Page 1

oud n e d hei c s e et g m s r kid o o v DO sch E BOE K r tek ijve n &n e og nen mee r!

ers

Tessa Dix ism Jones & Ika


Voor mijn eigen dappere kinderen Jones en Ika, die met een open blik naar elke pagina hebben gekeken, voorzien hebben van handige tips en prachtige ideeĂŤn!


Je kunt de dans wel lang ontspringen, tot het moment en dat is nu dat je toch eens dansen moet. Acda en de Munnik, Naar huis.

Als je de keuze hebt gemaakt om uit elkaar

door dit boek bewust ‘samen’ in te vullen.

te gaan, komt er dat moeilijke moment dat je

Hoe moeilijk en confronterend dit soms ook

het aan je kinderen moet gaan vertellen.

was voor ons als volwassenen, vonden juist onze kinderen het fijn om gehoord te worden

De weg naar ‘ons’ gesprek was pittig. Je

en om de mooie herinneringen te koesteren.

zoekt naar een oplossing, een houvast. Accepteren dat je je kinderen verdriet gaat

Met dit boek hoop ik je een klein beetje

doen was voor ons de enige weg. Een weg

houvast te geven. Maar bovenal hoop ik dat

die we ook al zijn we niet meer ‘samen’, voor

jouw kinderen ook op creatieve, positieve

altijd samen zullen bewandelen (en ja dat

wijze kunnen verwerken, begrijpen en over

klinkt best zweverig :-). Wij hebben vooraf-

HUN gevoel kunnen praten. Zodat ze als ze

gaand gezocht naar iets tastbaars, iets

later terugkijken in dit boek en op deze

waarmee we onze kinderen konden helpen

lastige periode trots kunnen zijn op zichzelf,

dit nieuws een plaats geven, te herinneren en

maar ook op hun ouders.

om te begrijpen. Omdat we dit ‘tastbare’ niet konden vinden, hebben we het zelf gemaakt

Ik wens je veel wijsheid en kracht toe!

en daarmee zijn de eerste stappen voor dit boek gezet. Jones en Ika en ook wij als ouders

Tessa Dix

hebben veel herinneringen op kunnen halen

tessa@mijnouderszijngescheiden.nl


Je vader en moeder gaan scheiden of zijn al gescheiden. Je hebt het net gehoord of weet het al iets langer. Misschien ben je boos, verdrietig of wel erg opgelucht. Maar wat je ook voelt je leven is veranderd en dat is best lastig! In dit boek kun je dingen schrijven, tekenen of foto’s plakken zodat je eens terug kunt kijken of juist vooruit. Ook papa of mama kunnen er dingen in schrijven en vraag gerust hulp aan een volwassene als je dat wilt.

WWW.MIJNOUDERSZIJNGESCHEIDEN.NL


ar

scha

n ante r k rs, n) e d l , fo knippe n e t hrif in mag c s d tij aar je (w lijm Wist je dat... Het best moeilijk is om gevoel te omschrijven, zelfs volwassen mensen vinden dat lastig! Dus geef niet op als je het even niet weet, vraag gerust hulp aan iemand anders.


die r! de d doo j i z e d o bla n g de vulle ken en rdat t ers an in e wer n voo s e a Lee ilt g tjes t denke n. w e n te ve je eer na chrij b n o e s Pr t ev met s eer egint b je

! P I T

n ifte t s n | e den p o l n t e o e eurp l k of

foto’s van jezelf en je gezin!

ol v and en m een moed iasme us o h ent


plak hier een foto van jezelf

naam

ik woon bij mijn

leeftijd

lengte

broertjes

zusjes

mijn huisdieren

kleur ogen

kleur haar

bij papa

broers / zussen

vader

moeder

allebei

bij mama

ik kan heel goed: tekenen voetballen zwemmen

met andere kinderen spelen

gamen knutselen favoriete muziek

favoriete boek

mijn helden

koken kletsen en ook nog


Teken hier jezelf


je vertelden toen ze gingen Schrijf hier wat je ouders een jk omdat het bijvoorbeeld al scheiden. Vind je het moeili er! gerust aan je moeder of vad tijdje geleden is? Vraag het

een keer g o n k i Dit wil over die dag vragen


Als jullie ons zo lief vinden, waarom vinden jullie elkaar dan niet meer lief? Madeleine (8 jaar)

Wil je nog iets kwijt over die dag? In dit vak kun je een kleine tekening maken, een gedichtje schrijven of iets anders!


Vraag aan je vader en moeder hier wat te schrijven over het moment dat ze je hebben verteld dat ze uitelkaar gingen.


Wist je dat...

Papa’s en mama’s kunnen soms stoppen met van elkaar te houden. Maar ze kunnen NOOIT stoppen met van hun kinderen te houden.

Plak hier een foto van jullie gezin voor de scheiding


Schrijf hier wat je eigenlijk best leuk vindt aan dat je ouders gescheiden zijn! Zoals twee keer je verjaardag vieren (met twee keer kadootjes natuurlijk)?

Schrijf hier wat je niet leuk vindt aan dat je ouders gescheiden zijn! Vervelend om elke keer je tas in te pakken als je naar je vader of moeder gaat?


Je voelt je misschien wel eens verdrietig, het is dan belangrijk dat je hierover blijft praten. In de cirkels kun je schrijven met wie je dat het liefst zou doen. Je kan denken aan je vader of moeder, leerkracht, vriend of vriendin maar dat weet JIJ vast beter! In het midden sta jij natuurlijk.


ZO VOELDE IK ME VOOR DE SCHEIDING

Een collage is een verzameling uitgeknipte of uitgescheurde stukjes papier. Je knipt of scheurt deze uit een tijdschrift of krant maar eigenlijk maakt het niet uit waar het stukje uitkomt. Dan plak je alle stukjes mooi naast- op of door elkaar op dit papier. In een collage kun je je gevoel laten zien door de plaatjes die JIJ kiest. HOE MAAK JE EEN COLLAGE? Denk eerst rustig na over hoe je je voelde voor en na de scheiding. Misschien kun je het opschrijven of praat er over met iemand die je in de cirkels op de vorige pagina hebt ingevuld. Weet je wat je wilt laten zien met de collage? Dan kun je aan de slag! Knip of scheur zoveel mogelijk: PLAATJES Alle plaatjes die jij vindt passen bij het gevoel wat je had als je denkt aan de periode voor de scheiding. TEKST Een mooie zin, een woord kan precies laten zien hoe je je voelde. KLEUR Veel mensen hebben een bepaald gevoel bij een kleur. Zo denken mensen bij geel aan de zon en bij rood aan de liefde. Welke kleur past bij jouw gevoel?


ZO VOELDE IK ME NA DE SCHEIDING


Wist je dat...

Een collage een kunst is? Misschien heb je wel eens van de kunstenaar Picasso gehoord, hij is de uitvinder van de techniek!


s e ouder j s l a velend r e v at is d l e n e e h t is het erander k v j i n l e r v nieuw u e l n e e e Natu J k . o o heiden het is r a a gaan sc M start. ennen! e w w u d e j i i n t al een begin,


Papa woont alleen, mama is thuis en ik vind het maar lastig. Soms is het andersom, soms mis ik papa. En soms mis ik mama. Maar gelukkig kan ik papa en mama wel bellen. Jones (8 jaar)


Heb jezelf ideeĂŤn over hoe je wilt wonen? Ben je blij hoe je ouders het hebben geregeld? Of zie je het eigenlijk liever anders? Als jij zou mogen kiezen, wat zou JIJ dan willen?

Ga je misschien binnenkort verhuizen of krijg je een nieuwe kamer bij je vader of moeder? Hoe zou jij die kamer dan inrichten?

Schrijf hier hoe je thuis situatie er nu uitziet.

De kleur van mijn nieuwe kamer moet worden(omcirkel een of meer kleuren die je mooi vindt) fel blauw

appel groen

zuurstok rose

sinaasappel oranje

kanarie geel

pimpel paars

anders

anders


Wist je dat...

De betekenis van huis en thuis verschilt? Thuis is een plek waar je woont en je je veilig voelt Huis is een gebouw om in te wonen

Ik wil het liefst slapen in een: stapelbed slaapbank ‘gewoon bed’ Beschrijf hier jouw droom thuis

hoogslaper

Als IK mocht kiezen zou ik het liefst mijn eigen kamer hebben mijn kamer delen met mijn broer of zus


Ga je in het weekend naar papa of mama? Heb je daar een eigen kast? Of zou je dat graag willen? In de witte vlakken teken je wat je graag in die kast wilt laten liggen! TIP! Je kan ook plaatjes knippen uit folders of kranten van spulletjes die je in de kast wilt zetten.


Elke keer vergeet ik, mama of papa wel iets. Nu heb ik spulletjes bij papa en mama en dat is wel zo fijn!


Feest is altijd leuk, heb je er al over nagedacht hoe JIJ de feestdagen ziet? Waar zou je die het liefst willen vieren?

Mijn eerste verjaardag toen mijn ouders gescheiden waren verliep zo:


Kleur het sterretje in waar jij feestdagen wilt vieren. Op de stippellijntjes is nog plaats voor twee feestdagen die je zelf kan kiezen.

mama

mama

mama

papa

papa

papa

allebei

allebei

allebei

mama

mama

mama

papa

papa

papa

allebei

allebei

allebei

Mijn eerste kerstmis toen mijn ouders gescheiden waren verliep zo:


aat: Op deze foto st

aat: Op deze foto st


aat: Op deze foto st


Misschien heb je wel ingevuld bij de leuke dingen van een scheiding dat je twee keer op vakantie mag! Ga je twee keer op vakantie? En vind je dat leuk? Schrijf het hieronder:


Teken of plak hier een foto van jullie vakantie(s)


Madeleine en Adeline over de nieuwe vriendin van papa: Z ‘ ou die met die krulletjes nog eens kunnen komen ? Die vinden we leuk..’

Jouw nieuwe gezin kan er best ingewikkeld uit zien. Ook al woon je niet meer bij elkaar: jouw vader blijft altijd jouw vader en dat geldt ook voor jouw moeder. Daar kan niemand tussen komen!


Mama als jij een vriend krijgt en die woont bij ons hoe noem ik die dan? Geen papa, want die heb ik al. Half papa?


In de schakels kun je foto’s van iedereen plakken. Maak jouw familie schakel zo groot als je wilt. Heb je niet genoeg schakels, teken er gerust een paar bij. Of Gebruik de schakels op de rechterpagina voor nog meer familie, trek lijntjes van en naar de schakels.

opa

oma

mama

opa

papa

vriendin papa

vriend mama

JIJ kind

oma

broer of zus kind


Hier kun je nog iets schrijven over jouw familie! Noem je de ouders van de vriend van mama ook opa en oma? Misschien hebben jouw mama en haar nieuwe vriend wel een baby gekregen! Of heeft papa inmiddels wel een kindje samen met zijn nieuwe vriendin. Hoe vind je dat eigenlijk?


Dit is leuk aan de vriend van mama

Dit vind ik wel eens moeilijk aan een gecombineerd gezin

Dit is leuk aan de vriendin van papa

Wat ik nog zou willen veranderen

Dit is leuk aan een groot ‘gezin’


Als je al een tijdje aan je nieuwe leventje gewend bent kun je deze pagina invullen.

Wat vind je dat er goed gaat?

Wat vind je moeilijk aan je nieuwe situatie?

Wist je dat... Het soms best handig is om na een paar maanden met je vader en moeder te bespreken wat je van dingen vindt. Volwassenen noemen dat evalueren. Door tussentijds te bespreken wat JIJ van de woonsituatie vindt kun je samen met je ouders oplossingen bedenken. Als je wilt kun je deze pagina daarvoor gebruiken.


Wat zou je zo snel mogelijk willen veranderen?

Waarom wil je dat veranderen?

Hoe zou jij het willen veranderen?


van

a m a m

n.

ene of tek n e v j i schr oor je v en! s t e g i ertell o v n t k l o i je w ier o mama h die ze n n a e k g n n i ie wel d Missch t nog s a v n Er zij


van

a p a p

n.

ne f teke

en o chrijv s e j oor en! iets v ertell g v o n t l k i je w ier oo ie hij papa h d n n a e k g ien l din Missch nog we t s a v n Er zij


Er zijn vast vast mensen die trots op je zijn hoe jij met alles omgaat. Misschien willen opa, oma, je vrienden en vriendinnen hier wel iets liefs schrijven. Als het dan even niet zo goed met je gaat kan je dit terug lezen en voel je snel weer iets beter!


Heb je iets super leuks meegemaakt? Mis je papa of mama? even bellen mailen

Vraag aan mama of papa of je een foto kan maken zodat je dit ook nog aan papa of mama kan laten zien! Misschien kan je wel even bellen om het te vertellen.

kaartje sturen tekening maken

Ben je verdrietig? ‘Soms ben ik verdrietig, dan word ik stil of juist heel boos. De juf, mama of papa weten dan niet altijd wat er aan de hand is. Ik heb geleerd dat ik best verdrietig mag zijn waar ik ook ben!’ Maar vaak is het wel fijn als je het even verteld zodat mensen daar ook rekening mee kunnen houden.


Praten helpt echt! ‘Ik praat vaak met Tom, Tom heeft ook gescheiden ouders.’ Soms kan het heel fijn zijn om daar even mee te praten. Zo hoor je gelijk hoe het bij hem thuis gaat!

Zeg hoe jij denkt! ‘Mijn papa en mama vinden het heel fijn om

Schrijven helpt ook!

te horen hoe ik over dingen denk. Soms is het wel moeilijk om daar over te praten!’ Jouw ideeën zijn ook belangrijk en goed

Heb je een dagboek? Als je dingen waar je

om te horen!!

blij of verdrietig van wordt opschrijft krijg je iets meer overzicht en blijft niet alles alleen in je hoofd zitten! Je kunt natuurlijk ook altijd teruglezen wat voor een leuke, mooie, spannende en soms verdrietige dingen je hebt meegemaakt!

Leuk en niet leuk ‘Wij doen tijdens het eten vaak een spelletje. Iedereen aan tafel verteld één heel leuk ding van die dag. Je kan dan kort vertellen waarom je dat zo leuk vond! Als iedereen één leuk ding heeft verteld is het volgende rondje één minder leuk ding van die dag. In het begin is dit best moeilijk maar elke dag wordt het makkelijker.’


aat: Op deze foto st

aat: Op deze foto st


aat: Op deze foto st


Deze pagina’s zijn speciaal voor jou! Wil je nog iets schrijven, tekenen en knutselen? Dat kan hier. Zo maken we samen dit herinnerboek. Voordat je begint: bedenk even wat je hier nog wilt vertellen.


Als je hier bent aangekomen heb je al hard gewerkt! Was het moeilijk? En wat vond je dan moeilijk?

Vond je het invullen van het boek leuk? Wat vond je er dan zo leuk aan?


Deze tips heb ik voor kinderen die ook gescheiden ouders hebben:

Je kan trots zijn op je resultaat! Natuurlijk was het niet altijd makkelijk maar je hebt het wel gedaan. Super knap! Ik hoop dat je dit boek nog vaak even terugpakt om te lezen, te kijken en om over te praten. Wil je jouw mooiste pagina, tips of tekening laten zien aan andere kinderen? Kijk dan snel op de website: www.mijnouderszijngescheiden.nl!


Ik vond het hartstikke leuk om mama mee te helpen aan dit boek. En ik hoop dat het jou ook bevalt. In het boek staan ook een paar van mijn werkjes. Ik vind het een leuk boek. Ik & mijn broertje mogen er zelf ook eentje hebben om in te werken. Ik hoop dat anderen het ook een mooi boek vinden. Er zitten leuke plaatjes en opdrachten in...Mijn boom is ook heel mooi geworden, ik wilde graag dat de boom die mama eerder in het boek gebruikt heeft aan het einde in bloei stond! Als een nieuw begin zoals in de lente. En mis jij wel eens je vader of moeder dan moet je er over praten, dat doe ik ook en bij mij werkt dat wel. Het is heel handig. Dat advies kreeg ik van mama en dat vind ik heel fijn, want ik mis mijn vader soms best wel eens. Groetjes en heel veel succes met het boek! Jones Jones is 9 jaar woont samen met haar broertje Ika bij haar moeder. Zo vaak als het kan ziet ze papa, meestal is dat in het weekend. Samen met mama heeft ze dit boek geschreven! Wil je Jones mailen dat kan: jones@mijnouderszijngescheiden.nl

W

o ges rksh che ops ide 4 n o kids Dra ude ma rs , da k mij n n s u nou e der tsele n en szij n ! n Ko m j gesche eo ide ok? n.nl


Tiplsinks g Bloische van t PraRkeactieisnderen e kshops iden.nl r e d an Work gesche jn rszi

ude ijno

m

Colofon Auteurs

Tessa Dix | Jones & Ika

Vormgeving

Tessa Dix & Jones

Met dank aan Mede-ervaringsdeskundige en papa van mijn kinderen Bjorn, Sonja mijn heldin in bange dagen, Remco voor het meedenken en zijn geweldige dummy-maak kwaliteiten, mijn ouders, Marc en Natas en mijn lieve vriendinnen voor het vertrouwen en het d’r gewoon ‘zijn’, Gijs voor de ervaring in het laatste gedeelte :-), Patricia de Ryck voor de mooie foto van Jones en Ika en haar ‘journalist-ervaring’, Gebouw11 en natuurlijk de ware helden van dit boek Jones, Ika, Madeleine en Adeline voor hun aanvullingen en citaten. © 2013 Tessa Dix Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze zonder voorafgaande toestemming van de auteur Tessa Dix.


esche s met g id k r o o v

Tessa Dix Tessa Dix (1977) is grafisch vormgever, afgestudeerd als leerkracht primair onderwijs, trotse mama van Jones (9) en Ika (7) en ervaringsdeskundige. Samen met haar kinderen

ders iden ou

Je vader en moeder gaan scheiden of zijn al gescheiden. Je hebt het net gehoord of weet het al iets langer. Misschien ben je boos, verdrietig of wel erg opgelucht. Maar wat je ook voelt je leven is veranderd en dat is best lastig!

maakte ze dit creatieve doe-boek. Om andere kinderen te helpen verwoorden, verbeelden en te verwerken.

In dit boek kun je dingen schrijven, tekenen of foto’s plakken zodat je eens terug kunt kijken of juist vooruit.

WWW.MIJNOUDERSZIJNGESCHEIDEN.NL

Herinnerboek voor kinderen met gescheiden ouders  

In dit boek: Een creatieve manier om te verwoorden, verbeelden en verwerken. Sluit goed aan bij de belevingswereld van kinderen van 4 tot...