Issuu on Google+

THE e-NONGQAI Un-official Police Gazette for VETERANS of the former South African Police Force and for those interested in the history of our Police, Defence and our National Security

September 2013; Vol 4 no 8 DIE e-NONGQAI Nie-amptelike Polisiekoerant vir VETERANE van die ou Suid-Afrikaanse Polisiemag en vir diegene wat belangstel in die geskiedenis van ons polisie, verdediging en nasionale veiligheid September 2013; Vol 4 Nr 8

(Photo: J Greef)

Your national security history magazine without malice U nasionale veiligheidsgeskiedenistydskrif sonder kwaadwilligheid

1


Om die verlede te bewaar sonder om in die verlede te leef.

To preserve the past without living the past.

WIE IS ONS? / WHO ARE WE? We are an informal group of police and defence veterans who would like to foster an interest in South Africa’s police, defence and national security history from 1652 with cut-off-date 1994 when the new South Africa came into being. We only tell and explain what we did; for we were the “on the spot” eyewitnesses! In fact we are the ones

you

saw in

the

news

reels of the time

following orders

from

parliament. However we have to debate the incidents because our memory is fallible as we grow older. In the terms of the day "we earned the T-shirt and right to tell our stories for you to enjoy with malice towards none." We all can learn from the past. In the suburbs I see so many gardeners wearing those shirts!

• The Editorial Team Editor: HB “Hennie” Heymans, MA (Brigadier, SAP & SSSC - Ret) Ass-Editor: J Jacobs (CPO SA Navy & Marines - Ret) SA Railway Police: Brig R Beyl Legal Advisor: Col Len Els, MMM, LLD, SC Special Correspondent: Anemarie Jansen (MA) Technical: Bruce Jones

2


• Skrywers van Rubrieke / Authors

WO1 (Ret) Paul Els

Kapt (Afg) T du Plessis

Lt-Col William

AO (v) M Theron

Marshall

Lt-kol Nico de

Japie (Jakes)

Goede

Erasmus

(SANDF)

LEGALITIES This publication is not intended to be a comprehensive review of all developments in policing/ national security or to cover all aspects of those referred to. Readers should take legal and other advice before applying the information contained in this publication to specific issues or transactions. The eNongqai contains various and sundry personal opinions of different correspondents and neither the compiler of eNongqai nor eNongqai will be held responsible for any of their comments which is entirely their own and not necessarily that of eNongqai or its publishers.

• To all future correspondents This condition must be placed at the end of your article: "The author of this article shall indemnify and hold harmless eNongqai and its publishers from any and all third-party claims, proceedings, actions, expenses, and damages (including attorney fees) in connection with a breach or alleged breach of the representations and warranties made in this article." This is not a literary magazine, but a magazine by and for veterans of the SA Security Forces; we want to capture the words and moods as written by our former veterans.

FEESBUNDEL: GENL JOHAN VAN DER MERWE Die feesbundel waaraan ons baie tyd bestee het en wyd geraadpleeg het, is bykans gereed om gedruk te word. Ons onderhandel tans nog met uitgewers om te bepaal waar ons die beste voordele vir die Oud-SAP-lede Liefdadigheidstrust kan beding. Ons het 'n tweërlei oogmerk met die bundel. Ons wil graag die geskiedenis van die 3


polisiemag op die wyse bewaar, maar ons wil ook fondse insamel om oudlede in finansiële nood by te staan. Ons het na 'n gepaste titel vir die bundel gesoek en Sarie van Niekerk het met die skitterende naam van die “gloriejare van die goue ster – Die SuidAfrikaanse Polisiemag” voor die dag gekom. Nadat ons met ons oudkollegas geraadpleeg het, het ons besluit om die titel soos volg in te klee : “DIE GLORIEJARE VAN DIE SUID-AFRIKAANSE POLISIEMAG 1913 tot 1994”. Ofskoon goue ster goed klink, het die polisiemag nooit 'n goue ster gehad nie. Dit was 'n brons ster wat reeds in die titels van verskeie boeke as 'n “koper ster” bestempel word. Ons sou derhalwe die wet op Edele Metale oortree het as ons die brons, wat reeds koper geword het nou in goud omskep het. Sarie van Niekerk en brig. Hennie Heymans het letterlik honderde ure aan die bundel bestee om foto’s te versamel, ou artikels op te spoor en die verlede van die polisiemag te laat herleef. Die een vereiste wat ons vir die uitgee vir die bundel stel, is dat die Liefdadigheidstrust benewens die handelaars wat verkope gaan doen, self ook die bundel aan ons oudlede teen 'n spesiale prys kan aanbied. Ons hoop om eersdaags meer besonderhede oor die verspreiding en koste van die bundel beskikbaar te hê, maar wil intussen ons hartlike dank oordra aan Sarie van Niekerk, brig. Hennie Heymans en aan almal wat op een of ander wyse 'n bydrae gelewer het. Ek is oortuig daarvan dat die bundel reg sal laat geskied aan die gloriejare van die Suid-Afrikaanse Polisiemag.

INLEIDING e-NONGQAI: Sarie van Niekerk Ek voel om te sê “hier is ek al weer, met my ryperd voor jou deur!” Mense ek kan net eenvoudig nie glo ‘n maand is al weer verby sedert ek verlede maand die inleiding vir die e-Nongqai geskryf het nie! Kan julle glo ons is al weer in wat hulle noem lente, hoewel die weer nog nie so lekker saamspeel nie, maar ja, die lente is hier! Oor vier maande is Kersfees al weer agter die rug en staan ons aan die begin van die jaar 2014! Maar voor ons 2014 binnegaan moet ons nog eers hulde bring aan polisiemanne en –vroue vir hul onbaatsugtige diens die afgelope eeu. Hoe goed onthou ek nog die paniek wat in die land geheers het voor die draai van die eeu! Onthou julle nog? Almal was oortuig daarvan dat daar in daardie nag, wanneer die eeu sou draai, iets dramaties in ons land gaan gebeur. Mense het allerhande voorspellings gemaak. Mense het kos en noodvoorrade opgegaar so asof daar nooit weer enige voorraad beskikbaar gaan wees nie. Kinders was te bang om 4


die aand van 31 Desember 1999 te gaan slaap, want by die skool het die kinders die storie vertel daai nag gaan die einde van die wêreld wees! Ai tog en toe die teleurstelling vir duisende mense die volgende oggend. Niks het dan gebeur nie! Die eeu het gedraai en niks lyk anders nie. Die hemel het nie geval nie en ons het nie almal met blou mussies rondgeloop nie! Soos ‘n vriendin van my se dogtertjie dit gestel het toe sy die oggend in haar bedjie wakker geword het. “Mamma maar ek lê dan nog steeds in my eie bed met my eie pajamas aan en met dieselfde ouers wat ek gehad het toe ek gisteraand gaan slaap het!” Daar het wel niks daai nag gebeur nie. Die lewe het maar net aangegaan soos voorheen, behalwe dat baie van ons waarskynlik verkeerde datums op ons tjeks geskryf het. Maar in die bykans 14 jaar ná daardie nag het daar ontsettend baie in ons land gebeur! Ek wil nie uitwy oor alles wat op politieke- of misdaad of enige ander gebied gebeur het nie, dit is net te swaarmoedig en maak mens net swartgallig. Volgende jaar is al weer verkiesing en die stories oor allerhande dinge doen al klaar weer die rondte. Nes die stories wat al jare lank versprei word van wat gaan gebeur die dag as ons voormalige staatspresident, Nelson Mandela, sy oë finaal gaan sluit. Ek hoef nie alles hier te herhaal nie, ons ken almal die storie van die nag van die lang messe wat voorspel word. Die nag waarin al wat ‘n witmens in hierdie land uitgemoor of die see ingejaag gaan word. Gaan ek nou baie optimisties wees as ek vandag hier sê “niks gaan gebeur nie! Wel, dalk nie heeltemal niks nie. Ja daar gaan ‘n geween en geweeklaag wees. Die ou nasie gaan hul hartseer oor hul ikoon luidkeels en op waarskynlik barbaarse maniere uitdruk. Daar gaan waarskynlik voorvalle van geweld wees, want is dit nie maar hoe hulle enigiets vier nie? Maar as ek sê daar gaan niks gebeur nie, dan bedoel ek die nag van die lang messe gaan beslis nie aanbreek nie. Daar gaan so twee weke lank gerou word om al die hordes buitelandse staatshoofde die geleentheid te gee om op ons land toe te sak vir die begrafnis. ‘n Geleentheid wat ons as belastingbetalers miljarde rande gaan kos, maar dan gaan hy ook maar soos enige ander mens begrawe word en dit gaan die einde van alles wees, behalwe natuurlik dat sy graf vir alle praktiese doeleindes vir ewig as heilig beskou gaan word deur die wat daarin glo. O en amper vergeet ek, ons gaan waarskynlik, of nee liewers ons gaan beslis ‘n jaarlikse ekstra vakansiedag kry! Wat wel gebeur het, selfs nog voor die draai van die eeu, is dat die Suid-Afrikaanse Polisiemag, soos wat ons oudlede wat hierdie elektroniese maandblad lees, die polisie geken het, van die toneel verdwyn het en in die plek daarvan ‘n nuwe SuidAfrikaanse Polisiediens gestig is. Oor die meriete van die stap wil ek my nie uitspreek nie, want soos julle waarskynlik almal teen die tyd weet, kan ek partykeer geweldig uitgesproke wees. Oor of dit ‘n sukses was, wil ek my ook nie uitspreek nie, ek dink ons het maar elkeen ons eie idee oor die sukses al dan nie van die polisiediens. 5


Waaroor ek my wel wil uitspreek is die feit dat die Suid-Afrikaanse Polisiemag vanjaar 100 jaar oud sou wees en as dit nie was vir die politieke verandering in ons land, ons vanjaar, soos 25 jaar gelede, die heel jaar groot fees sou gevier het! Nou is ons feesvieringe beperk gewees tot klein byeenkomste wat deur oudlede self gereël is wat op 1 April op verskeie plekke in die land plaasgevind het, synde 1 April die dag 100 jaar gelede toe die polisiemag tot stand gekom het. Die feesvieringe was nie groot en luuks nie, maar die van ons wat die geleentheid gehad het om dit mee te maak, om daardie paar heilige oomblikke te beleef, sal daardie halfuur of wat nooit vergeet nie. Daardie paar minute van stilte waarin hulde gebring is aan ons gevalle makkers van die afgelope 100 jaar. Mense ‘n eeu is ‘n lang tyd maar onthou net op een of ander manier het elkeen van ons wat in die eeu iets met die polisie te doen gehad het, gehelp skryf aan die polisie se geskiedenis! Of die ANC dit nou wil erken of nie, dit is ‘n voldonge feit. Dit is ononderhandelbaar en onuitwisbaar. Elkeen van ons kan vandag met trots sê “ek het help bou aan die trotse geskiedenis van die destydse Suid-Afrikaanse Polisiemag! Ek het help Beskerm en dien!” Nou kan julle vra nou maar hoekom gaan ek juis nou so tekere oor die afgelope 100 jaar sedert die stigting van die polisiemag? Die antwoord is eenvoudig. Oor ‘n week of twee word ‘n Feesblad oor die doen en late van die polisiemag sedert 1913, bekendgestel. Nog ‘n eentonige geskiedenisboek, hoor ek die gemompel wanneer julle hierdie artikel lees. Glo my, dit is nie ‘n eentonige geskiedenisboek nie! Hierdie is ‘n feesblad uit die hart van polisiemanne en –vroue. Elkeen wat ‘n bydrae vir die boek gelewer het, het elke woord diep uit die hart uit geskryf. Hier is verhale wat nog nooit te vore vertel is nie en wat na dese waarskynlik nooit weer vertel sal word nie. Die geslag mense wat alles in die stryd gewerp het om van die feesblad ‘n sukses te maak, is feitlik almal op die afdraende van die lewenspad. Hulle het die geleentheid aangegryp om hul herinneringe op skrif te stel vir hul nageslag en vir dié se nageslag. Hoe voel dit om drie jaar lank in die dodesel te sit? Om elke keer wanneer iemand die lang gang al singende afloop galgkamer toe, te weet jy is dalk die volgende een? Hoe voel dit om te hoor jy is die volgende persoon wat daai lang gang gaan afstap en aan die einde van die gang net ‘n enkele “kadoef”...... en dan die ewige stilte en die wete nog ‘n persoon het met sy lewe geboet vir ‘n misdaad wat die persoon gepleeg het? Hoe voel dit om dan, enkele dae voordat jy gehang sou word, skielik uit die dodesel gehaal te word en kort daarna vrygelaat te word? Ek kan nie vir julle vertel nie, want ek was nog nooit daar gewees nie. Maar in ons feesblad vertel iemand wat wel daar was, hoe dit voel. Daar is baie oudpolisielede wat baie interessante verhale kan vertel rondom grensdienste en wat hulle en hul makkers alles daar deurgemaak het. Min mense kan dit seker so kleurvol vertel soos die legendariese brig. Karools Mouton! Mense, 6


die afgetrede brigadier wat al in die tagtig is en nog elke dag gaan stap vir minstens 20 km om fiks te bly vertel in ‘n baie kleurvolle artikel van sy wedervaringe aan die grens waar hy 18 maande diens gedoen het. Wie van julle het geweet dat wyle lt.genl. Christi Zietsman, een van die bekendste speurhoofde wat die polisie seker gehad het, eers fietspatrollie gery het! Ons veg heeldag vir ons taal Afrikaans wat deesdae so afgeskeep word, die einste genl. Zietsman het ‘n speurder geword omdat hy ‘n “taamlike goeie Afrikaanse verklaring in ‘n bedrogsaak afgeneem het!” Om oor die krombeen generaal te gesels en te skryf is ‘n belewenis. Deel daai belewenis saam met ons in die feesblad wat binnekort op die rakke gaan verskyn. Een van ons oudkommissarisse het sy geboortesertifikaat vervals om in die polisie in te kom en word vandag nog beskou as die gemaklikste, vriendelike kommissaris wat ook nog mooi kon sing totdat sigarette sy stem “opgefoeter” het. Wil julle weet wie dit is? Dit kan julle in die feesblad lees. Loop saam met genl. Johan van der Merwe die pad van die oorgang van die polisiemag na die polisiediens. Beleef die slaggate en wat alles daarmee gepaard gegaan het. Wanneer die naam genl.maj. Louis Snyman genoem word, sien ons almal twee yslike groot hande, wat volgens oorlewering ‘n perd kon doodklap. Wel mense, daai hande van hom was nie al waarop hy kon roem nie. Hy het met die inoefening vir die kroning van die huidige Britse koningin in 1953 die hele paradegrond waaraan alle lande van die destydse Statebond deelgeneem het, oorgeneem omdat hy so ‘n bulderende stem gehad het en die enigste persoon was wat die bevele kon uitskreeu op ‘n wyse waarop die Britse winde dit nie kon wegwaai nie! Wie kan sommer so uit die vuis uit sê watter afdeling in die polisie het bekend gestaan as die “handeklap-squad” wat glo opgeroep is om soos die “wenners” van ouds by begrafnisse of elke keer as ‘n generaal ‘n toespraak hou, te gaan hande klap?” Wel, ek gaan nie die geheim hier uitlaat nie. Julle sal maar moet wag vir die feesblad om dit uit te vind. Wie ken die verhaal van die grasgroen- en skokkende pienk koeke op ‘n koekverkoping van die Pretoria Polisie se Dames Offisiersklub, so min belangstelling uitgelok het dat iemand jou werklikwaar betaal het vir die grasgroen koek maar dit net daar op die koektafel gelaat het? Die verhaal ontvou ook in die feesblad! Klink dit nou vir julle asof ek hier besig is met propaganda vir iets? Reg geraai, ek is! Soos ek reeds gesê het sou die polisiemag vanjaar 100 jaar oud gewees het, maar net soos die geval met die weermag wat die afgelope twee jaar hul honderdste verjaardag moes vier en die ANC-beheerde regering net eenvoudig besluit het om dié hoogtepunt te ignoreer, net so het hulle besluit om ook die polisie se honderdste herdenking net te ignoreer. Dit is toe net hier waar hulle hul deeglik teen die hardkoppigheid van die destydse polisiemag se lede vasgeloop het! 7


Ons het net eenvoudig besluit dit kan onder geen omstandighede toegelaat word nie. Onder leiding van genl. Johan van der Merwe, die laaste kommissaris van die destydse Suid-Afrikaanse Polisiemag, het ons aan die werk gespring en ‘n feesblad saamgestel om hierdie unieke gebeurtenis te vier. Ons kan mos nie toelaat dat die polisie honderd jaar oud word en dit word nie gevier nie! Mense die boek is teen die tyd dat julle hierdie artikel gaan lees, waarskynlik al by die drukkers. Ons beoog om dit op 21 September tydens die jaarlikse skaapbraai bekend te stel! Vat ‘n wenk van my af. Plaas solank julle bestellings vir die feesblad. Hierdie is nie iets wat julle mag misloop nie. Glo my dit is nie ‘n eentonige stuk geskiedenis van bladsy een tot bladsy 500 nie. Alles behalwe dit. Daarin is die wonderlikste, interessantste verhale van gebeurtenisse wat in gemaklike taal vertel word, dat julle dit net eenvoudig nie sal kan neersit as julle eers begin lees nie alvorens julle nie die laaste bladsy omgeblaai en die laaste woord gelees het nie. Dit is nou ‘n geval van honderd jaar se hoogte en laagtepunte van die polisiemag, van die wel en wee van honderd jaar in die polisiemag wat in een feesblad saamgevat is. Die dag wanneer julle hierdie boek in jul hande gaan neem, gaan julle die eienaars word van ‘n stukkie Africana wat nooit ooit weer herhaal sal kan word nie. Niemand mag dit mis nie!

Contents / Inhoud WIE IS ONS? / WHO ARE WE? ........................................................................................ 2 •

The Editorial Team .................................................................................................. 2

Skrywers van Rubrieke / Authors .......................................................................... 3

LEGALITIES ....................................................................................................................... 3 •

To all future correspondents ............................................................................... 3

FEESBUNDEL: GENL JOHAN VAN DER MERWE ...................................................... 3 INLEIDING e-NONGQAI: Sarie van Niekerk ................................................................ 4 A MOMENT OF SILENCE / OOMBLIK VAN STILTE................................................. 13 •

Padre Bob Timms – an old Veteran...................................................................... 13

Die Dominee se Seuntjie: via genl-maj Jap Burger ............................................. 14

WE WILL REMEMBER THEM / ONS SAL HULLE ONTHOU .................................. 16 •

Theft of Plaques: SAPS Johannesburg Central .................................................... 16

HISTORY OF THE COMMONWEALTH WAR GRAVES COMMISSION ................ 17 8


A face-lift for the Rome War Cemetery: Charles Ross ....................................... 21

SAP PERSONALIA VANAF 30 JULIE TOT 30 AUGUSTUS 2013: JOHAN JACOBS 22 •

Afsterwes ................................................................................................................ 22

Siekboek.................................................................................................................. 23

Verjaarsdae ............................................................................................................. 24

Kennisgewings en reunies .................................................................................... 24

Verlowings, huwelike en geboortes ..................................................................... 24

Allegaartjie ............................................................................................................. 25

POLICE /POLISIE............................................................................................................. 25 Hoofberigte oor kol EA de Kock en Genl Johan Booysen .................................. 25

• •

Kol Eugene De Kock: Dr Piet Croucamp ......................................................... 25

Villain or hero? Clarity is needed on why a South African police general is

being prosecuted: Dr Johan Burger ......................................................................... 27 Slegte nuus ............................................................................................................. 30

• •

Genl-maj Tommie Thomasse van SWAPOL.................................................... 30

Vrouepolisie ...................................................................................................................... 30 •

Kuruman: Dalene Steenkamp............................................................................... 30

“Ek was `n meisiekind in ‘n mans wêreld” – My opleiding by Eenheid 6: Adj-

off. Madeleine Theron .................................................................................................. 32 •

Opleiding ............................................................................................................ 32

Opleiding in 1986, tydens die onluste .............................................................. 33

Eerste vroue ........................................................................................................ 35

Vrouwees ............................................................................................................ 36

Seksualiteit .......................................................................................................... 37

Allerlei ................................................................................................................. 38

Springs Lykshuis ................................................................................................ 38

Plofstof ................................................................................................................ 39

Nabetragting ....................................................................................................... 39

Eenheid 6: Hoofstuk 12 – Anemari Jansen ................................................................ 39 •

Lt-Kol. Nico De Goede: Ondersoekspan .......................................................... 39 9


Comments by Col Terry Schwartz.................................................................... 51

Frederick Tossel – Brig-genl Deon Fourie .................................................................. 52 •

The First Policeman- Early Pioneers - President Kruger's Sharp Wit -

Chasing Bank Robbers ............................................................................................. 52 •

Larger Police Force............................................................................................. 53

President Kruger ................................................................................................ 53

Brought the House Down.................................................................................. 54

The Standard Bank Robbery ............................................................................. 55

It`s in the Blood: Pioneering Spirit: Frans Conradie`s daughter Maryke .................... 58 •

Frans Conradie ....................................................................................................... 58

Maryke Conradie – August 2013 .......................................................................... 60

Gawie se wysheid: What goes up must go down! ........................................................ 63 •

"12 boor Ammunisie" - Gawie Botha ................................................................... 63

POLISIE-STORIES ............................................................................................................ 65 •

Die Charge Office: Hugo Hannemann .................................................................. 65

Plekke en plekname: Pottie Potgieter ................................................................. 67

Die Verkoeler: Japie Erasmus ............................................................................... 70

Prostitusie in die Hawe te King’s Rest-wyk en WWR ........................................ 72

Foto’s uit ‘n blik – Andrew Lesch ........................................................................ 75

1967: Operasie Buffel: Lt Kol W Marshall ........................................................... 79

1969: SAP in Rhodesia: Operation Excelcior: Lt-Col W Marshall...................... 82

Victorian Crimminals ............................................................................................ 85

RAILWAYS POLICE / SPOORWEGPOLISIE ............................................................... 87 •

Kanaal-ape ingestuur deur Brig Ronnie Beyl ...................................................... 87

Kapt Thys Du Plessis ............................................................................................. 90

DEFENCE FORCE............................................................................................................ 91 ARMY / LEER ................................................................................................................... 92 •

Weermag afsterwes vir die laaste twee maande: Paul Els ................................. 92

Four Recce’s: Paul Els ............................................................................................ 93

Oos-Caprivi – lt-kol William Marshall ................................................................ 94 10


LUGMAG / AIR FORCE .................................................................................................. 98 •

Flying Officer James Henry Steyn DFC: UK’s remotest war grave ................... 98

‘n Dag in die lewe van ‘n Dakota bemanning op die grens: At Spies ............. 102 •

Kommentaar: Pottie Potgieter ......................................................................... 106

Comments: Roy Allen ...................................................................................... 106

Gedig: ‘Ek is ‘n Druggie’: Lt-kol MJJ van Rensburg ......................................... 107

A New Life for a PBY Catalina Flying Boat: Compiled by Johan Jacobs ........ 109

NAVY / VLOOT ............................................................................................................. 112 •

HMS Pretoria Castle (F61) .................................................................................. 112

MEDICS / MEDIESE DIENSTE ..................................................................................... 115 BUREAU FOR STATE SECURITY / NATIONAL SECURITY / NSMS - BURO VIR STAATSVEILIGHEID / NASIONALE VEILIGHEID / NVBS .................................... 115 •

JJP Brummer- PCS ............................................................................................... 115

‘n Stigterslid van die Buro: RS 012 ..................................................................... 115

Hush-hush Murder: MI6 & KGB .................................................................................. 116 NATURE CONSERVATION: ROBBIE GREEN .......................................................... 116 PRIVATE SECURITY / VEILIGHEID: PRIVAAT SEKTOR ........................................ 117 •

Seerowers en die oop see - Eduan Liebenberg Naude ..................................... 117

ANGLO BOER WAR / ANGLO-BOEREOORLOG ..................................................... 120 •

Breaker Morant: Roy Allen ................................................................................. 120

Genl Manie Lemmer – Ria David ....................................................................... 121

WW1 / WO1 .................................................................................................................... 122 •

Private Jackie ........................................................................................................ 122

WW2 / WO2 .................................................................................................................... 125 •

The board-game Monopoly – via Johan Jacobs................................................. 125

BOSOORLOG ................................................................................................................. 127 •

YouTube – Toffie Risk ......................................................................................... 127

Lieneke Eloff de Visser ........................................................................................ 128

RESISTANCE / WEERSTAND ...................................................................................... 128 •

Research: MK: David Fell: SA Miliatry Museum, JHB. .................................... 128 11


BOOKS ............................................................................................................................ 129 •

Servamus .............................................................................................................. 129

Agter die koperster – kapt Jack Hurter.............................................................. 129

Ike’s Books ............................................................................................................ 130

Dr A Hertzog, Die Nasionale Party, Die Mynwerkers – Louis Naude ........... 131

Undefeated: Lt-Col Jack Sherwood Kelly, VC, CMG, DSO – P Bujak............. 133

Vision for a Warrior – At Spies ........................................................................... 135

Sun Tzu’s art of War: General Tao Hanzhang .................................................. 137

OOR DIE DRUMPEL ..................................................................................................... 139 OOR ‘N KOPPIE KOFFIE .............................................................................................. 141 •

Marina van Libië .................................................................................................. 141

God se koffie ........................................................................................................ 142

LETTERS / BRIEWE ....................................................................................................... 143 •

Steve Camp: Durban ........................................................................................... 143

Roy Allen .............................................................................................................. 143

Lt-genl Nico & Monica Slabber .......................................................................... 143

‘n Groot Seder het geval: Brig LWP “Tsbalala” Jansen van Rensburg ........... 144

Boodskap van genl Johan van der Merwe ......................................................... 145

CC Viljoen: Jac Kloppers: Welkom..................................................................... 146

Jan van Wyk: Kaapstad ....................................................................................... 147

In Memoriam: JW Verster ................................................................................... 147

NETWORKING & “LET’S SUPPORT ONE ANOTHER AND OUR OWN”/ NETWERK & “KOM ONS ONDERSTEUN MEKAAR EN ONS EIE”...................... 148 Please send your business card for publication ....................................................... 148 •

Annemari Jansen – Koorsboom Kothuis ........................................................ 148

Jannie Otto ........................................................................................................ 148

Karate: Kol (adv) Len Els ................................................................................. 148

Kunswerk: Japie Erasmus................................................................................ 149

Phillip Jacobs: Trappers Witbank ................................................................... 149

Antikwiteite en boeke: Leon “Div” de Villiers .............................................. 150 12


Police Memorabilia: Sandblasting: Dave Jeffrey .......................................... 150

PJ Fourie Makelaars ......................................................................................... 151

JKLS Africa ....................................................................................................... 152

Durban: Speedy’s Shuttle Services (ex SAP Member) .................................. 152

Robert Suberg ................................................................................................... 153

Hennie Heymans.............................................................................................. 153

CONCLUSION / SLOT .................................................................................................. 154 Kontakbesonderhede ............................................................................................. 154 ANNEXURE “A”: STEVE SEARGENT: BOOKS FOR SALE ..................................... 155 •

Air Force Related Books ...................................................................................... 155

Border war era Books .......................................................................................... 158

South African Military & Unit Histories............................................................ 161

World War II: African and Middle East Theatre............................................... 165

A MOMENT OF SILENCE / OOMBLIK VAN STILTE • Padre Bob Timms – an old Veteran himself! Greetings to all, Well we have just settled in our new home and place of work on the West Coast. Moving can be great, but also stressful and this brings to mind all of those in our Police and Military Forces where ever they may be; also those in Afghanistan, Iraq, at sea and elsewhere on Gods planet. Moving around has all its challenges especially when it concerns our loved ones. To all of you, I would not have you despair, Isaiah 58:11 reads: “The Lord will guide you always; he will satisfy your needs in a sun-scorched land and He will strengthen your frame. You will be like a well-watered garden, like a spring whose waters never fail." Prayer "Thanks Lord for being there for us and our loved ones all the time, You are our Restorer, Repairer and Redeemer. 13


Amen. Be Blessed. “

• Die Dominee se Seuntjie: via genl-maj Jap Burger Die dominee en sy elfjarige seuntjie het die gewoonte gehad om elke Sondagmiddag na kerk die dorp in te vaar en traktaatjies uit te deel met die evangelieboodskap op. Een Sondag kom die seun by Pa aan, toegewikkel in sy warmste klere: "Ek is reg pa!" Die dominee is effens uit die veld geslaan - dit is bitter koud en die reën kom af in emmersvol. "Nee Seun, ons kan nie vandag gaan nie - nie in hierdie eendeweer nie.." Teleurstelling is duidelik op die outjie se gesig te lees: "Maar Pa.. gaan mense dan nie hel toe as dit reën nie?" "Kyk Seun, ek gaan beslis nie in sulke weer uit nie!" "Maar mag ék dan maar gaan Pa? Asseblief Pappie." Nadat die dominee goed oor die saak gedink het, gee hy vir sy seuntjie 'n pak traktaatjies om te gaan uitdeel, en opgewonde vaar die outjie alleen die sopnat strate in. Daar was byna g'n siel te siene op straat nie, dus loop hy van deur tot deur en deel sy traktaatjies uit. Na twee ure se harde werk het hy nog net een traktaatjie oor. Sopnat gereën en bibberend van die snerpende koue stap hy na 'n huis toe om sy laaste traktaatjie af te gee. Hy lui die klokkie, maar niemand maak oop nie. Hy lui weer 'n slag, maar binne is dit doodstil. Dan druk hy die knoppie met méning, en lui en lui, maar binne gebeur absoluut niks. Uiteindelik draai hy om om te loop, maar dit is asof 'n stemmetjie binne in hom vir hom sê om terug te gaan. Hy draai om, lui weer die klokkie, en begin om aan die deur te klop, en later te hamer met sy vuis. Dit is asof iets hom by daardie deur hou. Net toe hy wil moed opgee gaan die deur stadig oop. 'n Ou tannie wat duidelik baie bedroef is vra vir hom of sy hom kan help met iets. Met ogies wat glinster en 'n glimlag van oor tot oor gee hy vir haar sy traktaatjie: "Ek is jammer ek het Tannie gepla, maar, maar ek wou net vir Tannie kom sê dat Jesus 'rêrag' vir Tannie lief is. Hier is my heel laaste traktaatjie vandag - daarop vertel dit alles van Jesus en Sy groot liefde!" En daarmee gee hy vir haar die traktaatjie, draai om en hardloop huistoe. Die volgende Sondagoggend staan die Dominee op die preekstoel. Sy oë gaan oor sy gemeente, en toe vra hy of daar dalk iemand is wat 'n getuienis het wat hy wil lewer voor die diens begin. Heel agter in die kerk staan 'n ouerige dame op, haar gesig stralend. 14


"Niemand ken my in hierdie kerk nie," begin sy vertel, "want sien, voor verlede Sondag was ek nie 'n Christen nie, en ek was nog nooit in hierdie kerk nie." Die mense rek eintlik hulle nekke om hierdie vreemdeling te sien. Sy begin haar verhaal vertel: "My man is 'n paar jaar gelede dood, en toe los hy my stoksiel alleen op hierdie droewige aarde. Laas Sondag was dit 'n besonder koue, nat en mistroostige dag, en ek het net gevoel dat daar vir my absoluut niks hier oorbly om voor te leef nie. Ek het 'n stuk tou gevat en 'n stoel, en ek is op na die solder toe. Daar het ek op die stoel geklim, die tou om 'n balk vasgemaak en die ander punt om my nek. En daar staan ek, so bitterlik jammer vir myself. Ek het die einde van my paadjie bereik! Net toe ek wil spring, lui die deurklokkie - ek het my byna dood geskrik. Ek het doodstil gestaan en gedink dat wie ook al die klokkie lui sou padgee.. maar hy het nie! Die gelui het al harder en dringender geword, en ek het begin wonder wie mý deurklokkie so sou lui, want niemand het ooit vir my kom kuier nie. Naderhand het die gelui 'n geklop geword en naderhand het die persoon met sy vuiste teen die deur gehamer. Ek kon dit nie meer vat nie, en toe maak ek maar die tou los om te gaan kyk wie dit is." "Ek kon my oë nie glo toe ek die deur oopmaak nie, want voor my het 'n seuntjie gestaan - sy gesiggie stralend soos 'n engel s'n. En daardie glimlag - ek kan dit skaars beskryf! En toe hy begin praat, is dit soos 'n engel wat met my praat: "Tannie", het hy gesê, "Tannie, ek kom net vir Tannie vertel dat Jesus vir Tannie 'rêrag' liefhet!" My hart wat so morsdood was het in my keel geklop. En toe gee hy vir my hierdie traktaatjie wat ek vashou." "Toe hy weg is, vat ek die traktaatjie, en ek lees dit oor en oor - ek het elke woord daarin ingedrink. En toe stap ek op na die solder toe, en ek gaan haal die tou en die stoel, want toe was hulle nie meer nodig nie, want sien, ek is nou 'n Kind van die Koning. Julle kerk se adres was agter op die traktaatjie, en ek het net vanoggend gekom om te kom dankie sê vir die engeltjie wat my lewe kom red het, en my gered het van die ewige verderf in die hel." Teen daardie tyd was daar seker nie 'n enkele persoon in die kerk wat nie gesit en trane afvee het nie. Die dominee het van die preekstoel afgeklim en sy klein engeltjie styf teen sy bors vasgedruk terwyl die trane vryelik oor sy wange loop. Daar is seker nie 'n gemeente wat 'n groter oomblik van glorie beleef het as hierdie een nie, of 'n pa wat meer vervul was met liefde en eerbetoon vir sy seun as hierdie een nie; buiten Een: hierdie Vader het óók Sy Seun in die donker, koue wêreld ingestuur om die Boodskap van Redding aan die wêreld te bring. Sy Seun was verag, verwerp, gespot, geslaan en aan 'n kruis vasgespyker. En toe alles verby was, het Hy Sy Seun terug verwelkom en Hom op die troon laat sit om te regeer oor die heelal.

15


Daardie Seun bring vandag steeds hoop en redding vir die wêreld, maar Hy vra vrywilligers soos ek en jy om Sy boodskap met vreugde uit te dra aan mense wat verlore is.

WE WILL REMEMBER THEM / ONS SAL HULLE ONTHOU • Theft of Plaques: SAPS Johannesburg Central Ou kopergedenkplate vir polisiemanne wat aan diens dood is, is onder die polisie se neus van ’n muur in die Johannesburg-Sentraal-polisiekantoor af gesteel. Ao. Xoli Mbele, polisiewoordvoerder, het bevestig vier gedenkplate is twee weke gelede uit die polisiekantoor gesteel. “Ons vermoed die diewe wou dit vir die koper hê,” het Mbele gesê. Die vier gesteelde plate het tussen ander gehang teen ’n muur in die administrasieen- speurdienste-gebou van die groot polisiekantoor in Commissionerstraat in die middestad van Johannesburg. Die diewe sou by die polisiekantoor se hoofingang moes ingaan, verby die aanklagkantoor stap, in die administrasiegebou instap en die groot plate losskroef om daarmee te kon wegkom. Mbele het gesê niemand het opgemerk dat diewe die plate vat nie. “Ons is ’n baie besige kantoor en baie mense kom en gaan hier,” het hy verduidelik. “Ons het intussen maatreëls ingestel om seker te maak die polisie deursoek enigiemand wat ná ure hier met goed uitstap.” Die polisie vermoed dit het in die nag gebeur, want polisielede het die volgende dag agtergekom van die plate is weg. Mbele kon nie sê wie die polisielede was wat met die gedenkplate vereer is nie. Dit is ook nog nie duidelik of die polisie die plate gaan vervang nie. Van die ander plate wat nog teen die muur hang, gedenk onder andere sers. Robert Mansfield, wat aan diens geskiet is op 13 September 1914, sers. C.R.F. Brown, wat op 9 November 1932 geskiet is en speurderkonstabel Sarel Jacob Kruger, wat aan diens geskiet is op 16 Mei 1923. Die gesteelde gedenkplate dateer vermoedelik ook van die 1910’s tot 1930’s. Dit kwel die polisie dat die diewe dalk sal terugkeer om ook die oorblywende gedenkplate te steel, maar Mbele het gesê hulle vertrou die nuwe maatreëls sal dit keer. 16


Niemand is nog in hegtenis geneem nie. http://www.beeld.com/nuus/2013-08-07-gedenkplate-gebuit-in-polisiekantoor

HISTORY OF THE COMMONWEALTH WAR GRAVES COMMISSION (With acknowledgement to the unending vigil by Philip Longworth) – Via Capt. C Ross (SA Navy Ret): CWGC (RSA) PART 7 Factors such as improved medical capabilities and medicines, greater mobility, less trench warfare and reduced continuous bombardment of areas all contributed to the reduced number of casualties of the Second World War, a little more than 50% of the First World War. At the same time better record keeping by deployed forces reduced the number of “missing casualties”. All this seems to have made the work of the Commission easier, however in many ways the work was heavier. The Commission had to care for 24 000 sites across the world, 370 000 graves had to be marked with headstones and 250 000 casualties with no known grave had to be commemorated while at the same time most of the First World War cemeteries, damaged during the war, had to be repaired. Many of the new graves war were in placed that lacked communication and labour force. Most of the First World War cemeteries in France had been abandoned and were now realty overgrown while tool sheds and other buildings were severely damaged and virtually had to be rebuild from scratch A five year plan was developed and approved. However the backlog of maintenance work in the First World War cemeteries had to be attended to at the

17


same time. The trusted roving garden parties were re-instituted while gardeners that survived the war were sent to the cemeteries closest to them. Working conditions was appalling and the Commission was soon faced with demands for higher wages with workers being supported by local Trade Unions that got involved. The Commission was bound by what the Treasury could afford in line with salaries of other Government departments. Notwithstanding the labour challenges the Commission forged ahead and soon new Area Offices were established with senior staff, recruited mainly from the Armed Forces, given a short introduction on the work and procedures of the Commission. Gardeners were appointed with little knowledge of gardening or horticulture. Sir Fabian Ware retired in June 1948 which brought with it a new structure to the Commission, that of a Part Time Vice Chairman, a retired military person, and the Secretariat. The Secretariat now played the dominant part in decision making these being more practical and much less opposition from outside groups. Memorials to the missing became easier with the Admiralty and the Merchant Navy content with extending existing memorials while the Air Council accepted that airmen/women be commemorated alongside their Army comrades in places like El Alamein. Only the commemoration of the missing from India posed a challenge as Pakistan was now sovereign state. In 1946 it was decided to start the Northern Europe phase at Normandy and a suitable staff member was deployed to oversee the work. The situation on the round was extremely difficult with the only positive that the office had a chauffeur driven vehicle. By December 1946 the work in Northern Europe had to be divided with offices in Arras and Brussels. By early 1947 the Commission had more than 212 000 new graves to take care of. In Africa the Commission had taken over all the cemeteries by 1946 which required that an office be established in Rome and another in Alexandra. Sub offices were established in Tobruk and Tunis. In South Africa the South African Agency, established in 1921, continued with the work. Due to a lack of resources work on the sites in West Africa only started in 1952. The single biggest challenge was the manufacturing of nearly 350 000 headstones. Initial estimates indicated that the task would take 15 years to complete mainly due to the inscriptions on the headstones. The pantograph machine purchased after the First World War had been sold, however persistent enquiries tracked some down which were purchased and modified to enable four headstones to be engraved per day. Finding the Portland stone was another stumbling block that was overcome and by August 1950 the

18


factory produced 600 headstones per week. By October 1956 more than 90% of all graves had been marked with a headstone. Cemeteries in the Far East were the last to be restored. This was largely due to local bandits refusing access to the various cemeteries while building material was not always readily available. 2 000 ton of granite had to shipped from India to Taukkyan in Burma. Bronze plaques were shipped from Australia and regularly stolen. Record keeping was much better and by 1959 a total of 410 000 of the 580 000 dead was up to date. While the focus of the Commission prior to the Second World War was largely the graves in Europe, Belgium and France, it now found itself with graves in almost every corner or the world.

Photo 1: The Casino War Cemetery where 47 South Africans are buried.

19


Photo 2: The Florence War Cemetery, Italy where 213 South Africans are buried.

Photo 3: The Plymouth Naval Memorial where 225 South Africans are commemorated. 20


•

A face-lift for the Rome War Cemetery: Charles Ross

Three days of intensive work to tidy a large overgrown shrubbery took place at the end of July at the Rome War Cemetery. Rome War Cemetery is the Commission site used by all the Commonwealth Embassies based in Italy. It is also a popular site for members of the public to visit as it is in the centre of Rome. The area where the work was carried out is attached to the Aurelian Walls which delimitates the cemetery boundaries on one side of the site. The Aurelian Walls are a large defensive wall that was built in the third century AD to prevent attacks to the city of Rome. The wall encircled the city's seven hills and uniquely incorporates a number of large historic structures such as the Castel Sant’Angelo and the Pyramid of Cestius. The contractor had to guarantee the absolute respect to these ancient remains which are part of the cemetery and are of great historical interest. The Hort Supervisor South is reinstating the old planting scheme in the shrubbery area. Improvements have also been made to the irrigation system as roots of the numerous pine trees had squashed the pipelines reducing the water flow.

21


SAP PERSONALIA VANAF 30 JULIE TOT 30 AUGUSTUS 2013: JOHAN JACOBS • Afsterwes Dit is met innige leedwese dat ons die afsterwe van die volgende oudlede van die Mag of die van ons vriende moet aankondig:

We deeply regret to announce the deaths of the following former members of the force or those of our fiends:

22


Donderdag 01 Aug: Dave Kriel, vroeër van Voertuigdiefstaleenheid, Pretoria, is vanmôre na 3 weke in ICU Montana Hospitaal, Pretoria oorlede. Maandag 05 Aug: Gewese area komm. Kol Gerrit Myburgh van Heidelberg is vandag op 80 jaarige ouderdom oorlede. Dinsdag 06 Aug: Brig Deon Hagen is gisteraand oorlede na ‘n kort siekbed met kanker. Wednesday 07 Aug: The former Provincial Commissioner of Gauteng, General Naidoo, has passed away this morning. Sunday 11 Aug: Dave Edwards formly from SANAB passed away yesterday. Sondag 11 Aug: Frans du Plessis voorheen SK van Lambertsbaai, het vandag die kortstondige stryd teen kanker verloor! Donderdag 15 Aug: Dis met leedwese dat daar kennis geneem is van Hennie Pitout se afsterwe in Johannesburg! Sondag 18 Aug: Clive Ashmore oud SAP lid vannag oorlede. Was op Woodstock en later op Pinelands gestasioneer. Maandag 26 Aug: lt.kol. G.J.S. Joubert van Springs is op 25 Augustus oorlede!. Woensdag 28 Aug: Kallie Calitz, voorheen van Koevoet Zulu4-Echo en Zulu4-Sierra is aan ‘n hartaanval oorlede! Wednesday 28 Aug: Ex-Police officer from the Eastern Cape (Despatch) area. Olivier (Ollie) Cornelius Wolmarans passed away last Tuesday. Woensdag 28 Aug: Oudlid Hendrik Momberg van Port Elizabeth en Despatch is gister oggend oorlede. Hy was sy lewe lank by veiligheidstak. Woensdag 28 Aug: Kol. Gwen Carstens is Maandag skielik oorlede.

• Siekboek Ons wens die ondergenoemde persone alle beterskap toe: Maandag 12 Aug: Eddie Hollaway van NAMPOL is in Kaapstad en moet nou chemo en bestraling begin kry vir die kanker in sy gesig! Saterdag 24 Aug: Lt. Kol Willem Alberts wie jare lank op Lichtenburg was het so 3 weke gelede 'n ligte beroerte gehad.

23


Saterdag 24 Aug: Koot van Schalkwyk is in die Kingsbury hospitaal in Kaapstad opgeneem. Hy het `n bloedklont in die been opgedoen. Saterdag 24 Aug: Pieter Oberholtzer voel ook olik met erge infeksie! Maandag 26 Aug: Dit gaan nie goed met Koot van Schalkwyk nie, komplikasies het ingetree nadat hy opgeneem is in die Kingsbury Hospitaal, Claremont. Hy is in ICU - long en nier probleme.

Verjaarsdae

Ons wens die volgende hartlik geluk: Dinsdag 30 Julie: Malinda Lensing verjaar vandag! Sondag 04 Aug: Billy Cox vier sy verjaarsdag vandag. Maandag 05 Aug: Is Petro Heyneke se verjaarsdag vandag. Donderdag 08 Aug: Sakkie Frances verjaar ook vandag. Sondag 11 Aug: Dit is vandag ons vriendin Lynette Malan se verjaarsdag! Sondag 11 Aug: Dave Baker - verjaar ook vandag! Dinsdag 13 Aug: Geluk aan Helen McIntye wat vandag verjaar. Saterdag 24 Aug: Die laaste kommissaris van die Suid-Afrikaanse Polisiemag Genl. Johan van der Merwe is vandag 77 jaar oud! Maandag 26 Aug: Nico Freylinck verjaar vandag! Maandag 26 Aug: Arn Durand verjaar ook vandag! Woensdag 28 Aug: Is Tom van Rensburg se verjaarsdag vandag!

• Kennisgewings en reunies

SAP Braai Die Oud-SAP-Lede Liefdadigheidstrust bied sy jaarlikse skaapbraai aan op, DV, 21 September 2013. Prys per kaartjie R85-00 pp. Hennie Heymans het slegs 20 kaartjies hierdie jaar ontvang waarvan 11 reeds bespreek is. Bespreek vroegtydig by hom! (heymanshb@gmail.com)

• Verlowings, huwelike en geboortes Ons wens die volgende hartlik geluk: Dinsdag 30 Julie: Frans Bezuidenhout het weer

vandag ‘n trotse oupa van ‘n

kleinseun geword. Die trotse ouers is Ilse en Charl Bezuidenhout.

24


• Allegaartjie Saterdag 03 Aug: Nico Frylinck het vandag sy 40 jaar matriek reunie bygewoon! Woensdag 07 Aug: Hennie Groenewald berig; gister het 'n baie besondere voorreg my te beurt geval te Cape Gate winkel sentrum. Alhier het ek in oud-majoor Capie Van Dyk, destyds van Wynberg distrik vasgeloop. Hierdie "yster" is nog sommer vol lewe en stuur groete aan al die bekendes. Vrydag 23 Aug: Albert Blake gaan deur Tafelberg 'n nuwe boek bekendstel wat onder andere in samewerking met Charles Miller 'n bekende en gerespekteerde speurder van die destydse Wes-Randse Moord en Roofeenheid geskryf is. Die boek MOORD EN ROOF IN DIE KOP VAN 'N BAASSPEURDER word Dinsdag 17 September 2013 om 18:00 vir 18:30 bekendgestel by Die Waenhuis h/v Antelope en Jim Fouché Constantiakloof. Drag smart kasueel. Charles vra dat die oudkollegas wat hom geken het hom sal ondersteun.

Saamgestel deur Johan Jacobs

Kontak besonderhede; selnr 0769287320 Epos: jhnjacobs65@gmail.com

GROETE TOT DIE VOLGENDE PERSONALIA

POLICE /POLISIE • Hoofberigte oor kol EA de Kock en Genl Johan Booysen •

Kol Eugene De Kock: Dr Piet Croucamp Dankie aan almal wat tot dusver gehelp het:

25


Die laaste paar jaar het diegene wat betrokke was by pogings om Eugene op parool te kry 'n punt daarvan gemaak om dit buite die openbare oog en die media te doen. Maar, ons het 'n fase betree waar dit dringend was om elke moontlike alternatief te ondersoek in die proses en daarvoor het ons geld nodig. Dianne Lang, Ben Kruger, Arthur Randall en Miempie van Wyk het groot werk gedoen, maar so ook het baie ander mense 'n tree nader gestaan om te help. Ons het selfs 'n aanbod gekry vir pro bono regsdienste. 'n Bemiddelingsproses is begin wat daartoe gelei het dat Johan van der Merwe en die Oud-SAP-Lede Liefdadigheidstrust 'n ruim bydrae gemaak het vir Eugene se regskostes. Eintlik moet ek nie eers begin name noem nie, want ons het by so baie mense hulp gekry dat ek verseker iemand gaan uitlaat. Eintlik moet ek net baie dankie se aan almal wat dit vir ons finansieel moontlik gemaak het om Eugene se paroolaansoek tot by die hof te kry. Uit die aard van die saak het ons nog 'n lang pad om te stap en ons finansiĂŤle druk is nie naastenby aangespreek nie. Ons kan nie bekostig om op te hou om ons finansieel so te rig dat ons die pad tot aan die einde kan loop nie. Ons het 'n rekening in Eugene se naam. Net Miempie kan op aanbeveling van Eugene enige betalings aan sy regsdienste maak en soms sal van die geld aangewend word vir Eugene se mediese behoeftes. Ons vra mooi dat waar dit moontlik is dat mense wat Eugene wil help dit steeds sal oorweeg om geld in sy rekening in te betaal. Ek wil nie teveel ingaan op die detail van waar ons is in die regsproses is nie omdat dit belangrik is dat dit sover moontlik buite die media gehou word. Maar, ek hoop om meer besonderhede te gee by 'n volgende geleentheid. Ons het 'n baie ervare en goeie regspan en indien daar 'n regverdige moontlikheid is vir Gene se vrylating sal hulle dit kan bewerkstellig. Maar, selfs indien ons nie nou suksesvol is nie, sal ons steeds na alternatiewe kyk, ons gaan beslis nie gedurende enige fase van die projek opgee omdat dinge onmoontlik lyk nie. Ek het die afgelope goeie kommunikasie met die Minister van Korrektiewe Dienste gehad. Ek kan nie die detail daarvan hier bekend maak nie, maar ek is oortuig dat hy Eugene se saak baie regverdig oordeel; dit is polities 'n baie komplekse saak, maar beslis nie onmoontlik nie. Indien dit moontlik is, help ons om Eugene te help. Ons gaan hom nie in die steek laat nou nie. En, baie, baie dankie aan die baie mense wat boeke en beeldjies op facebook gekoop, geld beskikbaar gemaak het, of sommer net goeie wense gestuur het. Ons maak 26


seker Eugene kry alles. Ek het nog boeke wat geteken moet word, dit behoort binnekort afgehandel te wees. Piet Croucamp Dept of Politics University of Johannesburg Kommentaar: Hennie Heymans Geregtigheid moet gelouter word deur Genade. (Justice must be tempered with mercy!) Indien ons nie vir ander genade bepleit nie, hoe kan ons enige genade verwag? Eugene de Kock is en bly ‘n oudkollega. Dink aan hom in die gevangenis: Dis geen aangename plek nie! Hoe gouer Eugene vrygelaat word hoe beter; sy voortgesette aanhouding dien geen verdere doel nie. Daar is genoeg inligting om die feite te staaf dat hy gerehabiliteer is en berouvol is. Ons dank aan almal wat betrokke is en ook aan die Raad van Trustees van die Oud-SAP-Lede Liefdadigheidstrust. Dit is onderling ooreengekom dat slegs dr Piet Croukamp verklarings oor Eugene sal uitreik

Villain or hero? Clarity is needed on why a South African police general is being prosecuted: Dr Johan Burger ISS Today, 6 August 2013 •

http://www.issafrica.org/iss-today/villain-or-hero-clarity-is-needed-on-why-a-southafrican-police-general-is-being-prosecuted

A top-ranking officer in South Africa’s Directorate for Priority Crime Investigation (DPCI), Major-General Johan Booysen, was arrested on 22 August 2012 on a number of charges, including murder and racketeering. What makes this case particularly shocking is that Booysen was hailed as a hero in 2011 for refusing to accept a R1,3 million bribe from businessman Thoshan Panday. Panday and South African Police Service (SAPS) Colonel Navin Madhoe were being investigated for alleged fraud involving R60 million in a police accommodation tender scam. 27


Events had been set in motion earlier in June 2012 when 18 members of the now disbanded Cato Manor Organised Crime Unit of the DPCI (or ‘the Hawks’, as it is more commonly known) were arrested on charges including murder, attempted murder, theft, illegal possession of firearms and defeating the ends of justice. This was one of a number of units that ultimately reported to Booysen, the provincial head of the DPCI in KwaZulu-Natal. This case is often used as an example of how the SAPS has become riddled with rogue elements – a recent audit has identified 1 448 serving police officials who have criminal convictions, a majority of which are for serious crimes. However, it seems to be a particularly complex case. Interestingly, the media has taken opposing views on the matter. On the one side are those who depict Booysen as the head of a police ‘hit squad’, as alleged in a Sunday Times exposé of 11 December 2011, titled ‘Shoot to kill: inside a South African police death squad’. According to this report, the Cato Manor unit in Durban is allegedly responsible for 28 murders, ‘some in retaliation for suspected cop killings and others related to ongoing taxi wars’. The report included photographs of those allegedly executed by the police unit, and statements from witnesses. As a result of this exposé, the unit was shut down and its members arrested, along with Booysen. On the other side are publications such as the Sunday Tribune and Noseweek, which suggest that the charges against Booysen are primarily aimed at removing him from the Hawks to prevent him from investigating senior police officials and politically connected businessmen allegedly involved in high-level corruption. The Sunday Tribune published transcripts of secretly recorded discussions that it alleges reveal a plot to remove Booysen from the Hawks and close down the Cato Manor unit, prior to the Sunday Times exposé. The alleged plotter is Colonel Rajen Aiyer, who was the direct commander of the Cato Manor unit for most of the period during which the alleged atrocities were committed. Booysen had earlier charged Aiyer in terms of the SAPS’ disciplinary code for committing an undisclosed act of dishonesty. After pleading guilty at the disciplinary hearing he was transferred to the SAPS’ provincial head office in Durban. He is also the suspected source of most of the evidence used in the Sunday Times exposé. Questions have been asked as to why he was not arrested along with the rest of the unit, given that he was their direct commander at the time in question. According to Noseweek, the Sunday Times relied almost totally on information it had received from Panday and Madhoe, both of whom have a direct interest in removing Booysen given that he had initiated the criminal investigation into their alleged corrupt activities in March 2010. 28


Around the middle of 2011, Madhoe apparently approached Booysen and showed him evidence of the Cato Manor unit’s alleged murderous activities. He reportedly suggested that this information would be released to the media unless Booysen found a way to stop the fraud case against them. Apparently Booysen declined to do this, forcing Madhoe and Panday to change tactics. In August 2011, Madhoe again approached Booysen, this time offering him a bribe of R2 million. Booysen had both suspects arrested on an additional charge of corruption when they handed over part of the money. However, in a Sunday Times article titled ‘Cop says bribe charge is bid to shut him up over KZN hit squads’, published in December 2011, Madhoe claimed that Booysen was lying about the bribe and that he (Madhoe) was being victimised for wanting to ‘blow the whistle on the alleged police hit squad operating in KwaZulu-Natal’. This case appears particularly thorny given Panday’s powerful friends – he is a business associate of Edward Zuma, son of President Jacob Zuma, and a close friend of the SAPS’ Provincial Commissioner in KwaZulu-Natal, Lt-Gen. Mmamonnye Ngobeni. It has emerged that Edward Zuma had attempted to exert pressure on Booysen to release R15 million that had been frozen as part of the fraud investigation. Edward Zuma said that this money in fact belonged to him as he had loaned it to Panday. Ngobeni was also a suspect in the R60 million fraud case, along with Panday and Madhoe. The case against her was eventually withdrawn due to insufficient evidence. The matter is complicated further by the recent claims surrounding the lead investigator into the Cato Manor ‘death squad’ allegations, Maj.-Gen. Ntebo Mabula. According to the City Press of 28 July 2013, Mabula himself is a suspect in a murder case involving the death of a suspect in 2006. According to the article, Mabula and Advocate Nomgcobo Jiba, the current acting head of the National Prosecuting Authority (NPA), were involved in the failed prosecution of advocate Gerrie Nel, the state prosecutor in the Jackie Selebi case. Following the Hawks’ Hollywood-style arrest of Booysen and members of the Cato Manor unit, it emerged from a report in the City Press on 16 June 2013 that the Independent Police Investigative Directorate (IPID) never intended to arrest Booysen ‘as there was no case against him’. He subsequently launched a court application to challenge the basis on which he had been arrested and charged. According to The Mercury on 16 July 2013, of the four statements that Jiba apparently relied on for her decision, one was unsigned, one was made after she had authorised the prosecution, and one was made by a man who has since died. This raises questions as to whether the decision to prosecute was based solely on evidence and the law, or whether there were political dynamics at play influencing senior NPA decision-makers.

29


It is in the interest of justice that it is clearly established whether Booysen is a rogue policeman leading a bunch of vigilantes, whether he is being persecuted for tackling corruption at the highest levels, or whether the truth lies somewhere in-between. It is for this reason that agencies such as the Hawks and the NPA need to be completely independent and honest. Unfortunately, given the undue influence of politicians on their work and the questionable decisions made by senior NPA officials, the public and media have reason to be concerned.

Johan Burger, senior researcher, Governance, Crime and Justice Division, ISS Pretoria

• Slegte nuus • Genl-maj Tommie Thomasse van SWAPOL “WEL EN WEE VAN DIE MILITÊRE VETERANE : BERIG 21/2013 WEE VAN DIE VETERANE 11. Huldeblyk aan Genl-maj Tommie Thomasse van SWAPOL. Roland de Vries van die Meg Infanterie verklaar soos volg vanuit Dubai: “Ek het die voorreg gehad om tydens Ops Carrot in Apr 1981 en Yahoo in Apr-Mei 1982 saam met Tommie Thomasse te werk, toe hy as 'n kolonel van SWAPOL in Tsumeb diens gedoen het. Hy was uiters professioneel en 'n vriend van 61 Meg Bn Gp. Na die twee operasies het Tommie by 'n parade in Tsumeb die Hoof van die Leër se Aanprysingsmedalje van Bev Sektor 30, kol Johan Louw, ontvang. Dit word as 'n eerste vir 'n lid van die polisiemag buite die SA Leër beskryf. Ons salueer jou Tommie”.

Vrouepolisie • Kuruman: Dalene Steenkamp Onthou ek hoe ek in die middel van die nag op Keetmanshoop aangekom het - my eerste stasie na kollege. Ken niemand, weet niks. Daar sit ek op my bokse voor die polisiestasie op die vlak en het nie blyplek nie. Ek moet wag tot die son uit en die SB aan diens kom om aan te meld. Gekreukel, moeg, tanne geskrop by die wasbak agter in die AK, meld ek aan. Eerste moeilikheid: “Waar is jou uniform?” 30


“In die bokse in plastieksakke hier voor op die sypaadjie, adjudant. Waar moet ek bly?” .......... "Hoe moet ek weet - vat dag af en loop soek vir jou blyplek. Jy moet more oggend 06:00 op skof kom." Vinnigste wat ek in my lewe 'n grootword les geleer het - teen die aand het ek 'n bachelors-kamer gehad met 'n deel badkamer in die ou poskantoor enkelkwartiere en 6h die volgende oggend was ek ge-dress op skof. My student salaris getrou gespaar - toe moes ek maar die geldjies raid vir 'n oopslaan slaapbank, beddegoed en 'n geprakseerde gordyn voor die venster.

Waarskuwing Indien u fyngevoelig is, moet asb nie hierdie artikel lees nie. Hierdie is ‘n blad hoofsaaklik vir historici. Sielkundiges en sosioloë sal hierdie artikel baie interessant vind. Vroue se seksualiteit in die polisie en in ander SA magte is ‘n taboe onderwerp.Ons is bevoorreg dat (v) ao Theron die sluier op ‘n waardige en volwasse wyse lig. Persoonlik was ek altyd versigtig vir swanger vroue in die polisie, totdat my gade my daarop gewys het dat swangerskap nie ‘n siekte is nie, maar ‘n toestand. Vir diegene wat nie weet nie, seksuele verhoudings buite die eg was teen die goeie orde en tug. Een van eerste verhore waarby ek betrokke was, was toe twee lede oor die tou getrap het. Iemand by distrikshoofkantoor het uitgewerk dat die dametjie swanger was voor die huwelik. ‘n Departemente verhoor het gevolg. Kort daarna het ‘n vroue-sersant geboorte geskenk en dit was my onaangename plig om haar te ontslaan en dadelik in dieselfde pos as ‘n burgerlike aan te stel. Sy het nie eens van kantoor verander nie! In ander dele van Suider Afrika het polisie- en ander uniformdames swanger geword terwyl ministers en generaals die vaders van die babas was! Maar so was dit.

31


• “Ek was `n meisiekind in ‘n mans wêreld” – My opleiding by Eenheid 6: Adj-off. Madeleine Theron HOOFSTUK 11 – EENHEID 6

Foto 1: Eenheid 6-kentekens

Foto 2: Madeleine Theron

Uittreksels uit die 1986 dagboek van adj-off. Madeleine Theron. Teks: Madeleine Theron. Verwerk deur: Anemari Jansen • Opleiding Die dag toe ons plaas toe is vir opleiding, het ons eers touwerk by die Benoni Brandweerstasie gedoen. Ek het my regter-maermerrie teen `n vensterbank oopgestamp dat die wit van die been sigbaar was terwyl ek met die tou na onder moes gaan. Ek onthou dit was flippen seer! Na die touwerk het die instrukteurs die toring vol skuim gepomp en ons moes, met gasmaskers en suurstoftenks, van bo na onder met die trappe stap en weer terug. Allerlei voorwerpe is in die pad geplaas om ons tog te bemoeilik: bakstene, stukke hout, ensovoorts. Dit was `n klómp stelle trappe om uit te klouter. By die tweede stel trappe het ek besef dat my gasmasker lek. Ek het groot suurstofnood ervaar en letterlik boontoe gehardloop. 32


Foto 3: Skuim in die Toring

Foto 4: Sers. Piet Stander

Sommer dieselfde middag is ons na die plaas buitekant Heidelberg geneem, vir verdere opleiding. Kort voordat ons op die plaas aangekom het, het hulle ons na `n rivier of dam geneem en moes ons met kit en geweer op die kop, daardeur stap. Nodeloos om te sê – op daardie stadium het my been yskoud gevoel en was bitterlik seer van die vensterbank-stamp. Net die feit dat ek en Janine die enigste meisiekinders tussen die mans was, het my laat uithou en aanhou. Die litteken is vandag nog sigbaar op my been.

• Opleiding in 1986, tydens die onluste Ons was só uitgehonger vir vleis! Vir dae lank het ons “rat packs” gekry waaruit die kasies en sjokolades verwyder is. Ons kon dit net eenvoudig nie meer eet nie. Op `n stadium het plaasmense vir ons “steak” gegee wat ons weggesteek het. Ons het net gewag vir `n geleentheid om dit gaar te maak. Dit het egter net nooit gebeur nie en die “steak” moes weggegooi word. Ons was baie ongelukkig daaroor en het sers. Piet Stander en adj-off. Toit Wessels ordentlik daaroor verwens.

33


Dit was hulle besluit om die “rat packs” te sensor. Ons was so geïrriteerd daaroor dat ons adj-off. Wessels afgeloer het om te bepaal waar die kasies en sjokolades versteek word. Ek en Janine het dit gaan steel en vir ons trommeldik geëet – sonder om dit natuurlik met die mans te deel anders sou adj-off. Wessels baie gou uitgevind het die voorraad is veel minder. Ons instrukteurs het die R5-geweer, haelgeweer en pistool uitmekaar gehaal en die verskillende dele gemeng. Om alles te kroon is hierdie klein ritueel in die nag uitgevoer, nadat ons deeglik moeg was na `n dag se hardloop, huispenetrasie, stap, “leopard crawl” deur die mielielande en hongersnood. Die vuurwapen-onderdele is op die grond gelaat waar ons hulle weer aanmekaar moes sit. Ons moes voel-voel rondtas vir die regte onderdele. Wanneer dit langer as drie minute geneem het om al drie vuurwapens aanmekaar te sit, is ons gestuur om hek toe te hardloop en terug. Teen daardie tyd van die nag was ons al meer as gatvol. Een nag het ons besluit om tot net buitekant die plaaswerf te hardloop en dan in die gras te gaan lê. Na `n rukkie het ons opgestaan en kamma baie uitasem teruggedraf tot by die huis. Waarop adj-off. Toit so ewe doodluiters en rustig vra: “En wat het oom Toitjie vir julle aan die plaashek gehang?” Natuurlik kon niemand eers raai wat dit kon wees nie – sy gedrag en optrede kon jy nooit voorspel nie – waarop ons mooitjies moes omdraai en terughardloop hek toe. Daar vind ons toe `n leë Coke-blikkie aan die hek! Kon hy nie eerder `n tak, `n papiersak, enigiets anders daar hang, as iets soos die koeldrankblikkie, wat ons herinner het aan dít waarna ons almal gesmag het nie? Ek en Janine het in die plaashuis geslaap – “sodat oom Toitjie `n oog oor ons kon hou,” soos hy dit gestel het. Badtyd gedurende daardie Juliemaand van 1986 was érg. Dit was my eerste winter in die Transvaal en ek het dus ékstra koud gekry. My tone was permanent seer en het semi-bevrore gevoel. Voordat ek en Janine kon bad, was dit adj-off. Toit en sers. Stander se beurt. Die twee het aand na aand gesorg dat hulle elke druppel warm water opgebruik, want “die meisies kan nie voorgetrek word nie.” `n Bad is veronderstel om jou beter, skoner en meer uitgerus te laat voel. Daardie badsessies het my egter een graad voor verkluim gelaat.

34


Ons was byna permanent aan die hardloop. Hulle het beslis “hardloop” met “rus” verwar. Bosbus was erg. As jy nie vinnig genoeg is om die Canter te haal nie, het hulle eenvoudig vir jou weggery. Natuurlik kon sers. Stander en adj-off. Toit besluit wanneer `n mens dit nie gaan maak nie – die Canter kan mos volstoom vinniger ry as wat enige normale doodmoeë mens kan hardloop. Ek sien nou nog in my geestesoog my tekkies, die vinnig verbysnellende grond onder my voete en die tweede trap van die Canter-trok. Soms het alles voor my swart geword net voordat ek die finale trap gehaal het – net om `n oomblik later te besef: ek het dit gemaak! Wanneer ons so gehardloop het, het adj-off Toit en sers. Stander knap langs ons kom ry en nonsens gesoek. Hulle sou biltong kerf – sulke lang ordentlike stukke – en smaaklik eet, terwyl hulle blikkies vol Coke drink. Adj-off. Toit sou elke nou en dan opmerkings maak soos: “Lekker vars plaaslug – vry van die rook en vry van die roet. Asem in, asem uit...” Ek dink as ek `n man was sou ek sake met hulle uitgesorteer het – jy kan dink hoe. Die feit dat ek `n vrou was, was die enigste aspek wat my gekeer het – ek moes my gedra. Op `n stadium in my lewe was sers. Piet Stander die mees gehate persoon in my bestaan. Hy het dit ook goed geweet omdat ek myself die lekker toegeëien het om dit self aan hom te vertel. Natuurlik het hierdie erge haat soos mis voor die son verdwyn toe ons opleiding voltooi is! Toe eers het ek besef dat hulle heel oukei is, kon ek aan hulle dink as ménslike mense. Ek en Janine het een oggend `n oefengranaat gestel onder die regtervoorwiel van die voertuig van adj-off Toit. Hy het net begin agteruit ry toe dit ontplof. Hy het sy gat afgeskrik! Hy het gestop, vooroor op die stuurwiel op sy arms gerus en toe stadig, baie stadig en versigtig (byna eerbiedig) agteruit gery. Ons het geskree soos ons lag! En was ek jammer? Nee, beslis nie.

• Eerste vroue Ek en Janine was die eerste vroue wat alles saam met die mans gedoen het. Ons was later so deel van die mans, dat ván hulle vergeet het ons was by, en het byvoorbeeld, net daar op die plek, die rug gedraai en water afgeslaan – dan baie ongemaklik besef dat ons twee meisies ook daar is. Ek het maar net my rug gedraai en gemaak asof niks gebeur het nie. Arme goed! 35


Vloek - en ek praat nou van érg vloek – was mos maar deel van die mans se taalgebruik. Een oggend, terwyl almal gereed maak om te hardloop, het ek na Hein Kilian se kantoor gestap. Ek was só vies. Ek het hom so gekyk en gesê: “Ek en Janine respekteer manlikheid. Dit is tyd dat ons vroulikheid ook gerespekteer word.” Waarop hy my gevra het wat fout is. Na my verduideliking dat ek keelvol is vir al die gevloekery, het hy dadelik opgestaan, almal bymekaar gebulder en die situasie net daar opgelos.

• Vrouwees In `n sekere mate het vrouwees teen ons getel ook. Ons kon nie sê ons het byvoorbeeld PMS of maagpyn nie, al was dit so – géén vrou sal dit so sê, tussen baie mans nie. Dan het ons maar deurgedruk. Die algemene gesegde oor iemand wat opgee, was dat hy `n “huilie” was. Van die begin af het ek besluit ek is geen huilie nie. Ek moes baiekeer op my tande kners, ja, maar ek was nooit `n huilie nie. Die feit dat kapt. Kilian geen alkohol gebruik het nie, het ook `n gesonde verskil gemaak vir my. Dit het vir my baie beteken, en ek het geweet ons word nugter beoordeel.

Foto 5: Kol. Kilian, Janine, Louis, Madeleine Foto 6: Baksteen Marais, Bert (Landmyn) En Anton Myburgh

Steyn, Willie Odendaal, Piet Landman, Larry Hanton, Bez Bezuidenhout, Johnny Johnson, Stidworthy.

36


• Seksualiteit Nadat ons onsself bewys het, is ons absoluut aanvaar as deel van Eenheid 6. So deel, dat soos ek reeds gesê het, hul soms vergeet het dat ons meisiekinders was. Ons was egter nooit mannetjiesagtig, of verlief op vrouens nie. Van die mans, moet ek sê, het ek gesien en beslis besef: “Hemel, maar jy het báie gebruik in jou!” Op `n paar van hulle was ek dan ook erg verlief, maar van hulle leef nog en ek gaan dus geen name noem nie. Die een het ek baie lief geraak voor. Ons het `n paar maal uitgegaan. Dit was wragtig “ware liefde” van my kant af. Hy het op `n stadium op verlof gegaan en verloof teruggekom na die Eenheid toe. Dit het nooit vir my sin gemaak nie, totdat ek `n paar jaar gelede, via `n familielid, uitgevind het dat hy `n “moffie” was, en vir die skyn getrou het. Die ander persoon was baie oulik, maar hy het `n verplasing geneem om nader aan sy ma, wat siekerig was, te neem. Ons belangstelling in mekaar het begin nadat sy verplasing reeds ingehandig was. Nie een van ons wou `n langafstand-verhouding hê nie en so het hierdie verhouding ook ten einde geloop. `n Paar het belanggestel in my, maar dit sou net nooit werk nie. My pa het altyd gesê dit is veiliger om met goeie mense te meng. Een ou het my op `n aand uitgeneem en dit het my skoonsuster die hele aand laat wakker lê. Toe ek haar vra hoekom sy nog wakker is toe ek tergkom, toe is haar antwoord: “Die ... in sy ... is te ... Ek hoop nie jy gaan óóit weer saam met hom uit nie.” Ai tog. Ek het dit nie eens opgemerk nie. Hy is ook reeds oorlede. Wayne Farr het my gesoen – AG – so `n lekker soen, terwyl dit sag gereën het – dit was net lawwigheid, want ons was wragtig net vriende. Daarna was ons vriendskap nooit weer dieselfde nie, `n mens soen mos nie jou beste maat nie, het ek geglo. Ek het geen seksuele verhouding met enige van die mans gehad nie. Daar was net een manier om beskerm te word, en dit was die regte manier. Dit was belangrik om hulle almal reguit en eerlik in die oë te kon kyk en te weet: hulle aanvaar my as een van hulle.

37


Ek is getroud met een van Eenheid 6 se ouens, maar is jare later van hom geskei. Hy is ook intussen oorlede. Ek noem ook nie sy naam nie, want ek neem sy familie in ag – ek was baie lief vir hulle en het behoorlik getreur oor hulle na die egskeiding. Vandag is ek gelukkig getroud met Johan Theron – my beste maat.

• Allerlei Soois Roux het dikwels die menasie se bakkie “geleen” en dan het hy probeer om my bang te ry. Ons het gegaan na `n veld agter die eenheid – dan is daar deur gate, slote en oor koppies gejaag, so vinnig as wat die ou bakkie dit kon hanteer. Ek was deurmekaar geskud, geskommel en het altyd met bloukolle uit hierdie “bundu bashing” gestap. Maar ai – hy was tog so trots op sy bestuursvernuf! En tot my verbasing het die ou bakkie dit gehou. Die kombuistannie was vir al die lede baie goed gewees. In die winter was daar `n samedromming van mense in die kombuis – die stowe was lekker warm. Dan kom kapt. Kilian ingestap en protesteer hard met `n donderende stem: “Wat soek julle almal hier? Julle staan net rond. Gaan raak besig!” Dan kom die tannie, oud en krom maar sonder enige vrees in haar sagte blou oë so tussen die skare uit, vat hom agter sy rug aan sy belt, probeer hom oplig en sê dan kalm maar streng: “Kaptein, uit.” Dan het niemand geloop nie en die kaptein het maar saam rondgestaan. Ek het nie van groente gehou nie. Elke etenstyd moes ek by die tannie aanmeld, dan is ek groente gevoer met `n eetlepel – want jy het dit nodig, het sy geglo. Geen gesonde mens kan daarsonder nie. Jy moet jou kragte opbou. So het ek mondevol groente afgewurg – die slegste wat sy my gevoer het was sulke klein ronde kooltjies – jig!

• Springs Lykshuis Een oggend het `n paar van die “ou manne” (dis nou die wat voor ons op die Eenheid was) ons Springs Lykshuis toe geneem. Dit was kwansuis om te kyk of ons gaan “crack”. Op pad daarheen is daar ordentlik met ons gespot. Daar aangekom is ons na die disseksiekamer. Oral het die lyke op tafels gelê. Die was die eerste maal na my ma se dood (toe ek elf jaar oud was), wat ek weer `n lyk gesien het. Ons het bygestaan met die lykskouing en dit het my van die begin af so geïnteresseer, dat ek met alles in my daar wou gaan werk. 38


Die mediese sy daarvan was net bokant my menslike begrip. `n Paar jaar daarna was ek een van die eerste vroue wat by `n lykshuis toegelaat was vir disseksiewerk op liggame. Op daardie stadium was daar net by Hillbrow Lykshuis twee vroue werksaam. Ek het dit ontsettend baie geniet en baie kennis opgedoen in my jare by die staatslykhuis in Springs.

• Plofstof Ek het baie belanggestel in plofstof en wou op `n stadium `n plofstofkursus volg – wat botweg geweier is. Sers. Larry Hanton het my altyd saamgeneem wanneer daar geoefen is – skietoefeninge en granate gooi was aan die orde van die dag, wanneer daar nie spesifieke opdragte was nie. Ons kon skiet soveel as wat ons wou. Ons het baie oefengranate, skokgranate en handgranate gegooi, asook geweergranate geskiet. Ek kan nog onthou hoe sers. Larry my keer op keer gewaarsku het: “Hou altyd die plastiese springstof uit die son.” Op `n keer het sers. Larry `n geweergranaat geskiet. Die venstertjie was rooi. Die granaat het dus nie ontplof nie So stap ek en hy in die granaat se rigting. `n Entjie weg van die granaat af, het iemand agter ons besluit om `n skokgranaat te gooi. Die skokgranaat het ontplof. Ek het in my lewe nog nooit so groot geskrik nie. Sers. Larry het gespring en verskriklik gevloek, en ek het aangevul waar hy gestop het. Albei van ons het gedink die geweergranaat het ontplof – en die geweergranaat se uitwerking is natuurlik baie kragtiger as dié van `n skokgranaat.

• Nabetragting Die opleiding by Eenheid 6 was `n ondervinding wat die res van my lewe beïnvloed het, op `n positiewe manier.

Eenheid 6: Hoofstuk 12 – Anemari Jansen • Lt-Kol. Nico De Goede: Ondersoekspan Geskryf deur: Anemari Jansen. Foto`s verskaf deur Nico de Goede “Solank as wat ek nog my been oor die motorfiets kan swaai en nie anderkant afval nie, sal ek aan die beweeg bly,” sê Nico. Sy oë bly mens by: reguit, slimblou, “streetwise”. Pure speur. “Ek is nog nie reg om by `n bejaarde groep wortels en aartappels te loop skil nie. Eendag as ek tagtig is. Miskien dan.” Parow gebore in die 39


vyftigerjare en verskeie dorpe in die Kaap Provinsie is Nico se grootwordplek. Hy doen aansoek vir werk by beide die SAP en Standard Bank, in matriek. Op 17 Desember 1968, net na hy ingesweer is, laat weet Standard Bank hulle het vir hom plek. Maar toe is hy klaar `n polisieman, direk op nagskof geplaas. Nico gaan Kollege toe die laaste gedeelte van 1969 en word na Booysens verplaas, verbonde aan die uniformtak tot 1970. Van Booysens is hy na Soweto en word dan verplaas na die afdelingkommissaris se kantore waar hy die skakelbord werk – die óú soort met die toutjies.

Foto 1: Nico tydens omswerwinge in Namibië

40


Foto 2, 3, 4: Amptelike Reisdokument No TP 70/97, geldig vir Botswana / Rhodesië / Rhodesië / Angola

Later is hy voorradeklerk by die DK en in 1973 is hy na die speurders toe in Maroka, Soweto. Die speurderkursus doen hy by die Benoni Meganiese skool. Nico was betrokke by SANAB, in `n groot gebied met te min mense: Soweto, wat Lawley en Lenasia ingesluit het. “Na ek huis gekoop het in Brackendowns het ek gevra vir `n verplasing uit Soweto. Ek is in 1984 Alberton-stasie toe. Dit was maar `n paar maande later toe die noodregulasies afgekondig word en ek verplaas word na die ondersoekspan.” Dit is waar Nico se pad gekruis het met dié van Eenheid 6. “Op 15 Junie 1985, om 12h00 daardie nag, word ek verplaas Katlehong toe. Ek`s nie eers huis toe nie. Dit was net `n geval van: ‘Waar is jou dockets,’ toe is ek direk lokasie toe.” 41


Sy aanvanklike job was om die alternatiewe strukture-mense aan te hou onder die noodregulasies. Hulle is aangehou by Modderbee. Die aanvanklike lasbrief van die Minister was vir een en twintig dae, maar daarna kon mense eintlik onbeperk aangehou word: “Ons het eintlik maar die veiligheidstak se vuilwerk gedoen en tot `n lid van die veiligheidstak by ons gehad.” “My memories van daai tyd was nie lekker nie en ek wil dit nie onthou nie.” En toe volg die 1990`s. Taxigeweld, Zoeloes en Xhosas wat baklei, studente en skoolkinders wat amok maak, die lokasies onleefbaar maak. By die Winnie Mandelaplakkerskamp in Thokoza het die Rooikruis mobiele toilette aan die inwoners geskenk. Die toilette word toe gesteel – en toe is daar moeilikheid. Die toiletteinsident in Thokoza, interessantheidsonthalwe, was veroorsaak deur probleme tussen twee ANC-faksies. Chris Hani het met die inwoners kom praat. “In hierdie tyd het ek met die Onluste-eenheid saamgewerk. As die onluste aan is, het ons maar saam met hulle rondgefloat – patrone, traanrook en kos afgelaai – wanneer sake bedaar, kon ons eers ons ondersoekwerk gedoen kry.” “Daar het by die 4000 dockets op my kantoorvloer gelê.” Hy onthou sy kar, `n Chev Kommando, waarin hy sewe tot agt lyke op `n slag in die

boot gelaai het. Daar was `n patroon, vertel Nico. Hulle beweeg in `n gebied in, laai lyke in, sit `n ‘tag’ om die toon en neem die liggame dan na die naaste polisiestasie toe. Die lykswa het dit dan daar kom optel. “Dis waar ek verslaaf geraak het aan Grandpa`s. Ek drink dit steeds, oor dit `n gewoonte is. Jy kan lank survive en wakkerbly op geskilde rape, koffie, Grandpa`s en Coke.” “Dis waar ek `n gly gekry het in Frisco-koffie,” beduie Hein Kilian. “Ja,” sê Nico. “Dit het van die barracks af gekom en dan stuur hulle vir ons die tos koffie.” Maar die onluste wat begin het met `n Zoeloe-man van Hostel 2, wat intiem geraak het met `n Xhosa-vrou van die Pholapark-plakkerskamp. Hostels 1 en 2 was skuins agter die plakkerskamp. Die Xhosas kom toe en brand die man se kamer af. Al die inwoners van Hostels 1 en 2 is uiteindelik verskuif na Hostels 4, 5 en 6, naby die Thokoza-polisiestasie.

42


Hein: “Die Zoeloes het natuurlik, om vrees in te boesem by die ander groep, hande en penisse afgekap en aan klerehangers in die bome gehang.” Nico onthou die keer wat hy `n Ford Laser 1600i gegee is en daar toe in Pholapark op hulle geskiet is. Dat dit so “doef-doef” geklink het, glad nie soos skietery nie. En dat hy toe, pleks van Edenpark toe te ry, terug lokasie in is. Toe skiet ons ook: 108 skote. Na die tyd stop hulle by `n garage in Thokoza. “En weet jy watse musiek speel daar? Annelie van Rooyen se stupid song: ‘Ek lewe.’” “Jy moet weet, ek het driekwart van die tyd sonder `n wapen rondgeloop. Ek is nie `n paraat polisieman nie, ek`s `n kak polisieman. Ek was nie reg vir oorlog nie.” Nico het sy eie tikwerk van verslae gedoen, want daar was báie. Hy het `n Olivetti Electric gehad, aangevra en verskaf. Die verslae is in die nag getik – dagtyd was werkstyd. Die ondersoekspan het eers by Katlehong polisiestasie twee kantore gehad. Eenheid 6 was in prefab-geboue. Toe die area Vosloorus bygevoeg word, is daar vir die span `n ou stasie gebou in Vosloorus. Daar was ook uniform lede van die Polisiestasies wat onluste moes kom werk in Katlehong. Buite-pelotonne van Eenheid 6 is ingestuur. “Ek onthou nog: die speurders van die ondersoekspan het agterin gewerk, in die buitegeboue en Toit Wessels was in die huisie.” Hein: “Ja, toe eye ons `n ou munisipale gebou, nogal met die naam ‘Vlakplaas.’ Dit het aan `n Italiaanse varkboer behoort. Toe ek dit vir genl. Creamer van finansies wys, toe sê hy sommer die volgende dag ons kan intrek.” “Hoe los jy vier duisend sake op met geen getuies nie?” “Jy kan nie vir my sê jy het géén getuies nie.” Hy (Oud PG Adv Von Lieres) gaan soek getuies maar kry niks. Tydens die Goldstone-kommissie moes Nico `n verklaring saamstel. Hierdie verklaring was ook gebruik vir tien toetssake.. Die landdros maak toe as volg `n bevinding: persons and persons unknown, geldig vir Alberton, Boksburg en Germiston. Die uitspraak kan toe gebruik word om die oorblywende

duisende sake af te

handel. Die verklaring was sewentien bladsye lank. Seker tien jaar daarna, toe hy `n kolonel in Vosloorus is, kyk hy na `n inquest docket, en toe is die verklaring van “Nico

43


de Goede” daarin. Dit kan `n verdrinking wees, wat niks met die saak te doen het nie, dan word daar gevra: waar is die De Goede-verklaring. Hein vertel verder. “By die dik indoena voel ek die een dag soos Piet Retief. Die indoena groet met ‘Hlahla panzi.’ Dan begin die mans by hom ‘Shhhhhhh’ maak. Die hare op jou rug staan regop.” Nico: “Ek het my 9mm by my gehou sodat ek kan selfmoord pleeg as dit moet.”

Foto 5: Onrus in Vosloorus Ons het in die 1990’s baie padblokkades gehou, op die N3 van Durban, by die afdraai na Vosloorus. Ons het hulle gevang nog voor hulle kon inkom – dit was maar eintlik hit squads gewees.” “Ons was broers in verdrukking,” gesels Nico. “Ons het saamgestaan. Speurders en uniform het jaareindfunksies saam bygewoon.” Die meeste van die Eenheid 6 ouens en die ondersoekspan was ongetroud. As die onluste afplat, ry die manne hotelle toe en gaan maak amok. Dit het probleme veroorsaak: `n ou kry `n girlfriend, verdwyn vir drie weke en dan kom hy eers terug.

44


Lede was letterlik nooit by die huis nie, hulle het geslaap, gewerk en geëet. Uiteindelik is daar `n kroeg gebou in Vosloorus, want ouens het werk toe gegaan en dan miskién na `n week kon huis toe gaan. Nico: “Dit was `n onseker en komplekse situasie gewees.” Wanopvattings was daar ook. Die speurders het R135 per jaar gekry om privaatklere aan te skaf. Lala`s Brothers in Alberton het goeie gehalte khakiklere vir billike pryse gehad. Die volgende oomblik was daar groot drama, want: “Die AWB werk dan nou in Pholapark!” “Magsorders en staande orders was `n rumour,” sluit Nico af. “Jy het jou eie reëls gemaak. Partykeer het jy die orders sommer pleinweg geïgnoreer.” In 1994 word Nico na Alberton verplaas. Hy begin Edenpark se speurtak, is van daar na Thokoza-speurtak en in 1998/99 neem hy by (genl) Richard Mduli oor by Vosloorus. “Dis ek wat daai dockets in die kluis gekry het.” Nico tree in 2010 af as lt.kol. by Germiston speurtak nadat hy ook draai gemaak het by Brakpan speurtak. Agtien maande by die areakommissaris se kantore was hom ook nie gespaar nie.

Vuller / Filler

45


46


47


48


49


Foto’s 6, 7, 8, 9, 10

50


Foto 12: Nico en die BMW 1150 RT Nou is dit hy en sy BMW 1150 RT. Hy ry na al die uithoeke van Suid-Afrika. Die volgende bestemming is die Ooskus (Richardsbaai en omgewing).

• Comments by Col Terry Schwartz Die bostaande getikte verslag is gerig aan kol Terrence Schwartz, destyds die Distrikspeuroffisier (DSO) van die Germiston-polisiedistrik. Hier vind u sy kommentaar: Hennie, Oor die algemeen stem ek saam met Nic. Hy was in-bevel van die Ondersoekspan, Katlehong. Daardie manne het onder geweldige druk en spanning gewerk. Dit is moeilik om te beskryf wat daar geheers het, jy moes self daar gewees het om te kon begryp. Die 4000 dossiere (moord, pogings, openbare geweld) - die lyke wat opgetel moes word (weens die omstandighede, kon geen behoorlike ondersoeke gedoen word) 51


dit is wat daar plaasgevind het. Mense van verskillende stamme het mekaar vermoor vir die eenvoudige rede - jy is nie van my stam nie. "It was the best of times and it was the worst of times" Terrence Schwartz

Frederick Tossel – Brig-genl Deon Fourie "Put Up Your Hands ....... !" Stiring Days in Early Krugersdorp1 The First Policeman- Early Pioneers - President Kruger's Sharp Wit Chasing Bank Robbers By Frederick Tossel, Ex-Chief of Police, Krugersdorp •

It is no slight effort at the age of seventy four years to thrust oneself back some fifty years and endeavour from unaided memory to render anything like a well ordered chronicle of the happenings in those stirring times.

1

AFRICA, September 1937

52


I was a sergeant in the old Z.A.R.P. (South African Republic Force) from about April, 1887, onwards, stationed at Johannesburg. In September my commandant, D. E. Schutte, one day informed me that I must go out to Krugersdorp on the 23rd and attend the first public sale by auction of building lots, and that I was appointed by him, subject to confirmation by the Republican Government, as Chief of Police of the sub-district of Krugersdorp. I was, however, to use my own judgment as to staying right on at Krugersdorp. On arrival at Krugersdorp I found that the Acting Mining Commissioner, Mr. R. G. Ockerse, after whom Ockerse Street, Krugersdorp, is named, had a police staff consisting of one European named John Burrows, and three natives.

•

Larger Police Force

Later on I increased the personnel to six mounted police troopers, with permission to recruit more, for I soon found that I had a pretty big area to cover practically from Rustenburg on the west to the western boundary of Johannesburg's Langlaagte farm, and half way to Potchefstroom south-westerly from the Dorp. I had the experience of meeting Ex-President Pretorius more than once at his brother's farm, Groot Paardekraal, on a portion of which Krugersdorp is laid out. He was a fine typical old Boer, massive and rugged-one might say a giant in stature and of very fine and engaging manners. It was a treat to sit and listen to him and his brother, Vaal Marthinus, and others of the old fraternity recounting the adventures and experiences of their bygone years.

•

President Kruger

Krugersdorp 1878

53


When President Kruger made one of his periodical visits to Krugersdorp we used to meet him at the top of him into the Dorp. He always used to pull up at the old Pretorius homestead, climb out and have coffee and a short crack with his old friends who used to wait upon his arrival in goodly numbers, then resume his journey to his own Dorp, as it was generally known. I believe the town was named after him, as although Johannes was his second Christian name, and with all due deference to others, I believe myself that Johannesburg was meant for him and not anyone else, it was not thought distinctive enough hence Krugersdorp came into being to ensure perpetuation of the President's name. There is no doubt but that President Kruger had a friendly feeling towards Krugersdorp from its very inception, and had been known to speak of it as "mij dorp " (my village).

• Brought the House Down Upon one of his tours shortly prior to a Presidential election the President was subjected to a severe heckling by an Anthony Daniel Theron, a strong Jouberite in politics, but the old President was too strong for Theron. After Theron had held the floor for some considerable time with the usual lot of stuff in vogue at such meetings, he finally as his last question to the President put the following to him: "Now then, President, what about the state of the country's finances. I say they're rotten." "Well, well," replied the President, " if you know they're rotten, why ask me anything about them?" This, of course, brought down the house. Dannie Theron fell at the head of his men, "Theron's Scouts," during the Anglo-Boer war some short while after the capture of General Piet Cronje at Paardeberg in 1900. During the same tour of Klerksdorp the President was sadly badgered by a Hollander employee of the old Z.A.S.M. at a public meeting. Finally his patience, of which he never possessed too much, becoming exhausted, he asked his enquirer, "What countryman are you?" The reply was, " I am a Hollander, President." "Well, Hollander, how long are you in this country?" "About three years, President." "Then you should hold your mouth; you are not even salted yet." Collapse of the Hollander.

54


• The Standard Bank Robbery The event which brought Krugersdorp into notice all over the English-speaking world occurred in 1889, when the Standard Bank was held up at 9 a.m. by two armed men who, after beating two of the bank officials with the butts of their revolvers, made off on horseback with all the specie in the bank's coffers. This was the first crime of its kind in the Republic, if not in South Africa, and attracted worldwide notice. As I was one of the chief players in this little drama, I shall recount it here. He says, " The morning of August 29th, 1889, was very misty, and at times one could see barely a hundred yards in any direction. Receiving a message from one of the mine managers at Roodepoort, I saddled up and left the Police Camp at Krugersdorp about 8.45 a.m. (Mr. Tossel was at that time Sergeant of Police and was subsequently promoted to the position of Lieutenant.) I was reporting my intended absence to Landdrost Human when my name was called in more or less excited tones. A good Scot named George Thompson staggered up against me and exclaimed: 'The Bank is robbed, the manager murdered, and (pointing up Commissioner Street) there they go.' Owing to the raist I could see nothing at a distance, but Thompson's hand pointed towards Johannesburg. I gave instructions to turn out the police, and spurred up my horse and travelled some . . . About halfway to the rise on the Krugersdorp side of Witpoortje, I saw two horsemen disappearing over the rise and the mist was lifting. On reaching the crest of the rise, my horse stumbled, collapsed and fell. I saw at a glance that it was done for. Luckily I noticed a saddled horse standing a few yards away. It was the mount of one of my own men, who was over six feet in height and as long in the leg as I am short. I got into the saddle and made fairly fast time on my fresh horse, and on approaching Witpoortje Hotel, I saw one of the proprietors standing in the entrance. They had a racehorse, Atlas, in the stable, and feeling the hopelessness of overtaking the robbers with the horse I was on, I shouted out Thompson's message about the Bank robbery, and asked the proprietors of the hotel to saddle up Atlas and follow in pursuit. I pushed the poor horse I was riding on for all it was worth and a bit more, and a mile or so beyond Witpoortje I sighted my chase again. Another rise intervening, the robbers became lost to sight again, but I spotted a piccanin herd who was tending cattle and saw two horses standing saddled up behind some rocks. Simultaneously two men appeared, mounted, and cleared along the road. Just then I heard shouting and saw my Godsend, Mr. Boyd, one of the proprietors of Witpoortje Hotel, on Atlas. We quickly exchanged mounts and I pelted away on Atlas. 55


Travelling at a Johannesburg Handicap pace, I got up to within a hundred yards of the robbers, who left the road for a ridge off the old transport road to Johannesburg, just above and to the north of where Florida township now stands. I opened fire with my revolver, but I was travelling so fast that I missed my targets. There was now another stroke of luck forme. A long prospecting trench, some ten or twelve feet wide, came in front of the robbers, and their exhausted horses could not take it. Atlas, however, took it in his stride, and I was between them and their haven of refuge. After my leap, the robbers dismounted and with revolvers resting on the necks of their horses, they did their level best to dispose of my earthly hopes. As I saw the wavering muzzles of their revolvers I still thought my chances good. I brought Atlas to within thirty feet of them and blazed away. I had no idea of the identity of the robbers, but when one of them pulled away a scarf from his fce, I recognised McKeone. We shot at and missed each other, and eventually I hit McKeone, who fell. I had just one more shot left and had a go at the other man. I had a misfire, but kept him covered and shouted, "Put up your hands or I'll drill a hole through you." He threw his revolver down and put his hands up. I kept him covered until Boyd, who had been doing his level best to get up, came alongside. I kept up the bluff with my empty revolver until Boyd disarmed the robbers. "We lodged them in safe custody and I recovered the ÂŁ2,000 in stolen notes. The gold and silver were planted somewhere on the veld, and have formed a buried treasure mystery for many years. The bullion has never been traced. "The robbers were tried before judge Ameshof and sentenced to twenty-five years' hard labour. The Bank Manager, James Stewart, recovered from injuries. The other two bank officials were Messrs. Hutchinson and Frans and the latter is still in this vale of tears and is, I think, now living at Witbank. About 1888 or 1889 two men who left their marks in South African history arrived and stayed some little while at the farm, Luipaards Vlei homestead. These two men were Mr. C. D. Rudd and Dr Jameson. They completed the purchase of the abovementioned farm for some ÂŁ 70,000 in cash from the owner, Van Wyk, who moved away to the high veld and bought up a large number of farms and settled there. During this visit of these two gentlemen I collected a fiver from them for our Krugersdorp Turf Club, of which I was one of the stewards. I continued on as Chief of Police at Krugersdorp until November, 1895. On December 1st, 1895, I became Chief Detective of the South African Republic, with

56


headquarters at Johannesburg. I was succeeded at; Krugersdorp by Lieutenant Sarel Eloff, grandson of President Kruger. On January 1st, 1896, Jameson and his Filibusters entered the Transvaal from Bechuanaland. Eloff, under instructions, intercepted the force some forty-five miles west of Krugersdorp, and asked that the force should retire. Eloff was detained under guard until the invaders arrived and were engaged by the Burghers some three miles west of Krugersdorp. Eloff was then released. The after fate of the expedition is a matter of history, but what is not so widely known is that Jameson on being warned that the Burghers were massing and would bid armed resistance, fatuously responded, "All I need is a sjambok to ride through them with." He found matters very different. Krugersdorp produced the following men who attained prominence in the AngloBoer war of 1899 to 1902: General Kemp, our present Cabinet Member, whose wife is a daughter of Commandant Bodenstein, killed at Elandslaagte, October 20th, 1899; General C. Cilliers, who died a few years ago; Commandant Danie Theron, killed in battle; General Ben Viljoen, recently deceased, who commenced his career as one of my mounted police at Krugersdorp, and served under me for some three years. He then went in for newspaper work and founded and edited the Afrikaans weekly paper, " Het Volk " at Krugersdorp. Strange to say, practically all the first gold mining, flotations on the West Rand were failures excepting the old Champ d'Or, a French concern, and the Randfontein Group which held on and kept going until it became the giant concern it is to-day. The West Rand Consolidated, first as the Botha's Reef Gold Mining Company, then refloated as the George and May, and then became the nucleus of the present wellpaying concern, the West Rand Consolidated. Amongst the other early flotations was a concern I think was, known as Antrim Gold Mining Company, Roodepoort. This property had just three feet of Reef in it, and then the reef entered other parties' claims. A ten-stamp battery was, however, erected, and in some three weeks or so crushed all the reef that could be extracted from the mine. The old tailings dam used to be visible from the Roodepoort Railway Station until a few years ago - a sad memento of both ignorance and gullibility. I think the flotation figure was some ÂŁ60,000.

57


It`s in the Blood: Pioneering Spirit: Frans Conradie`s daughter Maryke Photos and Maryke`s letter from Adri Conradie – sent in by Dicks Dietrichsen. Memories of Frans Conradie as recalled by by Pine Pienaar (Koevoet-bond) and Eugene de Kock. Compiled by Anemari Jansen.

Frans Conradie

Frans Conradie was ‘n legende by Koevoet in die vroeë ‘80’s. Frans was ‘n gekwalifiseerde SAW Verkenner (Recce) wat by die SA Polisie en spesifiek by Koevoet kom aansluit het - want hy wou. As spanleier van Zulu Foxtrot het hy die gevegspan sy eie karakter gegee en hulle het ‘n reputasie ontwikkel as ‘n gedugte span. Zulu Foxtrot van Koevoet se voertuie het uitgestaan omdat hulle nie net in die tradisionele bruin en groen kamoefleer-kleur van die SA Polisie-voertuie geverf was nie, maar ‘n paar unieke swart kolle is ook aangebring. Frans is altyd in sy kenmerkende kamoefleer-kortbroek in die veld gesien met 'n Rhodesiese “chest webbing” op die bors.

Sy Casspir is verder “aangepas” nadat hy ‘n hoë kroegstoel op die vloer vasgesweis het, waar hy agter sy geliefde 20mm-Hispano-kanon kon sit, veral tydens opvolg operasies. Hierdie 20mm kanon was ‘n skenking van ‘n ou SALM VAMPIRE vliegtuig. Frans se mees uitstaande kenmerk was die feit dat hy ‘n SAPsirene/luidsprekerstel op sy Casspir laat monteer het. Tydens opvolg operasies het hy, wanneer die spoorsnyers aangedui het die spoor is ongeveer 5 minute oud, die popgroep Queen se “Another one bites the Dust” begin speel. Dit het gelei tot ‘n aantal van die vyand wat selfmoord gepleeg het uit vrees vir wat agter hulle aankom. In 1983 het Frans die rekord gehou vir die meeste terre geskiet in een kontak, naamlik 34 uit 36, en hulle het die hinderlaag gelê. Frans was as ‘n gedugte spanleier deur almal gerespekteer, en baie lede sou wat wou gee om in sy gevegspan opgeneem te kon word. Hy was fanaties oor spore volg en het nooi tou opgegooi nie. Tydens ‘n opvolg in die suide van Angola was Zulu 58


Foxtrot op die spoor van ‘n groep terre wat noord gehardloop het na die veiligheid diep in Angola. Koevoet was beperk in hoe ver hulle noord in Angola mag inbeweeg het tydens ‘n opvolg. Met die gereelde sitrappe wat deurgegee is, het Frans die ware posisie wat aan die Ops. kamer by Zulu deurgegee is effens verdraai. Dit het so ver gevorder dat hy besig was om van die kaart wat hy gebruik het af te beweeg, met die terre net voor hulle. Die terre het egter deur ‘n sloot beweeg en nog ‘n boodskap in die sand vir die “boere” gelos, wat almal meer gedetermineerd gemaak het. Frans het tot ‘n 40km ompad probeer ry, net om plek deur die sloot te vind om die terre te loop vastrap, maar sonder sukses. Sy manskappe het hom totaal vertrou en sy fyn voorgevoel vir die vyand se aksies het soms die manne se senuwees klaar gehad. Tydens ‘n betrokke opvolg het alles daarop gedui dat sy Koevoet span in die doodsakker van ‘n vyandelike hinderlaag inbeweeg. Terwyl die span stadig in die hinderlaag inbeweeg het, het hy die manne oor die radio bly aanmoedig aan te vorentoe te gaan: “......... wees waaksaam hulle is net hier voor ons ......... hou aan beweeg ...... kyk vir bewegings tussen die takke ........ wag vir hulle toespring teken wat moontlik mortiere gaan wees ..........” Van die manne het later vertel dat hulle feitlik dwars agter hulle masjiengewere gestaan het in die hoop om ‘n kleiner teiken te vorm. Die vyandelike toespring teken was mortiere wat tussen die Casspirs geland en ontplof het, en die geveg was aan. Hy was ook ‘n man wat hard kon speel by die Koevoet kroeg in Okhave. Soos dit maar was, was daar hard gekuier, wanneer daar na ‘n suksesvolle week uit die veld teruggekeer is. Wanneer Frans in die regte bui gevang is, is hy gereeld versoek om te demonstreer hoe hy ‘n vryval met ‘n valskerm uit ‘n vliegtuig doen, maar van die kantien se dak af, tot groot vermaak van almal teenwoordig. In die regte bui was dit geen probleem vir hom nie en sou hy vinnig opklim en die sprong demonstreer – maar die dak was te laag – en hy het ‘n paar keer hard met moeder aarde kennis gemaak. Hy is dan afgestof, ‘n bier in die hand gestop en gevra om dit weer te demonstreer, "want ons het nie mooi gesien nie!" – met dieselfde resultate. Die volgende more was Frans by die kantoor vol knoppe en wou verduidelikings he oor die vorige aand se gebeure, tot almal se groot vermaak. Frans Conradie is in 1983 in ‘n voertuig-ongeluk oorlede tot groot skok van die Koevoet-eenheid – hartseer, maar sy legende leef voort en sy naam verskyn op die Koevoet Muur van Herinnering by die Voortrekker Monument in Pretoria op paneel 4: Luitenant FBJ Conradie 23-09-1983 – RIV. Groete Pine Pienaar: Koevoet-bond

Eugene de Kock: Frans het `n uitstekende sin vir humor gehad en kon baie beskrywend wees, tog ook baie ernstig en het hy `n klein privaat plekkie in sy siel 59


gehad wat hy waarskynlik met niemand, of bitter min ander, gedeel het. Hy het nie vir homself gelieg nie – dit getuig van twee baie ernstige diep gesprekke wat ek en hy gehad het op sy eie versoek. Hy was vasberade en sodra hy `n doelwit gestel het, het hy alles in die stryd gewerp om dit te bereik. Frans het dan daardie eindstreep gehaal, die wenstreep! Hy sou Maryke se taak nie net ondersteun en goedgekeur het nie, maar waarskynlik ook op die boot gewees het by tye. Sy sin vir humor en sy liefde vir Afrika sou en sal Maryke deur die moeilikste tye help. Maryke verpersoonlik die beste van Frans Conradie se gene en eienskappe.

Maryke Conradie – August 2013

Dear Friends and Family 60


A week ago we arrived at the port of Pointe Noire, Congo, where a large welcoming committee was awaiting our arrival. Amongst the crowd awaiting us, was the founder and president of Mercy Ships, Don Stephens and his wife, Deyon. The arrival of the Africa Mercy in Congo, is a long time dream fulfilled for Don and Deyon. It is the first time that Mercy Ships has been granted permission to serve in Central West Africa. And it is the first time in the history of Mercy Ships serving in Africa, that an African government offered to collaborate in our operations in their country by carrying the cost of all fuel used for on ship and off ship programs during the field service! It is a wonderful privilege to be part of the start of a field service. Exploring the new, unknown land and meeting its people, satisfies the pioneering spirit in me! And witnessing how the ship with all its on ship and off ship programs gets up and running, is spell bounding. During the shipyard period, it almost felt like life was seeped out of the ship as two thirds of the crew returned home for vacation and all hospital-related projects were stopped. The hospital embodies the heart of our mission on the Africa Mercy and during this time where the rest of the ship is serviced to keep this mission going, it is easy to loose perspective. But arriving at the port of Pointe Noire and seeing the enthusiasm and joy with which the Congolese people received us, made this whole ship come alive again. We have arrived and we are here to serve a purpose! But it has been a personal journey for me to get to the place where I can be so excited and joyful about the Congo field service... I left South Africa eleven months ago to emerge myself in this adventure that God has prepared for me. It has been a time of wonderful mountaintop views and lonely valleys. Twice in these 11 months I informed my family that I will be returning home before the end of my two year commitment! The first time was in April of this year. My best friend on the ship had left shortly before that. I felt lost on this big ship amongst 400 other people. I struggled with constant feelings of inferiority, insignificance and discontent. I came with the expectation that while I was serving God and fulfilling my life long dream, I will be having the time of my life and making friends right across the world. But all I was feeling was a claustrophobic loneliness and an earnest desire to return to the familiar where I know my surroundings and am known by the people that love me and care for me. I felt relief when I handed in my resignation in April of this year, but I had no peace. I thought over my life. I thought of my earnest desire as a young girl to serve God with my life. I thought of my great disappointments along the way, that almost completely derailed this dream and I thought of the miracles God had performed on my behalf to make my dream a reality. And deep inside my gut I knew I returning 61


home was settling for second best. But I also knew that I did not have it in me to complete this mission. And in my desperation God lovingly reminded me of all His promises. He reminded me that through weakness we are made strong. He reminded me that when we are tempted He will give the way out. He reminded me that I am more than a conqueror through Him. He reminded me that we should not fear suffering, for in suffering He draws us closer to His heart. And He showed me how many lives we touched while we were in Guinea, and that gave me an inexplicable joy! And like in running a marathon, I almost gave into the fatigue, but He gave me a second breath to keep running the race set before me. And during this time while I was sitting on the mountain top and appreciating the view of our time spent in Guinea, I returned home to South Africa for a visit. I thank God that I could share a little of my world with you, of our love and labour whilst we were in Guinea. It is so easy to look and feel like a heroin when you return home to all the people that already love you and think you are a heroin! But the truth is that I had hardly returned back to the ship after a month of rest and vacation, that the claustrophobic loneliness had me in its grip again. As we sailed out of Tenerife, Canary Islands en route to Congo, a despondency grabbed hold of my chest. And in stead of being joyous and excited about our mission to Congo, I was crying like a baby from fear and anxiety. And in my anxiety I once again made the wrong conclusion that when we are in God’s will we will always feel happy and content. But God’s grace and tenderness never ceases to amaze me. He never lets us go. He sends friends and family to give a word of encouragement or godly counsel and to remind us of the values we have chosen to shape our lives. And as once again I come to this place of awe, where I realize how little strength and faith I have and still God chooses to work through me, to be strong in me and do great exploits through me, I am humbled, utterly humbled. He is the God of great love and tender mercies. He is worthy of all our trust. Jesus, the author and finisher of our faith will complete the good work He has started in us – to the glory of His name. May you be reminded that He is busy with a good work in your life too. May He give you the grace to completely trust Him. Much love in Him 62


Maryke PS: I included pictures of THE arrival in Pointe Noire, Congo and a picture of me with Don Stephens.

Gawie se wysheid: What goes up must go down! • "12 boor Ammunisie" - Gawie Botha Nou lees ek hier by ‘n ander groep, van die polisieman, wat by Oranjemund ‘n "bloutjie" geloop het met diamante wat hy uitgesmokkel het, en onwillekeurig dink ek toe terug na die jaar 1966 Ondangwa, Ovamboland. Ook ‘n polisieman wat inligting ontvang en hy die Ovamboman gaan sien, daar duskant Ombulantu, hy wen die vertroue van die Ovamboman, en die bevestig dat aangesien "Mohango saad" so skaars is na al die droogtes (Mohango-bier is ‘n stapelvoedsel wat van die graan soort Mohango in Ovamboland gemaak word),,,,,hy bereid is om 5 diamante vingernael-grote vir elke streepsak vol Muhango saad te betaal!!! Die polisieman was aan die veiligheidstak verbonde en doen aansoek vir 6 sakke Mohangosaad by sy bevelvoerende offisier, hy benodig dit as betaalmiddel vir teeninsurgense-inligtig wat hy kan bekom en in samewerking met die destydse Bantoesakekommisaris ontvang hy toe die indringende ses sakke "Mohangosaad" wat ingevlieg word. Die polisie man neem die ses sakke Mohangosaad na die Ovambo en die gee hom 30 vingernael grote blue-white diamante, Ovambo het jare by Oranjemund gewerk,en het ‘n redelike klomp buyers vir IDB. Ses maande later, om lang storie kort te maak, doen die polisiebeampte aansoek vir ‘n ruilverplasing na Johannesburg,,,dit word toegestaan. Ek ken die lid van die mag, ek ken ook die Ovambo met wie hy die transaksie aangegaan het,,,,,,,die dag met sy vertrek uit Ondangwa met sy privaat v/tuig, het ek ‘n padblokkade gereël, onder by die Andonievlakte, toe die hoofpad nog deur Etosha Namutoni geskraap was! By die padblokkade word sy voertuig gestop, ek stap nader klim voor by sy passasierkant in ,,, en wens hom alle verdere voorspoed toe met sy rit en verplasing en terwyl ons twee so sit en gesels maak ek sy voertuig se kubiehole oop en daar lê ses 12-boor haelgeweer patrone in,,,,hy was ‘n fanatikus op die skiet van kleiduiwe en jag van voëls,,,,,ek neem die ses 12-boor rondes ammunisie, in my hand en sê vir hom ek wil hom gou iets wys,,,,,ons nuwe 'stoppergroep-haelgewere" waarmee ons uitgereik is nou,,,’n ander lid van die mag bring vir my op aanvraag die nuwe drommagasyn haelgeweer,,hulle noem hom die Contender, ek ontlaai die 12-skoot haelgeweer ,wat met AAA gelaai is, en plaas die ses fynhael nommer 6 patrone in 63


die Contender wat ek uit sy kubiehole gehaal het,,,,,,ek sê klim uit,,voel hoe skiet die Contender,,hy doen dit half onwillig,,ek sê skiet sommer in die lug op, net om die aksie te voel en die geringe terugskop van die Contender,,,,,,,,,,,,,, Hy het met die Contender in sy hand vir ‘n moment kop onderste bo gestaan, en dan opgekyk na my, vir ‘n moment het hy my vasgekyk in my oë,,,,saggies gemompel "F@kit" die contender se tromp in die lug opgedruk en die sneller gedruk, die drommagasyn het die ses patrone in ‘n breukdeel van sekondes uitgespoeg,,,die geweer aan my oorhandig en sonder om te groet in die kar geklim,,en sy lang tog na Johannesburg aangevat,,,,,,,,,ek het nooit weer van hom gehoor nie,,,ek wou hom nog sê dat die Ovambo my vertel het, dat hyself diamante altyd in haelpatrone ingesmokkel het, wat hy die bokhael uitgehaal het en dan die diamante daarin versteek het, nadat hy die dop weer netjies toegemaak het,,,,,! Haelgeweer vuurwapenlisensies, was destyds toegestaan aan Ovambo's Sien ek het mos nog altyd daai ding gesê,j y kan net ‘n goeie ondersoekbeampte wees, as jy goeie kontakte het!!! You, Marius Avenant, Johan Jacobs, Frik Bruwer and 19 others like this.

Tom van Rensburg Dis waar, mooi storie met goeie einde! Jacques Van Heerden Dis die duurste haelpatrone wat ek ooit van gehoor het in my lewe! Robert Brand Ja-nee Gawie Botha so is daar darem meer as een "staatsamptenaar" wat maar lekker gesmokkel het met die "klibbers" soos iemand altoos gesê het. Hennie Heymans 'n Diep-storie vir die eNONGQAI! Jis ou Gawie Botha jy het talent!

Gawie Botha Hennie Heymans,,baie welkom om dit te plaas,,,,,,,,,,was die enigste manier,,,hoe ek n vriend van my kon ontspoor,sodat hy hopelik weer op die regte spoor kon kom!

Johan Jacobs What goes up...must come down! Gawie Botha Johan Jacobs,,,,,,,,,soos om n naald in n hooimied te soek!

64


Johan Jacobs Beslis Gawie! Kan ons nie nou gaan soek nie! Johan Jacobs Daar is mos moderne toerusting! Onveranderd geplaas! Mense, ou Gawie is ‘n regte plaas-poliseman en natuurkind. Hy kan darem werklik ‘n storie vertel! Ek wens ek kon die voorreg gehad het om saam met hom te braai. Was bevoorreg om hom in die Paarl op sy plaas te besoek! Hy het nog baie om te vertel. Tydens die slag van Ongulumbashe was hy stasiebevelvoerder op Etosha. Hy het die eerste Russies-opgeleide lid van Swapo gearresteer.

POLISIE-STORIES • Die Charge Office: Hugo Hannemann Op skool was dit vir my ʼn groot wik en weeg... polisie of weermag... as loopbaan nou... ek was in elk geval onderworpe aan diensplig. Alhoewel dit nie vir my so ʼn groot probleem was nie... ek het na die geheel prentjie gekyk om my toekomstige loopbaan te beplan. Daar was twee groot oorwegings wat ek na gekyk het... iets wat ek graag wou doen. Eerstens wou ek mense help. En dan was daar die GROOT towerwoord vir my grensdiens... om “bos” toe te kon gaan2. Die SA Weermag kon nie aan een van daardie oorwegings voldoen nie. Die polisie wel. Sou ek Weermag toe gegaan het, met hulle bevorderings struktuur, sou ek seker baie verder geëindig het as in die polisie. MAAR ek sou nie daardie satisfaksie ervaar het nie. Soos enige lid van die SA Polisie, was my loopbaan in die aanklagtekantoor... of die Charge Office... soos ons gepraat het. Ek was uit die dorp agtergrond en reg in die stad geskuif. SAP Villieria, Pretoria... distrik 82 Pretoria-Noord. Dit was nog die ou stasie, langs die brandstofstasie, hoeke van Michael Brinkstraat en dertigste laan.

2

Lid is later op die grens gewond – HBH

65


Daar het ek alles van erkenning van skuld kwitansies (J70) tot die massiewe ongeluksverslagvorms (SAP 352) hanteer. Die registers... verklarings

geleer.

Kortom... ek het op die regte manier geleer om polisieman te word. Die ou Swart sersant wie se naam ek nie meer kan onthou nie... maar wat ek goed onthou, is dat hy die polisie se swart swaargewig bokskampioen was... het my, soos hulle lief is om te sê... die graswortels van die polisie geleer. Teen die tyd wat ek kollege toe is, kon ek die aanklagtekantoor op eie houtjie (m.a.w. aanklagtekantoorsersant) bedryf. Maar dit was natuurlik nie elke dag net werk... werk nie. In die polisie was die dae natuurlik nie stereotiep nie. Afleiding was daar meer as genoeg. Daar was by voorbeeld die een man... konstabel Fxxxx Hxxxx. Sondagmiddae as daar nou niks gebeur nie, trek hy die stasie se polisiemotorfiets... met sirene, dan jaag hy met ʼn jas aan deur die strate sodat die publiek kon kla. Dan kom hy weer met die patrolliewa en woon die rusverstoring klagtes by. Ons het ook goeie betrekkinge met die publiek gehandhaaf. Die een Sondagmiddag laat, jaag twee roomysfietse resies en bots teen mekaar in ʼn oopveld (dis verbasend om te dink dat daar in daardie jare nog stukke oop grond in Pretoria-stad was!) Die fietse moes in geskryf word, maar die roomys was mos bederfbaar. Konstabel Willie Loots kontak toe die nommer op die een fiets. Nee... sê die man hy gaan nie nou inkom vir die eiendom nie.... ons kan maar met die voorraad doen soos ons lus het. Daar was te veel vir net ons mense op die skof. Toe deel ons maar onder die kinders wat verby stap uit. Dis nogal verbasend om te sien hoe so ʼn veldbrand of sal ek sê roomysbrand die stil buurt wakker maak... gratis roomys by die polisie! Vir my as rou booitjie van die dorp af was die sondes en sedes van die stad regtig skokkend en ontnugterend. Veral die een voorval waar twee broers mekaar bygekom het met broodmesse. Waar ek vandaan kom het broers sy aan sy teen ander geveg. Dan was daar die ander noemenswaardige voorval. Die een Saterdagmiddag staan ons op die stasie se voorstoep (so drie meter van die straatvlak af) en groet die mooie meisies wat so smekend vir aandag, by die polisiestasie verby loop.

66


Die volgende oomblik hardloop ʼn swartman oor die straat na die polisiestasie se kant toe, reg voor ʼn swart taxi in. Die taxi tref hom so hard dat hy letterlik in die een Jakarandaboom se takke ingeslinger word. Val voor ons op die sypaadjie neer... morsdood! ... Net om drie maande later met sy kop in gips by die polisiestasie aan te meld om sy verklaring af te kom lê. So het my “polisieskool” in die aanklagtekantoor begin... Volgende maand gesels ek oor die Aanklagtekantoor van SAP Pretoria-Sentraal... tot dan...

• Plekke en plekname: Pottie Potgieter Sit ek vanoggend so en mymer oor die plekke waar ek al oral diens gedoen het toe tref van die name van die plekke my weer. Toe onthou ek dat iemand eendag vir my gesê het dat al die plekname wat in die een of ander van die inheemse Afrika tale gegee was ‘n besliste betekenis het. Byvoorbeeld iets wat daar gebeur het wat vir die betrokke stam van groot betekenis was. Toe onthou ek ook dat een van die Buddies wat saam met ons in Ovamboland gewerk het vir my die volgende plek name as voorbeelde genoem het. Oshivelo - Is glo in Afrikaans vertaal: “Die plek van die eersgebore kind” Oshikati: - “Die plek in die middel” In die Caprivi het weer gehoor dat Katima Mulilo. Sy naam volgens ‘n ou Capriviaan, onder die volgende omstandighede gekry het. Daar was glo baie jare gelede ‘n baie groot stat op die betrokke plek en die kaptein van die stat was ‘n man wat glo goed in die voggies kon weglê. Nou ons almal weet hoe die ou statte saamgestel was, was die kaptein en sy vroue en beeste reg in die middel met die ander, in graad van belangrikheid in konsentriese sirkels om hom totdat jy uiteindelik reg aan die buitekant die mins belangrikste en maklikste vervangbaar gekry het. Een dag het die ou kaptein weer in ‘n heftige drinksessie in gegaan en was hy deur die drank oorval. ‘n Brand het toe buite die stat ontstaan en mense het holderstebolder uit die stat uitgevlug, maar almal het van die kaptein vergeet. Toe die brand die totale stad al omsingel het en besig was om met vaart na binne te brand, het die ou kaptein uit sy dronk beswyming wakker geskrik. Maar toe hy na buite vlug sien hy dat hy totaal deur die vlamme omsingel is. Hy begin toe so hard as hy kan vir sy onderdane te skreeu: “Katima Mulilo, Katima Mulilo” (Maak dood die vuur). 67


Van daardie dag was die plek se naam Katima Mulilo. Impalile: Hierdie eiland se naam is eintlik net “Impalila”. Dit beteken “in die water.” Ons het egter “eiland” tot die naam toegevoeg. In Suid-Afrika is daar ook baie plek name wat in die taal van die omgewing, ‘n spesifieke betekenis het. Miskien moet ons lede vra om van die plekke waarvan hulle bewus is ook bietjie aan ons bekend te stel met die betekenis van die naam in die betrokke taal. You, Tom van Rensburg, Leon Strauss, Piet Kierie Fourie and 2 others like this. Hennie Heymans Ek hou hiervan - sal ook in eNONGQAI plaas, Pottie Potgieter . Pottie Potgieter Dankie Hennie, ek dink ons moet net probeer om nog 'n paar bydraes te kry, ek sien net daar by Oshivelo het die rekenaar gogga weer 'n woord weggegooi dit moet lees "Plek van die eersgebore kind." Van die os op die jas Hennie, ek sit nog met daardie assegaai-lem vir jou. Laat kry my asseblief jou posadres dan sal ek hom maar deur die pos stuur. Net bietjie bang hy raak vermis, wat dink jy???

Gawie Botha Okahandja beteken "Jakkals"!

Lynette Spies: Man ou Pottie ek dink jy het nou ‘n lekker onderwerp begin. Ek dink nou aan die plekkie Opuwo (Wes van Etosha in ou SWA waar ek baie geland het) Oorspronklik was die naam blykbaar Ohopoho wat blykbaar vir party mense twee betekenisse het. Die regte een beteken blykbaar "genoeg grond" maar daar is mense wat beweer dat die pad destyds so sleg was dat iemand geprewel het "o hou poep@l hou" toe hy daaroor ry - hy was sekerlik al blikners gery. Die ander plekkie is Omugulugwombashe3. Die wat die geskiedenis ken sal onthou dat die plekkie was waar die SAP en die SA Lugmag (4x Aloe Choppers) die eerste

Paul Els wat die boek oor Ongulumbashe geskryf het, het baie wisselvorms gekry en toe op Ongulumbashe besluit - HBH

3

68


keer op die grens saamgewerk het. Daardie lang Ovambo naam beteken "die been van die kameelperd" – At Spies (SALM)

Leon Strauss: Empangeni means Guinea fowl, I went to school there!

Gawie Botha: Plekname byvoorbeeld in SW/Namibië word deur verskillende bevolkingsgroepe, van Namibië, verskillende name toegevoeg,,,afhangende van destyds wie in beheer was van die spesifieke omgewing, en wie sy "stempel" kon afdruk!,,,,ook maar soos nou hier in Suid Afrika! Daar moet altyd in gedagte gehou word deur die hele Afrika, dat die Boesmans die eerste inwoners was, voordat die ander swartvolke van die "Groot-mere" van Afrika af begin Suidwaarts trek het,,,,,,,,,,en die gebiede dus almal eers "Boesman”-name gehad het,,aangesien laasgenoemde eerste daar was ! Historiese plekname soos Namutoni Ondangua ens, in Namibië, moet ook onthou word, die spelling vandag van daardie plekname kom uit die algemene alfabet se letters, van ‘n bevolkingsgroep,,,,wat nie die area verteenwoordig as herkoms ,,,,,,,,,,uitspraak,,en dus so na as moontlik die alfabet gebruik om die naam te kan uitspreek,,,,,,,,,,,,,,,,en verder ingedagte hou dat daardie inwoners het nie skoolopleiding gehad destyds in die alfabet! Om ‘n verdere voorbeeld te gee ,,, ons sê as die donkie bulk, dan maak hy ‘n soort van geluid van Hie-haw" ,,,,,,,,,,,,,, maar jy kan dit ook skryf "Hooooooooooooooooung! ,,,, hog howg, ho! ho! ho! huuuugn" ,,, nou hoe verduidelik jy dit nou as ‘n plek naam? "Plek waar donkie bulk"!,,,,,,,,,,,,,,,,as julle geleerde vriende verstaan wat ek probeer seg!!!!!!

Frans Diff de Villiers: So is my oudste dogter gedoop Swalani na ‘n radio program wat van Leon van Nierop op was tussen halfsewe en vyf en twintig voor sewe die aand. Klink mooi vir my en die vrou. Doop haar toe so en vind eers baie jare later uit dat dit in Herero suidwes-geborene beteken. Sy is in Tsumeb gebore.

Pottie Potgieter: Kolegas ek stem saam met alles wat julle se, vir my is die ou name mooi en sal ek graag baie meer van hulle wil leer ken. Gawie ja die Boesman-name is, soos ek kan verstaan nog baie meer beskrywend as baie van die ander. Klim bietjie diep in daai koppe van julle in en geen meer en meer stories van die herkoms. 69


Ek sal nou nie praat van hoe die name wat ons voorgeslagte gegee het deesdae verkrag en beswadder word met name wat geen werklike bestaansreg het nie. Vergewe my maar dis waar. In die Badplaas-vallei in die Oos-Transvaal is daar twee koppies genaamd "Pram Koppies" as hulle uit die regte hoek uit bekyk word is dit benaming totaal korrek en voltallig tot by die tepels.

• Die Verkoeler: Japie Erasmus Ek wonder wat sal mens dit noem. ‘n Halfhartige aanval, of mislike aanval, of mens net pla en uit die slaap hou. Ons het in die gebied Oos van Oshigambo gewerk. Die gewone ding. Terroriste se spore soek en navrae doen. By een van die statte het ons inligting gekry dat daar ‘n groep terroriste in die omgewing rondloop, maar ons kon nie spore optel nie. Weet net hulle is iewers daar rond. ‘n Ovambo sê mos vir jou: ‘Nee, dis net hier voor.” Dan is dit net hier voor, maar eintlik ‘n dag se stap ver. So, hulle was daar rond, maar iewers in baie vierkante kilometer. Ek kan nie mooi onthou nie, maar daardie oggend was ons dalk so twintig of dertig kilometer anderkant Oshigambo, toe ‘n stuk stomp deur die Zebra se verkoeler steek. Net water, en die verkoeler in sy peetjie. Dit was toe nou ons vier Hippo’s, en die Zebra. Die hele peloton bymekaar. Die storie so gekyk, Oshigambo gevra dat hulle motorhawe op Ondangwa vir ‘n verkoeler vra. Dan moet hulle dit vir ons met ‘n helikopter stuur. Die bevelvoerder stem saam, en hulle doen dit toe so. Omdat ons tussen nêrens en nêrens was, was die lugmag nie lus om na ons te soek nie, en het die verkoeler sommer op Oshigambo gaan aflaai. Twee seksies met twee Hippo’s, het toe maar gery om die ding te gaan haal. Wys darem hoe mens dinge kan doen. Ons enigste gereedskap was seker net ‘n skroewedraaier en knyptang, maar ons sal die verkoeler vervang. Die plek waar ons toe staan was net waar ‘n kaal kol begin het. Mens kan maar sê, net uit die bos in die kaalte in. Die son is warm, ons is verveeld, wil die terroriste kry, maar kan nie die voertuie los nie. In die bos waar nie behoorlike paaie is nie, is twintig kilometer ver. So, dit was dan ‘n lang wag vir die ander ouens om terug te kom.

70


Kan so drie-uur wees, toe hoor ons daar praat ‘n landmyn. Ver van ons af, maar in Oshigambo se rigting. Aan is die radio, ja, een van ons Hippo’s het ‘n myn getrap. Ek wil net verduidelik. Ovamboland is ‘n stil land. Klank dra daar vir baie kilometers ver. Hulle was omtrent vyf kilometer van Oshigambo af en dalk vyftien van ons af, toe hulle die myn trap. Mens grinnik eintlik oor die ding wat daar gebeur het. Die myn was geplant op die kruising van twee bospaadjies. Baie sanderige twee-spoor paadjies wat al breed gery was. Dit was een ding. Die ander ding was die kassie plofstof wat dan ook sal ontplof naby die myn wanneer hy getrap word. Indien ‘n voertuig oos ry, sal die kas onder sy enjin ontsteek as die myn getrap word, anders sal sy ontploffing net langs die voertuig wees. Hierdie Hippo het oos beweeg. Van die olie uit die enjin, soos dit stukkend geskiet is, het met die afkom, binne-in die Hippo geval. Ek het gehoor dat paar ouens en hulle klere maar olierig was. Gelukkig was die olie nie meer so warm dat dit hulle veel gebrand het nie. Aan hulle is daar dadelik aandag gegee. Niemand het seergekry nie, en die herwinningsvoertuig van Ondangwa was vinnig op pad om die voertuig in te sleep. Hulle en die verkoeler is toe sommer teruggevat Oshigambo toe om daar te oornag. Dan sal hulle die volgende dag weer by ons uitkom. Maar ons ouens daar ver in die veld het nou effens ‘n probleem gehad. Ons is net ‘n paar, staan op ‘n ongemaklike plek, en moontlik weet die terries van ons. Die voertuie kan nie net so in die kaalte gelos word nie, en die Zebra het klomp toerusting op. So maak ons toe maar ‘n plan. Sal by die voertuie bly, teen laaste lig iets eet, en net sodra dit donker is, wegbeweeg na die bosse se kant toe, noord van die voertuie. Dit was die tyd van die maand vir volmaan, en die ou op wag sal beweging by ‘n voertuig kan sien. So het ons dan gemaak. Daardie nag, seker so twee-uur, toe trek ‘n geskietery los. Die terries was oos, en het op die voertuie, of rondom hulle, losgebrand. Daar is dit toe. Ons lê noord, seker honderd treë van hulle af. Vir hulle was dit ‘n verrassing toe ons van verkeerde plek af op hulle begin losbrand. Ek en Hildebrandt, ‘n Engelsman daar van Natal, het LMG’s gedra, en was nie ver van mekaar af nie. Ons het laat praat met die LMG’s, maar die skietery van hulle kant af het so vinnig opgehou dat dit net nie lekker was nie. Hulle het sommer vinnig padgegee. Ons was eintlik net gepla, uit die slaap gehou. Die volgende oggend gesien dat hulle vyftien was. Niemand van ons of hulle was raakgeskiet nie. Hulle het verkeerde plek geskiet, en ons het nie kans gehad om behoorlik te sien waar om te skiet nie. Volgens die spore se rigting, het dit gelyk of hulle terug is Angola toe, en in elk geval sou ons hulle nie kon vang voordat hulle in 71


die Weermag se gebied is nie. Ons omstandighede het ook verhinder dat ons hulle jaag. Deur die oggend het die ander ouens toe met ‘n verkoeler opgedaag, en ons het hom ingesit met die amper stukkies gereedskap.

• Prostitusie in die Hawe te King’s Rest-wyk en WWR Dis laataand, dis warm, ons word vaak te SAP King's Rest. Ons tik so aan 3000 RAA's per maand terwyl die ROM's maar laag is. Ons is lus vir pret - ek en die vên

crew suiker af na Salisbury-eiland en gou-gou het ons wavrag vol dames van nag aangekeer. Ons kla aan vir veelvoud van tegniese oortredings van aandklokreël tot

boarding a ship w/o the master's permission en o/a van verskeie instromingswette. Baie van die dames werk saam met die nagwagte en skeepswagte. Voor elke loopplank is ‘n skeepswag. Die pret is die aankla werk in die aanklagtekantoor. Dis waar die sport begin. Hulle gee vals name, maar die AK-personeel ken hulle. Sommige word gedeporteer. In die heeltyd het ek net drie wit dames gevang. Dit was baie pret!!!! Dit was kersnag 1967 toe ons die drie wittes vang. Gert Prinsloo bestuur, ek is wyksersant en 'n klein konstabel "W" werk vrywillig saam om buite ondervinding op te doen - hy is net uit die kollege. [Dit was seker elders ook so? Die jong konstabels het altyd vrywillig buite gehelp na hul skof om was, ten einde buitewerk te leer. Wie wat 18 jr oud is wil AK werk?] Ons arresteer ou Piet Kruger se kneg vir skree op straat en toe is ons na die hawe drie vroue op die skip, SA Stellenberg. Ons arresteer die drie wit vroue. Ons plaas die swart man voor tussen myself en Gert. "W" moet agter saam met die drie wit vroue stasie toe ry. Die vroue van die nag ken ook die polisie! Klein "W" ruik nog pure store!!! Toe ons by Dirkie Uys Hoërskool verby ry - dit was so 00:30 toe hoor ons gille en stampe en skoppe! Dis klein-W! Hy verset hom erg teen die dames. Hulle wou hom ‘mak maak’ en soort van inbreek! Hoe meer hulle try hoe meer verset hy hom. Ons hou stil en die dames lag! Ag wel, by die stasie aangekom toe waarsku ons hulle - dis tog Kersfees en bestel huurmotor vir hulle. Klein "W' was toe amper soort van ingelui in die "adult-world".

72


Een aand gesels ek en die Swart Dame van die nag in die AK. Sy vra my wat 'n (wit) sersant verdien? Ek lieg en sê: "R150 skoon per maand!" "Ha-ha-ha" ..... lag sy en haal geld uit, van orals uit en plaas R90-00 op die toonbank neer! "Vanaand het ek R90-00 plus verdien!" Een aand vang ek weer 'n wavrag vol dames van die nag en hulle vloek en skel my. Ek stop by Doeane en die spoorwegpolisie wat voor elke olietenkskip diens doen. Ek gooi water op hulle vanuit ‘n brandemmer en daarna swart steenkoolstof! Toe hou hulle op om te vloek. Kry toe seker bietjie koud. Ons kom by die stasie aan en toe val die een dame voor my voete neer en huil! [Die spoorwegpolisie het diens by elke olietenkskip gedoen. Daarvoor het hulle oortyd gekry. Die SAP het destyds nie oortyd verdien nie. Nou mag die SASP-lid nie sy pos by die kontrolepunt verlaat nie. Soms moes ons klagtes bygewoon het bykans reg voor die SASP wanneer matrose geweier het om die taxibestuurder te betaal. Wanneer ons op olietenkskepe klagtes bygewoon het, moes ons ons vuurwapens aan die SASP oorhandig by die kontrolepunt. Vuurwapens mag nie op olietenkskepe nie. (Daar het ek ook van wetgewing tov taxi’s geleer. Hulle mog nie tout nie en jy moet jou reisgeld betaal! Anders is dit ‘n oortreding!) So het ek ook al EvS geneem van ‘n walvisjagter se kaptein wat ‘n walvis doodgeskiet het met ‘n harpoen omdat die walvis te kort was: So verskil wetstoepassing van streek tot streek en van plek tot plek!] Ek vra wat aangaan? "Nee ons is bly om die Sergeant te sien! Ons sien by die koerant die Sergeant van King's Rest is dood op die grens en hier is jy!" (No 47174 Sers RG Fall van SAP King's Rest is dood in die Zambezirivier-vallei) Vloek-vloek jaag ek hulle weg. Hulle hardloop toe lag-lag laatnag daar weg by die stasie! Polisieman het ook ‘n hart! Dit was opvallend hoe baie vreemde matrose – Duitsers en Skandinawiërs hul aandag aan diè dames bestee het. Van die Hawe na Hillbrow: Daar het ons baie gesien wanneer ons daar gewerk het, alhoewel ons in veiligheid was het hulle ons gegroet. (Was dit ook in Bok-straat?) Ek vra een dame: " Waarom groet julle ons?"

73


"Nee ons kan sien julle is van die polisie!" Een van ons spioene was ook een aand daar, die meisie het hom ook herken en die ander gewaarsku dat die polisie op pad is. Ek gesels in Hillbrow met die girl en sy vertel my dat hulle 'n polisieman kan "ruik"! “Jy sien dit in hul oë meneer”. Ek het 'n beriggewer in Hillbrow gehad wat in so 'n

shady plek gewoon het. Hy vertel daar is ook swart anties op sy vloer bedrywig en daar is sterk chuckkers-out aandiens. Twee lede in uniform kom try hul luck en hulle word hardhandig deur die bouncers uitgegooi met die woorde: “Julle moet ook soos al die ander gaste vir dienste betaal!” Hier so vier jaar gelede, een dag besoek ek ook so 'n seksperseel iewers aan die WWR saam met vriend, ek noem hom “J”; “J” vir “Jeppe”. Die bestuurder van die seksperseel is 'n ook ‘n voormalige SAP-lid wat letterlik 1000de rande pm verdien ry selfs pragtige windmaker sportkar! Ek gaan net saam om te gesels en te drink en te kyk terwyl “J” pest control doen. “J” en die bestuurder ken mekaar van hul dae in die mag. Ek gesels eers met die madam. Sy is met die bestuurder getroud. Sy vertel een polisieman kom laai sy vrou af om daar te kom werk. Ander meisie nader my en ons gesels: “Sien jy daardie ou?” Ek kyk en knik. “Wel hy is ‘n regter! Kom elke week hier kuier!” Ons gesels en ek word vertel Springbokke en elke soort mens besoek hul spog seksperseel. Vir hulle is dit net ‘n job! Ek word trots die kamers gewys – ou “J” spuit vir kakkerlakke en edm! Kamer met dubbeldubbelbeddens en spieëls orals! Kan my net indink wat alles daar plaasvind! So leer mens die lewe ken, net soos ‘n nar met hartseer hart ander moet laat lag; moet die dame van die nag weer haar kliënte vermaak: Of sy lus voel of nie! Vir haar is dit net ‘n werk om brood op die tafel te sit! Om siel en liggaam aanmekaar te hou! Om die kinders te voed. Hoe mooier – hoe meer geld en status. Sy kan selfs ‘n kept-woman word. Maar hoe leliker hoe; armer en meer common! Ek pleit so half-en-half in die stilligheid dat die oudste professie eerder gedekriminaliseer word. (Dink maar aan die rol van Ragab wat die spioene van ouds gehuisves het.) Na jare in die polisie waar ek uitbuiting van veral jong vroue eerstehands waargeneem het, maar veral vandag waar Nigeriërs van ons dames dmv dwelms teen hul wil en sin “aanhou”, moet die beroep eerder gewettig word. 74


Ek sien tientalle dames aandiens in vandag se Kerkstraat. As mens die beroep wettig kan jy dit beter beheer. Waar onwettige prostitusie plaasvind neem allerhande maatskaplike euwels toe, dwelms, drankmisbruik en gewelddadige misdade. Maak die beroep “skoon” en dan kan jy die gebied beheer - ook wat siektes en misdaad betref. Maar korrupsie sal altyd met ons wees, en wettig ons prostitusie sal korrupsie weer toeneem. Selfs in die ou Suid-Afrika, kon ons NIE die misdryf van prostitusie en alles wat daarmee saamloop, beheer NIE! Ons het hoogstens ‘n duik in die blik geskop!

• Foto’s uit ‘n blik – Andrew Lesch

75


Onder: In die bekende SAP Kollege se gimnasium! [Was eers berede ryskool.]

76


MilitĂŞre begrafnis.

77


Bo: Kollege personeel

Na skrif: Alwyn Lesch is een van die SAP se ikone. Ek het gedurende Julie 1964 uitpasseer. Op daardie dag, 4 Julie 1964, was sers Lesch die sersant-majoor van die parade en vir daardie parade alleen ‘n a/o. Ek het nooit foto’s van daardie parade gesien nie. Indien iemand my kan help sal ek bly wees, ek was in die berede troep saam met Leon Wessels en Paul Eilers die akteur. Gedurende 1980’s was beide maj Alwyn Lesch en ek majore. Ek het hom in die kollege gaan spreek oor lede vir die 78


veiligheidstak. Ons het daardie dag lekker gesels en ek het weer gesien hoe netjies hy was. Hy en genl Johan Coetzee al offisiere wat ek gesien het wat twee hemde per dag dra. Maj Lesch het my vertel hy het sy eie uniform skoongemaak, gewas en gestryk. Baie dankie Andrew dat jy die foto’s met ons gedeel het.

• 1967: Operasie Buffel: Lt Kol W Marshall

79


80


81


• 1969: SAP in Rhodesia: Operation Excelcior: Lt-Col W Marshall

82


83


84


• Victorian Crimminals

85


The wanted Victorian women (and some men): Historic mug shots reveal the cunning faces of England’s Nineteenth Century bad girls. Amazing unseen photos reveal the faces of 19th century crime. Many were taken because police needed better way of identifying petty criminals. Crimes range from theft and vagrancy to child 86


cruelty and rape. These are the never before seen photos of the lady criminals from 100 years ago. Although details of many of their crimes and even their names have been lost over the years their images remain, as the unforgettable faces of Victorian crime and punishment. The surviving records of their crimes reflect the harsh economic realities of the times and include arrests for vagrancy and stealing food or clothes by Francesca Infante http://www.dailymail.co.uk/news/article-2395593/The-wanted-Victorian-womenHistoric-mugshots-reveal-cunning-faces-England-s-Nineteenth-Century-badgirls.html

RAILWAYS POLICE / SPOORWEGPOLISIE • Kanaal-ape ingestuur deur Brig Ronnie Beyl Ek, Weitsche Fourie, is gebore langs die Boegoeberg Skema, by Upington. Daar was ek op laer- sowel as op hoërskool en gedurende 1966 het ek by die S.A. Spoorwegpolisie te Upington aangesluit. Baie mense het gespot en ons “Kanaalape” genoem, maar ons het nie ʼn probleem daarmee gehad nie; ons het eers moer getrek wanneer hulle ons vroue “Plot Parras” genoem het. Na my basiese opleiding by die Spoorwegkollege te Esselenpark, was ek as konstabel na Windhoek verplaas. Die Bevelvoerende Offisier in Windhoek was majoor A.W van Niekerk. Hy was ook van Upington afkomstig en ons het hom die bynaam van Awie of Blou Aap gegee. Hy was heel by bemoerd verby. Ek is gebore met ‘n gebrek aan weerhouding en het baie moeilik by ʼn kwaaddoenplek verby geloop. Soms het die versoeking by my opgekom om iemand nie ʼn streep te trek nie, maar hierdie versoekings het ek meestal suksesvol weerstaan. Daarom was dit nie snaaks dat ek binne ʼn maand of twee na my aankoms in Windhoek met ou Awie gebots het nie. Dit het so gebeur: Tienie Barnard, wat ook van Upington afkomstig was en saam met my in Esselenpark was, was ook Windhoek toe verplaas. Ons was altyd op dieselfde skof geboek en, terloops, Tienie

87


is deesdae ʼn pastoor in die A.G.S kerk. Ek wonder hoe oorleef sy lidmate dit met hom? Wanneer ek en Tienie op die Goedereloods gepos was, het ons op middagskof net gewag totdat die Spoorwegpersoneel huis toe was voordat ons resies begin het. Die een dag jaag ons resies met die vurkhysers en die ander dag weer met die trekkers. Selfs die besteldiensvragmotors het hul regmatige beurt gekry. Maar toe kom die groot moeilikheid; die besteldiensvoorman kry toe ʼn nuwe 1500cc Volkswagen

Beatle as ampsmotor terwyl ek en Tienie elk net ʼn 1200cc Beatle besit het. Ons besluit toe dat ons die 1500cc vir ʼn toetsrit moes neem. Die karretjie was nog stink nuut, net een dag oud, toe roer ons hom. Elkeen het ʼn beurt gekry om te kyk wie kon die Volla die beste laat spin, wie vat die kortste draai teen die hoogste spoed en nog baie ander kompetisietjies. Teen die tyd dat ons die ou heilige karretjie gaan parkeer het, was die hel totaal uit hom gery; een dag oud of te nie. Wat ons egter nie geweet het nie, was dat die laaimeester wat oorkant die Goedereloods gebly het, alles gesien het. Die volgende oggend kon hy nie vinnig genoeg by die besteldiensvoorman uitkom om hom oor die jaery in te lig nie. Die swart rem-en-sleep merke op die teerblad het ook nou nie eintlik ek en Tienie se saak bevorder nie. Dit was nie lank nadat die laaimeester die inligting oorgedra het nie, toe sien jy net polisiemanne wat op die Goedereloods afstorm om die saak in opdrag van kaptein Eloff te kom ondersoek. So teen twaalfuur se kant het die wyksersant ons persoonlik kom haal en ons direk na die Bevelvoerende Offisier se kantoor geneem. Ons was by die B.O. se kantoor in gemarsjeer, maar met die halt slag het ek geweet dat ek ten alle koste voor Tienie moes inkom, want hy het die slegte manier gehad om vir alles te lag. Al sou jy sy bobek weg klap, sal hy nog met sy onderbek lag. Op die bevel “halt!” gee ek toe ʼn ekstra tree vorentoe en land amper op ou Awie, maar gelukkig voor Tienie. Dit was duidelik sigbaar dat ou Awie lelik omgekrap was en die gesprek het soos volg verloop:Majoor Awie : Het julle gisteraand op die Goedereloods gewerk? Ek : Majoor. Majoor Awie : Het julle met die besteldiensvoorman se Volkswagen gery? Ek : Majoor. 88


Majoor Awie : Het julle met die ding gejaag en gespin? Ek : Majoor. Majoor Awie : Weet julle dit is ʼn kriminele oortreding? Ek : Majoor. Majoor Awie : Weet julle dat ek julle nou kan laat toesluit? Ek : Majoor. Majoor Awie : Weet julle dat ek julle nou kan laat skors en julle terug jaag Upington toe? Ek : Majoor. Majoor Awie : As jy vir my nog een keer Majoor, dan donner ek jou! Ek : Majoor. Op daardie stadium het ek ʼn geproes agter my gehoor en toe ek omkyk, staan Tienie Barnard, in volle uniform, op sy knieë met sy kop tussen sy bene. Met die een hand hou hy sy pet op sy kop, en met die ander hand druk hy sy bek toe. Toe kon majoor Awie dit ook nie meer hou nie. Hy bars uit van die lag, spring op, gryp sy offisierstok en begin wild te slaan. Ons keer dat dit vrek, maar hy slaan ons op enige plek wat hy kan bykom, oor die arms, rug, kop en hy skree aanmekaar: “Mannetjies, ek sal julle dood donner.” Na die loesing, roep majoor Awie die besteldiensvoorman in en verduidelik aan hom dat ons jong seuns van Upington was en dat hy nie ons diensrekords wou benadeel nie. Hy vra toe namens ons om verskoning vir ons gedrag en sê dat hy klaar die hel uit ons geslaan het. Mnr Botes, die Besteldiens voorman, wat ook vanaf Upington gekom het, het die verskoning en die straf wat ons gekry het, aanvaar. Sedert daardie dag het daar ʼn vriendskap tussen my en majoor Awie ontstaan wat tot sy dood voortgeduur het, baie jare na sy aftrede. Ons word Kanaal-ape genoem, maar dit wys jou net, dat Kanaal-ape kan saamstaan, Volkswagen of te not. (Weitsche Fourie was na die amalgamering in 1986, die takbevelvoerder van die speurders te Meadowlands tot 1988 toe hy bedank het om te gaan boer. Hy was vanaf 1988 tot 1994 Stadsraadslid vir die Konserwatiewe Party te Roodepoort. Tans is hy ‘n suksesvolle beesboer tussen Fochville en Potchefstroom.)

89


• Kapt Thys Du Plessis Vanoggend groet ek uit 'n byterige, koue Suidoos-Vrystaat. Moontlik het ons 'n baie lang herfs gehad en die winter is nou op die drumpel. Bekommerd? Nee....Ons moet mos nie bekommer oor dinge wat ons niks aan kan verander of doen nie. Ons moet bekommer oor dinge wat ons wel oor beheer het. Ek kan dan ook weer verder gaan en sê dat ek ook nie moet bekommer oor dit wat ek kan beheer nie, want met geloof sal die Vader ons daarin ook lei. So, waaroor bekommer?...Bekommer myself oor my siel, en daaraan kan ek ook iets doen....my bekommernis? Tyd!!!! Daar is soveel daarvan, maar benut ek dit reg en benut ek dit regtig?.....Te min tyd is meeste van die tyd beplanningsprobleem....... Nou?....nou is die tyd om more almal...EN...glimlag so bietjie...toe?!

te

sê...Gegroet

en

geseënde

dag

vir

90


DEFENCE FORCE

Durban Memorial – Photo: HBH 91


ARMY / LEER • Weermag afsterwes vir die laaste twee maande: Paul Els AO1 Herman (Wiele) Wheelers AO1 Boetie Ebersohn Lt-kol Gert Laubscher Genl-maj Tommie Thomasse Adm Woodburne Dick Hamman Lt-kol MA (Thys) Pretorius Kol Sybie Van der Spuy Dr Willem Cruywagen Frank Corbett Kol Lou Dannhauser R Adm Paul Wijnberg Chris (Obie) Oberholzer Fires Jansen van Vuuren Brig Chris Lombard Lt Kol Chris van den Berg Lt-kol Josef Mocke Lt-kol AP du Toit

Die vir die jaar sover, tot Junie 2013 Lt-kol Joe Meiring [SALM] AO1 Andre Booyse [Logistiek] AO1 Pine Pienaar [Genie] Lt-kol Allen Roberts [Genie] AO1 T. Jantjies [SAGD] Lt-Col Albert (Andy) Anderson Lt-kol VJ (Vernon) Visser [SAGD] Anton (Wolfie) Wolfaardt [Infanterie] Jan (JBC) Cloete [Afd Inl] AO Hein de Klerk [SA Leër] AO1 Kallie Buys [TDK] Deon (Gook) Laubscher van die SALM Jannie du Preez [SALM AO1 GDR (Gideon) Bornman [TDK] AO1 Johan Posthumus [SALM] Elsa Britz [PDK] Lt-Kol Johan Kirsten [SA Mil Akad] Bakkies Smit [SALM] Lt-kol JFJ (Johan) Kirsten [SA Mil Akad]

TDK KDK TDK Swapol Vloot Logistiek SA Mil Akad Spes Magte Art Personeel Afd Ops SAN TDK SALM SAAF Pantser Personeel Logistiek

10/06/2013 28/06/2013 03/07/2013 04/07/2013 05/07/2013 17/07/2013 17/07/2013 18/07/2013 24/07/2013 26/07/2013 29/07/2013 01/08/2013 02/08/2013 02/08/2013 -

09/01/2013 15/01/2013 20/01/2013 26/01/2013 29/01/2013 02/02/2013 06/02/2013 13/02/2013 09/02/2013 17/02/2013 19/02/2013 16/03/2013 17/03/2013 31/03/2013 17/04/2013 31/03/2013 92


John Cox [ Geskut] 19/04/2013 AO1 Chris Heunis [TDK] 08/04/2013 Brig Theuns Botha [SALM Logistiek] 25/04/2013 Johan Posthumus [SALM] JAB Swart [Genie] 01/05/2013 Kmdt Peter Stark WO1 Shane Nurse [Medics] 05/05/2013 Hannes Faul [Infanterie] 07/05/2013 Neels Halgryn [Kavalerie] 15/05/2013 Albert Prinsloo : [Bev Yskor Komdo] 10/05/2013 Casper Geldenhuys : [Voormalige Dir Voorsiening] 13/05/2013 AO1 EAV (Eddie) Cooper [SAV] 17/05/2013 Lt Kol Bertus Petzer [Infanterie] 18/05/2013 Tielman de Waal [Krygkor] 22/05/2013 AO1 Eugene Theron [Infanterie] 28/05/2013 Graham Bowles [Infanterie] 29/05/2013 AO1 Rassie Erasmus [Infanterie] 30/05/2013 Brand Haasbroek [SALM] 31/05/2013 Boet Burger [Logistiek] 03/06/2013 AO1 Japie Conradie [SALM] 04/06/2013 Willes Blaauw [Geskut] 04/06/2013 AO1 Fred Kruger [1 Valsk Bn , 3 Valsk Bn] 07/06/2013 Dolf Prinsloo [SAAF] 07/06/2013 Gert Theron [SALM] 09/06/2013 Johan Schutte [Afd Mil Inl (DST)] 12/06/2013 Brig Wallace (Wally) Newing [Personnel] 13/06/2013 Gerrie Botha Wits [Signal Unit] AO1 Anton Hugo [Seiners] 18/06/2013 S Sers Maureen Barnard [Personeel] 20/06/2013 Jeremia Daniel (Danie) Vrey [32 Bn] 27/06/2013

• Four Recce’s: Paul Els Op Vrydag die 23ste Augustus 2013 het Paul Els en Manuel Ferreira blomme geplaas op die graf van vier gestorwe lede van die Bosoorlog. Twee lede is in die een graf begrawe en dit is nie seker waar die een lid begrawe is nie, maar sy naam is op die grafsteen geplaas wat deur Paul, Manuel en Stephen Dunkley opgerig is. ‘n Blompot met die naam van die derde lid se broertjie is ook aangebring. Die lede wat na verwys word is staf-sers Daniel Roxo, ‘n wel bekende Portugese lid wat in 1974 na SA gekom het uit Mosambiek. Hy het die Spes Magte keuring geslaag en by “Brug 14” op sy eie die vyand aangevat waar hy 14 gedood het. Daarvoor is hy met die HC vereer.

93


Nie lank daarna nie het hy en twee ander Portugese, sers Ponciano Gomes Soeiro en sers José Correia Pinto Ribeiro onder kol Jan Breytenbach 32 Bn begin. Op 19 Aug 1976 is Sers Ribeiro se boetie o-kpl Carlos Alberto Correia Pinto Ribeiro oorlede in ‘n voertuig wat vol plofstof was en deur die vyand met ‘n RPG7 getref is. Niks van hom is gekry nie. Vier dae later sterf Roxo en Soeiro toe hulle voertuig ‘n landmyn aftrap. Twee dae later sterf sers Riberio toe ‘n swaarvoertuig van voor af bo oor sy voertuig gery het. Hy was op pad na Runtu met beseerdes. •

Die twee lede is in die geheim begrawe te Voortrekkerhoogte se begraafplaas.

• Oos-Caprivi – lt-kol William Marshall

94


95


96


97


LUGMAG / AIR FORCE • Flying Officer James Henry Steyn DFC: UK’s remotest war grave Good Morning All Trust that all is well your end of the woods.

Attached find some photos and information about Sgt Steyn DFC, a South African who served with the RAF. Their Anson plane crashed in April 1941 and where buried on the mountains. The site is referred to as the remotest war grave in the United Kingdom. Sorry for the late distribution, but trust that you may still find it interesting. Yours Aye Captain (Navy) Charles Ross (Ret) Secretary of the SA Agency

98


1 August 2013 Maidenhead, UK MEDIA RELEASE WORK COMPLETED AT UK’S REMOTEST WAR GRAVE The Commonwealth War Graves Commission has completed a project to mark the crash site of an RAF crew killed in the Scottish Highlands during the Second World War. Pilot Officer William Drew, Sergeant Jack Emery, Sergeant Harold Arthur Tompsett, Flying Officer James Henry Steyn (DFC), Sergeant Charles McPherson Mitchell and Flight Sergeant Thomas Brendon Kenny were killed when their Anson plane crashed on Ben More Assynt in April 1941. Due to the inaccessibility of the crash site, the crew were buried on the mountain – their final resting places marked with a cairn. The crew are commemorated by the Commission on a memorial in the nearest graveyard at Inchnadamph Old Churchyard, 20 miles north of Ullapool. In 2012, the Commission decided to replace the existing cairn, which had deteriorated on account of the harsh climate, with a granite marker weighing some 600 kilograms, to identify and protect the aircrew’s burial site from becoming lost or disturbed in the future. The site on Ben Moore Assynt is one of the Commission’s most remote sites in the UK and the logistics of replacing the cairn have proved challenging.

But the

Commission’s efforts were supported by a variety of interested parties, including the Royal Air Force who loaned the use of a Chinook helicopter from RAF Odiham to airlift the new memorial, necessary tools and materials onto the mountain, where work to replace the cairn began in May 2013. The Commission has kept the families of the crew informed throughout the project and for Bernie Tompsett – nephew of Sergeant Harold Arthur Tompsett – the installation of the new marker has been a great comfort. He said, “It was a time when so many families learned of the tragic loss of their loved ones…Perhaps we are fortunate that they came to rest in such a beautiful part of Scotland.” The Commission’s Peter Francis added, “The Commission is delighted that we have been able to carry out this work and we are very grateful to all the organisations and 99


individuals who have so generously assisted in the project. We couldn’t have done this without them. The new stone will secure the grave site for years to come and help honour the sacrifice of six brave young men. ”

For more details please contact: Peter Francis on 01628 507163 or 07766 255884 or by email peter.francis@cwgc.org Ends

Notes for editors: 1. The Commonwealth War Graves Commission (www.cwgc.org) •

The Commission maintains the graves and memorials of the 1.7 million Commonwealth servicemen and women who died during the two world wars. It also holds and updates an extensive and accessible records archive.

The Commission operates in over 23,000 locations in 153 countries across all continents except for Antarctica.

14-18: A series of high-profile worldwide events will take place to mark the centenary of the First World War, many of which will take place at Commission sites. The Commission will ensure that these sites are maintained at the highest standard and is installing information panels at over 500 sites to enhance the visitor experience. Smartphone users will also be able to access additional information, including the personal stories of some of those buried at the site.

The Commission provides teachers and youth workers with a comprehensive range of educational resources and support materials so that future generations remain engaged in the work of the Commission and continue to remember those who died in the two world wars.

2. Photographs. Photographs of the renovation work are available upon request, as are images of some of the crew members.

100


1. Flying Officer JH Steyn, DFC, RAF 2. Arthur and the crew

3. Arthur in flying

suit

101


• ‘n Dag in die lewe van ‘n Dakota bemanning op die grens: At Spies Ingestuur deur Lynette Spies Dinsdag oggend: Dit is ‘n Rum-rundag. Ons het sopas die voorvluginspeksie op die Dakota voltooi. Dit is 0h500 op Grootfontein, nog donker. Vandag gaan weer ‘n lang dag wees. Ons is geskeduleer om eers na Ondangwa te vlieg ( om en by 1uur 25 minute) en daar rantsoene en passasiers op te tel en dit na Ruacana te vervoer (plus minus 50 minute). Vanaf Ruacana weer terug na Ondangwa (weer 50 minute). Nou weer passasiers en goedere op te tel en dit na Opuwu te neem (ongeveer 1 uur vlug.) Terloops iemand het my eenkeer vertel dat die naam “Opowu” was wat een of ander Himba verstaan het wat die wit man die plek genoem het maar die man het blykbaar op die rowwe pad net gesê “O hou poephol hou”. Of dit waar is sal ek nie kan sê nie. Ewenwel, nou is dit weer terug na Ondangwa (nog 1 uur). Nog is dit het einde niet. Vanaf Ondangwa nog ‘n vlug na Omahauni toe (ongeveer 50 minute) en van daar aan na Nepara (kort been, net 20 minute). 102


Nou weer terug van Nepara na Ondangwa (1 uur 15 minute) en dan einde ten laaste die laaste been terug na Grootfontein (weer 1 uur 25 minute). Als en als 8 uur 55 minute, nie te erg nie maar tel nou die tyd op die grond tussen die landings by en dan word dit ‘n perd van n ander kleur. Maklik ‘n dag van meer as 12 uur vanaf die eerste opstyging tot die laaste landing. Wat so ‘n dag nog erger maak is dat daardie Dakota kan warm word wanneer dit in die son bak. Dit is donker groen en bruin gekamoefleer en temperature in die somer binne die vliegtuig kan maklik 55 grade bereik. Gelukkig is dit effens koeler wanneer ons vlieg (nie veel nie). Die bemanning van die vliegtuig doen ook meeste van die op- en aflaai van goedere (Kan nie die brown jobs vertrou nie. As hulle oop spasie sien glo hulle nog vrag kan in; maak nie saak hoeveel keer het ons al vir hulle gesê het ‘n Dakota is nie ‘n Bedford nie). Nog ‘n verdere aspek wat die vlug gedug maak is dat alle vlieg bokant die sogenaamde rooilyn (net anderkant Etosha pan) word op boomtophoogte gedoen. Mense ek praat van boomtop, nie vyftig voet nie. (Een van my senior passasiers het eenmaal vir my gevra hoe hoog vlieg ons nou. Op daardie stadium het ek al langs ‘n omarumba af gevlieg en behalwe vir ‘n paar hoe palm bome hier en daar, was dit was redelik skoon van die gewone Dolfhout bome in daardie laagte. Ek wou nie die man ontstel nie en het vir hom gesê ons vlieg op vyftig voet. Sy antwoord was: “Ek het so pas ‘n 45 vt koei gesien”). Om op daardie hoogtes te vlieg is ‘n rush. Ek het nog nooit drugs gebruik nie maar beslis was ek verslaaf aan laag vlieg. Al ons bosvlieëniers was seker en kon laag vlieg. “Damn ons was goed.” Maar tog so dag van vlieg op daardie hoogtes het sy eie uitputting gebring (gedurige konsentrasie eis maar sy tol). Goed dit was dan die agtergrond vir die taak wat voorgelê het. As mens al hierdie dinge by mekaar tel is dit duidelik dat hierdie klas van vlugte ver buitekant die reëls van Burgerlugvaart se voorgeskrewe reëls was maar dit was oorlog en as mens glo in wat jy doen en ook die nodige dissipline het, is dit maar net nog ‘n dagtaak, want ons was jonk en ons was “tuff”. In kort, dit was meestal ‘n plesier. Maar laat ek nou minstens die eerste been van hierdie vlug beskryf. As ek reg onthou, was Smiley Van Zijl my mede vlieënier op hierdie spesifieke vlug maar dit was nie waaroor dit gaan nie. Op daardie stadium was daar ‘n jong dametjie werksaam as ATC in die Grootfontein-toring, kom ons noem haar net “M”. Met die voorvluggebooie voltooi vra Smiley ry-klaring. “M” klaar ons vir opstyging op aanloopbaan 26 en ek “taxi” redelik vinnig uit want ek het gehoor dat daar ‘n SAFAIR vliegtuig is wat ook klaring vra. Dit is ‘n wind stil dag en “M” klaar die SAFAIR vir aanloopbaan 08. Ek beduie vir Smiley dat ons moet opskud want as die SAFAIR die drumpel van 08 voor ons bereik gaan hy eerste geklaar word vir die 103


opstyging en dan sal ons moet wag, ook moontlike volgstroom probleme. Dit kan ons lang dag nog langer maak. Ewenwel, ons bereik die drumpel van 26 ‘n paar minute voor die SAFAIR syne bereik en ek sê vir Smiley om vir onmiddellike opstygklaring te vra. Uit die toring kom “M” se antwoord: “Mission xxx wait for the SAFAIR to clear”. Nou is ek moerig. Die SAFAIR is nog ‘n goeie minuut of meer vanaf die drumpel af maar al weer kry die civies voorkeur. In die kajuit lig ek my opinie maar dit was op daardie stadium wat Smiley weer die transmit-knoppie in druk. Ek het nie gedink my woorde sal oor die lug uit gesaai word nie maar dit was en baie duidelik. Blykbaar het dit duidelik uitgekom so iets soos: “Aag F-- dit “M”, hoekom kry die donnerse SAFAIR al weer voorkeur (miskien net nie so polite nie). Verstaan my mooi, normaalweg is ek baie rustig en het nooit iets teen “M” of SAAFAIR gehad nie. Ek het ook geen bedoeling gehad om te transmit nie maar tog vra ek nog steeds om verskoning vir daardie glipsie. Nou heers daar doodse stilte in die toring. SAFAIR roep, ons roep maar geen antwoord. Ons het later gehoor dat “M” het uit die toring uit gehardloop om my iewers te gaan aankla. Ons en die SAFAIR het maar ons eie klaring daardie oggend uitgewerk. Ek kan regtig nie onthou wie het toe uiteindelik eerste opgestyg nie. Terug na die vlug. Na die oostekant kan die eerste gloed van die son agter die heuwels bespeur word maar na die kant waarna toe ons opstyg, is dit nog donker. Ek hou die remme in en stoot die gasarms vol vorentoe. Die Dakota staan nou daar op die drumpel en vibreer teen daardie vol krag. Dit is kompleet asof die ou dame nie meer wil wag nie, sy is gereed en gewillig vir die dag. Ons scan vinnig deur die enjininstrumente, alles OK en ek los die remme. Die ou “lady” is meer as gewillig en spring vorentoe soos sy spoed vermeerder. Ek verminder die trudrukking op die stuurstok en teen 40 knope plaas ek effense voorwaartse druk op die stok en die stert lig van die grond af. Teen net duskant 70 knope lig die ou dame grasieus vanaf die aanloopbaan af op. Op hierdie stadium boor die landingsligte nog sulke kegels van ligstrale in die donkerte in. Op 50 voet vra ek vir Smiley om die onderstel op te trek en net daarna skakel ek die ligte af. Ons klim nou teen sowat 110 knope op na 7500 voet om die heuwels by Tsumeb oor te steek. Net anderkant Tsumeb kom die son op. Nou kan ons die grond duidelik sien en soos die wat al daar was sal weet is daar geen meer heuwels voor ons nie. Behalwe vir die bome is die wêreld nou so plat soos n pannekoek. Ek trim vorentoe op die beheer vlakke en ons bereik boomtop hoogte net voor Namutoni kamp op die Etosha pan. Dit is hier waar die panorama voor ons uitgestrek lê. Wild so ver jy kan sien, noem 104


dit en dit is daar in groot getalle (net nie seekoeie en krokodille nie). Wat ‘n wonderlike voorreg om dit te kon sien. Anderkant die pan is dit nou operasionele gebied en ons scan die area voor ons vir spore ens. Ons is laag genoeg om enig iets te sien. Ons ken die area so goed dat dikwels het ons al terroriste aktiwiteit bespeur, op die manier en kon dit rapporteer. Nou is daar ‘n ander probleem wat sy kop uitsteek – die plaaslike bevolking (PB) se boerdery bedrywighede. Elke kort-kort kom ons op n lappie bewerkte grond af. As ons dit ongelukkig tref (die ongeluk is eintlik meer aan die PB’s se kant) is daar iemand besig om te ploeg (gewoonlik ‘n ou dame in ‘n rooi of blou rok). Konsternasie!!! Onbeskryflik— jammerlik maar tog komies. Verbeel jou jy sien hierdie persoon in rooi of blou wat agter die snel vlugtende osse aan gesleep word, gewoonlik tevergeefs probeer hulle daardie osse onder beheer bring. Shame. By meeste van hierdie lappies grond kan daar gewoonlik so ‘n ploegstreep bespeur word wat sommer so teen ‘n skuinshoek in die bosse in lei. Noem dit maar ‘n Dakota-spoor as jy wil. Ons het gewoonlik hierdie lappies grond probeer vermy maar soms, omdat ons nooit die selfde roete gevlieg het nie (sekuriteitsredes), was dit net onmoontlik om te doen. Hoekom die PB’s met osse gebodder het sal ek nooit verstaan nie. Laat ek vir julle verduidelik wat ek bedoel. Beeste, wanneer hulle die bulderende laag vliegende Dakota gewaar het, het altyd na die beskerming van die naaste bosse gevlug. Gewoonlik in ‘n reguit lyn en bykans niks kon hulle stop nie. Bokke (ek sal dit nou nie boer bokke noem, nie maar julle weet wat ek bedoel) het uiters komies reageer. Hulle het altyd uitmekaar in alle rigtings gespat maar dan weer na mekaar toe gehardloop net om die patroon weer te herhaal, oor en oor. Dit het my altyd laat dink aan daardie speelgoed wat ons as kinders gehad het. Julle onthou mos, dit was so ‘n karton buis met stukkies gekleurde glas agter ‘n lens in en wanneer jy daardeur kyk en dit draai het dit die ongelooflikste patrone gemaak. Hulle roep dit mos ‘n Kaleidoskoop of so iets. Wel daardie bokke het sulke patrone in wit swart en bruin gemaak. Die ander diere wat die PB’s gehad het, was donkies. Miljuisende van die goed. Wanneer jy oor ‘n donkie gevlieg het, was dit eienaardig. Hulle het nie eers op gehou wei nie. Nie op gekyk nie. Niks. Ons kon net sowel nie daar gewees het nie. As ek n PB was sou ek met donkies probeer ploeg het. 105


Wel mense, die res van die vlug het eintlik sonder voorval verloop maar amper 14 uur na my eerste opstyging moes ek eers vir kol Blackie Swardt gaan verduidelik hoekom ek vir “M” gevloek het. Gelukkig was hy al om die blok en het hy verstaan. Miskien later meer At Spies

• Kommentaar: Pottie Potgieter Moes een keer 'n siek kriptograaf op Runtu gaan aflos sodat hy na SA kon terugkeer vir behandeling. Dink dit was Malaria. Het die oggend 4 uur van Swartkops af vertrek oor Windhoek na Grootfontein. Van daar toe met 'n klomp rowe saam in die Dak na Runtu toe. Dit was een van daardie dae wat so warm was en het die Dak haar ander bynaam van Waltzing Matilda, baie goed gestand gedoen. Ons was so halfpad na Runtu toe sy haar sterre lekker begin heen en weer gooi. Ek en 'n Parabatkaptein het gesien dat daar lelike dinge aan die kom is en toe maar versoek of ons nie moontlik voor na die cockpit kan gaan nie. Ons het magtiging gekry en toe ons so deur daardie deur gaan toe draai die kaptein om en sê uit volle bors: "Kom laat ons saam sing!" Toe bulder daai manne darem soos hulle katte skiet. Op Runtu moes hulle eers die Dak uitwas voordat hulle kon terugkeer na Grootfontein. Daai statige ou Lady kon darem lekker wals as sy die dag lus was.

• Comments: Roy Allen The lovely Dak was fondly known as the "Kots-koets" or the "Vomit Comet" in the SADF parlance.... What an aeroplane.. It was to the SAAF, what Nico van Gijsen believes the Land Rover is to off-road motoring.... It was in about 1988 that my wife Ida returned to Oshakati from, a week’s visit to the RSA. She flew from AFB-WKLF to AFB-GFN on a Boeing 707 - about 120 Pax. On arrival at Grooties the pax transferred to a C-130/C-160 for the final hop to AFBONDANGS, as the Boeing could not do the very steep descent into Ondangs. However, there were more pax on the 707 than the C-130 could accommodate and the tannoy asked for 20 volunteers to fly to Ondangs on a Dakota via Opuwa in the Kaokoveldt. Ida volunteered to go on this flight. It took 3 hours from Gfn to Opuwa. 106


After offloading the cargo one of the motors of the DC-3 would not start up. (The starter motor was inoperative.) Two Pumas were summoned from Ondangs, and arrived two hours later, and the 20 pax were flown back to Oshakati. Quite some round trip..

• Gedig: ‘Ek is ‘n Druggie’: Lt-kol MJJ van Rensburg EK IS `N '' DRUGGIE ''

My pad was `n kortpad na êrens, maar die dwelms lei my na nêrens. Hier sit ek waar ek begin het. My vertrek punt is my eindpunt, my dag is my nag en my nag is my dag. Waar harte skeur en bars in die rou vlees deur dwelms, waar moeders skreeu ten Hemele, hulle gelag het gevlug na die sterre. My drome jaag rondom talie, reisies drome vasgevang in `n mengsel van nagmerries. Hulle vee die hel se branders oor my met besems van groen dagga plante. Kan ek vir een uur weg vlieg ? Kan ek net `n druppel water op my lippe bieg. As ek net een uur vry kan wees, dan lyk die doderyk na `n paleis. Ag ! Laat die windhonde ontsnap, die varke wat hunker na dwelms. Die smagtinge wat knaag aan my karkas, is dit wat hulle praat van Barnabas ? Ek is `n druggie uit die oes van twintig dertien `n nasaat van die hippie komme. In my vlees weergalm hulle dromme, meneer die tik is `n asynlap op my lippe. Die pad van dwelms is `n mynskag. Daar’s `n gat waar die val in die hel wag. Dwelms kom sy afsprake opreg na, 107


hy talm lank om die dood sertifikaat te gee. Dwelms maak nie grappies nie, hy gee nie eer, of lof of medaljes nie. Sy gewete lê in die satan se hart. Heuning en suiker maak hom nie soet nie. Dwelms dans op die harte van mense, sy orkes speel op die verhoog van my kop. Sy speelgronde is in die koning se paleis en die kinders van die ''flats '' Dwelms wen groter oorloë as Napoleon en Hitler oorloë sonder geskiedenis, hoofstukke of verse. Dwelms het geen skole en universiteite maar die studente het `n hoë slaagpunt. Ek het uit geroep na die geleerdes en kennis, hoe het ek gesoebat by die kerk. My hoop is steeds blou spiritus en tik. Soveel name van dwelms in die resep, wat maak dit saak ek bly getik. Wee my ! Ek is in slawerny se verbond om die adder in my lewe te koester, Ek ruik en snuif soos `n hond, ek is die ryk jong man agter die varke. Waar pas ek in hierdie blokkies – raaisel ? Beneweld, verdwaal, bedwelmd en benoud. My tande en my beendere klap , want dis koud. Is my plek onder die klip, saam met die skerpioene. Op die wynplaas het ek Noag se pot geproe, dit was lekker in my maag en my kop, Die brandewyn en die whisky was die volgende dop. Toe se hulle die tik en kokaїne gee `n beter skop. My armoede het in my dowwe oë vervaag. Dwelms het sy eie wette, maar my geld, hy ken al die grense en al die lande, In hierdie wêreld het hy sy eie godsdiens . Hy vlieg, hy vaar op die see en hy ry donkies, kamele en groot blink motors. My moeder se trane is in vloed, 108


`n vloed wat berge van pyn weg was. Waar is `n vastrap plek vir Boet? Ek is `n gesneuwelde ''druggie.'' ''druggie O Adam! Hoe is jou tuin `n kakiebos veld, hoe het ek die plant se aas geword? My mens wees is `n skandvlek in geweld Adam! Adam, wys my na die eerste Adam. Toe ek `n klomp in my moeder was het God my naam in die register geskryf. Ek was sy lewe, skoon en rein, ek was nog `n roos in sy tuin. Vandag het ek gekom op die Damaskus pad. Hier het die Stem die stop straat geword, Toe ek die Golgota Heuwel sien, was ek reeds sat. My rooi oё o het die bloeiende Lam aanskou. Hy het vir my gesê '' dit is vir jou '', die spykers in my hande en voete, die wonde in my sy en die doring kroon. Ek het opgestaan en ek is lewe vir jou. Ek het my ''druggie hart vir Hom gegee ''. MJJ van Rensburg Junie 2013 • A New Life for a PBY Catalina Flying Boat Boat: Compiled ed by Johan Jacobs

The PBY Catalina Flying Boat at Rand Airport

American businessman Jim Slattery loves naval aviation, and it seems he will spare no expense to preserve it wherever possible. Two years ago, Slattery, 62, of Poway in the USA purchased a broken-down, down, World War II-era II era PBY Catalina that was being worked o on at the Rand Airport irport in Germiston, South Africa. In January 2013, the plane arrived at its final

109


destination, Gillespie Field in El Cajon, following a 16-leg, 16 12,000-mile mile journey that lasted three weeks.

The aircraft is the 46th in Slattery’s collection collection and will eventually be on display in a “Greatest Generation Naval Museum,” that he intends to open in the coming months. “It’s a labour of love,” Slattery said. “It’s about saving the airplane. It’s all about trying to preserve history.” PBY’s were patrol planes that spotted enemy submarines, ships and planes, escorted convoys, served as patrol bombers and occasionally made air air-and-sea rescues. Many were manufactured in San Diego, however, Slattery’s plane was built in Canada. The Consolidated dated PBY Catalina was an American flying boat of the 1930’s and 1940’s produced by the Consolidated Aircraft Company. It was one the most widely used multi multirole aircraft of World War II. Catalina served with every branch of the United States Armed Forces and the air forces and navies of many other nations such as South Africa. More than five years ago, two Americans purchased the Catalina with the hope of restoring it. They spent $1.3 million on the aircraft before a disagreement led to the dissolution of their project. Slattery purchased the aircraft in 2010 – he declined to say for how much – and finished the job. Just getting the aircraft qualified to return to the United States was a substantial undertaking because Slattery had to fly a Federal Aviation Administration official from the

110


USA to South Africa for an inspection. The plane couldn’t return to the USA until it met FAA regulations for an inspection.

Once all the repairs were made, in all a six six-year year project, and it met federal guidelines, the next step was flying the aircraft halfway across the planet. That’s no small task for a 70-year-old old aircraft that travels at top speed of 120 mph. So Slattery sent three of his full-time time employees – pilots Bob Franicola and Mike Castillo and chief mechanic Matt Voigt.

The crew The trio flew from South Africa to Namibia Namibia, to Angola, to Cameroon. Then to Liberia, Liberia to Brazil, to French Guiana, to Trinidad, Trinidad to Panama, to Costa Rica and then to Mexico. The first 14 legs of the trip ranged from five hours to 13 hours a piece.

111


The final two legs from Tijuana to Brown Field and then to Gillespie Field were significantly shorter. Slattery met his crew at Brown Field and made the short final leg of the ttrip. As the aircraft with its 104 feet wide wings lumbered towards the airport, it made a couple fly fly-bys for a handful of onlookers before finally landing.

Landing at Gillespie Field

“I’ve done a lot of fun things, a lot of unique things in aviation, and this one takes the cake” Castillo said. “It was a dream trip”

NAVY / VLOOT • HMS Pretoria Castle (F61) HMS Pretoria Castle (F61) was an armed merchant cruiser and escort aircraft carrier of the Royal Navy that saw service during World War II. She had previously been the ocean liner Pretoria Castle of the Union--Castle Line; built at Harland & Wolff shipyards in Belfast, Northern Ireland and launched in 1938.

112


Pretoria Castle leaving Cape Town

Accommodation on board

She was requisitioned by the Royal Navy in October 1939, and converted to an armed merchant cruiser with 6-inch 6 (150 mm) and 3-inch (76 mm) guns, entering service in November 1939. In this role she served mainly in the South Atlantic Atlantic.

In July 1942 she was bought outright by the Navy for conversion to an escort carrier at the Swan Hunter shipyards in Tyne and Wear.. She was commissioned in this role in July 1943 and was operated as a trials and training carrier, seeing no active combat service.

As an escort carrier

In 1945 she twice became part of aviation history, firstly when British test pilot Captain Eric "Winkle" Brown landed a Bell Airacobra Mk. 1 on her flight deck the first carrier landing made using an aircraft with a tricycle undercarriage, due to a declared emergency during initial trials for rubber deck landings planned for future 113


carriers, and then by hosting the first ever landings and take-offs take offs by a glider, performed by John Sproule in a Slingsby T.20 as part of research into 'Round 'Round-down' turbulence.

HMS Pretoria Castle in 1943 Post-war, war, the ship was sold back to the Union Union-Castle Castle Line in 1946 and converted back to a passenger liner, being renamed rename the Warwick Castle and operating on routes from England to South Africa Africa.. She was eventually sold and scrapped in Barcelona in 1962.

As Warwick Castle The "Pretoria Castle" was noteworthy in that she was the first (and possibly only) ship to be launched electronically by radio. The Company wanted Ouma Smuts the wife of General Smuts, Prime Minister of South Africa, Africa to launch the ship, O Ouma Smuts was too frail to make the journey to Belfast and thus this unique radio 114


connection was set up so that she could set the ship down the slip way from her home in the Transvaal.

MEDICS / MEDIESE DIENSTE BUREAU FOR STATE SECURITY / NATIONAL SECURITY / NSMS - BURO VIR STAATSVEILIGHEID / NASIONALE VEILIGHEID / NVBS • JJP Brummer- PCS Hullo Hennie Ja, ek het vir Quartus Grobler goed geken. Sy vader, Oom Grobbie was die stasiebevelvoerder van die Smithstraat-polisiestasie. Hulle het ‘n groot huis in Berea gehad - ek meen dit was die Botanical Gardensweg. Daar was ‘n span kinders en dan het daar nog ‘n paar ouens loseer ook, oa Mkumbaan Van Zyl. Toe ons na die Buro is in 1969 was Hans Brummer of ‘n vol kolonel of ‘n lt.kol. Sy voorletters was JJP Hy is ‘n ruk gelede oorlede. Hy was ‘n intelligente man - het vroeg reeds ‘n graad verwerf. Het ‘n gesaghebbende studiestuk oor die SAKP opgestel. Was lief vir hom. Groete. PCS.

• ‘n Stigterslid van die Buro: RS 012

115


Hush-hush Murder: MI6 & KGB It's the murder mystery still causing political shockwaves in London and Moscow. But was the radioactive Russian spy killed by bungling MI6 agents? In part one of a special Mail series, one of the world's great investigative writers, Edward Jay Epstein, investigates the mystery of the ex-KGB spy, Alexander Litvinenko, killed in London by a deadly dose of radiation. Full Story: http://www.dailymail.co.uk/news/article-2388237/Its-murder-mystery-causingpolitical-shockwaves-London-Moscow-But-radioactive-Russian-spy-killed-bunglingMI6-agents.html 10 August 2013 www.dailymail.co.uk

NATURE CONSERVATION: ROBBIE GREEN Good day, Here with Pictures of the Rangers Trained In Sabi Game Park, Mozambique. This training will make a difference in future conservation. Thankful to be part of it. Regards Robbie Green

116


PRIVATE SECURITY / VEILIGHEID: PRIVAAT SEKTOR • Seerowers en die oop see - Eduan Liebenberg Naude Ek leun vorentoe om beter te kan hoor wat die kiets regop man van een en sestig jaar met die skoon geskeerde kop, vir my sê. Sy gebroke Engels word verder ingeperk deur ‘n aksent wat moeilik hoor. Vir ‘n vlugtige oomblik toe ek my kop nog effe draai dat my beter oor kan opvang, gly my blik oor sy regter skouer en ek sien hoe die voorpunt van hierdie man se kolossale domein, een honderd en veertig meter agter sy rug deur die Indiese Oseaan kloof, teen twaalf knope. Kolonel Viktor Kochenko is die Kaptein van die ‘Gulf Glory’, ‘n een honderd en tagtig meter lange olie vragskip, wat ek, Adrien en Andre, beide ook oud-polisiemanne, vir die volgende 24 dae op die oop see, In die Golf Van Aden teen seerowers moet beskerm... Ons het nog twaalf ure voordat ons die gevaarlike waters invaar, so daar is bietjie tyd vir ontspan, gesels en die nodige voorsorg tref. Wanneer ons vanaand ons roete verander om uit die Indiese Oseaan, bokant die horing van Afrika in ‘n westelike rigting na regs te draai, word ons ‘n teiken van die Somaliese seerowers. Ek het al in verskeie flieks die brug van ‘n vaartuig aan die binnekant gesien. Die stuur, al die imponerende meters, die groot kompas en veral daardie ronde radar skerm met die sirkel en die groen spikkels op, skep ‘n Hollywood atmosfeer... ek dink aan hoe almal altyd so gespanne en vreesagtig daarop gekyk het as ‘n onbekende en onverklaarbare groot voorwerp al nader aan die skip beweeg... En hier staan ek, midde in die wêreld wat altyd so onbereikbaar fassinerend gebruik word om spanning vir die kyker te skep...maar in realiteit is dit anders, interessant anders... Ek dink wanneer mens op ‘n passasierskip vaar, kyk jy die see anders en sien jy sekere dinge op die oop oseaan meermale toevallig. Maar wanneer jy die waters bespied van die sewe verdieping brug van ‘n vragskip – daar uit die hoogste, hoogte waar die gewone mens nie kom, of mag kom nie, en jy doen dit aldag, en gesoute senior bemanning wys dinge aan jou ongeoefende oog uit; sien en voel jy dinge van die oop see wat andere verbygaan - sien jy meer geredelik dinge wat jou sal bybly. Een van die bepalings is dat ons met eerste en laaste lig op die brug moet wees. Daar is iets aan die oseaan wanneer die son daaruit te voorskyn kom, of uiteindelik daarin wegsak, met net water om jou... dit is dan wat gedagtes en gewaarwordings in mens kom setel en daar vestig. Dit is dan, wat jy skryf in jou kop en verlang met jou hart. Ons het verskeie voorregte gehad. Een besondere voorreg was om met ‘n oop lug en donker maan op die see te wees. Beter kan jy sterre nie sien nie. Die skip vaar boonop met al sy ligte af om nie gesien te kan word nie, en die stikdonker hemelekoepel pas reg rondom mens tot op die plat oseaniese horison soos ‘n koek deksel op ‘n plat bord. Om so op die dak van die brug van ‘n vragskip te staan, sewe 117


verdiepings bokant die stikdonker oseaan met net die sterre reg rondom mens, is ‘n belewenis... Maar dit is nie al nie. Om op, en om jou te kyk en die sterrehemel te sien soos stadliggies wat jou toevou, en dan af te kyk en te sien dat jy besig is om in die stert van ‘n lewende meteoriet te vaar – dít is ‘n belewenis – die boeg van die skip breek die stikdonker water 140 meter vorentoe en sewe verdiepings laer af... Soos die water in ‘n enorme “V” na weerskante van die punt daar onder breek, skitter die fosfor soos ‘n lewendige oopgevlekte, flikkerende sterre-stert op die oppervlak van die see, weerskante by jou verby.. Dit is onbeskryflik prikkelend mooi...om soos ‘n bespieder op die ruisende komeet te staan terwyl jy onderdeur die sterre se skitterkoepel deurgly. Dan is daar die swerms vinke. “Hoe die bliksem...” het ek hardop gesê toe ek sien hoe ‘n swerm vinke skierlik voor die enorme boeg van die skip in alle rigtings weg fladder. Ek wou nog vra waar hulle vandaan kom en waar hulle rus, toe sien ek dit is vlieënde visse. Langerige silwer blink visse so groot soos sardyne met vlerke. Hulle skiet soos pyle verskrik uit die water en vlieg teen ‘n moerse spoed in ‘n swerm, rakelings bokant die oppervlak van die water, om tot twee honderd meter verder sonder om te spat, in die water in te sny en verdwyn... Die bemanning vertel dat hierdie visse in die Indiese Oseaan en op die vaart na Indië baie groter is. Wanneer die see baie rof is vlieg hulle en beland op die dek van die skip en gaan dan reguit na die pan toe – blykbaar is hulle heerlik. Dan is daar die dolfyne. Om deur ‘n skool dolfyne te vaar, wat sover die oog na weerskante kan kyk baljaar, is ‘n onvergeetlikheid. Hierdie wonderlike diere skarrel nie soos die vlieënde visse en vlug nie, hulle kom nader aan die reuse vaartuig wat uit die aard van die saak nog onder die water brul, en kom gee mens ‘n vertoning, so asof hulle weet dat daar op hierdie monster, wesens is wat trakteer kan word. Anders as die ander visse wat uit instink vlug, kom soek hulle aansluiting... hulle het ‘n geheue. Een oggend het ek en Andre op die boeg van die skip gaan staan, daar op die punt en oorgehang soos Decaprio in ‘Titanic’ Ons het pas deur ‘n groot skool dolfyne gevaar. Toe sien ons die enkele dolfyn in die water reg voor die moerse boeg van die skip. Al voor die skip swem die dolfyn om nou en dan met ‘n boog uit die water te skiet en weer voort te swem. Vyftien minute lank het die dolfyn met die monsteragtige boeg wat teen dertien knope rakelings aan sy stert raak voortgespeel. Ek het my kommer uitgespreek want ek het al gesien hoe verdwaal ‘n hond wat vêr agter ‘n motor aan hardloop, maar hierdie dolfyn het homself geniet, skierlik weg geswenk na regs, en teruggeswem na agter... seker nie die eerste keer wat hy dit doen nie, maar die eerste keer wat ek so iets sien...’n stippel gebeurtenis in die uitgestrektheid van die oop oseaan waar enkel skuitjies nooit sou kom. Maar die arme, arme walvisse. Waarom moet hierdie stil wonder-reuse van die see, soos die renoster, so wreed op jag gemaak word? Waarom moes my eerste groot 118


ondervinding met hierdie kolosse van die see, die versteekte waarheid so pynlik kom ontbloot? Dit was ‘n stil middag en skierlik sien ons hulle. ‘n Enorme skool wat die water breek en fonteine blaas, en daar is kleintjies ook lyk dit vir my. Toe vang my oog die seerowers se ‘moederskip’ in die verre agtergrond en die drie “skiffs” – die drie motorbote met vier man elk wat ons vorentoe met ‘n spoed wil afsny. Ons het alarm gemaak want al die tekens was daar... Hoekom nou, hoekom noudat die walvisse daar is, is die seerowers op pad om ons lastig te val? Kon hulle nie ‘n ander meer toepaslike tyd gekies het nie? Toe sien ek dit is nie seerowers nie en ‘n treurspel begin voor my in die blou gladde water afspeel... Dit was walvis jagters, visdiewe, oseaan stropers. Hulle swaai en draai en kronkel en jaag van bakboord na stuurboord en ja die benoude walvisse bymekaar en in die rigting van die groter moederskip. Die benoudheid van die walvisse is duidelik te bespeur in die meer gereelde fonteine wat hul blaas - kort op mekaar. Magteloosheid kom kleef soos ongaar beskuit in my keel en ek sluk pynlik swaar aan wat ek sien. Vanoggend se eerste lig was dan so belowend mooi... Terwyl ons verbybeweeg en die toneel al kleiner word, sien ek deur die verkyker hoe die walvisse – seker tien van hulle, teen die enorme net wat gespan is op ‘n knop gejaag word. Die laaste keer wat ek die verkyker optel en terugkyk, sien ek hoe die drie “skiffs” bymekaar en teen die gebondelde walvisse is. Ek sien die twaalf ‘veteroog’ mans staan met voorwerpe in hul hande en ek sien die fonteine blaas aanmekaar grotes en kleintjies... Vanoggend toe die son opgekom het, en ek met ‘n koffie in die hand oor die oseaan kyk, het Chris Rea in my oorfone so opwekkend-ritmies gesing...””Say good morning, this is your lucky day, most of your problems they’re gonna slip away...” En ek dink, kon dit nie gister maar liewer seerowers gewees het nie...? Dalene Steenkamp, Paul Greyling, Andrè Vollgraaff and 4 others like this.

Dalene Steenkamp Lewendig werklik geskryf - dankie Eduan. Voorwaar het jy 'n merkbare talent. Sit asseblief my naam op vir wanneer jy kommersieel publiseer - ek sal met graagte jou (ek dink nie in jou geval kan mens dit werke noem nie, want dis nie geforseerde prul skryf nie) gepende ervarings wil lees. Eduan Liebenberg Naude Dalene - Dankie. Dit is juis die "gepende ervarings..." wat mens met soveel eerstehandse gevoel kan neerpen.

119


ANGLO BOER WAR / ANGLO ANGLO-BOEREOORLOG • Breaker Morant:: Roy Allen On 25 July 2013 13:44, Roy Allen wrote: Hennie/Len, I came across this whilst viewing "Breaker Morant" for the umpteenth time. An extremely cogent and convincing argument, that justifies the exact point I was attempting to convey in my reply to Koos Kotze, about how and why the SB changed so markedly in the mid-Sixties. mid Breaker Morant is a 'Seventies' Aussie flick about "their" involvement in the Boer War/Vryheidsoorlog, on the side of the Brits. I rate it as one of the best five films that I have ever seen!! The entire flick ick is available on You-Tube...... You and is well worth watching. Cheers, Roy

Subject: Roy JCJ Allen sent you a video: "Breaker Morant - Closing Argument"

Roy JCJ Allen has shared a video with you on YouTube

120


Breaker Morant - Closing Argument by bugleboy90210 1980 Australian feature film about the court martial of Breaker Morant, directed by Bruce Beresford Hennie Heymans 9 Aug Beste Roy, My simpatie lê by Breaker Morant - ek glo dat hy die opdrag "Take No Prisoners" letterlik opgeneem het - soos baie geglo het die woord elimineer en al die ander semantiek. Ek het meeste boeke oor die onderwerp - het ook sy graf besoek ens Baie interessante storie. Groete

• Genl Manie Lemmer – Ria David Ek was nou in Lichtenburg en ons het Gen Manie Lemmer se graf gekry. Die Vriende van die oorlogsmuseum gaan volgende jaar 'n grafsteen opsit en ons doen 'n toer 19 - 22 Sept “In die voetspore van Gen Koos de la Rey in Wes-Tvl” Ria David

121


WW1 / WO1 • Private Jackie (Via Lt-Col William Marshall) Guys, A wonderful story!! Hennie, Publiseer in eNongqai asb William Lt-Col The Centenary of the Great War, World War 1 (1914-18) is coming up and there will be ceremonies to honour the dead round the world. It was a terrible war with huge losses and when Britain declared war on Germany, all the British Commonwealth countries were automatically at war too. It was only four years after the Union of South Africa and there were many Afrikaners who refused to fight against the enemy who had invaded the Boer Republics merely to grab the gold that had been discovered on the Witwatersrand. There was a rebellion in the Transvaal and other places. However, there were many English and Afrikaans speaking people who enlisted to fight for Britain. I would like to share with you a true story of a brave soldier called Jackie. In 1914 a young man called Andrew Marr lived on Cheshire Farm in Valeria, Pretoria. He had raised an orphaned baboon that regarded Andrew as his alpha male and wouldn't be parted from him. Andrew went to enlist as a soldier, but said he couldn't leave Pretoria without his baboon. The animal was well behaved and described as "dignified". In any event, the recruiting officer was sympathetic and agreed that the baboon could be the Division's mascot and so Andrew and Jackie went off to train to be soldiers. Jackie drilled and marched like any other soldier and when the South African Brigade was diverted to Egypt, they all went up North to help the British against the Turks, who were threatening the Suez Canal and therefore British interests in the Suez Canal Company. At the battle of Agagia, a hand grenade fell beside Andrew and without hesitation; Jackie picked it up and flung it back! When Andrew was shot in the right shoulder, Jackie tried to ease the pain and licked the wound until the stretcher bearers came. By licking the wound, Jackie prevented the wound from going septic and Andrew healed quickly.

122


When the 3rd Division was sent to "Flanders Fields" in Belgium, Jackie was enlisted as a soldier, given a uniform and rations and treated like any other soldier. He was accepted as a comrade in arms, would salute the army officers on their rounds and light a cigarette for a "pal". Jackie shared the mud and privations of the trenches and went "over the top" with the Regiment. He also went on guard duty at night with Andrew and saved the men time and again because his sight and hearing were acute. When he heard the movement of the enemy, Jackie would give a few short barks and tug Andrew's sleeve. Together they survived the noise and terror of Delville Wood in 1916. It was at the battle of La Clyte in 1918 that Jackie was wounded. He was seen trying to build a little wall of stones round himself like the other soldiers when he was hit by a piece of shell. At first he tried to carry on defending himself in terrible pain. His right arm was bleeding and his left leg was all but shot away, attached only by a thin strip of sinew. He refused to allow the stretcher bearers to come near him, but let Andrew carry him to the Medical Station. Colonel RN Woodsend of the Royal Army Medical Corps wrote of the pathetic sight of Jackie moaning with pain, carried by his keeper who was crying his eyes out in sympathy. Andrew begged the surgeon to help the comrade who had saved his life in Egypt. Jackie "lapped up the chloroform as if it had been whiskey" and the surgeon cut off the leg with a pair of scissors. They were not sure if the chloroform and the operation would kill Jackie, but when the CO went to check up on him at the Casualty Clearing Station, Jackie sat up in bed and saluted him. Andrew and Jackie were sent to London to recover and Jackie's proudest moment was to participate in the Lord Mayor's Day Procession in London. They managed to collect a huge amount of money for the widows and orphans fund by allowing the public to pay half a crown to shake Jackie by the hand and five shillings to kiss the baboon. When the war was over, they returned home to South Africa where Jackie dined at Johannesburg's Park Station restaurant. He was wearing his uniform proudly with 1 gold wound stripe, and three blue service chevrons for the three years front line service. Jackie received his discharge papers and a pension and a Pretoria Citizen's service medal. He and Andrew went back to Cheshire Farm in Valeria and tried to settle down quietly with their "shell-shock". In 1922, there was an electric storm in Pretoria that was louder than usual. The thunder claps were too much for Jackie and he suffered a heart attack and died. Although Afrikaans, English, Xhosa and Coloured folk enlisted in the Great War, when the remnants came home, they spoke of themselves as "South Africans" for the first time. 123


Jackie was a great South African.

124


WW2 / WO2 • The board-game game Monopoly – via Johan Jacobs (You'll never look at the game the same way again!)

125


Starting in 1941 an increasing number of British and South African Airmen found themselves as the involuntary guests of the Third Reich, and the Crown was casting about for ways and means to facilitate their escape...Now obviously one of the most helpful aids to that end is a useful and accurate map, one showing not only where stuff was but also showing the locations of 'safe houses' where a POW on on-the-lam could go for food and shelter. Paper maps had some real drawbacks -- they make a lot of noise when you open and fold them, they wear out rapidly and if they get wet they turn into mush. Someone in MI-5 5 got the idea of printing escape maps on silk. It's durable, can be scrunched-up up into tiny wads and unfolded as many times as needed, and makes no noise whatsoever. At that time, there was only one manufacturer in Great Br Britain that had perfected the technology of printing on silk, and that was John Waddington, Ltd. When approached by the government the firm was only too happy to do its bit for the war effort. By pure coincidence, Waddington was also the U.K. Licensee for the popular board game, Monopoly. As it happened, 'games and pastimes' was a category of item qualified for insertion into 'CARE packages', dispatched by the International Red Cross to prisoners of war. Under the strictest of secrecy, in a securely guarded and inaccessible old workshop on the grounds of Waddington's, a group of sworn-to-secrecy sworn secrecy employees began mass-producing producing escape maps, keyed to each region of Germany or Italy where Allied POW camps existed. When processed these maps could be folded into such tiny dots that they would actually fit inside a Monopoly playing piece.

126


As long as they were at it the clever workmen at Waddington's also managed to add: 1. A playing token, containing a small magnetic compass 2. A two-part metal file that could easily be screwed together 3. Useful amounts of genuine high-denomination German, Italian and French currency, hidden within the piles of Monopoly money! British and American air crews were advised, before taking off on their first mission, how to identify a 'rigged' Monopoly set -- by means of a tiny red dot, one cleverly rigged to look like an ordinary printing glitch, located in the corner of the Free parking square. Of the estimated 35 000 Allied POWS who successfully escaped an estimated one-third were aided in their flight by the rigged Monopoly sets. Everyone who did so was sworn to secrecy indefinitely, since the British Government might want to use this highly successful ruse in still another, future war. The story wasn't declassified until 2007, when the surviving craftsmen from Waddington's, as well as the firm itself, were finally honoured in a public ceremony. It's always nice when you can play that 'Get Out of Jail' free card! Did you know this? I did not!

BOSOORLOG • YouTube – Toffie Risk Toffie Risk sent the followings links about the war in the bush: https://www.youtube.com/watch?v=TGRjOB-_m6o&feature=youtube_gdata_player https://www.youtube.com/watch?v=t4yj0oFkh5M&feature=youtube_gdata_player

127


• Lieneke Eloff de Visser Lieneke Eloff de Visser doen ondersoek na die geskiedenis van die grensoorlog in die Oos-Caprivi. Sy sal graag wil gesels met SAP en SAP (V) lede wat daar diens gedoen het in die tyd tussen 1966 en 1989. Op die foto verskyn kol Gawie Richter en Lieneke. Dit was ‘n plesier om na Gawie te luister; hy was deeglik voorberei vir die onderhoud!

RESISTANCE / WEERSTAND • Research: MK: David Fell: SA Miliatry Museum, JHB. Retired stockbroker, David Fell, voluntary attached to the SA Military Museum in Saxonwold, Johannesburg, is doing research into MK. If you have any information on MK please pass it on to Dave. He showed Gen Johan van der Merwe and Hennie Heymans what he has done so far. After studying the contents I am sure he is compiling a winner! The complete history of MK is very important, not only to historians and national security experts but because it is necessary to compile their whole history from 16 December 1961. The role of white foreigners and locals in MK, like Klaas de Jonge and Alexander Moumbaris is important. The history regarding “Operation Vula” is also unrecorded. We have so much to learn from objective history.

128


BOOKS • Servamus

• Agter die koperster – kapt Jack Hurter

129


• Ike’s Books

If you are interested in the history of South African resistance, you must visit Ike’s Books in Durban. The bookshop was opened by the illustrious author JM Coetzee.

130


The shop is full of colectables and Africana. There also also “police” related books, many books on Natal and on the ANC / SACP etc. A visit is recommended.

• Dr A Hertzog, Die Nasionale Party, Die Mynwerkers – Louis Naude Hierdie boek word aanbeveel vir alle studente wat in die die SAKP en vakbondwese belangstel. Eers was die veramde Boere en Afrikanermeisies die teiken van die kommuniste en vakbondwese. Hier is ook geskiedenis vir diegene wat in die rol van SA Polisie se veiligheidstak belangstel. Weereens het ek diep onder die indruk gekom van die ellende waarin ons volk na die Anglo Boere-oorlog gedompel was. ‘n Interessante boek! Ek het baie interessante nuwe goed geleer! Verskillende mense sal in verskillende gesigspunte soos uitgebeeld in die boek, belangstel.

131


132


• Undefeated: Lt-Col Jack Sherwood Kelly, VC, CMG, DSO – P Bujak

Hierdie kolonel was ook eers ‘n polisieman!

133


134


• Vision for a Warrior – At Spies Ja, ‘n boek van ons eie At Spies!

135


136


• Sun Tzu’s art of War: General Tao Hanzhang

137


Hierdie is ‘n belangrike boek vir studente van strategie en polistieke oorlogvoering. Ons westerlinge kan net nie die insig en denke van die oosterling in veral politieke en sielkundige oorlog verstaan nie.

138


OOR DIE DRUMPEL

Jan van Wyk (Kaapstad) het kom kuier in die bitter koue Pretoria. Dieselfde dag, as Jan se besoek, is Willie du Plessis en ek na per trein Durban. Links: Ontbyt in die tropiese Durban en regs te Parkstasie: “Moeg vakansie gehou!”

Na my mening is kol Robert Suberg een van die kenners tov polisie- Robert Suberg is versamelaar van polisiegeskiedenis! Hy het ook ‘n reuse items biblioteek.

Robert met die verskillende stokkies Brigg Kellie Kellerman en Johan “Diek” wat deur polisiemanne gedra was. Diederichs gekiek by die jongste Brigadiersklub se potjie. Diek het geskrik vir die flits en sy oë toegemaak

139


By die Brigadiersklub se potjie: Koos Nel Brig Magnus Wessels en brig Badenhorst Dis die man wat so lekker skaap kan braai; gesien die winterson by die Willie Marais Koos Nel, hondemeester van Middelburg (Tvl). Afrikanersentrum. (Koos - 082 430 4013)

Al die pad van Nederland! Lieneke Eloff de Visser tydens haar tweede besoek aan die RSA.

Opera-sanger, -kenner radiopersoonlikheid (Radio Pretoria) en skrywer Bets Botha het kom kuier en gesels oor Spioene!

Nico Heymans (SAP Kollege 1971) van Durban en Jannie Loots van Margate het vinnig kom braai in Pretoria!

140


David Fell & Peter Lamb (‘n SALMseun)

Kol en mev Gawie Richter: Nylstroom

Japie (Jakes) Erasmus van Warmbad en gereelde korrespondent.

Ou kollegas besoek: Peet Bothma, Sarie van Niekerk en Virginia Kepler.

OOR ‘N KOPPIE KOFFIE •

Marina van Libië

‘n Vriendin werksaam in Libië stuur vir my epos waarop die volgende voorkom: Prof CH Rautenbach was seker vir omtrent 25 jaar die rektor van die Universiteit van Pretoria. ‘n Baie bekwame en gewilde man. Sy ampsmotor was ‘n VW-Kewer. Hy wou nie die luukse motor aanvaar wat hom aangebied was nie. Hy het gesê: Ek gee status aan my motor, my motor gee nie status aan my nie. Saam met bostaande endossement kom die storie met onderwerp, God se koffie, ‘n storie wat mens laat dink het:

141


• God se koffie “..... 'n Groep oudstudente, waarvan die meeste die hoogste sport in hul beroep bereik het, het op 'n dag 'n besoek gereël by hul gunsteling oud professor van die universiteit waar hulle almal gestudeer het. Die geselskap het vinnig ontaard in 'n kla-sessie oor die spanning wat hulle in hul werk en lewens ervaar. Nadat die professor sy gaste koffie aangebied het, is hy kombuis toe en keer terug met 'n groot ketel koffie en 'n verskeidenheid koppies. Die koppies het gewissel van porselein, glas, kristal, sommige wat baie goedkoop gelyk het, ander wat baie duur gelyk het en sommige wat besonders mooi was. Hy het sy gaste genooi om hulself te help met die koffie. Toe al die oud studente 'n koppie koffie in die hand het, het die ou professor begin praat: "As julle sal oplet sal julle sien dat al die mooi, duur koppies gebruik is en dat dit die gewone goedkoop koppies is wat op die skinkbord oorgebly het. Alhoewel ek verstaan dat dit vir manne van julle status normaal is om slegs die beste vir julself te wil hê, is dit ook die bron van julle probleme en julle spanning. Wat julle moet besef is dat die koppie op sigself geen kwaliteit tot die koffie toevoeg nie. In die meeste gevalle is dit bloot net 'n kwessie van 'n duurder koppie wat boonop nog die inhoud van dit wat ons drink verberg ook. Wat julle almal regtig wou gehad het was koffie, nie die koppie nie, Maar bewustelik het julle almal die beste koppies uitgekies. Toe begin julle verder mekaar se koppies te beloer om te sien wie het die beste koppie gekry. Dink so bietjie na oor die volgende: Die lewe is die koffie; die werk, geld en aansien in die gemeenskap is die koppies- bloot die gereedskapstukke wat die lewe insluit en omvou. Die koppie wat ons het bepaal nie of verander nie die kwaliteit van die koffie, van die lewe wat ons leef nie. Soms gebeur dit egter dat ons só konsentreer op die koppie dat ons vergeet om die koffie te geniet wat God aan ons voorsien het." God berei vir ons die koffie, nie die koppies nie... so geniet jou koffie! Die gelukkigste mense het nie die beste van alles nie. Hulle maak slegs die beste van dit wat hulle het! .....”

Mooi loop, en geniet die wonder van die Lewe!

142


LETTERS / BRIEWE • Steve Camp: Durban Dear Hennie, Well done on your most interesting and informative newsletter. I`ve forwarded to two retired SAPS officers who hark back to the 1980`s who I`m sure will become regular readers! Thanks for mentioning my project requesting support for photos. There was no email contact for me, so people may get in touch with you asking for one. I enjoyed your bit on the Padda. We certainly had lots of amazing innovations on so many fronts coming out of SA that so effectively neutralised international sanctions against us. Such a pity that much of this expertise is no longer around playing a role in our society. Regards, Steve Camp

• Roy Allen Hi there Hennie/Len, I have just read the latest Nongqai - and found it especially riveting... It was a really good 'vertelling' as only a Policeman can do! The reactions to the debate between Koos Kotze and me were both gratifying and interesting. Roy Allen

• Lt-genl Nico & Monica Slabber Genl Nico & Monica Slabber van Port Elizabeth het geskakel en ons het lekker gesels en weer kontak gemaak. Nico en ek is offisiersmaats en ons verjaar op dieselfde dag! Genl Nico is een van die min ontvangers van die SAP Kruis vir Dapperheid. Daar was 11 ontvangers van die bepaalde kruis van dapperheid. Ses was postuum toegeken. Nog ‘n offisiersmaat (ons was almal in dieselde klas – klas 4 van 1971) het ook die medalje postuum verwerf, nl no 46640R luit JE Trollip. Nico het ook as luitenant die dekorasie verwerf; No W41347T Luit NJ Slabber (1973). 143


Welkom by ons lesertal Genl & Monica!

• ‘n Groot Seder het geval: Brig LWP “Tsbalala” Jansen van Rensburg Huldeblyk aan ons vader, Brig LWP Jansen van Rensburg (SAP – Afgetree) Gebore 30/ 11/1915 te Aberdeen. In 1934 het hy hom as Konstabel in die Suid Afrikaanse Polisie bekwaam. My Pa se familie het hulle gevestig in Vryheid, Noord-Natal waar sy stiefpa die Brick `n Tile-steenmakery tot stand gebring het. In 1935 is My Pa gestasioneer in Vryheid en verrig diens in dieselfde polisiestasie wat nog in gebruik is vandag. Hulle vervoer in

daardie jare was te perd.

Laasgenoemde was beslis nie gerieflik nie veral as hy weke lank na misdadigers in die berge moes soek. Dit was juis `n perd wat my Pa afgegooi het sodat hy op sy kop geval het. Die skade het saam met hom graf toe gegaan maar dit het die perd duur te staan gekom. Die eer wat ons aan my Pa bring is dat hy by uitstek `n Polisieman in murg en been was. ‘n Man wat gedien het met lojaliteit en met integriteit. Sy bedrewenheid in die Zulutaal en hul kultuur het hom die naam van “Wit Voёl” besorg want niemand aan die verkeerde kant van die gereg, het sy oё ontsnap nie. Voorwaar in die anale van tyd sal hy as `n legendariese polisieman onthou word. Of die sake groot of klein was, was sy toewyding `n passie wat nooit uitgebrand het nie. Hierdie karakters van geregsdienaars het meer maande en jare oortyd gewerk. Salaris het ook nooit ter sprake gekom nie. My Pa het eendag erken sy suksesvolle vervolgings was `n gawe van Bo. In sy roemryke loopbaan van 43 jaar het hy 10, 000 sake ondersoek waarvan 95% op gelos was. Hy was getrou aan die stemmetjie wat vir hom gesê het wat om te doen. So het Hy as 14 jarige seun by `n motorhawe gewerk en daar het `n belangrike dokument van die bestuurder weggeraak. Laasgenoemde het baie gevloek en gedreig. My Pa was bekommerd en het stilletjies gebid. Dit was sy eerste ontmoeting wat vir hom gesê het gaan kyk agter in die skrootwerf in die drom. Die bestuurder het voorgestel dat hy `n polisieman word.

144


Uit hoofde van sy jeug se liefde vir die natuur en hengel, het ons vier seuns dieselfde voetspore gevolg. Soms was dit in die Buffelsrivier of in die magtige Tugela. Later was dit die Vaalrivier en die strome van die breё Oranjerivier. Op die ouderdom van 90 het hy vis gevang. Deur die jare het Hy al sy eksamens met lof geslaag en altyd eerste gestaan in sy klas. Die geskiedenis is egter iets wat `n mens nie ongedaan kan maak nie. My Pa het Mandela in Eshowe in Augustus 1962 in hegtenis geneem. Tydens die laaste 6 jaar as brigadier in Johannesburg het my pa 39 groot moordsake opgelos. Ons seuns Karel, Marthinus, Willem en Isias groet Tshabalala ''Die Wit Zulu”, ons pa! Ons reik uit na Francis met dankbaarheid vir haar toegewyde sorg vir ons pa tot met sy heengaan op Augustus 31, 2013. MJJ van Rensburg: Lt. Kol Afgetree S.A. Lugmag.

• Boodskap van genl Johan van der Merwe Vriende Die tyd is besig om onder ons uit te hardloop. Dit laat my altyd dink aan sersant Willem Steytler op Marshallplein in die vyftigerjare. Hy was eintlik 'n ondersersant, maar met meer gesag as wat enige van die hedendaagse generaals het. Op 'n dag was ons op pad met een van die toe vragmotors na Sophia Town wat nou deel van Soweto is, om 'n klopjag uit te voer. Die bestuurder het laat waai en toe hy teen 'n hoë spoed om 'n draai gaan sê sersant Steytler: “Jy jaag nou so, nou-nou slaan die vragmotor om en dan is julle almal dood behalwe ek wat oorbly om te ‘explain’. Ek is bang ek is die enigste wat gaan oorbly om te “explain”. Al die geadresseerdes beskik oor e-pos. Ek weet almal maak nie gereeld daarvan gebruik nie, maar dalk moet hulle tog maar probeer om vir die geleentheid so een keer per maand hulle e-pos na te gaan en daarop te reageer. Ons is elkeen so vasgevang in sy eie persoonlike omstandighede dat ons bymekaar verby lewe. Ek wil voorstel dat elkeen wat hierdie boodskap ontvang dit weer aan almal versprei, maar net kortliks meld hoe dit met hom gesteld is. As daar nog oudkollegas is waarvan julle kennis dra en wat oor e-pos beskik, voeg hulle by die adreslys. Gebruik net “reply to all” voeg die e-posadresse by en stuur dit aan. 145


As julle dalk weet van oudkollegas wat nie e-pos het nie en met wie julle gereeld skakeling het, meld net kortliks wat hulle omstandighede is. Sodoende kan ons darem op die hoogte bly met elkeen se omstandighede. Ander nuusbrokkies sal ook waardeer word. Verskeie van ons stuur reeds gereeld e-posboodskappe met komiese of ander inligting aan mekaar. Indien daar van julle is wat graag deel van die proses wil word, laat my asseblief weet. Dit neem soms heelwat megagrepe omdat dit foto’s insluit, maar darem nie te erg nie. Met 4 GB kan jy dit met gemak saam met die ander e-posboodskappe hanteer. Ons oudlede is oor die land versprei en verskeie bevind hulle in Afrikastate en die buiteland. Ons hoor van tyd tot tyd van oudlede of hulle gades wat ernstig siek is, in finansiële nood verkeer of eensaam en afgesonderd lewe. Ons het altyd daarop geroem dat die polisie een groot familie is. Dit het tyd geword dat ons die daad by die woord voeg en na mekaar uitreik en mekaar bystaan soos dit familielede betaam. As individue is ons vermoë om mekaar te help gering, maar saam kan ons berge versit. Om dit moontlik te maak is gereelde onderlinge skakel noodsaaklik. Daarom moet ons elke moontlike manier van kommunikasie inspan om dit te doen en elkeen moet help om inligting in te samel en te versprei. Ek het ongelukkig net nie die tyd om gereeld op Facebook in te gaan, maar oudlede wat daarvan gebruik maak kan dit ook inspan as deel van die netwerk. So is daar verskeie ander moontlikhede wat ons kan benut. Waar 'n wil is is 'n weg. Groete Johan van der Merwe E-pos: Veldevdm@gmail.com

• CC Viljoen: Jac Kloppers: Welkom Hennie, Gedurende die Sestiger-jare van die vorige eeu was wyle (algemeen beter bekend as "CC") 'n speurder verbonde aan die SAP te Welkom. Hy het op 'n stadium bedank en vir jare daarna 'n opsporingsdiens onder die naam van Ster Opsporingsburo te Welkom bedryf. Ek het uiteraard as destydse staatsaanklaer baie met hom te doen gehad in die loop van ons daaglikse werksaamhede. Vandag het ek sy begrafnisdiens bygewoon. Omdat daar moontlik nog van sy oud-kollegas leef wat dalk nie van sy dood bewus is nie, stuur ek vir jou die meegaande aanhangsel vir ingeval jy dit nuuswaardig genoeg ag om in te sluit in jou koerant wat jy onder jou oud-kollegas versprei. 146


Groete tuis ook, Jac

• Jan van Wyk: Kaapstad Hello Hennie, Om 'n besoekie aan jou te bring was vir my 'n voorreg. Jammer ons tydjie was so kort. Baie dankie vir jou vrou se vinnige optrede om my broek reg te maak. My vrou kan nie daaroor uitgepraat raak nie. Ek was baie dankbaar omdat my enigste broek was, terwyl ek met vakansie was. My ander broek se zip het die gees gegee. Groetnis uit 'n Kaap waar dit nou reën. Ons kry die reën en julle kry die koue oor 'n paar dae. Jan van Wyk.

• In Memoriam: JW Verster In Memoriam: Wynberg Tak JW Verster Ons Saluut Ons Voorsitter, JOHANNES WILHELM VERSTER, wat die stryd teen kanker verloor het op 26 Julie 2013 in die ouderdom van 59 jaar.

Hy was voorwaar die aangenaamste

moontlike mens wat dit ‘n ware voorreg gemaak het om hom as vriend en

Voorsitter van ons

Wynberg Tak te kon hê. Johan se erediens was deur drie Predikante waargeneem in Vishoek se NG Kerk. Pastoor Horn, ons Kapelaan, het ook sy deel bygedra deur die bedankings te doen. Die diens was deur ongeveer 450 tot 500 mense, bestaande bygewoon.

uit

familie,

vriende

en

kollegas

Ons het voorwaar ‘n groot man

verloor. Ondanks die pyn en lyding wat Johan ervaar het was hy tot die bitter einde steeds positief en bereid om sy plek as Voorsitter van ons tak vol te staan. Ons kan maar net sê : “Dankie Johan vir dit wat jy vir ons beteken het. Rus in vrede ou vriend.”

147


NETWORKING & “LET’S SUPPORT ONE ANOTHER AND OUR OWN”/ NETWERK & “KOM ONS ONDERSTEUN MEKAAR EN ONS EIE” Please send your business card for publication •

Annemari Jansen – Koorsboom Kothuis

• Jannie Otto Onthou indien u Israel wil besoek, tree in verbinding met Jannie Otto.

Karate: Kol (adv) Len Els

Karateka 40 Karate het verskillende betekenis vir verskillende ouderdomsgroepe. Jeugdiges stelbelang in sport karate; kompetisies en medaljes. Volwassenes verlang fiksheid (liggaamlik en geestelik) en praktiese selfverdediging. Dit is dan ook die klem by Karateka40. En glo my: karate is goedkoper dan Prozac! Dit word inderdaad uiteindelik ‘n lewenswyse wat deursuur na alle fasette en verhoudings in jou lewe. Die benadering in die klas is ook anders. Dissipline word gehandhaaf, maar op ander vlak dan by jeugdiges. As jy op 40 plus nog nie selfdissipline het nie; sal ek jou dit nie kan leer nie. Uiters gevaarlike tegnieke word geoefen wat op straatwerk. Jeugdiges het nog nie die emosionele rypheid daar voor nie en gevolglik leer ekhulle 148


nie die tegnieke nie. Fiksheid is nie onderhandelbaar nie: in ‘n straatsituasie het jy stamina brood nodig! Geen kontakskerm word toegelaat nie. Ons is almal professioneel en ek wil nie more met ‘n blouoog op die bank klim nie! Daar is ander metodes op die vaardighede op te skerp. Ek glo dat wapens ‘n integrale deel van karate is en is ook ‘n Nunchaku en AMOK mestegniekeinstrukteur. Ons bied ook oggends elfverdedigingseminare vir dames aan genaamd “Be your own Guardian Angel”. Selfverdediging is slegs 20% fisies; die balans is “attitude, awareness and avoidance”. Vir meer inligting, besoekwww.karateka40.co.za of kontak my by 082 9230603. www.karateka40.co.za Karateka40 - age groups, mature adult, stressful, crime, self defence, self confidence, men

Sensei Len (4de Dan, Tokio geakkrediteerd) is ook ‘n nunchaku en amok mestegnieke instrukteur.

Kontak besonderhede: Kontak Sensei Len @ 0829230603 of lentulus@mweb.co.za Gegroet, Sensei Len.

Kunswerk: Japie Erasmus Kom ons ondersteun vir Japie. Indien u illustrasies en kunswerk nodig het. Kom ons ondersteun mekaar!

Phillip Jacobs: Trappers Witbank

Kontak vir Phillip Jacobs by Witbank se Trappers. Epos vir Philip Jacobs: philip.jcbs@gmail.com

149


• Antikwiteite en boeke: Leon “Div” de Villiers AANKOPER & HANDELAAR IN AFRICANA & SKAARS BOEKE, insluitend: Boekversamelings, manuskripte, kaarte, skilderye, kunswerke, ens., met betrekking tot ons literatuur, geskiedenis, historiese geboue & plekke, jag, natuur, wildslewe, spoorweë, maritieme, militêre, oorloë, mense ens. asook onderwerpe wat betrekking het op die Afrikakontinent.

Kontak Leon by: Tel/Faks: 021 592 3460 Sel: 084 436 0842 e-pos: australb@mweb.co.za http://antiqbook.com/bookdealer.phtml?o=australafrica http://www.bidorbuy.co.za/seller/435994/Boekesmous

Police Memorabilia: Sandblasting: Dave Jeffrey For a hobby Dave takes glass beer mugs, jugs and drinking glasses etc and he sandblasts them with the actual SAP, BSAP & SAR logo’s that I supplied him with. These make ideal gifts and also acts as fine SAP memorabilia. I had him even make me an AKPOL-glass, a League of Former Policemen -glass and a set of drinking glasses of pre-Union Police Forces. His prices are very reasonable. His contact no is 072-839-0146, 012-651-4829 or email: "Dave" davejulie@neomail.co.za

150


• PJ Fourie Makelaars Piet is een van ons oudkollegas. Indien u iets wil weet oor versekering skakel gerus met Piet “Kierie” Fourie.

151


JKLS Africa

• Durban: Speedy’s Shuttle Services (ex SAP Member) Hi Hennie, Thanks for your offer to place the attached in your magazine. Let me know if you need anything else. Kind regards, Peter C Morris Comm of Oaths : RSA p 031-702 4415 / c 082 574 4719 /f 086 668 3128 152


Speedy’s Shuttle Services Transfers undertaken to and from King Shaka International Airport, to hotels, conference centres, game lodges etc. covering Stanger and Ballito on the North Coast, Port Shepstone and Margate on the South Coast and inland to Hillcrest or Pietermaritzburg.

Phone Speedy Morris

On 082 5744 719 to confirm your booking and a rate by prior arrangement, private hire to destinations in KZN undertaken. Sleep overs at customer’s expense due to fluctuating fuel costs, prices on request terms of payment – strictly “cash only” upon collection or electronic funds transfer (eft) accepted by prior arrangement BANKING DETAILS : PC MORRIS, STANDARD BANK, PINETOWN, A/C NO – 051907372, BRANCH CODE – 046 626, DEPOSIT REFERENCE - (Your Surname & Initials)

Robert Suberg

Hennie Heymans HENNIE HEYMANS COLLECTOR & HISTORIAN & EDITOR AFRICANA: POLICE BADGES; RAILWAYANA; MILITARIA; BOOKS; MAPS; PHOTOGRAPHS; DOCUMENTS; BADGES; MODEL TRAINS; TIN SOLDIERS etc

Tel 012 329 4229 / Cell: 072 336 1755 / E-mail; heymanshb@gmail.com Railway Magazine: The Uloliwe: uloliwe@gmail.com [] Police & National Security Magazine: The eNONGQAI: enongqai@gmail.com

153


Die e-Nongqai bevat die uiteenlopende en diverse persoonlike menings van verskillende korrespondente en die opsteller van e-Nongqai kan nie vir enige deel van die inhoud daarvan in sy persoonlike hoedanigheid verantwoordelik gehou word nie. The e-Nongqai contains various and sundry personal opinions of different correspondents and the compiler of e-Nongqai cannot be held responsible for any of their comments. Enige advertensies of enige sake voortspruitend is tussen u en die ander party.

CONCLUSION / SLOT Dankie aan almal wat gehelp het om hierdie uitgawe ’n sukses te maak! Baie welkom aan ons nuwe lesers!

Die nuwe “Waterpolisie” - Durban

Kontakbesonderhede / Contact details Hennie Heymans: heymanshb@gmail.com [tel 012 329 4229] Johan Jacobs: jhnjacobs65@gmail.com Anemari Jansen: anemari@koorsboomcottage.co.za Ronnie Beyl: rbeyl@iburst.co.za Greetings - Groete Salute! Saluut! Hennie Heymans No 43630 © 2013

154


ANNEXURE “A”: STEVE SEARGENT: BOOKS FOR SALE Steve Seargent < sabadgeman@yahoo.co.uk>

• Air Force Related Books Britains’s Rebel Airforce 1965 – 1980 – Roy Nesbit & Dudley Cowderoy with Andrew Thomas 1998 Grub Street ISBN 1 902304 05 5 Hard back with dust jacket Excellent condition. A history of the Rhodesian Air Force from UDI to the Formation of the Air Force of Zimbabwe with black and white plates Rhodesian Air Force A Brief History 1947 – 1980 Revised Edition - W.A. Brent 1988 Kingspress Empangeni ISBN 0 620 11805 7 Card covers very good condition.Very informative history of the RhAF detailing the history of the various Squadrons their ops and aircraft used together with a roll of honour, crash log and insignia The SAAF At War 1940 - 1984 - J S Bouwer & M N Louw 189 Chris Van Rensburg Publications (Pty) Ltd ISBN 0 86846 056 7 Hard back with dust jacket excellent condition. A pictorial history of the SAAF via its aircraft excellent source for modelers and historians alike Spitfires Over Sicily – Brian Cull with Nicola Malizia & Frederick Galea 2000 Grub Street ISBN 1 902304 32 2 Hard cover with dust jacket excellent condition. The story of the vital contribution of Malta’s Spitfires to the battle of Sicily 1n 1943 very comprehensive with numerous plates with planes and pilots as well as detailed coverage of the dog fights and the campaign in general. Battle of the Airfields Operation Bodenplatte 1 January 1945 – Norman Franks 2000 Grub Street ISBN 1 902304 42 X Soft covers Excellent condition. The sad story of the suicidal and stupid plan by Luftwaffe HQ to raid and ”remove” the Allied Air Forces in one fell swoop on New Years Day 1945. Luftwaffe Fighter Aces The Jagdflieger and their Combat Tactics and techniques – Mick Spick 1996 Greenhill Books ISBN 1 85367 560 1 Soft covers excellent condition. The title says it all very comprehensive in detail of men and tactics Fleet Air Arm 1939 - 45 Portfolio – Roderick Dymott 1981 Ian Allan Ltd ISBN 0 7110 1053 6 Soft covers excellent condition. A pictorial history of FAA operations in WWII including an excellent picture of a carrier launched “Flossie” Air Battle Dunkirk 26 May – 3 June 1940 – Norman Franks 2000 Grub Street ISBN 1 902304 50 0 Hard cover with dust jacket. Tells the story of the desperate defence of the beaches and air cover for operation Dynamo in 1940. The chapters are arranged 155


on a day-by-day basis with the usual coverage of personalities and combat reports interspaced with black & white plates Per Adura Ad Astra A Handbook Of the Royal Air Force – Phillip Congdon 1987 Airlife ISBN 0 906393 98 1 Soft cover very good condition. A very good official handbook detailing ranks heraldry and history of the RAF together with equipment planes and various medals awards and orders of chivalry used by the RAF. Dust Clouds In The Middle East The Air War For East Africa, Iraq, Syria, Iran and Madagascar 1940-42 – Christopher Shores 1996 ISBN 1 898697 37 X Hard back with dust jacket excellent condition.The title says it all much mention of SAAF operations. The book is written on a day-by-day basis with many maps and illustrations Hurricanes Over Tobruk The Pivotal Role of The Hurricane In The Defence Of Tobruk January – June 1941 – Brian Cull with Don Minterene. 1999 Grub Street ISBN 1 902304 11 X Hard back with dust jacket excellent condition. The book is in the usual style of combat operations together with details of the combatants interspaced with black & whites plates of aircrew and their planes. History Of The Worlds Glider Forces – Alan Wood 1990 Patrick Stephens Ltd ISBN 1 85260 275 9 Hard back excellent condition. A very detailed history of the worlds glider units their planes, campaigns and the men that flew them well illustrated with maps diagrams and black & white plates. Conflict Over The Bay Momentous Battles Fought By RAF & American Aircraft Against The U-Boats, Bay Of Biscay May- August 1943 – Norman Franks 1999 Grub Street ISBN 1 902304 09 8 Hard back excellent condition..Tells the grim and relentless battles to stop the U-Boats using their bases in France by hunting them at sea Mosquito The Wooden Wonder – Edward Bishop 1995 Airlife Publishing Ltd ISBN 1 85310 708 5 Soft covers excellent condition.Tells the story of development and operational life of the deHavilland Mosquito Royal Air Force Squadron Badges – Peter C. Smith ? Balfour ISBN 0 85944 012 5 Hard back with dust jacket vey good condition. Gives the history of various squadrons and description of the Squadron Badge togther with a colour illustration Target Germany The U.S Army Air Force’s Official Story Of The VII Bomber Commands First Year Over Europe – 1944 (British Edition) HMSO Paper covers on wartime printing paper good condition. Tells story of UA 8th Air Force operations over Europe from 17th August 1942 to August 1943.

156


Fleet Air Arm - HMSO Paper covers on wartime printing paper fair condition sticky tape to spine. Tells story of Fleet Air Arm ops to 1943 some excellent pictures of planes in service. Costal Command - HMSO Paper covers on wartime printing paper good condition Tells story of RAF Costal Command operations 1939 to 1942. Bomber Command - HMSO Paper covers on wartime printing paper good condition Tells story of RAF Costal Command operations 1939 to 1941. The Air Battle Of Malta – 1944 HMSO Paper covers on wartime printing paper good condition. Tells story of RAF operations in Malta from June 1940 to November 1942. Jane’s Pocket Guide Advanced Tactical Fighters – Jeremy Flack Harper 1998 Collins ISBN 0 00 472135 7 Hard back excellent condition. Full colour pocket book includes all variants and full technical data as at date of publication Royal Air Force The aircraft in service since 1918 Paintings by Michael Turner – Chaz Bowyer 1982 Hamlyn publishing group ISBN 0 600 34933 0 Hard back with dust jacket excellent condition. Full colour paintings of all the major marques used by the RAF together with informative text by people who flew them. RAF Squadrons A comprehensive record of the movement and equipment of all RAF squadrons and their antecedents since 1912 – Wing Commander C.G. Jefford MBE RAF 1988 Airlife Publishing ISBN 1 85310 053 6 Hard backed excellent condition. An excellent record of all movements of all RAF Sqdn’s excellent research material for medal collectors and historians cross referenced by station and aircraft type. The History Of The RAF – Chaz Bowyer 1983 Hamlyn/ Bison Books ISBN 0 600 37588 9 Hard back with dust jacket excellent condition. A good general history of the RAF in coffee table book format excellent pictures of aircraft. The Illustrated History Of The United States Air Force Aircraft Missiles Bases Commands – Michael Roberts 1989 Guild Publishing CN 9985 Hard back with dust jacket.The title says it all. Chronicle Of Aviation – Mark Pyle Bill Gunston & Cpt. Edouard Chemel 1992 JL Publishing ISBN 1 872031 30 7 Hardback with dust jacket excellent condition. A dayby-day history of aviation through out the world fascinating reading a very large and heavy book. Fleet Air Arm. 157


• Border war era Books Our South African Army Today – Bernard Marks 1977 Purnell & Sons ISBN 0 86843 014 5 card covers fair to good condition. A pictorial overview of the SA Army mostly black and white some colour an excellent reference for equipment etc The War For Africa – Fred Bridgland Ashanti Publishing 1990 ISBN 1 874800 12 X Hard back with dust jacket excellent condition. 12 months that transformed a continent. A very detailed overview of the SADF Cuban conflict in Angola many illustrations some colour plates High Noon In Southern Africa – Making Peace in a Rough Neighborhood – Chester Crocker 1992 Jonathan Ball (Pty) Ltd ISBN 0 947464 99 9 hard back with dust jacket excellent condition. An overview of the Superpowers proxy involvement in Angola conflict and the efforts of the US to “Broker” a peace deal extremely interesting from the political perspective They Live By The Sword 32 ‘Buffalo’ Battalion – South Africa’s Foreign Legion – Col. Jan Breytenbach 1990 Lemur Books ISBN 0 620 14870 5 Hard back with dust Jacket excellent condition. The well known history of this Regiment with black and white plates a collectors item Death In The Dessert - The Namibian Tragedy – Morgan Norval 1989 Selous Foundation Press ISBN 0 944273 03 3 Hard back with dust jacket excellent condition. Probably one of the best overviews of the conflict a collector’s item Fact paper on Southern Africa No 3 The Apartheid War Machine – 1980 International Defence & Aid Fund ISBN 0904759 34 2 Card covers very good condition. A publication of the South African War Resistance Committee interesting from the point of view of perception vs reality Surprisingly accurate in places. South African Arms & Armour – Helmoed-Romer-Heitman 1989 Struik Publishers ISBN 0 86977 637 1 Hard back pocket book excellent condition. A pictorial technical overview of SADF equipment from Vehicles and Aircraft to Weapons and Radios Osprey Series Men at Arms 242 Modern African Wars 3 South West Africa ISBN 1 85532 122 X Elite Series 47 South African Special Forces ISBN 1 855532 294 3. All soft covers and in good to very good condition. Standard fare from Osprey pictorial history of the various units etc in the SWA and Angolan conflict The Military In The Making Of Modern South Africa – Annette Seegers 1996 Tauris Academic Studies ISBN 1 85043 689 4 Hard back with dust jacket. A very 158


interesting study of both military and police operations and thinking as seen from a “Liberation socialists” point of view. A good counter balance to the SADF point of view only publications. Jonas Savimbi A Key To Africa – Fred Bridgland 1986 Macmillan Publishing ISBN 0 86954 284 2 Hard back with dust cover very good condition. An excellent biography of one of the key players in the Border War era covers much of the SADF cooperation with UNITA The Elite The story of the Rhodesian Special Air Service – Barbara Cole 1985 Three Knight Publishing ISBN 0 620 07421 3Hard Cover with dust jacket excellent condition signed by the author. The definitive story of the Rhodesian SAS with many colour and black and white plates The Elite Pictorial The Rhodesian Special Air Service – Barbara Cole 1986 Three Knights Publishing ISBN 0 620 09376 5 Hard cover excellent condition signed by the author. A pictorial history of the Rhodesian SAS. Nine Days Of War - Peter Stiff 1989 Lemur Books ISBN 0 620 1460 X Hard back with dust jacket excellent condition. An excellent overview the events leading up to the SWAPO invasion of SWA on 1st April 1989 and the Koevoet reaction to it Many B&W plates another collectors item. Like The Wind – The story of the South African Army – Siegfried Stander 1985 Saayman & Weber (Pty) Ltd ISBN 0 7971 0019 9 Hard back with dust jacket. A very good basic history based around the various Corps of the SA Army showing badge uniforms and equipment of the various technical arms etc. Bushwar Bosoorlog Buschkreig – Stefan Senderling 1980 Eyes Publishing SWA/Namibia ISBN 0 620 04787 4 Hard cover very good condition. A part pictorial overview of the war in SWA, including the formation of SWATF to participation in operation Klipkop Excellent pictures of insignia and life in the forces. South African War Machine – Helmoed-Romer Heitman 1986 Guild Publishing / Bison Books ISBN – Hard back with dust jacket excellent condition. The definitive history of the border conflict a collectors item. A Greater Share Of Honour – Jack Greeff 2001 Ntomeni Publishers ISBN 0 620 27999 0 Soft Covers very good condition. A definitive history of Recce operations a collectors item. Savimbi’s Angola – Cloete Breytenbach 1980 Howard Timms ISBN 0 86978 185 55 Hard back very good condition. A pictorial account of the Southern Angolan area 159


occupied by UNITA of great interest to those who were in the zone being a pictorial record of UNITA fighters and their towns. The Silent War – South African Recces Operations 1969 – 1994 – Peter Stiff 1999 Galago Publshing ISBN 1 919854 04 5 Soft covers excellent condition. The definitive book on Recce ops a collectors item. Cross of Honour – Ian Uys 1992 Uys Publishers ISBN 0 9583173 2 1 Hard back with dust cover excellent condition. The roll of honour for the SAP and SADF Bravery awards with thumbnail sketches of each recipients awards and where available citations Covers period between 1961 and 1991 an invaluable book for historian and medal collectors alike. Soldiers Without Politics Blacks In The South African Armed Forces – Kenneth W Grundy 1983 University of California Press ISBN 0 52004710 9 Hard back with dust jacket excellent condition. A very good history of black soldiers involvement in SA Armed forces from Colonial times to early 1980’s written from a black perspective and their reasons for allaying themselves to the Government side of things On South Africa’s Secret Service An Undercover Agents Story – Riaan Labuschagne 2002 Galago Publishing ISBN 1 919854 08 8 Hard Back with dust jacket excellent condition. A very evocative memoir of one of SA’s under cover operatives fascinating in its revelations of the dirty tricks brigade within the SA establishment War In Angola The Final South African Phase – Helmoed-Romer Heitman 1990 Ashanti publishing ISBN 0 620 14370 3 Hard back with dust jacket excellent condition. A vey good political and operational history of the Angolan War from ops Modular to Displace and the final withdrawal from Angola About Turn – Editors Jakie Cilliers and Markus Reichardt 1995 Institute for Defence Policy ISBN 0 620 19670 X Soft covers very good condition signed by Markus Reichardt. Covers the integration of the various homeland and liberation armies into the new SANDF and the problems facing the new force Avontuur in Angola Die verhaal van Suid-Afrika se soldate in Angola 1975 – 1976 – Sophia Du Preez 1989 J.L. van Schaik uitgawes ISBN 0 627 01691 X Hard back with dust covers good condition some stains to side of pages. An excellent Afrikaans language history of operation Savannah from a soldiers and civilians point of view This is truly a collector’s item. SWA/Namibia Dawn or Dusk? - Alejandro Ezcurra Naon & Luis Daniel Merizalde 1989 . A book published just on Independence presenting a far more balanced view of SWAPO the ANC and their involvement then hitherto. The pictures and a 160


fascinating study of the ideals of SWAPO its methods and its effectiveness in the world stage together with the authors views make for illuminating reading. The book’s authors are fairly clearly anti communist with there being no publisher or ISBN number. South Africa in Black and White – Juhan Kuus & Trevor McDonald 1987 HARRAP Ltd ISBN 0 245 54543 3 Soft covers excellent condition. A coffee table book of black and white photos covering crime life in the suburbs the SAP SADF and all points between a truly excellent snapshot of SA in the early 1980’s South African Defence Force Review Suid-Afrikaanse Weermag Oorsig 1991 Hard cover no dust jacket otherwise very good condition. A Bi-Lingual publication of the SADF this issue covers the various Chiefs of staff from 1912 to 1991 a history of the SA Army, SAAF and SA Navy the SA Medical Services and Chaplains Service and finally Recce Regiments. South African Defence Force Review Suid-Afrikaanse Weermag Oorsig 1990 Hard cover with dust jacket excellent condition. A Bi-Lingual publication of the SADF this issue covers the organization of the SADF the various Corps and Service Arms a history of the SAAF and SA Navy as well as an overview of military service from colonial times to national service. South African Defence Force Review Suid-Afrikaanse Weermag Oorsig 1989 Hard cover with dust jacket excellent condition. A Bi-Lingual publication of the SADF this issue covers the formation of SWATF a history of the military in SWA and various other highlights of 1988. South Africa’s Border War 1966 -1989 – Willem Steenkamp 1989 Ashanti Publishing ISBN 0 620 13967 6 Hard cover coffee table size book very good condition. This book needs no introduction long out of print and much sought after.

South African Military & Unit Histories

Gunners Of The Cape The Story Of The Cape Field Artillery - Neil Orpen Hard back with dust jacket limited edition of 1000 copies this being 946 very good condition. Collectors book gives a very detailed history of the unit up to 1964 Springboks In Armour - Harry Klein 1965 Purnell & Sons Hard back with dust jacket very good condition. Collectors book giving chapter and verse of the South African Tank Corps in WWII.

161


The Story Of Men A Brief History Of The Regt. De La Rey And The Witwatersrand Rifles And Their Association – Capt S.E. Von Broembsen 1948 The Potchefstroom Herald Hard back with tatty dust jacket on economy WWII paper good condition. An excellent history of the WR/DLR Regt in WWII a collector’s book The Police Brigade 6 South African Infantry Brigade 1939 – 45 - Brig. F.W. Cooper DSO 1972 Constantia Publishers Card Covers Very Good condition. A well know long out of circulation history of the Police Brigade in WWII Tartan On The Veld The Transvaal Scottish 1950 – 1993 – James H Mitchell 1994 The TVL Scottish Regt. Council ISBN 0 620 17842 6 Hard back with dust jacket excellent condition. A full and detailed history of this fine regiment with numerous plates and maps. Springbok Record – Harry Klein (Ed) 1946 SA Legion Hard Back good condition. A record of Union Defence force exploits in WWI printed on quality paper with may illustrations The Official Natal Mounted Rifles History – Eric Goetzche 1969 Interprint (Pty) Ltd Hard back with dust tatty jacket book in excellent condition inscribed by CO of unit 2003. Another very hard to find regimental history long out of circulation illustrated with colour front-piece and black and white plates contains plates on insignia worn and numerous tables on operations etc The Regiment A History And The Uniforms Of The British South Affica Police Richard Hamely 2000 Covos Day ISBN 0 620 25394 0 Soft cover excellent condition. The title says it all very well illustrated in colour with engaging text alongside each painting. Prince Alfred’s Guard 1856 – 1966 – Neil Orpen 1967 Regimental Printing Hard Back no dust jacket excellent condition. Another collectors item gives an extremely detailed account of this famous Regiment well illustrated with maps and plates colour font-piece depicting Regimental colours The Kaffrarian Rifles 1876 -1986 – Francis L. Coleman 1988 The Kaffrarian Rifles Regimental Assn. ISBN 0 620 1203 8 Hard back with dust jacket excellent condition. Another collectors item giving chapter and verse of the Regiment together with numerous plates and maps. Three Frigates The South African Navy Comes Of Age – Rear Admiral Chris Bennett (SAN) (Retd) 2006 Just Done Productions Durban ISBN 1 920169 02 4 Hard 162


back excellent condition. A history of the SA Navy’s three Type 12 Frigates known as the President Class Out of the Abyss A History Of World War II – Cross (Ed) 1949 Hard back with dust jacket good condition. A pictorial history of South Africa in war time many excellent pictures of events and personalities of the time, troops in action etc worth while just for the various adverts from sponsors of the book Infantry In South Africa 1652 -1976 Capt. R.J.Rouch (Ed) 1977 Documentation Services of the SADF ISBN 0 621 01460 2 Hard back no dust jacket very good condition. Number 5 in a series of histories by the information directorate of the SADF A full history of Infantry in SA with colour plates of regimental colours and flashes of training units, National Service units, and citizen force units Suid-Afrikaanse Seinkorps / South African Corps of Signals - Maj. F.J. Jacobs etal 1975 Documentation Services of the SADF ISBN - Hard back no dust jacket very good condition. Number 4 in a series of histories by the information directorate of the SADF A full history of Signaling in SA with B & W plates of insignia worn together with many illustrations of equipment etc South African Military Who’s Who – Ian Uys 1992 Fortress Publishers ISBN 0 9583173 3 X Hard back with dust jacket excellent condition.The title says it all. Die Spesiale Diensbataljon (1933-1973) - Kmdt. W Otto 1973 Documentation Services of the SADF ISBN - Hard back no dust jacket very good condition. Number 2 in a series of histories by the information directorate of the SADF A full history of the SSB in an Afrikaans only publication well illustrated in Black & White with a single colour plate of the Kings Colours. Semper Prorsum Regiment Mooirivier 1954 – 2001 – GJJ Oosthuizen 2003 Private limited 1000 copy printing no ISBN Hard back excellent condition. An very well written history of this armoured regiment with medal rolls, roll of honour etc although an Afrikaans only book it is certainly worth a look. The Umvoti Mounted Rifles 1894-1975 - A.J. Du Plessis, M.A.,D. Phil 1975 Natal Witness (Pty) Ltd Hard back excellent condition. The regimental history published by the Regiment numerous B&W illustrations dedicated by the CO May 1989. One Hundred Years Of Regimental History – Under Crossed Flags 1899-1999 – Roy L Jackson 2000 SANDF Printing Hardback with dust Jacket limited edition of 1000

163


excellent condition. A profusely illustrated in both colour and black and white pictorial history of this fine Regiment. Light Horse Cavalcade 1899-1961 - Harry Klein 1969 Howard Timms for Regimental Assn. Hard back with dust jacket excellent condition. A full history including names of all who served in regiment in the two wars, a roll of honour and details of decorations and wards. Well illustrated with B&W pictures. Nine Flames – Ken Anderson 1964 Purnell & Sons ISBN – Hard back with dust jacket good condition. A history of SAEC in WWII illustrated with B&W plates a collectors item limited edition of 1000 for Regimental Association The Armed Forces Of South Africa – Major G Tylden 1982 Trophy Press reprint ISBN – Hard back no dust cover excellent condition. Well known potted history of all SA Military unit to 1958 when original was published one of the best reference sources of SA Units. Urgent Imperial Service South African Forces In German South West Africa 19141915 – Gerald L’Ange 1991 Ashanti Publishing ISBN 1 87 4800 22 7 Hard back with dust jacket excellent condition. Part of the South Africans at War series number 4 detailing SA forces involvement on SWA well detailed and profusely illustrated Pyramids and Poppies The 1st South African Infantry Brigade in Libya, France and Flanders 1915-1919 – Peter K A Digby 1993 Ashanti Publishing ISBN 1 874800 53 7 Hard back with dust jacket excellent condition. Part of the South Africans at War series number 11 A well-written history of SA forces in WWI with excellent illustrations of men and equipment. War in Italy With The South Africans From Taranto To The Alps – Jack Kros 1992 Ashanti Publishing ISBN 1 874800 41 3 Hard back with dust jacket excellent condition. Part of the South Africans at War series number 8 telling the story of UDF actions in Italy many illustrations a thoroughly fascinating book. The Durban Light Infantry 1854 – 1960 A. G. Martin Two Volumes (I WILL NOT SPLIT THESE) 1969 DLI Regimental Assn Hard back no dust jackets very good condition. Tells the history od the RDL and the DLI many plates maps and tables

164


The Cape Town Highlanders 1885 -1985 – Neil Orpen 1986 Capetown Higlanders Trust ISBN 0 620 09507 5 Hard Back with dust jacket excellent condition. As per title many B&W plates though out a very interesting history

World War II: African and Middle East Theatre

Iraq and Syria 1941 – Geoffrey Warner Book Clubs Edition Hard back with dust jacket excellent condition. A good overall history of the two campaigns brought about by political rather than military necessity and how close Britain came to losing the Middle Eastern oil fields The Golden Carpet – Somerset De Chair 1945 Faber & Faber Hard back no dust jacket good condition. A detailed contemporary history of the campaigns in Iraq in WWI an interesting read. Five Ventures – Christopher Buckley 1977 HMSO ISBN 0 11 772196 4 Card covers fair condition some plates loose from spine. Covers Iraq, Iran, Syria, Madagascar, and Dodecanese campaigns in a fairly detailed manner A number of B& W Plates maps etc. Paiforce The Official Story Of The Persia and Iraq Command 1941 – 46 - HMSO 19 48 Hard back with Tatty dust cover book very good condition. The title says it all many maps and plates to compliment the text. Sealed And Delivered A Book On The Abyssinian Campaign – G L Steer 1942 Hodder & Stoughton War Time Austerity printing no dust jacket fair condition some damage to spine. Avery well written detailed account of the liberation of Abyssinia mainly detailing the operations to bring in the return of Haile Sellassi and the intelligence war The Two Thousand Mile War ��� W.E Crosskill1980 Robert Hale Publishers ISBN 0 7091 8591 X Hard back with dust jacket excellent condition. A well-written personal account of the war in Abyssinia well illustrated with plates. Eritrea 1941 - A.J. Barker 1966 Faber Hard back with dust cover excellent condition. Profusely illustrated with plates and maps this account is detailed but entertaining

165


Abyssinian Adventure – J.F. MacDonald 1957 Cassel & Co Hard back with dust jacket Ex library book in very good condition. Details the West African troops participation in this campaign. An Improvised War The Abyssinian Campaign of 1940-1941 – Michael Glover 1987 Leo Cooper ISBN 0 85052 2412 Hard back with dust jacket excellent condition. A balanced but incisive critical overview of the first Allied victory of WWII very well researched and written numerous plates and illustrations. The War Of A Hundred Days Springboks In Somalia And Abyssinia 1940 – 41 – James Ambrose Brown 1990 1991 Ashanti Publishing ISBN 1 87 4800 10 3 Hard back with dust jacket excellent condition. Part of the South Africans at War series number 1 detailing SA forces involvement in East Africa well detailed and profusely illustrated. The Abyssinian Campaigns The Official Story Of The Conquest of Italian East Africa – 1942 HMSO paper covers fair condition. The official version of events in Abyssinia may pictures and a fairly balanced text. First To Be Freed British Military Administration In Eritrea And Somalia – 1944 HMSO paper covers good condition. The official version of events in the horn of Africa may pictures and a fairly balanced text The Destruction Of An Army The First Campaign In Libya Sept 1940 – Feb 1941 HMSO printed 1941 paper covers good condition. The official version of events in the Western Desert in 1940/41 may pictures and a fairly balanced text. African Trilogy The North African Campaign 1940-43 -Alan Moorhead 1965 Hamish Hamilton London Card covers very good condition. A very detailed tome covering the Western Desert seesaw war, Greece & Crete and the Tunisian Campaigns as well as the war at sea in the Mediterranean The Crucible Of War Western Desert 1941 – Barrie Pitt 1981 Futura ISBN 07088 2097 4 Soft cover fair condition. A good overall critique of the campaign in the desert in 1941 many maps and a number of B&W plates to illustrate.

166


e-Nongqai vol 4 no 9