__MAIN_TEXT__
feature-image

Page 1


‘Wees bamboe’ en 7 andere levenslessen uit de zijderoute

Persoonlijke ontwikkeling en managementlessen voor onderweg


Colofon © 2020 Titel

‘Wees bamboe’ en 7 andere lessen uit de zijderoute

Ondertitel

Persoonlijke ontwikkeling en managementlessen voor onderweg

ISBN

978-94-92723-864

Druk

1e druk 2020

NUR

801 - Management algemeen

Bisac

TRV000000 TRAVEL / General

TRV026010 TRAVEL / Special Interest / Business

BUS030000 BUSINESS & ECONOMICS / Human Resources & Personnel Management

Tekst

Hans Go

Ontwerp

Gerdien Beernink, Het Boekenschap

Fotografie

Peter Go, Paul Go, Attie Go, Hans Go

Boekproductie Het Boekenschap Bestellen www.hetboekenschap.nl/zijderoute Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen, of enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Ondanks alle aan de samenstelling van dit boek bestede zorg kan noch de uitgever, noch de auteur aansprakelijk worden gesteld voor eventuele schade die het gevolg is van enige fout in deze uitgave. De uitgever heeft getracht alle rechthebbenden te achterhalen. Indien iemand meent als rechthebbende in aanmerking te komen, kan hij of zij zich tot de uitgever wenden.


Voor mijn geliefden in dit leven


Het dorpje bij het Karakul-meer in Tadzjikistan. 6


‘Wees Bamboe’ > Deel 1 > 2 > Het ‘Europese’ deel

7


Inhoud Voorwoord 10 Deel 1 – De reis in vogelvlucht

14

Hoofdstuk 1: Voorbereidingen

16

Hoe ontstaat een plan?

19

Hoe ziet de route eruit?

19

De complete route

20

Hoe gaan de voorbereidingen?

22

Hoofdstuk 2: Het ‘Europese’ deel

24

Nederland – afscheid van de polder

26

Duitsland – lange stukken asfalt

26

Oostenrijk – heerlijk glooiend

28

Slovenië – begin van de Balkan

28

Kroatië – doorreis op de Balkan

28

Servië – nacht op de Balkan

29

Bulgarije – ‘This is Bulgaria’

30

Turkije – van Europa naar Azië

33

Georgië – ruwe Kaukasus

43

Armenië – onverwachte dingen

47

Hoofdstuk 3: Het Klein-Azië deel

54

Iran – de woestijn begint

56

Turkmenistan – de bijzondere heilstaat

75

Oezbekistan – praktische islam

83

Tadzjikistan – de ruige bergen

98

Kirgizië – het land is mooi

120


Hoofdstuk 4: Het China-deel

132

XinJiang – een bijzondere ontvangst

134

Gansu – de laatste provincie

151

Nawoord 169

Deel 2 – De 8 levenslessen uit de zijderoute 170 Les 1 Wees bamboe

172

Les 2 Maak een landkaart, maar vaar op je kompas

179

Les 3 Begraaf je ego

184

Les 4 Lokale problemen moet je lokaal oplossen

188

Les 5 Vergeet het alfabet

192

Les 6 No shortcuts to Nirvana

196

Les 7 Heb ik eigenlijk wel een probleem?

200

Les 8 Kom uit je winterslaap

204

Deel 3 – Praktische informatie voor de zijderoute 206 Wat heb je nodig?

208

Hoe beweeg je je voort?

210

Reisgenoten 211 Klimaat 212 Gezondheid en veiligheid

212

Cultuur 215 Verder lezen?

216

Dankwoord 218 Over de auteur

219


10


‘Wees Bamboe’ > Voorwoord

Voorwoord ‘In 2014 bezochten mijn zus en ik een tentoonstelling over de zijderoute in de Hermitage in Amsterdam. Bij de uitgang zei ze: ‘Waarom doen we dit gewoon niet op de motor?’ Ook zij heeft haar motorrijbewijs. Onze twee broers Peter en Paul haakten aan met een auto en het reisgezelschap was een feit. We wisten geen van allen waar we ‘ja’ tegen zeiden.’ Als je de zijderoute afreist, maak je eigenlijk twee reizen: fysiek over land en innerlijk door jezelf. De fysieke reis volgt de landkaart, is spannend en vol nieuwe indrukken en er zijn veel foto’s. De innerlijke reis is onzichtbaar, je gaat dingen doen die je niet voor mogelijk hield. Het is intensief en intens. Ergens onderweg vergeet je wat je thuis in het dagelijkse leven deed. Misschien dat je de tocht als life changing ervaart. Naast de leuke en verbaasde reacties is er soms ook onbegrip in je omgeving, want het kost toch geld en vakantiedagen. Wat je terugkrijgt is echter veel waardevoller en lastig in geld of vakantiedagen uit te drukken. Je schaart je bij de mensen die het wel aandurfden. Je bepaalt je eigen verhaal. Je hebt geen trainingen voor persoonlijk leiderschap meer nodig. Jij zette de eerste stap en koos het kronkelige pad. Vóór mijn tocht op de zijderoute had ik best wel wat meegemaakt, dacht ik. Wonen en werken in China en Vietnam, gereisd in Mongolië, Korea, Cambodja en Indonesië. Met een camper door Australië, Nieuw-Zeeland en USA, fietsen in Canada, de woestijn in de Emiraten en Jordanië. Namibië en Tanzania per jeep. Maar het kan altijd een tandje intensiever zoals bleek … Onze vader was Chinees en heeft ons geleerd dat je drie dingen moet kunnen in het leven: een eerlijk beroep uitoefenen, vechten en goed koken. Later begrepen we de dieperliggende betekenis hiervan: geld verdienen, het kunnen verdedigen en uitgeven. Onze moeder had Fries-Gronings bloed. Zij was oogarts en heeft ons altijd gestimuleerd het beste uit ons zelf te halen, maar wel bescheiden te blijven en goed te zijn voor je medemens. Misschien is deze dubbele achtergrond deels een verklaring van de lessen die we op de zijderoute onbewust en automatisch toepasten. Achteraf realiseren we dat pas.

De thee drinken in de bazaar van Kashan in Iran. 11


12


‘Wees Bamboe’ > Voorwoord

Dit boek heeft drie delen. Deel 1 De zijderoute zelf

Aan de hand van een reeks observaties en anekdotes wil ik je meenemen in een karavaan over de zijderoute met haar historische en markante plekken, langs de woeste gebieden van ongerepte natuur en bijzondere culturen. Je krijgt een gevoel van de invloed op het dagelijkse leven in de regio van China’s initiatief van de nieuwe zijderoute ‘One Road One Belt’ en van het mondiale geopolitieke spel dat in dit achterland effect heeft op de mensen die daar wonen. Samen met de foto’s krijg je een indruk van wat een reiziger onderweg kan meemaken, zoals ik dat heb ervaren. Onderweg verandert alles constant: het landschap, de gelaats-

Deel 2 De acht lessen uit de zijderoute

trekken, de geuren, de bankbiljetten, de reclameborden, het eten, de religies, de taal, het verkeer, de culturen, het klimaat, enzovoort. Daarom bestaat deel twee uit acht levenslessen, naar aanleiding werkelijk meegemaakte situaties. Hierbij wil ik zeker niet belerend overkomen, maar jou vooral inspireren om bewust te zijn dat je ook zonder automatische piloot kunt vliegen. Als je echt concrete reisplannen hebt, dan heb ik wat prakti-

Deel 3 Praktische informatie over de zijderoute

sche info voor je. Het is geen standaard-checklist, maar het bevat de belangrijke aandachtspunten. Alle informatie is aan verandering onderhevig, dus check vooraf de meest actuele bronnen en ga niet alleen op dit boek af. Gebieden kunnen vandaag veilig zijn, maar morgen weer rommelen en grensovergangen kunnen opeens dicht gaan (of juist open). Ten slotte dit. Je hoeft geen stoere bink of beroepswereldreiziger te zijn om dit soort gekkigheid uit te halen. Vroeger was Griekenland per trein met een rugzak superspannend. Tegenwoordig reizen scholieren in een tussenjaar naar Vietnam en Australië. Dus de zijderoute is ook mogelijk. De vraag in dit leven is: ben je een passagier of rij je zélf?

13


Deel 1 De reis in vogelvlucht

In dit deel vertel ik je iets over het ontstaan van het idee, onthul ik je hoe je dit kunt regelen in je dagelijkse leven, en ga je in dit boek met ons mee op reis!


16


Why join the navy if you can be a pirate? 18


‘Wees Bamboe’ > Deel 1 > 1 > Voorbereidingen

Hoe ontstaat een plan? Het is zomer 2014. Mijn zus Attie en ik bezoeken een tentoonstelling over de zijderoute in de Hermitage. Bij de uitgang vraagt ze: ‘Waarom doen we dit gewoon niet op de motor?’. Ook zij heeft haar motorrij­bewijs. Onze twee broers Peter en Paul haakten later aan, maar wilden met een auto. Voor we het wisten konden we niet meer terug. Het is alsof er een ingeslapen persoon in je wakker wordt. In het drukke werkbestaan moet je opeens tijd vinden om plannen te maken. Concreet komt dit neer op avonden voorpret over de route met landkaarten op tafel. Heel goed voor de familieband en de rolverdeling. We sporen mensen op die delen van de zijderoute gereden hebben en laten ons verrassen door hun verhalen. Al die reizigers ontvangen ons heel hartelijk en er is meteen een klik. Deze wereldreizigers zijn open en enthousiast en nemen ons mee op hun tochten. We luisteren vol bewondering, laten ons inspireren en krijgen nuttige tips en tricks. Inmiddels begint de omvang van deze reis wat meer te dagen en er verschijnen steeds meer beren op de weg. Aan de andere kant, die ervaren reizigers zeiden ook dat álles op te lossen is, dus we laten ons niet uit veld slaan.

Hoe ziet de route eruit? Er zijn vele varianten van de zijderoute. De noordelijke routes via Kazachstan en Rusland, de zuidelijke versies die via Afghanistan en Irak lopen of de middenroutes in allerlei varianten door Turkmenistan, Oezbekistan, Kirgizië en Iran. Omdat we oorlogsgebied vermijden en geen problemen willen zoals kidnapping, vallen de zuidelijke varianten af. De noordelijke varianten laten een hoop historische plaatsen links liggen. En dus werd het een middenroute met geselecteerde plaatsen waar de karavanen vroeger langs gingen. De kaart op de volgende pagina’s laat de route zien die wij hebben gereden. Ook besloten we, als we dan toch op weg waren, om landen als Georgië en Armenië mee te pakken, omdat we daar niet meer zo snel komen.

19


20


‘Wees Bamboe’ > Deel 1 > 1 > Voorbereidingen

De complete route

21


‘Wees Bamboe’ > Deel 1 > 2 > Het ‘Europese’ deel

Hoofdstuk 3

Het Klein-Aziëdeel Met de Kaukasus laat je het laatste restje Europa achter je. Wat voor je ligt, is de mystieke oude wereld van het MiddenOosten en alle oude verhalen die daarbij horen van de Griekse mythologie en de Bijbelse verhalen tot en met Alexander de Grote en de hordes Mongolen. Raar als je bedenkt dat we pas twee weken onderweg zijn en qua afstand al over een derde zijn. Nog acht weken voor de rest. Die weken zullen hard nodig zijn, zoals nog zal blijken.

55


Iran - de woestijn begint Als je bij Megri in het zuiden Armenië uitrijdt, zie je blauwe en groene uniformen. De blauwen zijn Armeniërs en de groenen zijn de Russen. Waarom die daar de Armeense grens bewaken is een raadsel. Het zal wel de geopolitiek zijn die je telkens aan den lijve ondervindt als je langs de zijderoute rijdt. Vooral de Russen vinden ons crazy en benadrukken met verheven stem dat Holland small is en Russia ‘great country’. In dit soort situaties zijn de grappen van je gesprekpartner altijd de leukste. Hoe anders is de Iraanse grenspost die 200 meter verderop aan de andere kant van een brug ligt. Je wordt beleefd in het Engels te woord gestaan, alles wordt helder uitgelegd, welcome to Iran. Ze weten toch wel hoe we over het regiem denken, en zolang je als gast maar geen problemen veroorzaakt, heb je geen last van de autoriteiten. En met het Amerikaanse embargo is elke valuta welkom. Het regent vanaf de grensovergang tot aan Jolfa dat anderhalf uur rijden verderop ligt. Vanaf daar breekt de zon door. De overgangen in het landschap ondersteunen het idee dat landen gescheiden worden door de natuur. Op televisie zie je Iran alleen met felle zon, maar in het noorden is het mooi groen. Dat verandert echter binnen tientallen kilometers als de uitbundig groene bergen veranderen in vaalgroene heuvels en en daarna in woestijnachtige vergezichten met zandkleurig pastel.

Iranse snelweg met de immer aanwezige moskee. 56


‘Wees Bamboe’ > Deel 1 > 3 > Het ‘Klein-Aziëdeel

De Perzen zijn niet alleen bijzonder aardig en gastvrij, maar ook trots. Het zijn geen Arabieren en ze beweren de oudste nog bestaande natie ter wereld te zijn. Je merkt al snel dat het beeld dat je van een land krijgt via de tv volkomen anders kan zijn dan de praktijk. Onderweg groeten de mensen ons vrolijk en enthousiast, want twee westerse motorrijders zien ze niet vaak. Voor inhalende auto’s is er een aparte strategie. Alle raampjes staan open en de hele familie zwaait enthousiast naar je. Ook de bestuurder, die jou dan met zijn meedraaiende hoofd bekijkt, en jou daardoor onbewust bij het inhalen afsnijdt. Dus vrolijk teruggroeten en meteen uitwijken naar rechts, dan gaat alles goed. In de stad Tabriz vinden we voor drie euro per persoon een overnachting, mét veilige plek voor de motoren op de binnenplaats. Alleen het ontbijt zit er niet bij. Ons onderhandelen kan dus nog worden verbeterd. Na Tabriz begint de ruim 300 kilometer uitgestrekte woestijnachtige traverse naar Zanjan. Het asfalt is uitstekend en de wegen prima. Op de zwaaiende auto’s na is het verkeer ook prima, al heb je wel vracht­auto’s die jou willen inhalen op het moment dat jij iemand anders passeert op een tweebaansweg. Onderweg zijn er constant politie-checkpoints. Ze zijn vriendelijk en paspoorten gaan van hand tot hand. Het houdt alleen iedere keer weer een kwartier op door telkens het verhaal te moeten vertellen dat je uit Holland komt en op weg bent naar China, en ja dat is heel ver. Zanjan zelf is een kleurrijke middelgrote stad. Veel bazaarstraatjes, je kijkt je ogen uit: families op straat, iemand die alleen maar afstandsbedieningen verkoopt, een verlaten marktkraampje omdat de verkoper even naar de moskee is om te bidden. De geuren van de specerijen en vers brood. We worden ondergedompeld in het dagelijkse leven hier. Op straat kijken mensen wel naar ons, maar totaal niet storend en iedereen is zelfs vriendelijk en nieuwsgierig. We nemen een taxi die bestuurd wordt door een look-a-like van George Cloony, hij racet ons een half uur door de stad en de prijs ronden we naar boven af tot een euro!

Veiligheid is ook in het hotel een dingetje: vijf apparaten op één stopcontact. 57


Heerlijke geuren op straat. 58


‘Wees Bamboe’ > Deel 1 > 2 > Het ‘Europese’ deel

Hoofdstuk 4

Het China-deel Rusland

Kazachstan

XinJiang

Mongolië

Urumqi Turpan Torogart Pas

Kashgar

Aksu

Korlu

ak kla m Ta

China

Hami

an Woesti j n Dunhang

JiaYuGuan Zhangye

Ga

ns

u

Yongjing

g

Lanzhou Tien Shui

e

b

e

Xian Zuid Chinese

Tib et H i m a l a y a

Beijing

r g t e

Nepal

Ze

e

India

Bangladesh

Van Utrecht naar Oost-Turkije is een derde deel van de zijderoute. Vanaf Oost-Turkije tot de grens naar China is een derde, en nu dan het laatste deel door China zelf. Omdat wij Chinese voorouders hebben, voelt het magisch aan. Voor een van ons is het de eerste keer in dit land, voor mij een ‘feest’ van herkenning. 133


XinJiang - een bijzondere ontvangst Om 6.00 uur verlaten we Tash Rabat, deze laatste stop in Kirgizië en daarmee Klein-Azië. Het is moeilijk om te geloven dat we na deze vallei van volledige rust vanavond in de grote stad Kashgar kunnen zijn. Kashgar is een kruispunt van vele zijderoutevarianten. Elke karavaan passeerde deze stad vanwege de gunstige ligging vlak voor de woestijn en als laatste stop voor de bergen. Vanaf Tash Rabat is het wederom eerst twintig kilometer gravelweg om wakker te worden dan doemt er een hek op. Hier begint een soort niemandsland in Kirgizië van zeventig kilometer lang, want net als het hek in Tadzjikistan geldt dat China haar buurland Kirgizië bevolen heeft om aan haar kant van de grens een buffer aan te leggen. De realiteit van de muis en de olifant. Na een uur doemt er ineens het groot gietijzeren hek op: de Torugartpas. De grens is nog niet open, maar we staan in elk geval vooraan. We durven geen foto’s te nemen, want overal staan camera’s en op deze plekken zijn de uniformen al snel nerveus. Deze poort moet je door om China, oftewel het Rijk van het Midden in te komen. Het laatste land van de zijderoute vanuit het Westen. Het kost de barbaren uiteindelijk drie dagen om de grens met China te passeren. Dit zal ik hier samenvatten om een indruk te geven van wat er zoal gebeurt. Na een uur wachten gaat het hek open en de vrachtauto’s mogen eerst. Dan een grenswachter die wezenloos naar onze paspoorten kijkt en een van de twee motorfietsen door zwaait. De rest moet wachten. We breken echter de groep niet op en de slagboom gaat weer dicht. Plots komt er van de andere kant een auto aanrijden met een door ons gecontracteerde gids. Die praat als Brugman en we mogen een paar kilometer doorrijden over een weg met aan weerszijden metershoge hekken. Een grote douaneloods doemt op. De hele auto moet leeg. Alle bagage moet door een scanner, en de voertuigen gaan tweemaal door een grote scanner voor vrachtwagens. En alles moet heel snel gebeuren. Dit is meer folklore dan dat het nut heeft. Dan het paspoort en papieren circus. Gelukkig neemt de gids dit voor zijn rekening. Opvallend weinig ‘facility payments’. Overal hangen camera’s. Een keukenmes en onze reservebenzine in jerrycans worden om veiligheidsredenen in beslag genomen. Een paar uur later mogen we

134


‘Wees Bamboe’ > Deel 1 > 4 > Het China-deel

100 kilometer doorrijden naar een soort dorpje van douanegebouwen en terreinen. Onderweg de nodig militaire checkpoints uiteraard. Daar gaan wederom de auto en motoren door een X-ray-scanner en tweemaal komt er een hasjhond in de auto. Wederom rijstvelletjes en papieren invullen en paspoorten afgeven. Overal hangen Welcome to China-posters. De vervoersmiddelen moeten worden gewogen en gestald op een depot terrein. Inmiddels is het tegen het einde van de middag en wij mogen met wat handbagage in de auto van de gids naar de stad Kashgar, die zestig kilometer verderop ligt. We zijn in China, alleen onze spullen nog niet. We zijn die avond best moe omdat we al sinds 5.00 uur in touw zijn. We vieren ons geluk met chinees eten en ons eerste Chinese biertje. Kashgar ligt in de provincie XinJiang, waar de minderheid de ‘Oeigoeren’ wonen. Deze protesteren tegen de overheersing door de Han-Chinezen en over en weer is er wrijving waarbij China de bovenliggende partij is. De dingen die je in de krant leest en op tv ziet komen zo wel heel dichtbij. De problematiek is identiek aan die van Tibet en Binnen-Mongolië. En straks van Hongkong en Taiwan. De volgende dag gaan we eerst naar het ziekenhuis voor de ogentest voor onze lokale rijbewijzen. Vervolgens gaan we weer terug naar het douanedorp om een hele dag te schuiven met papieren en vooral te wachten. Aan het eind van de dag rijden we echter wel weg uit dit dorp met de auto en de motoren. Bij de laatste slagboom blijkt dat de gids een stempeltje van de verkeerspolitie heeft gemist. Dit kost twee uur extra en het is inmiddels ver na zeven uur ’s avonds als we in Kashgar terug zijn, maar nu met de vervoersmiddelen. Op de derde dag komt de laatste stap, hopen we: de nodige papieren zoals lokale rijbewijzen en kentekenpapieren. We krijgen een klassikale snelcursus verkeerslessen in China, waarbij de belangrijkste les is om beleefd te blijven in het verkeer. De auto moet ook gekeurd worden en het voornaamste is dat deze vies is en gewassen moet worden. De keuring van de motoren is lastiger, want dit moet in de nabijgelegen stad Artux, waar echter geen buitenlanders mogen komen (!). Dit is dus wel een dingetje, maar met veel stuurmanskunst weet onze gids dit paradoxale puzzeltje op te lossen. Daarna weer terug naar het centrale uitgiftekantoor en na uren wachten komt de gids met de wapperende documenten aan.

135


Vlak voor het weekend hebben we dus naast onszelf en de vervoersmiddelen ook de benodigde papieren in handen en zijn we klaar om echt China in te rijden. Dat die papieren een must zijn, blijkt uit de gemiddeld vijf politie checkpoints die we per dag tegen komen. Zelfs onze gids is er op het laatst helemaal klaar mee om telkens de verkeerspolitie uit te leggen wie we zijn en wat we doen. Welcome to China. Kashgar is een plek die voor de toeristen is opgepimpt. De oude stad is omgetoverd tot een openluchtmuseum met geselecteerde bewoners. De winkeltjes verkopen prullaria en je kunt zien dat de oorspronkelijke bewoners er niet meer wonen. Dit stemt tot enige droefheid. Overal zijn zichtbare agenten met helmen en schilden, er lopen patrouilles van verplichte buurtwachten met enorme houten knuppels. Het enthousiasme bij de leden van zo’n patrouille straalt er niet bepaald vanaf, maar het alternatief waarschijnlijk nog minder leuk. Enkele vrouwelijke leden van de patrouilles lopen op pumps. De politiebus op elke kruispunt met militaire politie is even wennen, maar het moet hier dus wel heel veilig zijn.

Onder veel belangstelling wordt het chassisnummer gecontroleerd. 136

De derde dag met de felbegeerde papieren.


‘Wees Bamboe’ > Deel 1 > 4 > Het China-deel

De super authentieke toeristenstraten in Kashgar.

De enthousiaste burgerwachten zijn op patrouille. 137


Op de droef ogende, oude Id Kah Moskee wappert een Chinese vlag en er zijn niet veel mensen en de verf bladdert eraf. De straten met de authentieke winkels met een overheidscertificaat zijn heel netjes en schoon zoals je ze ziet in Disneyland, maar niet vaak in deze regio. Na een paar dagen in dit paradijs willen we snel doorrijden. Vanaf Kashgar is het een mooie dagtocht van 460 kilometer naar Aksu, maar wel ruim 7 uur rijden over de snelweg met al de politie checkpoints. Motoren mogen niet op de snelweg in deze provincie XinJiang. En bij de tolpoorten word je teruggestuurd. Maar de B-wegen schieten niet op, omdat die door allerlei dorpen gaat waar de boerenkarren dwars op de weg staan, en waar de grote trucks in kolonnes rijden omdat er niet kan worden ingehaald. Onze gids heeft een truc bedacht. De motoren passeren de meest rechtse tolpoorten langs de slagbomen waar de vrachtwagens langsgaan en letten niet op schreeuwende ambtenaren. Dan 100 meter doorrijden en op de vluchtstrook stoppen. Op dat moment zijn de motoren een probleem van de highway police geworden en zullen de tolpoortambtenaren de achtervolging niet inzetten. De auto met de gids gaat door de normale tolpoort en hij legt dan uit dat de motoren bij deze auto horen en dat we toestemming hebben en alle papieren kloppen. Dit duurt meestal even en de rij achter de auto groeit met boze bestuurders. En dan wil de ambte­naar die lange rij weg hebben en wuift de auto ook door. China survival kit 2.0. Dit werkt en we worden beloond met een fluwelen asfalttapijt waar we 100 kilometer per uur kruisen. Deze route loopt ten Zandstorm langs de Taklamakan-route.

138


‘Wees Bamboe’ > Deel 1 > 4 > Het China-deel

Nawoord Na Xian namen we de bullet-train naar Beijing, die met 300 kilometer per uur door het land kan razen. Daar bezoeken we de iconen uit de reisgids, voordat we het vliegtuig naar huis nemen. We ervaren het als een slap aftreksel van de geurige thee die we op de zijderoute dronken. ‘Alles komt terug’, sprak de veerman in het boek Siddhartha van Hermann Hesse. Dus ook wij, met minder geld maar wel veel rijker. De aankomst in Nederland waar de geliefden wachten was hartverwarmend. En zo eindigen we waar we begonnen: in het paradijs. Het was wel weer even wennen aan de overvolle supermarkten, nette straten, social media en belangrijke e-mails en al die andere paradijse­ lijke dingen die je erbij krijgt. We weten nu dat er hele andere werelden bestaan op deze aarde.

169


‘Wees Bamboe’ > Deel 1 > 2 > Het ‘Europese’ deel

Deel 2 De 8 levenslessen uit de zijderoute

Onderweg maak je veel mee en heb je veel tijd om na te denken. Om niet te vervallen in zweverige theorie, vat ik de levenslessen die ik cadeau kreeg op de zijderoute in dit deel samen. Dat doe ik aan de hand van werkelijk meegemaakte en soms hilarische situaties.

171


Les 1 – Wees bamboe Problemen komen nu eenmaal op je levenspad. De manier waarop je er mee omgaat bepaalt voor een groot deel je geluk. Alles waait uiteindelijk wel weer over, maar hoe groot is de scheur die je toelaat in je broek? Vaak helpt het niet om te gaan schreeuwen, boos te worden, je gelijk te willen halen, emotioneel te worden. Wat mij hielp was om te blijven denken: ‘Oké, als het zo niet gaat, is dit blijkbaar niet de juiste manier en moet het anders’. Soms hebben dingen tijd nodig en gaat het niet sneller. Het helpt echt om rustig te blijven ademen en alert na te denken. De vraag is altijd: wat heeft deze situatie nodig om opgelost te worden? En waarom heb ik haast?

De grensovergangen Van Nederland naar China reis je, afhankelijk van je route, door zo’n zestien landen. De grensovergangen zoals we die in Europa kennen zijn simpel: je rijdt gewoon door. Pas buiten Europa (‘de EU’) merk je wat een grens tussen twee landen ook kan betekenen. Het zijn soms militaire

Het gebruikelijke wachten voor een grensovergang. 172


‘Wees Bamboe’ > Deel 2 > De 8 levenslessen uit de zijderoute

zones. Foto’s nemen wordt ten strengste afgeraden. In Klein-Azië duurt het gemiddeld twee uur om langs een douanepost te komen. Hoe gaat zoiets in zijn werk? De eerste slagboom is een standaardcontrole om te zien of je verdwaald bent of dat je inderdaad naar de grens wilt. Ook lokalen die daar niks te zoeken hebben, worden op dit punt teruggestuurd. Vervolgens rijd je tussen hekken op een weg zonder afslagen naar de volgende douanepost. Dit is de standaard paspoortcontrole. Dat betekent vaak: motor parkeren, afstappen en in de wachtkamer aller­hande formulieren invullen en deze samen met je paspoort inleveren bij een loket. Wachten. Stempels ontvangen met een briefje. Dan naar een ander loket om dat af te geven, met of zonder betaling. Ook moet je hier je car passport laten zien (kentekenbewijs). Alle nummers worden een paar keer in schriftjes of computers overgenomen. Soms nog een vinger scan of pasfoto maken. Daarna zijn er diverse varianten voor vage papieren mogelijk: verzekering van auto en extra personen, wegenbelasting, verplichte ongevallenverzekering, gezondheidscertificaat. Uiteraard met de bijgaande onleesbare formulieren. Daarna even wachten of soms langer, maar in elk geval betalen bij een ander loket. Soms zit er nog een loket van de geheime dienst tussen. Dan naar buiten voor de inspectie van de voertuigen. Alle papieren moeten wederom worden getoond. Dus ook de papierwinkel die je bij eerdere loketten hebt verzameld. Met name de kleur van de motoren wordt vaak gecheckt. ‘Is that blue?’‘Yes sir, that is blue.’ ‘But the buddy seat is black.’ ‘Yes sir, but that is not on the paper, so that is ok.’ ‘Hm, but that motorbike is also blue.’ ‘Yes sir, but that is another motorbike.’ ‘Hm.’ Intussen valt het kwartje of is de lol eraf. Als ze aan je tassen gaan morrelen en wat oppervlakkig inspectiewerk doen, weet je dat het bijna klaar is. Daarna inpakken en kun je verder rijden, maar wel tot aan het volgende hek. Daar worden de paspoorten en stempels weer gecontroleerd. En

173


‘Wees Bamboe’ > Deel 1 > 2 > Het ‘Europese’ deel

Deel 3 Praktische informatie voor de zijderoute

Mocht je met het zijderoutevirus zijn besmet en de rode pil willen kiezen, dan is dit het deel waarin praktische tips staan om je op weg te helpen. Maar vaar niet blind op dit advies, want de situaties onderweg veranderen constant. Check daarom altijd voor de actuele stand van zaken op gespecialiseerde websites of nieuwsgroepen. Ga daarnaast niet alleen af op de informatie in dit boek, maar raadpleeg meerdere bronnen.

207


Wat heb je nodig? Een route Bepaal wat je onderweg wilt zien, horen, meemaken en ervaren en stippel dan je route uit. Ga vervolgens kijken of het haalbaar is in tijd, geld, klimaat en de beschikbaarheid van visa. Op internet zijn gewoon alle reisvarianten te vinden. Ga er rustig een paar avonden voor zitten. Voor landkaarten is https://maps.me/ een prima app waar je alle wereldkaarten lokaal kunt downloaden. Het is handig om de papieren landkaarten bij je te hebben. Je kunt er aantekeningen op maken van plaatsen en data. Google werkt niet overal en mocht je je telefoon verliezen ... Soms werkt je telefoon niet vanwege ‘geen bereik’ of een blokkade door de lokale overheid. Een prepaid lokale simkaart helpt dan, maar niet altijd. In China bijvoorbeeld mag een buitenlander geen lokale telefoon kopen, de staat wil namelijk overal controle op hebben. Nogmaals, het boek 1984 is hier geen fictie meer. www.polarsteps.com is overigens een leuke manier om de thuisblijvers te laten meereizen. Wel even een account aanmaken.

Tijd Het kostte ons enkele maanden voorbereiding naast een drukke baan. Natuurlijk hadden we wel eerder ideeën en plannen, maar de concrete voorbereidingen begonnen pas vijf maanden van tevoren. Het plannen is een mooie tijdsbesteding in de weekenden en in de avonden. De voorpret is ook onderdeel van de reis! Daarnaast kost het reizen tijd. Wij hebben er tien weken over gedaan en hebben redelijk tempo gehouden, maar zo nu en dan een paar dagen in een stad als rustpunt. Onderweg kwamen we mensen tegen die er zes maanden tot een jaar over deden. Het is maar wat je je kunt permitteren.

Geld De hele reis heeft ons ruim 9.000 euro per persoon gekost, exclusief de voertuigen. Maar het kan goedkoper. We wilden veel zien in korte tijd. Soms betaal je daarvoor. Benzine, slapen en eten is onderweg heel goedkoop. De visa zijn duur. Met name die van China kost veel, simpelweg vanwege het feit dat je een gids moet laten meereizen. Andere grote uitgaven zijn toegangskaartjes, reparaties bij pech en de terugvlucht.

208


‘Wees Bamboe’ > Deel 3 > Praktische informatie over de zijderoute

Onderweg hadden we dollars en euro’s bij ons. Briefjes van 10, 20 en 50. Wisselen kan bij elke grens. Het is handig om thuis een tabelletje te maken van de koersen. Dat heeft ons geholpen bij de onderhandelingen over de koers. En uiteindelijk betaal je wat extra’s. Dat weet je, maar het moet geen oplichterij zijn. Daarnaast is een creditcard handig, met name in China. En een bankpas, omdat je onderweg soms gewoon uit de muur kunt trekken en dat scheelt onderhandelen op straat over de lokale wisselkoers.

Visa Dit is een heel circus. Soms moet je binnen een bepaalde tijd in een land zijn na afgifte van je visum. Soms moet je een visum halen in Brussel. In de heilstaten Turkmenistan en China moet je een gids hebben die je zelf moet regelen, buiten je visa om dus. In de Wakham-vallei is een speciale permit verplicht, maar die is simpel zelf op internet te krijgen. Alle visa moeten aansluiten, want je wilt niet het ene land uit moeten en geen toegang tot het volgende land hebben. Sommige landen vereisen dat hotelovernachtingen van tevoren zijn vastgelegd. In China mogen buitenlanders niet zomaar in elk hotel slapen. Kortom, dit vereist nogal wat planning. Als je de tijd hebt en de route is niet te gecompliceerd, kun je het allemaal zelf doen en wat geld besparen. Wij hadden echter een nasi goreng speciaal met onze twee motoren en een auto door zestien landen. Dus hebben we een bureau in de arm genomen dat ons prima heeft geholpen: Dimsum in Utrecht (www.dimsum.nl). Natuurlijk zijn er meer bureaus, maar Dimsum is gespecialiseerd en heeft alle documenten prima gecoördineerd. En in geval van problemen heb je een bureau in Nederland dat je kan helpen.

Verzekering Er bestaan speciale reisverzekeringen voor dit soort landen van een paar honderd euro. Controleer wat je gewone ziektekostenverzekering dekt (ook na repatriëring). De belangrijkste dingen om te verzekeren zijn natuurlijk medische kosten en aansprakelijkheid. Ook handig om rechtsbijstand te nemen. Soms moet je aan de grens een verplichte verzekering kopen, bijvoorbeeld een lokale medische verzekering van een paar dollar. Het gaf nooit veel vertrouwen, maar wat kun je ertegen doen? Het belangrijkst is natuurlijk om niet in die situaties terecht te komen.

209


‘Wees Bamboe’ > Deel 3 > Praktische informatie over de zijderoute

Cultuur Historie Onderweg kom je door zo veel landen met allemaal hun eigen geschiedenis. Het is te veel om hier te benoemen. Het is raadzaam van tevoren goed in te lezen in een land. Stel ook meteen prioriteiten: wat wil je zeker zien en wat zou gewoon leuk zijn? Bouw wel genoeg flexibiliteit en rustdagen in, je gaat ontzettend veel zien, daar kan geen Lonely Planetuitgave aan tippen. Deze boeken vonden wij overigens de beste gidsen, omdat zij je soms meenemen naar plekken waar toeristenbussen niet heen gaan, maar andere gidsen zijn ook prima.

Lokaal advies nederig aannemen. 215


Religie Je reist door christelijke, orthodoxe, islamitische, boeddhistische, agnostische en atheĂŻstische oorden. Wel leuk als je er vooraf iets over gelezen hebt. Of dat je weet dat je geen drank Iran in mag nemen bijvoorbeeld.

Websites Er zijn talloze websites met diverse reisvarianten. Sommige zijn behoorlijk uitgebreid. Ook bestaan er van sommige lastige passages YouTube-filmpjes. Die zijn echt handig. Kortom, leef je uit op internet. En bezoek uiteraard de website van dit boek: www.weesbamboe.nl.

Verder lezen? Er bestaan genoeg reisgidsen over de zijderoute met mooie plaatjes en handige tips. Lonely Planet is altijd goed. Twee specifieke boeken om vooraf te lezen zijn: De zijderoutes van Peter Frankopan en Wie (niet) reist is gek van Ap Dijksterhuis.

216


‘Wees Bamboe’ > Deel 3 > Praktische informatie over de zijderoute

Ons einddoel is bereikt: het startpunt van de zijderoute in Xian.

217


Dankwoord Op deze plek wil ik graag een aantal mensen bedanken die mij hielpen met het schrijven van dit boek.

Mijn ouders die me naast liefde en wijsheid ook vleugels en wortels gaven.

Peter, Paul, Attie voor het unieke reisgezelschap, de spiegel en de talloze foto’s. Beer die me liet gaan. Meike, Emma en Sanne voor de reflectie en humor. Fred voor alle support en de verrassing in Xian. Tante Attie voor de steun aan haar neef.

De meelezers en inspirators Corine van Rijsingen, Bieke van Aggelen, Roberto de Freitas, Tom Lind, Ingrid Eerligh, Philip ter Woort, Frans Stork, Justine van den Brandeler, Maurits van den Brandeler, Maarten Beernink, Paula van Diever, Monika Bankert, Henk Schulte Nordholt, Oscar Bulthuis en Dirk Schraven. De Nepenten voor hun tijdloze bijdrage. De mannen van de toerskigroep voor hun relativeringsvermogen. De Brand New Oldtimers voor de muzikale begeleiding. Jeroen van ’t Hoff voor de Opschudding. Maarten Beernink, Helma Folman en Gerdien Beernink van Het Boekenschap voor de uitgeverij. Ron de Haer voor de mooie landkaarten. Pim de Bruijn en Carry Schepman van Kasteel Slangenburg, waar ik meters kon maken bij het schrijven van dit boek. Jan Oudemans en Cecilia Terenzoni van Trip to the Moon voor de bewegende beelden.

218


‘Wees Bamboe’ > Deel 3 > Praktische informatie over de zijderoute

Over de auteur Hans Go heeft een gezin met drie studerende kinderen en een twee-onder-een-kap met hypotheek. In het dagelijks leven is hij interimmanager. Hij rijdt sinds zijn achttiende motor, maar had geen specifieke ervaring met lange motortochten. Hij heeft drie jaar in China gewoond en gewerkt. In zijn vrije tijd drumt hij in een band. ‘Met dit boek wil ik anderen inspireren. Als ik één persoon op weg kan helpen, is het schrijven, fotograferen en uitgeven al de moeite waard geweest.’

Wachtend voor een wegblokkade in Armenië, een bijzondere, onverwachte ontmoeting.

219


220


‘Wees Bamboe’ > Deel 3 > Praktische informatie over de zijderoute

221


222


‘Wees Bamboe’ > Deel 3 > Praktische informatie over de zijderoute

223


Profile for Het Boekenschap

'Wees Bamboe': avontuurlijk boek over de zijderoute met 8 levenslessen  

Hans Go reed maandenlang op de motor langs de zijderoute van Nederland naar Xian in het hart van China. Een avontuurlijke tocht met veel voo...

'Wees Bamboe': avontuurlijk boek over de zijderoute met 8 levenslessen  

Hans Go reed maandenlang op de motor langs de zijderoute van Nederland naar Xian in het hart van China. Een avontuurlijke tocht met veel voo...

Advertisement

Recommendations could not be loaded

Recommendations could not be loaded

Recommendations could not be loaded

Recommendations could not be loaded