Page 1

Naar de Brugklas! Brugpiepen doe je zo!


TT

er herinnering er herinnering aan je schooltijd

aan je schooltijd Deze brugklasgids is je aangeboden door: Deze brugklasgids is je aangeboden door:

1


Voor

WIE is

dit boekje?

Voor jou, omdat je bijna naar de brugklas gaat.

WAT vind

je in dit boekje?

Heel veel informatie over de brugklas EN heel veel om herinneringen aan je basisschool te bewaren.

WAAR kun

je met dit boekje aan de slag?

Op je basisschool en thuis.

HOE?

Kijk maar!

2


:

Naam

e:

Lengt

rdag:

Verjaa

haar:

Kleur

gen:

o Kleur

l:

choo

asiss am b

Na

Naam

l:

schoo

are iddelb

m

n:

appe

nsch e eige

Goed

te

Slech

lm: iete fi

Favor

:

nd(in)

vrie Beste

je:

e lied

iet Favor 3

rd ik..:

wo Later

:

ppen

scha eigen


FACTS

Future 26 29 31 33 37 39 41 45 47

Op het VO zit het ZO De brugperiode De onderbouw De vakken Voorproefje natuurkunde Rooster Feiten en cijfers Even voorstellen Rapport, ziek, school en je ouders

6 8 13 14 17 18 19 21 23

Naar de brugklas Ervaringen van bruggers Kaften Tips voor in de brugklas Hoe maak je nieuwe vrienden Pesten Brugklas ABC Brugklastest Leren doe je zo 61 Op drach ten 65 Re memb er de 79 Bru basiss gklasg chool epuzz 81 Ha e l ndige websit es

Fun

4


5


Op het VO zit het ZO Hier heb je een meester of juf Hier zit je de hele dag in hetzelfde lokaal Hier blijf je over of eet je thuis

Hier heb je een mentor en steeds andere docenten Hier wissel je elk uur van lokaal Hier eet je in de kantine

Hier heb je de hele tijd dezelfde leraar

Hier krijg je bijna elk uur een andere docent

Hier ben je elke dag dezelfde tijd klaar

Hier kun je iedere dag op een andere tijd uit zijn

Hier krijg je meestal alleen Engels als vreemde taal

Hier krijg je ook andere vreemde talen zoals Frans en Duits

Hier ben je op woensdagmiddag lekker vrij

Hier ben je misschien een andere middag vrij, heb je meer middagen vrij of misschien wel geen

Hier krijg je bijvoorbeeld geen verzorging, techniek, natuur- en scheikunde Hier doe je nog gezellig spelletjes op het schoolplein Hier heb je nog niet zoveel huiswerk Hier heb je af en toe een toets of repetitie

En hier wel En hier dus niet... En hier dus wel Hier soms zelfs meer op een dag

6


sommige vakken anders heten in het voortgezet onderwijs?

7

Biologie

Mens en natuur

Taal

Nederlands

Handenarbeid en tekenen

Kunst en cultuur

Gym

Bewegen en sport


De

sc h r. H oo ieri lso n w ort o he rdt t b du est ide e b lijk ij j ou of je pa op st. de

W a Dit aro tus kom m he sen t o et bru de mda het gp ba t d eige eri siss ez n c ho e p lijk b od e o l e riod rugp ple e du nd e e m een eriod k z ur t idd br e? it e 1 o elb ug v are orm nw f2 sc h t elk ja oo a l. e

Me e die stal z Bij hetz it je voo elf me tk Bru rbe de in s g Bru klas eld: c hoo dere lad n g Bru klas VMB vie in d O s gk heb e kla las VMB s be O HA n. VO -HAV O -V W O

8

juis te


De verschillende PRAKTIJKONDERWIJS Het praktijkonderwijs is voor leerlingen die hiervoor een advies hebben gekregen. Je krijgt vakken die speciaal gericht zijn op het beroep dat je wilt gaan doen. Je krijgt veel praktijklessen.

VMBO - VOORBEREIDEND MIDDELBAAR BEROEPSONDERWIJS In het VMBO heb je 4 leerwegen: de basisberoepsgerichte leerweg de kaderberoepsgerichte leerweg de gemengde leerweg de theoretische leerweg, mavo of mavo-plus Bij de eerste 2 leerwegen krijg je veel praktijk. Daar leer je dus veel door te doen. Dat is fijn als dat je sterke kant is, je hoeft dan niet zo veel te leren uit boeken. Bij de gemengde en theoretische leerweg moet je veel meer uit boeken leren. Je krijgt dus niet zo heel veel doe-lessen. De mavo-plus is een goede voorbereiding op HAVO.

LWOO - LEERWEGONDERSTEUNEND ONDERWIJS Het LWOO is voor kinderen die extra hulp nodig hebben. Je krijgt soms in kleinere groepen op je eigen tempo les. De lesstof is hetzelfde als in het VMBO.

9


schoolsoorten . Wist je dat veel scholen VMBO theoretische leerweg weer mavo noemen?

VWO – VOORBEREIDEND WETENSCHAPPELIJK ONDERWIJS Als je VWO gaat doen kun je op het ATHENEUM of het GYMNASIUM komen. Het atheneum is moeilijker dan de HAVO. Het gymnasium is het atheneum maar dan met Grieks en Latijn erbij. Na het VWO kun je naar de universiteit, maar ook naar het HBO.

heen?

HAVO – HOGER ALGEMEEN VOORTGEZET ONDERWIJS De HAVO is weer wat moeilijker dan het VMBO. Na de HAVO kun je HBO gaan doen.

Waar ga jij

Met je VMBO-diploma kun je altijd naar het MBO. Soms kun je met theoretische leerweg of gemengde leerweg naar de HAVO. Mits je aan de toelatingseisen voldoet.

10


Als je VMBO doet krijg je Engels als verplicht vak.

Daarnaast moet je nog een vreemde taal volgen. Volg je de basisberoepsgerichte leerweg? Dan hoef je geen tweede vreemde taal te volgen.

Als je HAVO of VWO doet krijg je niet alleen Engels maar nog 2 talen. Meestal Frans en Duits.

Als je Gymnasium doet krijg je ook nog Grieks en Latijn.

VMBO DUURT 4 JAAR HAVO DUURT 5 JAAR VWO DUURT 6 JAAR

Wist je dat veel scholen een speciale klas

aanbieden, zoals sportklas, theater-, kunst- of dansklas?

11


Op zijn laatst aan het eind van het tweede leerjaar kies

je in het VMBO voor een van de tien profielen. - Economie en ondernemen - Horeca, bakkerij en recreatie - Zorg en welzijn - Groen - Bouwen, wonen en interieur

- Produceren, installeren en energie - Mobiliteit en transport - Media, vormgeving en ICT - Maritiem en techniek - Dienstverlening en producten

In de theoretische leerweg zijn vier profielen: techniek, zorg en welzijn, economie en landbouw.

In HAVO en VWO kies je na 2 of 3 jaar uit 4 profielen

Natuur en Techniek Natuur en Gezondheid Economie en Maatschappij Cultuur en Maatschappij

12


Alle middelbare scholen beginnen met minstens 2 jaar onderbouw. Iedereen krijgt voor een groot deel dezelfde vakken, maar hoe moeilijk die vakken zijn hangt af van de schoolsoort waar je op zit.

Het onderwijs in de onderbouw moet voldoen aan eisen (kerndoelen). Scholen bepalen zelf hoe ze het onderwijs inrichten. Ze kunnen bijvoorbeeld kiezen voor vakgebieden, leergebieden of projecten. 13


voorbeeld vakken en leergebieden Nederlands

Wiskunde Economie

Aardrijkskunde

Natuur- en scheikunde

Geschiedenis en staatsinrichting Bewegen en sport

Op het vwo komt daar Latijnseen/of Griekse taal en cultuur bij

Duits of Frans

Engels

Mens en maatschappij/ maatschappijleer

Mens en natuur/ biologie Informatiekunde

Verzorging

Techniek

En verder nog kunst en cultuur.

14


Nieuwe vakken in de brugklas

15

Verzorging Je leert over koken, hygiĂŤne, huishouden enzo.

Economie Les over het beheren van geld, belasting, aandelen enzo.

Lichamelijke opvoeding/vorming Gymnastiek en andere sportactiviteiten.

Mentorles Begeleidingsles van je mentor. Je praat met elkaar over allemaal schoolzaken.

Beeldende vorming Handvaardigheid, tekenen en textiel.

Maatschappijleer Les over de maatschappij. Over bijvoorbeeld politieke en maatschappelijke problemen.


Muziek Zingen, muziek maken en luisteren.

Levensbeschouwing Les over alle godsdiensten en geloofsovertuigingen.

Bijles Als je ergens moeite mee hebt, kun je op sommige scholen bijles krijgen.

Studielessen Je leert hoe je moet leren. Bijvoorbeeld hoe je iets het beste uit je hoofd kunt leren of hoe je een werkstuk maakt.

Natuurkunde Je leert over de natuurwetten zoals de zwaartekracht.

Wiskunde Hier reken je met formules en grafieken. Ook krijg je meetkunde.

Scheikunde Je onderzoekt vloeistoffen en gassen. Je leert bijvoorbeeld van welke stoffen plastic wordt gemaakt. Je doet ook proefjes.

Natuur-, wis- en scheikunde en biologie zijn exacte vakken.

16


Een voorproefje natuurkunde om thuis uit te proberen Verken je zintuigen: het gevoel Benodigdheden: 3 glazen, 3 ijsblokjes, water uit de kraan, warm water. Zet de glazen voor je neer op tafel. Doe in 1 glas de ijsblokjes en doe daar water uit de kraan bij. In het tweede glas doe je alleen water uit de kraan en in de derde warm water waar je nog net je vingers in kan houden. Hou nu 1 vinger van je linkerhand in het glas met het water met de ijsblokjes en 1 vinger van je rechterhand in het warme water. Laat ze daar 3 minuten in. Doe ze daarna direct in het kraanwater. En wat voel je? Je vinger die in het water met ijsblokjes zat, voelt nu warm aan en de vinger die in het warme water zat, voelt nu koud aan! Dat klopt dus niet met de werkelijkheid. Wat heb je geleerd: temperatuur kun je waarnemen (voelen) met de huid. Maar je gevoel is geen goede manier om te meten of de temperatuur hoog of laag (warm of koud) is.

17


V oorb ee ld R oost e r

Leraar ziek? Dan krijg je soms een invaller, soms een roosterwijziging en soms heb je een uurtje vrij. De meeste scholen zorgen er dan voor dat je huiswerk kunt maken. 18


FEITEN &

tje e e w leuk

Wennen in je nieuwe brugklasgroep Als jij straks naar de brugklas gaat, kom je in een nieuwe groep. Omdat iedereen nieuw is moet de groep zich nog vormen. Sommigen zullen stoer gaan doen, anderen wachten nog wat af en weer anderen zullen zich misschien gelijk melden als klassenvertegenwoordiger. De groepsvorming gaat volgens een paar fasen. Dus ook straks in jouw nieuwe brugklasgroep. Fase 1. In de eerste fase kennen jullie elkaar nog niet. Iedereen doet nog een beetje voorzichtig om er achter te komen hoe er gereageerd wordt op elkaar. Fase 2. Tijdens de tweede fase zijn jullie vertrouwd met elkaar en weet je wat je van elkaar kunnen verwachten. De leiders komen naar voren en er worden sub groepjes gevormd. Dit kan zorgen voor spanningen en conflicten. Dat is niet erg, want het hoort erbij. Het is wel belangrijk om het op een goede manier op te lossen. Fase 3. In de derde fase weet de groep wat de afspraken en de regels zijn en wie de leiders zijn. Je weet wat jouw plek en de plek van anderen in de groep is. Fase 4. In de vierde fase kennen jullie elkaar goed en weet je wat je aan elkaar hebt. Het wordt rustiger in de klas en jullie kunnen goed samenwerken en houden rekening met elkaar.

19


CIJFERS ? t a d t je

Wis

Er jaarlijks zo’n 175.000 leerlingen naar de brugklas gaan. Er zo’n 650 scholen voor voorgezet onderwijs zijn. Er per klas een tot twee kinderen dyslexie hebben en dus veel moeite hebben met lezen en spelling? Gelukkig hebben de meeste scholen voor voortgezet onderwijs aandacht voor deze kinderen. Tot het schooljaar van 2009/2010 in het voortgezet onderwijs ouders de boeken voor hun kinderen moesten betalen? Nu niet meer. De school zorgt nu voor de aanschaf van boeken en ander lesmateriaal.

20


Even voorstellen Adjunct directeur of conrector

ConciĂŤrge Die ken je vast al van de basisschool. Meestal is de conciĂŤrge ook de persoon waar je je bij ziek moet melden of als je te laat bent.

Omdat er op een school nogal wat geregeld moet worden, kan de directeur dat niet alleen. De adjunct of conrector zorgt ervoor dat alle plannen ook echt werken.

Directeur of rector De directeur geeft leiding aan alle medewerkers van de school. Hij maakt ook plannen zodat alles goed verloopt op school.

Decaan Technisch onderwijsassistent TOA De TOA helpt bij de proeven in de natuurkunde- of scheikundeles.

21

Bij de decaan kun je met al je vragen terecht over opleiding en beroep. Hij of zij kan jou begeleiden bij het kiezen van een richting.


Mediatheekmedewerker Op je nieuwe school is waarschijnlijk een mediatheek. Je kunt daar boeken inkijken en op computers werken. De mediatheekmedewerker helpt je daarbij en zorgt ervoor dat iedereen zich aan de regels houdt.

Mentor of klassenleraar Als je op je nieuwe school komt krijgt je klas een mentor. Met je mentor kun je alles bespreken. Als je bijvoorbeeld problemen hebt of als je iets niet begrijpt. Je mentor houdt jouw klas goed in de gaten. Hij of zij legt alles uit over je nieuwe school. Op veel scholen heb je een vast mentoruur op het rooster staan. Daarin krijg je allerlei informatie en kun je vragen stellen. Je mentor kijkt steeds naar je cijfers en of het goed met je gaat. Je ouders kunnen ook contact opnemen met jouw mentor als ze dat nodig vinden en soms neemt hij of zij

Leraar of docent

Daar heb je er dus heel veel van! Alle leraren geven niet alleen les maar hebben er vaak nog taken bij. Bijvoorbeeld mentor of de taak om het schoolkamp te organiseren.

Systeembeheerder Zorgt ervoor dat alle computers werken.

contact met je ouders op.

Vertrouwenspersoon Helaas hebben sommige leerlingen zulke grote problemen dat ze er niet met hun ouders , vrienden of mentor over kunnen of willen praten. Bijvoorbeeld omdat je je schaamt. Dan is het heel belangrijk dat je het toch bespreekt. Dat kan met de vertrouwenspersoon bij jou op school. Samen kijken jullie hoe je jouw probleem het beste aan kunt pakken. Een vertrouwenspersoon zal nooit zomaar je probleem doorvertellen!

22


School en je ouders,

Zie

k?

Tan

dar

ts?

Ort h

o?

Als j

en

iet

ers ou d

na

ar

sc h

oo

lk

unt

,m

oe ten

je

Het contact tussen je ouders en je nieuwe school is veel minder en anders dan ze gewend waren van de basisschool. Dat is voor hen en voor jou wennen. Voor jou betekent het dat je veel meer zelf moet regelen. Als iets niet goed loopt, of als je iets van je nieuwe school niet begrijpt, of als je problemen hebt met een leraar, ga dan naar je mentor, of vraag een klasgenoot hoe hij of zij dat doet. Voor je ouders betekent het dat ze minder goed weten hoe het met jou gaat op school. Je kunt ze helpen door over school te vertellen.

afm eld en .

je ouders en school

23

Het

rapport

Je krijgt drie Ă vier keer per jaar een rapport. Net als op de basisschool zijn er in de brugklas rapportavonden waar je ouders kunnen bespreken hoe het met je gaat.


24


Brugpieper zijn hoe doe ik dat ?

?

?

?

?

?

? 25


Het is zover, je eerste dag in de brugklas begint. Trek je niets aan van al die stomme bijnamen: brugpieper, brugsmurf, brugmug. Iedereen op school is het of geweest of zit nu in hetzelfde schuitje!

DE OVERGANG VAN GROEP 8 NAAR DE BRUGKLAS GROEP 8

BRUGKLAS

Je kent iedereen. De leerlingen en de leraren

Hier ken je nog niemand of misschien een paar mensen

Je weet de weg in de school

Hier weet je nog niet waar je moet zijn. Het gebouw is nieuw voor je

Hier ben je 1 van de oudsten. De jonge kinderen kijken tegen je op en vinden jou heel groot

Hier ben je 1 van de jongsten. Waarschijnlijk kijk jij nu tegen de oudsten op

Hier ken je al je klasgenoten Hier ben je misschien een beetje aan het puberen

Hier moet je iedereen nog leren kennen Hier gaan de hormonen echt werken en ga je de puberteit in

In groep 8 ben je gewoon Jelle of Tom of Kirsten of Sophie

Hier noemen ze je brugpieper of brugsmurf

Hier kan je best wel veel naar de meester of juf lopen en vragen stellen

Hier word je veel zelfstandiger

26


Schoolspullen kopen? Leuk! Maar koop pas een rekenmachine als je van de school weet welke je nodig hebt.

Kies een goeie rugzak, niet te groot en niet te klein.

Een agenda moet natuurlijk leuk zijn, maar het is handig als je bij het openslaan van je agenda een hele week ziet.

Oefen de weg naar je nieuwe school.

En dit heb je ook nodig: Geodriehoek Passer

27


De eerste schooldag De 1e schooldag is nooit een echte lesdag. Meestal haal je je boeken op en je rooster en kom je als klas bij elkaar met je mentor. In de eerste week is er meestal een introductie waarin je kennismaakt met je klasgenoten. Meestal wordt het gezellig gemaakt met spelletjes en leuke opdrachten.

.1.

Pak je rugzak de avond van te voren in. Want je wilt niet ’s morgens nog zoeken naar je spullen.

.2.

Ga op tijd naar bed. Als je niet kunt slapen lees dan nog een boekje of zo, je rust dan toch uit.

.3.

Trek je leukste kleren aan, dan voel jij je het lekkerst.

.4.

Probeer iets te eten voordat je naar school gaat. Het is beter voor je concentratie als je een volle maag hebt.

.5.

Zorg geld lang geen

.6.

Schrijf belangrijke informatie in je agenda op. Het nummer van je kluisje, de namen van je leraren en natuurlijk hoe laat je pauze hebt!

.7.

Wissel telefoonnummers en e-mailadressen uit, dan kun je elkaar helpen met huiswerk.

dat je eten en drinken of bij je hebt . Je bent echt van huis weg en dan hoef je honger te krijgen.

28


Tom

De 1e dag naar de brugklas was spannend en leuk. Je kent niemand om je heen maar toch is het weer superleuk omdat je nieuwe mensen ontmoet. Ik was toe aan iets nieuws want je wordt zo kinderachtig behandeld op de basisschool. Onze school had aan het begin een wenmiddag en daar kregen we allemaal info zoals wat je moet kopen enzovoort. O ja, vergeet je agenda niet er worden de 1e dag echt heel veel datums opgegeven.

Jelle

Ik vond de 1e schooldag wel grappig maar jammer dat de vakantie voorbij was. Ik vond het niet eng omdat we al een kennismaking gehad hadden. Er zaten leuke en minder leuke leraren bij maar dat heb je altijd. Het grootste verschil met de basisschool vond ik dat je meer afwisseling hebt. 29


Ik vond de 1e dag raar omdat ik de basisschool gewend was. Ik vond het wel leuk dat ik gelijk het 1e uur vrij had. Het zoeken naar de lokalen is wel spannend. Het grootste verschil met de basisschool vind ik de drukke pauzes. Een tip: ga niet op het laatste moment naar je lokaal zoeken en vraag de weg aan leraren of oudere kinderen.

Rosemarijn

Dit zeggen Rosemarijn, Tom en Jelle over de 1e dag

30


1

2

0. Leg je boek opengeslagen op het kaftpapier. Knip het papier op maat. Je moet rondom minstens 5 centimeter groter dan het boek knippen. 1. vouw het papier om de voor- en achterkant van het dichte boek. ( zie figuur 1) 2. Doe het boek dicht en knip het papier bij de rug in. ( zie figuur 2)

31


3 4 3.vouw de stukjes naar binnen. ( zie figuur 3)

5

6

4. Vouw de bovenen onderkant schuin in en dan naar binnen. (zie figuur 4) 5. Met plakband plak je de omgevouwen hoeken aan elkaar. Niet aan het boek! Dan gaat het niet meer goed open en dicht! (zie figuur 5) 6.Klaar!!! Plak er een etiket op en schrijf daarop het vak en je naam. 32


Tips voor in de brugklas Nu ben jij nog de oudste van de school en de baas op het schoolplein. Maar als brugpieper is dat wel anders! Met deze tips overleef je de brugklas wel.

GOED IDEE Blijf jezelf. Gedraag je niet stoer als je dat eigenlijk niet bent. Dat houd je nooit lang vol! Doe ook nooit iets tegen je zin (zoals roken) om erbij te horen. Vaak heb je een mentor. Bij deze persoon kun je terecht met vragen en problemen. Je staat er niet alleen voor! Houd je agenda goed bij. Schrijf al je huiswerk op. Streep het door als je het af hebt, dat geeft een lekker gevoel. Doe alles wat je in de ochtend voor school moet doen, (eten maken, spullen inpakken enz.) de avond daarvoor. Dat scheelt ‘s ochtends weer wat tijd.

33


NO WAY Wees niet bang voor kinderen uit hogere klassen. Zij hebben ook ooit in de brugklas gezeten! En als ze je uitschelden voor brugpieper, negeer je ze gewoon. Doe je tas niet op je rug als je naar school fietst. Stop hem onder je bagagedrager. Het staat misschien niet zo stoer, maar rugpijn is nรณg minder stoer! In de pauze leg je wat boeken in je kluisje. Zo hoef je er niet de hele dag mee te slepen. Schaam je niet als je goede cijfers haalt. Als mensen je een stuud noemen, zijn ze gewoon jaloers! Laat geen boeken in je kluisje liggen die je nodig hebt voor je huiswerk! Schrik niet als je niet direct goede cijfers haalt. Leren moet je leren. Grote kans dat het steeds beter gaat.

Bedenk tot slot: brugpieper ben je maar een jaar! 34


Dit zeggen Rosemarijn, Jelle en Tom over de 1e schoolweek.

t je a ew

a ma e l l a

l

ag nm s e n je to ure ellet n n e p e s s e tus puter en n g ke in ee com elij st d g i t f i e . og dl m hr eer on l leuk las n ek o sc k r i m l2 een s we rugk iathe we l nee k. n a d b e n r o a me tw de reg e k scho uiswe j k t. Da je in r de J i . W a e r eel n. Na ijn h v we s heb e na om ilt pe l l m e e g a z g i w h d on rij oe ik au an ersc erk ag k h d Bij de p . v w e is ijn n d s in n. da beetj het hui een z je ren n e t o n e n e o h p e n e h d r o e t ze ar te ove s is ngen pau nog e eel ui e ler t m e m So rhori urtje n ik s v oe d m en u e e H o p f l . s e e ov half h en ken so en t e een vond legg te ma o ar n A e m g ma ’s lerare ngen z i di of De teken en l han g e n ng vra t we a aa l s r a de i. de is d t. bu jn ou i s z n n m j a ind ine. Mi o. So l irrit v k t e enz s he t leu kan e e i m n so nd t ik ijen i a r W cht a w j ets

TOM

35


n j

i r

ik

l

we

d on t. v erg t a e k i a z gj n lo , d lles vind a m a a o ch aar zes ar ik k s a r D e w au n. maa oed ar d ist de p e l o ka erk en g s vr tje do tje w en o l t r ch bee had iek uisw word ude bee o z t r e mu eel h en ijn o een n. eu een ur g e p s r j d t v e les n. M daa k zi r n s dan enu s a e e a e b est elle k ik ru ss t e n rijg d i er d en dat n tu e s r z d m o u de om gee pa . Ik k De agen s w ind e e m . g r i g m W d n d elen aken el v . So zes n b no i a p e h he w ool pau g j en s es m tal a Ik k. s l ch de t m en e s e u e s dr on um in d g m t op dat r j l n Bi inst sta e ma gaa ille e w op me d. J het wel e t g he ele l ho zou g e uit ve . Ik n n ge va k ge

a m

e s

o R

JELLE

Het reizen naar school was best wennen. Naar de basisschool was maar een klein stukje. Nu moet ik eerst fietsen dan met de metro en dan nog lopen. Het viel mij op dat je best snel gewend bent aan de nieuwe school. De eerste week vond ik een juf heel raar maar later bleek ze heel leuk te zijn. Het huiswerk valt best mee. Ik werk er ’s avonds en in het weekend aan. De mentorles vind ik het leukst en gezellig.

36


Waarom is zwaar d de brugklas e eerste weken? - Het is n ieuw

. Je moe t nog we - Je pub nnen. erbrein g ro eit en ho gieren d r monen oor je lic haam. - Slaapte kort.

ste e mee d n e te ebb e ergs n ven h D . e z n f e o je doe k nd t e o e v e o e w g m n ai at Na ee un dra rbij. W h o s o r v e s k las oo brugk is dan id e h eid t? ek vermo d gaa e o g t ken zo ntor ie a e n m t m k e r we et je als h t. ver m et huis o r m e t enoo t b g s a e a h la r k -P en of entor roblem m p , s je r de - Als ij je ou b lp u dan h

Hoe maak j

e nieuwe v

rienden?

Een nieuw e klas met nieuwe me heel spann nsen is natu end. Op je urlijk n ie uwe schoo vrienden m l z ul je nieuw aken. Maa e r hoe doe gewoon o je dat? Stap p iemand je af en ga je hobby, of k le ts e n over je wacht je to t iemand o p jou afsta pt? 37


Brugklassers over vrienden maken an letsen en d nd aan te k a m ie n e g . te in de pauze een beetje de kantine ik gewoon r a in a g n e t b a a k g a Va mee r of hij of zij vraag ik late Als ik iemand tegenkom waarm ee het klikt dan is er gemakkelijk een begin van een vriendschap. Het moet dus wel klikken. Bijvoorbee ld omdat we dezelfde humor heb ben.

lukt het niet. doen want dan an ga dan willen en ev dr er en ze niet leuk en nd vi Je moet niet ov t Da . en pp an opsche Bijvoorbeeld ga gaan. ze niet met je om

Ik maak heel moeilijk vrienden. Ik kijk graa g eerst de kat uit de In het begin is alles ee boom. n beetje schijn. Nieu we klas, nieuwe me ben je nog een beetj ns en. Dan e bang om te laten zien hoe je echt bent Na een tijdje zie je ho en denkt. e iedereen is en weet je beter met wie het klikt.

t men

toekomen sen naar jou

Wacht niet to

lf op ze af.

maar stap ze

Doe tijdens de introductie goed mee, zo leer je je klasge

noten snel kennen.

een en leuke dingen te doen. Als er Probeer samen met je klasgenot de partij! klassenfeest is, wees dan van Ga in de pauz e gezellig bij je klas zitten. Je over allerlei di hebt dan geno ngen te kletse eg tijd om n.

38


PESTEN Plagen mag, pesten niet Wat is plagen? Bij plagen kun je elkaar aan. De ene keer word je geplaagd en een andere keer plaag jij. Je kunt er vaak zelf om lachen. Wat is pesten? Bij pesten ben je niet gelijk aan elkaar. De pester heeft een grotere mond, is sterker en anderen kijken tegen hem of haar op. Hij of zij moet steeds jou hebben. De pester wil je expres kwetsen of pijn doen. Online pesten. Pesten via sociale media heet online- of cyberpesten. Omdat je elkaar bij digitaal pesten niet kunt zien, is het heel gemakkelijk om iemand te pesten zonder dat die ander weet wie het doet. Iemand scheldt je dan bijvoorbeeld uit of sluit je buiten op sociale media. Ook het aanmaken van een haatprofiel is cyberpesten. 39


... ... ... ... ... ... ...

Wist je dat? In elke klas een kind zit dat een paar keer per week gepest wordt? Het pesten de laatste jaren iets afneemt? Er een wet is die zegt dat scholen iets moeten doen tegen pesten: wet veiligheid op school. In het basisonderwijs twee keer zoveel gepest wordt als in het vo? Kinderen die pesten onzeker zijn en op een negatieve manier aandacht proberen te trekken? EĂŠn van de vijf kinderen last heeft van cyberpesten? Je iemand die gepest wordt kunt helpen.

Leerlingen die gepest worden, maar ook ouders en leerlingen die vragen hebben over pesten, kunnen terecht op WWW.PESTWEB.NL. 40


Brugklas ABC Aula

In je pauze kun je in de aula eten of chillen. In de aula worden ook bijeenkomsten gehouden.

Absentie

Absentie betekent afwezigheid. Jouw absentie wordt

door de school bijgehouden. Als je je ziek meldt maar ook als je je niet afmeldt !

Bel

Op de basisschool ben je gewend dat je naar huis mag als de bel gaat. Op de middelbare school betekent de

bel dat het tijd is voor de volgende les. Als de bel gaat, pak je dus wel je spullen: niet om naar huis te gaan, maar naar de volgende les!

Blokuur

Je volgt twee dezelfde lessen achter elkaar. Bijvoorbeeld twee uur Engels.

Bobo

Een bobo is een bovenbouwer. Iemand die in de hogere klassen zit. Over een paar jaar ben jij er een!

CKV

CKV betekent culturele en kunstzinnige vorming. Dit

is een vak dat je op de middelbare school krijgt. Het

vak is bedoeld om je kennis te laten maken met allerlei soorten kunst: van dans tot tekenen.

41


Brugklas ABC Faalangst

Heb je wel eens meegemaakt dat je heel hard hebt

geleerd voor een toets en op het moment dat je hem krijgt, ben je ineens alles vergeten. Sommige kinderen

zien zo tegen een toets op dat ze hier altijd last van

hebben. Dit heet faalangst. Denk je dat jij last hebt van faalangst? Vertel het dan aan je mentor. Jullie kunnen dan samen nadenken over oplossingen als je een toets moet maken.

Geodriehoek

Als je naar de middelbare school gaat, moet je er een

aanschaffen. Het is een driehoekige liniaal en je gebruikt hem speciaal voor wiskunde.

Klassenboek

Vaak heeft iedere klas een klassenboek. Hierin staat

informatie over jouw klas. Bijvoorbeeld: wanneer heb je welke les, wat is het huiswerk voor wiskunde en wie waren er vandaag niet op school.

Kluisje

Als je op school bent, hangt jouw jas nu nog gewoon

aan de kapstok. Op de middelbare school kun je vaak een kluisje huren. Dat is niet alleen handig om je jas veilig in op te bergen, maar ook als je een zware tas hebt.

42


Brugklas ABC Lio

Lio betekent ‘leraar in opleiding’. Een lio is dus iemand die nog moet leren lesgeven en bij jou voor de klas kan staan.

Multiple choice

Op de middelbare school krijg je soms te maken met een multiple choice overhoring of toets. Multiple choice betekent meerdere keuzes. Je kunt dus

uit meerdere antwoorden kiezen. Denk niet dat de

overhoring daardoor makkelijker is. Er kunnen soms echte instinkers inzitten.

Passer

Een passer heb je nodig bij wiskunde. Je kunt er cirkels mee tekenen.

Proefwerk/repetitie

Een proefwerk is de naam van een grote toets/

overhoring. Een proefwerk telt vaak zwaarder mee dan een mondelinge- ( M.O.) of schriftelijke overhoring (S.O.). Goed leren dus!

Rekenmachine

Hoofdrekenen hoef je niet meer zo vaak te doen, want op de middelbare school mag je een rekenmachine

gebruiken. Je leert ook wat alle geheimzinnige knopjes betekenen.

43


Brugklas ABC Rooster/rooster app

In de eerste week op de middelbare school, krijg je een rooster. Hierop staat welk uur je in welk

lokaal moet zijn, welk vak je krijgt en wie de les geeft. Zorg dat je je rooster elke dag bij je hebt (zet ‘m in

je agenda!) , want zonder rooster weet je niet waar je naartoe moet. In de rooster app van je school staan altijd de meest recente roosters (ook wijzigingen).

Roosterwijziging

Soms verandert er iets in je rooster. Dit noem je een roosterwijziging. Dat kan voor langere tijd zijn.

Bijvoorbeeld: voortaan heb je op maandag het derde uur

les in een ander lokaal. Maar een roosterwijziging is ook

wel eens voor één keer. Bijvoorbeeld: je leraar Nederlands is ziek, dus die lessen vallen deze week uit.

44


Brugklas TEST Wat betekent VMBO? A Voor Moeilijke Brugklassers Opleiding B Voorbereidend Middelbaar Beroeps Onderwijs C Voor Mijn Brugklas Opleiding D Vereniging Met Brugklasoverblijvers Wat is een goeie proefwerktip? A Leer op het laatste nippertje, dan zit het vers in je geheugen B Kijk af bij je buurman C Begin met de makkelijke vragen D Vraag de leraar tijdens de toets naar het antwoord Wat is een vertrouwenspersoon? A Dat is iemand die mensen trouwt B Dat is iemand waar je terecht kunt met je problemen C Dat is iemand die zelfvertrouwen heeft D Dat is iemand die personen vertrouwt Wat is een SO? A Dat is een ziekte B Dat betekent SlachtOffer C Schriftelijke Overhoring D Samen Overhoren

45

Als ze brugsmurf naar je roepen , wat kan je dan het beste doen? A Jezelf blauw verven B Heel hard gaan huilen C Om hulp schreeuwen D Negeren. Lekker laten kletsen!


Overhoren is goed voor: A Je moeders humeur B Je geheugen C Je oren D Je agenda Een schooldirecteur heet soms ook: A Rector B Hector C Mector D Sector Faalangst betekent A Dat je bang bent om het fout te doen B Dat je angst hebt voor de 4e klassers C Dat je bang bent om tienen te halen D Dat je angst hebt voor het schoolplein CKV betekent A Centrale Kinder Vereniging B Culturele en Kunstzinnige Vorming C Centrum KampeerVereniging D Combi Kunst Vorm

Heb je 6 tot 10 goede antwoorden: Goed zo! Je bent er helemaal klaar voor. Heb je 0 tot 5 goede antwoorden. Niet getreurd! Je gaat het allemaal meemaken.

Een geodriehoek heb je nodig bij A Muziek B Maatschappijleer C Wiskunde D Frans

Antwoorden: B,C,B,C,D,C,C,B,A,A,B

Exacte vakken zijn: A Vakken waar je heel precies moet zijn B Acteervakken C Wiskunde, natuurkunde en scheikunde D Zanglessen

46


47


Wist je dat:

- Je hersenen na een uur leren vol zitten en als je toch doorleert het er niet meer inpast? Doe 10 minuten wat anders en er is weer plek vrijgemaakt in je brein. - Je hersenen ’s nachts doorwerken? Alle info wordt geordend als je slaapt. Dat gaat onbewust, hoef je lekker niets voor te doen.

Zit je lekker in je vel? Dan gaat het leren beter! Baal je en denk je : ‘bah, dat rothuiswerk’, dan gaat het leren zeker niet lekker!

Wetenschappers hebben met scans aangetoond dat als jij negatief denkt en je rot voelt, je hersenen ook minder actief zijn om te leren.

48


Stel een tijdstip vast waarop je begint en begin dan ook.

Ga terug naar 1

Lukt het echt niet, ga dan even wat anders doen.

Neem af en toe pauze. Na ongeveer 40 tot 60 minuten heeft je brein even rust nodig.

49


Zoek een lekker plekje met drinken, pen, papier, agenda enzo.

Zeg tegen jezelf: het gaat lukken!

Jezelf iets leuks beloven als je het af hebt.

Daag jezelf uit: bijvoorbeeld binnen tien minuten weet ik 5 landen uit mijn hoofd.

50


Wat

leertype

voor ben jij?

BEN JIJ EEN DENKER OF EEN DOENER? Zeggen mensen soms tegen jou: ‘Denk eerst eens even na!’ Dan ben je waarschijnlijk een doener. Of zeggen ze juist: ‘Ga nou eens wat doen!’ Dan is er een grote kans dat jij een denker bent.

51


Denker

Doener

Jij bent goed in: - Dingen uitzoeken - Iets bedenken - Uitvinden Handig voor theorielessen! Kijk uit! Niet te lang nadenken gewoon gaan doen. Je hoeft niet alles te weten.

Jij bent goed in: - Dingen maken - Uitproberen - Voordoen Handig voor de doe-lessen en opdrachten maken! Kijk uit! Dat je niet te snel begint maar denk eerst na.

52


Plannen

Soms staan in je agenda wel 3 belangrijke dingen die je in 1 week moet doen. Het is goed om hier een planning van te maken. Je hebt dan duidelijk overzicht van wat je moet doen en hoeveel tijd je daaraan kwijt bent. Ook niet onbelangrijk: ZO HOU JE TIJD OVER OM LEUKE DINGEN TE DOEN!

53


Hoe stel je een werkplan op? Een goed werkplan is op te stellen aan de hand van 4 vragen: - Wat ga ik doen?

- Wanneer ga ik het doen? - Hoe doe ik het?

- Wanneer is het af?

Voorbeeld schema voor een werkplan Wat moet er gebeuren? Opdrachten 1 t/m 4 maken hoofdstuk 2 wiskunde Werkstuk maken over BraziliĂŤ Info verzamelen

Wanneer ga ik het doen? Donderdag 5 sept.

Hoe doe ik het?

Wanneer is het af?

Opdrachten maken

Donderdag 5 sept.

Van 5-30 sept.

Volgens onderstaande planning

Maandag 30 sept.

5 tot 9 sept

Info ordenen

10 sept.

Info uitwerken

10 tot 17 sept.

1e opzet aan docent laten zien

19 sept.

Boeken bibliotheek en internet Hoofdstukindeling maken Per hoofdstuk een grove opzet maken 1e uitwerking laten beoordelen

9 sept. 10 sept. 17 sept.

19 sept.

54


Schema voor een werkplan Wat moet er gebeuren?

55

Wanneer ga ik het doen?

Hoe doe ik het?

Wanneer is het af?


Van uitstel komt afstel

Welke smoesjes gebruik jij om ergens zo lang mogelijk niet aan te beginnen? Hoe meer je het voor je uitschuift hoe moeilijker het is om eraan te beginnen. Als je je huiswerk steeds uitstelt leef je constant onder druk en voel je je rot. Dat dat niet goed is voor jou is duidelijk.

- Sluit iedere taak af met een beloning. Iets leuks doen dus! - Stel een tijdstip vast waarop je begint, en begin dan ook! - Ga gewoon aan het werk, zin of geen zin.

- Voortdurend twijfelen of je dit wel kunt. - Morgen begin ik want nu… - Ik heb nu niet zo’n zin dus…

56


////1

Schrijf al je huiswerk op in je agenda

////2

Begin op tijd

////3

Maak het gezellig om te werken

////4

Wissel maak- en leerwerk af

////5 57

Als je veel huiswerk hebt doe dan wat leuks tussendoor maar wel terug naar je huiswerk!


////6 ////7 ////8

Laat je overhoren of overhoor jezelf

Blijf niet de hele tijd een opgave proberen die toch niet lukt. Ga door met een andere opgave.

Kijk ook een paar dagen vooruit wat dan af moet zijn

////9

Vraag hulp als iets niet lukt

////10

Leer niet op het laatste nippertje

58


P r o e f w e r k T i p S

1 2 3

Leer niet maar 1x voor het proefwerk maar doe het in stukjes en herhaal het een paar keer Begin met de makkelijke vragen Als je een vraag niet weet, sla hem over en maak eerst een andere vraag

bij een proefwerk beter kunt

59

en

herinneren?

or

overhoren je de stof

-H

Wist je dat als je je laat

er

0v

Overhoren is goed voor je geheugen!


60


Opdrachten Als je deze opdrachten doet, weet jij nog meer over de brugklas. Leuk voor de laatste weken in groep 8!

1. Naar de brugklas quiz

Je maakt een brugklasquiz. Als hij af is, spelen jullie de quiz met elkaar. Verdeel de klas in vier groepjes Groepje 1 maakt 10 quizvragen over de pagina’s 6 t/m 16 uit dit boekje Groepje 2 maakt 10 quizvragen over de pagina’s 17 t/m 26 uit dit boekje Groepje 3 maakt 10 quizvragen over de pagina’s 27 t/m 36 uit dit boekje Groepje 4 maakt 10 quizvragen over de pagina’s 37 t/m 46 uit dit boekje Je mag ook zelf vragen verzinnen. Vergeet niet de antwoorden op te schrijven! Zijn alle vragen en antwoorden klaar? Speel de quiz! Alle groepjes zijn om de beurt de quizleider. De groepjes die geen quizleider zijn krijgen om de beurt een vraag. Het groepje mag overleggen over het antwoord. Bij een goed antwoord krijgt het groepje 1 punt. Als het antwoord niet goed is mag het volgende groepje antwoord geven. Als alle groepjes quizleider zijn geweest worden de punten geteld. Wie heeft er gewonnen?

61


Opdrachten

2. Presentatie over de brugklas

Je maakt een blog, PowerPoint of een Prezi met informatie over de brugklas en het voorgezet onderwijs. Laat de presentaties aan elkaar zien. Je mag in groepjes werken of individueel. Zoek informatie over de brugklas en het voortgezet onderwijs. Maak gebruik van dit boekje en de website van de school waar jij naar toe gaat. Verwerk de informatie in een PowerPoint, een blog of een Prezi. Tip! Ga naar de website van jouw nieuwe school. Meestal zit er een knop op de website voor groep 8

3. Maak een collage

Je maakt een collage met alle dingen die jou leuk lijken in de brugklas. Zoek plaatjes op, knip letters en woorden uit. Plak alles op een leuke manier op een vel papier en kleur en teken erbij. Maak er wat moois van! Hang ze op in de klas.

4. Afscheidsrap of - gedicht Je maakt met een groepje een afscheidsgedicht of - rap over de basisschool.

Denk terug aan je schooltijd op de basisschool. Wat heb je allemaal meegemaakt? Wat heb je geleerd? Wat vond je leuk? Wat ga je missen? En wat ga je niet missen? Verwerk alle ervaringen in de afscheidsrap of - gedicht Presenteer jullie rap of gedicht aan de andere groepen van de school.

62


Opdrachten 5. Interview elkaar!

Je interviewt elkaar over de basisschooltijd en over de toekomst op het voortgezet onderwijs. Schrijf eerst de vragen op die je wilt stellen. Hieronder vind je er al een aantal. Maar misschien weet jij nog meer vragen? Wat vond jij leuk aan de basisschool? Wat ga je het meest missen? Wie ga je missen? Naar welke school ga je? Wat lijkt jou leuk aan deze school? Vind je het spannend om naar een nieuwe school te gaan? Wat vind je spannend? Wat wil je later worden? Vertel je leukste herinnering aan de basisschool Klaar met je vragen? Dan kun je nu elkaar gaan interviewen!

6. Interview iemand met ervaring over de brugklas

Je interviewt een brugklasser, je juf of meester, je ouders of iemand anders die over de brugklas kan vertellen. Vorm eerst groepjes en bereidt het interview voor. Maak eerst de vragen die je wilt stellen en neem dan het interview af. Wissel in de klas ervaringen uit. Hoe vond de geĂŻnterviewde het op het voortgezet onderwijs?

63


Opdrachten 7. Brugklas memoryspel Je maakt een memoryspel over de brugklas.

Maak een lijst met onderwerpen die bij de brugklas horen. Haal de onderwerpen uit dit boekje of van de website van de school waar jij naartoe gaat. Van internet kan natuurlijk ook. Zoek nu plaatjes bij de onderwerpen die je hebt gevonden. Bijvoorbeeld 2 plaatjes van een agenda of van een liniaal. Haal de plaatjes uit kranten en tijdschriften of folders. Of maak printjes van plaatjes op internet. Het mogen ook woorden zijn zoals bijvoorbeeld 2x het woord ‘kantine’. Je moet van elk onderwerp 2 plaatjes hebben. Plak ze op kartonnen vierkantjes. En spelen maar! Het spel gaat zoals memory: leg alle plaatjes met de afbeelding nar beneden. En probeer steeds twee dezelfde plaatjes om te draaien. Niet gelukt? Dan is de ander aan de beurt. Wie heeft de meeste kaartjes? Die heeft gewonnen! Je kunt het spel zo vaak spelen als je wilt.

8. Maak een reclame flyer voor de school waar jij naartoe gaat

Je maakt een flyer waarop je reclame maakt voor de school waar jij naar toe gaat. Zoek op internet voorbeelden van reclameflyers. Kijk ook naar hoe scholen reclame maken voor hun open dag. Ga naar de website van de school waar jij naartoe gaat, voor de informatie die jij nodig hebt om op de flyer te verwerken. De flyer mag je digitaal maken of op papier. Hang de flyers op in de school.

64


Alles wat je wilt onthouden van de basisschool kun je in dit hoofdstuk opschrijven 65


Plak Hier een foto van groep 8

66


Wil ik nooit vergeten van de basisschool

67


Later wil ik...

Hobby’s...

I love...

68


Leukste vakken

Mijn juffen en meesters

FAVO T.V programma’s

stomste vakken

69

1 2 3 4 5 6 7 8 gr gr gr gr gr gr gr gr


Hoogste cijfer

Laagste cijfer

Mijn hoogste cijfer was voor:

Mijn laagste cijfer was voor:

VAK

VAK

CIJFER

CIJFER

Favoriete muziek

Favoriete eten

70


Naam

FOTO

Adres e-mail mobiel

Naam

FOTO

Adres e-mail mobiel

Naam

FOTO

Adres e-mail mobiel

71


Naam

FOTO

Adres e-mail mobiel

Naam

FOTO

Adres e-mail mobiel

Naam

FOTO

Adres e-mail mobiel

72


En hier schrijven je

73

klasgenoten

iets voor jou


en hier ook....

74


Ka

m

p Kamp Groep 8

Waar naar toe:

Welke juffen en meesters gingen mee:

Wat hebben we allemaal gedaan:

75


M

us

ic

a

l

Jouw groep 8 musical! Titel:

Jouw rol:

Leukste liedje:

Het verhaal:

76


Laat hier je meesters en juffen iets schrijven als afscheid

77


78


a s

Woorden hus el ar Alle woorden zijn in je rugzak door elkaar gehusseld! Schrijf het woord goed op. Zet dan de eerste letters van de woorden achter elkaar. Wat staat er? OTCEND= GEDANA= MYG= DEOGOERIHEK= STERORO= HERENOVOR= MAXNEE= ZAUPE= DRAADKUNRIJKSE= TULCUUR= RUIKHESWE= RUSSENUUT= Schrijf nu hier de 1e letter van elk woord: 79


Brugklas gepuzz l e

Vul de juiste woorden in

1 Je rugzak is niet licht maar ‌ 2 Plek waar je onderwijs volgt 3 Dit gebruik je bij het vak wiskunde 4 Deze leraar is speciaal voor jouw klas 5 Hoe noem je dubbele lesuren? 6 Laat iemand jou voor een repetitie‌ 7 Eerste klas van de middelbare school

8 Hier berg je je spullen in op 9 Grote ruimte in het schoolgebouw 10 What language is this? 11 Weekschema waar je vakken op staan 12 Voor dit vak heb je een geo-driehoek nodig

13 Hoe noem je een toets ook wel?

Maar nu eerst: (de oplossing vind je in de rode kolom)

80


Handige websites HOEOVERLEEFIKDEBRUGKLAS.NL Veel ex-brugklassers aan het woord, wat fijn is om te lezen.

PESTWEB.NL Alles over pesten. En je kunt je ervaringen delen op het forum.

LERENISEENMAKKIE.NL Hele leuke site met tips om beter te leren. Kijk vooral onder hoe kun je het beste leren!

WRTS.NL Woordjes leren, de computer overhoort je!

GOVMBO.NL De Go VMBO game geeft uitleg over het voortgezet onderwijs en met name het VMBO.

81


COLOFON

LOFONCOLOFONCOLOFONCOLOFONCOLOFONCO

oduct van: Dit boekje is een pr Hoofdstuk 2, Delft maart 2020 Ontwerp en concept: Sylvia van Woudenberg Vormgeving : Sylvia v an Woudenberg en Jessie Hoefnagel

Tekst: Sylvia van Woudenberg Margreet Herman

eiding: Redactie en productbegel Jessie Hoefnagel Anne van Woudenberg Margreet Herman

Druk:

PerfectBook

Isbn:978-90-79597-23-9 otste zorgvuldigheid Deze uitgave is met de gro ele onjuistheden in de samengesteld. Voor eventu en medewerkers geen tekst aanvaarden de auteur aansprakelijkheid. Alle rechten voorbehouden . Niets van deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensb estand en/ of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze, zonder voorafgaande schriftelijk e toestemming van de auteur/ uitgever.

Op- en/of aanmerkingen zijn welkom en kunnen gestuurd worden naar: info@hoofdstuk2.net www.hoofdstuk2.net


Naar de brugklas! B r u g p i ep en d o e j e zo ! Voor WIE is dit boekje? Voor jou omdat je bijna naar de brugklas gaat. WAT vind je in dit boekje? Heel veel informatie over de brugklas EN heel veel om herinneringen aan je basisschool te bewaren. WAAR kun je met dit boekje aan de slag? Op je basisschool en thuis. HOE? Kijk maar!

Profile for Hoofdstuk2

Naar de brugklas  

Naar de brugklas  

Advertisement

Recommendations could not be loaded

Recommendations could not be loaded

Recommendations could not be loaded

Recommendations could not be loaded