Page 1

8

terugblik


Wij zijn Het Nationale Theater Welkom, kom binnen We nodigen je graag uit om voorstellingen te komen kijken. Om bij ons inspiratie op te doen, vrienden te ontmoeten en verhalen te horen die je raken. Om voor een voorstelling samen te eten. Om met ons en met elkaar in gesprek te gaan, na te praten en ideeĂŤn uit te wisselen. We zijn het grootste reizende toneelgezelschap van Nederland We maken voorstellingen die je kijk op de wereld vergroten. Voorstellingen om je in thuis te voelen. We bewerken klassieke stukken en maken nieuwe stukken over onderwerpen van nu. We vertellen verhalen die we vinden op straat in de wijken van Den Haag of reizend door het land. Alle verschillende stemmen die we horen, brengen we op het podium van onze eigen theaters en van die in het land. Den Haag is onze thuisstad In onze theaters; de Koninklijke Schouwburg, Theater aan het Spui en Zaal 3, is geen avond hetzelfde. Je ziet bij ons beginnende theatermakers en de allergrootsten van het land. We veranderen onze theaters in een radiostudio, een danszaal of een

festivalterrein. Van een avond lachen tot een debat over het nieuws. We gaan in gesprek met wijkbewoners en lokale helden. En we zijn steeds op zoek naar de betekenis van het theater voor vandaag en voor de toekomst. We willen dat je je bij ons thuis voelt Daar gaan we ver in. We laten kinderen, jongeren en volwassenen steeds opnieuw kennismaken met theater. Voor HNTonbeperkt onderzoeken we samen met mensen met een beperking hoe we een theaterbezoek zo prettig mogelijk maken. We veranderen de stoelen, het licht, het geluid of we regelen een gebarentolk als dat nodig is. Worden wie je bent We geven kinderen en jongeren het podium om zo een nieuwe kant van zichzelf te ontdekken. We geven les op middelbare scholen of trainen docenten om dat zelf te doen. Of we nemen een week lang een basisschool over en maken theater met alle leerlingen. We laten je naar de wereld kijken met nieuwe ogen.


Inhoud Colofon Uitgave Het Nationale Theater Tekst Anne van den Dool Foto's Gordon Meuleman, Leendert Vooijce, Anna van Kooij, Phile Deprez, Johan Nieuwenhuize, De Schaapjesfabriek Vormgeving Grrr design agency Drukwerk Printregie Oplage 250 Mede mogelijk gemaakt dankzij financiĂŤle steun van

4

6

Introductie Lidy klein Gunnewiek

8

Iedereen is hier welkom

12

2018 in cijfers

14

We dagen je uit

17

Iris van Heesch over HNTonbeperkt

18

2018 in recensies

21

Je eerste stap in de wereld van verbeelding

25

Sjenell Uslu over de WijkJury

26

Yvonne Lampe over Wij Zijn Nederland

27

Ervaar hoe het is om zelf maker te zijn

30

Henk Scholten over Ondine


Beste lezer,

In dit verslag delen we graag onze mooiste herinneringen van het afgelopen jaar met je. De prijzen die wij wonnen voor The Nation, het zomerspektakel Ondine en de joelende zalen bij Melk & Dadels. In het afgelopen jaar trokken we meer dan 300.000 bezoekers. In Den Haag bezochten 16 procent meer mensen onze theaters dan in 2017. We bereikten 56.470 kinderen en jongeren met 1.309 workshops, voorstellingen en theaterdagen. En we vertellen je ook over de bijzondere momenten die niet in onze persberichten verschenen. Ik koester de gesprekken die ik heb met bezoekers na afloop van een voorstelling, het aanstekelijke enthousiasme van de wijkjurydames en de vrolijke geluiden als een groep basisschoolleerlingen de zaal INTRODUCTIE

uit komt. We zoeken naar wat ons verbindt. En we kijken ook kritisch naar onszelf. We onderzoeken hoe we onze theaters en service kunnen verbeteren om bijvoorbeeld mensen met een beperking een prettig theaterbezoek te bieden. Daarvoor startten wij HNTonbeperkt, dat succesvol ontvangen werd. In deze uitgave nemen we je mee langs de hoogtepunten van dit jaar en vertellen we waar we trots op zijn. Wil je precies weten wat we allemaal gedaan hebben dit jaar, lees dan het uitgebreide jaarverslag. Dat vind je op onze website hnt.nl.

Lidy klein Gunnewiek Zakelijk directeur 7


Voor artistiek leider Eric de Vroedt was 2018 een jaar vol hoogtepunten: niet alleen won hij de Toneelschrijfprijs voor de tekst van zijn theatermarathon The Nation, ook werd die succesvoorstelling geselecteerd voor het Nederlandse én het Vlaamse Theaterfestival. Voor hem stond 2018 in het teken van verbinding.

Het theater als the place to be ‘De overvolle zalen bij The Nation waren werkelijk fantastisch. Die voorstelling is één groot spektakel, waarbij het publiek zich vijf uur lang zich helemaal in het verhaal laat zuigen. Het applaus was elke keer weer oorverdovend. “Dit is de toekomst van theater,” zei een bezoeker zelfs tegen me. “Je vertelt ons verhaal, dankjewel,” vertelden jonge moslima’s mij. Die ontmoetingen met bezoekers, dat zijn voor mij belangrijke momenten. Een groot geluksmoment was de afterparty na de première van Othello. Dat was een enorm succes, met veel jonge mensen met allerlei achtergronden die zich duidelijk helemaal thuis voelden in de studio’s van Het Nationale Theater. Na de spanning van de laatste dagen was dat een heerlijke ontlading. We dansten tot diep in de nacht. Iedereen voelde op dat moment: dit is the place to be.’

Iedereen is hier welkom! 8

We zijn hier allemaal thuis ‘Datzelfde gevoel krijg ik ook tijdens onze HOT-avonden. Vier keer per jaar maken we een avond rond een actueel thema: racisme is HOT, bijvoorbeeld, of Den Haag is HOT. Die avonden zijn een mix van gesprekken, debatten, muziek, theater en allerlei andere kunstvormen. De ‘Marokkanen zijn HOT’-editie in mei, vond ik heel bijzonder. Na afloop ontstond er een feestje: mensen klommen op het podium om te eten, MISSIE

9

9


“Ik gun bezoekers het liefst een kijkje achter de schermen, als we nog aan het repeteren zijn.” ‘We voelen ons zowel thuis in het centrum van de stad als in de periferie. Onze voorstellingen willen we voor iedereen in Nederland toegankelijk maken. Dat doen we met verhalen die herkenbaar zijn – zoals een uit de hand lopend familiediner in We zijn hier voor Robbie. Vroeger moest theater continu ontregelen en intellectueel uitdagend zijn. Nu maken we voorstellingen die iedereen begrijpt en voor iedereen aantrekkelijk zijn.’ Den Haag is onze inspiratiebron ‘Den Haag is wat dat betreft de perfecte inspiratiebron: hier leeft die tegenstelling tussen arm en rijk, tussen zand en veen. Daarnaast is Den Haag ook nog eens dat

te drinken en samen muziek te maken. Juist de Koninklijke Schouwburg, waar ook Youp van ’t Hek en Anne-Wil Blankers optreden, voelde duidelijk helemaal van hen. We zetten de deuren wijd open, en nodigen iedereen uit. Dat doen we het liefst op een nieuwe manier. Bij Ondine toverden we het plein voor de Koninklijke Schouwburg om tot strandpaviljoen. Ook mensen die de voorstelling niet hadden gezien, schoven gezellig aan. Dat betekent dat mensen zich bij ons thuis voelen.’ Ik geef graag een kijkje achter de schermen ‘Ik gun bezoekers het liefst een kijkje achter de schermen, als we nog aan het repeteren zijn. Dat is een intensieve periode van continue concentratie, waarin ik elke dag weer nieuwe ontdekkingen doe. Een grap die op zijn plaats valt. De spanning als de timing precies klopt. Een dialoog die perfect loopt. Het is dan alsof we plotseling nieuw leven zien ontstaan. We kunnen op zo’n moment met zijn allen met tranen in onze ogen staan 10

imposante politieke machtscentrum. Het maakt Den Haag tot een spannende stad, die bovendien nog heel sterk bepaalde omgangsvormen en taboes kent. Den Haag heeft een levendige geschiedenis, en dat voel je. Bovendien leeft hier een heel groot traditioneel theaterpubliek, dat de kranten leest, trouw naar onze voorstellingen komt en tegelijkertijd kritisch blijft over wat we maken. Den Haag is ook jong: dat zie je in cafés en restaurants, maar ook in het theater. We voelen de ruimte om te experimenteren. Ik ben dankbaar dat ik in deze stad elk jaar weer zulk bijzonder theater mag maken.’

van ontroering, of juist over de grond rollen van het lachen. De emotie die we op dat moment voelen, voelt het publiek tijdens de opvoering in de zaal daarna net zo goed – maar zo puur als op dat moment, dat maak je maar één keer mee.’ We zijn op zoek naar wat ons verbindt ‘Het Nationale Theater verbindt, dat is de kern van wat we doen. Dat voel je in producties die gaan over die verbinding, zoals The Nation in 2018 en De wereld volgens John in het huidige seizoen. Voor ons is dat een enorm belangrijke waarde, die doorklinkt in elk onderdeel van onze organisatie. In alles wat we doen, moet duidelijk zijn: iedereen is hier welkom. We zijn er niet alleen voor de theaterelite, maar ook voor Laak en Duindorp. Daarom gaan we de stad in – met HNTjong, bijvoorbeeld, dat in alle wijken van de stad haar vleugels uitslaat. En met ons reizende theatergezelschap, het grootste van Nederland.’ WELKOM

WELKOM

11


2018 in cijfers

We werkten met

9 regisseurs en 83 acteurs

682 voorstellingen

In 2018 toonden we in onze eigen theaters en maakten we

voor de producties van Het Nationale Theater en HNTjong.

De WijkJury

17 eigen producties.

bezocht en beoordeelde 12 voorstellingen We verwelkomen

57%

nieuwe bezoekers in 2018

We schonken

13.269 kopjes koffie

300.000

11.643 cappuccino’s

mensen bezochten Het Nationale Theater in het land of in Den Haag

We serveerden

We tapten

729

135.000

Ruim

liter water

maaltijden tijdens Moksi Patu.

vulde de orkestbak voor Ondine

1

3900

een bad vol bankbiljetten 12

Alle beschikbare kaarten

voor de voorstellingen van Harrie Jekkers werden in 1 dag verkocht.

10

met buurtbewoners

liter bier

HNTonbeperkt in cijfers

We vulden

rondjes

en maakten

Meer dan

12.000

25

Onze arrenslee reed

De extra ingelaste voorstellingen verkochten ook binnen

1 blinden-

geleidehond

1 dag uit. 2018 IN CIJFERS

2018 IN CIJFERS

kantoor omgetoverd tot

9 audio

descriptoren

stilte ruimte

voor mensen met een visuele beperking

3 buurt-

80 viltjes

genoten

die ook vrijwilliger zijn geworden

onder de stoelen in Zaal 3 voor een prikkelarme voorstelling

8

toegankelijke voorstellingen

9 tolken

Nederlandse gebarentaal

13


“Met ons aanbod trekken we een breed publiek naar het theater”

We dagen je uit Voor Cees Debets, directeur Theater en Marijtje Pronk, manager programmering en programma’s, was 2018 het jaar waarin Het Nationale Theater nieuwe en verrassende samenwerkingen aanging met Haagse én nationale partners – steeds met groot succes.

14

Hier begint de voorstelling als je binnenkomt Cees Debets: ‘We willen graag meer programma’s dan alleen producties maken. Het moet van top tot teen kloppen. Dat lukte ontzettend goed bij The Nation. Het was alsof we een steentje in een vijver gooiden en zagen hoe dat steentje niet één kringetje veroorzaakte, maar heel veel kringetjes. Middelbare scholen gingen aan de slag met hun eigen The Real Nation. In allerlei wijken in Den Haag organiseerden we De Eerste Lezing, waarbij iedereen de kans kreeg mee te lezen met het script. Tijdens het Holland Festival zijn we in première gegaan met een virtual reality-installatie. Toen dat allemaal lukte, dachten we: dit is precies wat we willen. PROGRAMMERING

Zo’n compleet programma hebben we ook neergezet bij Melk & Dadels. De voorstelling begon al zodra je het theater binnenliep. In het publiek zat jong en oud, hoog- en laagopgeleid naast elkaar. Precies zoals de samenleving is. Bij elke voorstelling maakten we een eigen sfeer in de foyer. Bij de laatste voorstelling in de Koninklijke Schouwburg hebben we samen met buurthuizen en zelforganisaties uitgepakt met een kapsalon, een nagelstudio en henna-schilderingen. Een heel bijzonder moment was voor mij een voorstelling in Zaal 3, waarin een blote man op het podium staat. Ik vroeg me de hele avond af of de buurtbewoners in de zaal de voorstelling aanstootgevend zouden vinden. Maar de reacties waren heel positief ze vonden het mooi en sommigen omhelsden de acteur na afloop.’ We zijn op zoek naar het theater van de toekomst Marijtje Pronk: ‘Er was een tijd dat in het theater de gordijntjes opengingen, het publiek naar de PROGRAMMERING

voorstelling keek en daarna gingen de gordijntjes weer dicht. Wij zijn bezig met het theater van de toekomst: de binnen- én buitenkant van de schouwburg toveren we helemaal om tot een onderwaterwereld, een radiostudio of een danszaal. We willen alles uit de kast trekken en iedereen in de watten leggen. We komen die poppenkast uit. Dat zie je ook heel goed bij Studio Paradijs. Dat is net een minilaboratorium waar iedereen alles kan maken wat hij wil. Vragen als “Kan dit wel?” en “Snappen mensen dit wel?” spelen daar geen rol. Dat je van tevoren niet weet wat er nu weer voor raars of bijzonders gebeurt, is juist de aantrekkingskracht voor het publiek. De band met het publiek is daar, in dat kleine zaaltje op zolder, zo intiem. Dat rechtstreekse contact, is voor het publiek én voor de acteurs heel bijzonder. In 2018 is onze randprogrammering een volwaardig onderdeel van onze hoofdprogrammering geworden. We zijn enorm veel samenwerkingen aangegaan. Met 15


het Humanity House, in de vorm van de Alternatieve Veiligheidsraad. Met Peter Heerschop, die zijn succesvolle radiocolumn nu live bij ons op het podium brengt. Met De Correspondent, die net als wij op zoek gaat naar de verdieping achter de grote verhalen, naar de diepere boodschap achter al dat oppervlakkige nieuws. Met Harrie Jekkers, die alleen hier bij ons in Den Haag te bewonderen is. Met Lezen met Het Nationale Theater, waarbij hele groepen samen het script lezen en daarna de voorstelling van bijvoorbeeld Othello bezoeken.’ Een voorstelling is een verhaal dat je samen maakt Cees Debets: ‘Alle podiumkunsten bestaan alleen bij de gratie van het publiek. Zonder mensen in de zaal is toneel maken niets meer dan een repetitie.’ We dagen onze bezoekers graag uit. Bij het project MAAK gaan we daar heel ver in. De leerlingen, docenten en beleidsmakers worden zelf kunstenaar en doorlopen het hele creatieve proces wat vooraf gaat aan een uiteindelijke voorstelling. Van het vormen van eerste idee tot het maken van een script. In onze programmering nemen we vaker een risico en ook dat bevalt goed. Een dame omschreef

het laatst zo tegen me: “Jullie laten mij in aanraking komen met een andere wereld.” We zijn blij dat meer bezoekers enthousiast zijn over onze aanpak. En dat in 2018 meer mensen onze theaters bezochten dan in het jaar daarvoor.’ We willen jouw theaterbezoek zo prettig mogelijk maken Marijtje Pronk: ‘Acteurs spelen graag in onze theaters. “Jullie verzorgen ons zo goed,” zeggen ze. Bij ons staat iemand klaar om onze gasten te verwelkomen, en vraagt een barmedewerker na de voorstelling aan een acteur hoe het ging. We bouwen een vertrouwensband op, ook met mensen die niet vaak komen of kunnen komen, zoals met HNTonbeperkt. Ook voor mensen die minder goed kunnen zien of horen zijn wij zo gastvrij mogelijk.’ Cees Debets: ‘Onze actrice Romana Vrede is echt een rolmodel. In 2017 won zij als eerste actrice van kleur de Theo d’Or. Een meisje kwam na de voorstelling naar haar toe en zei: “Dankzij jou weet ik dat ik ook op dat podium kan staan”. Ik voel op zo’n moment dat we levens kunnen veranderen. We hebben een breed aanbod, en daarmee bereiken we ook veel verschillende mensen. Daar ben ik heel trots op.’

Iris van Heesch over HNTonbeperkt

“ We hebben de voorstelling met kleine aanpassingen toegankelijk gemaakt ” In 2018 maakte Iris van Heesch van Stichting Onbeperkt Genieten, samen met Het Nationale Theater een prikkelarme voorstelling. Stichting Onbeperkt Genieten organiseert en faciliteert activiteiten in de kunst- en cultuursector voor (jonge) mensen met een (onzichtbare) fysieke beperking of chronische ziekte. ‘Stichting Onbeperkt Genieten stimuleert en realiseert prikkelarme mogelijkheden in de cultuursector. Samen met Het Nationale Theater maakten we voor HNTonbeperkt daarom een aangepaste versie van Steef’s Operette Uurtje. Eigenlijk is dat juist een voorstelling met veel prikkels, maar daar ligt juist de uitdaging. We maakten de voorstelling met kleine aanpassingen toegankelijker, zonder de inhoud te veranderen. Ook een wat prikkelrijkere voorstelling is al goed te doen als het goed zit met de randvoorwaarden. Denk aan het aantal bezoekers, het tijdstip van de voorstelling en het inlassen van een pauze. Verder geven we tips over

16

PROGRAMMERING

HNTonbeperkt

het licht, het geluid en de intensiteit van de tekst en het spel. We verzorgen ook een training voor het personeel, adviseren de communicatieafdeling en brengen een adviesrapport uit. Dat maakt de samenwerking duurzaam, en zorgt voor structurele basis voor prikkelarm aanbod. Het was heel bijzonder om te zien hoe blij de bezoekers van de voorstelling werden. Ze konden tussentijds even de zaal uit als ze dat wilden, maar gelukkig was dat niet nodig. “Een echte kunstbeleving,” noemde een bezoeker het. Er hing een heel fijne, rustige sfeer. Komend seizoen willen we heel graag weer aan de slag.’ 17


2018 in recensies

The Nation

Huzarenstuk 540 bezoekers

15.385 bezoekers

“Hoofdrolspeelster Evgenia Brendes is een ontdekking: in een prachtige mengeling van onschuld en geleidelijk toenemende wanhoop weet ze aan de ijle verschijning van nimf prachtig diepte te geven.”

“Eric de Vroedts The Nation is de theatergebeurtenis van het jaar” NRC Telegraaf Scènes

We zijn hier voor Robbie 13.808 bezoekers “Magistrale voorstelling” NRC De Telegraaf

Theaterkrant ½ De Volkskrant Elsevier

De Volkskrant NRC

Trouw Parool

Studio Paradijs 310 bezoekers

Othello 8.501 bezoekers “Daria Bukvić gaat met lef en brutaliteit deze klassieke Shakespeare te lijf. Haar Othello is gewaagd, bij vlagen meeslepend en naar het einde toe verpletterend. Geef dit talent vooral vrij baan.”

½

Ondine 7.370 bezoekers

De Volkskrant NRC De telegraaf

Acteurs uit het ensemble van Het Nationale Theater presenteren hier eigen werk.

De Hereniging van de Twee Korea's 7.225 bezoekers

Halfweg 115 bezoekers “Hilarisch gefileerd, al dat geluk. Bizar, maar zeer vermakelijk.”

Het verzamelde werk van William Shakespeare (ingekort) | 15.385 bezoekers

Metropolis 1

2.556 bezoekers

Melk & Dadels

Oresteia

13.708 bezoekers

8.598 bezoekers

Producties Zaal 3 en 4 (Parade) 14.085 bezoekers

Dagblad van het Noorden 8weekly ½

Cinema (co-productie met Oostpool) 4.754 bezoekers

“Het maakt Melk & Dadels tot een voorstelling met een warm kloppend hart. Die moest worden gemaakt en moet worden gezien.”

De laatste getuigen 550 bezoekers

“Dolkomische slapstickvoorstelling” De Volkskrant

18

“Het is net De Luizenmoeder, maar dan anders.”

"De Oresteia krijgt vleugels"

De Volkskrant

NRC

NRC Theaterkrant

RECENSIES

RECENSIES

"Hun verhalen, hun twijfels, hun liefdes, de spelers van Cinema worden bijna je vrienden." NRC

19


De vrekkin 7.601 bezoekers 2018 recensies HNTjong

“De vrekkin is een vrolijke glittershow over en voor de hele familie.” De Volkskrant

Je eerste stap

Trouw

Klein Mannetje 540 bezoekers Deze voorstelling speelde alleen op scholen.

Bloedlink 6.173 bezoekers Klaas 829 bezoekers

“Urgent discussiestuk over de praktijk achter ongelukkig gekozen woorden en alarmerende statistieken.” Theaterkrant NRC

Wij zijn Nederland 491 bezoekers Deze voorstelling speelde alleen op scholen.

in de wereld van verbeelding

In 2018 zochten Noël Fischer, artistiek leider HNTjong en Ulrike Söbbeke, zakelijk leider HNTjong, naar de link met de actualiteit. Dat resulteerde in succesvoorstellingen als Robotje en De vrekkin, die kinderen én volwassenen het theater in trokken.

Robotje 9.666 bezoekers “Een heerlijk visueel avontuur, een beeldverhaal dat jong en oud gekluisterd houdt.” Scenes De Volkskrant

De lach die door de zaal rolt is meer waard dan een vijfsterrenrecensie Noël Fischer: ‘Voordat een voorstelling begint, stromen altijd honderden kinderen tegelijkertijd de grote zaal binnen. Daar hoort een enorme drukte en opwinding bij, en veel gejoel. Dat is altijd een 20

RECENSIES

HNTjong


fantastisch moment. En als het licht uit gaat, zijn ze plotseling allemaal stil. Dan stappen ze in een wereld van verbeelding, van een gedeelde ervaring. Je ziet gewoon hoe ze op dat moment alles wat speelt in hun drukke bestaan even naast hun stoel neerleggen. Als op het toneel een grap wordt gemaakt, golft een lach door de zaal. Dat is voor mij kostbaarder dan iedere vijfsterrenrecensie of grote prijs. Theater krijgt samen met het publiek vorm. Dat is uniek: heel anders dan de series of films die ze gewend zijn. Het publiek is de helft van de voorstelling. Ook jonge kinderen moeten vaak passief naar de juf of meester luisteren. Als ze bij ons zijn, willen we ze laten zien hoe belangrijk zij zijn voor onze voorstelling. Na Robotje duiken de kinderen altijd op het toneel om met de robotjes te spelen, zo fan zijn ze van die apparaatjes. Dan hollen onze technici naar het podium om ze te beschermen tegen al die

kinderhandjes. “Zo mooi, al die lichtjes,” zeggen de kinderen na afloop. En: “Wat bijzonder dat er niets werd gezegd.”’ Groots decor Ulrike Söbbeke: ‘Ik voel me altijd intens gelukkig als ik samen met klassen een voorstelling bekijk. Ik zie dan van dichtbij hoe kinderen geraakt worden. Tijdens het nagesprek merk je dat het beste. Heel goed zichtbaar was dat bij Bloedlink. Dat gaat ook over de onderlinge verhoudingen in een schoolklas. Leerlingen stonden uit zichzelf op, omdat ze heel graag wilden praten over wat de voorstelling met hen had gedaan. Voor elke voorstelling maken we samen met de educatieafdeling een totaalprogramma, met mooie workshops en andere activiteiten. Ik ben heel blij dat we die expertise in huis hebben. We kunnen al onze wensen in vervulling laten gaan.

“Het publiek is de helft van de voorstelling: theater krijgt samen met de kinderen vorm”

22

HNTjong

23


Sjenell Uslu over de WijkJury

“Met theater kun je een boodschap naar de mensen brengen” In 2018 bezocht Sjenell Uslu samen met de andere WijkJuryleden twaalf spraakmakende voorstellingen bij Het Nationale Theater. Ze raakte geroerd, en voerde interessante discussies over hun verschillende culturele achtergronden. Voor De vrekkin, een voorstelling over extreem rijke familie, maakten de decorontwerpers een groot en bizar toneelbeeld. In de lucht hingen een gouden vliegtuig, een helikopter, een gigantische kroonluchter en een Maserati, allemaal in fotoprint. We zijn steeds op zoek naar theater van nu voor het publiek van nu. De vrekkin is een bewerking van Molière, maar tegelijkertijd laat het stuk de extreem rijken van nu zien. Al die beelden van de Trumps en de Kardashians beïnvloeden ook het denken van kinderen. Zulke verhalen zijn dus enorm belangrijk om te vertellen.’

24

Filosofische vragen Noël Fischer: ‘Hetzelfde geldt voor Robotje: kinderen vinden robots fascinerend. Op het Jeugdjournaal en online zien ze robothonden thuis en robotjuffen voor de klas. Ze vertellen tegen Siri wie ze willen bellen. Ze horen hun ouders aan Alexa vragen of het licht aan mag. De voorstelling stelt ook de vraag wat het betekent om een mens te zijn. Betekent dat dat je vriendschappen kunt sluiten? Dat je compassie kunt tonen? Andermans gedrag en emoties kunt interpreteren? Ook daarover denken we graag met kinderen na.’

HNTjong

‘Met de WijkJury bezoeken we met vijftien Haagse vrouwen met verschillende culturele achtergronden zo’n twaalf voorstellingen per jaar. Ieder theaterstuk is weer anders. We hebben samen het familiediner We zijn hier voor Robbie bezocht, maar we zijn ook naar het meer alternatieve theater van URLAND geweest. Van tevoren krijgen we vaak een inleiding door een schrijver of dramaturg. Naderhand gaan we in gesprek met de schrijvers en regisseurs. Zo leren we ontzettend veel over theater. Dat komt ook door de specifieke vragen die we soms meekrijgen. “Let eens op de aankleding,” zeggen ze bijvoorbeeld. Of: “Kijk eens naar het licht.” WIJKJURY

Iedere drie maanden hebben we een verdiepingsbijeenkomst. We geven dan met zijn allen sterren aan de voorstellingen. Interessant genoeg zijn we het lang niet altijd met elkaar eens. Dat levert mooie discussies op. We raken dan in gesprek over onze verschillende achtergronden. Met theater kun je een boodschap naar de mensen brengen. Je wekt oude verhalen opnieuw tot leven. Ook voorstellingen op basis van mythes of andere oude verhalen zijn nu nog heel actueel. Dictators zoals Trump of Erdogan zijn bijvoorbeeld van alle tijden, dat laat theater zien.’ 25


Yvonne Lampe over Wij Zijn Nederland

“Als je iets wilt veranderen, begin je bij de jongste generatie” In 2018 verbonden Yvonne Lampe en haar man zich aan Wij zijn Nederland, een interactief project van HNTjong dat ze financieel ondersteunden. Ze kregen er een nog warmere relatie met Het Nationale Theater voor terug. ‘Op jonge leeftijd al kennismaken met kunst en cultuur is ontzettend belangrijk. Daarom besloten mijn man en ik financiële steun te bieden aan Wij zijn Nederland. Dat is een interactief project. HNTjong neemt voor een week een basisschool over en maakt met alle leerlingen een voorstelling. De identiteitscrisis van de samenleving vormt daarbij de rode draad. Hoe zijn we allemaal met elkaar verbonden? In de laagste groepen gaat het bijvoorbeeld over wat delen betekent, in groep zeven en acht over samen 26

leven zonder jezelf te verliezen. Dit leek ons een ontzettend mooi project om te ondersteunen. Als je iets wilt veranderen, moet je bij kinderen beginnen. Zij zijn nog niet beïnvloed en staan nog open voor nieuwe ideeën. We hebben door deze samenwerking ook een extra bijzondere band gekregen met Het Nationale Theater. Waarom een goed doel opnemen in je testament als je nu al bij de groei ervan betrokken kunt zijn?’

HNTjong

Ervaar zelf hoe het is om maker te zijn 2018 stond voor HNTeducatie onder andere in het teken van MAAK, een onderwijsevenement over makerschap. Ook zijn we trots op de nieuwe samenwerking met het mbo, de educatie bij Bloedlink en De vrekkin. De jaarlijkse Kindertroonrede op het grote podium van de Koninklijke Schouwburg is een terugkerend hoogtepunt. HNTeducatie EDUCATIE

Als je echte vragen stelt, krijg je ook echte antwoorden. ‘In 2018 werkten we met heel veel verschillende (doel)groepen samen. We ontwierpen een groots en bijzonder project: MAAK. Een onderwijsmanifestatie waar ‘makerschap’ centraal stond en hoe dat kan bijdragen aan onderwijsontwikkeling. Theatereducatie draait vaak om het ambacht. Terwijl wij graag bezig willen zijn met processen van onderzoek en creatie. Wát vind je ergens van? Wie wil je zijn en wat heb je daarvoor nodig? Niet werken naar een vooruit vastgesteld resultaat, maar je zelf gevonden ideeën vormgeven. 27


56.470 kinderen en jongeren

“Wij willen kinderen en jongeren zelf laten ervaren wat het is om (theater) maker te zijn” Dit jaar werkten we voor het eerst intensief samen met mbo-scholen. Die komen niet zo snel naar het theater, zelfs de leerlingen die in het mbo theater studeren voelen zich niet snel verbonden met een instelling als Het Nationale Theater. Met studenten van de Dutch Academy of Performing Arts van ROC Mondriaan hebben we daarom het theatrale educatieproject Wij/Zij gemaakt. De studenten speelden voor hun eigen ‘peers’ en onderzochten met elkaar hoe wij als mensen geprogrammeerd zijn om altijd in hokjes en groepen te denken. Jongen of meisje, mbo of hbo, blond of bruin haar, heteroseksueel of homoseksueel. Als je aan leerlingen echte vragen stelt, die gaan over hun wereld, dan krijg je ook echte antwoorden. We zijn allemaal verbonden en moeten met elkaar onze wereld vormgeven. Het is fantastisch om kinderen en jongeren hun ‘stem’ te zien vinden.’ We gaan het gesprek met je aan ‘HNTjong maakt ieder jaar een coming of age-voorstelling. Daar zetten wij altijd een uitgebreid 28

programma omheen met lesbrieven, workshops en nagesprekken. In 2018 was dat Bloedlink, over een klas met allerlei verschillende culturele achtergronden. Dat brengt voor zo’n groep grote uitdagingen met zich mee. Het thema van Bloedlink viel ontzettend goed bij de jongeren. Voor leerlingen is dit hun dagelijks leven, tegelijkertijd praten ze er eigenlijk nooit echt over met elkaar. De voorstelling kwam direct bij hen binnen, er ontstond een gesprek. Over ongelijkheid, je gezien voelen en of je elkaar eigenlijk wel echt kan kennen. “Vooral jongens zeggen nu ineens dat ze graag toneel willen spelen,” vertelde een docent ons, omdat de identificatie met één van de acteurs zo groot was. Van dat enthousiasme worden we blij. Van de Kindertroonrede tot onze theaterwerkplaatsen, en onze dagelijkse theaterlessen op twee Haagse voortgezet onderwijs scholen – voor ons zit het goud in de ogen van de deelnemers aan onze projecten. Uiteindelijk wil iedereen, hoe groot of klein ook, laten zien wie hij is. Theater geeft die kans.’

HNTeducatie

Jullie zien 11 Wij zijn met 46 Wij zijn de 11 mensen op kantoor maar ook de 35 theaterdocenten die onder andere 5 dagen per week vast namens HNTeducatie lesgeven op 2 verschillende middelbare scholen Wij zijn schoolvoorstellingen workshops rondleidingen toneelkijkers de kindertroonrede de jongerenredactie werkplaatsen theater na de Dam kamervragen The Real Nation inspiratiebijeenkomsten docententrainingen Museumnacht kids Lentekriebels Wij Zij wijzijnNederland en de groep 8 musical In 2018 bereikte onze afdeling 56.470 kinderen en jongeren tijdens o.a. 1309 workshops, HNTeducatie

Iselin van Duuren werkt op de afdeling Educatie van Het Nationale Theater en vat krachtig samen hoe uiteenlopend haar baan is.

voorstellingen en theaterdagen we kregen van 16 fondsen geld dat we uitgaven aan 6 bijzondere projecten waaronder de MAAK manifestatie waarbij we 600 mensen in onze gebouwen ontvingen we ontwikkelden 10 lesbrieven en 4 workshops voor Robotje, De vrekkin, Othello, Bloedlink, De Oresteia en Cinema verstuurden duizenden ansichtkaarten en organiseerden 4 illegale akties we leiden in en spreken na en maken kaarten brieven apps en hacks we theaterdagen weken breken hoofden open rennen vliegen lopen

over van ideeën onze brainen stormen over meters bruin papier en soms heel soms pakken we een kwartier voor Yesplan wij stellen vragen en zoeken niet het antwoord maar het gesprek de zoektocht de makers de verhalen de frictie waar wordt het spannend waar gaat het over jou en jou tegenover mij en jou binnen deze groep en jou in deze wereld en maakt die wereld jou? of maak jij die wereld? wij vragen en vragen en vragen op jaarbasis plus minus 10.382 vragen

29


Dank je wel!

Wij danken onze subsidiënten. Jullie steun is cruciaal voor onze bedrijfsvoering. We vinden in jullie een partner die ons scherp houdt en helpt om onszelf te blijven verbeteren. Daarnaast bedanken wij ook de fondsen. Met jullie steun realiseren we nieuwe projecten en raken we nog meer mensen met theater. Wij danken onze donateurs, vrienden, de kringleden en onze sponsoren voor hun belangeloze bijdrage. Wij bedanken onze medewerkers. Jullie maken het mogelijk dat er elke avond applaus klinkt in onze eigen zalen en in theaters door het land. Dank ook aan de leden van onze Raad van Toezicht. En wij bedanken onze bezoekers. Jullie durven het avontuur met ons aan te gaan. Jullie reserveren kostbare tijd en geld om bij onze voorstellingen en programma's te zijn. Want Het Nationale Theater is er in de eerste plaats voor jou.  

Henk Scholten over Ondine

“Ondine was een echte belevenis” Henk Scholten was in 2018 intendant en directeur van de manifestatie Feest aan Zee. Met dit programma vierde de stad Den Haag de tweehonderdste verjaardag van Scheveningen. Dat vierde hij ook met Het Nationale Theater: ze vulden de orkestbak met water en toverden het plein voor de schouwburg om tot paviljoen. ‘In 2018 vierden we tweehonderd jaar Scheveningen. Feest aan Zee werkte samen met alle mogelijke partners in de stad. Water was steeds de gemene deler. Met Het Nationale Theater maakten we Ondine: een spectaculaire voorstelling waarbij we de orkestbak lieten vollopen met water. De ruimte voor de Koninklijke Schouwburg toverden we om tot een strandpaviljoen. Voor zowel Feest aan Zee als Het Nationale Theater was die samenwerking bijzonder vruchtbaar. Kijkers ervoeren Ondine als een echte belevenis. Het terras voor de schouwburg werd een 30

tijdelijke hotspot. Dat vormde ook weer mooie publiciteit voor Feest aan Zee. Ook de andere projecten die we samen met Het Nationale Theater hebben neergezet, waren een groot succes. Met Het Nationale Theater en een aantal Cultuurankers maakten we de voorstelling Stranden. Dat was een toneelstuk gebaseerd op de verhalen van buurtbewoners, met de zee als gemeenschappelijk thema. Sommige wijkbewoners kwamen voor deze voorstelling voor het eerst in de Koninklijke Schouwburg; dat is ontzettend mooi om te zien.’ ONDINE

AGENDA

31


Profile for hnt8

Terugblik 2018  

In deze Terugblik delen we onze mooiste herinneringen en belevenissen van 2018. We bedanken onze partners, vrienden, subsidiënten en vooral...

Terugblik 2018  

In deze Terugblik delen we onze mooiste herinneringen en belevenissen van 2018. We bedanken onze partners, vrienden, subsidiënten en vooral...

Profile for hnt8
Advertisement