Page 1

การเก็บรักษาวัคซีน และแอนติซีรั่ม

รายชื่อสมาชิก 1.นายชาญวิทย เพชรคนชม รหัส 08520038 2.นายปฏิวัติ มีสุข รหัส 08520093 3.นายปรัชญา จันทรรวงทอง รหัส 08520095 4.นางสาววริษา ยางงาม รหัส 08520150

Vaccine Storage


วัคซีน (vaccine) หมายถึง ชีววัตถุที่ทําหนาที่เปน Antigen และสามารถกระตุน ใหรา งกายสราง Antibody ได สามารถแบงออกเปน 4 ประเภท คือ 1. วัคซีนตัวเปน (Live attenuated vaccine) เปนวัคซีนที่ผลิตจากการนําเชื้อที่ยังมีชีวิตอยูมาทําให ความแรงลดลงจนไมเปนอันตรายและไมทํา ใหเกิดโรค แตยังสามารถกระตุนใหรางกายสรางภูมิคุมกันอยูไดนาน วัคซีนสําหรับปองกันแบคทีเรีย ไดแก BCG, Typhoid ชนิดกิน สวนวัคซีนสําหรับปองกันไวรัส ไดแก OPV, MMR, Varicella vaccine 2. วัคซีนตัวตาย (Killed vaccine or Inactive vaccine) เปนวัคซีนที่เตรียมจากเชื้อที่ทําใหตายแลว โดยอาจใชเชื้อโรคทั้งตัวหรือเอาเฉพาะบางสวน การให วัคซีนชนิดนี้ตองใหในขนาดสูง และใหซ้ําเพื่อใหรางกายสราง antibody ไดปริมาณมากพอที่จะปองกันโรค ได ตัวอยาง ไดแก Pertussis, Rabies, Hepaptitis A, JE vaccine 3. ท็อกซอยด (Toxoid or Antitoxin) เปนวัคซีนที่เตรียมจากการนํา toxin หรือ exotoxin ของแบคทีเรีย ซึง่ เปนสารกอโรค treat ดวย ฟอรมาลีน หรือสารเคมีอื่นหรือความรอน ทําใหพิษของ toxin หมดไป แตยังสามารถกระตุนใหรางกาย สราง antitoxin เพื่อไป neutralized พิษของ toxin เชน tetanus toxoid, diphtheria toxoid เปนตน 4. Subunit vaccine เปนวัคซีนที่เตรียมจากการนําสวนเฉพาะของแบคทีเรียหรือไวรัส ที่มีสมบัติเปน antigen เชน Influenza virus vaccine เตรียมโดยกําจัดสวนของไวรัสที่ไมตองการออกไป เหลือแตสวนที่สามารถ กระตุนใหรางกายสราง antibody ตอเชื้อได การเก็บรักษาวัคซีน วัคซีนเปนชีววัตถุที่มีความไวตอความรอน และสูญเสียคุณภาพได ถาอยูในอุณหภูมิที่ไมถูกตอง ถาวัคซีนสูญเสียคุณภาพไปแลวแมวาจะนํากลับมาไวที่อุณหภูมิที่ถูกตองก็ไมสามารถมีคุณภาพดีเชนเดิม ได วัคซีนทุกชนิดจะสูญเสียคุณภาพเมื่อถูกความรอน แตวัคซีนแตละชนิดไวตอความรอนไมเทากัน ถา เรียงลําดับความไวตอความรอนจะไดดังนี้

Vaccine Storage


วัคซีนบางชนิดนอกจากไวตอความรอนแลว ยังไวตอความเย็นดวย โดยเฉพาะเมื่ออุณหภูมิต่ํากวา 0 °C จะทําใหวัคซีนเหลานี้สูญเสียคุณภาพ ดังนั้นวัคซีนบางชนิดตอไปนี้ นอกจากจะหลีกเลี่ยงตอการสัมผัสกับ ความรอนแลว จะตองไมอยูในที่อุณหภูมิเย็นจัดที่ทําใหวัคซีนเหลานี้แข็งตัวดวย

ดังนั้นวัคซีนบางชนิดสามารถเก็บแชแข็งไดโดยคุณภาพไมเสีย แตวัคซีนบางชนิดเก็บแชแข็งแลว จะสูญเสียคุณภาพ

* น้ํายาละลายวัคซีนทุกชนิด (Diluents) หามแชแข็งเชนกันเพราะอาจทําใหขวดแตกราว และเกิด การปนเปอนได

Vaccine Storage


นอกจากนี้วัคซีนบางชนิด ไดแก BCG vaccine, หัดและ MMR ยังมีความไวตอแสง ทั้งแสงอาทิตย และแสงจากหลอดฟลูออเรสเซนตจึงตองเก็บใหพนแสงตลอดเวลา รวมทั้งเวลาที่ผสมวัคซีนเหลานี้แลว และขณะรอฉีดดวย

• • • • •

การเก็บวัคซีนในตูเย็น วัคซีน DTP, dT, Tetanus toxoid, Hepatitis B, DTP-Hepatitis B, JE(ชนิดน้ํา) ให เก็บไวในชองกลางของตูเย็นที่มีอุณหภูมิ 2-8 °C หามเก็บในชองแชแข็งและถาดใตชองแชแข็ง เพราะ วัคซีนเหลานี้ ถาแข็งตัวจะสูญเสียคุณภาพทันที วัคซีน OPV ใหเก็บในชองแชแข็ง และเมื่อนําออกมานอกชองแชแข็งแลวละลาย ก็สามารถนําไปเก็บ ในชองแข็งไดอีก 5-10 ครั้ง โดยไมทําใหคุณภาพเสียไป (กรณีที่ยังไมเปดใชและ VVM (Vaccine Vial Monitor) ยังไมเปลี่ยนสี) วัคซีนบางชนิดที่อยูในรูปผงแหง เชน หัด MMR และ BCG องคการอนามัยโลกไดยกเลิกคําแนะนํา การเก็บวัคซีนชนิดผงแหง (freezed dried vaccine) ในชองแชแข็ง (-15 ถึง -25 °C) แลว เนื่องจาก ไมมีความจําเปนแตใหเก็บรักษาและขนสงที่อุณหภูมิ 2-8 °C แทน หามเก็บวัคซีนทุกชนิดที่ฝาตูเย็น วัคซีนที่เบิกมาใหม ใหจัดเรียงตามหลัก First Expire First Out (FEFO) จัดเรียงใหเปนแถวๆ และใหมีชองวางระหวางแถว เพื่อใหความเย็นกระจายทั่วถึง บันทึกอุณหภูมิอยางนอยวันละ 2 ครั้ง เชา,เย็น ทุกวัน ไมเวนวันหยุดราชการ วัคซีนที่อยูในรูปฃองผงแหง ตองใชน้ํายาละลายของวัคซีนชนิดนั้นๆ และผลิตจากผูผลิตเดียวกัน น้ํายาละลายไมจําเปนตองเก็บที่อุณหภูมิ 2-8 °C ยกเวนมีที่เก็บเพียงพอ แตตองเก็บไวในอุณหภูมิ 28 °C เปนเวลา 24 ชม. กอนที่จะใชผสมกับวัคซีนในวันใหบริการ มิฉะนั้นจะทําใหวัคซีนสูญเสียความ แรงหลังจากผสมได วัคซีนที่อยูในรูปของผงแหง เชน หัด และMMR ปจจุบันองคการอนามัยโลกแนะนําวาหลังจากผสม วัคซีนเหลานี้แลวเก็บไวในตูเย็นอุณหภูมิ 2-8 °C จนถึงเวลาสิ้นสุดการใหบริการในวันนั้นหรือเก็บไว ไมเกิน 6 ชม.(แลวแตเวลาใดถึงกอน) แตวคั ซีน BCG ซึง่ ผลิตโดยสภากาชาดไทย ผูผ ลิตแนะนําให เก็บไดไมเกิน 2 ชม.หลังจากผสมแลว วัคซีนผงแหงเหลานีเ้ มือ่ ผสมแลว ควรหอขวดดวยกระดาษสีดาํ หรือกระดาษฟอยลหรือใสไวในแผนโฟมใตฝากระติกเก็บวัคซีน โดยไมใหขวดวัคซีนเปยกหรือจุมใน น้ําดวย

Vaccine Storage


วัคซีนชนิดน้ํา ไดแก DTP, dT และ T เมื่อเปดใชแลวยังเหลืออยู องคการอนามัยโลกแนะนําวา สามารถเก็บในตูเย็นอุณหภูมิ 2-8 °C ไดนาน 4 สัปดาห โดยมีการปองกัน ไมใหเกิดการปนเปอน แต แผนงานเสริมสรางภูมิคุมกันโรคของประเทศไทย แนะนําใหเก็บวัคซีนชนิดน้ําที่ใชกับเด็กและหญิงมี ครรภไดไมเกิน 8 ชม.หรือจนถึงเวลาสิ้นสุดการใหบริการในวันนั้นเทานั้น หลังจากนั้นใหทําลาย วัคซีนที่เหลืออยู การเก็บรักษาวัคซีนกรณีไฟฟาดับ 1. หากทราบลวงหนา ไฟฟาดับไมเกิน 3 ชม. เมื่อถึงเวลาไฟฟาดับ ใหนําไอซแพคซหรือขวดน้ําที่แช แข็งแลวลงมาไวที่ชั้นลาง แลวใหปดประตูตูเย็นใหตลอดเวลาจนกวาไฟฟาจะมา 2. หากไฟฟาดับนานเกินกวา 3 ชม. ใหยายวัคซีนไปเก็บไปไวในหีบเย็น หรือกระติกที่มีไอซแพค หรือน้ําแข็งมากเพียงพอ พรอมกับเทอรโมมิเตอรสําหรับวัดอุณหภูมิ แลวใหเพิ่มน้ําแข็ง หรือเปลี่ยน ไอซแพค เมื่อตรวจสอบพบวาอุณหภูมิเริ่มสูงขึ้นมากกวา 8 °C

Vaccine Storage


ตัวอย่างการใช้ cold box

Vaccine Storage


การเก็บรักษาวัคซีน/แอนติซีรั่ม ชื่อวัคซีน/แอนติซีรั่ม

หามแชแข็ง

การเก็บรักษายาที่ยังไมเปดใช (unopened) ตูเ ย็น อุณหภูมิ 2-8 °C

อุณหภูมิหอง (*อายุสั้นลง)

ความคงตัวหลังจากเปดใชแลว (ในตูเ ย็น; 2-8 °c) NA; ไมมีขอมูลยืนยัน

วัคซีนที่อยูในแผนการสรางเสริมภูมิคุมกันโรค กระทรวงสาธารณสุข (EPI) BCG

X (สามารถแชแข็งได แตไม จําเปน WHO แนะนําใหเก็บ ในตูเย็น) 

6-8 ชม

2 วัน

DTP (ชนิดน้ํา), dT (ชนิดน้ํา)

3 วัน

JE vaccine (ชนิดน้ํา,ผงแหง Measle

 

1 วัน

ผงแหง; 1วัน ชนิดน้ํา 6 ชม./ ปองกันแสง ภายใน 6 ชม.หรือจนสิ้นสุดการใหบริการในวัน นั้น(แลวแตเวลาใดถึงกอน) /ปองกันแสง

7 วัน

ภายใน 6 ชม.หรือจนสิ้นสุดการใหบริการในวัน

Hepatitis B 20 mcg/ml (Heberbiovac HB)

MMR

X (สามารถแชแข็งได แตไม จําเปน WHO แนะนําใหเก็บ ในตูเย็น X

ภายใน 2 ชม. แตตองหอ foil ปองกันแสง

ใชทันทีหลังจากเปดขวด (การนํายาออกนอก ตูเย็น T 25-30 °C ในระยะเวลาสัน้ ๆ ไมมผี ล ตออายุยา) ภายใน 8 ชม./ปองกันแสง


(สามารถแชแข็งได แตไม จําเปน WHO แนะนําใหเก็บ ในตูเย็น) เก็บ diluent แต diluents ไมแชแข็ง diluent

นั้น(แลวแตเวลาใดถึงกอน) /ปองกันแสง เก็บ แตตองเก็บ

ไวในอุณหภูมิ 2-8 °C เปน เวลา 24 ชม. กอนที่จะใช ผสมกับวัคซีน ในวัน ใหบริการ

ชื่อวัคซีน/แอนติซีรั่ม

OPV 20 doses/ขวด

หามแชแข็ง

X (ตองแชแข็งที่ -15 °C)

การเก็บรักษายาที่ยังไมเปดใช (unopened) ตูเ ย็น

อุณหภูมิหอง (*อายุสั้นลง)

 (เมื่อนําออกมานอก

4 วัน

ความคงตัวหลังจากเปดใชแลว (ในตูเ ย็น; 2-8 °c) NA; ไมมีขอมูลยืนยัน 1 วัน


IPV

ชองแชแข็งแลวละลาย ก็สามารถนําไปเก็บใน ชองแข็งไดอีก 5-10 ครั้ง โดยไมทําให คุณภาพเสียไป (กรณี ที่ยังไมเปดใชและ VVM ยังไมเปลี่ยนสี) 

Tetanus toxoid 0.5 ml

1 วัน

  วัคซีนที่อยูนอกแผนการสรางเสริมภูมิคุมกันโรค กระทรวงสาธารณสุข (EPI)

1 วัน

- ใชทันที

Haemophilus influenza type b (Hib) Inactivated, Injectable Influenza Vaccine Live Attenuated Nasal Spray Influenza Vaccine (LAIV) Hepatitis A

1 วัน

NA

ActHIB® ภายใน 30 นาที. PedvaxHIB® ภายใน 24 ชม PANENZA® ภายใน 8 ชม

NA

- ใชทันที (เนื่องจากเปนรูปแบบ single dose)

7 วัน

NA

Influenza

7 วัน

NA

Meningococcal polysaccharide

NA

ภายใน 30 นาที./ปองกันแสง


vaccine Pneumococcal polyvalent

30 วัน

NA

Pneumococcal conjugated

NA

NA

Rabies vaccine (Rabipur®, Verorab®)

7 วัน

ใชทันที/ปองกันแสง

ชื่อวัคซีน/แอนติซีรั่ม

หามแชแข็ง

การเก็บรักษายาที่ยังไมเปดใช (unopened) ตูเ ย็น

Rotavirus Typhoid (ชนิดฉีด,ชนิด รับประทาน) Yellow fever (ขนสงยาตองใช dry ice) Varicella (Varilix®)

ความคงตัวหลังจากเปดใชแลว (ในตูเ ย็น; 2-8 °c) NA; ไมมีขอมูลยืนยัน

อุณหภูมิหอง (*อายุสั้นลง)

 

NA NA

ชนิดรับประทาน เก็บในที่แหง/ปองกันแสง

NA

4 วัน

ปองกันแสง

X (ตองแชแข็งที่ -15 °C)

NA

ภายใน 30 นาที./ปองกันแสง

 NA

1 วัน

NA

 

Antiserum Human immunoglobulin Human anti-D immunoglobulin

1 เดือน ยาเสื่อม ใชทันทีหลังจากเปดขวด/ปองกันแสง


60 IU Rabies immunoglobulin

Tetanus antitoxin

1 วัน

ตองใชทันทีหลังจากเปดขวด/ปองกันแสง

Tetuman Tuberculine test (PPD)

 

 

1 วัน ทิ้งยา

ใชทันทีหลังจากเปดขวด 1 วัน

(ERIG สภากาชาด 7 วัน )/ปองกันแสง

เอกสารอางอิง 1. สมาคมกุมารแพทยแหงประเทศไทย. คูมือวัคซีน 2008 2. คูม อื การบริหารการจัดการวัคซีน และระบบลูกโซความเย็น พ.ศ.2547 สํานักโรคติดตอทั่วไป กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข 3. ยง ภูว รรณ. การเก็บรักษาวัคซีน. วารสารคลินกิ ตุลาคม 2547. 4. กุลกัญญา โชคไพบูลยกิจ และคณะ. ตําราวัคซีนและการสราเสริมภูมคิ มุ กันโรค พ.ศ. 2550. สํานักโรคติดตอทัว่ ไป กรมควบคุมโรค กระทรวง สาธารณสุข. กรุงเทพมหานคร. สํานักกิจการโรงพิมพ องคการสงเคราะหทหารผานศึก. 2550 5. เอกสารกํากับยา 6. Vaccine management , Recommendations for Storage and Handling of Seleced Biologicals , The Center for Disease Control and Prevention (CDC), June 2009 2.

http://www.google.co.th/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=1&ved=0CDIQFjAA&url=http%3A%2F%2Fmnst.go.th%2Fdicpharmacy%2FINFORMATION%2 FVaccine_storage.doc&ei=z5-gUJ3ZFYfirAfSqoGoCQ&usg=AFQjCNGd_BjyzUCcgr3ibFUxLLrnxt-6lw&cad=rja


vaccine storage  

การเก็บรักษาวัคซีน

Advertisement
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you