Page 1

VMBO op Zuid WAT EEN DOCENT AAN BAGAGE NODIG HEEFT


Even voorstellen 

Daan de Leeuw

Docent

Mentor brugklas

Coach

Voorzitter Stuurgroep

Onderwijs coördinator


Belangrijkste les lerarenopleiding 

‘Sluit aan bij de beginsituatie’

Mooi gezegd, maar wat is die beginsituatie?


Drie aspecten 

Niveau / capaciteiten leerlingen

Sociale omgeving leerlingen

Professionele houding docenten


Niveau / capaciteiten leerlingen 

Wat voor IQ heeft een leerling in het VMBO?

Bij wat voor achterstand (uitgedrukt in dle’s) komt een leerling in aanmerking voor extra ondersteuning?

Wat betekenen IQ en achterstand voor het lesgeven? 

KBL, BBL, LWOO, LWT vergen een eigen aanpak

Wat als een IQ dysharmonisch is opgebouwd?


Niveau / capaciteiten leerlingen 

Een voorbeeld: de dyspract 

Toepassen scoort significant lager dan begrijpen en onthouden

Is heel frustrerend voor de leerling

Gaat en blijft moeilijk aan het werk: zeer frustrerend voor de docent

Leerling vertoont vaak probleemgedrag

Docent vertoont vaak onbegrip: “Hij kan wel, maar hij wil niet”

NEE! Hij begrijpt, onthoudt en wil, maar kan het niet uitvoeren!


Niveau / capaciteiten leerlingen 

Een dyspract: 

Krijgt vaak straf en wordt vaak verwijderd

Ontwikkelt daardoor een negatief zelfbeeld en een slechte relatie met docenten

Wat nodig is: 

Voordoen - nadoen

Kleine stapjes

Steeds opnieuw een aanzet naar het volgende kleine stapje

WAGONLADINGEN GEDULD!


Niveau / capaciteiten leerlingen 

Een leerling is meer dan een IQ of een CITO-score

VMBO leerlingen hebben vaak moeite met leren uit boeken, concentreren tijdens een les.

Betekent niet dat ze niets kunnen.

Praktijkvakken en stages brengen het beste in hen boven.


Niveau / capaciteiten leerlingen 

Wat wil een VMBO leerling worden?

Wat wil hij daarvoor doen?

Wat willen de ouders voor hun kind?

Hoe realistisch is dit? 

Hoewel…..


Niveau / capaciteiten leerlingen 

Je wilt het beste uit je leerlingen halen, ze laten presteren en ze aan hun dromen laten werken.

Tegelijk moet je hun verwachtingen en die van hun ouders realistisch maken.

Hoe motiveer je een topper die zijn top als falen ervaart?


Niveau / capaciteiten leerlingen 

Resumerend: een goede VMBO-docent moet: 

Les kunnen geven op gepast niveau, zonder op de hurken te gaan

Om kunnen gaan met leerproblemen en de daaruit voortvloeiende gedragsproblemen

Kunnen schakelen tussen niveaus

Individuele capaciteiten en kwaliteiten kunnen herkennen, waarderen en inzetten ten bate van talentontwikkeling

Eerlijk, direct en confronterend kunnen en durven zijn

Kunnen motiveren

Kunnen differentiëren (PABO!)


Sociale omgeving leerling 

Wahid is een slimme leerling. Maar hij hangt met zijn hoofd op tafel en hij stinkt.

Roxanne had eerst prachtige cijfers, maar die gieren de laatste tijd omlaag. In de klas is ze er met haar hoofd niet bij en owee als je daar iets van zegt!

De immer vrolijke Romario is de laatste tijd zo stilletjes.

Rachida komt steeds minder op school.

Saïd noemt zijn LWT-klas de domme klas.

Tsang Yu staat altijd stilletjes aan de kant.


Sociale omgeving leerling 

Waar komt gedrag van leerlingen vandaan?

VMBO leerlingen op Zuid komen vaak uit een sociaal zwakke omgeving.

Een kennismaking met de ouders verklaart vaak veel van het gedrag van het kind.

Het contrast tussen het sociale milieu van de leerling en dat van de docent is vaak groot.


Sociale omgeving leerling 

Lesgeven op een VMBO ‘op Zuid’ is lesgeven te midden van 

Kinderen van gescheiden ouders

Armoede

Laaggeletterdheid en laag opgeleide ouders

Verwaarlozing in alle denkbare vormen, incl verwennen

Gebrek aan kennis over de Nederlandse samenleving

Gebrek aan sociale vaardigheden

Alle denkbare godsdiensten, afkomsten en levensovertuigingen

Vluchtelingen

Huiselijk geweld

Tienerzwangerschappen

Enzovoorts…


Sociale omgeving leerling 

Een kind met een probleem staat niet op ‘ontvangen’. Een goede docent is geen lesboer, maar heeft oog voor achterliggende factoren.

Ouders zijn zeer bepalend voor schoolsucces: 

Taal, cultuur

Studievaardigheden

Sociale vaardigheden, omgangsvormen

School heeft ouders niet in de hand, maar kan ouders wel zoveel mogelijk betrekken, activeren, motiveren

Verticale loyaliteit van de leerling moet worden gerespecteerd


Sociale omgeving leerling 

De straat regeert 

Hoe vaak heeft u een arrestatie van dichtbij mee gemaakt?

Hoe vaak is in uw omgeving een geweldsmisdrijf gepleegd?

Hoeveel mensen kent u die in de gevangenis hebben gezeten?

Hoe vaak bent u op straat aangehouden en gefouilleerd?

Hoe vaak werd er op uw middelbare school vroeger een leerling geschorst?

Wie moet er volgens u winnen: de eerlijkste of de sterkste met de grootste bek?


Sociale omgeving leerling 

Straattaal en straatmentaliteit lopen dagelijks de klas binnen. 

Blikken kunnen doden

Schelden, k-woord, ‘homo’

Pesten, cyberpesten

Dreigen

Opdrachten negeren

Petten op, handschoenen aan


Sociale omgeving leerling 

Wat doe je eraan? 

Duidelijke regels stellen

Als team samen handhaven

Wederkerigheid

Waar sociale veiligheid of gezagsverhoudingen in het geding zijn, NOOIT negeren!

Duidelijke regels die consequent worden toegepast, scheppen sociale veiligheid


Sociale omgeving leerling 

Resumerend: een goede VMBO-docent moet: 

Oog hebben voor oorzaken van gedrag

Kennis en inzicht hebben van de sociale milieus (inclusief culturele en religieuze achtergronden) van de leerlingen

Kunnen motiveren

Oog hebben voor sociale beperkingen en compenserende strategiën kunnen bieden

Straatcultuur en straat mentaliteit herkennen en zijn gezag binnen deze context kunnen vestigen en handhaven

Regels stellen en consequent handhaven

Eerlijk zijn, fouten kunnen toegeven


Sociale omgeving leerling 

Tips: 

Ga op wijksafari

Voer kennismakingsgesprekken met ouders

Geef positieve feedback (bv via weekkaart)

Ga op huisbezoek


Professionele docent


Professionele docent 

Geen schooljaar, klas, dag, leerling, les is hetzelfde

‘Aansluiten bij de beginsituatie’ betekent dus constant meebewegen

Lesgeven is alsof je voortdurend in een menshoge make up-spiegel kijkt: je wordt voortdurend met jezelf geconfronteerd


Professionele docent 

Heb je 25 jaar ervaring?

Of heb je 1 jaar ervaring, 24 keer herhaald?

Een professionele docent reflecteert, evalueert, innoveert

Daarbij kijkt hij voortdurend naar zijn eigen rol 

De leerling is een puber, de docent de volwassen professional

Verandering begint altijd bij jezelf


Professionele docent 

Een goede VMBO docent: 

kiest voor deze leerlingen

Is goed het vak dat hij geeft, maar stelt proces voor inhoud

Is een goed didacticus, maar een super pedagoog


Professionele docent 

Oftewel:

Een goede VMBO-docent komt niet zelden van de PABO!

PPT VMBO op Zuid_CoE MI 25042013  

LMC Slinge, door Daan de Leeuw

Advertisement