Page 1


366 dagen digiminderen Vind de balans tussen je offline en online leven Copyright Š 2018 Johan Christiaan van Houten Auteur: Johan Christiaan van Houten Tekstbewerking: Ronneke van der Genugten Correctie: Rien Wisse, Het Boekenschap Boekproductie en druk: Het Boekenschap Omslagontwerp en vormgeving binnenwerk: Daisy van der Genugten

NUR 400 NUR 801 ISBN

Non-fictie Vrije tijd/algemeen Management algemeen 978-94-92723-116

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieĂŤn, opnamen, of enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de auteur en uitgever. Ondanks alle aan de samenstelling van dit boek bestede zorg kan noch de uitgever, noch de auteur aansprakelijk worden gesteld voor eventuele schade die het gevolg is van enige fout in deze uitgave.


VOORWOORD We worden enorm geleefd door onze telefoon en onze agenda. Ik baal daar op een gegeven moment zo van dat ik besluit om een jaar lang offline te gaan. Vrienden en kennissen verklaren me voor gek. Ik zet door en beleef een bijzonder jaar dat vooral verrassende inzichten geeft. Het jaar kende een extra dag, vanwege het schrikkeljaar. Een domper? Nou nee. Het had van mij nog wel 100 dagen langer mogen duren. In ‘366 dagen offline’ neem ik je mee in het avontuur. Want dat was het. Dingen die zo vanzelfsprekend zijn omdat we online alles onder handbereik hebben, worden opeens een uitdaging. Ik ben er geen enkele uit de weg gegaan. Ik hoop met dit boek bewustzijn te creëren: er is leven mogelijk zonder internet. Of met een beetje minder. Dat mag natuurlijk ook.


INHOUDSOPGAVE Ik ben er klaar mee 13 Afspraken die ik maak 19 Er zijn drie doelen die ik wil nastreven 20 Offline gaan 27 Voorbereiding 27 Duidelijke afspraken en regels 28 Enkele uitzinderingen 29 Offline gaan: D-day 30 Vakantiegevoel 37 De eerste twee weken 37 Heb ik meer tijd? 38 Zomer 39 Vakantie 41 Afkicken 47 Relaxed schrijven 47 Spooktelefoon 47 De heilige drie 49 Mijn navigatiesysteem weet de weg 52 Waar is iedereen? 54 Heb ik controle? 55 Ongevraagd op bezoek 56 Harde waarheid 61 Ik ben gewoon eenzaam 61 Ik verveel me 63 Alleen zijn voor dummy’s 64 Was ik echt verslaafd? 69 Ik wil alles opzoeken … 71 Up en downs 77 Het gaat weer even goed 77 Drie downs 79 1. Dubbele afspraak 79 2. Handig een auto 81 3. Boeken zoeken 83


Ergeren begint bij jezelf 84 Hoe vaak heb je contact nodig? 85 Het kan dus wel . . . 86 Dateverhaal 87 Gewenning 99 Wow, het voelt stiekem wel goed 99 Op de bank liggen mijmeren 99 Rust in mijn hoofd 100 Ik melk mijn koeien en raap de eieren 100 Beter focussen op mijn werk 102 Nieuwe levensstijl 107 Afspreken met anderen, zonder tussentijds contact 107 Briefjes schrijven met mijn buurvrouw 107 De weg vinden 109 Informatie verzamelen 109 Me niet meer druk maken over kleine dingen 110 Einde in zicht 115 Angst om weer online te moeten 115 De week zonder 117 Terug naar het normale leven 119 Het online moment 119 Regen en eenzaamheid 120 Onzingesprekken 121 Nieuwe levensstijl 123 Online, maar dan anders 123 Niet weer, hè! 123 Het wordt er niet echt makkelijker op‌ 124 Wonderlijk inzicht 124 Is het gelukt? 126 Kun je 100% zonder internet en je mobiel? 126 Rust en focus 126 Anderen bewust maken 127


Tips en trucs 131 Probeer eens een dagje offline 131 Koop een wekker 131 Offline plekken 131 Vragen staat vrij 132 Een voorbeeld uit de praktijk 132 Vraag en antwoord 133 Is e-mail ook internet? 133 Wat was het moeilijkste aan je project? 134 Wat was het leukst aan je project? 134 Bloemenproject 135 Wat is het belangrijkste dat je geleerd hebt? 138 Zou je het nog een keer doen? 138 Wat kost het offline leven je? 139 Dit is de ik-ga-even-offline-checklist 140 Notities 141 Nawoord 143

VAN 100 NAAR 10 Pieter (100 jaar) 25 Froukje (94 jaar) 35 Lammert (84 jaar) 45 Charles (67 jaar) 59 Ben (62 jaar) 67 Joost (54 jaar) 75 Henk (39 jaar) 97 Veerle (30 jaar) 105 Evelien (21 jaar) 113 Nienke (15 jaar) & Marten (11 jaar) 129


IK BEN ER KLAAR MEE Eind maart 2015 neem ik het besluit: ik ga het gewoon doen. IK GA EEN JAAR OFFLINE. 365 dagen geen internet en geen mobiel. Niet die sociale druk die altijd op mijn schouders drukt. Niet het gevoel dat ik word geleefd. Het is tijd voor rust. Tijd voor mezelf. Offline gaan, waarom zou je dat in godsnaam willen? Brengt internet ons niet juist die verbinding die we altijd al zoeken? En geluk? Door de eeuwen heen is de mensheid bezig om meer contact met elkaar te zoeken. Onze vroegste voorouders leerden al om mondeling te communiceren. Niet snel daarna gebruikten indianen rooksignalen en ontdekte men in Afrika de tamtam. In 1876 vond Alexander Bell de telefoon uit, een manier om op afstand met elkaar te spreken. Rond 1946 werd de mobiele telefoon uitgevonden en eind jaren negentig werd die vormgegeven zoals we die nu kennen. De techniek ontwikkelt zich snel. Laat dat nou precies de reden zijn waarom ik offline wil. Die snelheid, ik kan er niet meer tegen. Ik neem jullie mee naar een dag uit mijn online leven. Dan begrijp je misschien wat ik bedoel. Mijn mobiel ligt op mijn kussen wanneer ik wakker schrik. Het irritante deuntje dat ik een paar weken geleden als wekker instelde, tettert in mijn oren. En dan te bedenken dat dit geluid mij toen de beste keuze leek. Na drie keer geĂŻrriteerd de snoozeknop te hebben ingedrukt, pak ik mijn telefoon toch op. Half wakker kijk ik op het scherm. Lekker wakker worden met vijftien gemiste berichten. Ik open de eerste en de wereld van grapjes en onzin vult mijn kamer. Ik zie een foto van het uitzicht van Henk op vakantie.

DIGIMINDEREN | 13


Ik scrol verder en zie dat mijn vrienden wakker zijn; ze hebben allemaal al gereageerd op de foto. Om niet achter te blijven, reageer ik dat ik zijn foto tof vind; ik voeg er een smiley bij. Ik zucht zachtjes, ik lig hier in mijn eigen bed en ben jaloers. Ik moet straks gewoon naar mijn werk. Waarom zit ik eigenlijk nu niet in Sri Lanka? Wat gaat er mis in mijn leven? Ik open mijn mail om te kijken hoe druk ik het deze dag krijg. Ik zie een bericht van een klant voorbijkomen. Shit, daar had ik allang op moeten reageren. Ik voel de frustratie alweer opkomen. Snel druk ik de mail weg. Hier kijk ik later wel naar. Het liefst blijf ik gewoon in bed. In de hoop dat ik wat meer plezier krijg, open ik Facebook. Ik surf wat rond en zie de mooiste filmpjes en foto’s voorbijkomen. Van kleine baby’s, dansende beren en de feestjes van het weekeinde. Dat is waar ook: ik moet nog beslissen of ik zaterdag naar dat feest ga. Meteen weer stress. Ik erger me aan de keuzes die ik al voor mijn kiezen krijg terwijl ik nog niet eens honderd procent wakker ben. Hoe laat is het eigenlijk? Ik werp een blik op de klok. Shit, het is al vijf voor acht. Ik spring uit bed en stoot mijn teen. Kut, dit is een lekker begin van de dag. Al mopperend en vloekend ren ik naar de badkamer en spring ik snel onder de douche. Ik pak de zeep en was mijn haren. Opeens vraag ik me af of ik nou wel of niet mijn haar heb gewassen. Ben ik gek aan het worden? Voor de zekerheid doe ik het nog maar een keer. Na het afdrogen en aankleden ren ik naar de keuken. Ik pak mijn broodjes en een pak beleg en gooi ze in mijn tas. Dit maak ik straks wel in de trein klaar. Aangekomen bij mijn opdrachtgever is er meteen een overleg. Het blijkt een saaie bespreking en halverwege dwaal ik af. Ik pak stiekem mijn telefoon erbij, maar kennelijk niet

14 | IK BEN ER KLAAR MEE


heimelijk genoeg. Geraakt door een boze blik van een collega leg ik de telefoon in mijn schoot. Toch kan ik het niet laten om even later nog snel een paar berichtjes te typen. Op WhatsApp is er een discussie gaande over het avondeten. Veel belangrijker dan die bespreking; ik moet me erin mengen. Anders krijg ik straks weer iets te eten waar ik geen trek in heb. In de groep van het voetbalteam zie ik meerdere berichtjes. Ik lees dat we vanavond een training hebben. Ik gaap. Hebben we niet elke week gewoon training op donderdag? Dit keer wordt erop gehamerd dat we er echt allemaal moeten zijn. De eerste vijf afmeldingen rollen al over mijn scherm. Weer discussie. Zijn de redenen van afwezigheid wel terecht? Ik meng me in het gesprek en geef aan dat ik het jammer vind dat mensen op het laatste moment afzeggen. Zo. Ik heb mijn zegje gedaan. Ondertussen is de vergadering ook afgelopen. Ik stop mijn telefoon weg en zeg nog eens gedag. Na het werk ga ik eten bij vrienden; ik heb afgesproken er om zes uur te zijn. Helaas heeft de trein weer eens vertraging. Ik app dat ik later kom. Als ik een kwartier later op de fiets zit, pak ik opnieuw mijn telefoon. Ik laat toch nog even weten dat ik onderweg ben. Nu snel doorfietsen. Nog geen drie minuten later voel ik mijn telefoon alweer trillen. Zonder te stoppen, kijk ik op het scherm.

DIGIMINDEREN | 15


Vijf nieuwe berichten; mijn vrienden reageren allemaal apart van elkaar. ‘Niet erg, tot zo.’ Met een hand aan het stuur typ ik met mijn andere hand ‘Top’. Ik schrik als er opeens uit het niets iemand roept: “Hé, lul, kijk uit.” Ik mompel dat hij toch zelf ook wel ziet dat ik met mijn telefoon bezig ben, steek mijn middelvinger op en fiets door, alsof er niets aan de hand is. Klaas staat al te koken als ik aankom. Een mooi moment om tijd aan mijn liefdesleven te besteden. In de hoop op een date start ik Tinder en Happn op. Minder leuke dames swipe ik naar links, de leukste naar rechts. Helaas, geen matches vandaag. De opties die ik nog heb openstaan, zijn eigenlijk niet zo interessant. Wat zou Klaas ervan vinden? In de keuken staat hij ook op zijn mobiel te kijken. “Even kijken hoe het ook alweer zat”, grijnst hij terwijl hij online het recept opzoekt. Mijn vriend bekijkt de foto’s en geeft aan dat hij een andere smaak heeft. “Je moet meer vrouwen liken. Gewoon voor een kop koffie; je weet nooit hoe het loopt.” Ik besluit zijn advies op te volgen. Al swipend vliegen de twintig minuten die Klaas nog nodig heeft in de keuken voorbij. Tijdens het eten krijgen we een discussie over een feestje dat dit weekeinde gehouden wordt. Welke dj is er eigenlijk? Ik zoek het snel op in mijn telefoon. O, alleen maar een paar onbekenden, die ook niet echt mijn muziek draaien. Ik besluit niet te gaan. Na het eten ga ik snel naar de voetbaltraining. Onderweg zie ik op WhatsApp dat er maar acht mensen komen. Mijn zin om te trainen zakt meteen weg. Ik twijfel zelfs of ik nog wel zal gaan. Een avondje op de bank voor tv lonkt verleidelijk. Had ik daar maar voor gekozen. Tijdens de training

16 | IK BEN ER KLAAR MEE


ben ik er niet echt bij; ik zit met mijn hoofd nog steeds bij de Tindermatches. Na de training besluit ik om niet te blijven hangen. Even geen zin in sociaal gedoe. Lekker naar huis. Onderweg kan ik het niet laten, en kijk ik toch weer op mijn scherm. Ha, ik heb een match, en zelfs al een reactie. Thuis neem ik nauwelijks de tijd om mijn spullen op te ruimen. Ik plof ze in de gang en kruip op de bank. Een uur lang chat ik met een van mijn matches. Dan geeft ze aan dat ze echt naar bed moet. Zou voor mij ook wel verstandig zijn. Maar dan komt er een andere match online. Er is een echte klik, voordat ik het weet is het twaalf uur geweest. Terwijl we verder praten, verplaats ik van bank naar bed en leg ik mijn telefoon aan de oplader. Misschien is het de vermoeidheid, opeens lijkt het gesprek minder interessant. ‘Hé, ik ben best moe en morgen moet ik weer werken.’ Met die woorden neem ik afscheid en sluit ik de app. Een wijs mens zou zich nu omdraaien, maar ik kan het niet laten en open nog even mijn mail. Shit, weer een flink aantal ongelezen berichten. Ik leg de telefoon snel weg. Onrustig val ik in slaap. En zo gaat het dus dag in dag uit. Snap je dat dit mijn strot uitkomt? Ik baal ervan dat ik niet de discipline heb om die telefoon op z’n tijd te negeren. Ik ben een coach, iemand die graag met mensen werkt en dus niet steeds op z’n scherm wil turen. Facebook leidt af en neemt krankzinnig veel tijd in beslag. Toch kan ik het maar niet opzijzetten. Ik zie veel mensen om me heen met hetzelfde probleem worstelen. Is het een generatiedingetje? Hebben de dertigers van nu nooit geleerd om goed om te gaan met internet en hun mobiel? Ik ben opgegroeid zonder deze digitale middelen. Als ik met onze vaste telefoon mijn vriend Gerard belde, kreeg ik

DIGIMINDEREN | 17


eerst zijn moeder aan de lijn. Zij riep steevast naar boven: “Gerard, telefooooon!” Heerlijk. Wil ik die tijd echt terug of is het puur een nostalgische hunkering? Een paar weken later. Ik zit alleen thuis en kijk naar een documentaire. De hoofdpersoon vraagt zich af of we nog wel zonder mobiel en internet kunnen. Hij gaat een week offline. Al na een halve dag wordt ie gek. Hij verdwaalt binnen enkele minuten omdat hij geen idee heeft hoe je een fysieke landkaart moet lezen. Hij vertelt dat hij zich naakt voelt zonder mobiele telefoon en laptop. Ik lig dubbel van het lachen. Zijn problemen lijken overdreven. Ik kijk zelfs in de televisiegids naar de omschrijving. Er staat toch serieus ‘documentaire’ en niet zoals ik verwacht ‘komedie’. ‘De presentator lijkt ineens de wereld niet meer te snappen, hij heeft veel moeite met zijn leven.’ Online loslaten en leven met wat zich in het hier-en-nu aandient. Dat kan toch niet zo moeilijk zijn? Langzaam borrelt de gedachte op om zelf offline te gaan. Kijken of ik het net zo zwaar krijg als de hoofdpersoon uit die documentaire. Dan wil ik wel een grotere uitdaging. Een week is tenslotte zo voorbij. Het gevoel wordt sterker, het plan krijgt steeds meer vorm. Zou ik het kunnen, en wil ik het ook echt? Een vriend probeert het uit mijn hoofd te praten. “Dat is helemaal niet handig. Hoe moet het dan met je bedrijf en je klanten? Het gaat fout als je niet elk moment van de dag telefonisch bereikbaar bent of een e-mail kunt sturen.” Een andere vriend vindt het een echte ‘Johan-actie’: iets doen wat niemand anders doet. Wel vraagt hij zich bezorgd af hoe mijn leven eruit zal zien. Familie, vrienden; bijna niemand vindt het een goed plan. Offline gaan kan niet in deze

18 | IK BEN ER KLAAR MEE


maatschappij. “Leg je erbij neer Johan, een online leven is de toekomst.” Maar dat is nu precies waar ik zoveel moeite mee heb. Internet, social media en mijn mobiel roepen altijd. Dag en nacht. Afspraken die ik maak Elke keer als ik hoor dat het moeilijk of niet haalbaar is om offline te leven, denk ik juist: ik wil dit gewoon dóén. Hoe meer mensen roepen dat het niet kan, hoe harder ik de neiging krijg om te bewijzen dat het wél haalbaar is. Leeft er niet een oudere generatie onder ons zonder deze online wereld? We schrijven eind maart 2015. Mijn besluit staat vast: ik ga het gewoon doen. Ik ga een jaar lang offline, 365 dagen geen internet en mobiel. Op Google zie ik dat ik de derde persoon ben die dit openbaar gaat doen. Dat is een inspirerend idee. Ik vind het ook wel spannend dat ik de derde ben. Een van mijn voorgangers heeft er een boek over geschreven, dat ik voor alle zekerheid in huis haal. Misschien staan er nog handige tips in, over hoe ik dit het beste kan aanpakken. De eerste tip die ik lees is: niet doen! Een jaar is best lang. Ik ben vastberaden en laat mij hier niet door tegenhouden. Wel besef ik dat het door de snelheid waarmee de technologie zich ontwikkelt steeds lastiger zal zijn om offline te zijn. Ik wil zelf ervaren hoe dat is, en zet door. Mijn jaar krijgt een naam: Digiminderen. Wat ik in dit jaar beleef, ga ik met de wereld delen. Ik ben ervan overtuigd dat het echt een offline jaar gaat worden. De wereld mag zien hoe ik de balans probeer te vinden tussen online en offline leven.

DIGIMINDEREN | 19


Er zijn drie doelen die ik wil nastreven Onderzoeken of je in het digitale tijdperk nog kunt leven zonder internet en mobiel. Kunnen bedrijven zonder internet en wat gebeurt er met je als je offline gaat? Val je meteen dood neer? Val je buiten de boot of kun je toch nog gewoon meedoen in de maatschappij? Een hutje op de hei kunnen we allemaal boeken, maar hoe sta je dan nog in contact met de buitenwereld? Dat contact wil ik behouden, alleen wel offline. Onderzoeken of ik meer rust en focus ervaar als ik offline leef. Doordat ik de laatste jaren steeds meer online bezig ben, zijn mijn rust en focus steeds meer naar de achtergrond verdrongen. Spelen internet, de mobiele telefoon en de bijkomende bereikbaarheid hier een grote rol in? Dat zal ik moeten onderzoeken. Zo veel mogelijk mensen bewust maken van hun eigen internet- en mobiel gedrag. Hoe gaan anderen om met internet, het gebruik van de mobiele telefoon en social media? Ervaren ze hier ook last van of kunnen ze zich nog steeds focussen en rust vinden? Door meerdere acties uit te voeren in Digiminderen, wil ik anderen laten nadenken over hun eigen online leven, zodat ze een bewuste keuze kunnen maken in het gebruik van internet, mobieltje en social media.

20 | IK BEN ER KLAAR MEE


DIGIMINDEREN | 21


DIGIMINDEREN | 23


24 | VAN 100 NAAR 10 - INTERVIEW MET PIETER


MOET JE NOGMAALS AFSCHEID NEMEN? De oudste persoon die ik interview is de bijna 100-jarige Pieter, geboren op 27 maart 1916 in Waddinxveen. Voor zijn 99-plus zit hij er nog opvallend vitaal en vrolijk bij. Als ik hem het project Digiminderen uitleg, en vertel dat ik een jaar offline probeer te leven, krijg ik een bulderende lach als reactie. Maar een jaar? Waarom niet langer, hij is zijn hele leven al offline. Volgens Pieter mis ik niets als ik na een jaar besluit om door te gaan met mijn offline bestaan. Aan sociale contacten geen gebrek. Wel vindt hij dat het ‘ouderwetse’ gevoel een beetje verloren gaat. Vooral op straat, waar mensen met oordopjes in en hun gezicht gericht op een beeldscherm lopen en fietsen. “Zelfs al vroeg in de ochtend. Wie heb je op dat tijdstip iets te vertellen? Of moet je nogmaals afscheid nemen van je vrouw?” Op verjaardagsfeestjes ergert hij zich aan de gasten die druk doen met hun mobieltje. Hij staat op en doet een voorovergebogen, typende persoon na. “Dit gebeurt zelfs in de winkel. Dan kunnen ze even niets vinden en berichten ze meteen het thuisfront. Belachelijk, je kunt toch zelf wel een beetje nadenken?” Pieter is streng. Bij hem thuis moeten (klein)kinderen hun telefoon wegleggen, en gewoon met hem in gesprek gaan. “Ze vinden het lastig, maar doen het wel. Het is de taak van ouderen en ouders om jongeren te leren omgaan met internet. Zij denken helemaal niet aan de toekomst. Gebruik je verstand als je internet gebruikt.”

DIGIMINDEREN | 25


Het gebruik van een mobiele telefoon binnen de schooldeuren? Nee, hij is niet tegen internet, alleen tegen overmatig gebruik ervan. Hij vindt het een goed idee om mensen bewuster te maken van hun mobiele gebruik. Zolang ik maar de goede en minder goede kanten belicht. Zelf heeft hij laatst nog een beroep gedaan op dat mooie stukje techniek. Hij vroeg zijn zonen om voor hem klasgenoten van de vroegere mulo op te zoeken, om elkaar nog eens te zien of te spreken. Helaas is dat niet gelukt; zijn klasgenoten zijn allemaal overleden.

26 | VAN 100 NAAR 10 - INTERVIEW MET PIETER


OFFLINE GAAN Voorbereiding De knoop dat ik echt offline ga is doorgehakt. Nu moet ik mij natuurlijk goed voorbereiden. Ik wil niet afgezonderd gaan leven, maar juist volop meedraaien in de maatschappij. Dat vergt nog wel wat geregel. Offline gaan betekent voor mij ook geen mobiele telefoon. Omdat ik voor mijn bedrijf wel bereikbaar wil blijven, laat ik een vaste telefoonlijn aanleggen. Dit blijkt al een missie op zich. En ik ben nog niet eens offline‌ Probeer maar eens ergens alleen een telefoonabonnement voor een vaste lijn af te sluiten. Alle aanbieders schermen direct met een totaalpakket, inclusief televisie en internet. Dit is niet de bedoeling. Dat ik echt alleen een analoge lijn wil, kunnen of willen ze maar niet begrijpen. Na aandringen krijg ik het toch voor elkaar. Het duurt alleen wel een paar weken, dat dan weer wel. Als je iets doet, moet je het goed doen. Daarom koop ik een mooie zwarte telefoon, die ik met kabels vastzet zodat ik het toestel moeilijk kan verplaatsen. Het krullende snoer dwingt mij om maximaal drie meter van het apparaat weg te lopen. En ik heb een secretaresse aangenomen. In de vorm van een antwoordapparaat. Als ik het ding aansluit, hoor ik de stem van de vorige eigenaar. Grappig.

DIGIMINDEREN | 27


Bankieren. Ja, nog zoiets waar je eigenlijk nooit over nadenkt. Waar ik nu nog fijn met een programma op mijn telefoon geld kan overboeken, zal ik terug moeten vallen op het oude systeem. Net als bij de telefoonlijn moet ik de bankmedewerker wel vijf keer uitleggen dat ik dit echt wil. Ook hier kost het wat moeite, maar ik word teruggezet naar een oud pakket. Vanaf nu krijg ik elke maand mijn papieren afschriften weer, en kan ik geld overmaken met machtigingsformulieren. Als laatste probeer ik mijn e-mailadres uit het banksysteem te verwijderen. Helaas werkt het systeem niet mee. Eenmaal digitaal verbonden, is dit e-mailadres niet meer te verwijderen. Na twintig minuten bakkeleien geef ik het op. Nu hoef ik alleen nog maar mijn mobiele-telefoonabonnement op te schorten. Nee, het zou eens makkelijk gaan. Mijn telefoonprovider heeft er moeite mee. De personeelsleden verwijzen door naar de website. Best ironisch. Ik wil offline gaan en moet dat online regelen. Na een online storing en nog meer telefoontjes heb ik eindelijk de juiste persoon te pakken. Deze wil wel helpen om mijn telefoonabonnement een jaar stil te zetten. Om voor mezelf duidelijke afspraken te hebben, stel ik een aantal regels op waar ik mij het komende jaar aan moet houden. Mijn project start op 25 april 2015 om 12.00 uur. Het project eindigt op 25 april 2016 om 12.00 uur. Ik mag in de tussentijd niet op internet. Ik mag in deze periode geen mobiele telefoon gebruiken. Ik mag ook geen gebruik maken van andermans mobiel. Ik mag niemand vragen om voor mij internet op te gaan. Ik mag geen apparatuur gebruiken die werkt via internet.

28 | OFFLINE GAAN


Profile for Het Boekenschap

366 dagen digiminderen  

Digiminderen is in 2015 opgericht door Johan van Houten. Johan van Houten is dé expert op het gebied van offline leven. In 2015 en 2016 leef...

366 dagen digiminderen  

Digiminderen is in 2015 opgericht door Johan van Houten. Johan van Houten is dé expert op het gebied van offline leven. In 2015 en 2016 leef...

Advertisement