Page 29

9 | Elewacja południowa kamienicy przy Sienkiewicza 6 (zdjęcia: 2, 3, 7, 8 i rys. 9 – Piotr Kilanowski)

i kształcie architektury. Elewację dwóch pierwszych kondygnacji prawie całkowicie przeszklono, pozostawiając tylko słupy i belki stropowe jako elementy pełne. Strop ponad parterem z wyłączeniem klatek schodowych i ścian szczytowych oparty był na punktowych słupach konstrukcyjnych, występujących także na pierwszym piętrze. W  chwili powstania dom Minkowskiego stanowił jeden z pierwszych przykładów wprowadzenia słupowego szkieletu konstrukcyjnego w warszawskim budownictwie czynszowym. Dzieła łódzkich architektów stanowiły przy tym liczną grupę zaliczającą się do pierwszych secesyjnych budynków warszawskich. Stylistyka „moderne” dotarła do Warszawy z  opóźnieniem i  w  pierwszych latach XX w. nie zawsze była doceniana przez inwestorów. Do wybitniejszych dzieł secesyjnych wzniesionych około 1904  r. zaliczyć należy hotel „Savoy” przy ul. Nowy Świat 58, kamienicę przy Służewskiej 3 czy kilka domów projektu Ludwika Panczakiewicza. Secesyjne budynki wzniesione przez łódzkich architektów  w  Warszawie stanowiły na tym tle zauważalny wkład, niosący wiele rozpoznawalnych dla obu autorów rozwiązań architektonicznych. Elewacje większości warszawskich dzieł Dawida Landé i Gustawa Landau miały silnie zaznaczony układ otworów okiennych, dodatkowo podkreślony przez płaskie boniowanie o  gęstym podziale, wprowadzone na całej wysokości elewacji (w  niektórych przypadkach z pominięciem cokołu). Boniowanie

tego rodzaju w połączeniu z artykulacją otworów  okiennych oraz  zgeometryzowaną dekoracją roślinną tworzyło bardzo wyrazistą „twardą” i  zorganizowaną architekturę, zdecydowanie odmienną od stylistyki stosowanej przez większość warszawskich projektantów tego okresu. Godnymi uwagi były również niektóre detale, jak np. charakterystyczna oprawa otworów okiennych stosowana przez  Gustawa Landau w  łódzkich kamienicach, z powodzeniem przeniesiona do architektury warszawskiego banku. Rozpoznawalne dla tego architekta były również murowane zgeometryzowane słupki balustrad, obecne zarówno w  kamienicach łódzkich, jak i  warszawskim banku. Charakterystyczna dla obu twórców była dekoracja sztukatorska, często występująca w intensywnych zgeometryzowanych polach podkreślających fragmenty elewacji. Domyślać się można, iż wyrazista zorganizowana architektura i znaczne u obu architektów  podobieństwa w  sposobie jej kształtowania wiązały się z ukończeniem tej samej uczelni oraz doświadczeniami zdobytymi w niemieckich i austriackich biurach projektowych wkrótce po studiach. Dzięki zastosowaniu postępowej architektury i  nowatorskich rozwiązań technicznych Dawid Landé i  Gustaw  Landau stworzyli jedne z  najwybitniejszych budynków w Warszawie, wzniesionych na początku XX w. Piotr Kilanowski Spotkania z Zabytkami

5-6 2014 |

29

Spotkania 05 06 2014  
Spotkania 05 06 2014  
Advertisement