Page 1

De Limburger DAGBLAD

 Oudere werknemers blijven langer aan de slag. Zo zorgen zij dat

de arbeidsmarkt voorlopig nog niet aantrekt. foto Peter Hilz/HH

Dringen op de arbeidsmarkt Tot 2024 blijft er grote concurrentie op de arbeidsmarkt, zegt ABN Amro. Heikele voorspelling, vindt hoogleraar Wilthagen. door Wilko Voordouw DEN HAAG - Omdat meer ouderen

langer werken en de economische groei achterblijft, zal er pas na 2024 sprake zijn van meer vacatures op de arbeidsmarkt. Dat stelt ABN Amro in een rapport dat gisteren is verschenen. De concurrentie op de arbeidsmarkt blijft voorlopig groot. Die conclusie staat in schril contrast met alle rapporten, die in de afgelopen jaren zijn verschenen over de arbeidsmarkt. Steeds ging

men uit van een groeiend tekort aan arbeidskrachten. Onlangs nog zei voorzitster Ineke Dezentjé Hamming van metaalwerkgeversorganisatie FME-CWM dat haar sector sterk vergrijst en er in de maakindustrie de komende jaren veel nieuwe arbeidskrachten nodig zijn. Datzelfde geldt voor de bouw, het onderwijs en de zorg. De groei van de beroepsbevolking is een gevolg van de stijgende AOW-leeftijd. Die gaat in stappen tot 2024 omhoog naar 67 jaar. Het potentiële aantal werkenden

in de leeftijdscategorie 65 tot 68 jaar neemt volgens ABN Amro toe van 245.000 in 2013 tot 620.000 in 2023. De commissie-Bakker, die in 2008 onderzoek deed naar de arbeidsmarkt in Nederland verwachtte dat er in 2015 een tekort zou ontstaan van 375.000 arbeidskrachten, als gevolg van de vergrijzing. „Er is sinds juni 2008 nogal wat gebeurd”, zegt Han Mesters van ABN Amro. „En dan bedoel ik niet alleen de economische crisis, maar er is ook een structurele verandering opgetreden. Steeds meer werk wordt geautomatiseerd. De mbo’er van tegenwoordig heeft echt een probleem. Kijk maar naar administratief werk: het wordt geautomatiseerd. Of de bankensector: het werk en de werkgelegenheid zijn ingrijpend

gewijzigd. We staan nog maar aan het begin van een enorme automatiseringsslag.” Die transformatie zorgt er volgens Mesters voor dat er weinig over is van het verwachte tekort aan arbeidskrachten. Daar komt bij dat de economische groei

De mbo’er van tegenwoordig heeft echt een probleem door de automatisering Han Mesters, ABN Amro

traag verloopt. Dat betekent volgens hem dat de verwachte war on talent, de slag om talentvolle medewerkers, voorlopig uitblijft. Dat mensen langer actief blijven is volgens de Tilburgse hoogleraar arbeidsmarkt Ton Wilthagen een goede zaak. „Ik zou het een heel verkeerd signaal vinden als we nu weer besluiten, omdat de druk op de arbeidsmarkt groot blijft, de aloude vut-regeling weer in ere te herstellen.” Wilthagen heeft ook wat bedenkingen bij het rapport van ABN Amro: „Het blijkt toch verrekte lastig om de toekomst te voorspellen. In 2008 ging iedereen nog uit van grote tekorten op de arbeidsmarkt. 2008 is minder dan 6 jaar geleden. En dan voorspelt ABN Amro nu de arbeidsmarkt van 2024? Ik heb zo mijn twijfels.”

voorpagina dinsdag 7 januari 2014 de persdienst is de landelijke redactie van tubantia, de stentor, de gelderlander, brabants dagblad, eindhovens dagblad, bndestem, pzc, de limburger, limburgs dagblad, noordhollands dagblad, haarlems dagblad, ijmuider courant, leidsch dagblad, de gooi- en eemlander


[HRM_AX: CR-PAGINAS <SAMPRO> [MASTER] ... 07-01-14]

Author:DPVOSSEBERG

Date:06-01-14

Time:21:55

De Limburger DAGBLAD

VISUMWEIGERING ISRAËLISCHE VOETBALLER

Vitesse vast in

politiek mijnenveld

door René van der Lee

Had Vitesse af moeten zien van de trip naar Abu Dhabi toen een Israëlische speler geen visum kreeg? door Gerard Borgman en Gerard den Elt ABU DHABI – De Verenigde Arabi-

sche Emiraten weigeren Vitessespeler en Israëlisch staatsburger Dan Mori toe te laten voor een voetbaltoernooi in Abu Dhabi en Vitesse besluit om tóch te gaan. De Nederlandse politiek valt massaal over de Arnhemse voetbalclub Vitesse heen en ook de Israëlische ambassade in ons land hekelt het besluit. De ophef is ook doorgedrongen in Abu Dhabi, waar Vitesse gisteren begon aan de eerste dag van het trainingskamp. Trainer Peter Bosz reageert daar voorzichtig op alle commotie. „Alles wat ik daarover zeg, zal tegen mij gebruikt worden”, zegt de coach na de middagtraining. „Ik vind het verschrikkelijk voor Dan en baal ervan dat hij er niet bij is. Ik vind dat hier grenzen zijn overschreden.” Dat is voor de coach echter geen reden geweest met zijn team in Arnhem te blijven. „Dat is een clubbeslissing. Zoiets moet van hogerhand worden bepaald. Wij zijn hier vannacht om drie uur aangekomen. Wat die politici

 Dan Mori foto HH

VEEN – De burgemeester van het

We hebben hier verplichtingen. Het teambelang staat voorop. Dat zegt Mori zelf ook Ester Bal, perschef Vitesse

roepen, dat is langs mij heengegaan. Ik ben hier om mijn werk te doen. Ik ben voetbaltrainer.” Namens de clubleiding expliceert perschef Ester Bal waarom Vitesse niet heeft overwogen de trip te annuleren. „We hebben hier verplichtingen”, wijst ze op de oefenduels met VfL Wolfsburg (vandaag) en Hamburger SV (vrijdag), „en willen ons zo goed mogelijk voorbereiden op de tweede helft van de competitie. Het teambelang staat voorop. Dat heeft Mori zelf ook gezegd.” Interessant is de vraag wat Vitesse gedaan zou hebben als de affaire niet reservespeler Mori, maar sterspeler Lucas Piazon of clubicoon Theo Janssen betroffen zou hebben. „Ik heb ons standpunt aangegeven”, aldus Bal, die niet wil ingaan op de politieke motieven in de affaire Mori. „Wij blijven weg van politiek en religie. Dat doen we altijd bij dit soort kwesties. Wij zijn een voetbalclub.” De KNVB wil zich niet mengen in de discussie. „Het is vooral een politieke kwestie en het is aan de clubs om te bepalen waar een trainingskamp wordt belegd”, stelt een woordvoerder van de nationale voetbalbond. In politiek Den Haag is scherpe kritiek op Vitesse hoorbaar.

Dreigbrief voor eerste burger van Veen

CDA’er Pieter Omtzigt noemt Vitesse ‘een club zonder ruggengraat’. De medekoploper in de eredivisie had niet naar de Emiraten moeten gaan, meent PVV-leider Geert Wilders. ‘Nu accepteren ze jodenhaat Emiraten. Laf’, twittert hij. Arie Slob van de ChristenUnie noemt de argumentatie van Vitesse wel te gaan ‘zwak’ en ‘een club als Vitesse onwaardig’. Volgens de Israëlische ambassade in Den Haag draagt Vitesse er aan bij dat een speler wordt uitgesloten op grond van zijn nationaliteit. ‘Het is erg jammer dat de

voetbalclub uit Arnhem heeft gehandeld in strijd met de basisprincipes van de internationale sport, zoals non-discriminatie, moraliteit en sportmanschap’. Het Centrum voor Informatie en Documentatie Israël (CIDI) heeft wereldvoetbalbond FIFA opgeroepen een uitspraak te doen over deze visumweigering. ,,Het is pure symboolpolitiek over de rug van de sport”, meent CIDI-directeur Esther Voet. Zij verwijt Vitesse dat het zich laat gebruiken voor een vorm van politieke chantage. „Dat staat Vitesse niet netjes.”

Mori is niet de eerste Israëlische sporter die de Verenigde Arabische Emiraten niet binnenkomt. Zoals de meeste Arabische landen erkennen de Emiraten de staat Israël niet. Israëlische burgers krijgen daarom geen visa, al zijn er voor sporters uitzonderingen gemaakt. Daar ging Vitesse in het geval van Mori ook lange tijd van uit. „Vitesse heeft contact gehad met de Nederlandse ambassade in Abu Dhabi en met het ministerie van Buitenlandse Zaken”, zegt Bal. „Via een tussenpersoon van de autoriteiten hadden we een

mondelinge toezegging. De wedstrijdorganisatie had bevestigd dat Mori welkom was, omdat hij bij een team hoort. Zaterdag hoorden we ineens dat dat toch niet het geval was.” Voetbalmakelaar Marcel Jansen, die de trainingsstage van Vitesse heeft georganiseerd, wil in Abu Dhabi niet reageren. „Dat is mijn bier niet. Ik ben er voor het sportieve. Daar houd ik het bij.” Internationale zakenlieden die vaker met het bijltje hebben gehakt, reizen al jaren met twee paspoorten op zak. Eentje voor Israël en

 Vitessespelers tijdens de middag-

training in Abu Dhabi, de hoofdstad van de Verenigde Arabische Emiraten. foto HH

de daarmee bevriende landen, het andere voor de Arabische wereld en haar bondgenoten. Dat voorkomt gedoe bij de douane. Wie het joodse geloof aanhangt, kan niet zo maar de toegang tot Arabische landen worden geweigerd. Wie echter Israëlisch staatsburger is, wordt in veel landen in het Midden-Oosten geweerd.

dorp Veen (gemeente Aalburg), Fons Naterop, is bedreigd in een brief die gisteren is bezorgd bij Omroep Brabant. De anonieme schrijver dreigt onder meer met het in brand steken van de auto van de burgemeester en bezweert dat er ‘nooit een einde zal komen aan het stoken’ in Veen. Vorige week maandag ontstonden in Veen heftige rellen nadat de politie optrad tegen jongeren die een autowrak in brand hadden gestoken. De politie arresteerde 101 jongeren. Burgemeester Naterop liet de volgende dag weten dat hij vierkant achter dat besluit stond. In de dreigbrief wordt Naterop een leugenaar genoemd en krijgt hij het advies om uit te kijken naar een andere gemeente. „Succes verder maar wees op uw hoede, want een gewaarschuwd mens…”, zo besluit de brief. De gemeente Aalburg en de politie willen niet zeggen hoe serieus zij de dreigbrief nemen. Justitie onderzoekt de komende weken wie van de 101 verdachten uiteindelijk vervolgd zal worden. Ook de vorige burgemeester van Veen, Frans Buijserd, werd in 2004 bedreigd nadat hij duidelijk maakte dat hij een einde wilde maken aan de traditie om rondom de jaarwisseling autowrakken in de fik te steken. Eerder dat jaar gingen al twee oldtimers van Buijserd in vlammen op. Buijserd, tegenwoordig burgemeester van de gemeente Nieuwkoop, noemde Veen een ‘Siciliaans maffiadorp’. Café Lateja, waar vorige week alle relschoppers naar binnen vluchtten, is sinds gisteren weer open. Op last van de burgemeester was het café tot en met zondagavond gesloten.

Succes verder maar wees op uw hoede, want een gewaarschuwd mens… Anonieme briefschrijver

Warme winter houdt egel langer wakker en wekt een enkele vlinder

Snorscooter leidt tot ergernis, een fietspadverbod ook

door Freke Remmers

door Paul Bots

DE BILT – De warme winter breekt

record na record. Gisteren was het met 14,5 graden veruit de warmste 6 januari ooit gemeten en de op één na warmste januaridag ooit.

Vrijdag ging ook al een dagrecord aan diggelen. Dat heeft gevolgen voor de natuur. Sneeuwklokjes bloeien al, evenals speenkruid en fluitenkruid, vertelt Arnold van Vliet, bioloog aan de Wageningen Universiteit. Anderzijds genieten nog vele plantensoorten van de verlengde herfsttijd, zoals jakobskruiskruid en margriet.

Ook zijn de vlindersoorten dagpauwoog, kleine vos en citroenvlinder gesignaleerd, terwijl zij eigenlijk winterrust houden. „Maar dat zijn echte uitzonderingen. De meeste overwinteraars hebben eerst koude nodig om vervolgens bij warmte te denken dat het voorjaar is”, zegt Kars Veling van de Vlinderstichting. „De afwisseling vorst en warmte is funest. Dan moeten ze keer op keer in en uit winterslaap. Dat kost veel energie. Na twee keer zijn ze uitgeput en sterven ze.” Een andere winterslaper, de egel, is nog maar nauwelijks in zijn nest gekropen. „Zij hadden meer

tijd om voedsel te vergaren voor hun winterslaap. Dat hadden ze hard nodig”, aldus Jenny Kleve van Egelbescherming Nederland. „Onder andere door het koude voorjaar was 2013 een rampjaar: de egelstand is met 35 procent afgenomen.” Fruittelers maken zich nog geen zorgen. Fruitbomen hebben kou nodig, voordat de sapstroom op gang komt. Dat gebeurde twee jaar geleden: na kou in december werd het warm. In februari veroorzaakte strenge vorst toen tientallen miljoenen euro’s schade.

Pagina Verdieping: Bibberen en puffen

ACHTERGROND SNORFIETSERS

AMSTERDAM/BUNNIK – Amsterdam

wil snorfietsers weren van het fietspad. Ze moeten op de gewone rijbaan en de bestuurder moet straks een helm dragen, kondigde burgemeester Eberhard van der Laan afgelopen weekend aan.

Het is niet de eerste keer dat Amsterdam in verzet komt tegen de snorscooter. Vorige maand stuurden de vier grote steden een verzoek naar verkeersminister Melanie Schultz van Haegen. Ze vragen een proef met een helmplicht voor snorfietsers. In de brief wor-

den de ‘vaak jonge’ snorfietsers ‘snelheidsmaniakken’ genoemd. Dat is tegen het zere been van belangenorganisatie Bovag die zich gesteund voelt door de rijwielindustrie (RAI). De belangrijkste bron waar de vier grote steden hun pleidooi op baseren, is een onderzoek van het gerenommeerde verkeerskennisinstituut SWOV. Dat onderzoek is echter slechts een ‘educated guess’, vrij vertaald een wetenschappelijk on-

 Vier grote steden vragen minister om helmplicht voor ‘snelheidsmaniakken’ op snorfiets

derbouwde gok, zeggen de onderzoekers. Zij voorspellen dat een helmplicht leidt tot aanzienlijk minder slachtoffers. Niet omdat de snorfietser dan beter beschermd is, maar vooral doordat mensen dan hun snorfiets wegdoen en ander vervoer kiezen. Het aantal snorfietsers groeide in de voorbije jaren sneller dan het aantal ongelukken met deze tweewielers. Kortom: relatief gezien is de snorfiets juist veiliger geworden, stellen Bovag en Rai. Het beeld van de racende tiener op een opgevoerde snorfiets klopt sowieso niet, stellen de organisaties. Doordat jongeren sinds twee jaar al vanaf hun zestiende autorijles kunnen nemen, daalt het aantal jonge snorfietsers juist. De mees-

te eigenaren zijn tussen de 45 en 55 jaar oud. Wie er ook gelijk heeft, iedere weggebruiker kent wel voorbeelden van snorscooters die gevaarlijke capriolen uithalen. Een stageonderzoek dat vorig jaar werd uitgevoerd bij het bureau Goudappel Coffeng erkent dat probleem. Maar uit een enquête van het bureau blijkt dat eigenlijk alleen Amsterdammers zich echt ergeren aan de snorfiets. De oplossing

 Veiligheid van snorfiets is juist toegenomen, vinden Bovag en Rai. Snorfietser is ook vooral 40-plusser

ziet het rapport vooral op lange termijn. De ‘snorfiets’ moet weer worden wat het altijd was: een fiets met hulpmotor. Alle andere flitsende en snelle tweewielers zou je dan van het fietspad kunnen weren. Goudappel Coffeng heeft een advies dat alle partijen als muziek in de oren moet klinken. De snorfiets kan een belangrijk alternatief worden voor de auto. Meer snorfietsen leiden tot minder parkeerellende. Bredere fietspaden, de promotie van elektrische snorfietsen en goede parkeerplaatsen kunnen de binnenstad leefbaarder maken, denken ook de belangenclubs. Daar is wel echt onderzoek voor nodig, niet alleen een wetenschappelijk onderbouwde gok.

focus dinsdag 7 januari 2014 de persdienst is de landelijke redactie van tubantia, de stentor, de gelderlander, brabants dagblad, eindhovens dagblad, bndestem, pzc, de limburger, limburgs dagblad, noordhollands dagblad, haarlems dagblad, ijmuider courant, leidsch dagblad, de gooi- en eemlander


[HRM_AX: CR-PAGINAS <BIN0102> [MASTER] ... 07-01-14]

Author:DPVOSSEBERG

Date:06-01-14

Time:21:04

De Limburger DAGBLAD

Treinkaart naar België goedkoper bij NMBS door Paul Bots MAASTRICHT/ROOSENDAAL – Neder-

landers die met de trein naar België reizen, kunnen vaak geld besparen als ze hun kaartje bij de Belgische spoorwegen bestellen.

Een weekendretour voor twee personen van Roosendaal naar Brussel-Zuid kost bij het Nederlandse NS Hispeed 45,60 euro, terwijl het Belgische NMBS Europe er 29,60 euro voor rekent. Dat blijkt uit een berekening van de website treinreiziger.nl. De lage tarieven gelden alleen vanaf twee Nederlandse grensstations: Roosendaal en Maastricht. Wie elders vertrekt, kan vaak beter een NS-kaartje naar de grens kopen en via internet voor de rest van de reis een Belgisch kaartje bestellen. Jongeren kunnen nog veel meer besparen. In België bestaat voor mensen tot 26 jaar de zogeheten Go Pass. Daarmee reis je voor 7,30 euro vanuit Roosendaal of Maastricht naar elk Belgisch station. Volgens Hildebrand van Kuyeren van treinreiziger.nl was er al langer een prijsverschil, maar is dat vergroot door de nieuwe Nederlandse ‘grenstoeslag’. Hoe verder je België in wil reizen, hoe aantrekkelijker het wordt het kaartje bij de NMBS te bestellen. Wie van Amsterdam naar Brussel reist, bespaart 6,10 euro op een enkele reis. Van Amsterdam naar Antwerpen scheelt het maar 3,30 euro. Mensen die op één dag op en neer reizen en na 9.00 uur vertrekken, kunnen net zo goed ‘gewoon’ een Nederlands kaartje bestellen. Het Superdagretour dat dan beschikbaar is, is net zo voordelig als een Belgisch kaartje. Treinreizen naar Duitsland zijn soms bij de NS en soms bij de Deutsche Bahn goedkoper. Meestal wijken de prijzen niet erg af, stelt Van Kuyeren.

 Hoe verder je België in moet, hoe aantrekkelijker het wordt het kaartje bij de NMBS te bestellen

SCHALIEGASDISCUSSIE

AMSTERDAM

Uitstel proefboren is nog geen afstel Het felle debat over schaliegas lijkt met uitstel van de proefboringen gesloten. Maar dat is schijn. door Annemieke van Dongen HAAREN – Wegens gebrek aan be-

langstelling besloot de gemeente Boxtel een gepland congres over schaliegas vorige maand maar af te blazen. Nog geen kwart van de 130 ‘schaliegasvrije’ gemeenten had zich aangemeld. Van de acht uitgenodigde provinciebesturen was helemaal niets vernomen. „Het lijkt erop dat iedereen weer een beetje is ingedommeld”, verklaart Willem Jan Atsma uit Haaren, vice-voorzitter van de stichting Schaliegasvrij Nederland. Heel gek is dat niet. Het gevaar is voor de tegenstanders van schaliegaswinning voorlopig geweken. In september besloot minister Kamp van Economische Zaken dat er de komende anderhalf jaar geen proefboringen komen. Een overwinning voor het burgerinitiatief Schaliegasvrij, dat kan terugkijken op een succesvol 2013. Aangewakkerd door Milieudefensie en opgepookt door kritische Tweede Kamerleden als Liesbeth van Tongeren (GroenLinks) werd het protest tegen schaliegaswinning in Nederland het afgelopen jaar flink opgestookt. In gebieden waar vergunningen voor proefboringen waren aangevraagd, wist het burgerinitiatief bewoners en politici massaal te mobiliseren. Schaliegas zit opgesloten in kleisteenlagen. Die worden onder grote druk met een mengsel van water, zand en chemicaliën opengebroken. Dat ‘fracken’ brengt potentiële risico’s met zich mee, waaronder aardbevingen en vervuiling van het drinkwater. Uit angst voor zulke risico’s verklaarde na Boxtel, Haaren en de Noordoostpolder de ene na de andere gemeente zich ‘schaliegasvrij’. Als gevolg van dat protest is nog altijd onbekend hoeveel schalie-

In Engeland, Polen en Roemenië zijn al proefboringen gedaan naar schaliegas. In Roemenië zijn de boringen al een aantal keren stilgelegd vanwege hevig protest. Ook in Engeland is veel verzet.  Frankrijk en Duitsland hebben een moratorium op schaliegas; de landen willen geen proefboringen.  In landen als Canada en de VS wordt al veel schaliegas gewonnen. De VS streefden daardoor dit jaar Rusland en Saoedi-Arabië voorbij als energieproducent.  Als gevolg van protest van milieu-activisten zijn boringen in New York echter stilgelegd. Ook in Californië is veel protest. 

Plaatselijke politici moeten worden gedwongen om kleur te bekennen Willem Jan Atsma, stichting Schaliegasvrij Nederland

landse samenleving gevaar door de Belg. De man, die sinds 2004 vastzit en tbs kreeg voor onder meer verkrachting, vrijheidsberoving en deelname aan een criminele organisatie, wil niet terug naar België. Hij probeerde bij de rechter uitzetting te verhinderen. De man is veroordeeld tot zeven jaar cel en tbs met dwangverpleging.

HAGEN

AMERSFOORT

De advocaat van Siert Bruins (92) heeft de rechtbank in het Duitse Hagen gevraagd de Nederlandse oorlogsmisdadiger vrij te spreken. Bruins werd na de oorlog in Nederland bij verstek ter dood veroordeeld. Die straf werd later omgezet in levenslang. Bruins was toen al naar Duitsland gevlucht, waar hij nu wordt berecht.

In tegenstelling tot wat de politie eerst meldde, is de Amersfoortse kat die zondag dood is gevonden niet door mishandeling met vuurwerk om het leven kwam. Gisterochtend dacht de politie nog dat de kat in een put was vastgebonden en bestookt met vuurwerk. Nu vermoedt de politie dat ze is gestorven bij een aanrijding.

Kat toch niet dood door vuurwerk

DEN HAAG

Van Miltenburg spreekt fractieleiders Tweede Kamervoorzitter Anouchka van Miltenburg heeft de twaalf fractieleiders uitgenodigd voor een individueel gesprek over de kritiek die in de media op haar is geuit. Haagse bronnen bevestigen berichten hierover in De Volkskrant. Deze week is er al een gesprek met een fractievoorzitter, aldus een bron.

gen zijn de enige manier om te bepalen wat de potenties zijn van schaliegaswinning.” Volgens voorstanders zijn de mogelijkheden groot. Minister Kamp (VVD) schat dat in Nederland tussen de 200 en 500 miljard kubieke meter schaliegas in de grond zit. Met de 1.350 miljard kubieke meter ‘gewoon’ aardgas, zou Nederland daardoor nog zeker tien jaar extra gas kunnen exporteren. Dat levert de schatkist miljarden op. Schaliegas is volgens voorstanders een ideale ‘transitiebrandstof’: tijdens de overgang naar duurzame energie zou het Nederland minder afhankelijk maken van fossiele brandstofimport.

Met schaliegas zijn dus grote belangen gemoeid, niet in het minst voor de gasindustrie. Dat maakt het onwaarschijnlijk dat van uitstel van de proefboringen afstel komt. Minister Kamp werkt momenteel aan een structuurvisie. Daarin onderzoekt hij welke locaties het meest geschikt zijn voor proefboringen, afgezet tegen de specifieke kansen en risico’s. Het Britse bedrijf Cuadrilla, dat de proefboringen in Nederland wil gaan doen, denkt dat Kamps onderzoek de kans vergroot dat er daadwerkelijk proefboringen zullen komen. Milieudefensie vreest dat ook. De structuurvisie wordt een wapen

tegen de recalcitrante schaliegasvrije gemeentes, verwacht campagneleider Geert Ritsema. „Op dit moment hebben gemeenten de bevoegdheid om bepaalde vergunningen die nodig zijn voor proefboringen te blokkeren. Met een structuurvisie kan het Rijk besluiten van gemeenten en provincies overrulen. Net zoals de rijksoverheid over de aanleg van een nieuwe snelweg gaat, beslist ze ook over de ondergrondse gasvoorraden. Wij verwachten daarom dat Kamp straks locaties voor proefboringen gaat aanwijzen.” Van Geuns verwacht niet dat Kamp daar veel haast mee zal maken. „Niet alleen in Nederland,

maar in heel Noordwest-Europa is het onderwerp zo controversieel geworden, dat hij er politiek zijn vingers nu niet aan zal willen branden.” Daar komt volgens haar bij dat Kamp eerst nog eens goed moet nadenken over zijn strategie in het vervolg van het debat. „Tot nu toe heeft Kamp vergunningen verstrekt over de hoofden van mensen heen. Dat heeft geleid tot grote maatschappelijke onrust. In plaats daarvan had hij ook met de lokale bevolking kunnen praten en gemeentes nieuwsgierig kunnen maken naar de voordelen.” Schaliegasvrij Nederland wacht de volgende stap van de minister

 September 2013: anti-schaliegas-

protest op de Markt in Boxtel. foto John Schouten/PVE

niet lijdzaam af. Het burgerinitiatief probeert van schaliegas een thema te maken bij de gemeenteraadsverkiezingen in maart. „Schaliegas moet een onderwerp zijn in de Stemwijzers, plaatselijke politici moeten worden gedwongen om kleur te bekennen”, zegt Atsma. „Niet omdat zij boringen tegen kunnen houden, maar als graadmeter voor de landelijke politiek. Als de kaart van Nederland na de gemeenteraadsverkiezingen groen kleurt, zal Kamp zijn knopen hopelijk tellen.”

‘Werk gemeenteraadslid moet meer opleveren dan fles wijn’ advertentie 3 x 94

Een Belgische 45-jarige man die in Nederland in een tbs-instelling zit en door staatssecretaris Fred Teeven (Veiligheid en Justitie) tot ongewenste vreemdeling is verklaard, mag het land worden uitgezet. Dat heeft de bestuursrechter in Amsterdam bepaald. De uitspraak werd gisteren bekend. Volgens Teeven loopt de Neder-

Verdediging wil vrijspraak Bruins

OOK ELDERS OMSTREDEN

gas er in onze bodem zit en of dat er rendabel uit te halen valt, zegt energiedeskundige Lucia van Geuns van instituut voor internationale betrekkingen Clingendael. „Dat rationele verhaal heeft weinig aandacht gekregen door de emotionele discussie over de mogelijke risico’s van schaliegaswinning. Die discussie zou eigenlijk pas moeten worden gevoerd als blijkt dat er in Nederland grootschalige mogelijkheden zijn om schaliegas te winnen. Proefborin-

Belg met tbs mag uitgezet

door Joeke Berg UTRECHT – ’s Avonds urenlang ver-

gaderen, in de weekenden stapels dossiers doorspitten en tussendoor in contact blijven met de achterban. En dat tegen een vergoeding vanaf zo’n 4,50 euro bruto per uur. Gemeenteraadslid ben je niet voor het geld.

Gemeenteraadsleden bepalen het gemeentebeleid, controleren of het college van burgemeester en wethouders alle afspraken uitvoert en verdelen het budget. Maar anders dan burgemeester en wethouders doen de volksvertegenwoordigers in de raad het werk ‘erbij’ en krijgen ze geen salaris maar een vergoeding. De

hoogte daarvan hangt af van het aantal inwoners van de gemeente. De Nederlandse Vereniging voor Raadsleden, Raadslid.nu, becijferde dat de vergoeding voor raadswerk in een kleine gemeente gemiddeld rond de 4,50 euro per uur ligt. Directeur Gerard Heetman: „In de kleinste gemeenten verdient een raadslid ongeveer 54 euro per week. In een middelgrote gemeente ligt de vergoeding rond de 270 euro en in gemeenten met meer dan 100.000 inwoners is dat 360 euro per week. Daar staat 15 tot 20 uur werk tegenover. In de vier grootste gemeenten ligt de vergoeding op 510 euro per week, maar daar moet dan ook geregeld overdag worden vergaderd.”

De beroepsvereniging merkt dat vooral in kleinere gemeenten de bereidheid om raadslid te worden afneemt. Maar de directeur heeft niet de indruk dat dat samenhangt met de beloning. „Als je het raadswerk voor je beroep zou doen, zou je er al snel mee ophouden. Mensen doen dit omdat ze iets willen betekenen voor de gemeenschap. Maar eerlijk is eerlijk, het moet wel meer opleveren dan een fles wijn.”

 De laatste jaren is het aantal uren dat een raadslid besteedt aan raadswerk met 20 procent gestegen

Hoewel de vergoeding al jaren nagenoeg ongewijzigd is, blijkt uit onderzoek van Raadslid.nu dat het gemiddeld aantal werkuren de afgelopen jaren met 20 procent is toegenomen. „Vooral de hoeveelheid papierwerk is enorm.” Met de raadsverkiezingen van 19 maart voor de deur, zet ProDemos alle zeilen bij om mensen te enthousiasmeren voor het raadswerk. De organisatie die burgers informeert over de democratie en hen stimuleert daarin een actieve rol te spelen, ontwikkelde daarvoor onder meer de website schuiltereenraadslidinmij.nl. Op die site kunnen mensen die wel oren hebben naar de functie, testen of het werk past bij hun levensstijl. De test vraagt bijvoor-

beeld hoeveel vrije tijd een kandidaat-raadslid te besteden heeft. Tussen 0 en 5 uur per week levert een rood stoplicht op. Met meer dan 15 uur verdien je een groen licht. Bereid om een dag minder te gaan werken? Daarmee scoort een aspirant ook een ‘go’. Let wel: „De 8 uur die u overhoudt als u een dag minder werkt, is meestal niet voldoende. De raadsvergoeding is vaak wel voldoende om het financiële verlies te compenseren.” In de drie maanden dat de website in de lucht is, hebben ruim 1.180 mensen getest of er stiekem een raadslid in hen schuilt. Volgens ProDemos eindigde voor verreweg de meesten het stoplicht op groen of oranje.

 Kamervoorzitter Anouchka van

Miltenburg foto HH

DOKKUM

WESTERBORK

Zo’n 10.000 huishoudens in Noordoost-Friesland hebben gisteren aan het einde van de middag en begin van de avond zonder elektriciteit gezeten. De oorzaak was een explosie in een verdeelstation in Dokkum. Ook op de Waddeneilanden Ameland en Schiermonnikoog was het enkele uren donker.

Op enkele tientallen plekken waar in de Tweede Wereldoorlog een Joods werkkamp was, komt een monument met informatie over wat er op die plaats is gebeurd. Herinneringscentrum Kamp Westerbork wil deze kampen zo aan de vergetelheid onttrekken, meldde directeur Dirk Mulder gisteren.

DEN HAAG

SCHIPHOL

In Drenthe zijn gisterochtend negentien witoorpenseelaapjes in beslag genomen. De beschermde dieren verbleven bij een particulier. Ze waren in prima conditie en hadden zich door fokken vermenigvuldigd. Maar het is verboden om apen te houden in Nederland.

Luchthaven Schiphol verwelkomde in 2013 ruim 52,5 miljoen reizigers, een groei van 3 procent ten opzichte van een jaar eerder en wederom een record. Dit maakte Jos Nijhuis, president-directeur van Schiphol Group, gisteren bekend tijdens de nieuwjaarsreceptie.

Deel Friesland zonder stroom na explosie

Beschermde aapjes in beslag genomen

Monumenten bij Joodse werkkampen

Stijging aantal passagiers Schiphol

advertentie 2 x 70

binnenland dinsdag 7 januari 2014 de persdienst is de landelijke redactie van tubantia, de stentor, de gelderlander, brabants dagblad, eindhovens dagblad, bndestem, pzc, de limburger, limburgs dagblad, noordhollands dagblad, haarlems dagblad, ijmuider courant, leidsch dagblad, de gooi- en eemlander


[HRM_AX: CR-PAGINAS <BIN0304> [MASTER] ... 07-01-14]

Author:DPVOSSEBERG

Date:06-01-14

Time:19:19

De Limburger DAGBLAD

Mexico: mooi maar gevaarlijk Mexico wordt nog volop aangeprezen als vakantieland. Maar het ministerie maant wel tot waakzaamheid. door Dick Hofland SCHIPHOL – Prachtige stranden en schitterende cultuur, maar ook onthoofde mensen langs de weg of hangend aan een brug. Mexico is een land met een gespleten gezicht. „Er is geen enkel land in dat werelddeel dat zo veelzijdig en dubbelzinnig is”, stelt Wil Pansters. Zeker twee keer per jaar bezoekt hij, hoogleraar Latijns-Amerika en in het bijzonder Mexico, het land met zijn zonovergoten stranden, historische tempels en bloeiende economie. „Maar als je het alleen dáárover hebt, schets je een vertekend beeld.” De afgelopen vijf, zes jaar, zegt hij, ging het alleen maar over drugs en moorden. „Maar het lijkt wel of de Mexicanen en de internationale media hebben besloten om daar niet meer over te praten. Alsof het probleem is opgelost”, zegt Pansters. Niets is minder waar. Op Schiphol is enkele dagen geleden de topman opgepakt van het drugskartel Los Entrax, genaamd naar

Wij kijken wel degelijk eerst naar de veiligheid voordat we een reis aanbieden Judith Scholte, oprichtster Het andere reizen

Vier tieners aangehouden na vuurwerkongeval ROTTERDAM – De politie in Rotterdam heeft vier jongeren aangehouden die worden verdacht van betrokkenheid bij een ernstig vuurwerkincident tijdens de jaarwisseling. Ze zouden een parkeerautomaat hebben opgeblazen met vermoedelijk illegaal vuurwerk. Daarbij raakte een 14-jarige jongen zwaargewond door rondvliegende metalen onderdelen. Het slachtoffer ligt nog steeds in kritieke toestand in een ziekenhuis. De verdachten zijn tussen 16 en 19 jaar oud. Het zijn drie jongens en een meisje. De 14-jarige stond op een afstand van ongeveer 40 meter te kijken en werd aan zijn hoofd geraakt. Een vriend van hem bleef ongedeerd. Een 26-jarige man raakte door de explosie gewond aan zijn arm. Deze drie hadden volgens de politie niets te maken met de vier verdachten.

 Selfie was het woord van 2013.

Het zelfportret-met-mobiel maakt in 2014 een doorstart met selfie games, in een paar dagen tijd uitgegroeid tot een fenomeen onder jongeren.

Selfie-games zijn hot en link de dodelijke ziekte miltvuur. Dat richt de aandacht weer eens op de vele drugskartels in Mexico. Het land ligt op de handelsroute voor cocaïne en chemische drugs vanuit Zuid-Amerika naar de Verenigde Staten. De Mexicaanse kartels voeren niet alleen onderling maar ook met leger en politie een strijd op leven en dood om de drugshandel te controleren. Daarbij deinzen ze niet terug voor extreem geweld, waar ook burgers, inclusief toeristen, het slachtoffer van worden. Niet voor niets stelt het ministerie van Buitenlandse Zaken dat reizigers in heel Mexico extra

waakzaam moeten zijn, ook in populaire toeristische plaatsen. Het gevaar van zware criminaliteit ligt er dagelijks op de loer. Het weerhoudt reisbureaus er echter niet van het land aan te prijzen voor een ideale rondreis of ongekende strandvakantie. „Wij kijken wel degelijk eerst naar de veiligheid voordat we een reis naar Mexico aanbieden”, zegt Judith Scholte, oprichter van Het andere reizen. Dit bureau is gespecialiseerd in reizen voor backpackers en mensen die in Mexico ontwikkelingswerk willen doen of Spaans willen leren. „De meesten willen voor langere

tijd naar Mexico en daarom onderzoeken wij constant waar we ze wel en niet naartoe kunnen sturen”, zegt Scholte. In de meeste gevallen zijn dat badplaats Puerto Escondido en Oaxaca, een historische stad ten zuiden van Mexico Stad. Daar is het volgens het reisadvies van Buitenlandse Zaken geregeld onrustig door stakingen en demonstraties, waarbij doden en gewonden vallen. Scholte volgt dergelijke adviezen – ‘ik ken ze uit mijn hoofd’ – niet of nauwelijks. „Want dan kun je bijna nergens meer naartoe. Al adviseren we onze reizigers natuurlijk wel om niet aan dergelijke activitei-

 Toeristen beklimmen een

mayatempel in de jungle bij het Mexicaanse Riviera Maya. foto HH

ten deel te nemen.” Pansters wijst er op dat de onveiligheid zich weliswaar als een olievlek over Mexico heeft verspreid, maar dat er ook gebieden zijn waar het moordcijfer hetzelfde is als in Nederland. „Het noorden is daarentegen net een oorlogsgebied. En zelfs Acapulco is inmiddels erg onveilig, omdat het een belangrijke haven voor in- en doorvoer van drugs is geworden. Terwijl dat dus decennia lang een paradijselijk oord was.”

Tweede Koningsspelen wegens enthousiasme SOEST – Ook dit jaar zijn er weer Koningsspelen. Vorig jaar deden ruim 1,3 miljoen scholieren van basisscholen mee aan de eerste editie van deze speciale sportdag, die toen plaatsvond ter gelegenheid van de inhuldiging van koning Willem-Alexander.

Het was toen een regenachtige vrijdag 26 april, die begon met een soort nationaal scholierenontbijt. Na afloop daarvan liepen de sporthallen, schoolpleinen en sportvelden vol met sportende schoolkinderen. Een van de drijvende krachten achter de Koningsspelen is oud-tennisser Richard Krajicek. Zijn Richard Krajicek Foundation tekent samen met de Johan Cruyff Foundation voor de coördinatie van de sportdag. De Koningsspelen vinden dit jaar plaats op vrijdag 25 april. De inschrijving begon gistermiddag in Soest.

Waarom opnieuw deze Koningsspelen? Krajicek: „Het was het enthousiasme waarmee vorig jaar werd deelgenomen aan de dag dat ons deed besluiten hiermee door te gaan. De dag was heel goed verlopen met 1,3 miljoen kinderen van 6.500 scholen. Het koningspaar was ook heel enthousiast. De koning was meteen bereid om ook dit jaar weer de opening te verrichten. Het is de bedoeling dat we er een traditie van maken.”

Na het ontbijt zullen de deelnemende scholieren een speciaal gecomponeerd Kinderen Voor Kinderen-lied zingen en een dans uitvoeren. Worden hiermee de Koningsspelen opgeleukt? Krajicek: „Ja, maar het is een combinatie. Het is toch ook weer die gezamenlijkheid. Samen een aftrap doen met zo’n lied waarmee we een record proberen te verbreken. Dat staat op 15.000 kinderen tegelijkertijd. Ik verwacht dat we daar wel overheen gaan.”

Nu hebben scholen zelf al een of meer sportdagen. Wat voegt deze dag toe? Krajicek: „Het is vooral de gezamenlijkheid. Samen ontbijten, samen sporten. We zagen vorig jaar dat scholen de samenwerking zochten. Scholieren van tien tot vijftien scholen die samen op het sportveld stonden. Sport en spel. Samen in beweging. Daar gaat het om.”

Rekent de organisatie op weer 1,3 miljoen deelnemers? Krajicek: „Vorig jaar was er een speciale aanleiding, de inhuldiging van de nieuwe koning. Ik denk niet dat we zoveel deelnemers als in 2013 zullen krijgen, maar we gaan wel uit van evenveel enthousiasme om mee te doen. En wat het weer betreft: het kan niet slechter zijn dan vorig jaar.”

 Richard Krajicek foto Pim Ras/HH

 Aan de eerste editie van de Koningsspelen deden vorig jaar 1,3 miljoen basisscholieren mee

Het is een instanthit op social media: de selfie-wedstrijd. Haal capriolen uit en maak een zelfportret met je mobiel. door Saskia Wassenaar AMSTERDAM – Een jongen balan-

ceert met gestrekt lijf tussen de toiletpot en de badkamerdeur. Ondersteboven. Het is een selfie die in één oogopslag duidelijk maakt wat er mis is met de selfie-wedstrijd, de nieuwste trend op onder meer Twitter en Facebook. De acrobatische toeren die sommige jongeren uithalen om met hun mobiel een zo spectaculair mogelijk zelfportret te maken, zijn

soms levensgevaarlijk. Voor zo’n zelfportret is een spiegel nodig. Daarom worden veel selfies op het toilet of in de badkamer geschoten. En juist daar kun je hard vallen. In de paar dagen dat selfie games bestaan, maken Amerikaanse media melding van twee overleden jongeren. De een overleed aan een gebroken nek, de ander aan de hoofdwond die hij overhield aan een val op het toilet. De trend doet in dat opzicht den-

ken aan planking, in 2011 een trend. Jongeren lieten zich fotograferen, terwijl ze met gestrekt lijf balanceerden, bijvoorbeeld tussen twee stoelen, of twee balkons. Ook daarbij vielen doden. „Het jongerenbrein is nog in ontwikke-

We verwachten dat de selfies zullen worden opgevolgd door de healthies Jongerenonderzoekster Nicolien Scheerman

Rotterdam houdt BSN EU-migrant achter als huis overbewoond blijkt door Koen Verhelst ROTTERDAM – De gemeente Rotter-

dam onthoudt arbeidsmigranten een burgerservicenummer (BSN) als zij zich willen inschrijven op een adres waar al te veel mensen staan geregistreerd. Volgens minister Asscher van Sociale Zaken (PvdA), is deze controle vooraf in strijd met Europese regels.

In achttien gemeenten moeten nieuwkomers die minder dan vier maanden blijven, zich inschrijven als niet-ingezetene. Voorheen was dat niet nodig. Daardoor bleven migranten onzichtbaar voor de autoriteiten. Rotterdam, waar gisteren de eerste aanvragers langskwamen, zet als enige nóg een stap verder dan alleen registratie. De gemeente controleert meteen

bij inschrijving of het opgegeven adres wel bestaat en of er niet te veel mensen in het betreffende huis wonen. Klopt alles, dan gaat de aanvrager met een BSN naar huis en mag hij aan het werk. Zo niet, dan houdt burgerzaken het BSN achter. Als bij een volgende afspraak alles in orde is, krijgt de migrant zijn burgerservicenummer alsnog. Volgens de Europese regels voor vrij verkeer mag een EU-burger niets in de weg gelegd worden bij een dergelijke aanvraag. Minister Asscher van Sociale Zaken is dan

 Minister Asscher is tegen het weigeren van een BSN. Het is in strijd met Europese regels

ook tegen de Rotterdamse werkwijze. Die treft de migrant, en niet de huisjesmelker of het malafide uitzendbureau, vindt hij. Rotterdam hoopt overbewoning sneller op te merken, als blijkt dat er op een opgegeven adres al tien anderen staan ingeschreven. „De mensen zelf zorgen niet voor overlast, maar de situatie waar ze in zitten, wel”, zegt Edwin Cornelisse, woordvoerder van de Rotterdamse wethouder Economische Zaken Hamit Karakus. „We richten ons juist op de werkgever: de uitzendbureau’s die migranten naar Nederland halen. Gisteren zagen we veel werkgevers die hun mensen kwamen registreren.” Want zonder een BSN mogen de migranten niet werken: „Werkgevers gaan daarom zorgen dat alles klopt, anders kunnen ze hun klanten geen mensen leveren.”

ling, dat duurt ongeveer tot je 25ste. Daardoor kunnen ze risico’s niet goed inschatten”, zegt jongerenonderzoekster Nicolien Scheerman van bureau YoungWorks. „Daar kan bijkomen dat ze bij een vriendengroep willen horen en daarom stoer doen, ook dat kan een trigger zijn.” Het twitteraccount @SelfieOlympics is nog maar een paar dagen oud en heeft al 97.000 volgers. De Facebookpagina Selfie Game 2014, ook maar een paar dagen oud, telt 49.000 likes. Dat is veel. Andere social media als Instagram en Tumblr laten eenzelfde beeld zien. Jongeren beoordelen elkaars foto’s daar niet alleen op de acrobatische toeren die zijn uitgehaald, ook creativiteit wordt belangrijk gevonden. Het meisje dat

van de badkamer een compleet strand heeft gemaakt en de jongen die in een tussen de deurpost geklemde kayak zit met peddel in zijn hand en palmboom op de voorgrond oogsten respect vanwege hun creativiteit. Selfie was het woord van 2013, maar is met dit nieuwe fenomeen ook helemaal van 2014. De onderzoekers van YoungWorks voorzien voor dit jaar wel een trendbreuk. Scheerman: „We verwachten dat de selfies zullen worden opgevolgd door de healthies. Jongeren gaan bewuster leven, beter voor hun lijf zorgen en vanuit die gedachte bijvoorbeeld foto’s van sapjes en yoga posten.”

mijnkrant.nl/multimedia Kijk online voor meer selfies

advertentie 2 x 118

binnenland dinsdag 7 januari 2014 de persdienst is de landelijke redactie van tubantia, de stentor, de gelderlander, brabants dagblad, eindhovens dagblad, bndestem, pzc, de limburger, limburgs dagblad, noordhollands dagblad, haarlems dagblad, ijmuider courant, leidsch dagblad, de gooi- en eemlander


[HRM_AX: CR-PAGINAS <BUI0102> [MASTER] ... 07-01-14]

Author:DPDOLLE

Date:06-01-14

Time:20:28

De Limburger DAGBLAD

Run op pardon in Marokko

Rodman ‘vrolijkt’ feestje Kim op door John Jas PYONGYANG – Hij was de prima

Een stormloop van illegalen gisteren bij de immigratiedienst van Marokko. Europa betaalt de verblijfsvergunning.

donna van het basketbal. Nu is hij de bad boy van de Korea-diplomatie en speelt Dennis Rodman (52) met ex-collega’s morgen een door een goksite gesponsord partijtje op het verjaardagsfeestje van Kim Jong-un, de almachtige leider van een land waar normaal gesproken heel weinig te vieren valt.

Amerikanen schudden het hoofd. Dennis Rodman was tijdens zijn carrière van zo’n 20 jaar the man you love to hate. Een van de beste en meest besproken professionals in de hoogste basketbalcompetitie van Noord-Amerika. Op zijn zachtst gezegd een kleurrijk figuur, niet in de laatste plaats vanwege zijn wisselende haarkleur en zijn voorliefde voor drama. Ooit verscheen hij in trouwjurk om een boek te promoten. Bijna een jaar geleden bezocht Rodman voor het eerst Kim, de dictator van Noord-Korea. Inmiddels is hij al drie keer op visite geweest. Kim is een groot fan van basketball en ook van Rodman. Het tweetal is inmiddels nogal op elkaar gesteld. Dusdanig dat Rodman spreekt van een ‘vriend voor het leven’. En tot afschuw van zijn landgenoten zegt hij ook nog: „Noord-Korea is eigenlijk niet zo’n slecht land als veel mensen in de media zeggen.” De ex-speler gaat voorbij aan de concentratiekampen in het land

door Rik Goverde RABAT – Een hoogzwangere, donkere vrouw wringt zich huilend naar binnen, door de deur van een kleine hal in Rabat. Achter haar: honderden dringende lotgenoten. Ze grijpt haar buik vast, trekt een pijnlijk gezicht en zakt neer op een stoel. Vrijwel meteen breekt een verzuchting door. Ze is binnen, bij de dienst Vreemdelingenzaken van Marokko.

De vrouw heeft een formulier in haar hand gedrukt gekregen. Daarmee én een vingerafdruk mag ze op een vastgestelde datum een verblijfsvergunning aanvragen in Marokko. Zodra ze die heeft, kan ze legaal werken, kan haar kind straks naar school, heeft ze recht op gezondheidszorg. De hoogzwangere vrouw is een van de duizenden illegale migranten die zich sinds 1 januari van dit jaar van dit jaar melden bij de verschillende Bureaus des Etrangers in Marokko. Op zoek naar een legaal bestaan in Marokko. In september vorig jaar kondigde koning Mohamed VI aan dat er iets moest veranderen voor de illegale migranten in zijn land. Ze leven vaak onder barre omstandigheden in bossen of in buitenwijken van steden. Ze worden soms opgejaagd door de politie en uitgebuit door werkgevers. De koning droeg zijn regering op met nieuw beleid te komen; prompt kondigde Marokko in november een ‘generaal pardon’ af voor de naar schatting 25.000 tot 40.000 illegale migranten die in het land wonen. De meeste van hen zijn sub-Saharianen (maar er wonen ook duizenden Filippijnen) die op weg naar een beter leven in Europa zijn gestrand in Marokko. Mede door het afgekondigde generaal pardon is Marokko

van Irak heeft de inwoners van Falluja opgeroepen opstandelingen van de Islamitische Staat van Irak en de Levant (ISIS) – die met terreurbeweging al-Qaeda verbonden zijn – uit de stad te verdrijven. Zo lopen zij niet het risico slachtoffer te worden van de gevechten die zullen ontstaan als het leger de stad intrekt, liet de premier in een tv-verklaring weten. Zo’n militair offensief zou al binnen enkele dagen kunnen plaatsvinden. Veiligheidsfunctionarissen zeggen dat Maliki, die naast premier ook legerleider is, daar

en een bevolking waarvan 80 procent, zo’n 16 miljoen mensen, regelmatig honger lijdt. Kim heeft zijn oom en jarenlange vertrouweling, Jang Song-thaek, nog onlangs na een showproces laten executeren omdat hij zich te buiten zou zijn gegaan aan ‘corruptie en decadentie’. Gevraagd

Noord-Korea is eigenlijk niet zo’n slecht land als in de media wordt gezegd Dennis Rodman

om commentaar door media in de VS bleef het van de kant van Rodman stil. Veel werd er ook niet van hem verwacht, aangezien hij zich morgen, op de 31e verjaardag van Kim, weer in Noord-Korea meldt met een all-star team voor een demonstratiewedstrijd. Onder de spelers die meekomen: Vin Baker, Cliff Robinson en Kenny Anderson. Rodman is niet door Washington gestuurd. Het State Department, het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken, verklaart dat hij als privépersoon optreedt. Wel wordt de vriendschap met interes-

SEOUL – Het verhaal dat de oom van de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un is verscheurd door honden, is waarschijnlijk bedacht door een satiricus op Weibo, de Chinese variant van Twitter. Hoe Jang Song-thaek wel is geëxecuteerd, blijft onduidelijk. De online actieve satiricus Pyongyang Choi Seongho, of iemand die hem nadoet, plaatste op 11 december een bericht waarin stond dat de oom naakt in een kooi met 120 uitgehongerde jachthonden was gegooid, terwijl Kim Jong-un toekeek. Die post is inmiddels 290.000 keer gelezen. De krant Wen Wei Po, die banden heeft met de Chinese Communistische Partij, nam het verhaal een dag later over. De in Singapore gevestigde krant The Straits Times pikte het nieuws bijna twee weken later op. Daarna ging het als een lopend vuurtje door Amerikaanse en Europese media. Kim Kyong-hui, de vrouw van de geëxecuteerde Jang Song-thaek, zou inmiddels ook dood zijn. Volgens de Zuid-Koreaanse krant Chosun Ilbo zou ze overleden zijn aan een hartaanval of door zelfmoord. The Daily NK, een vanuit Japan opererende dissidente krant, meldt dat ze hartklachten kreeg nadat haar man uit de gratie viel. Ook zou ze al jaren problemen hebben met alcohol en lijden aan depressie na de zelfmoord van haar dochter in 2006.

 Zeker duizend mensen proberen in Rabat een formulier voor een verblijfsvergunning te bemachtigen. foto Rik Goverde

van een doorgangsland steeds meer een bestemmingsland aan het worden. Er stonden gisterochtend zeker duizend mensen in de 400 meter lange rij te wachten om een formulier te bemachtigen, de eersten al vanaf een uur of vijf. Ze

Of ik met een legale status door wil naar Europa? Dat wil ik wel proberen, ja Duvall, illegale Angolees

‘Inwoners Falluja moeten ISIS verdrijven’ BAGDAD – Premier Nuri al-Maliki

 Dennis Rodman bij een persconferentie enkele jaren geleden. foto HH

se gevolgd zeggen anonieme bronnen aan de New York Times, omdat de Amerikanen gewoon heel weinig van de Noord-Koreaan afweten. Met enige regelmaat bovendien worden Amerikaanse bezoekers aan Noord-Korea vastgezet en moet er een delegatie die kant op om ze vrij te krijgen. Rodman zelf noemt zijn reisjes naar Pyongyang ‘basketbal-diplomatie’. Hij kijkt er naar uit ‘nieuwe relaties te ontwikkelen’ die erin resulteren dat hij en zijn team vaker kunnen langskomen. De hele onderneming wordt gesponsord door de Ierse internetgoksite Paddy Power die een reputatie heeft van het zichzelf in de kijker spelen. Tijdens het laatste conclaaf werd Rodman gecharterd om in Rome in een soort pausmobiel rond te rijden. Er kon toen gewed worden op de kans dat er een zwarte kerkleider zou worden verkozen. De gevluchte Noord-Koreaan Shin Dong-hyuk schreef Rodman vorige maand een brief met het verzoek zich eens echt in te zetten voor zijn landgenoten. Shin is geboren in Kamp 14, waar mensen zonder proces levenslang opgesloten worden als een familielid, bijvoorbeeld een oom, zich kritisch over het regime van Kim uitlaat. Shin: „Het is uw recht daar dure drankjes (met Kim) te drinken... maar als u samen plezier heeft, probeer dan te denken aan wat hij en zijn familie hebben gedaan en nog steeds doen.”

‘Hondenverhaal Kim Jong-un satire Weibo’

nog even mee wacht zodat de inwoners meer tijd hebben om de rebellen zelf uit de stad te verdrijven. „Daar is geen specifieke deadline aan verbonden, maar we hebben het over een kwestie van dagen. Meer tijd betekent meer kracht voor terroristen”, aldus een legerofficier. De sjiitische Maliki krijgt meestal echter weinig steun van het soennitische Falluja. ISIS heeft belangrijke delen van Falluja ingenomen. De militie maakt gebruik van de haat die soennieten koesteren tegen de door de sjiitische meerderheid geleide regering van Maliki.

is de 33-jarige Angolees Duvall, die zegt al iets meer dan drie jaar in Marokko te wonen. „Ik heb in een callcentre gewerkt en dat kan ik aantonen.” Hij laat een beduimeld briefje zien. „Ik hoop dat ik een kans maak op een legale status hier. Of ik daarna door wil naar Europa? Dat wil ik wel proberen, ja.” Maar dat is nu juist wat ‘Europa’ probeert te voorkomen; de EU betaalt Marokko fors om migranten buiten de deur te houden. Zo’n 140 miljoen in de afgelopen periode, schreef EU-commissaris Stefan Füle onlangs in The Guardian. Geld dat volgens hem vooral bedoeld is om de situatie van de illegalen in Marokko te verbeteren. Maar het EU-geld wordt wel degelijk ook gebruikt om de grenzen rond de Spaanse enclaves Ceuta

en Melilla aan de noordkust van Marokko strenger te beveiligen. Migranten proberen, soms met honderden tegelijk, de hekken te bestormen. In de havenstad Tanger vielen de afgelopen maanden zeker drie doden tijdens politieacties. Maar die zorgen zijn even vergeten, in de rij in Rabat. De wachtenden hebben de vaste overtuiging dat ze over een paar maanden, als de procedure is afgerond, legaal zullen zijn. „Ik hoef niet meer naar Europa, daar is het crisis”, zegt een 32-jarige Nigeriaan. Hij woont met zijn vrouw en kind in Rabat. „Tien jaar geleden ben ik naar Marokko gekomen. In de tussentijd ben ik twee jaar in Spanje geweest, dat was zwaar. Ik was handelaar in auto-onderdelen, dat wil ik in Marokko ook gaan doen.”

BERLIJN

KABUL

LONDEN

De Duitse bondskanselier Angela Merkel heeft bij een langlaufongeluk in Zwitserland een breuk in haar bekken opgelopen. De komende drie weken moet ze daardoor reizen en bijeenkomsten afzeggen. De 59-jarige Merkel kwam ten val tijdens haar wintersportvakantie in Engadin in de Zwitserse Alpen. Het ongeluk gebeurde vorige week al. De bondskanselier dacht in eerste instantie dat ze haar bekken slechts gekneusd had. Pas later bleek dat de blessure toch iets ernstiger is. Merkel kan vanuit huis gewoon doorwerken.

Afghaanse terroristen hebben een 8-jarig meisje een bomgordel omgedaan en op de politie afgestuurd. Het kind werd opgemerkt door een Afghaanse soldaat en tegengehouden voordat ze de bom kon laten ontploffen, meldde gisteren een woordvoerder van het Afghaanse ministerie van Binnenlandse Zaken. Het in verwarde toestand verkerende meisje is meegenomen. Volgens de politie gaat het om een zusje van een Talibancommandant. Hij zou haar de aanval hebben opgedragen. De aanslagpoging gebeurde zondag in de provincie Helmand, in het zuiden van het land.

Groot-Brittannië moet nog eens 25 miljard pond, ruim 30 miljard euro, aan bezuinigingen doorvoeren om het begrotingstekort te dichten, aldus de de Britse minister van Financiën George Osborne gisteren. De bezuinigingen zouden na de verkiezingen van 2015 worden doorgevoerd als de Conservatieven van premier Cameron zouden worden herkozen. Osborne had al eerder ‘omvangrijke’ kostenbesparingen aangekondigd. Het grootste gedeelte van de bezuinigingen zou moeten worden gehaald uit kortingen op sociale voorzieningen.

hebben jaren op dit moment gehoopt; daarom ontstaat er een kleine stormloop als de deur van het kantoor open gaat. Onder de wachtenden gaat het gerucht dat iedereen automatisch een verblijfsvergunning krijgt. Dat klopt niet; er zijn wel degelijk voorwaarden. Aanvragers moeten aan kunnen tonen dat ze langer dan vijf jaar in Marokko wonen, al twee jaar vast werk hebben, twee jaar met een Marokkaan(-se) zijn getrouwd, of vier jaar met een legale inwoner van Marokko. Ook ernstige zieke illegalen maken kans. Uiteindelijk beslist een speciale commissie, die ook zaken bekijkt van mensen die niet aan de voorwaarden voldoen. Tegen die beslissing is nog beroep mogelijk. Een van de wachtenden in Rabat

Merkel breekt bekken Afghaans meisje (8) bij langlaufongeluk met bomgordel gestopt

advertentie 5 x 190

Miljardenbezuiniging in Groot-Brittannië

buitenland dinsdag4 juni 2013 de persdienst is de landelijke redactie van tubantia, de stentor, de gelderlander, brabants dagblad, eindhovens dagblad, bndestem, pzc, de limburger, limburgs dagblad, noordhollands dagblad, haarlems dagblad, ijmuider courant, leidsch dagblad, de gooi- en eemlander


[HRM_AX: CR-PAGINAS <BUI03> [MASTER] ... 07-01-14]

Author:DPVOSSEBERG

Date:06-01-14

Time:19:21

De Limburger DAGBLAD

‘Snijseizoen’ Masaï-meisjes Masaï-meisjes van 9 tot 15 jaar lopen grote kans op besnijdenis als ze voor vakantie naar huis terugkeren. door onze correspondent Frans van den Houdt NAROK – Annet Nenkai, 12 jaar

oud, hangt ‘het mes’ boven het hoofd. Evenals Agnes Nakea van 13 en duizenden leeftijdsgenootjes. Het mes dat hen voor het leven verminkt. Beide meisjes hebben net hun lagere schooltijd afgesloten in de Keniaanse hoofdstad Nairobi en de lange vakantie die ze bij hun ouders in Masaï-land gaan doorbrengen zou hen vrolijk moeten stemmen. Maar Nenkai en Nakea zijn doodsbang en willen niet naar huis. „Mijn ouders en grootouders hadden het in de laatste vakantie over niks anders”, zegt Nakea. „Ze houden vast aan de traditie dat Masaï-meisjes besneden moeten worden voordat ze kunnen trouwen. Maar ik wil niet trouwen, ik wil doorleren.” Nenkai herinnert zich nog goed wat er jaren geleden met haar oudere zus gebeurde. „Ze probeerde zich te verstoppen. Ze schreeuwde dat ze niet wilde, maar ze dwongen haar.” Een oud vrouwtje uit het dorp voerde de besnijdenis uit. „Mijn zus gilde van de pijn. Ze bloedde hevig. Dagenlang.” Nenkai heeft verhalen gehoord over dronken vrouwen die een bot, roestig mes gebruiken of zelfs een stuk glas. „Ik zal me koste wat kost verzetten.” Julius Ngako, kinderambtenaar in Masaï-district Narok, zegt dat zijn afdeling de afgelopen weken tientallen verontruste telefoontjes heeft gekregen van jonge meisjes die bescherming zoeken tegen hun ouders. Maar Ngako staat vrij machteloos, ook al is vrouwenbesnijdenis bij wet verboden. Toen een rechter in Narok enkele jaren geleden een man en vrouw tot tien jaar cel veroordeelde voor

de dood van een 12-jarig meisje, dat doodbloedde, hoopte menigeen dat dit besnijders zou afschrikken. Maar die hoop bleek ijdel. Ook al had de rechter benadrukt dat het volgens de kinderwet van 2001 verboden is ‘kinderen te onderwerpen aan vrouwenbesnijdenis, kindhuwelijken of andere culturele rituelen’. „Ze doen het nu niet langer in het openbaar, maar in het geheim”, verzucht Agnes Pareyio van het

Mijn zus gilde van de pijn. Ze bloedde dagenlang hevig. Ik zal me koste wat kost verzetten Annet Nenkai, 12 jaar

Zuid-Sudanezen op de vlucht naar Uganda KAMPALA – Sinds het begin van

het geweld in Zuid-Sudan half december zijn al bijna 20.000 mensen de grens met Uganda overgestoken. Het Rode Kruis denkt dat het aantal vluchtelingen nog flink groeit, aangezien het einde van het conflict in het land nog niet in zicht is. „We rekenen erop dat het er snel 30.000 zullen zijn, aangezien binnen Zuid-Sudan al zo’n 200.000 mensen ontheemd zijn”, aldus een woordvoerder. Hoelang het nog duurt voordat dat aantal wordt bereikt, is niet duidelijk. Overigens riep China, de grootste investeerder in de Zuid-Sudanese

olie-industrie, de vechtende partijen gisteren op de wapens neer te leggen. „We willen een onmiddellijk einde aan de vijandigheid en het geweld”, zei de Chinese minister van Buitenlandse Zaken, Wang Yi. China zal zoveel mogelijk helpen om de stabiliteit te doen wederkeren, beloofde hij. Door de onrust ligt 20 procent van de olieproductie in Zuid-Sudan stil. Vertegenwoordigers van de strijdende kampen zouden gisteren voor het eerst met elkaar om tafel gaan voor vredesoverleg, maar dat ging om onduidelijke reden niet door.

Tasaru Ntomonok Centrum, een opvanghuis voor meisjes die aan het besnijdenis-ritueel willen ontsnappen. „Nu het snijseizoen voor meisjes van 9 tot 15 jaar is aangebroken, lopen ze soms dagenlang zonder water of voedsel, om mijn opvanghuis te bereiken.” Sinds de oprichting van het centrum in 1999 zijn zeker 800 jonge vrouwen gered. Dat ging niet over rozen. Pareyio: „Je moet continu opboksen tegen een eeuwenoude traditie die door de meeste Masaï nog altijd in ere wordt gehouden.” Een tierende vader die dreigde zijn dochter te zullen vermoorden kreeg van de directrice te horen dat ‘je dan eerst met mij zult moeten afrekenen’. Pareyio werd op 14-jarige leeftijd zelf tegen haar wil besneden – ‘afschuwelijk en zeer pijnlijk’ – waarna ze werd uitgehuwelijkt aan een oudere man. Door haar hoofd spookte alsmaar de vraag ‘waarom deze lijdensweg, in plaats van

goed onderwijs voor het huwelijk?’ Als Masaï-meisjes dan toch een ritueel tot volwassenheid moeten ondergaan, dan heeft Pareyio wel een alternatief: een twee weken durende ceremonie om hen te overladen met cadeautjes, kralen en traditionele kleding en hen waardevolle informatie te geven over gezondheid en onderwijs. „Als ze niet besneden worden, kunnen ze ook niet veel te jong worden uitgehuwelijkt.”

Je moet opboksen tegen eeuwenoude traditie die door de Masaï in ere wordt gehouden Hulpverleenster Agnes Pareyio

 Een Masaï-meisje wordt

tegen haar zin versierd voor een gedwongen huwelijk. foto HH

Het zijn niet alleen de Masaï die vasthouden aan ‘de verminking van vrouwen’, stelt actiegroep Women Rights Institute for Peace (Wrip). Ook onder stammen als de Pokot, Samburu en Meru komt vrouwenbesnijdenis nog altijd voor. In Oost-Pokot zijn deze maand honderden meisjes aan de beurt en tot grote woede van Wrip is het een lokale politicus, die ook zijn eigen dochters laat besnijden, die de ceremonie bij hem thuis organiseert. „Deze man moet onmiddellijk de cel in”, fulmineert activiste Ellen Mbiti. „Vrouwenverminking is georganiseerde misdaad tegen de meest kwetsbare groepen in onze samenleving. Daar moeten we massaal tegen in opstand komen. Want als politici zelf meedoen, hoeven we van de overheid weinig te verwachten.”

Ophef over door artsen hersendood verklaarde Amerikaanse tiener NEW YORK – In de Verenigde Staten

is grote ophef ontstaan over een 13-jarig meisje dat door artsen hersendood is verklaard.

De artsen maakten aanstalten om haar van de beademing te halen, maar de familie van Jahi McMath wilde dat absoluut niet en stapte naar de rechter. Die benadrukte dat artsen haar niet zonder toestemming van de apparatuur mochten halen en dat de moeder zeggenschap heeft over het meisje. Zondagavond heeft de familie het meisje uit het ziekenhuis gehaald, maar waar ze haar naartoe hebben gebracht is niet duidelijk.

Volgens familieleden zijn zij namelijk meerdere malen bedreigd en willen zij zichzelf en de tiener beschermen. Het meisje was bij vertrek wel aangesloten aan beademingsapparatuur, maar niet aan de voedingssonde. Ook werd ze begeleid door medici. McMath ging op 9 december onder het mes in Oakland (Californië) om

 De familie heeft het meisje uit het ziekenhuis gehaald en naar een onbekende plek overgebracht

haar amandelen en wat weefsel te laten verwijderen in verband met haar slaapapneu (ademverstoring tijdens de slaap). Door complicaties kreeg ze onder meer een hartstilstand en een hersenzwelling. Drie dagen later verklaarden artsen haar hersendood. Volgens hen is er geen enkele kans dat de toestand van het meisje verbetert. Toch bood een particuliere zorginstelling in New York aan haar te willen verzorgen, indien de familie daarom vraagt. Kennissen van McMath hebben in 9 dagen 48.000 dollar verzameld voor de verhuizing en verdere verzorging van het meisje.

buitenland dinsdag4 juni 2013 de persdienst is de landelijke redactie van tubantia, de stentor, de gelderlander, brabants dagblad, eindhovens dagblad, bndestem, pzc, de limburger, limburgs dagblad, noordhollands dagblad, haarlems dagblad, ijmuider courant, leidsch dagblad, de gooi- en eemlander


[HRM_AX: CR-PAGINAS <VERDIEPING0102> [MASTER] ... 07-01-14]

Author:DPDOLLE

Date:06-01-14

Time:19:29

De Limburger DAGBLAD

EXTREEM WEER Terwijl de kou het leven in het noorden van de VS platlegt, kampt Zuid-Amerika met extreme hitte. Ondertussen beleeft Nederland het zachtste begin van het jaar ooit. Toeval, of is er meer aan de hand?

50˚ 40˚ 30˚ 20˚ 10˚ 0˚ -10˚ -20˚ -30˚ -40˚

Bibberen en puffen -50˚

50˚

40˚ 30˚ 20˚ 10˚ 0˚

-10˚ -20˚ -30˚ -40˚ -50˚

 Een auto is in het Noord-Amerikaanse

I

door Annemieke van Dongen

n Rio de Janeiro werden oververhitte klanten in een winkelcentrum per ongeluk getrakteerd op een verkoelende douche. Met temperaturen tegen de 50 graden in de Braziliaanse hoofdstad, was het in het winkelcentrum zo heet dat de sprinklerinstallatie automatisch aan ging. Ook buurland Argentinië kampt met een hittegolf, de ergste in meer dan honderd jaar. Omdat het verouderde elektriciteitsnet van de stad niet is berekend op zoveel overwerkende airco’s, wordt Buenos Aires geplaagd door stroomstoringen. Tienduizenden mensen brachten de feestdagen er noodgedwongen zwetend in het donker door. Het contrast met het noorden van Amerika kan haast niet groter zijn. In het noordoosten van de Verenigde Staten en Canada legt de kou al dagen grote delen van het openbare leven plat. Duizenden vluchten zijn geannuleerd, auto’s vroren vast in de straten en sneeuwstormen ontregelden het openbaar vervoer. In Chicago was de gevoelstemperatuur gisteren min 33 graden Celsius. In Minnesota, een staat die wel wat kou gewend is, moesten alle scholieren thuisblijven; iets wat in 17 jaar niet is gebeurd. In het Canadese Newfoundland kwamen tienduizenden mensen zonder stroom te zitten, nadat sneeuw kortsluiting had veroorzaakt in een transformatorhuisje. Het dieptepunt moet volgens meteorologen echter nog komen. Door de ‘ongelooflijk sterke stroom ijskoude lucht uit het poolgebied’ kan de gevoelstemperatuur

vandaag in het noorden van de VS dalen tot zo’n min 50 graden Celsius. Wie zich bij die temperaturen buiten de deur waagt, riskeert serieuze onderkoeling. Bij min 45 graden kan onbedekte huid binnen vijf minuten bevriezen, waarschuwen deskundigen op CNN. Zij raden mensen aan om binnen bij de kachel te blijven. In Nederland hoeft de kachel amper te worden gestookt. Op de zachtste plek, in Noord-Brabant, werd gisteren 14,7 graden gemeten. Met 14,5 graden in De Bilt was het de warmste 6 januaridag ooit. Ook in de buurlanden is het uitermate zacht. Zo is op de skipistes in het Duitse Winterberg nog maar weinig sneeuw te bekennen. Het zachte winterweer in Nederland en de rest van Noordwest-Europa houdt verband met de kou in Noord-Amerika, zegt klimaatonderzoeker Rein Haarsma van het KNMI. „Oorzaak is de straalstroom, de zeer sterke wind die op 5 kilometer hoogte van Noord-Amerika naar Europa waait. In het oosten van de VS brengt die koude lucht van noord naar zuid. Boven de Atlantische

Oorzaak is de straalstroom, de sterke wind die van Amerika naar Europa waait Rein Haarsma, klimaatonderzoeker KNMI

Oceaan maakt de straalstroom een slingerbeweging. Hij bereikt het Europese continent vanuit Zuidwestelijke richting. Van daaruit worden warme lucht en stormen aangevoerd.” Vooral Groot-Brittannië heeft de laatste weken last van harde wind en overstromingen. Afgelopen maand was de stormachtigste december sinds de Britse weerstatistieken worden bijgehouden. Twee mensen kwamen om toen ze de zee in werden geblazen. Zaterdagavond verdronk een man die met zijn invalidenwagentje in een rivier was gewaaid. Omdat het zo nat is, kan regenwater niet meer weg. In combinatie met de harde wind en hoge golven waarschuwt de Britse KNMI daarom ook komende dagen voor overstromingen. Vooral langs de kust en aan de oevers van de Thames blijft het oppassen geblazen. Een verband tussen de ongebruikelijke weersomstandigheden in Noordwest-Europa en Noordoost-Amerika enerzijds en de extreme hitte in Zuid-Amerika anderzijds is er niet, zegt Haarsma. „Op het zuidelijk halfrond is het nu zomer. Het weer daar heeft nauwelijks iets met dat op het noordelijk halfrond te maken.” De klimaatonderzoeker raakt overigens niet opgewonden van de huidige weerberichten. De hittegolf in Zuid-Amerika, het extreem zachte winterweer in Noordwest-Europa en de barre kou in de VS: voor een veranderend klimaat is het volgens hem geen bewijs. „Ik heb niet het idee dat er iets heel dramatisch aan de hand is. Elk seizoen zijn ergens in de wereld wel voorbeelden te vinden van extreem weer. Maar als dat in de VS gebeurt, haalt het bij ons prominenter het nieuws.”

St. Louis midden op straat achtergelaten tijdens een gierende sneeuwstorm. foto HH

Verloren zoon uit de kou door foto Een vermiste Amerikaan is dankzij een foto in een krant herenigd met zijn familie. De 20-jarige man was op nieuwjaarsdag van huis weggegaan en spoorloos verdwenen. Familieleden maakten zich ernstig zorgen, maar vonden hem terug doordat hij zondag op de voorpagina van de krant USA Today stond, ter illustratie van een artikel over de bittere kou die de VS teistert. De man was weggelopen van huis in Rochester in de staat New York en honderden kilometers verderop in Washington op straat beland. Op de foto zat hij met een deken om zich heengeslagen bij een

rooster waar warme lucht uit komt. De familie zocht contact met de fotografe van persbureau AP die de foto had gemaakt. Zij ging vervolgens naar hem op zoek, samen met vrienden van de familie. De zoektocht verliep succesvol: de verloren zoon werd gevonden en uit voorzorg naar eenziekenhuis gebracht. „Dit is veruit het grootste voorbeeld van Gods liefde en zijn ingrijpen dat ik ooit heb meegemaakt”, zei zijn moeder. Ze liet kort voor de hereniging met haar zoon wel weten dat het ‘duidelijk niet goed met hem gaat’.

 De stranden bij Rio de Janeiro, waar tem-

peraturen van 50 graden Celsius worden gemeten, zijn overvol. foto HH

verdieping dinsdag 7 januari 2014 de persdienst is de landelijke redactie van tubantia, de stentor, de gelderlander, brabants dagblad, eindhovens dagblad, bndestem, pzc, de limburger, limburgs dagblad, noordhollands dagblad, haarlems dagblad, ijmuider courant, leidsch dagblad, de gooi- en eemlander


[HRM_AX: CR-PAGINAS <ECO0102> [MASTER] ... 07-01-14]

Author:DPVOSSEBERG

Date:06-01-14

Time:19:36

De Limburger DAGBLAD

ECI kon leegloop niet stoppen

1995 1,88 miljoen

ACHTERGROND BOEKENCLUB door Jelte Posthumus

 Monteurs van Fokker Services in Woensdrecht verrichten onderhoud aan een Fokker 100 straalvliegtuig. archieffoto Roger Dohmen/HH

Fokker haalt te weinig werk binnen door Frans van den Berg WOENSDRECHT – Fokker Services

weet te weinig nieuwe klanten voor vliegtuigonderhoud binnen te halen. Omdat het bestaande onderhoud terugloopt, zit het bedrijf nu met te veel en te duur personeel. Gedwongen ontslagen op Schiphol en in Woensdrecht zijn volgens het bedrijf onontkoombaar.

„Waar en hoeveel personeelsleden dat betreft, weten we pas in februari”, zegt de woordvoerder. Fokkers Services heeft het hoofdkantoor in Hoofddorp en vestigingen op Schiphol, Woensdrecht, Singapore en de VS. Van de 900 personeelsleden werken er 700 in Nederland. Vanaf Schiphol worden onderdelen voor Fokkers en andere toestellen over de hele wereld verstuurd voor reparaties en onderhoud. Services werd in 1996 opgericht na het faillissement van vliegtuig-

bouwer Fokker. Onder de vleugels van Stork ging men verder als een van de vier divisies van Fokker Technologies. Steeds meer maatschappijen stoten hun Fokkers af. Die toestellen verdwijnen overigens niet allemaal op het vliegtuigkerkhof, maar worden verkocht aan maatschappijen in Australië, Azië en Zuid-Amerika. „Die maatschappijen beslissen zelf bij wie ze het onderhoud uitvoeren. Dat is niet altijd bij ons”, geeft de woordvoerder toe. „Op termijn krijgen we het onderhoud van de JSF, maar die straaljagers moeten nog worden gebouwd.” De vakbonden hebben al jaren in de gaten dat het de verkeerde kant op gaat bij Fokker Services. „De Fokkervloot krimpt en dan moet je kijken hoe het anders en efficiënter kan”, meent Wim ter Welle van De Unie. ,,Al sinds mei zijn we in gesprek met de directie, maar het gaat niet hard. De

DEN HAAG

Fiscus maakt meer fouten in voorlopige aanslag voor 2014; beroep aantekenen is niet mogelijk

De Belastingdienst heeft fouten gemaakt in de voorlopige aanslag voor 2014. De verlaging van het belastingtarief voor eigenaren van een bv die zichzelf dit jaar winst uitkeren is niet doorgevoerd; dat geldt ook voor de verlaging van de eerste schijf van de inkomstenbelasting. Dat zegt het CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt. Hij heeft de verantwoordelijke staatssecretaris, Weekers, daar nieuwe vragen over gesteld nadat Omtzigt al eerder vaststelde dat de fiscus in de voorlopige aanslag 2014 uit is gegaan van een te laag huurwaardeforfait. Volgens Weekers leidt

dat ertoe dat de gemiddelde woningbezitter dit jaar 60 euro te weinig inkomstenbelasting betaalt. Dat wordt in 2015 gecorrigeerd bij de aangifte inkomstenbelasting 2014. Bezwaar maken tegen de fout is niet mogelijk. Datzelfde geldt voor de fouten die nu door Omtzigt zijn geconstateerd. Het tarief voor eigenaren van bv’s gaat tijdelijk omlaag van 25 naar 22 procent. De fout betekent dat maximaal 7.500 euro te veel belasting wordt betaald. Omtzigt zegt dat de fouten tot gevolg hebben dat de verhoopte impuls op de koopkracht uitblijft.

Fokkervloot was een nichemarkt, maar voor andere toestellen moet je gewoon concurreren met andere onderhoudsbedrijven en met goedkopere landen. Dan gaat het ook over de arbeidsvoorwaarden.” Fokker Services doet voor enkele maatschappijen het onderhoud

aan toestellen van Bombardier, maar die Canadese vliegtuigbouwer heeft een eigen onderhoudsvestiging op Schiphol geopend. KLM doet het onderhoud aan de rest van de vloot zelf en ook voor andere klanten. Air France heeft het onderhoud van de Airbusvloot deels uitbesteed aan een bedrijf in Casablanca. De bouw van nieuwe Fokkertoestellen kan wellicht nieuw werk opleveren, maar die plannen zitten nog steeds in de diepvries. Het bedrijf Rekkof kwam enkele jaren terug met het plan om een verlengde, zuiniger en stillere Fokker voor 120 passagiers op de markt te brengen. Een prototype had inmiddels klaar moeten zijn, maar verder dan de tekentafel zijn de plannen niet gekomen. Ondernemer Jaap Rosen Jacobson heeft de financiering, ondanks een krediet van 20 miljoen van het ministerie van Economische Zaken, nog altijd niet rond.

LEIDSCHENDAM

AMSTERDAM

500 VLIEGENDE FOKKERS Van de 1.360 gebouwde toestellen zijn er tegenwoordig nog 500 in de lucht.  Bij grootgebruiker KLM zijn de Fokker 50 en 100 al verdwenen en zijn er alleen nog 26 Fokkers 70. Fokker Services heeft die recent nog voorzien van nieuwe stoelen, maar over enkele jaren wil KLM ook de laatste Fokker afstoten.  Voor Lufthansa en Air Iceland worden de Fokkers nog onderhouden, maar Austrian Airlines is bezig Fokkers van de hand te doen. 

‘Poortjes nodig tegen roofkinderwagens’ Detailhandel Nederland pleit voor speciale detectiepoortjes bij uitgangen van winkels die aluminiumfolie en lood herkennen in ‘roofkinderwagens’. Deze wagens zijn hiermee bekleed, waardoor gestolen spullen onzichtbaar blijven voor de huidige alarmsystemen. Volgens de brancheorganisatie maken bendes steeds vaker gebruik van deze kinderwagens. „Je maakt er als het ware een kleine pantserwagen van, inclusief een kind, om geen aandacht te trekken”, aldus directeur Sander van Golberdinge, die ook voorstelt dat gemeenten dergelijk materiaalgebruik in kinderwagens verbieden.

‘Overname Ziggo’ Liberty Global legt de laatste hand aan een overnamebod op Ziggo. Dat stelden ingewijden gisteren. Het zou gaan om een vriendelijk bod. In oktober wees Ziggo nog een overnamevoorstel van Liberty af omdat de geboden prijs te laag was.

NEW YORK

Schikking Madoff JPMorgan Chase schikt binnenkort met de Amerikaanse autoriteiten voor 2 miljard dollar een zaak rond oplichter Bernard Madoff, aldus The New York Times. De bank zou aanwijzingen hebben genegeerd dat er iets mis was.

VIANEN – ‘Goedemiddag! Houdt u van lezen? Mooi, dan mag ik u een schitterend aanbod doen!’ Boekenclub ECI leek maar niet af te komen van zijn imago van agressieve verkoper van lidmaatschappen en menig klant ergerde zich aan de verplichte aankopen. De club die ooit meer dan een miljoen leden had, wordt al jarenlang steeds kleiner. Ook de transformatie naar een online boekwinkel blijkt nu te hebben gefaald; ECI staat aan de rand van een faillissement. Vorige week vroeg het bedrijf uitstel van betaling aan. Naar verluidt lopen er nu gesprekken over een doorstart, maar het is de vraag wat mogelijke nieuwe eigenaren in de boekenclub zien, aangezien het al lange tijd bergafwaarts gaat. In 1995 had ECI maar liefst 1,8 miljoen leden, mede doordat zij zich als enige niet strikt aan de wettelijk bepaalde minimumprijs voor boeken hoefde te houden. „Veel boeken kan ik inderdaad nergens goedkoper krijgen”, vertelt Yefke Patiwael (29) uit Amsterdam, al tien jaar lid. In de loop der jaren zag de boekenclub echter steeds meer leden vertrekken. De eigenaar van ECI, investeringsbedrijf Clearwood, gooide vanaf 2009 van alles overboord, zoals de verkoop op straat, het ongevraagd bellen van potentiële klanten en het kroonboek, de ongevraagd toegestuurde kwartaalkeuze voor leden die niets bestelden. Binnen twee jaar, in 2011, zou de club weer een miljoen leden hebben, voorspelde ECI. Tussen 2009 en 2011 slonk hun aantal echter tot 400 duizend. „Op zich was ik een

00.0000 2008 9

DRASTISCHE DALING LEDENAANTAL BOEKENCLUB ECI

en 2003 1,3 miljo

De ooit zo populaire boekenclub ECI heeft het ook als boekwinkel op internet niet weten te redden.

2011 400.000 2013 173.000

infographic De Persdienst I bron ECI, Hoogtij DM

tevreden klant maar ik las gewoon te weinig om elk kwartaal een boek te kopen”, aldus Marin Belt (28) uit Hardenberg, die haar lidmaatschap in 2011 opzegde. ECI lanceerde daarom het plan om dan maar een online boekwinkel te worden, waar iedereen - lid of geen lid - welkom zou zijn. Ook werden er cd’s, games en

Ik was een tevreden klant maar las te weinig om elk kwartaal een boek te kopen Marin Belt, ex-klant ECI

films aan het assortiment toegevoegd. ECI ging daarnaast de webwinkel van Free Record Shop beheren. „Maar terwijl het aan de ene kant steeds minder interessant werd om lid te worden, probeerde ECI als winkel tevergeefs de strijd aan te gaan met Bol.com en andere online boekwinkels”, zegt online marketingadviseur Jeroen Bertrams. Het bedrijf zal ongetwijfeld last hebben gehad van de slechte boekenmarkt. Volgens onderzoeksbureaus GfK en Stichting Marktonderzoek Boekenvak nam de omzet in de branche tussen 2010 en 2012 jaarlijks met zo’n 4 tot 6 procent af. In de eerste helft van 2013 werden er bijna 8 procent minder boeken verkocht dan een jaar eerder. Die slechte marktomstandigheden zijn echter het halve verhaal. De omzet van ECI begon jaren geleden al te dalen, terwijl de

boekenmarkt als geheel nog groeide. En omdat ECI lange tijd alleen nieuwe, papieren titels verkocht, pikte het bedrijf in tegenstelling tot veel concurrenten geen graantje mee van de segmenten die nog wel groeien: tweedehands boeken en e-boeken. Naar schatting heeft één op de vijf Nederlanders al een e-reader. Lezers die op

ECI ging tevergeefs de strijd aan met boekwinkels en werd voor leden minder interessant Jeroen Bertrams, online marketingadviseur

internet nog gewone boeken zoeken, komen sowieso niet snel op de website van ECI terecht. Laat staan dat veel consumenten weten dat er ook cd’s, dvd’s en games verkocht worden. Uit onderzoek door benchmarkingbureau WUA bleek dat de websites van Bol, Bruna en Selexyz - dat eerder al failliet ging - beter toegankelijk zijn dan die van ECI. De bewindvoerder van ECI hult zich nog steeds in stilzwijgen, mogelijk in verband met gesprekken over een doorstart. De vraag is hoeveel leden er straks nog over zijn. Volgens gegevens van direct-marketingbureau Hoogtij DM, dat beschikt over het adressenbestand van ECI, telde de boekenclub vorig jaar nog slechts 173.000 leden. ECI kan deze cijfers niet bevestigen, maar dat zou neerkomen op minder dan 10 procent van het ledenaantal in 1995.

‘EU versoepelt plannen Schenkende ouders helpen niet opsplitsing banken’ alleen kinderen maar ook zichzelf LONDEN – De Europese Commissie

wil de plannen voor de afsplitsing van de risicovolle activiteiten van de consumententak van grote Europese banken versoepelen. Dat meldde zakenkrant Financial Times op basis van inzage in een conceptvoorstel van de commissie. Daardoor is het niet langer nodig dat de risicovolle handelsactiviteiten automatisch worden afgesplitst van de consumentenoperaties van de grote banken. De afsplitsing wordt daardoor ook minder kostbaar en minder strikt dan eerder was voorgesteld. Verder krijgen nationale toezichthouders

meer bevoegdheden bij het toepassen van de nieuwe regels, aldus de krant. Tevens wil de commissie een eigen ‘nauwere definitie’ gaan hanteren van de zogenoemde Volcker Rule. Daarbij wordt het banken verboden om voor eigen rekening te handelen (proprietary trading). Dit verbod geldt voor circa 30 grote banken, ongeacht of het spaardeel van de bank is afgeschermd. De plannen zijn afkomstig van de commissie-Liikanen die in 2012 een rapport uitbracht over de hervorming van de bankensector. Over de definitieve vorm wordt nog gediscussieerd.

door Chris van Alem BAARN – Ouders die sinds oktober vorig jaar tienduizenden euro’s hebben geschonken aan hun kinderen, hebben dat ook gedaan om hun vermogen bewust fors te verlagen. Dat zegt Lucienne van der Geld van Netwerk Notarissen, een samenwerkingsverband van 150 notariskantoren. Door belastingvrije schenking van maximaal 100.000 euro willen vermogende ouderen voorkomen dat ze later, bij opname in een verpleeghuis, een forse eigen bijdrage moeten betalen. Nadat die eigen bijdrage begin vo-

rig jaar fors werd verhoogd constateerden de notarissen al een grotere animo voor schenkingen. Sinds 1 oktober, tot eind 2014, is het belastingvrije schenkingsrecht verruimd tot 100.000 euro, mits bestemd voor aankoop of verbouwing van een woning. Niet alle schenkingen van ouders aan kinderen betreffen het maximale

 Sinds 1 oktober, tot eind 2014, is het belastingvrije schenkingsrecht verruimd tot 100.000 euro

bedrag. Dat is in 32 procent van de schenkingen het geval, aldus Van der Geld. In bijna net zoveel gevallen, 29 procent, kwam er geen geld aan te pas, maar hebben ouders een eerder aangegane lening met hun kind omgezet in een schenking, door kwijtschelding van de schuld. In 89 procent waren ouders de schenkende partij. Bij de verruimde schenkingsregels is geen familierelatie vereist. Van der Geld is benieuwd naar de opstelling van de fiscus als het geschonken bedrag pas in 2015 wordt benut, bijvoorbeeld omdat de aankoop van het huis is vertraagd.

economie dinsdag 7 januari 2014 de persdienst is de landelijke redactie van tubantia, de stentor, de gelderlander, brabants dagblad, eindhovens dagblad, bndestem, pzc, de limburger, limburgs dagblad, noordhollands dagblad, haarlems dagblad, ijmuider courant, leidsch dagblad, de gooi- en eemlander


[HRM_AX: CR-PAGINAS <GEZOND_01> [MASTER] ... 07-01-14]

Author:DPVOSSEBERG

Date:06-01-14

Time:19:32

De Limburger DAGBLAD

2 & 3 Zenuw

uitgeschakeld, bloeddruk omlaag

WAT WORDT GETEST? Een sportmedische basiskeuring bestaat uit: 

  

 

Ingrid Beckers doet maar alsof ze Marianne Vos is. ‘Die rijdt toch ook door de verzuring heen? Nou dan!’ foto Van de Meulenhof

E

door Ingrid Beckers

en beetje sportsulletje voel ik me wel. In de wachtruimte van Sportmáx, de sportgeneeskunde afdeling van het Maxima Medisch Centrum in Veldhoven, meldt zich het ene na het andere jonge topsporttalent voor een inspanningstest om het maximale vermogen te meten. Kom ik aanzetten: een typisch geval van een midlife wielrenner die ook nog meent iets te moeten bewijzen. Zoals komend voorjaar de beklimming van de Mont Ventoux. En dat zal en moet dan net zo snel, liefst vlotter, dan tien jaar geleden. Namelijk binnen twee uur. Tja. Met zulke ambities behoor ik, 43 jaar, volgens sportarts Goof Schep tot de groeiende groep fiets- en hardlooprecreanten die goed doet aan een sportkeuring. De Vereniging voor Sportgeneeskunde adviseert alle sporters boven de 40 een sportmedisch onderzoek met inspanningstest te laten doen. Vanaf die leeftijd veranderen spieren en botten. De kans op hartproblemen, blessures en allerlei kleine ongemakken neemt toe. „Sporters zijn over het algemeen heel gezond”, relativeert Schep. „Maar een bekende valkuil is dat ze ook veel van hun lichaam vergen. Het hart moet bij een goed getrainde sporter wel op 150 procent van de norm kunnen presteren zonder problemen. Daardoor kunnen kleine afwijkingen, bijvoorbeeld aan de kransslagaders, bij sporters toch grotere problemen geven.” Zoals je een racefiets checkt voordat je er

Sporttest voor 40-plussers Boven de 40 zou iedere beginnende sporter een sporttest moeten doen. Maar waarom eigenlijk, als je fit bent? Onze verslaggeefster nam de proef op de som. „In twee uur de Mont Ventoux op? Als jij echt tot het gaatje durft te gaan, kan het sneller.” de Alpen mee inrijdt, is het belangrijk je lichaam te screenen als je het serieus of na lange tijd nietsdoen opnieuw gaat belasten. Schep: „Het is geweldig dat steeds meer mensen zich inschrijven voor sportevenementen zoals een marathon. Alleen, je wilt niet weten hoeveel lopers halverwege moeten afhaken vanwege blessures, bijvoorbeeld door een ongelukkige manier van trainen. Dat vind ik doodzonde. Mensen kunnen daardoor gedemotiveerd raken en stoppen in het ergste geval met bewegen. Met een sportmedisch onderzoek kun je veel uitval voorkomen. Eventuele zwakke plekken komen aan het licht en aan de hand daarvan krijgen sporters, zo nodig, ge-

richte behandeling en aangepaste trainingstips.” Sporttesten worden door zorgverzekeraars voor een deel, soms helemaal, vergoed. Je kunt jezelf zo uitgebreid laten checken als je wil: van een vragenlijst met kort lichamelijk onderzoek tot een uitgebreide inspanningstest op de fietsergometer met hartfilmpje en een uitgebreide ademanalyse. Via de laatste methode is de kans op het opsporen van hart- en vaatziekten nog groter. Bovendien bepaalt een dergelijke uitgebreide sporttest ook waarden zoals de maximale hartslag voordat je verzuurt (omslagpunt), hartfrequentie en maximale zuurstofopname. Met een mondkap op en elek-

 

Meten lengte, gewicht, vetpercentage, bloeddruk, zicht Bepalen longfunctie en rust-hartfilmpje Inspanning-ECG en bloeddrukcontrole Meten hemoglobinewaarde (rode bloedlichaampjes) en cholesterol Uitgebreide vragenlijst met cardiale screening Lichamelijk onderzoek gericht op sporttak Bespreking eventuele risicofactoren

Meer informatie over een sporttest bij SportMáx zie: www.sportmax.mmc.nl. Voor een sporttest elders in het land, kijk ook eens op www.sportzorg.nl troden aan de borst trap ik eerst wat warm op de fietsergometer. „Sportieve vrouw, ik schat u in op een vermogen van 250 watt”, lacht sportarts assistent in opleiding Michelle Breuer. Voor een beetje sporter is zo’n opmerking reden genoeg in te zetten op 300 watt. Na een minuut of 10 komt de 250 in zicht. Ik raak buiten adem. „Doorgaan!”, motiveert de sportarts. Dus doe ik maar alsof ik Marianne Vos ben op kop van het peloton. Die rijdt toch ook door de verzuring heen? Nou dan! Nog 30 seconden, 20, 10…..yes, 300 watt! „Goed gefietst; de Ventoux kom je wel op”, concludeert Schep. In het keuringsrapport noteert hij: ‘Zeer goede belastbaarheid en conditie. Risico op hart- en vaatproblemen nihil’. In een prachtig rapport zie ik precies hoe hard ik moet rijden en op welke hartfrequentie ik wekelijks moet fietsen om mijn doel te bereiken. Wat de sporttest mij vooral oplevert, is hernieuwd vertrouwen in eigen kunnen. Als ik één advies ter harte neem, is het: durf tot het gaatje te gaan, 40 plus of niet. reageren? gezondheid@depersdienst.nl

gezond dinsdag 7 januari 2014 de persdienst is de landelijke redactie van tubantia, de stentor, de gelderlander, brabants dagblad, eindhovens dagblad, bndestem, pzc, de limburger, limburgs dagblad, noordhollands dagblad, haarlems dagblad, ijmuider courant, leidsch dagblad, de gooi- en eemlander


[HRM_AX: CR-PAGINAS <GEZOND_0203> [MASTER] ... 07-01-14]

Author:DPVOSSEBERG

Date:06-01-14

Time:19:32

De Limburger DAGBLAD

GRIJS GEBIED

Marcel Olde Rikkert

Op een groots 2014!

H

et is haast een menselijke wetmatigheid dat we steeds groter en beter willen met een nieuw jaar voor de boeg. Onze goede voornemens moeten bijdragen aan een langer leven, betere gezondheid, mooiere auto, uitdagender baan of een duurder huis. Dat zijn onze nieuwjaarswensen in een wereld gebaseerd op groei.

Maar voordat u vol goede moed gaat opschalen in het nieuwe jaar is het handig te weten wat slimme wetenschappers daarover gezegd hebben. Zeepbellen in het internet, bankwezen en de huizenprijzen hebben ons de afgelopen jaren hardhandig geleerd dat je er niet op moet rekenen dat die complexe werelden zomaar rechtlijnig doorgroeien. Dat geldt voor

de buitenwereld, maar ook op veel kleinere schaal. Wanneer een firma groeit, moet je de grotere werklast niet evenredig over iedereen uitsmeren. Groei slimmer in 2014! De sterkste schouders kunnen de zwaarste lasten dragen. Wie het druk heeft, kan meer aan dan een collega die een veel legere agenda heeft. Evenredigheid telt niet bij groei van een complexe structuur. Waar de mier met 7,5 gram op zijn rug 100 keer zijn gewicht kan dragen, kan de mens dat maar 1 keer. Ook hier gaat de evenredige groei van draagkracht niet op, anders zouden gewichtheffers 7.500 kilo moeten kunnen dragen. Geoffrey West, 70-plus en baanbrekend onderzoeker uit New Mexico, ontdekte door analyse van dit probleem schaalwetten in de biolo-

gie, sociologie en bouwkunde. Hij toonde met fraai onderzoek aan dat groei hierin vaak niet gelijkmatig verloopt. Zo kon hij wel de spierkracht van een gewichtheffer uit zijn gewicht voorspellen, maar moest daarvoor diens gewicht tot de twee derde macht verheffen. De natuur verdeelt niet gelijkmatig, maar verstandig. Zo valt bij de groei van steden het aantal benzinestations, de rijkdom en de criminaliteit ook met machtsverheffen te voorspellen uit het aantal inwoners en een aantal sociaal-economische en culturele kenmerken van een stad. Daarom zal Groningen, wanneer onze economie zich verder herstelt in 2014, veel minder snel groeien dan bijvoorbeeld Utrecht of Eindhoven. De groeipotentie ligt voor langere tijd vast in de ge-

nen van die steden. Een rechtevenredig verband geldt ook niet bij de verbetering van gezelligheid en veiligheid door het vergroten van woningen of woonzorgcomplexen. Kleinschalig wonen bezorgt ouderen een plezierig en veilig sociaal klimaat, wat juist afneemt bij groei van woonzorgcomplexen. Voor een groots en meeslepend 2014, is het verstandig te bedenken waar de groei en verbetering precies in moet zitten en of u wel een simpele en gelijkmatige groei mag verwachten bij opschaling. Op grootse voet gaan leven, biedt helaas niet zomaar het meeslepend gelukkige 2014 dat ik u graag toewens.

Marcel Olde Rikkert is professor in de geriatrie.

Narcolepsie ontstaat door een ‘vergissing’ Wat jarenlang werd vermoed, lijkt nu bewezen. Narcolepsie ontstaat als gevolg van een vergissing van het afweersysteem. Narcolepsie is een aandoening waarbij mensen plotseling (overdag) in slaap vallen en/of al hun spieren verslappen. Amerikaanse onderzoekers hebben nu aangetoond dat mensen die lijden aan narcolepsie afweercellen in hun bloed hebben die gericht zijn tegen het hormoon hypocretine. Dit hormoon wordt in de hersenen aangemaakt en is nodig om wakker te blijven. Bij mensen met narcolepsie vallen afweercellen gericht tegen hypocretine de hersencellen aan die dit hormoon afscheiden. Daardoor kunnen de patiënten niet genoeg hypocretine aanmaken en vallen ze spon-

taan in slaap. De onderzoekers kwamen de oorzaak van narcolepsie op het spoor door toename van mensen met narcolepsie enige tijd na de Mexicaanse griep van 2009. Nader onderzoek wees uit dat het griepvirus dat verantwoordelijk was voor de Mexicaanse griep – H1N1 genoemd – delen bevat die sterk lijken op hypocretine. Waarschijnlijk zijn de afweercellen die het lichaam heeft aangemaakt om H1N1 aan te vallen bij sommige mensen ook de hersencellen die hypocretine maken, gaan aanvallen.

Bron: Science Translational Medicine

Leefstijl belangrijk bij baarmoederkanker 

Narcolepsie-patiënten vallen spontaan in slaap. foto Getty Images

Gezond eten, meer bewegen en afvallen kan bij een groot deel van de vrou-

wen met baarmoederkanker de kans op overleving vergroten, concluderen onderzoekers van het Integraal Kankercentrum Zuid. Van de vrouwen die baarmoederkanker krijgen, heeft het overgrote deel een goed te behandelen vorm. Het herstel na de behandeling verloopt bij veel patiënten echter moeilijk doordat de vrouwen te dik zijn, diabetes hebben en kampen met hart- en vaatziekten. Een meer gezonde leefstijl kan hun kans op overleven daarom vergroten, stellen de onderzoekers. Baarmoederkanker – niet te verwarren met baarmoederhalskanker – komt in Nederland in toenemende mate voor, met name bij vrouwen ouder dan 60 jaar. Kregen in 1990 jaarlijks ongeveer 1.000 vrouwen deze vorm van kanker, in 2010 waren dit er ongeveer 2.000.

Drukmeting voet voorkomt amputatie

Bron: Integraal Kankercentrum Zuid

Bron: Diabetes Care

Jaarlijks ondergaan in Nederland ongeveer 1.700 mensen met diabetes een amputatie van één of meer tenen of een hele voet vanwege niet-genezende wonden. Door te meten op welke plaatsen tijdens het lopen extra druk op de voeten van deze patiënten ontstaat en door op basis daarvan schoenen te maken die de druk op deze plaatsen verlagen, zijn deze amputaties te voorkomen. Voorwaarde is wel dat de diabetespatiënt de aangepaste schoenen altijd draagt, dus ook binnenshuis, concluderen onderzoekers van AMC in Amsterdam. Een op de vier diabetici krijgt na verloop van tijd wonden aan de voeten.

Te hoge bloeddruk?

Zenuw

uitgeschakeld, bloeddruk omlaag Een twintigtal ziekenhuizen onderzoekt een ‘afgestofte’ methode bij mensen met een onbehandelbare hoge bloeddruk. Ze schakelen de zenuwverbinding uit tussen nieren en de hersenen. Waar zeventig jaar geleden een gecompliceerde operatie voor nodig was, volstaat nu een kortdurende ingreep via de lies.

H

door Arnoud Kluiters

beeld DPd / foto Thinkstock

ij ervoer het als een onverwachte overval, ruim vijf jaar geleden. Met een stekende hoofdpijn werd Henk van Kooten (59) op een zaterdagochtend wakker. „Aan de rechterzijde deed alles pijn, vanaf mijn nek tot de oogbol toe. Zelfs mijn ooglid hing er een beetje bij.” Omdat de klachten aanhielden, bezocht hij in enige weken tijd verschillende artsen. „De oorzaak werd maar niet gevonden. Pas toen een internist mijn bloeddruk onderzocht, viel het kwartje.” Die bloeddruk bleek levensgevaarlijk hoog: 260/160 mmHG (zie kader). „De arts wist niet wat hij zag!” Van Kooten kreeg direct medicijnen voorgeschreven om zijn bloeddruk te verlagen. Dit hielp enigszins, maar tot een echt gewenst effect kwam het niet: de waardes bleven veel te hoog. „Ik kon niet langer doorwerken als timmerman en meubelmaker. Meermaals op een dag werd ik duizelig of viel ik flauw. Mijn leven stond op z’n kop.” Uiteindelijk kwam hij terecht in het Universitair Medisch Centrum Utrecht (UMCU). Daar is de afgelopen jaren veel ervaring opgedaan met renale denervatie. Bij deze ingreep, die ongeveer een uur duurt, wordt een dun, hol slangetje (een katheter) via de slagader in de lies ingebracht en vervolgens doorgeschoven naar de nierslagader. Daar schakelt de arts specifieke zenuwen uit die de nieren en hersenen met elkaar verbinden. Ter plekke schroeit hij die verbinding weg met behulp van radiofrequentie golven. Omliggend weefsel wordt niet geraakt. „Nieuw is het uitschakelen van die bewus-

te zenuwverbinding niet”, zegt nierspecialist Peter Blankestijn. „Al zo’n zeventig jaar geleden vonden er operaties plaats om op die manier de bloeddruk te verlagen. Maar destijds waren dit zware ingrepen waarbij de buik werd geopend en zenuwen rondom de nieren werden weggesneden. Deze risicovolle aanpak ging nogal eens gepaard met complicaties en bijwerkingen. Nadat in de jaren vijftig van de vorige eeuw behandelen met medicijnen mogelijk werd, was het niet langer nodig te opereren.” Voortschrijdend inzicht zette renale denervatie enkele jaren geleden weer op de kaart. „Bij andere ingrepen werden al met succes zenuwen doorgebrand, zoals bij hartritmestoornissen. Vervolgens is gedacht: is dit ook haalbaar bij mensen met onbehandelbare bloeddruk? Met die vraag zijn verschillende internationale centra, waaronder het UMCU, onderzoek gaan verrichten. Ons ziekenhuis startte hiermee in september 2010.” Henk van Kooten werd in juli 2011 volgens de aangepaste methode behandeld. Hij is een van de circa 120 mensen bij wie de ingreep in het UMCU is uitgevoerd. Sinds 1 januari 2013 wordt renale denervatie vier jaar lang onder voorwaarden vergoed. Daarmee is een grote stap voorwaarts gezet, vindt Blankestijn. „Al eerder had het College van Zorgverzekeringen (CvZ) minister Edith Schippers (Volksgezondheid) geadviseerd tot vergoeding over te gaan. Tevergeefs. Wat toen niet lukte, lukte een jaar later wel. Met als argument dat er nu wél voldoende bewijs aanwezig is om deze ingreep als ‘veelbelovend’ te classificeren.” Ter ondersteuning wijst de nierspecialist op een wetenschappelijk onderzoek waarin is aangetoond dat renale denervatie de te hoge bloeddruk werkelijk kan verlagen. Na

6 maanden is de bovendruk met gemiddeld 32 mmHg afgenomen en de onderdruk met gemiddeld 13 mmHg. Dit effect houdt aan: na 2 jaar is de daling nog altijd gemiddeld 32mmHg om 14 mmHg. Maar er zijn ook vragen. Waarom daalt de bloeddruk bij veel patiënten wel, maar bij 10 procent van de onderzochte mensen niet? Kunnen bijvoorbeeld de weggebrande zenuwen na verloop van tijd weer aaneen groeien? Ondervindt de wand van de nierslagaders op de langere termijn schade van de ingreep? Zou het effect op de bloeddruk na twee jaar nog behouden blijven? Om op dit soort vragen antwoord te kunnen geven, is onder leiding van het UMCU de zogeheten SYMPATHY-studie van start gegaan. Hieraan nemen 24 Nederlandse ziekenhuizen deel. Uitsluitend patiënten die aan deze SYMPATHY-studie meedoen, ko-

Er is nu voldoende bewijs aanwezig om deze ingreep als ‘veelbelovend’ te classificeren Peter Blankestijn

men voor een vergoeding in aanmerking. De studie moet ook helpen om vooraf te bepalen welke patiënten baat kunnen hebben bij renale denervatie. Zo toont een recent UMCU-onderzoek aan dat liefst twee derde deel van de doorverwezen mensen met een te hoge bloeddruk niet in aanmerking komt voor renale denervatie. Blankestijn: „Een erg hoog aantal, dat moet omlaag.” Een verklaring is een gebrekkige therapietrouw van patiënten: ze slikken hun medicijnen niet zoals dit volgens recept zou moeten. „Maar ook artsen zelf kunnen meer inspanningen verrichten om de bloeddruk goed te reguleren. Kijk bijvoorbeeld nog eens goed of het zinvol is een ander of een extra medicijn voor te schrijven. Of misschien kan het helpen de dosis aan te passen.” Alsnog een extra test verrichten, leidt soms ook tot antwoorden. „Soms vind je dan toch die witte raaf, bijvoorbeeld een bijnier die te veel hormonen produceert, waardoor de bloeddruk te hoog wordt. Al is het in een laat stadium, met nieuwe specifieke medicijnen voorkom je wel een onnodige gang naar het ziekenhuis.” Ondanks al dit soort openstaande vragen durfde Henk van Kooten de ingreep al in 2011 aan. „Natuurlijk was het even spannend. Maar het feit dat er ook in het buitenland al ervaring mee was opgedaan, trok me snel over de streep. Nu is mijn bloeddruk weer ‘gewoon’ hoog, op een peil waartegen pillen wel helpen. Ik voel me weer gezond. Eén keer per jaar laat ik me een controleren en dat volstaat.”

Voor meer informatie over renale denervatie en de SYMPATHY-studie: www.renaledenervatie.nl en www.sympathy.nu

Bloeddruk is de druk die op de wanden van de slagaders komt te staan, als het hart het bloed rondpompt. Als het hart samenknijpt, is de druk het hoogst: dit heet bovendruk. Als het hart zich ontspant, is de bloeddruk het laagst (onderdruk). De bovendruk geeft de beste schatting van het risico op hart- en vaatziekten. Een normale bloeddruk bedraagt 120/80 mmHg, de eenheid waarin gemeten wordt. Wanneer een bloeddruk te hoog is, vergroot dit de kans op hart- en vaatziekten. Omdat de bloeddruk gedurende de dag schommelt, zal deze bij een vermoeden van te hoge druk meerdere keren op verschillende tijdstippen worden gemeten. Is de bovendruk gemiddeld hoger dan 140 mmHg en de onderdruk gemiddeld hoger dan 90 mmHg, dan is er sprake van een hoge bloeddruk.

Medicijnen en hoge bloeddruk Stoppen met roken en drinken, meer bewegen en minder stress. Onder andere door het verbeteren van de leefstijl kan een patiënt proberen zijn te hoge bloeddruk te verlagen. Lukt dit niet? Dan schrijft een arts ook medicijnen voor. Hij kan kiezen voor vaatverwijdering of voor het afvoeren van het overschot aan vocht en zouten in het lichaam. Inname van (een combinatie van) de volgende medicijnen wordt geadviseerd:

Plaspillen zorgen ervoor dat via de nieren het teveel aan vocht en zouten het lichaam kan verlaten.  Door bètablokkers te slikken, gaat het hart minder hard pompen en worden de bloedvaten wijder.  Medicijnen die de bloedvaten direct verwijden, zijn de zogenoemde ACE-remmers en A-II-blokkers. De weerstand neemt af en er kan meer bloed door de vaten stromen.  Zogeheten calciumantagonisten maken de bloedvaten wijder en laten het hart iets minder hard pompen. 

gezond dinsdag 7 januari 2014 de persdienst is de landelijke redactie van tubantia, de stentor, de gelderlander, brabants dagblad, eindhovens dagblad, bndestem, pzc, de limburger, limburgs dagblad, noordhollands dagblad, haarlems dagblad, ijmuider courant, leidsch dagblad, de gooi- en eemlander


[HRM_AX: CR-PAGINAS <GEZOND_04> [MASTER] ... 07-01-14]

Author:DPVOSSEBERG

Date:06-01-14

Time:19:32

De Limburger DAGBLAD

VOEDING

Frank van Berkum

Een slimme afvalstrategie

B

ehoorde u tot die 50 procent van de Nederlanders die zich heeft voorgenomen gezonder te gaan leven en af te vallen? En... hoe gaat dat nu een week later? Helaas blijkt dat bijna 90 procent van de mensen met dit soort goede voornemens binnen enkele weken terugvalt in het oude, ongezonde leefpatroon. Uit ervaring

weten we hoe moeilijk het is op dieet te gaan, daarom een aantal tips waarmee u zelf aan de slag kunt om uw goede voornemens wél te laten werken. Goede voornemens zijn te abstract en te vrijblijvend. Ik bedoel daarmee dat de wens om bijvoorbeeld 10 kilo gewicht te verliezen u niet vertelt hoe u dat moet gaan doen. Afvallen is een

doel, maar dat is nog geen strategie. Vergelijk afvallen met een sportteam, dat moet winnen van een sterkere tegenstander. De coach analyseert de tegenstander en bedenkt een tactiek. Zijn spelers oefenen op veelvoorkomende standaardsituaties, volgens een vast plan. Als er een vrije trap wordt genomen, dan weten de spitsen waar ze de bal kunnen verwachten om die vervolgens in te koppen. Dat werkt ook zo met afvallen. Dus de wens ‘ik ga afvallen’ vertaalt u in een concreet plan. Bijvoorbeeld: ‘Ik ontbijt iedere ochtend met 250 milliliter magere yoghurt met een handje muesli en mijn lunch bestaat uit of een salade met een kopje soep. Ik neem geen koekjes bij de koffie’. Dat is een goed omschreven plan,

Vergelijk afvallen met een sportteam dat moet winnen van een sterkere tegenstander maar ook dit kan mislukken als blijkt dat de yoghurt op is of er geen tijd is voor uw lunch. Want als u zich daar niet op voorbereidt, vervalt u binnen enkele dagen in uw oude patroon. Voor die situaties heeft u een plan B klaarliggen. Net als de voetballers oefent u op veelvoorkomende standaardsituaties en voorkomt daarmee verwarring. Want dat zijn de momenten dat u terugvalt in het oude eetpa-

troon. Gaat u naar een verjaardag? Overdenk eerst de situatie. Bijvoorbeeld: ‘Ik neem geen taart en drink eerst een glas water voordat ik cola of bier neem’. Uw sterke tegenstander heet ‘overgewicht’ en heeft al veel te vaak van u gewonnen. En wie niet sterk is, moet slim zijn. Maak daarom goed omschreven plannen, accepteer (tijdelijke) teleurstellingen en geef niet op. Nog een tip: als anderen u aanmoedigen en u tot steun zijn in moeilijke situaties, werkt dat positief en vergroot de kans dat u de wedstrijd wint. Maak dus, net als de voetballers, gebruik van uw (thuis)publiek.

Dit is de eerste column van dr. Frank van Berkum, internist

Medicijn tegen ‘pestvirus’ Cyberpesten heeft veel impact op slachtoffers. In Engeland is een methode ontwikkeld waarbij software taalgebruik van pestkoppen detecteert en dat rapporteert aan een vertrouwenspersoon op school. Deze gaat in gesprek met de pester. Het werkt, ook preventief. door Peter de Groot illustratie Nourdin Kouch

K

uddedieren zijn we. We willen er allemaal graag bij horen. Niks mis met deze natuurlijke, sociale drang. Het is een effectieve overlevingsstrategie. Conformeren aan een groep kan echter doorslaan in uitstoting: ‘Wij wel, jij niet’. Wat het betekent om tijdens en na school het mikpunt van een groep te zijn, is pijnlijk duidelijk. Hartverscheurend zijn de gevoelens van eenzaamheid, onzekerheid, angst en schaamte die uit verhalen van slachtoffers naar voren komen. Een specifieke vorm van pesten, cyberpesten, is nog minder zichtbaar en geniepiger. Als een kind zelfs tot in zijn slaapkamer achtervolgd wordt, is het volkomen beroofd van alle gevoel van veiligheid. Het pesten via online media verspreidt zich ra-

zendsnel en via veel soorten (social) media. De snelheid en de impact ervan is daarom waarschijnlijk nog groter dan van het ‘gewone’ pesten. Daarom wordt ook steeds vaker gesproken over het ‘pestvirus’. Cyberpesten helemaal uitbannen, is een utopie. Maar pesten via de schoolcomputer kan aan banden gelegd worden met een softwareprogramma dat pakweg zeven jaar geleden in Engeland is ontwikkeld. Het heet Securus en is daar ingevoerd op ruim 3.200 scholen van het basis- en voortgezet onderwijs. De resultaten ervan zijn zeer bevredigend. Importunus, een stichting ter voorkoming van ongewenst digitaal gedrag, pleit ervoor deze software ook op Nederlandse scholen te gaan gebruiken. André Sliwinski van Importunus: „Leerkrachten herkennen pesten vaak niet goed. Het computersysteem helpt bij het detecteren van ongewenst gedrag. Bovendien bespaart het werk door de geregistreerde gevallen te centraliseren bij een vertrouwenspersoon. In Engeland zijn met deze tool een behoorlijk aantal grove incidenten proactief afgehandeld, zodat escalatie is voorkomen. Statistisch gezien, is daar duidelijk winst geboekt.” De werking van de software is gebaseerd op een simpel, maar doeltreffend principe. Vergelijk het met een groot lexicon met daarin duizenden specifiek gekozen woorden. Die herkent en registreert het sys-

teem. Niet alleen woorden uit de standaardtaal, maar ook straattaal. Sliwinski: „Scholen kunnen daarnaast zelf items aan het lexicon toevoegen, zoals typisch regionale woorden uit het Achterhoeks of Limburgs.” Behalve de herkenning van niet-gewenst taalgebruik rapporteert de software met behulp van screenshots aan een persoon die daarvoor aangewezen is, bijvoorbeeld de vertrouwenspersoon van school. Die besluit dan of er actie moet worden ondernomen. „Nog een voordeel is de preventieve werking van het systeem”, stelt Sliwinski. „Gebruikers geven namelijk bij het inloggen op de schoolcomputer aan dat ze akkoord gaan dat hun gangen gevolgd worden.” Zodra een leerling inlogt op de

10%

Een op de tien jongeren tussen 15 en 18 jaar heeft te maken met pesten via internet. Het gaat dan vooral om roddel en laster. Bedreiging, chantage en stalking komen ook voor. bron CBS

schoolcomputer en bijvoorbeeld naar Facebook gaat, is de detectiesoftware actief. Eén middelbare school, in Drenthe, heeft het programma in gebruik. „Om de eerste twijfels weg te nemen, kunnen scholen meedoen aan een pilot van twee maanden. Gratis en aankoop is niet verplicht”, zegt Sliwinski. De software registreert niet alleen pesten, maar ook seksueel intimiderend gedrag, grooming (digitaal kinderlokken) en porno. Heeft een leerling interesse in wapens, dan slaat het systeem ook alarm. Zo kon in Engeland een leerling die met een Glock 18-pistool in zijn rugzak rondliep, tijdig opgepakt worden. Niels Jacobs van de Open Universiteit ontwikkelt op wetenschappelijke basis online advies voor jongeren die gepest worden via internet. Hij is blij met de methode, maar plaatst – als goed wetenschapper – ook kanttekeningen: „Het systeem rapporteert slechts pestgedrag aan een vertrouwenspersoon of leraar. Dat zou ik nog graag uitgebreid willen zien met het geven van een advies aan betrokkenen: hoe moeten leraren of ouders omgaan met de aangeboden informatie?”

www.importunus.org www.pestkoppenstoppen.nl reageren? gezondheid@depersdienst.nl

gezond dinsdag 7 januari 2014 de persdienst is de landelijke redactie van tubantia, de stentor, de gelderlander, brabants dagblad, eindhovens dagblad, bndestem, pzc, de limburger, limburgs dagblad, noordhollands dagblad, haarlems dagblad, ijmuider courant, leidsch dagblad, de gooi- en eemlander


Depersdienst 7 januari 2014  
Advertisement
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you