Issuu on Google+

RAILMUSEA IN NEDERLAND

Zie www.railmusea.nl voor openingstijden, rijdagen en dienstregelingen

2010/11

Hemelvaartsdag = Nationale Stoomtreindag


Welkom bij de Nederlandse railmusea Deze brochure wordt u aangeboden door de vereniging Historisch Railvervoer Nederland HRN. Onze website www.railmusea.nl geeft toegang tot de sites van alle HRN-leden. Daarop kunt u informatie vinden over rijdagen en dienstregelingen.

Herzlich willkommen in den niederländischen Eisenbahnmuseen Diese Broschüre wird Ihnen angeboten vom Verein der historischen Eisen- und Touristikbahnen in den Niederlanden (HRN). Es tut uns leid, dass wir aus Kostengründen nicht in der Lage sind, Ihnen die ganze Broschüre in Deutsch anzubieten. In der Zeichenerklärung finden Sie jedoch alle Angaben auch in Deutsch. Unsere Website www.railmusea.nl ist ein Portal zu den mehrsprachigen Sites der einzelnen HRN-Mitglieder. Dort erfahren Sie alle Einzelheiten über Betriebstage und Fahrpläne.

Welcome to the Dutch railway museums This brochure has been produced by the Association for Dutch Historic Rail Transport (HRN). Unfortunately financial constraints do not allow us to produce a full English version. The key to symbols clarifies some of the symbols used. Our website www.railmusea.nl is a portal to the often multilingual sites of the individual HRN members, where you will find details on operating days and timetables.

Wat doet Historisch Railvervoer Nederland? Kortweg gezegd: we zijn een vereniging tot behartiging van de belangen van museale en toeristische railorganisaties in Nederland. Deze brochure is daar een voorbeeld van. Als koepelorganisatie hebben we geregeld overleg met de Inspectie Verkeer en Vervoer van het Ministerie van Verkeer en Waterstaat, het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen en andere instanties over zaken die de railmusea (kunnen) raken, bijvoorbeeld over wet- en regelgeving. Er zijn in ons land nog drie koepels op het gebied van historische vervoermiddelen, namelijk voor luchtvaart, scheepvaart en wegtransport. Samen met HRN vormen deze vier de Mobiele Collectie Nederland MCN. Dit is een stichting die de belangen verdedigt van het historisch erfgoed in beweging in z’n geheel. Met koepelorganisaties in andere Europese landen vormt HRN de federatie Fedecrail die vooral in Brussel in de gaten houdt welke potjes daar op het vuur staan. HRN beheert ook het Nationaal Register Railmonumenten, waarin meer dan 750 historische railvoertuigen zijn opgenomen. Al die voertuigen hebben, afhankelijk van hun cultuurhistorische waarde, een bepaalde status gekregen. Dit Register maakt onderdeel uit van het Nationaal Register Mobiel Erfgoed. U kunt het Register Railmonumenten raadplegen op www.railmonumenten.nl. Ia


1. STAR Stadskanaal

2. ISM Erica 9. SHM Hoorn 3. SRL Rijssen

10. Corus IJmuiden 11. NZH Haarlem 12. EMA Amsterdam 13. SVM Valkenburg ZH 14. TS Scheveningen

15. HOVM Den Haag

4. MWL Losser 6. VSM Beekbergen 5. MBS Haaksbergen

8. Spoorwegmuseum Utrecht

7. GSS Heteren

16. SSN Rotterdam 18. RTM 17. TS Rotterdam Ouddorp

19. SGB Goes

Legenda / Zeichenerklärung / Key to symbols mm spoorwijdte/Spurweite/ gauge km trajectlengte/Streckenlänge/ length of line  gratis parkeren/kostenfrei Parken/free parking  betaald parkeren/ gebührenpflichtiges Parken/ pay & display  invalidentoilet/ Behinderten-WC/ disabled toilet  museum/Museum  (salon)boot/Fährschiff/ river cruiser  souvenirshop/Souvenirladen  buffet/Büffet  lunchroom/Imbiß  bezoekadres/Besuchsadresse/ visitor’s address postadres/Postadresse/ postal address T telefoon/Telefonnr./ telephone

✉ IIa

20. ZLSM Simpelveld

E e-mail/E-Mail-Adresse I internet/Internet ANBI zie pagina 10 ■■■■ Spoor- of tramlijn/ Eisenbahn- oder Strassenbahnlinie/ train or tramway line ■■■■ Rondritten/Rundfahrten/ round trips ■■■■ Incidentele ritten/ gelegentliche Fahrten/ incidental trips ■■■■ Statisch museum/ statisches Museum/ static displays In naambalk/in Namensspalte/ in heading S Stoom/Dampf/steam D Diesel E Elektrisch/electric


Railmusea... Kom kijken en geniet!

Stukgoed en post laden bij de SHM. Heeft u nog herinneringen aan een museum als een stoffige ruimte waar je dingen mocht bekijken maar niet mocht aanraken, en waar je op gedempte toon moest praten? Kom eens langs bij een van onze leden, dan is dat beeld gauw verleden tijd! Rijden ‌ U vergeet die herinneringen als u een bezoek brengt aan onze railmusea. Logisch, want het zijn immers musea van bedrijf en techniek, waar oude trams en treinen worden gerestaureerd en onderhouden. Net zoals hun moderne opvolgers moesten die destijds zorgen voor het vervoer van personen en goederen. En om dat te laten herleven en die sfeer te laten proeven, moet je ermee rijden! Dat is de filosofie achter de railmusea. De een rijdt wat meer dan de ander, maar dat is een kwestie van accenten en mogelijkheden. Het ene railmuseum legt meer nadruk op de museale aspecten, en het andere op toeristische. Doorgaans kan het een, gezien de financiÍn, niet zonder het ander. ‌ in een historische omgeving De omstandigheden waaronder vervoer vroeger plaats had, waren vanzelfsprekend heel anders dan nu. Het materieel zag er ambachtelijk uit, II

de rijtuigen hadden nog 3e klasse met harde banken, de technische mogelijkheden waren beperkter, automatisering was nog een onbekend begrip en het tempo lag lager. Ook de directe omgeving zag er anders uit. Historisch materieel laten zien in een zo authentiek mogelijke omgeving, dat is het doel van onze railmusea, en bepaalt daarmee de sfeer. Met vaak klassieke stations en seinen, personeel in oude uniformen, de geur van stoom, rook en hete olie, van sissende locomotieven, rinkelende trambellen en knorrende diesels. Uitnodiging ICE, Thalys, Betuwelijn en HSL zijn vandaag ver weg. Van files hebben we geen last. Ga met ons mee, terug in de tijd. Een paar uur ontsnappen aan het gejakker van alledag. Beleef het contrast met nu.

Wees welkom bij onze railmusea, kijk rond en rij mee!


Van sporen en wegen tot spoorwegen Het ontstaan en de ontwikkeling van het spoorwegsysteem was in elk land anders. De oudste vormen van spoorwegen waren inderdaad: sporen op wegen. Van de kwaliteit van het toenmalige wegdek moeten we ons niet al teveel voorstellen. De karren lieten karrensporen achter. Dat had z’n voordeel: de voerlui merkten al gauw dat hun kar minder weerstand had als ze de wielen in de sporen van hun voorgangers konden houden. De volgende stap was het gebruik van houten platen, later uitgevoerd

met een opstaande rand om de karren letterlijk in het spoor te houden. Een ander voordeel van sporen is, dat het gewicht van het voertuig wordt verdeeld over een grotere lengte. Daardoor kon de asdruk worden vergroot zolang Bruin het maar kon trekken (de eerste locomotieven waren ezels en paarden). Dat ging stukken beter toen men er achter kwam dat metaal op metaal veel minder rolweerstand geeft, en zo werden de eerste vormen van rails ontwikkeld zoals we die nu kennen. Eerst van het brosse gietijzer, later van staal.

Sporen in alle soorten Sporen zijn er in alle soorten en maten en dat heeft te maken met waarvoor het spoor moet dienen. Je legt immers geen duurdere infrastructuur aan dan strikt nodig is. De hoofdlijnen van NS zijn ontwikkeld voor snelheden van doorgaans 140 km/h en zware goederentreinen. Ze zijn daarom zwaar uitgevoerd. De spoorwijdte is 1435 mm (normaalspoor), en dat geldt ook voor de lichter uitgevoerde nevenlijnen van NS met maxima van doorgaans 100 km/h en bedoeld voor lichtere treinen.

Feitelijk is de grens met lokaalspoorlijnen moeilijk te trekken. Deze laatste hebben in de jaren 1880-1930 grote stukken van ons land ontsloten met lichte spoorwegen (normaalspoor) of tramlijnen (doorgaans smalspoor). Ook voor industriĂŤle doeleinden wordt vaak smalspoor gebruikt met een spoorwijdte van 600 tot 900 mm. Tussen normaal- en smalspoor in zit het zogenaamde Kaaps spoor met een breedte van 1067 mm. Stadstrams in Nederland reden en rijden doorgaans op normaalspoor.

Post sorteren onderweg bij de RTM.

1


NVBS, passie voor spoor!

Foto gemaakt tijdens een NVBS-reis naar India en Bangladesh in 2009, in de werkplaats van de Indiase Spoorwegen te Varanasi. (Foto: DLW Varanasi) De NVBS is een vereniging van en voor belangstellenden in het spoor- en tramwegwezen. Verschillende regionale afdelingen organiseren interessante presentaties door boeiende sprekers. En er is een landelijke jongerenafdeling. • In ons maandelijkse fullcolour verenigingsblad Op de Rails lees je nieuws en achtergronden uit binnen- en buitenland. Om alles zelf te ontdekken en ervaren worden er één- en meerdaagse excursies en reizen georganiseerd naar binnenlandse, Europese en verre bestemmingen. • Verder biedt de winkel van de NVBS een actueel assortiment boeken en DVD’s. • Bij de bibliotheek en bij de railverzamelingen is heel veel materiaal te raadplegen over recente en historische onderwerpen. • Al deze diensten zitten samen in het stationsgebouw van Amersfoort, waar de NVBS een eigen onderkomen heeft. Daar is ook een gezellige centrale ruimte met uitzicht op het spoor bovendien. Meer informatie en de agenda is te vinden op www.nvbs.com. Daar kun je een proefnummer van Op de Rails aanvragen en natuurlijk lid worden. Voor jongeren is er een speciaal gereduceerd tarief. 2


Spoorwijdten, soort railvervoer en de railmusea U weet nu wat voor typen spoor- en tramlijnen we in Nederland hadden en soms nog hebben. Wat vinden we daarvan terug bij de railmusea? We zullen proberen het zo kort en duidelijk mogelijk te houden want soms lopen spoorwijdte en soort railvervoer niet gelijk met elkaar op. Normaalspoor/hoofdlijnen Het zal u niet verbazen dat daar geen railmusea voorkomen. NS heeft z’n lijnen hard genoeg nodig. Wat wel gebeurt is dat gekwalificeerde railmusea incidentele ritten op het NSnet mogen uitvoeren. Hun locomotieven zijn daartoe nog niet zolang geleden uitgerust met Automatische Trein Beïnvloeding. Zo kunt u van tijd tot tijd op uiteenlopende plaatsen in het land een trein tegenkomen van de SSN, VSM, ZLSM of Het Spoorwegmuseum. Normaalspoor/niet-hoofdlijnen Historisch hoofdlijnmaterieel op nevenlijnen is wèl gebruikelijk, evenals materieel van lokaalspoorwegen en interlokale stoomtrams. Na het beëindigen door NS van de exploitatie van een spoortraject kan een railmuseum een concessie krijgen. Dat is daarmee baas op eigen lijn. Musea

van dit type zijn de STAR, MBS, VSM, SHM, SGB en ZLSM. Normaalspoor/elektrische trams Een aantal railmusea houdt zich bezig met materieel van lokale en interlokale tramwegmaatschappijen. Dit zijn de NZHVM, EMA, HOVM, TS Scheveningen en TS Rotterdam. Kaaps spoor Het enige museum van dit type is de RTM met een eigen concessie. Smalspoor Een aparte categorie omdat ze vaak op eigen terrein rijden. Doorgaans zijn de activiteiten van een dergelijk railmuseum gekoppeld aan een historisch element ter plaatse. U kunt ze op de volgende locaties zien: ISM (turfwinning), SRL (kleitransport), MWL (steenfabriek in het droge), GSS (steenfabriek in de uiterwaarden) en SVM (zandtransport). Het Spoorwegmuseum Een apart fenomeen, dat na zijn recente verbouwing en nagenoeg totale renovatie door middel van moderne tentoonstellingstechnieken een indringende presentatie geeft van de Nederlandse spoorweghistorie.

Tenslotte Geen indeling is geheel sluitend te maken. Wat geeft het ook? Van railmusea staat in elk geval vast dat het gaat om wielen op rails. En wilt u meer weten? Kijk dan op de websites van de HRN-leden; die geven in woord en beeld een volledige indruk. Via www.railmusea.nl zijn ze gemakkelijk te vinden. En… vergeet niet te komen en mee te rijden! Smeer ’m! 3


1. Museumspoorlijn STAR

S

Veendam - Wildervank - STADSKANAAL - Musselkanaal

1435 mm • 26 km •  •  •  •  •  •  Museumspoorlijn S·T·A·R van de Stichting Stadskanaal Rail rijdt door de veenkoloniën op de grens van de provincies Groningen en Drenthe. Het hoofdstation bevindt zich in Stadskanaal, waar ook het locomotievendepot, de werkplaats, het educatiecentrum en het museum zijn gevestigd. Gedurende het rijseizoen zijn meerdere arrangementen mogelijk, zoals een combinatie met een boottocht op een Groningse ‘snikke’ of een bezoek aan bijvoorbeeld het Museum Stoomgemaal in Winschoten, molen ‘De Wachter’ in Zuidlaren, het Veenkoloniaal Museum in Veendam of ‘Wonderwereld’ in Ter Apel, veelal in combinatie met een rit in een historische bus van het Noordelijk Busmuseum in Hoogezand. Op veel rijdagen worden evenementen of speciale arrangementen georganiseerd, bijvoorbeeld ‘Race The Train’(de unieke hardloopwedstrijd tegen de trein), alsook de ‘Teddyberen-express’, waarbij kinderen met hun teddybeer gratis met de trein mee mogen, en er activiteiten voor de kinderen worden georganiseerd.

Stationstraat 3, 9503 AD Stadskanaal • T: (0599) 65 18 90  • E: info@stadskanaalrail.nl • I: www.stadskanaalrail.nl • ANBI

4


2. Industrieel Smalspoor Museum ISM

D

ERICA (D)

700/900 mm • ± 1 uur •  •  •  •  •  Smalspoor in een mooie natuurlijke omgeving: beleef het mee tijdens een rit. Vanuit het museumgebouw met een statische en dynamische smalspoorexpositie, vertrekt u voor een tocht door een prachtig gebied, grotendeels over een origineel traject dat vroeger werd gebruikt voor turftransport. Tijdens de rit wordt regelmatig gestopt en wordt uitleg gegeven over het smalspoor en het specifieke gebied. Ook kunt u een bezoek brengen aan de enig overgebleven turfstrooiselfabriek in ons land. Deze bevindt zich in originele staat, compleet met de daarbij behorende losinstallatie. Na afloop kunt u koffie of thee drinken in het museumcafé. Ook een lunch behoort tot de mogelijkheden.

Griendtsveenstraat 140, 7887 TK Erica • T: (0591) 30 30 61  (boekingen vanaf 15 personen: T: 06 11 11 11 88) • E: info@smalspoorcentrum.nl • I: www.smalspoorcentrum.nl • ANBI

5


3. Stichting Rijssens Leemspoor SRL

D

RIJSSEN

600 mm • 1,2 km •  •  •  Het Rijssens Leemspoor is een ideale plek voor ouderen en kinderen. Het is een kleine museumspoorlijn in een prachtig bos. De treinen zijn niet zo groot en de snelheid is laag, waardoor allen zowel van het bos als van de treinen kunnen genieten. De hobbyist komt vooral om het oude gerestaureerde materieel op het smalspoor te zien rijden. De museumliefhebber komt voor de stoomloc uit 1914, het tramrijtuigje uit 1890 en de prachtige loods in oude stijl. De vakantieganger komt voor de mooie omgeving en de rustieke sfeer. In het winterseizoen wordt voornamelijk in de loods gewerkt aan het materieel; buiten wordt baanonderhoud gepleegd. In het rijseizoen zijn er allerlei treinen te bewonderen, van oude trammetjes tot voormalige pretparktreinen en smalspoor-goederentreinen. U bent altijd welkom bij de loods aan de Markeloseweg. Het meest gebruikte opstappunt is aan de A. Baanstraat in Rijssen, bij het sportpark De Koerbelt.  Markeloseweg 78 B, 7461 EE Rijssen Welleweg 9, 7462 GE Rijssen • T: 06 22 02 24 44 (G. Averesch) • • E: leemspoor@concepts.nl • I: www.leemspoor.nl • ANBI

6


4. Museumsteenfabriek De Werklust Losser MWL D LOSSER

700 mm • 1 km •  •  •  •  •  Veldspoor in zijn natuurlijke omgeving: een museale steenfabriek. Vanaf het fabrieksterrein vertrekt u voor een tocht over het oorspronkelijke traject naar de kleiput. Tijdens de rit wordt gestopt en uitleg gegeven over het smalspoor en zijn specifieke inzet bij de fabricage van bakstenen. Aansluitend volgt een rondleiding over de locatie met de monumentale ringoven. Deze bevindt zich in vrijwel originele staat, compleet met de daarbij behorende vormloods en droogloodsen. Speciale arrangementen zijn mogelijk, zie daarvoor de website.

Smuddeweg 3, 7581 PN Losser  • T: (053) 536 13 29 (reserveringen: T: 06 22 17 26 49) • E: dewerklust@orange.nl • I: www.dewerklust.nl

7


5. Museum Buurt Spoorweg MBS

S/D

HAAKSBERGEN - Zoutindustrie - Boekelo

1435 mm • 7 km •  •  •  •  •  •  De Stichting Museum Buurt Spoorweg (MBS) werd in 1967 opgericht met als doel een levend lokaalspoorwegmuseum te realiseren. In 1971 werd begonnen met het rijden van historische treinen op het baanvak Haaksbergen-Boekelo. Zo’n 125 jaar geleden maakte dit traject deel uit van de doorgaande spoorlijn Hengelo-Ruurlo. Deze spoorlijn werd echter al in 1937 door de Nederlandsche Spoorwegen gesloten voor het reguliere reizigersverkeer. Het goederenvervoer hield nog stand tot 1972. De overige delen van deze doorgaande spoorlijn zijn inmiddels opgebroken. Het eerste bezit van de stichting was een oude motorwagen. Inmiddels heeft de MBS een collectie van bijna honderd historische railvoertuigen. Naast dit rollend materieel beheert de stichting ook een grote hoeveelheid spoorse attributen, zoals oude uniformen, lantaarns, seinpalen, steekwagens, oude koffers en historische documenten. Alle ingrediënten zijn aanwezig om u een lokaalspoorwegbedrijf uit vervlogen tijden te laten zien en vooral te laten beleven. De MBS is namelijk geen stoffig museum waar alles stil staat, maar een levend museum voor jong en oud met echte, puffende stoomlocomotieven en historische houten rijtuigen. Kom eens naar de Najaarsstoomdag die op een zondag in de herfstvakantie wordt gehouden.

Stationsstraat 3, 7481 JA Haaksbergen • T: (053) 572 15 16 • ANBI  • E: info@museumbuurtspoorweg.nl • I: www.museumbuurtspoorweg.nl

Zie www.railmusea.nl voor openingstijden, rijdagen en dienstregelingen 8


6. Veluwsche Stoomtrein Maatschappij VSM

S

Apeldoorn - BEEKBERGEN - Loenen - Eerbeek - Dieren

1435 mm • 22 km •  •  Apeldoorn •  •  •  •  •  •  De Veluwsche Stoomtrein Maatschappij (VSM) startte in 1975 met haar activiteiten op het voormalige lokaalspoortraject tussen Apeldoorn en Dieren. De VSM ontwikkelt op dit traject steeds meer een spoorbeeld uit de jaren ‘50 en ’60 van de vorige eeuw. In de loop der jaren is een enorme collectie historische stoom- en diesellocomotieven opgebouwd, alsmede personenrijtuigen en goederenwagons. Een belangrijk deel van dit materieel is bedrijfsvaardig en wordt ingezet vanuit het VSM-stoomdepot bij station Beekbergen. De grote, zware stoomlocomotieven (ruim 20 meter lang met een gewicht van 150 ton) trekken duidelijk hoorbaar en zichtbaar de historische treinen door het afwisselende landschap van stad, dorp, bos en weiland. In vakantieperiodes zoals Pasen, Pinksteren, mei, zomer, herfst en Kerst klinkt de stoomfluit. Met Hemelvaart komen verschillende stoomlocomotieven in actie. Vermaard is het jaarlijkse internationale stoomtreinfestival ‘Terug naar Toen’ dat ieder eerste weekend van september wordt gehouden. Dan komen er minimaal tien stoomlocomotieven in actie voor reizigers- én goederentreinen en wordt er nog veel meer op stoom- en treingebied georganiseerd. Voor kinderen imponerend, voor volwassenen fascinerend. De VSM-trein is ook te huur voor gezelschapsritten en biedt vele mogelijkheden, o.a. met uitgebreide catering in speciale rijtuigen. Op sommige dagen sluit de stoomtrein in Dieren aan op een salonboot die over de IJssel van/naar Zutphen vaart.  Dorpstraat 140, 7361 AZ Beekbergen-Lieren Rijnstraat 68, 7332 AX Apeldoorn • T: (055) 506 19 89 • ANBI • • E: info@stoomtrein.org • I: www.stoomtrein.org & www.stoomtrein.com

9


7. Gelderse Smalspoor Stichting GSS

D

HETEREN

600/700 mm • 1 km •  •  •  •  Bezoekt u de Gelderse Smalspoor Stichting dan komt u terecht in een vervlogen wereld. In ons museum vindt u een grote verzameling oude smalspoorrailvoertuigen. Een aantal van de locomotieven is bedrijfsvaardig en ze trekken de treinen waarmee een ritje kan worden gemaakt. Zij nemen u mee naar de werksfeer van gisteren. Tijdens een rondleiding door ervaren gidsen maakt u een reis door de wereld van de Nederlandse baksteenindustrie. U ziet verschillende objecten uit het verleden van deze industrie. Rijdt u mee met een smalspoortrein over een gereconstrueerd baantracé door het natuurrijke gebied van de uiterwaarden waar vroeger de klei gewonnen werd. Beleef de techniek uit het midden van de vorige eeuw. In de museumwinkel treft u veel informatie aan en vindt u een grote collectie boeken en DVD’s over zowel de baksteenindustrie als het smalspoor.  Steenbakkerij Randwijk, Renkumse Veerweg 5a, Heteren, gem. Overbetuwe • Postbus 577, 6500 AN Nijmegen • T: 06 54 73 45 56 • E: info@smalspoor.nl • I: www.smalspoor.nl • ANBI

ANBI

GENOEG BELASTING BETAALD? Dan hebben wij een goeie tip voor u!

Tal van organisaties in Nederland profiteren van de zogenaamde ANBI-regeling voor Algemeen Nut Beogende Instellingen. Doet u een donatie aan een begunstigde die op de ANBI-lijst staat, dan is die gift aftrekbaar voor de belasting, mits u met alle giften samen boven een bepaalde drempel uitkomt. Veel HRN-leden voldoen aan de norm die de Belastingdienst voor deze ANBI-lijst hanteert. Ziet u bij een tabel in deze brochure ANBI staan, dan geldt de regeling. Neem wel contact op met het betreffende railmuseum over de juiste tenaamstelling. Bij voorbaat dank! 10


8. Het Spoorwegmuseum SpM

S/D/E

UTRECHT

 volg ’Spoorwegmuseum’ •  •  •  •  Breng een nostalgisch bezoek aan Het Spoorwegmuseum in Utrecht en zet een stap terug in de tijd. De reis begint in het historische Maliebaanstation uit 1874. Prachtige ruimtes met marmeren vloeren en monumentale kroonluchters en zelfs een Koninklijke Wachtkamer! In Het Spoorwegmuseum wordt op een verrassende wijze de historie van het Nederlandse spoor getoond. De hoofdattracties zijn vier ‘Werelden’ waarin treinen de hoofdrol spelen. Iedere ‘Wereld’ heeft zijn eigen thema en belevenis. Een audiotour, een theatervoorstelling of een spannende karretjesattractie: iedere wereld is een aparte ervaring. Tussen de treinen vertellen edutrainers anekdotes over alle prachtige historische locomotieven en rijtuigen die in het museum te zien zijn. Buiten kunnen de kleintjes zich uitleven in de speeltuin of een ritje maken in de Jumbo Express. En voor de liefhebbers van nostalgische treinen: iedere maand maakt de Heimwee Express een ritje dat verder gaat dan het museum.

Maliebaanstation, 3581 XW Utrecht • T: (030) 230 62 06  • E: info@spoorwegmuseum.nl • I: www.spoorwegmuseum.nl • ANBI

Zie www.railmusea.nl voor openingstijden, rijdagen en dienstregelingen 11


9. Museumstoomtram Hoorn - Medemblik SHM

S

HOORN – Wognum – Twisk – Opperdoes – Medemblik

1435 mm • 20 km •  Transferium •  •  •  •  •  Maak de spannendste tijdreis met stoomtram en boot! De locomotief fluit en de stoker gooit kolen op het vuur! Klaar voor vertrek? Een avontuurlijke reis door een andere tijd begint. Luister naar de cadans van de wielen, hoor hoe de stoom sist en voel hoe de tram zich een weg baant door het eeuwenoude Westfriese landschap. Reis mee! Over het platteland tussen de historische Zuiderzeesteden Hoorn en Medemblik rijden de stoomtrams van dorp naar dorp. Tussen Medemblik en Enkhuizen v.v. vaart het museumschip ‘Friesland’ over het IJsselmeer. Maak een dagtocht door deze Historische Driehoek of maak een korte reis met Stoomtram 1926. Ook worden er speciale ritten en evenementen georganiseerd. Tijdens de speurtocht Stoomsafari kunnen jong en oud onderweg alles beleven rond het vervoer per stoomtram. Van Hemelvaartsdag t/m het daaropvolgende weekend wordt het Stoomfestival georganiseerd. De Museumstoomtram Hoorn-Medemblik vertelt over de geschiedenis van de stoomtram in Nederland. Bekend is locomotief Bello, maar er zijn er meer! De ‘vierkante’ tramlocomotief 8 van de Haagsche Tram en locomotief 18 van de Gooische Tram zijn zelfs de enige rijdende exemplaren van dit type ter wereld. De collectie stoomtramlocomotieven, teakhouten rijtuigen en wagens wordt gerestaureerd en rijdend gepresenteerd op de lokaalspoorweg tussen Hoorn en Medemblik uit 1887, die compleet met de oorspronkelijke stations bewaard is gebleven.

Postbus 137, 1620 AC Hoorn  Van Dedemstraat 8, Hoorn • • T: (0229) 21 48 62 • E: info@museumstoomtram.nl • I: www.museumstoomtram.nl • ANBI 12


10. Corus Excursietrein - verzorgd door leden

S

van de vereniging ’Corus Stoom IJmuiden’

1435 mm • 21 km • 11/2 uur •  •  Aan zee bij Velsen/IJmuiden ligt Corus, het enige geïntegreerde staalproducerende bedrijf dat Nederland rijk is. Dit bijzondere bedrijf is normaal niet voor publiek toegankelijk, maar Corus biedt u de unieke mogelijkheid om met een heuse stoomtrein het terrein te bezichtigen. Met deze Corus Excursietrein maakt u een boeiende rondrit over het 800 ha grote bedrijfsterrein. De rit gaat langs het ruwijzerbedrijf, de staalfabriek en de walserijen. Tijdens de rit krijgt u deskundige uitleg over het productieproces en onderweg is er een fotostop. Fabrieksbezoek is echter niet inbegrepen. De Excursietrein vertrekt van het eigen station Velserbosch op het Corusterrein. Om veiligheidsredenen stelt Corus enkele voorwaarden aan uw bezoek. Raadpleeg daarom vóór uw bezoek voor locatie en voorwaarden de website www.csy.nl.  Station Velserbosch-Corusterrein, geografische positie: N52 28.327 E4 37.438, postcode 1951 JZ (vanaf Beverwijk wegwijzers ’Corus’ aanhouden, steeds rechtdoor, voor het gesloten hek linksaf onder het gebouw door, de weg volgen tot het water, rechtsaf, aan het einde de toegang naar het station Velserbosch Depot Excursietrein 2G-07, Postbus 10000, 1970 CA IJmuiden • • T: (0251) 498 384 / 490 352 • E: excursietrein@corusgroup.com

Zie www.railmusea.nl voor openingstijden, rijdagen en dienstregelingen 13


11. NZH Vervoer Museum

E

HAARLEM

1435 mm •  •  •  •  Maak kennis met het historische openbaar vervoer in Noord- en Zuid-Holland, het domein van de fameuze Blauwe Tram van weleer! Bezichtig de historische trams, en neem plaats in de bekende Boedapester uit 1923. Bekijk de uitgebreide collectie foto’s, attributen en vervoerbewijzen uit de geschiedenis van tram en bus. U kunt van nabij zien hoe een tramwagen uit 1904 wordt gerestaureerd, maar er wordt ook gewerkt aan een oude NZH-autobus uit 1962. In de winkel zijn talloze boeken te koop die de geschiedenis van tram en bus vertellen in woord en beeld. Ook DVD’s met filmbeelden van de historische trams zijn verkrijgbaar. In het sfeervolle museum ervaart u hoe gezellig het was om te reizen met de Blauwe Tram van de NZH. Enthousiaste medewerkers zullen uw vragen graag beantwoorden!

Leidsevaart 396, 2014 HM Haarlem  • T: (023) 544 40 32 (za 11.00-16.00) • I: www.nzh-vervoermuseum.nl • open ma+do 09.00-12.00, za 11.00-16.00

TRAMWEG-STICHTING

GTA 307 14

De TS (1965) is een landelijke organisatie ter ondersteuning van het verwerven en restaureren van historisch trammaterieel. In de TS-werkplaatsen in Scheveningen en Rotterdam werken vrijwilligers aan de restauratie van tramrijtuigen,


12. Electrische Museumtramlijn Amsterdam EMA

E

AMSTERDAM Haarlemmermeer – Amstelveen - Bovenkerk

1435 mm • 7 km •  •  •  •  •  Stap in en tram terug in de tijd. Op de voormalige lokaalspoorlijn die Amsterdam in zuidelijke richting verlaat, rijden historische elektrische trams uit diverse steden in binnen- en buitenland. Zo is er niet alleen materieel uit Amsterdam, maar ook uit Den Haag, Rotterdam, Zeist, Groningen, Wenen, Graz en Praag, alles uit de eerste helft van de vorige eeuw. Bij het Haarlemmermeerstation ligt een keerlus en aan het andere eindpunt een keerdriehoek, zodat eenrichtingtrams kunnen worden gebruikt. Het tracé loopt langs het Amsterdamse Bos en diverse Amstelveense heemparken. Langs de lijn bevinden zich verschillende horecagelegenheden. Het originele lokaalspoor werd geopend in 1915. In 1950 reed de laatste personentrein, maar goederenvervoer bleef nog tot 1972 mogelijk. In 1975 begon men als museumtramlijn, eerst over een lengte van iets meer dan een kilometer, en telkens uitbreidend tot de huidige lengte.

Amstelveenseweg 264, 1075 XV Amsterdam  • T: (020) 673 75 38 (zo) • I: www.museumtramlijn.org • ANBI vaak in samenwerking met de plaatselijke vervoerbedrijven. De Museumstoomtram Hoorn-Medemblik en de Stichting RTM Ouddorp zijn beheermaatschappijen met eigen werkplaatsen. Restauraties De afgelopen jaren zijn, mede dankzij bijdragen van de TS, o.a. motorwagen 307 van de Gemeentetram Amsterdam, HTM 2 (Union 72), stoomtramlocomotief HTM 8 Ooievaar en RTMstoomloc 50 in oude luister hersteld. De TS draagt bij 

HTM 2 15


13. Stoomtrein Valkenburgse Meer SVM

S/D

VALKENBURG (ZH)

700 mm • 3,5 km •  •  •  •  •  Langs de oevers van het Valkenburgse Meer, gelegen tussen Wassenaar en Katwijk, loopt het traject van de SVM. Van Hemelvaartsdag t/m eind september kunt u elk weekend meerijden met de stoomtrein. In het bijbehorende Nationaal Smalspoormuseum vindt u een groot aantal stoom- en motorlocomotieven, wagens, lorries en toebehoren. Maquettes, diorama’s, modellen en foto’s geven een overzicht van de vele toepassingen van smalspoor in ons land. Op het terrein van het Nationaal Smalspoormuseum wordt het Buitenmuseum gerealiseerd. Hier maakt u kennis met de toepassingen van smalspoor in de sfeer van vroeger. Bezoek de rijtuigenloods en proef de sfeer in de authentieke stoomlocomotievenloods. Ook bij slecht weer is een bezoek zeer de moeite waard. Parkeren is geen probleem.

Jan Pellenbargweg 1, 2235 SP Valkenburg (ZH) • T: (071) 572 42 75  • E: info@smalspoormuseum.nl • I: www.smalspoormuseum.nl • ANBI

Zie www.railmusea.nl voor openingstijden, rijdagen en dienstregelingen

HTM 8



aan de restauraties vanuit donaties, schenkingen en door de TS verworven projectsubsidies.

Donateurs gevraagd Om de restauraties voort te kunnen zetten vraagt de TS u om donateur te worden. De minimale donatie bedraagt € 18,00 per jaar. 16


14. Tramweg-Stichting (TS) Depot Scheveningen

E

SCHEVENINGEN

1435 mm •  •  Sinds 1982 restaureert de Tramweg-Stichting historisch trammaterieel van de NZH en HTM in Den Haag. Dit materieel is regelmatig op straat te zien, op Vlaggetjesdag en Open Monumentendag, of bij ritten georganiseerd vanuit het Haags Openbaar Vervoer Museum (HOVM). Raadpleeg de website www.tramwegstichting.nl voor alle bijzonderheden. Informatie over het HOVM vindt u in tabel 15. Ook in de voormalige Centrale Werkplaats van de HTM aan de Lijsterbesstraat vinden restauratiewerkzaamheden plaats. Wilt u deze locatie bezoeken (of depot Scheveningen buiten de hieronder genoemde tijden), richt dan uw verzoek aan blauwetram@zonnet.nl, ook als u ritinformatie wenst. Blijf schriftelijk op de hoogte van de ritten via de TS-rittenservice. Stuur een gefrankeerde, aan uzelf geadresseerde envelop (in een andere envelop) aan TS-rittenservice, Roger Vermeulen, Eisensteinstrook 74, 2726 SZ te Zoetermeer.  Voormalige pekelremise HTM/Harstenhoekplein, Scheveningen • T: 06 26 20 09 38 (ma 10.00-16.00, wo 19.00-22.00) • E: blauwetram@zonnet.nl • I: www.tramwegstichting.nl • ANBI

U kunt zich aanmelden bij de secretaris van de Tramweg-Stichting, de heer J. van Leeuwen, Van Zuylenstraat 44, 3454 EV De Meern, telefoon (030) 666 27 52, e-mail vlejan@wxs.nl. Meer informatie over de Tramweg-Stichting vindt u op www.tramwegstichting.nl

RTM 50

17


15. Haags Openbaar Vervoer Museum HOVM

E

DEN HAAG

1435 mm •  •  •  •  •  In het HOVM worden verleden en heden van het openbaar vervoer in Den Haag en randgemeenten getoond. Het gebouw ’REMISE’, een tramremise die dateert uit 1906, herbergt een uitgebreide collectie historische trams en bussen. Het gebouw is een monument van bedrijf en techniek. In de expositie wordt de rol belicht die trams en bussen door de jaren heen in Den Haag hebben gespeeld. De collectie bevat 25 tramrijtuigen uit de gehele 20e eeuw, variërend van de ‘open tram’ uit 1905 die ’s zomers strandgangers naar Scheveningen bracht, tot de naoorlogse PCC-cars die jarenlang het Haagse straatbeeld bepaalden. Het robuuste buitenlijnmaterieel houdt de herinnering aan de interlokale trams naar Delft en Leiden levend. Daarnaast laten werkwagens een ander facet van de Haagse tram zien. Historische trams en bussen voeren u tijdens openingsdagen in stijl door Den Haag en omgeving. Uitgebreide informatie over het museum en het rittenprogramma vindt u op de website.

Ter Borchstraat 7, 2525 XG Den Haag  Parallelweg 224, Den Haag • • open: apr-okt zo 13.00-17.00 • E: info@hovm.nl • I: www.hovm.nl

U hebt iets met rails, maar uw zolder is te klein voor modelspoor?

Word vrijwilliger bij een railmuseum! Bij een railmuseum gaat het niet alleen om sleutelen, smeer en roet. Naast restauratie en onderhoud van locomotieven, rijtuigen en wagons, komt bij een railmuseum veel meer kijken. En ook daar zijn vrijwilligers voor nodig. Zo vraagt het groen bij het station om onderhoud (HEEFT U GROENE VINGERS?), moeten de gebouwen in goede staat worden gehouden (KLUST U GRAAG?) en moeten er kaartjes worden verkocht 18


16. Stoom Stichting Nederland SSN

S

ROTTERDAM

1435 mm •  •  •  •  • 

Foto: Sebastian Bollman

De SSN is de trotse bezitter van zeven stoomlocomotieven, drie diesellocomotieven, acht rijtuigen en een Mitropa-restauratierijtuig. Deze collectie bevindt zich in het Museumstoomdepot, een in oude stijl opgetrokken locomotievenloods met bijbehorend emplacement en draaischijf. De loods fungeert ook als onderhoudswerkplaats voor de SSN-collectie en is voor bezoekers toegankelijk. Zij kunnen zo van dichtbij getuige zijn van de werkzaamheden, die noodzakelijk zijn om een collectie historisch spoorwegmaterieel op de rails te houden. De SSN rijdt door stoomlocomotieven getrokken treinen voor gezelschappen over het landelijke spoorwegnet. Een aantal malen per jaar worden er ook eenof meerdaagse ritten georganiseerd voor donateurs en belangstellenden. De meerdaagse ritten voeren veelal naar het buitenland. Eenmaal in het seizoen worden Open Dagen gehouden. Aankondigingen vinden plaats via gerichte mailings, de SSN-website en de (hobby)pers.  Bosdreef 75, 3062 CA Rotterdam-Crooswijk, inrit industrieterrein Postbus 2968, 3000 CZ Rotterdam • T: (010) 282 92 82 Boezembocht • • I: www.stoomstichting.nl • open wo 10.00-15.00, za 10.00-17.00

(GAAT U GRAAG MET PUBLIEK OM?). De administratie moet pico bello zijn (UW EIGEN ZAKEN OOK GRAAG OP ORDE?) en de reizigers willen graag wat eten en drinken (ALTIJD AL WILLEN OBEREN?), noem maar op. Waarom zou u niet meedoen? Er zijn zoveel verschillende, ook niettechnische werkzaamheden – dat moet lukken! Wordt u medewerker dan kan dat op tijden die u het beste uitkomen. Anderzijds moet uw team wel kunnen plannen. Als u heeft gezegd dat u komt, dan rekenen ze op u. Net zoals u op uw collega’s kunt rekenen. De ARBO-regels gelden en u bent verzekerd tegen de gevolgen van ongevallen. Zin om mee te doen? Bel op en kom eens langs om kennis te maken! Er is altijd wel een railmuseum bij u in de buurt. 19


17. Rotterdamsch Trammuseum

E

ROTTERDAM

1435 mm •  •  •  In het Rotterdamsch Trammuseum zijn enkele historische Rotterdamse tramrijtuigen te bezichtigen, alsmede een collectie kaartjes, foto’s, petten, oude prenten en vele andere voorwerpen uit de geschiedenis van het openbaar vervoer van Rotterdam. Er is een klein winkeltje waar souvenirs te verkrijgen zijn. Het museum is helaas minder toegankelijk voor rolstoelen. Tramritten met historische trams zijn in bepaalde gevallen mogelijk. Voor inlichtingen kunt u contact opnemen met a.kok47@chello.nl of T: 06 40 10 62 97 of T: (010) 511 83 57 (na 20.00). Bezoek van groepen buiten de reguliere openingstijden is mogelijk, op afspraak en tegen een geringe vergoeding.  Nieuwe Binnenweg 362, 3023 ET Rotterdam • T: (010) 476 51 49 • ANBI • I: www.tramwegstichting.nl • open apr-sep: za 11.00-16.00.

20


18. Stichting RTM Ouddorp

S/D

DE PUNT REMISE – Port Zélande – Middelplaat

1067 mm • 8,5 km  •  •  •  •  •  De RTM zal blijven voortleven als Het Trammetje van de Rosestraat. De Rotterdamsche Tramweg Maatschappij verzorgde tussen 1898 en 1966 met haar trams, bussen en veren het personen- en goederenvervoer tussen Rotterdam (tramstation Rosestraat) en de Zeeuwse en Zuid-Hollandse eilanden. Het museum beheert en restaureert het geredde materieel van deze beroemde tram. Maak eens een tochtje met zo’n gerestaureerde RTM-tram uit vroeger jaren door de duinen van ‘De Punt’ van Goeree en over de Brouwersdam. Tijdens de rit die ongeveer een uur duurt, hebt u een prachtig uitzicht over het Grevelingenmeer. Ook krijgt u een indruk hoe vroeger het railvervoer vanuit Rotterdam naar en van de eilanden geregeld was. De RTM rijdt met zowel stoom- als dieseltrams en organiseert diverse speciale dagen, o.a. voor kinderen. Er is verder een expositie van oude foto’s en voorwerpen in het museum. In de tramremise kunt u het gerestaureerde trammaterieel bezichtigen en in Middelplaat Haven sluit de tram aan op een rondvaartboot, voor een tocht over de Grevelingen.

Postbus 25,  De Punt West, G.C. Schellingerweg 2, Ouddorp (ZH) • 3253 ZG Ouddorp • T: 06 13 47 31 83 (09.00-18.00), op rijdagen (0187) 68 99 11 • E: info@rtm-ouddorp.nl • I: www.rtm-ouddorp.nl • ANBI

GEREGISTREERDE MUSEA De Nederlandse Museumvereniging streeft ernaar dat de bij hen aangesloten musea een zeker kwaliteitsniveau bieden. Het doel van de NMV-registratie wordt omschreven als het zichtbaar maken, bewaken en verbeteren van de kwaliteit van de Nederlandse musea en daarmee het verantwoord beheer van het culturele erfgoed. Een vijftal railmusea heeft inmiddels deze registratie verkregen. Het is mogelijk dat een railmuseum zich niet voor registratie aanmeldt omdat – bijvoorbeeld – het accent van de activiteiten meer gericht is op toeristische exploitatie. Voor wat de kwaliteit van de restauratiewerkzaamheden betreft, moeten alle HRN-leden voldoen aan het Charter van Riga, zie www.railmusea.nl/charterriga.htm. 21


19. Stoomtrein Goes - Borsele SGB

S/D

GOES – Kwadendamme – Hoedekenskerke – Baarland

1435 mm • 13 km •  •  •  •  •  De Stoomtrein Goes-Borsele vervoert u met uniek historisch spoorwegmaterieel door het prachtige cultuurlandschap van Zuid-Beveland. Vanaf de klassieke houten bankjes in de 3e klasse of vanaf het pluche in de 1e en 2e klasse ziet u de bloemdijken, hollebolle weilandjes en boomgaarden aan u voorbij glijden. Maar de SGB biedt u meer dan alleen een treinrit! De stoomtrein brengt u naar pittoreske stationnetjes, waar u allerlei leuke attracties kunt bezoeken. Van minitrein tot antiek snoepwinkeltje en van klompenmaker tot Tropical Zoo. De inwendige mens komt ook niets tekort, want langs de lijn bevinden zich enkele prima horecavoorzieningen. Sinds 2010 is het programma uitgebreid met een ouderwetse diesel-motorwagen die een aantal nieuwe stationnetjes met elkaar verbindt. Bij de stations vindt u aansluiting op de regionale wandel- en fietsnetwerken. Combineer treinreizen, attracties en wandelen op uw eigen manier, en maak er een compleet dagje uit van! Van Hemelvaartsdag tot en met het daaropvolgend weekend heeft het evenement ’Sporen naar het verleden’ plaats. Dit moet u zien!

Postbus 250, 4460 AR Goes • ANBI  Albert Plesmanweg, Goes • • T: (0113) 27 07 05 • E: info@destoomtrein.nl • I: www.destoomtrein.nl

Colofon • Uitgave: Historisch Railvervoer Nederland HRN • Samenstelling: Kees Wielemaker • Vormgeving: Arjan Ligtenbarg • Eindredactie: Gé Willemse/Marjan Buitenweg • Productie en verspreiding mede mogelijk gemaakt door de Nederlandse Vereniging van Belangstellenden in het Spoor- en Tramwegwezen (NVBS), Holland Brochure Services (HBS) en Nijgh Periodieken BV. • Druk: Offset Vandevelde BV, Kruishoutem (B) Wijzigingen voorbehouden. De uitgever is niet aansprakelijk voor de gevolgen van eventuele zet- en drukfouten. © 2010 Raadpleeg altijd de website van HRN: www.railmusea.nl. 22


20. Zuid-Limburgse Stoomtrein Mij. ZLSM

S/D

Valkenburg – Schin op Geul – SIMPELVELD – Kerkrade Centrum (Miljoenenlijn) & SIMPELVELD – Bocholtz – Vetschau (D)

1435 mm • 23 & 6 km •  •  •  •  •  •  1988: Lang leve de Miljoenenlijn! In dat jaar vond een aantal mensen elkaar, gedreven door één allesbeheersende overtuiging: Zuid-Limburg moest en zou zijn museumlijn krijgen. De NS-spoorlijn van Valkenburg via Simpelveld naar Kerkrade stond op de nominatie om, wat het laatste deel betreft – na meer dan een eeuw – te worden opgedoekt. Dat bood ongekende mogelijkheden om de idealen te realiseren. Het zou nog zeven jaar duren voordat de concessie werd verleend die het de ZLSM mogelijk maakte om historisch materieel te laten rijden op het enige écht heuvelachtige baanvak in Nederland. Een baanvak dat vanwege de hoge aanlegkosten de geschiedenis is ingegaan als Miljoenenlijn. Vanaf 1995 verzorgt de ZLSM een vaste dienstregeling met stoom- en dieseltreinen over de Miljoenenlijn (Valkenburg-Simpelveld-Kerkrade). Sinds 2000 is ook de lijn tussen Simpelveld en Vetschau (D) in de dienstregeling opgenomen, waarmee de ZLSM de oudste internationale spoorverbinding van ons land weer in ere heeft hersteld. Inmiddels is de ZLSM uitgegroeid tot een vrijwilligersorganisatie met ruim zestien kilometer spoorbaan in eigen beheer, een gecertificeerde werkplaats, een uitgebreid treinenpark met historische stoomlocomotieven en dieseltreinen, een reeks exclusieve wagons en een schitterend gerestaureerd stationsgebouw in Simpelveld, om het in originele staat teruggebrachte sein- en wisselstelsel niet te vergeten. In de herfstvakantie organiseert de ZLSM een weekend met als thema: Een dagje uit met Thomas. Drie dagen vol familieplezier met een levensechte ‘Thomas de stoomtrein’ in de hoofdrol.

Postbus 21071, 6369 ZH Simpelveld  Stationstraat 20, Simpelveld • • T: (045) 544 00 18 • E: info@miljoenenlijn.nl • I: www.miljoenenlijn.nl 23


HRN-leden zonder bezoeklocatie Zes HRN-leden doen onopvallend hun werk. Hun werkplaatsen zijn in principe niet voor bezoek toegankelijk. Ze houden zich bezig met de restauratie van materieel dat bij een van de andere HRN-leden op de baan of op de hoofdbaan van NS kan verschijnen. Medewerkers en donateurs van harte welkom!

Werkgroep Loc 1501

E

In 1968 kocht NS in Engeland zeven tweedehands elektrische locomotieven. Hiervan werden zes exemplaren 16 jaar lang als serie 1500 hoofdzakelijk ingezet in de reizigersdienst Den Haag Centraal - Venlo. In 1986 richtten machinisten uit Rotterdam de Werkgroep Loc 1501 op, teneinde deze machine in oorspronkelijke staat terug te brengen en rijvaardig te houden. De activiteiten van de werkgroep omvatten inmiddels ook door NS afgevoerde elektrische locomotieven van de series 1100, 1200 (zie foto) en 1300. Vrijwel ieder jaar organiseert de werkgroep een excursie; info via website of secretariaat.

Caan van Necklaan 246, 2281 BS Rijswijk • I: www.werkgroep1501.nl • Donaties welkom op bankrekening 28.88.839 t.n.v. Personeelsvereniging NS-Rotterdam Werkgroep 1501 te Rotterdam.

Stichting De Locomotor SDL

D

De SDL is opgericht in 2002 met als doel het rijvaardig houden en laten zien van enkele NS-locomotoren. Vanwege het mekkerende geluid van hun luchtfluit werden de locomotoren ook wel ’sik’ genoemd. Als eerste machine werd in 2000 de zogenaamde oersik ex-NS122 aangekocht. Deze werd in bruikleen gegeven aan de Stoomtrein Goes-Borsele en wordt daar geheel gerestaureerd en teruggebracht in een zo origineel mogelijke staat. De andere sikken van de SDL zijn in bruikleen ondergebracht bij onder andere het Nederlands Openluchtmuseum te Arnhem en bij Het Havenmuseum te Rotterdam. In 2006 werd sik 210 in restauratie genomen.

Proosdij 18, 9936 EW Farmsum • E: info@locomotor.nl • I: www.locomotor.nl • Minimum-donatie € 20,00 welkom op bankrekening 49.71.632 t.n.v. SDL te Rotterdam • ANBI

Stichting Historisch Streekvervoer Achterhoek HSA

D

Jarenlang bepaalden de ‘Blauwe Engelen’ het beeld op de minder drukke en niet-geëlektrificeerde spoorlijnen in Nederland, waaronder die in de Achterhoek. Stichting HSA bezit een gemoderniseerde ‘Blauwe Engel’ (treinstel 186). Het treinstel rijdt op gezette tijden voor donateurs, maar is ook te huur. Tevens bezit de stichting het bedrijfsarchief van de vroegere Geldersche Tramwegen (GTW) en de Gelderse Streekvervoer Maatschappij (GSM), dat in het naburige GOLS-station is ondergebracht. Dit herbergt een zeer natuurgetrouwe modelbaan in schaal H0 van het spoorwegknooppunt Winterswijk anno 1928. 24


Stichting Historisch Dieselmaterieel SHD

D

De Stichting Historisch Dieselmaterieel is een kleine groep vrijwilligers die twee diesellocomotieven van de NS-serie 2200 en enkele rijtuigen type ‘Plan E’ onderhoudt. Tijdens Open Monumentendag en andere evenementen is deze collectie te bezichtigen: zie de website voor de laatste informatie. Op de website vindt u ook een fotoverslag van de werkzaamheden.

Burg. Jansenlaan 77, 3331 HE Zwijndrecht • E: info@dieseltreinen.nl • I: www.dieseltreinen.nl • Donaties welkom op girorekening 10.89.186 t.n.v. SHD te Zwijndrecht.

Stichting Mat ’54 Hondekop-vier

E

De treinstellen van het type Materieel ’54 - beter bekend als Hondekoppen - waren tot 1996 een vertrouwde verschijning bij NS. Treinstel 766 werd door NS Reizigers geschonken aan de Stichting Mat’54 Hondekop-vier. Het is daarmee het enige bewaard gebleven vierdelige treinstel uit deze serie. In afwachting van een noodzakelijke revisie, is de 766 per 1 januari 2009 buiten dienst gegaan. Pas nadat het stel is gereviseerd, kan weer sprake zijn van excursies e.d.

Keenwerf 21, 2804 MR Gouda • T: (0182) 53 76 05 • I: www.mat54.nl • Minimum-donatie € 27,00 welkom op girorekening 18.77.11 t.n.v. Stichting Mat54 Hondekop-vier te Dordrecht • ANBI

Spoorweg-Maatschappij ’Zuid Beveland’ SZB

D

De SZB werkt aan de restauratie van de uit 1910 daterende stoomlocomotief 1B van de Jülicher Kreisbahn (D), een van de laatste normaalsporige tweeassige personentreinlocs gebouwd voor de lokaalspoorwegdienst in West-Europa. In Nederland deden soortgelijke locs vanaf 1884 tot de jaren ’30 dienst bij de Staatsspoorwegen. Hoewel de locomotief compleet is, zal het herstel veel tijd en behoorlijk wat geld gaan kosten.

Merellaan 11, 4461 RH Goes • I: www.szb-stoom.nl • Donaties welkom op bankrekening 80.06.37.631 t.n.v. SZB te Goes • ANBI

Kloetenseweg 5, 7101 TV Winterswijk • T: (0543) 52 30 02 • mobiel T: 06 12 53 31 94 • E: hwsiebelink@hotmail.com • I: www.stichting-hsa.nl & www.gols-station.nl • Minimum-donatie € 15,00, welkom op bankrekening 92.82.37.591 t.n.v. HSA te Winterswijk. 25


Overige organisaties • SMS, Steunfonds Museum Spoorwegbedrijven, Postbus 60, 9695 ZH Bellingwolde • Stichting Mobiele Collectie Nederland (MCN), Pelikaanweg 50, 8218 PG Lelystad, T: (075) 640 50 20, E: info@mobiel-erfgoed.nl, I: www.mobiel-erfgoed.nl • De Nederlandse Museummaterieel Database (NMMD) bevat informatie over al het spoor- en tramweg-museummaterieel dat bij de Nederlandse railmusea aanwezig is: www.nmld.nl.

HEMELVAARTSDAG - Elk jaar Nationale Stoomtreindag! Al meer dan 25 jaar neemt een groot aantal railmusea deel aan de Nationale Stoomtreindag. Van meet af aan gebeurt dat op Hemelvaartsdag. Er wordt niets centraal georganiseerd en de railmusea zorgen zelf voor de invulling. Die kan dus van plaats tot plaats verschillen. Alle informatie kunt u vinden op de eigen websites van de musea, die u rechtstreeks, maar ook via onze portal www.railmusea.nl kunt bereiken. U kunt van alles verwachten want sommige HRN-leden maken er een heel feest van door combinatie met andere, vaak historische zaken. Zo is het best mogelijk dat u ergens tegen een rally van klassieke auto’s en motoren aanloopt. Vaak worden in verband met dauwtrappen extra goederenwagens voor (gratis) fietsenvervoer aangekoppeld, want als we onze reizigers een plezier kunnen doen, zullen we het niet laten!

Kortom: Hemelvaartsdag voor een leuk dagje sporen! IV


Railmusea in Nederland 2010-2011