèìèðà Áðè÷êè Îëåêñàíäðà óðåíêà áóëî ðóêîïîêëàäåíî íà ñëóæ³ííÿ ïàñòîðà â ñ. Ìîðîç³âö³, à Ïàâëà Ñêóì³íà – íà ñëóæ³ííÿ äèÿêîíà â ñ. Äèâèí³, äå íåäàâíî óòâîðèëàñÿ íîâà öåðêâà. ϳñëÿ íàñòàíîâè ñòàðøîãî ºïèñêîïà Ìèõàéëà Ïàíî÷êà ñòàðø³ ñëóæèòåë³ ðàçîì ç öåðêâîþ ïîìîëèëèñÿ çà áëàãîñëîâåííÿ ¿õíüîãî ñëóæ³ííÿ Ãîñïîäó òà Éîãî Öåðêâ³. Ñëóæ³ííÿ ïðîéøëè â äóñ³ áðàòåðñüêî¿ çëàãîäè ³ ðàäîñò³.


6 ñò.

ÂÎËÈÍÑÜÊÈÉ ÀÏÎÑÒÎË. ÆÈÒÒß ÒÀ ÑËÓƲÍÍß ËÓÊÀØÀ ÑÒÎËßÐ×ÓÊÀ Þð³é ÂÀÂÐÈÍÞÊ Ïðîäîâæåííÿ, ïî÷àòîê íà ñòîð1. Ïðèáëèçíî â öåíòð³ ñó÷àñíî¿ Âîëèíñüêî¿ îáëàñò³, íåäàëåêî â³ä Êîâåëÿ, ðîçêèíóëîñÿ ñåëî ϳäð³ææÿ. Çâè÷àéíå ñåëî, ÿêèõ òèñÿ÷³ íà Ïîë³ññ³. Àëå Ãîñïîäü ÷îìóñü çâåðíóâ óâàãó ñàìå íà íüîãî. ² âîíî ñòàëî öåíòðîì ïðîáóäæåííÿ, âîãîíü ÿêîãî â³ä÷óâàºòüñÿ äîñ³. ² íà ôîí³ òîãî ïðîáóäæåííÿ âèä³ëÿºòüñÿ ïîñòàòü ïðîñòîãî ï³äð³çüêîãî ñåëÿíèíà, ÿêîãî âèáðàâ Äóõ Ñâÿòèé, ùîá ÷åðåç íüîãî ïðîÿâèòè Ñâîþ ñèëó. Äóõîâíå ïðîáóäæåííÿ ó ϳäð³ææ³ ðîçïî÷àëîñÿ ïðèáëèçíî íà ïî÷àòêó 20õ ðîê³â. Ïðî öåé ïåð³îä ìàëî ùî â³äîìî, ëèøå òå, ùî ïåðøèìè ºâàíãåëüñüêèìè õðèñòèÿíàìè áóëè áàïòèñòè, ÿê³ óâ³ðóâàëè ÷åðåç íåâ³äîìîãî êíèãîíîøó, ÿêèé ïðèíîñèâ ºâàíãåëüñüê³ êíèãè òà áðîøóðè. Ñòàðø³ â³ðóþ÷³ íàçèâàþòü ³ìåíà Ãëàâàöüêîãî (àáî, ÿê êàçàëè â ñåë³, Êàïè÷êà) òà Âàñèëÿ Ñòîëÿð÷óêà. ¯õ áóëî äóæå ìàëî, ëèøå äåê³ëüêà ÷îëîâ³ê. Ï’ÿòèäåñÿòíèöüêå ïðîáóäæåííÿ ðîçïî÷àëîñÿ äåñü ó 1924 ðîö³ (òî÷íî¿ äàòè, íà æàëü, íå âñòàíîâëåíî). Öå íîâå äëÿ Âîëèí³ â÷åííÿ ïðèí³ñ ó ñåëî â³äîìèé âîëèíñüêèé ì³ñ³îíåð ²âàí Çóá-Çîëîòàðüîâ ³ç ñåëà ×îâíèöÿ, äå áóâ ïðåñâ³òåðîì. Ïî ñåëàõ éîãî íàçèâàëè ïî-ïðîñòîìó — ²âàíüêà. ² îò îäíîãî ðàçó öåé ²âàíüêà ïðèéøîâ ó ϳäð³ææÿ, ùîá ïðîâåñòè òóò ñâîº ç³áðàííÿ. Ïåðøî¿ íåä³ë³ âîíî â³äáóëîñÿ ó áàïòèñò³â, â ò³é õàò³, äå âîíè çáèðàëèñÿ íà áîãîñëóæ³ííÿ. Àëå îñê³ëüêè Çóá-Çîëîòàðüîâ ïðîïîâ³äóâàâ ïðî äóõîâíå õðåùåííÿ ç îçíàêîþ ³íøèõ ìîâ, òî éîìó çàáîðîíèëè òàê³ ïðîïîâ³ä³. Òîìó íàñòóïíî¿ íåä³ë³ â³í ïðîñòî ï³øîâ ïî ñåëó ³ ó êîæíîãî ãîñïîäàðÿ ïðîñèâ äîçâîëó ïðîâåñòè â éîãî õàò³ ç³áðàííÿ. Ïåðøèì, õòî äîçâîëèâ çðîáèòè áîãîñëóæ³ííÿ ó ñåáå âäîìà, áóâ Êîðåöü Áîðèñ (õî÷à â³í òàê ³ íå ïîêàÿâñÿ). Îñü òàê ðîçïî÷àëèñÿ ðåãóëÿðí³ ï’ÿòèäåñÿòíèöüê³ áîãîñëóæ³ííÿ ó ϳäð³ææ³. ² ç ïåðøèõ äí³â òóò ïî÷àëîñÿ âåëèêå ïðîáóäæåííÿ. Ïåðøèìè íîâîíàâåðíåíèìè ñòàëè Ìåëàí³ÿ Äåðåâ’ÿí÷óê, Âàñèëü Àíòîí÷èê, Ãóë³ÿí Àíòîí÷èê, ²âàí Êóøí³ðåíêî ³ áðàòè Ñòîëÿð÷óêè — Ëóêàø òà Âàñèëü. Ëóêàø Ìèíîâè÷ Ñòîëÿð÷óê íàðîäèâñÿ ó 1902 ðîö³ â ñåë³ Ï³äð³ææÿ ó ñåëÿíñüê³é ðîäèí³. ³í òà éîãî ìîëîäøèé áðàò Âàñèëü áóëè ÷è íå ºäèíèìè ëþäüìè íà ñåë³, ùî çíàëè ãðàìîòó — ìàëè, ÿê òîä³ êàçàëè, «ïî òðè-÷îòèðè êëà��è». Ëóêàøà Áîã îäíîãî ç ïåðøèõ õðåñòèâ Äóõîì Ñâÿòèì, ³ òîé îäðàçó æ àêòèâíî âêëþ÷èâñÿ ó äóõîâíó ïðàöþ. Â³í ³ ñòàâ ïåðøèì ïðåñâ³òåðîì íîâîóòâîðåíî¿ öåðêâè. Ïåðøå âîäíå õðåùåííÿ ó ϳäð³ææ³ â³äáóëîñÿ ó 1924 ðîö³. Çâåðøàâ éîãî ²âàí Çóá-Çîëîòàðüîâ âíî÷³. Íàäàë³ õðåùåííÿ â³äáóâàëèñÿ âäåíü ç äîçâîëó ïîë³ö³¿ ³, ÿê ïðàâèëî, ë³òîì. ×àñòî ó íèõ áðàâ ó÷àñòü äóõîâèé îðêåñòð ç ×îâíèö³. Ïî ³íøèõ ñåëàõ Ëóêàø Ñòîëÿð÷óê íåð³äêî çâåðøàâ õðåùåííÿ âçèìêó â îïîëîíö³. Òàêîæ â³í õðåñòèâ ³ ï³äë³òê³â 1314 ðîê³â, ÿê³ áóëè ïîêàÿí³ òà îõðåùåí³ Äóõîì Ñâÿòèì. Ïåðø³ ðîêè, êîëè öåðêâà ò³ëüêè îðãàí³çîâóâàëàñÿ, ìàéæå êîæíî¿ íåä³ë³ íà áîãîñëóæ³ííÿ ïðèõîäèëè (ñàìå ïðèõîäèëè, õî÷à ì³æ ñåëàìè 40-50 ê³ëîìåòð³â) â³ðóþ÷³ ç ×îâíèö³ ðàçîì ç ²âàíîì Çóá-Çîëîòàðüîâèì. Ïðèõîäèëè, áóâàëî, ïî 40 ÷îëîâ³ê, ³ ¿ì ÷àñòî äîâîäèëîñÿ íî÷óâàòè ó ϳäð³ææ³, íåçâàæàþ÷è íà òå, ùî ó êîæíîãî áóëî ñâîº ãîñïîäàðñòâî ³ æèëè á³äíåíüêî. Ñìàëþê Ìèõàéëî çãàäóº: «Òîä³ íå ñïàëè íà ë³æêàõ, ÿê òåïåð. Áàòüêî ï³äå â êëóíþ, â³çüìå ê³ëüêà ñíîï³â, íàñòåëèòü íà çåìë³ (ï³äëîãè íå áóëî) â³ä ñòîëà àæ äî äâåðåé, ³ òàê ñïëÿòü. Áóâàëî, ïðè¿æäæàëà

íà ç³áðàííÿ äî÷êà Çóá-Çîëîòàðüîâà ˳äà. Âîíà ãàðíî ñï³âàëà, ³ ëþäè îñîáëèâî éøëè íà òàê³ áîãîñëóæ³ííÿ». ×åðåç äåÿêèé ÷àñ, êîëè öåðêâà ñôîðìóâàëàñÿ, ïîñòàëî ïèòàííÿ, äå çáèðàòèñÿ. Êóïèëè õàòó â öåíòð³ ñåëà (çà ³íøèìè ðîçïîâ³äÿìè, ïåðåíåñëè â öåíòð), ïåðåîáëàäíàëè äàõ, çðîáèâøè íàï³âêðóãëó îáøàëüîâàíó äîøêàìè ñòåëþ. dzáðàííÿ ó òîìó äîì³ áóëè âåëåëþäí³, ç óñ³õ óñþä, íàâ³òü ç Á³ëîðóñ³¿ ïðè¿æäæàëè. «Éøëè ÿê â ªðóñàëèì», — çãàäóþòü î÷åâèäö³. ² â öåíòð³ öüîãî ïðîáóäæåííÿ — Ëóêàø Ñòîëÿð÷óê. ³í ìàâ äàðè Äóõà Ñâÿòîãî, îñîáëèâî áàãàòî ëþäåé ÷åðåç íüîãî îòðèìóâàëè äóõîâíå õðåùåííÿ. Çãàäóº Ìèõàéëî Ñìàëþê: «Ïðèéøëè ìè ââå÷åð³ íà ç³áðàííÿ, ççàäó ïîñ³äàëè. dzáðàííÿ çàê³í÷èëîñÿ, Ëóêàø âñòຠç-çà ñòîëà ³ éäå äî íàñ. À íàñ òàì ö³ëà «êàïåëà» ï³äë³òê³â ç³áðàëàñÿ, áóëè âæå é òàê³, ùî êóðèëè. ϳäõîäèòü ³ êàæå: «Âè ÷îãî òóò ñèäèòå? Íå õî÷åòå, ùîá âàñ Áîã Äóõîì Ñâÿòèì õðåñòèâ? Àíó, âñ³ íàïåðåä, çàðàç Ãîñïîäü âàñ áóäå Äóõîì Ñâÿòèì õðåñòèòè». Ìè ïîâñòàâàëè ³ éäåìî, ò³ëüêè ïðîéøëè äî ïîëîâèíè äîìó, ùå é íå ìîëèëèñÿ çà íàñ, à íàâïðîòè í³áè ïîâ³òðÿ â ëèöå á’º, ÿê òî áóâຠíà ìàøèí³ ¿äåø, îòî äî ïîëîâèíè äîìó ä³éøëè — ³ âñ³ ïî÷àëè ìîëèòèñÿ ³íøèìè ìîâàìè». Êîëè ç³áðàííÿ ïðîâîäèëèñÿ â êîãîñü ó õàò³, òî íåâ³ðóþ÷³ ëþäè çáåðóòüñÿ êîëî õàòè, çàãëÿäàþòü ó â³êíà, ð³çíå ãîâîðÿòü ïðî â³ðóþ÷èõ, íàâ³òü ëàþòüñÿ. Òîä³ Ëóêàø, áóâàëî, ï³ä³éäå äî â³ä÷èíåíîãî â³êíà, ò³ëüêè ïðîñòÿãíå ðóêó, ÿê ëþäè ïî÷èíàþòü êàÿòèñÿ — ³ Ãîñïîäü â³äðàçó æ õðåñòèòü Äóõîì Ñâÿòèì. Ìîëèòâè áóëè òàêèìè ãàðÿ÷èìè òà ùèðèìè, ùî íàâ³òü íåâ³ðóþ÷³ ëþäè áóëè ñâ³äêàìè òîãî, ÿê íàä õàòîþ, äå â³äáóâàëîñÿ ç³áðàííÿ, ñòîÿâ âîãíåííèé ñòîâï. Ó ò³ ÷àñè — ê³íåöü 20-õ, ïî÷àòîê 30õ ðîê³â — ó ϳäð³ææ³ ìàéæå íå áóëî òàêî¿ õàòè, äå á õòîñü íå áóâ â³ðóþ÷èì. Ó 1932 ðîö³ öåðêâà ñêëàäàëàñÿ ³ç 235 ÷ëåí³â. ˳òîì (ó æíèâà) 1934 ðîêó ïðè öåðêâ³ ñåëà ϳäð³ææÿ ä³ÿëè Á³áë³éí³ êóðñè. Âîíè ïðîâîäèëèñÿ ùîðîêó â îäí³é ³ç öåðêîâ Ïîëüñüêî¿ Âîëèí³ Ñõ³äíî-ªâðîïåéñüêîþ ì³ñ³ºþ. Ö³ êóðñè òðèâàëè ï³âòîðà ì³ñÿöÿ ³ çáèðàëè áëèçüêî 140 ÷îëîâ³ê.  îñíîâíîìó öå áóëè ÷ëåíè ï³äð³çüêî¿ öåðêâè, õî÷à, çà ñïîãàäàìè äåÿêèõ î÷åâèäö³â, òàì íàâ÷àëèñÿ áðàòè ³ ç ³íøèõ öåðêîâ. Âèêëàäàëè á³áë³éíå â÷åííÿ ². Çóá-Çîëîòàðüîâ, Ã. Øì³äò, À. Áåðããîëüö, Ïàðð. Ëóêàø Ñòîëÿð÷óê ìàâ òàêîæ äàð çö³ëåííÿ. Îäíîãî ðàçó Ëóêàøà çàïðîñèëè äî âàæêîõâîðîãî ÷îëîâ³êà, ùî æèâ íåäàëåêî â³ä ϳäð³ææÿ íà õóòîð³ ϳñî÷íîìó. ³í áóâ ìàéæå ïðè ñìåðò³. Ëóêàø ïðèéøîâ, ïîêëàâ íà íüîãî ðóêè — ³ Ãîñïîäü íå ò³ëüêè çö³ëèâ õâîðîãî, àëå é õðåñòèâ Äóõîì Ñâÿòèì ³ äàâ éîìó äàð ïðîðîöòâà. Çâàëè òîãî ÷îëîâ³êà Ñòåïàí Àíòîíþê. ³í çãîäîì ñòàâ äèÿêîíîì öåðêâè, áàãàòî õîäèâ ³ç Ñòîëÿð÷óêîì ³ ï³ñëÿ éîãî ñìåðò³ ñàì ïðèéíÿâ ìó÷åíèöüêó ñìåðòü çà ñâîþ â³ðó. Çáåðåãëèñÿ ñïîãàäè ïðî òå, ÿê ó 1934 ðîö³ ï³ä ÷àñ Á³áë³éíèõ êóðñ³â ó ï³äð³çüê³é öåðêâ³ áóëà ìîëèòâà íàä õóñòèíîþ, ÿêó ïåðåäàëà ÷åðåç Ã. Øì³äòà âàæêîõâîðà ñåñòðà ç Àíã볿. ϳñëÿ òîãî, ÿê õóñòèíà ïîòðàïèëà íàçàä äî õâîðî¿, Ãîñïîäü ÷åðåç ìîëèòâó çö³ëèâ ¿¿, ïðî ùî öåðêâà ä³çíàëàñÿ ³ç ëèñòà ñåñòðè. Àëå íàéá³ëüøèé äàð, ÿêèé ìàâ Ëóêàø Ñòîëÿð÷óê, — öå äàð ëþáîâ³. ³í ç òàêîþ óâàãîþ ñòàâèâñÿ äî êîæíî¿ ëþäèíè, ùî ÷àñòî öÿ ëþáîâ ðîçòîïëþâàëà õîëîäí³ ãð³øí³ ñåðöÿ ³ ëþäè ïðèõîäèëè äî Áîãà. ³í ì³ã éòè ñåëîì ³ ï³ä³éòè äî áóäü-êîãî ç îäíîñåëü÷àí, ïðèâ³òàòè éîãî, ïîö³ëóâàòè, íàâ³òü ÿêùî òîé ³ç öèãàðêîþ — çàïðîñèòè íà ç³áðàííÿ. «Í³õòî íå ì³ã ïåðåä íèì âñòîÿòè. Äî íüîãî ïðîñòî ïðèòÿãóâàëî», — çãàäóþòü ëþäè. Áóâ ó ñåë³ òàêèé Âîëîäÿ ×îðíèé, íå-

â³ðóþ÷èé, òî â³í êàçàâ: «ß çà îäíîãî Ëóêàøà äâàäöÿòü äóø â³ääàì». ѳì’ÿ â Ëóêàøà áóëà âåëèêîþ (íàðîäèëîñÿ 9 ä³òåé, àëå íå âñ³ âèæèëè). Æèëè á³äíî. Ó ò³ ÷àñè ëþäè â ïîë³ñüêèõ ñåëàõ íå ðîçêîøóâàëè, âàæêî ïðàöþâàëè íà ñâî¿õ ï³ñ÷àíèõ ïîëÿõ. Ñòîëÿð÷óê â á³ëüøîñò³ âèïàäê³â áóâàâ ó ºâàíãåë³çàö³éíèõ ìàíäð³âêàõ — çàëèøàâ ä³ì íà äâà-òðè, ³íîä³ ÷îòèðè òèæí³. Îñíîâíèé òÿãàð ðîáîòè â ãîñïîäàðñòâ³ ëÿãàâ íà ïëå÷³ äðóæèíè. Íå ðàç äîâîäèëîñÿ ãîñïîäàðþ ñ³ì’¿ ñëóõàòè â³ä íå¿ íàð³êàííÿ: «Ëóêàøå, îí õàòà âæå âàëèòüñÿ, ³ â ïîë³ í³÷îãî íå ðîáèòüñÿ». Íà ùî òîé â³äïîâ³äàâ: «Ìîÿ äîëÿ íå äî ïîëÿ». ² ÷àñòî ö³ ïîëÿ íå â÷àñíî áóëè çàñ³ÿí³, õ³áà ùî Ëóêàø íàä³éäå ï³ä ÷àñ ïîñ³âíî¿ íà äåê³ëüêà äí³â äîäîìó. ×àñòî ñíîïè ùå äîâãî ñòîÿëè íà ïîë³ ï³ä äîùåì, áî íå áóëî êîìó ïðèâåçòè. Àëå äðóæèíà ðîçóì³ëà ñëóæ³ííÿ ñâîãî ÷îëîâ³êà òà ï³äòðèìóâàëà éîãî. Ïëåì³ííèöÿ Ëóêàøà Ïàðàñêîâ³ÿ Êðàâ÷óê ïðèãàäóº òîé ÷àñ, êîëè âîíà äåÿêèé ÷àñ æèëà â ¿õí³é õàò³. Ó ¿¿ áàòüêà çãîð³â õë³â, ³ Ëóêàø çàïðîïîíóâàâ: «Íåõàé çàãàíÿº õóäîáó äî ìåíå â õë³â, à ñàì íî÷óº â õàò³». «Ïðèãàäóþ, Ëóêàø çàâæäè ïðîñèâ â³äïóñòèòè éîãî íà äâà òèæí³. Ñê³ëüêè òàì äîâîäèëîñÿ áóòè â ìàíäð³âêàõ, íå çíàþ, àëå ãîâîðèâ, ùî íà äâà òèæí³. Ó Ëóêàøåâî¿ äðóæèíè áóëà òàêà ïðèïîâ³ñòêà: «Ïðàâäó êàæó, Ëóêàøå, íå ï³äåø, îò íàïðàâäó, íå ï³äåø». Íó, äóìàþ, ùî æ òî ç òîãî áóäå. À ÿ çàëèøàëàñÿ íà í³÷ ³ ÷àñòî âñå ÷óëà, ùî ä³ÿëîñÿ â õàò³. Îò ïîì³÷àþ ÿ, ùî Ëóêàø ïî÷èíຠâæå ïîòðîõó çáèðàòèñÿ â äîðîãó. Äîïîìîæå õë³á çàì³ñèòè òà íàïåêòè. Íå çíàþ, ÷è ãîâîðèëè âîíè ùîñü ì³æ ñîáîþ ïðî öå, ò³ëüêè ÷óþ: âíî÷³ äåñü ï³ä ðàíîê ìîëÿòüñÿ îáîº. ² â ìîëèòâ³, ÷óþ, âîíà áëàãîñëîâëÿº ÷îëîâ³êà â äîðîãó. Ïîìîëÿòüñÿ, â³í ïîö³ëóº ¿¿: «Íó, ãëÿäè òèõ ìàëÿò...» Ñàì ñ³äຠíà âåëîñèïåä — ³ ïî¿õàâ. Ùîñü âîíà òàì ùå çãàäàëà, äî ñèíà: «Òèõîíå, Òèõîíå, á³æè-íî áàòüêà çàâåðíè, ÿ ùå ùîñü çàáóëà ñêàçàòè!» Òèõîí âèá³æèòü: «Îé, ìàì, âæå çà Ãóöîâîþ ãîðîþ, âæå é êàïåëþøà íå âèäíî». Ïî¿õàâ Ëóêàø». ijÿ Äóõà Ñâÿòîãî ÷åðåç ñëóæ³ííÿ Ñòîëÿð÷óêà áóëà òàêîþ âåëèêîþ, ùî íàâ³òü ÷åðåç áàãàòî ðîê³â ï³ñëÿ éîãî ñìåðò³ Áîã äîñÿãàâ ñåðäåöü òèõ, ç êèì Ëóêàø ñï³ëêóâàâñÿ. Áóâ ó ñåë³ õëîï÷èíà Âàñèëü Ìóøêà, ÿêîìó ï³ñëÿ â³éíè â³ä³ðâàëî íîãó ñíàðÿäîì (ä³òè êîëóïàëèñÿ ó íüîìó — ³ â³í âèáóõíóâ). Áàòüêè éîãî áóëè íåâ³ðóþ÷³, âèïèâàëè. Îäíîãî ðàçó ³øîâ â³í, ñêà÷ó÷è, çà õóäîáîþ, ³ éîãî ïîáà÷èâ Ëóêàø. Ïîæàë³â õëîïöÿ, ïîö³ëóâàâ, ïîãëàäèâ ïî ãîë³âö³ ³ ñêàçàâ: «Â ñòàðîñò³ ïîâ³ðèø». Òàê ³ ñòàëîñÿ: ÷åðåç áàãàòî ðîê³â, âæå â çð³ëîìó â³ö³, òîé ïðèéøîâ äî Áîãà. Î÷åâèäö³ çãàäóþòü ùå ïðî îäèí ö³êàâèé ìîìåíò â æèòò³ âîëèíñüêîãî áëàãîâ³ñíèêà. Ãðóïà áðàò³â ï³ñëÿ çàê³í÷åííÿ áîãîñëóæ³ííÿ â îäíîìó ñåë³ ï³øëà íà ç³áðàííÿ â ñóñ³äíº ñåëî, äî ÿêîãî áóëî ç äåñÿòîê ê³ëîìåòð³â. Ëóêàø ùå çàëèøèâñÿ äëÿ áåñ³äè. Êîëè ò³ áðàòè ïðèéøëè â ñóñ³äíº ñåëî, íà ïðåâåëèêèé ïîäèâ áà÷àòü ó ç³áðàíí³ çà ñòîëîì Ñòîëÿð÷óêà. Çàïèòóþòü: «Êîëè æ âè, áðàòå, âñòèãëè, ÷è õòîñü, ìîæå, ï³äâ³ç?» — «Òà í³, — êàæå. — Êîëè ÿ âèéøîâ ç äîìó ìîëèòâè, òî ÿêàñü ñèëà ï³äíÿëà ìåíå ó ïîâ³òðÿ ³ ïåðåíåñëà íà äðóãå ì³ñöå. ß áà÷èâ, ÿê âè éøëè, ÷óâ âàø³ ðîçìîâè, àëå çàãîâîðèòè äî âàñ íå ì³ã». Ó 1939 ðîö³, êîëè ïðèéøëà ðàäÿíñüêà âëàäà, ó öåðêâ³ îñîáëèâèõ çì³í íå â³äáóëîñÿ. ³ðóþ÷³ ìàëè ìîæëèâ³ñòü ïðîïîâ³äóâàòè ³ çáèðàòèñÿ íà áîãîñëóæ³ííÿ. Àëå òóò âèíèêëà ³íøà íåáåçïåêà. Ðàäÿíñüê³ ³äåîëîã³÷í³ ïðàö³âíèêè çàïðîïîíóâàëè â³ðóþ÷èì íàéâèù³ ïîñàäè â ñåë³. Äèÿêîí öåðêâè íàâ³òü ñòàâ ãîëîâîþ ñ³ëüñüêî¿ ðàäè. Ëóêàøåâ³ Ñòîëÿð÷óêó çàïðîïîíóâàëè ïðàöþâàòè â ìàãàçèí³. ³í ñïî÷àòêó ïîãîäèâñÿ, àëå,

³ðóþ÷³ ñåëà ϳäð³ææÿ ïðÿìóþòü äî ð³÷êè äëÿ çâåðøåííÿ âîäíîãî õðåùåííÿ ïðîïðàöþâàâøè äåê³ëüêà ì³ñÿö³â, çðîçóì³â, íàñê³ëüêè öå íåáåçïå÷íî. ³í íàâ³òü ïðèéíÿâ öå çà ãð³õ ³ êàÿâñÿ ïåðåä öåðêâîþ çà ñâîþ ñëàáê³ñòü. À ï³ñëÿ öüîãî ñòàâ ïðàöþâàòè äëÿ Áîãà ùå ðåâí³øå. ³éíà ïðèíåñëà â ñåëî ãîðå òà íîâó âëàäó. ϳä ÷àñ í³ìåöüêî¿ îêóïàö³¿ â³ðóþ÷³ ìàëè â³äíîñíó ñâîáîäó. ×åðåç ïðîðîöòâî Ãîñïîäü â³äêðèâ, ùî çáåðåæå ñåëî ï³ä ÷àñ âîºííèõ ä³é. Òàê ³ áóëî: íàâêîëèøí³ ñåëà äóæå ïîñòðàæäàëè, à ϳäð³ææÿ çàëèøèëîñÿ ö³ëèì. Ëóêàø ïðîäîâæóâàâ ñâî¿ ïî¿çäêè ïî ñåëàõ, ïðîïîâ³äóâàâ, ìîëèâñÿ, ñâ³äêóâàâ, íåìîâ áè â³ä÷óâàþ÷è, ùî íåäîâãî äîâåäåòüñÿ ïðàöþâàòè. ßêîñü íà îäíå ç áîãîñëóæ³íü ïðèéøëè òàê çâàí³ «áàíäåð³âö³». Ñòîëÿð÷óê ñàìå ïðîïîâ³äóâàâ, ³ òîä³ ÷åðåç íüîãî äî íèõ áóëî ïðîðîöòâî: «Îñü ïðèéøëè ëþäè ³ õî÷óòü çíàòè, ùî ¿ì ñêàæå Áîã. Òàê ãîâîðèòü Ãîñïîäü: « ßêùî áóäåòå áóäóâàòè öàðñòâî ñâîº íà êðîâ³ ëþäåé, òî øâèäêî çàãèíåòå, ÿê âë³òêó òóìàí». Öå çà÷åïèëî ¿õíþ ãîðä³ñòü, ³, ìîæå, öå ³ ñòàëî îäí³ºþ ç ïðè÷èí, ùî ñïîíóêàëà ¿õ ðîçïðàâèòèñÿ ç ïðîïîâ³äíèêîì Ñëîâà Áîæîãî. Íà îäíîìó ç áîãîñëóæ³íü ÷åðåç âîñüìèð³÷íó ä³â÷èíêó áóëî ïðîðîöòâî Äóõà Ñâÿòîãî, ùî Ëóêàø òà Ñòåïàí «ï³äóòü ï³ä æåðòîâíèê». Äóõîâíà ïðàöÿ äâîõ áëàãîâ³ñíèê³â çàâåðøóâàëàñÿ... ˳òîì 1943 ðîêó, ïåðåä æíèâàìè, Ëóêàø ç³áðàâñÿ ó ñâîþ îñòàííþ ïîäîðîæ. ³í óæå â³ä÷óâàâ, ùî ñêîðî çàëèøèòü ñâîþ çåìíó ïðàöþ. ³ä÷óâàëà öå ³ öåðêâà, ñ³ì’ÿ. Ïðè ïðîùàíí³ áóëî áàãàòî ñë³ç, äåõòî ïðîõàâ éîãî íå éòè, àëå â³í âñå-òàêè âèðóøèâ ó äîðîãó. Îñòàííº ç³áðàííÿ â ϳäð³ææ³, íà ÿêîìó Ñòîëÿð÷óê áóâ ïðèñóòí³é, â³äáóâàëîñÿ ó Áîðòí³êà ²âàíà á³ëÿ êëóí³. ³í ïîïðîùàâñÿ ç óñ³ìà ³ ï³øîâ. Õðèñòÿ Ìóçè÷óê ïðèãàäóº: «ß òîä³ áóëà ùå ìàëîþ, ïðèéøëà íà òå ç³áðàííÿ ç áàòüêîì. Ïàì’ÿòàþ, âèéøîâ Ëóêàø íà ãîðáîê, çíÿâ êàïåëþõà, ïîìàõàâ íèì, ïðîìîâèâøè: «Ïðîùàé, ñåëî, á³ëüøå äî òåáå íå ïîâåðíóñÿ». Ïîãîäà â òîé äåíü áóëà ãàðíà, ñîíÿ÷íà...» Ç Ï³äð³ææÿ Ëóêàø ï³øîâ ó ñåëà Ìî÷óëêè òà Ìàêîâè÷³, äå ïðîâîäèâ áîãîñëóæ³ííÿ. Áàíäåð³âö³ ï³ä’¿õàëè íà ç³áðàííÿ â Ìî÷óëêàõ ï³äâîäîþ, ïåðåä öèì çàïèòàâøè ó ñåñòåð, ùî éøëè íà ç³áðàííÿ, ÷è íå ïîêàæóòü ¿ì Ñòîëÿð÷óêà. Ò³, í³÷îãî íå çàï³äîçðèâøè, ïîäóìàëè, ùî òî ÿê³ñü â³ðóþ÷³, ³ ïîêàçàëè ¿ì. «Õëîïö³» çàáðàëè Ëóêàøà ïðîñòî ³ç ç³áðàííÿ ³ ïîâåçëè ó Ñâèíàðñüêèé ë³ñ. Òèì³ø, ÿêèé ÷àñòî õîäèâ ðàçîì ç Ëóêàøåì, ùå á³ã çà ï³äâîäîþ ³ ïðîñèâ, ùîá éîãî çàáðàëè çàì³ñòü Ëóêàøà, àëå ò³ â³ä³ãíàëè éîãî ³ ïî¿õàëè. Îñòàíí³ õâèëèíè æèòòÿ ì³ñ³îíåðà â³äîì³ ò³ëüêè Áîãîâ³. Òî÷íèõ â³äîìîñòåé ïðî äåòàë³ éîãî ìó÷åíèöüêî¿ ñìåðò³ íåìàº. Ó÷àñíèêè ðîçñòð³ëó íå õîò³ëè àô³øóâàòè ñâ ó÷àñò³ ó ö³é ñïðàâ³, òèì á³ëüøå, ùî ï³ñëÿ ïðèõîäó ðàäÿíñüêî¿ âëàäè ¿õ æîðñòîêî ïåðåñë³äóâàëè. Àëå âñå æ â³äîìî, ùî Ëóêàø çìóøåíèé áóâ ñàì êîïàòè ñîá³ ÿìó, ï³ñëÿ ÷îãî ïîïðîñèâ äîçâîëó ïîìîëèòèñÿ. Êîëè ìîëèâñÿ, êàæóòü, éîãî ò³ëî áóëî ï³äíÿòå íàä çåìëåþ. Ëþäè, ùî òàì áóëè, áà÷à÷è éîãî ùèðó â³ðó òà ãîòîâí³ñòü çóñòð³òèñÿ ç³ ñâî¿ì Ñïàñèòåëåì, íå íàâàæóâàëèñÿ âáèòè ïðîïîâ³äíèêà. Òîä³ ñèí ïðàâîñëàâíîãî áàòþøêè, ùî áóâ ñåðåä íèõ, ñêàçàâ: «Ìîÿ ðóêà íà çäðèãíåòüñÿ çàáèòè «øòóíäó». ³í âèñòð³ëèâ, ò³ëî Õðèñòîâîãî ìó÷åíèêà âïàëî ó âèðèòó íèì ìîãèëó. Äå öÿ ìîãèëà, í³õòî òàê ³ íå çíàº. Çà áàãàòî ðîê³â ï³ñëÿ öüîãî äåõ-

òî ³ç ó÷àñíèê³â ðîçñòð³ëó í³áèòî ãîâîðèâ, ùî ì³ã áè ïîêàçàòè òå ì³ñöå, àëå âïåðòî ìîâ÷àâ. Ìîæëèâî, ó öüîìó áóëà âîëÿ Áîæà, ùîá ì³ñöå ïîõîâàííÿ çàëèøèëîñÿ íåâ³äîìèì. Áî, ñóäÿ÷è ³ç ïîïóëÿðíîñò³ Ëóêàøà ÿê ïðîïîâ³äíèêà òà äóõîâíîãî ïðàö³âíèêà, îñîáëèâî ï³ñëÿ éîãî ìó÷åíèöüêî¿ ñìåðò³, áàãàòî õòî ç â³ðóþ÷èõ õîò³â áè çðîáèòè ç íüîãî ñâÿòîãî. ², ìîæëèâî, íà éîãî ìîãèëó ³øëè á ÿê äî ñâÿòèí³. Àëå Ëóêàø Ñòîëÿð÷óê ñâî¿ì æèòòÿì òà ñëóæ³ííÿì çäîáóâàâ ñëàâó íå ñîá³, à ò³ëüêè Áîãîâ³. Òîìó ì³ñöå ñïî÷èíêó éîãî ò³ëà çàëèøèëîñÿ íåâ³äîìèì, ÿê êîëèñü Ìîéñåºâîãî. Êîëè Ñòîëÿð÷óêà çàáðàëè, òî éîãî ñèí Òèõîí (éîìó áóëî 15 ðîê³â, ³ â³í âæå ïî÷àâ ïðîïîâ³äóâàòè) ïîá³ã äîäîìó. Àëå íå äîá³ã äî ñåëà äåê³ëüêà ê³ëîìåòð³â, ³ éîãî ïðÿìî íà ïîë³ òåæ çàáèëè... Ñêîðî ï³ñëÿ ñìåðò³ Ñòîëÿð÷óêà íàñòàëà ÷åðãà òðèìàòè åêçàìåí íà â³ðí³ñòü ³ äèÿêîíó ï³äð³çüêî¿ öåðêâè Ñòåïàíó Àíòîíþêó. Âîñåíè òîãî æ ðîêó «õëîïö³» ç ë³ñó íàâ³äàëèñÿ ³ äî íüîãî. ³í ñàìå ÷èñòèâ êðèíèöþ. Ãîñò³ íàêàçàëè êèäàòè ðîáîòó. Áðàò óñå çðîçóì³â, ïîïðîñèâ äîçâîëó ïîïðîùàòèñÿ ³ç ñ³ì’ºþ. ϳøîâ äî õàòè, ïîïðîùàâñÿ ç ð³äíèìè, éîãî ïîñàäèëè íà ï³äâîäó ³ ïîâåçëè. Ùå íàâ³òü íå âè¿õàëè ³ç ñåëà, ÿê ïî÷àëè êîëîòè øòèêàìè. Êðàé ñåëà ñòîÿëà ÷èÿñü êëóíÿ. Ó í³é éîãî ùå æèâîãî ï³äâ³ñèëè, à êëóíþ ï³äïàëèëè. Ëþäè êàçàëè, ùî äàëåêî â ñåë³ ÷óëè, ÿê â³í êðè÷àâ... ѳì’ÿ Ëóêàøà Ñòîëÿð÷óêà ï³ñëÿ â³éíè æèëà äóæå á³äíî. Ó ê³íö³ 40-õ äðóæèíà ªâäîê³ÿ ç ÷îòèðìà ä³òüìè âè¿õàëà íà Äí³ïðîïåòðîâùèíó, äå âîíè ïðîæèâàþòü äîñ³. ijòè Ëóêàøà áóëè íåâ³ðóþ÷èìè, ³ ëèøå ó 90-õ ðîêàõ îäíà äî÷êà óæå â çð³ëîìó â³ö³ ïîêàÿëàñÿ. Äðóæèíà Ñòîëÿð÷óêà â³ä³éøëà ó â³÷í³ñòü ó 1995 ðîö³. ϳñëÿ ñìåðò³ Ëóêàøà Ñòîëÿð÷óêà öåðêâó ÷åêàëè âàæê³ âèïðîáóâàííÿ. Íåçàáàðîì ïîâåðíóëàñÿ ðàäÿíñüêà âëàäà. Ìîëèòîâíèé áóäèíîê êîíô³ñêóâàëè ³ çðîáèëè ó íüîìó äèòÿ÷èé ñàäî÷îê. Ñò³íè çàì³íèëè íà öåãëÿí³, à ñòåëþ çàëèøèëè, òîìó ùî áóëà äóæå ãàðíîþ. Àëå áëàãîñëîâåííÿ íå ìàëè. Ñò³íè ïî÷àëè âàëèòèñÿ. Çðîáèëè ðàç, äðóãèé ³, íàðåøò³, çìóøåí³ áóëè ï³òè ç öüîãî áóäèíêó. ² õî÷à â³í ñòîÿâ ó öåíòð³ ñåëà, âëàäà, ìîæëèâî, â³ä÷óâøè Áîæó ðóêó, âçàãàë³ â³äìîâèëèñÿ â³ä íüîãî, ïîáóäóâàâøè øêîëó, êëóá â ³íøîìó ì³ñö³. Áàãàòüîõ áðàò³â òîä³ çàñóäèëè ³ â³äïðàâèëè ó çàñëàííÿ. Áîãîñëóæ³ííÿ çàáîðîíèëè ðîáèòè. Ïîò³ì äîçâîëèëè çáèðàòèñÿ ëèøå ó áàïòèñòñüêîìó ìîëèòîâíîìó äîì³ ÿê îäí³é öåðêâ³ (òîáòî ï’ÿòèäåñÿòíèöüêî¿ öåðêâè îô³ö³éíî íå ³ñíóâàëî). Äóõîâíî öåðêâà òåæ ïåðåæèâàëà íå íàéêðàù³ ÷àñè. ² ëèøå íà ïî÷àòêó 50-õ ðîê³â ó ï³äð³çüê³é öåðêâ³ ïî÷àëîñÿ íîâå ïðîáóäæåííÿ, çà ÿêèì ïî÷àëèñÿ íîâ³ ãîí³ííÿ òà ïåðåñë³äóâàííÿ. Íà ïî÷àòêó 60-õ ðîê³â â³ää³ëèëàñÿ ãðóïà â³ðóþ÷èõ äëÿ ïðîâåäåííÿ ï’ÿòèäåñÿòíèöüêèõ ç³áðàíü. ϳñëÿ ñìåðò³ Ñòîëÿð÷óêà ó ð³çí³ ÷àñè ïðåñâ³òåðàìè áóëè ̳íà Òèìîùóê, Äàâèä Ìàð’þê, Ãíàò Ðèáàê, Ôåä³ð Äåðåâ’ÿí÷óê, Ñòåïàí Ñè÷óê, Ïàâëî Êðàâ÷óê, Âîëîäèìèð Äåðåâ’ÿí÷óê òà Âàñèëü Ìàð’þê. Öåðêâà æèâå íîâèì æèòòÿì, àëå ïàì’ÿòü ïðî âîëèíñüêîãî ì³ñ³îíåðà, ÿêèé â³ääàâ ñâîº æèòòÿ çàðàäè ñïàñ³ííÿ ñîòåíü, à ìîæëèâî, ³ òèñÿ÷ ãð³øíèê³â, æèâå ³ çàðàç. ² òàê õî÷åòüñÿ ñòàòè íà êîë³íà ³ ñêàçàòè: «Ãîñïîäè! Çðîáè öå ùå ðàç!» www.blag.org.ua


7 ñò.

Ó öåíòð³ ñâÿòà Âåëèêîäíÿ – íå âåñíà, ³ çîâñ³ì íå êðàøàíêè ç ïàõó÷èìè ïàñõàëüíèìè êàëà÷àìè, à âîñêðåñ³ííÿ Õðèñòà, Éîãî ïåðåìîãà íàä ñìåðòþ, ÿê³é ³í Ñàì Ñåáå â³ääàâ. ²ñóñ ïîìåð çà íàñ ³ âîñêðåñ äëÿ íàñ, ùîá ìè æèëè, – ïðî öå íàãàäóº íàì Âåëèêäåíü! Ó íîâåë³, ÿêó âàì ïðîïîíóºìî, òàêîæ éäåòüñÿ ïðî æåðòâó, ïðî ñìåðòü ³ æèòòÿ. Âîíà º íåâåëè÷êîþ ³ëþñòðàö³ºþ òîãî, ùî çðîáèâ äëÿ íàñ ²ñóñ Õðèñòîñ. …Äæîíñ³, ìàéæå íåïîì³òíà ï³ä êîâäðîþ, ëåæàëà, ïîâåðíóâøèñü îáëè÷÷ÿì äî â³êíà. Ñüþ ïåðåñòàëà íàñï³âóâàòè, ïîäóìàâøè, ùî Äæîíñ³ çàñíóëà. Âîíà ïðèëàøòóâàëà äîøêó é ïî÷àëà ìàëþíîê òóøøþ – ³ëþñòðàö³þ äî æóðíàëüíîãî îïîâ³äàííÿ. Ìàëþþ÷è ãåðîÿ îïîâ³äàííÿ, Ñüþ ïî÷óëà òèõèé øåï³ò, ùî ïîâòîðèâñÿ ê³ëüêà ðàç³â. Âîíà øâèäêî ï³ä³éøëà äî ë³æêà. Î÷³ ó Äæîíñ³ áóëè øèðîêî ðîçïëþùåí³. ijâ÷èíà äèâèëàñü ó â³êíî é ðàõóâàëà – ðàõóâàëà â çâîðîòíîìó ïîðÿäêó: – Äâàíàäöÿòü,– ìîâèëà âîíà ³ òðîõè çãîäîì: – îäèíàäöÿòü,– ïîò³ì: – äåñÿòü, äåâ’ÿòü,– à òîä³, ìàéæå îäíî÷àñíî: – â³ñ³ì, ñ³ì. Ñüþ ñòðèâîæåíî ïîäèâèëàñü ó â³êíî. Ùî òàì ðàõóâàòè? Àäæå ïåðåä î÷èìà ëèøå ïîðîæí³º áåçìåæíî ïîõìóðå ïîäâ³ð’ÿ òà ãëóõà ñò³íà öåãëÿíîãî áóäèíêó íà â³äñòàí³ äâàäöÿòè ôóò³â. Äî ïîëîâèíè ò³º¿ ñò³íè âèäðÿïàâñÿ ñòàðåçíèé ïëþù, âóçëóâàòèé ³ ï³äãíèëèé á³ëÿ êîð³ííÿ. Õîëîäíèé ïîäèõ îñåí³ ñòðóñèâ ç íüîãî ëèñòÿ, é áóëî äîáðå âèäíî, ÿê ìàéæå ãîë³ ãàëóçêè ðîñëèíè ÷³ïëÿþòüñÿ çà ïîòð³ñêàí³ öåãëèíè. – Ùî òàì òàêå, ñåðäåíüêî? – ñïèòàëà Ñüþ. – سñòü,– ëåäü ÷óòíî ìîâèëà Äæîíñ³.– Òåïåð âîíè ïàäàþòü øâèäøå. Òðè äí³ òîìó ¿õ áóëî ìàéæå ñòî. Àæ ãîëîâà áîë³ëà ðàõóâàòè. À ñüîãîäí³ âæå ëåãêî. Îí ³ùå îäèí óïàâ. Òåïåð ëèøèëîñÿ ò³ëüêè ï’ÿòü. – Ï’ÿòü ÷îãî, ñåðäåíüêî? Ñêàæè ñâî¿é Ñüþä³. – Ëèñòê³â. Íà ïëþù³. Êîëè âïàäå îñòàíí³é, ÿ ïîìðó. ß çíàþ öå âæå òðè äí³. Õ³áà ë³êàð í³÷îãî òîá³ íå ñêàçàâ? – Òàêèõ äóðíèöü ÿ ùå í³êîëè íå ÷óëà, – ïèðõíóëà Ñüþ, ÷óäîâî âäàþ÷è çíåâàãó. – ßêå â³äíîøåííÿ ìຠëèñòÿ ñòàðîãî ïëþùà äî òâîãî îäóæàííÿ? À òè æ, êàïîñíå ä³â÷èñüêî, òàê ëþáèëà öåé ïëþù!.. Ñïðîáóé-íî òåïåð ç’¿ñòè áóëüéîíó ³ äàé òâî¿é Ñüþä³ äîê³í÷èòè ìàëþíîê, ùîá ìîæíà áóëî ïðîäàòè éîãî ðåäàêö³¿... Äæîíñ³, íå â³äðèâàþ÷è ïîãëÿäó â³ä â³êíà, ìîâèëà: – Îí ³ùå îäèí ïîëåò³â. À áóëüéîíó ÿ íå õî÷ó. Çàëèøèëîñü óñüîãî ÷îòèðè ëèñòî÷êè. ß õî÷ó, ïîêè íå ñòåìí³ëî, ïîáà÷èòè, ÿê îä³ðâåòüñÿ îñòàíí³é. Òîä³ ïîìðó ³ ÿ. – Äæîíñ³, ëþáà,– ñêàçàëà Ñüþ, ñõèëÿþ÷èñü íàä ë³æêîì,– òè ìîæåø ïîîá³öÿòè ìåí³, ùî çàïëþùèø î÷³ é íå äèâèòèìåøñÿ ó â³êíî, ïîêè ÿ çàê³í÷ó ðîáîòó? ß ïîâèííà çäàòè ö³ ìàëþíêè çàâòðà. Ìåí³ ïîòð³áíå ñâ³òëî, ³íàêøå ÿ îïóñòèëà á øòîðó… – Òîä³ ñêàæè ìåí³, êîëè çàê³í÷èø,– çàïëþùóþ÷è î÷³, ïîïðîñèëà Äæîíñ³, áë³äà é íåïîðóøíà, ìîâ ïîâàëåíà ñòàòóÿ,– áî ÿ õî÷ó ïîáà÷èòè, ÿê óïàäå îñòàíí³é ëèñòîê. ß ñòîìèëàñÿ ÷åêàòè. Ñòîìèëàñÿ äóìàòè. Ìåí³ õî÷åòüñÿ ðîçñëàáèòèñü, í³ çà ùî íå òðèìàòèñÿ é ïîëåò³òè – äåäàë³ íèæ÷å é íèæ÷å – ÿê îäèí ç îòèõ íåùàñíèõ, âèñíàæåíèõ ëèñòê³â. – Ñïðîáóé çàñíóòè,– ïîðàäèëà Ñüþ.– Ìåí³ òðåáà ïîêëèêàòè ñþäè Áåðìàíà, ùîá íàìàëþâàòè ç íüîãî â³äëþäüêà-çîëîòîøóêà÷à. ß âèéäó íà õâèëèíêó, íå á³ëüøå. À òè ëåæè é íå ðóõàéñÿ, ïîêè ÿ íå ïîâåðíóñÿ. Ñòàðèé Áåðìàí áóâ õóäîæíèêîì ³ æèâ íà ïåðøîìó ïîâåðñ³ ï³ä íèìè. Éîìó âæå ïåðåâàëèëî çà ø³ñòäåñÿò, ³ áîðîäà â íüîãî, ÿê ó ñêóëüïòóðè ̳êåëàíäæåëî «Ìîéñåé», ê³ëüöÿìè ñïóñêàëàñÿ ç éîãî ãîëîâè ñàòèðà íà ò³ëî êàðëèêà.  ìèñòåöòâ³ Áåðìàí áóâ íå-

âäàõîþ. Ñîðîê ðîê³â òðèìàâ â³í ó ðóêàõ ïåíçåëü, àëå é íà êðîê íå íàáëèçèâñÿ äî ñâ Ìóçè, ùîá õî÷ òîðêíóòèñÿ êðàþ ¿¿ ìàíò³¿. ³í âåñü ÷àñ çáèðàâñÿ ñòâîðèòè øåäåâð, àëå íàâ³òü íå ïî÷àâ íàä íèì ðîáîòè. Óæå ê³ëüêà ðîê³â, ÿê â³í íå ìàëþâàâ í³÷îãî, êð³ì ÿêî¿ñü ìàçàíèíè – âèâ³ñîê òà ðåêëàì. Íà øìàòîê õë³áà â³í çàðîáëÿâ, ïîçóþ÷è òèì ìîëîäèì õóäîæíèêàì ç êîëîí³¿, ÿê³ íå ìîãëè ïëàòèòè íàòóðíèêîâ³-ïðîôåñ³îíàëó… Ñüþ çàñòàëà Áåðìàíà â éîãî òüìÿíî îñâ³òëåí³é êîì³ð÷èí³ âíèçó.  êóòêó ñòîÿâ ìîëüáåðò ç ï³äðàìíèêîì, íà ÿêîìó áóëî íàòÿãíóòî ÷èñòå ïîëîòíî, ùî âæå äâàäöÿòü ï’ÿòü ðîê³â ÷åêàëî ïåðøèõ øòðèõ³â øåäåâðà. Ñüþ ðîçïîâ³ëà ñòàðîìó ïðî õèìåðè Äæîíñ³ é ïðî ñâî¿ ïîáîþâàííÿ â³äíîñíî òîãî, ÿê áè ¿¿ ïîäðóãà, ëåãåíüêà é òåíä³òíà, íåìîâ ëèñòîê, íå â³äëåò³ëà â³ä íèõ, êîëè çâ’ÿçîê ³ç ñâ³òîì ó íå¿ ùå ïîñëàáøàº. Ñòàðèé Áåðìàí ç ÷åðâîíèìè î÷èìà, ÿê³ ïîì³òíî ñëüîçèëèñÿ, ãàëàñëèâî âèÿâèâ ñâîþ çíåâàãó, çíóùàþ÷èñü ³ç òàêèõ âèãàäîê… – Âîíà äóæå õâîðà é çîâñ³ì çíåñèëåíà,– ñêàçàëà Ñüþ,– à â³ä âèñîêî¿ òåìïåðàòó��è ùå íà÷å é ñõèáíóëàñÿ, áî â ãîëîâ³ ó íå¿ ïîâíî âñÿêèõ õèìåð. Ãàðàçä, ì³ñòåðå Áåðìàí, ÿêùî íå õî÷åòå ïîçóâàòè ìåí³, òî é íå òðåáà… Áåðìàí çàãîðëàâ: – Õòî êàæå, ùî ÿ íå õî÷ó ïîçóâàòè? Àíó âïåðåä. ß éäó ç âàìè. ϳâãîäèíè ÿ íàìàãàþñÿ ïîÿñíèòè, ùî ãîòîâèé ïîçóâàòè, Áîæå ì³é! Òóò çîâñ³ì íåï³äõîäÿùå ì³ñöå õâîð³òè òàê³é ãàðí³é ä³â÷èí³, ÿê ì³ñ Äæîíñ³. Êîëèñü ÿ íàìàëþþ øåäåâð, ³ ìè âñ³ âèáåðåìîñÿ çâ³äñè. Äæîíñ³ ñïàëà, êîëè âîíè ï³äíÿëèñÿ íàãîðó. Ñüþ îïóñòèëà øòîðó àæ äî ï³äâ³êîííÿ é çíàêîì âåë³ëà Áåðìàíîâ³ ïðîéòè â äðóãó ê³ìíàòó. Òàì âîíè çóïèíèëèñÿ á³ëÿ â³êíà é ç îñòðàõîì ïîäèâèëèñÿ íà ïëþù. Ïîò³ì ìîâ÷êè ïåðåçèðíóëèñü. Íàäâîð³ âïåðòî éøîâ õîëîäíèé äîù ³ç ñí³ãîì. Áåðìàí ó ñòàð³é ñèí³é ñîðî÷ö³, çîáðàæàþ÷è â³äëþäüêà-çîëîòîøóêà÷à, âñ³âñÿ íà ïåðåêèíóòîìó äîãîðè äíîì ÷àéíèêó, ùî ïðàâèâ çà ñêåëþ. Íàñòóïíîãî ðàíêó, ïðîêèíóâøèñü ï³ñëÿ êîðîòêîãî ñíó, Ñüþ ïîáà÷èëà, ùî Äæîíñ³ íå çâîäèòü ñóìíèõ, øèðîêî ðîçïëþùåíèõ î÷åé ³ç îïóùåíî¿ çåëåíî¿ øòîðè. – ϳäí³ìè ¿¿, ÿ õî÷ó ïîäèâèòèñÿ,– ïîøåïêè íàêàçàëà Äæîíñ³. Ñüþ ñòîìëåíî ïîñëóõàëàñü. Íåéìîâ³ðíà ð³÷! Ö³ëó í³÷ ïåð³ùèâ äîù ³ øàëåí³â ðâó÷êèé â³òåð, à íà öåãëÿí³é ñò³í³ ùå âèäí³â ëèñòîê ïëþùà. Îäèí-ºäèíèé. Òåìíî-çåëåíèé á³ëÿ

ñòåáëà, àëå ç æîâòèçíîþ òë³ííÿ é ðîçêëàäó ïî çóá÷àñòèõ êðàÿõ, â³í õîðîáðî òðèìàâñÿ íà ãàëóçö³ çà äâàäöÿòü ôóò³â â³ä çåìë³. – Öå îñòàíí³é, – ìîâèëà Äæîíñ³. – ß äóìàëà, â³í íåîäì³ííî âïàäå âíî÷³. ß ÷óëà, ÿêèé áóâ â³òåð. Ñüîãîäí³ â³í óïàäå, òîä³ é ÿ ïîìðó. – Òà Áîã ç òîáîþ! – ñêàçàëà Ñüþ, ñõèëÿþ÷èñü çìó÷åíèì îáëè÷÷ÿì íàä ïîäóøêîþ. – Ïîäóìàé õî÷ áè ïðî ìåíå, ÿêùî íå õî÷åø äóìàòè ïðî ñåáå. Ùî áóäå ç³ ìíîþ? Äæîíñ³ íå â³äïîâ³ëà. Äóø³, ÿêà ëàøòóºòüñÿ âèðóøèòè â äàëåêó òàºìíè÷ó ïîäîðîæ, óñå íà ñâ³ò³ ñòຠ÷óæå. Íåâ³ä÷åïíà äóìêà ïðî ñìåðòü îïàíîâóâàëà Äæîíñ³ äåäàë³ äóæ÷å â ì³ðó òîãî, ÿê îäíà ïî îäí³é ñëàáøàëè íèòî÷êè, ùî çâ’ÿçóâàëè ¿¿ ç ïîäðóãîþ ³ âñ³ì çåìíèì. Äåíü ïîâ³ëüíî ìèíóâ, àëå íàâ³òü ó ïðèñìåðêó âîíè áà÷èëè íà òë³ öåãëÿíî¿ ñò³íè, ùî ñàìîòí³é ëèñòîê ïëþùà òðèìàºòüñÿ íà ñâî¿é í³æö³. À ïîò³ì, êîëè íàñòàëà í³÷, çíîâó ç³ðâàâñÿ ï³âí³÷íèé â³òåð, çíîâ ó â³êíà ïåð³ùèâ äîù, òàðàáàíÿ÷è ïî íèçüêèõ ãîëëàíäñüêèõ êàðíèçàõ. Êîëè ðîçâèäí³ëî, Äæîíñ³ áåçæàëüíî çâåë³ëà ï³äíÿòè øòîðó. Ëèñòîê ïëþùà áóâ ùå íà ñâîºìó ì³ñö³. Äæîíñ³ ëåæàëà é äîâãî äèâèëàñü íà íüîãî. À ïîò³ì îçâàëàñÿ äî Ñüþ, ÿêà íà ãàçîâ³é ïëèòö³ ðîç³ãð³âàëà äëÿ íå¿ êóðÿ÷èé áóëüéîí. – ß áóëà ïîãàíèì ä³â÷èñüêîì,– ñêàçàëà Äæîíñ³.– Ùîñü ïðèìóñèëî öåé îñòàíí³é ëèñòîê çàëèøèòèñü òàì, äå â³í º, ùîá ïîêàçàòè, ÿêà ÿ áóëà ïðîòèâíà. Öå ãð³õ – õîò³òè âìåðòè. Òåïåð òè ìîæåø äàòè ìåí³ òðîõè áóëüéîíó é ìîëîêà ç ìåäîì... Àáî í³, ïðèíåñè ñïî÷àòêó äçåðêàëî, ïîò³ì îáêëàäè ìåíå ïîäóøêàìè – ÿ ñèä³òèìó é äèâèòèìóñü, ÿê òè ãîòóºø ¿ñòè. ×åðåç ãîäèíó âîíà ñêàçàëà: – Ñüþä³, ÿ ñïîä³âàþñü íàìàëþâàòè êîëè-íåáóäü Íåàïîë³òàíñüêó çàòîêó. Óäåíü ïðèéøîâ ë³êàð, ³ Ñüþ, ïðîâîäæàþ÷è éîãî, çíàéøëà ïðèâ³ä âèéòè â êîðèäîð. – Øàíñè ð³âí³,– ñêàçàâ ë³êàð, ïîòèñêóþ÷è õóäåíüêó òðåìòÿ÷ó ðóêó Ñüþ. – Ãàðíèé äîãëÿä – ³ âè âèãðàºòå. À òåïåð ÿ ïîâèíåí íàâ³äàòèñÿ ùå äî îäíîãî õâîðîãî, òóò óíèçó. Éîãî ïð³çâèùå Áåðìàí, çäàºòüñÿ, â³í õóäîæíèê. Òåæ ïíåâìîí³ÿ. ³í ñòàðèé, íåì³÷íèé, à õâîðîáà â òÿæê³é ôîðì³. Íà䳿 í³ÿêî¿, àëå ñüîãîäí³ éîãî çàáåðóòü äî ë³êàðí³, òàì éîìó áóäå çðó÷í³øå. Íàñòóïíîãî äíÿ ë³êàð ñêàçàâ Ñüþ: – Íåáåçïåêà ìèíóëà. Âè ïåðåìîãëè. Òåïåð õàð÷óâàííÿ é äîãëÿä – ³ á³ëüøå í³÷îãî íå òðåáà. À íàäâå÷³ð òîãî æ äíÿ Ñüþ ï³ä³éøëà äî ë³æêà, äå ëåæàëà Äæîíñ³, óìèðîòâîðåíî ïëåòó÷è äóæå ñèí³é ³ çîâñ³ì íåïîòð³áíèé âîâíÿíèé øàðô, ³ îäí³ºþ ðóêîþ – ðàçîì ç ïîäóøêàìè òà ïëåòèâîì – îáíÿëà ïîäðóãó. – Ìåí³ òðåáà ùîñü òîá³ ðîçïîâ³ñòè, á³ëå ìèøåíÿòêî,– ñêàçàëà âîíà. – Ñüîãîäí³ â ë³êàðí³ â³ä çàïàëåííÿ ëåãåí³â ïîìåð ì³ñòåð Áåðìàí. ³í õâîð³â ò³ëüêè äâà äí³. Ïîçàâ÷îðà âðàíö³ äâ³ðíèê çíàéøîâ ñòàðîãî â éîãî ê³ìíàò³ áåçïîðàäíîãî â³ä ñòðàæäàíü. Éîãî ÷åðåâèêè é îäÿã ãåòü ïðîìîêëè é áóëè õîëîäí³ ÿê ë³ä. ͳõòî íå ì³ã çáàãíóòè, êóäè â³í õîäèâ òàêî¿ æàõëèâî¿ íî÷³. Ïîò³ì çíàéøëè ë³õòàð, ÿêèé ùå ãîð³â, äðàáèíó, ïåðåòÿãíóòó â ³íøå ì³ñöå, ê³ëüêà ðîçêèäàíèõ ïåíçë³â ³ ïàë³òðó, íà ÿê³é áóëî çì³øàíî çåëåíó òà æîâòó ôàðáè. À òåïåð ïîäèâèñü ó â³êíî, ëþáà, íà îñòàíí³é ëèñòîê ïëþùà. Òåáå íå äèâóâàëî, ùî â³í í³ ðàçó íå çàòðåìò³â ³ íå êîëèõíóâñÿ â³ä â³òðó? Àõ, ñîíå÷êî, öå ³ º øåäåâð Áåðìàíà, â³í íàìàëþâàâ éîãî ò³º¿ íî÷³, êîëè âïàâ îñòàíí³é ëèñòîê. Î. Ãåíð³.

Êðîñâîðä

ÎÑÒÀÍÍ²É ËÈÑÒÎÊ

Ïî ãîðèçîíòàë³: 1. ²ì’ÿ ìàòåð³ ²ñóñà. 2. Êîðîòêà àëåãîðè÷íà ³ñòîð³ÿ. 3.Ïàõó÷à ðå÷îâèíà, ÿêó Ìàð³ÿ âèëèëà íà íîãè ²ñóñà. 4. Ïåðøà ëþäèíà, ÿê³é ²ñóñ ç’ÿâèâñÿ ï³ñëÿ Ñâîãî âîñêðåñ³ííÿ. 5. ×îëîâ³ê, ÿêèé áóâ ãîòîâèé ïðèíåñòè â æåðòâó ºäèíîãî ñèíà, àáè âèêîíàòè Áîæó âîëþ. 6. ßê íàçèâàëè öàðÿ â ªãèïò³? 7.Ïåðøèé âáèâöÿ íà Çåìë³. 8.Ìîëîäøèé äðóã àïîñòîëà Ïàâëà, ÿêîìó ïðèñâÿ÷åíî äâà ïîñëàííÿ. 9.«Ñëàâòå Ãîñïîäà!» 10.«Â³çüì³òü ____ ñïàñ³ííÿ» (ãîëîâíèé óá³ð âî¿íà). 11.Îäèí ç ïëîä³â Äóõà. 12.Ñòîëèöÿ Þäå¿. 13.«Áàòüêî» ºâðåéñüêîþ ìîâîþ. 14.Ðîçìîâà ç Áîãîì. Ïî âåðòèêàë³: 1.²ì’ÿ ñåñòðè Ëàçàðÿ. 7.̳ñòî, ó ÿêîìó îñåëèâñÿ ²ñóñ. 15.Ñèí Àäàìà, æåðòâó ÿêîãî Áîã ïðèéíÿâ. 16.«… ³ ï³çíàºòå ____ – à ____ âàñ â³ëüíèìè çðîáèòü!» 17. Êèì º äëÿ íàñ Äóõ Ñâÿòèé? 18.²ì’ÿ öàðÿ, ÿêèé óâ’ÿçíèâ ²âàíà Õðåñòèòåëÿ. 19.Òå, ùî íàì äຠ²ñóñ. 20. «Áîã º ___ !» 21. Êèì áóâ Íèêîäèì? 22. ²ì’ÿ àïîñòîëà Ïåòðà. 23.Ñòîëèöÿ ³ìïåð³¿, äî ñêëàäó ÿêî¿ íà ïî÷àòêó íàøî¿ åðè âõîäèëà Þäåÿ. 24.×îëîâ³ê, ñèëà ÿêîãî áóëà ó âîëîññ³. 25.Ðèìñüêèé ïðîêóðàòîð, ÿêèé äàâ äîçâ³ë íà ðîçï’ÿòòÿ ²ñóñà. 26.×èì º ªâàíãåë³ÿ? 27.̳ñòî, äå ìèíóëè äèòèíñòâî òà þí³ñòü ²ñóñà. 28.Ïðî êîãî ñêàçàâ ²ñóñ: «Âîñêðåñíå òâ³é áðàò»?

Çàâäàííÿ:

«Õòî ïëàêàâ?»

Á³áë³ÿ çìàëüîâóº ÷îëîâ³ê³â, ÿê³ çà ð³çíèõ îáñòàâèí ïëàêàëè. Ïðî÷èòàâøè âêàçàí³ ì³ñöÿ Ïèñàííÿ, âè çìîæåòå âèçíà÷èòè, ÿê ¿õ çâàëè. Ëóêè 19:37–44, Ìàòâ³ÿ 26:69–75, Áóòòÿ 45:1–15, 2 Ñàìó¿ëîâà 3:12–16, 2 Ñàìó¿ëîâà 19:1–9, Áóòòÿ 27:1–40, 4 Öàð³â 20:1–7, Íåå쳿 1:1–4. 1. ³í ïëàêàâ çà áëàãîñëîâåííÿì ñâîãî áàòüêà, ÿêå âòðàòèâ. 2. ³í ïëàêàâ â³ä ðàäîñò³ çóñòð³÷³ òà ïðèìèðåííÿ ç³ ñâî¿ìè áðàòàìè. 3. ³í ïëàêàâ â³ä áîëþ ðîçëóêè ç³ ñâîºþ äðóæèíîþ, ÿêó âèìàãàâ ïîâåðíóòè ¿¿ ïåðøèé ÷îëîâ³ê. 4. ³í ïëàêàâ â³ä ãîðÿ, ÿêå ñï³òêàëî éîãî ÷åðåç ñìåðòü ñèíà, ùî ïîâñòàâ ïðîòè íüîãî. 5. ³í ïëàêàâ ÷åðåç ñòðàõ ñìåðò³, ÿêó ñïîâ³ñòèâ éîìó ïðîðîê. 6. ³í ïëàêàâ íà ÷óæèí³ çà ñâîºþ áàòüê³âùèíîþ, ïðî ÿêó îòðèìàâ ñóìíó çâ³ñòêó. 7. ³í ïëàêàâ ÷åðåç ñâîþ çðàäó. 8. ³í ïëàêàâ çà ì³ñòî, ÿêå â³äêèíóëî éîãî ÿê öàðÿ ìèðó.

ÏÎÅÇ²ß ÄËß Ä²ÒÅÉ

×ÎÃÎ ÂѲ ÐÀIJÞÒÜ: ² ìàìà, ³ òàòî, Áàáóí³ é ä³äóí³, ² íàâ³òü ìàëÿòà? Ùå é çâóêè ÷àð³âí³ Íàì ëëþòüñÿ ç íåáåñ — Áî ñâÿòî ñüîãîäí³, Õðèñòîñ íàø Âîñêðåñ! Äàâíî âæå çâåðøèâ ³í Öå äèâî ³ç äèâ — Ö³íîþ æèòòÿ âñ³õ Çâ³ëüíèâ â³ä ãð³õ³â. Ìè ñëàâó ï³äíîñèì Éîãî äî íåáåñ — Õðèñòîñ íàø Âîñêðåñ, ³í íàâ³êè âîñêðåñ! Â. Ãåðàñèì’þê.

ÑÂßÒÎ ÂÎÑÊÐÅѲÍÍß ×îìó ñüîãîäí³ ñò³ëüêè ñîíöÿ? ×îìó âñì³õàþòüñÿ êðóãîì? ² îáëèëàñÿ ï³ä â³êîíöåì Êàëèíà á³ëèì ìîëîêîì? ×îìó òàê ïàõíóòü êâ³òè, òðàâè, Íàâêðóã ïðèðîäà âñÿ öâ³òå? Íå áóäå ÿ ïèòàòè â ìàìè: Ñàìà âæå çíàþ ÿ ïðî öå. Öå æ íåñïðîñòà ï³ä íåáîì ñèí³ì ϳñí³ äçâåíÿòü íà ñâ³ò óâåñü: Ñüîãîäí³ ñâÿòî âîñêðåñ³ííÿ! Õðèñòîñ âîñêðåñ! Õðèñòîñ âîñêðåñ! Þð³é Âàâðèíþê.


8ñò.

ÄÓÌÀÒÈ ÁÎËß×Å

ÏÐÎÇÀ

Ìàð³ÿ ÇÂ²Ð²Ä *** Ñòâîðè â ìåí³, Ãîñïîäè, ñåðäåíüêî ÷èñòå, Òàêå æ á³ëîñí³æíå, ÿê ñí³ã öåé ³ñêðèñòèé... Òà õî÷ó, ùîá ùå áóëî òåïëèì ³ í³æíèì, ßê ÿáëóíÿ â êâ³òí³ â ñåðïàíêó ðîçê³øí³ì. Ñòâîðè â ìåí³ ñåðöå ïðîñòå é íåïðèìõëèâå, Ùîá â çëèäíÿõ é áàãàòñòâ³ áóëî áè ùàñëèâå. ² ùîá áîñîí³æ íå âñòèäàëîñü õîäèòè Òà õë³áà îêðàé÷èê ç ãîëîäíèì ä³ëèòè. Ñòâîðè â ìåí³, Ãîñïîäè, ñåðäåíüêî âäÿ÷íå, Ùîá â êîæí³é ìèòòºâîñò³ áà÷èëî ùàñòÿ.  çàõìàðåí³ì íåá³ ÷è â ñîíÿ÷í³é äíèí³ Çíàõîäèëî Áîæî¿ ëàñêè ïðîì³ííÿ. Ñòâîðè â ìåí³ ëþáëÿ÷å ñåðöå, ²ñóñå, Òîä³ ÿ íà ãîðå ÷óæå îçîâóñÿ, ×èéñü á³ëü îáïå÷å ìîþ äóøó ñëüîçîþ, Òà âñå öå ÿ çìîæó ëèø ò³ëüêè ç Òîáîþ. Òîìó é ñîòâîðè ìåí³ ñåðäåíüêî ÷èñòå. ² ðàä³ñòü ñïàñ³ííÿ âåðíè ïðîìåíèñòó. Äóõ ïðàâèé â ìåí³ îáíîâè, ì³é ²ñóñå, Ïîìèëóé, áëàãàþ Òåáå, ìîþ äóøó.

Þð³é ÂÀÂÐÈÍÞÊ «Äóìàòè íå áîëÿ÷å, â³ðèòè íå ñòðàøíî» Êðåäî æóðíàëó «CREDO» Áîëÿ÷å, áî — äóìàþ÷è, òè ï³äí³ìàºøñÿ íàä áóäåíí³ñòþ, ñ³ðÿòèíîþ, çáàéäóæ³ë³ñòþ, âèðèâàºøñÿ ç³ ñòàäà, ùî îòóï³ëî ïðÿìóº â íàïðÿìêó, êèìîñü âèçíà÷åíîìó. Áîëÿ÷å, áî òîä³ òè ñòàºø á³ëîþ âîðîíîþ. À ñòàäî íå ëþáèòü òèõ, õòî âèð³çíÿºòüñÿ. Âîíî ãîòîâå ¿õ ïðîãíàòè ÷èìäàë³ â³ä ñåáå, çàêëþâàòè, çàöüêóâàòè, çíèùèòè. Äóìàòè áîëÿ÷å. Áî — öå áà÷èòè ëèöåì³ðñòâî, ï³äë³ñòü, çðàäó, áðåõíþ, ï³äëàáóçíèöòâî, íåñïðàâåäëèâ³ñòü — ³ íå çíàéòè ñèëè ìèðèòèñÿ ç íèìè, íå ïðèñòîñóâàòèñÿ äî îáñòàâèí. Öå çíà÷èòü ïðîòåñòóâàòè, à îòæå, ñòàâàòè íà çàâàä³ ëèöåì³ðñòâó, ï³äëîñò³, çðàä³, áðåõí³, ï³äëàáóçíèöòâó, íåñïðàâåäëèâîñò³ — à âîíè öüîãî íå ïðîñòÿòü. Äóìàòè áîëÿ÷å. Áî — áà÷à÷è íåñïðàâåäëèâ³ñòü, òè âèìàãàòèìåø ñïðàâåäëèâîñò³. Òè âêàçóâàòèìåø íà çëî òà ãí³éí³ ðàíè ñóñï³ëüñòâà. À çëî íå ëþáèòü, êîëè éîãî âèêðèâàþòü. Äóìàòè — âèêëèê. À âèêëèê îçíà÷ຠáîðîòüáó. ×àñòî äî êðîâ³. Íåð³äêî äî ñìåðò³. Äóìàòè áîëÿ÷å. Áî — öå æåðòâà. Öå çíà÷èòü — æåðòâóâàòè ñîáîþ, çäîðîâ’ÿì, ñâîáîäîþ, ïîñàäîþ, ñïîê³éíèì æèòòÿì ³ íàâ³òü — ñàìèì æèòòÿì. Öå æåðòâóâàòè óñ³ì, êð³ì âëàñíî¿ ñîâ³ñò³ òà ïðàâà äóìàòè. Äóìàòè áîëÿ÷å. Áî öå — ïëàòèòè ö³íó. Âåëèêó. ×àñòî — íåïîì³ðíó. Çàïèòàéòå ïðî íå¿ ó Òàðàñà Øåâ÷åíêà, Âàñèëÿ Ñòóñà, Ëåâêà Ëóê’ÿíåíêà, ˳íè Êîñòåíêî. Çàïèòàéòå ó Ìàðò³íà Ëþòåðà, ijòð³õà Áîíõîôåðà, Ìàðò³íà ͳìüîëëåðà, г÷àðäà Âóðìáðàíäòà, Íåëüñîíà Ìàíäåëëè, Ìàðò³íà Ëþòåðà ʳíãà, Îëåêñàíäðà Ñîëæå��³öèíà. Çàïèòàéòå ó òèõ, ÷è¿ ³ìåíà çàãóáèëèñÿ â êàò³âíÿõ ³íêâ³çèö³¿, ÍÊÂÄ, ÊÄÁ, ãåñòàïî òà ³íøèõ ñïåöñëóæá. Âîíè çíàþòü ö³íó äóìêè. Çàïèòàéòå âðåøò³-ðåøò ²ñóñà Õðèñòà, ßêèé ó÷èâ ëþäåé ïåðø çà âñå äóìàòè, à íå ñë³ïî ñë³äóâàòè âêàç³âêàì «ñë³ïèõ ïîâîäèð³â». Äóìàòè áîëÿ÷å. Áî ðàíî ÷è ï³çíî öå ïðèâåäå òåáå äî â³ðè â Áîãà. Áîãà, ßêîãî íå çàâæäè ðîçó쳺ø, ßêîãî íå ìîæíà âì³ñòèòè â ðàìêè òðàäèö³é ÷è êîíôåñ³éíîñò³ — àëå ßêèé óñå-òàêè ðåàëüíèé ³ áëèçüêèé. À â³ðèòè â Áîãà

— çíà÷èòü ïðîòèñòîÿòè çëó òà íåïðàâä³. Öå çíà÷èòü — ùîäåííî áîðîòèñÿ ç³ çëîì, ñïîêóñàìè òà ãð³õîì. Öå — áîðîòèñÿ ç ñîáîþ, âëàñíèì åãî¿çìîì òà áàéäóæ³ñòþ. Öå — áðàòè â³äïîâ³äàëüí³ñòü çà ñâîº æèòòÿ, ïîâåä³íêó òà ñëîâà ïåðåä ëþäüìè ³ Áîãîì. Äóìàòè áîëÿ÷å. Áî — òîä³ áîëÿ÷å çà äîëþ ñâîãî êðàþ ³ äàëåêî¿ Åô³îﳿ. Çà ñóñ³äà-íàðêîìàíà ³ íåâ³äîìîãî ³íäóñà ç Êàëüêóòè. Çà ñâîº ñåëî ÷è ì³ñòî ³ çà êðà¿íó, ó ÿê³é æèòèìóòü òâî¿ îíóêè. Áîëÿ÷å çà êâ³òêó ç ×åðâîíî¿ êíèãè ³ ãîëîäíå àôðèêàíñüêå äèòÿ. Áîëÿ÷å çà ìîðàëüíèé ñòàí ñóñï³ëüñòâà ³ çà âëàñí³ ïîìèëêè. Áîëÿ÷å… Àëå íå äóìàòè — ñòðàøíî. Áî — òîä³ çà òåáå äóìàþòü ò³, ùî äóìàþòü ëèøå çà ñåáå. Òåáå, ÿê ìàð³îíåòêó, ïðîñòî øàðïàþòü çà ïîòð³áí³ íèòêè — ³ òè ðîáèø òå, ùî âèã³äíî çëó òà íåïðàâä³. Òîä³ òè ñàì ñòàºø ñï³âó÷àñíèêîì çëà òà íåïðàâäè. Íå äóìàòè ñòðàøíî. Áî — òîä³ òè íå áà÷èø í³÷îãî, îêð³ì òåïëîãî õë³âà òà êîðèòà ç äåøåâîþ êîâáàñîþ òà ãðå÷êîþ. Òîä³ òè îö³íþºø ñâîþ äóìêó â ê³ëüêà ê³ëîãðàì³â êðóïè ÷è ó ïëÿøêó ãîð³ëêè. Òîä³ êîãîñü ö³êàâèòü íå òâîÿ äóìêà, à òâîº ìîâ÷àííÿ. Áî ðàáè — ìîâ÷àòü. ² — íå äóìàþòü.

Íå äóìàòè ñòðàøíî. Áî — òîä³ òè íå îñîáèñò³ñòü, à ñòàòèñòè÷íà îäèíèöÿ. Îäèí ³ç òèñÿ÷³. ²ç ì³ëüéîíà. Ìàëåíüêà ÷àñòèíêà ïîê³ðíîãî ñòàäà, ÿêå äîçâîëÿº ñåáå äî¿òè, ñòðèãòè ³, çà ïîòðåáè, — ð³çàòè. Íå äóìàòè ñòðàøíî. Áî — òîä³ â òåáå íåìຠâëàñíî¿ äóìêè, çà òåáå äóìàþòü «âîæä³». Òîìó ñüîãîäí³ òè ãóêàºø: «Îñàííà!», à çàâòðà: «Ðîç³ïíè!» Ïîë³òè÷í³ òà ðåë³ã³éí³ çëî÷èíö³ çàâæäè îïðàâäîâóâàëè ñâî¿ çëî÷èíè «âîëåþ íàðîäó». «Âîðîã³â íàðîäó», ÿê³ íàâàæóâàëèñÿ äóìàòè, çàâæäè ðîçïèíàëè ðóêàìè òèõ, çà ÿêèõ äóìàëè ³íø³. Íå äóìàòè ñòðàøíî. Áî — öå çíà÷èòü çãîäèòèñÿ: «ßê óñ³ì, òàê ³ ìåí³ áóäå, çàðèþòü ÿê ñîáàêó, íà òîìó é ê³íåöü!» Öå çíà÷èòü ïëèâòè çà òå÷³ºþ áðóäíîãî ð³â÷àêà áåçâ³ð’ÿ òà äóõîâíîãî í³ã³ë³çìó. Öå çíà÷èòü — ïëþíóòè ñîá³ â äóøó ³ Áîãîâ³ â ëèöå. Öå — çíÿòè ç ñåáå áóäü-ÿêó â³äïîâ³äàëüí³ñòü çà âëàñíå áåçâ³ð’ÿ, áàéäóæ³ñòü, ãð³õîâí³ñòü òà äóõîâíó àíàðõ³þ. Áî «êîëè Áîãà íåìàº, òî ìîæíà âñå».

*** Íà Ãîëãîôó âåäå êàì’ÿíèñòà äîðîãà. Ò³íü ç õðåñòîì íà ðîçïå÷åí³ì ñîíöåì ï³ñêó. Çàïë³òàþòüñÿ ñòîìëåíî çðàíåí³ íîãè, Êðàïë³ êðîâ³ ãîðÿòü íà òåðíîâ³ì â³íêó. Íà ²ñóñà ïîêëàäåíî ãð³õ âñüîãî ñâ³òó. Â³í º âàæ÷èé çà õðåñò. ³í äîäîëó ç³ãíóâ Éîãî ò³ëî ðîçäåðòå ³ ðàíàìè âêðèòå. Á³ëü ðîçëóêè ç Îòöåì Ñèí äóøåþ â³ä÷óâ...  ñëüîçàõ ñõèëÿþñü ìîâ÷êè íà êîë³íà. Ãóáàìè äîòîðêàþñü Áîæèõ í³ã. Õðèñòà íà ñìåðòü âåäå ìîÿ ïðîâèíà, Éîìó íà ïëå÷³ òèñíå ì³é îäâ³÷íèé ãð³õ. ß íåìîâ òîé ðîçá³éíèê, ùî ñïðàâà ðîçï’ÿòèé , Øåïî÷ó ëèø îäíå: «ß âèííà, íå Òè... ³ä ëþäåé ìåí³ ïðîùåííÿ ìàðíî ÷åêàòè.. Òè Îäèí Ìèëîñåðäíèé, î Áîæå, ïðîñòè...» ß â³ä÷óëà Òâ³é ïîãëÿä ó çáîëåíó äóøó. ³í áåçìîâíî øåïî÷å: «Ïðîùàþ òîá³...» Âäÿ÷íå ñåðöå äî í³ã Òâî¿õ ìîâ÷êè ïðèíîøó... ß â³äíèí³ Òâîÿ... Òè â³äíèí³ ëèø ì³é.... ß ï³ä õðåñòîì Ãîëãîôñüêèì íàðîäèëàñü, ² òàì äóøà çðîáèëà ïåðøèé êðîê... Äëÿ ìåíå íåáî íàä õðåñòîì â³äêðèëîñü, Òàì ñåðöå çàõîâàâ â îá³éìè Áîã...

Ñòðàøíî, êîëè äóìàòè — íàéñòðàøí³øèé çëî÷èí. Ñòðàøíî, êîëè íå áîëÿ÷å. Íå áîëèòü ëèøå ìåðòâîìó. Áîëèòü — æèâîìó. Òîìó ÿ îáèðàþ — äóìàòè.

Ãàçåòà äðóêóºòüñÿ íà äîáðîâ³ëüí³ ïîæåðòâè ³ ðîçïîâñþäæóºòüñÿ áåçêîøòîâíî Ïîæåðòâè íà ãàçåòó íàäñèëàéòå: «Õðèñòèÿíñüêà ì³ñ³ÿ «Ãîëîñ íà䳿» ð/ð ¹ 26003055430080 â Ïðèâàòáàíêó ì. Ëóöüêà ÌÔÎ ¹303440, êîä 13359754 àáî íà àäðåñó ì³ñi¿ ïîøòîâèì ïåðåêàçîì ç ïîìiòêîþ: «Íà ãàçåòó»

Êðîñâîðä Êðîñâîðä

Ðåäàêöiÿ íå çàâæäè ïîäiëÿº äóìêè àâòîðiâ ìàòåðiàëiâ, ùî äðóêóþòüñÿ

Ïî ãîðèçîíòàë³: 3.Ïîò³ê íàâïðîòè Éîðäàíó, äå áóâ ²ëëÿ ï³ä ÷àñ òðèð³÷íî¿ ïîñóõè. 7.Ïîñåëåííÿ çà 60 ñòàä³é â³ä ªðóñàëèìà, êóäè éøëè äâà ²ñóñîâ³ ó÷í³. 8.Ñòàâîê, ó ÿêîìó âìèâñÿ ñë³ïèé â³ä íàðîäæåííÿ çà ïîðàäîþ ²ñóñà. 9.Áðàò Ãîë³ÿòà. 10.Äðóãèé ñèí ßêîâà. 11.̳ñòî ïîáëèçó Åíîíà, äå õðåñòèâ ²âàí Õðåñòèòåëü. 12.Á³áë³éíà êíèãà îäíîãî ç ìàëèõ ïðîðîê³â. 13.Áàòüêî Íîÿ. 15.Äàâíÿ êðà¿íà, ñòîëèöÿ ÿêî¿ Äàìàñê. 17.Ñèí Ìàë곿, ðàäèâ Ñåäå곿 ïîçáàâèòè æèòòÿ ªðåì³þ. 18. Ìàëåíüêèé îñòð³â â Ñåðåäçåìíîìó ìîð³. 19.Òàì Äàâèä áóâ öàðåì íàä Þäèíèì äîìîì ñ³ì ðîê³â ³ ø³ñòü ì³ñÿö³â. 20.³í óâ³éøîâ â îá³òîâàíó çåìëþ. 21.Ñèí Ãîìåðà, âíóê ßôåòà. 24.Ñòàðîäàâíÿ ñïîðóäà, íà ÿê³é ñòðà÷óâàëè. 26.Îäíà ç áðàì ªðóñàëèìà. 27.Âîðîæáèò â Ïàô³ íà ʳïð³, ÿêèé îñë³ï çà ñëîâîì àïîñòîëà Ïàâëà. 28.Áàòüêî ³ðñà⳿. 29.Ó÷åíü ²ñóñà. 30.̳ñòî â Ïàìô³ë³¿, ÿêå äâ³÷³ â³äâ³äóâàâ àïîñòîë Ïàâëî. 31.Áàòüêî Ñàìó¿ëà. Ïî âåðòèêàë³: 1.Öàð Øèíåàðó â ÷àñè Àâðààìà. 2.Ùîð³÷íå ñâÿòî íà ÷åñòü âðÿòóâàííÿ ºâðå¿â. 4.Êðàñèâà äî÷êà Ëàâàíà. 5.̳ñòî â Ìîàâ³, êóäè Äàâèä ïîñåëèâ ñâî¿õ áàòüê³â. 6.Ñèí Éîñèïà. 14.Ãîðà, íà ÿê³é ãîâîðèâ Áîã ç Ìîéñåºì. 15.Òàì áóëà êðèíèöÿ ßêîâà. 16.Ïëåì³ííèê Àâðààìà. 20.Îäèí ç ñåìè êíÿç³â Ïåðñ³¿. 22.Àïîñòîë Ïàâëî íàçèâàâ éîãî ñèíîì ïî â³ð³. 23.Ãðóïà âî¿í³â, ùî íàðàõîâóº â³ä 3 äî 5 òèñÿ÷ ÷îëîâ³ê. 25.Àìîí³òÿíèí, âîðîã Íåå쳿. 27.Ïåðñüêå ³ì’ÿ Ãàäàññè.

ÏÎÅDzß

Íàäiñëàíi ìàòåðiàëè íå ðåöåíçóþòüñÿ i íàçàä íå ïîâåðòàþòüñÿ Ïðè ïåðåäðóêó ìàòåðiàëiâ ïîñèëàííÿ íà ãàçåòó «ÃÎËÎÑ ÍÀÄI¯» îáîâ’ÿçêîâå

Çàñíîâíèêè: ìiñiÿ «ÃÎËÎÑ ÍÀÄI¯», îáëàñíà Ïðåñâiòåðñüêà ðàäà öåðêîâ ÕÂªÏ Âîëèí³. Òèðàæ: 10000 ïðèìiðíèêiâ Ðåºñòðàöiéíèé íîìåð: ÂË 030 â³ä 10 áåðåçíÿ 1994 ð.

Âèõîäèòü ùîìiñÿöÿ Ðåäàêòîð:

Þð³é ÒÐÎÖÜ

³äïîâ³ä³ íà êðîñâîðä, ðîçì³ùåíèé ó ¹ 3 (áåðåçåíü), 2012 ð. Ïî âåðòèêàë³: 1.Ìàòâ³ÿ. 2.Òàðñ. 3.Éîâà. 4.Òàâ³òà. 7.Æîðíà. 8.Îí³êñ. 10.˳âíà. 14.³òåð. 15.Äèìàñ. 18.Åãëîí. 19.Ëàõ³ø. 21.Ñèð³ÿ. 23.Ïðîñòà. 24.Äîòà¿í. 27.Îðïà. 28.Íà¿í. Ïî ãîðèçîíòàë³: 5.Íàäàâ. 6.Òîïàç. 9.Ñìîëà. 11.Àíàí³é. 12.Îòí³¿ë. 13.ßê³â. 15.ijíà. 16.Àòòàé. 17.ªì³ìà. 20.Àãàð. 22.Ñóàõ. 25.Ñîêèðà. 26.Éîï³ÿ. 27.Îð³îí. 29.Ñòóïà. 30.Ô³ë³ò.

Àäðåñà: âóë. Âîðîíiõiíà, 14à ì. Ëóöüê, Óêðà¿íà, 43020 Òåëåôîí: 0332-78-80-82; 0332-25-44-06 Ôàêñ: 0332-78-97-98 E-mail: golosnadiyi@gmail.com www.voice.lutsk.ua ³ääðóêîâàíî íà âèäàâíèöòâ³ "À-ïð³íò", âóë. Òåêñòèëüíà, 28, ì. Òåðíîï³ëü òåë.: 52 27 37, e-mail: office@a-print.com.ua Çàì. ¹143


gazeta_04_2012