Page 36

Στη μεγάλη πλειοψηφία των υπερτασικών (9 στους 10) δεν μπορεί να βρεθεί κάποια συγκεκριμένη αιτία που να προκαλεί την υψηλή πίεση. Τότε λέμε ότι πάσχουν από ‘ιδιοπαθή’ υπέρταση. Σήμερα γνωρίζουμε ότι υπάρχουν κάποιοι παράγοντες όπως η κληρονομικότητα, το αυξημένο σωματικό βάρος, το κάπνισμα, η κατάχρηση αλκοόλ, το αλατισμένο φαγητό, το έντονο στρες και η απουσία άσκησης που καλούνται ‘υπερτασιογόνοι’ και οι οποίοι προδιαθέτουν τον οργανισμό στη εμφάνιση της υπέρτασης, χωρίς όμως να είναι το καθαυτό αίτιό της.

Natural healing

Η άσκηση ως φάρμακο στην αντιμετώπιση της υπέρτασης του Στέλιου Συρόπουλου Φυσικοθεραπευτή Msc Καρδιοαναπνευστική Αναζωογόνηση (cardiophysiotherapy.gr)

Η

υπέρταση αποτελεί σημαντικό παράγοντα κινδύνου για οξύ έμφραγμα μυοκαρδίου και καρδιακή ανεπάρκεια. Ως υπέρταση ορίζεται η συστολική αρτηριακή πίεση πάνω απο 140mmHg και η διαστολική αρτηριακή πίεση πάνω από 90mmHg. Υπάρχει μια γραμμική σχέση μεταξύ της μείωσης του κινδύνου καρδιαγγειακής θνησιμότητας και της μείωσης της αρτηριακής πίεσης σε μια συστολική πίεση αίματος κάτω απο 115mmHg και μια διαστολική κάτω από 75mmHg. Έτσι ένα άτομο με συστολική αρτηριακή πίεση 120mmHg έχει 50% πιθανότητες να νοσήσει απο καρδιαγγειακή νόσο [1]. Περίπου το 20 % του γενικού πληθυσμού έχει υψηλή αρτηριακή πίεση και χρειάζονται φάρμακα για τη μείωσή της [2].

που τη μειώνει και η θεραπεία με φυσική άσκηση [6]. Η μείωση της συστολικής αρτηριακής πίεσης μόλις 2mmHg μειώνει κατά 7 % την ισχαιμική θνησιμότητα καρδιακού θανάτου στους μεσήλικες [1].

Πιθανοί μηχανισμοί Η υποτασική επίδραση της φυσικής άσκησης είναι πολυπαραγοντική και ανεξάρτητη απο την απώλεια βάρους [7]. Η υπέρταση εμφανίζεται συχνά με υπερινσουλιναιμία. Η φυσική άσκηση αυξάνει την ευαισθησία στην ινσουλίνη στον εκπαιδευόμενο μυ, μειώνοντας την υπερινσουλιναιμία [8]. Η παρατεταμένη υπέρταση οδηγεί σε υπερτροφία και μακροπρόθεσμα σε συστολική δυσλειτουργία [9]. Πολλοί ασθενείς χαρακτηρίζονται από χρόνια χαμηλού βαθμού φλεγμονή με αυξημένα επίπεδα c-αντιδρώσας πρωτεϊνης και αρνητική πρόγνωση [10]. Η φυσική άσκηση βοηθάει στην επαρκή πλήρωση με αίμα της αριστερής κοιλίας, αυξάνει τη λειτουργία του ενδοθηλίου και παράγει αντιφλεγμονώδη αποτελέσματα [11,12,13]. Οι μηχανισμοί περιλαμβάνουν νευρο-ορμονικές, αγγειακές και δομικές προσαρμογές με μείωση του συμπαθητικού, των επιπέδων κατεχολαμινών και αγγειοσυστολή [7]. Επίσης με την άσκηση παρατηρείται αυξημένη μεταφορά γλυκόζης και πρωτεϊνης στους μύες, αυξημένη σύνθεση του γλυκογόνου και χαμηλή απελευθέρωση που συνδέεται με αυξημένη έκκριση των ελεύθερων λιπαρών οξέων [14,15,16].

Τύποι άσκησης και υπέρταση

Επίδραση φυσικής άσκησης στην υπέρταση Επιδημιολογικές μελέτες μεγάλης κλίμακας δείχνουν ότι η τακτική φυσική άσκηση αποτρέπει την υπέρταση, μειώνοντας την αρτηριακή πίεση. Η φυσική άσκηση έχει θετική επίδραση τόσο στους υπερτασικούς όσο και σε αυτούς με φυσιολογική πίεση [3]. Η μείωση της αρτηριακής πίεσης σε υπερτασικούς ασθενείς είναι μεγαλύτερη με τιμές μείωσης 6,9/4,9mmHg απο ότι σε αυτούς με φυσιολογική πίεση με τιμές 1,9/1,6mmHg. Η φυσική άσκηση προκαλεί μια σημαντική μείωση της συστολικής/διαστολικής πίεσης σε κατάσταση ηρεμίας της τάξεως των 3,0/2,4mmHg για τη συστολική και 3,3/3,5mmHg για την διαστολική αντίστοιχα. Η άσκηση έχει θετική 36 Holistic Life

επίδραση όσον αφορά την συστημική αγγειακή αντίσταση, το σωματικό βάρος και την χοληστερόλη [4]. Μία γενική διαπίστωση είναι η υποτασική επίδραση της άσκησης σε ασθενείς με υψηλή αρτηριακή πίεση, η οποία μεταφράζεται σε μια μείωση της πίεσης κατά 7,4mmHg η συστολική και κατά 5,8mmHg η διαστολική. Τα άτομα με υπέρταση μπορούν να επιτύχουν μετά την άσκηση φυσιολογικές τιμές αρτηριακής πίεσης πολλές ώρες κατά την διάρκεια της ημέρας, στοιχείο σημαντικής κλινικής σημασίας [5]. Είναι επιστημονικά τεκμηριωμένο ότι η άσκηση σε άτομα με υπέρταση προκαλεί κλινικά σημαντική μείωση της αρτηριακής πίεσης. Η θεραπεία με φάρμακα μειώνει την διαστολική αρτηριακή πίεση στον ίδιο βαθμό

Όλοι οι ασθενείς που πάσχουν από υπέρταση με ή χωρίς φαρμακευτική θεραπεία επωφελούνται με την φυσική άσκηση η οποία πρέπει να γίνεται με την μορφή ασκήσεων αντοχής, δύναμης και ισομετρικών ασκήσεων. Οι ασκήσεις αντοχής, δυναμικής αντίστασης και οι ισομετρικές ασκήσεις όταν εφαρμόζονται μεμονωμένα μειώνουν την συστολική - διαστολική αρτηριακή πίεση ενώ αν υπάρξει συνδυασμός αυτών μειώνουν μόνο την διαστολική αρτηριακή πίεση [17]. Οι ασκήσεις αντοχής, δυναμικής αντίστασης, ισομετρικές προκαλούν αλλαγές στην πίεση του αίματος που είναι παρόμοιες με αυτές των φαρμάκων. Ακόμη και άσκηση η οποία διεξάγεται με τα χέρια έχει επιδράσεις στη μείωση της πίεσης του αίματος [18]. Η αερόβια άσκηση σε ενήλικες μεγάλης ηλικίας μειώνει τη συστολική αρτηριακή πίεση κατά 3,9% και τη διαστολική κατά 4,5% [19]. Η αερόβια άσκηση με εργομετρικό ποδήλατο σε ασθενείς με ιδιοπαθή υπέρταση γίνεται με συχνότητα τρεις φορές την εβδομάδα για δέκα εβδομάδες. Η διαδικασία περιλαμβάνει 5-10 λεπτά προθέρμανση, 60 λεπτά αερόβια άσκηση και 5 λεπτά αποθέρμανση. Η άσκηση γίνεται πάντα υπο την επίβλεψη ειδικού θεραπευτή με παρακολούθηση του καρδιακού ρυθμού, αρτηριακής πίεσης μέσω μόνιτορ καθ’ όλη τη διάρκειά της [20]. Η σταδιακή μείωση της αύξησης της πίεσης του αίματος είναι εμφανής καθώς προχωράει η διαδικασία. Μετά τις δέκα εβδομάδες παρατηρείται σημαντική μείωση της αρτηριακής πίεσης σε ηρεμία καθώς και της μέσης αρτηριακής πίεσης. Η συστολική αρτηριακή πίεση 10 λεπτά μετά την άσκηση είναι σημαντικά μειωμένη από ότι πριν την άσκηση ενώ η διαστολική αρτηριακή πίεση μειώνεται σημαντικά απο την πέμπτη εβδομάδα [20]. Οι δείκτες συνολικού όγκου αίματος και πλάσματος είναι χαμηλοί ενώ η καρδιακή συχνότητα, ο καρδιακός δείκτης και το σωματικό

Holistic Life τεύχος 79  

Περιοδική έκδοση για τις συμπληρωματικές και εναλλακτικές μεθόδους θεραπείας.

Advertisement