Issuu on Google+


Informatyka Europejczyka. Poradnik metodyczny dla nauczycieli informatyki w szkole podstawowej, kl. IV–VI. Edycja: Mac OS 10.5. Wydanie III Autor: Danuta Kia³ka ISBN: 978-83-246-2576-5 Format: 122×194, stron: 208

„Informatyka Europejczyka” to doskona³y i kompletny zestaw edukacyjny przygotowany przez dysponuj¹cego ogromnym doœwiadczeniem lidera na rynku ksi¹¿ek informatycznych – wydawnictwo Helion. Podrêczniki oraz inne pomoce naukowe nale¿¹ce do tej serii zosta³y opracowane w taki sposób, aby ich u¿ytkownicy mogli nie tylko poszerzaæ swoj¹ wiedzê, ale te¿ szybko i skutecznie utrwalaæ nowe wiadomoœci. Proponowane przez nas rozwi¹zania s¹ szczególnie wa¿ne w³aœnie dziœ, gdy znajomoœæ informatyki sta³a siê kluczowa — bez niej nie sposób nad¹¿yæ za tempem rozwoju dowolnej dziedziny wiedzy i zrozumieæ fundamentalnych zmian zachodz¹cych na ca³ym œwiecie. „Informatyka Europejczyka. Poradnik metodyczny dla nauczycieli informatyki w szkole podstawowej, kl. IV–VI. Edycja Mac OS 10.5. Wydanie III” to doskona³e uzupe³nienie zestawu przygotowanego z myœl¹ o uczniach wy¿szych klas szko³y podstawowej, u¿ywaj¹cych systemu Mac OS X Leopard oraz programów pakietu iWork i NeoOffice. W trakcie pisania tego poradnika jego autorce, praktykuj¹cej nauczycielce informatyki, przyœwieca³a idea odci¹¿enia innych nauczycieli w zakresie ¿mudnych przygotowañ do lekcji i proponowania im wskazówek pozwalaj¹cych utrzymaæ autentyczne zainteresowanie i zaanga¿owanie uczniów. Jej propozycje nie maj¹ charakteru œciœle wytyczonej œcie¿ki dydaktycznej, s¹ raczej zbiorem osobiœcie przetestowanych rozwi¹zañ, z których mo¿na ³atwo skorzystaæ. W ksi¹¿ce omówione zosta³y przyk³adowe rozk³ady materia³u, plany wynikowe, scenariusze lekcji oraz metody pracy podczas zajêæ. Nie zabrak³o tu sugestii co do zakresu wymagañ i sposobu oceniania postêpów, efektywnej realizacji wiêkszych projektów, a tak¿e dodatkowych zadañ i testów oraz ponadprogramowych zajêæ z informatyki. Podczas tworzenia tego znakomitego poradnika autorka uwzglêdni³a wiele opinii œrodowiska nauczycielskiego, a tak¿e uczniów i studentów odbywaj¹cych praktyki w szkole – co sta³o siê gwarantem du¿ej ró¿norodnoœci pomys³ów na ciekawe prowadzenie zajêæ. „Informatyka Europejczyka” to: • gruntowne poznanie podstaw obs³ugi komputera i najczêœciej u¿ywanych programów; • atrakcyjnie przekazywana wiedza, niezbêdna do zrozumienia wspó³czesnego œwiata; • kreatywne wykorzystanie dostêpnych mo¿liwoœci i proponowanie w³asnych rozwi¹zañ. „Podrêczniki szyte na miarê – informatyka w najlepszym wydaniu”


Spis treci 1. Wstp

5

2. Oprogramowanie wykorzystywane w podrczniku. Praca w sieci

9

3. Przykadowe rozkady materiau

15

4. Propozycja planu wynikowego

35

5. Przykadowy scenariusz lekcji

131

6. Metody pracy na lekcji

137

7. Wymagania i ocenianie

143

8. Kilka s贸w o realizacji projekt贸w

151

9. Zadania dodatkowe i testy

155

10. Zajcia dodatkowe

179

11. Serwis internetowy

187

12. Powt贸rzenie i utrwalenie wiadomoci

191

13. Polecane ksiki i strony WWW

203


Przykadowy scenariusz lekcji Rozkady materiau, plany wynikowe oraz konspekty powstajce na prob nauczycieli, kt贸rzy ju pracuj lub zamierzaj pracowa z programem Informatyka Europejczyka dla szkoy podstawowej, znajd Pastwo na stronie internetowej http://edukacja.helion.pl. Przedstawiony w tym rozdziale scenariusz lekcji jest przykadem realizacji tematu dotyczcego grafiki komputerowej. Czas realizacji: 2 godziny. Temat: Pierwsze kroki w grafice komputerowej Wykonujemy rysunki wedug instrukcji, korzystajc z programu Tux Paint. Rysujemy i malujemy na komputerze. 1. Obecne i przewidywane moliwoci wykorzystania wiedzy

i umiejtnoci opanowanych w toku zaj. Obecne: Ucze zyskuje rodek artystycznego wyrazu, czyli potrafi tworzy i przetwarza grafik komputerow w programie Tux Paint, dysponujc zbiorem podstawowych narzdzi graficznych. Przewidywane: Wstawianie przygotowanej grafiki do dokumentu tekstowego. Podstawy do nauki obsugi bardziej zoonych edytor贸w graficznych.


132

PORADNIK METODYCZNY DLA SZKOY PODSTAWOWEJ

2. Cele zaj.

Ucze : i w zakresie wiedzy: i poznaje narzdzia edytora grafiki suce do tworzenia

rysunków; i wskazuje elementy okna edytora grafiki i objania

ich zastosowanie; i drukuje rysunek; i w zakresie umiejtnoci: i rysuje wstpny szkic tworzonej grafiki na papierze; i uruchamia program; i wybiera odpowiednie narzdzie; i modyfikuje dziaanie wybranych narzdzi klawiszem

Shift i ustala ich cechy; i wybiera kolor rysowania i kolor ta oraz operuje nimi; i czyci obszar roboczy wybranym kolorem ta; i posuguje si przyciskami Cofnij i Ponów z paska narzdzi; i stosuje poznane narzdzia do wykonywania prostych rysunków wedug okrelonego wzoru; i tworzy nowy obszar roboczy, korzystajc z przycisku Nowy z paska narzdzi; i podejmuje decyzj o zapisie lub rezygnacji ze zmian; i zapisuje rysunek; i obsuguje drukark; i w zakresie postawy na zajciach: i efektywnie wykorzystuje czas pracy; i dba o estetyk wykonanych prac; i aktywnie uczestniczy w lekcji. 3. Forma organizacji zaj: i zajcia warsztatowe; i praca indywidualna. 4. Dominujce metody prowadzenia zaj: i podajce — wykad przeplatany wiczeniami; i wiczenia praktyczne — wykonanie wiczenia wedug instrukcji.


PRZYKADOWY SCENARIUSZ LEKCJI

133

5. Pomoce dydaktyczne:

i tablica; i zeszyt ucznia (temat zaj , definicje poj , szkic rysunku); i stanowiska komputerowe (system Mac OS X, programy:

Tux Paint lub inny edytor grafiki dostpny w szkolnej pracowni); i podrcznik z instrukcj wykonania rysunków. 6. Struktura zaj (cao): i podanie tematu zaj ; i przypomnienie poj grafika komputerowa i edytor grafiki; i wyjanienie uczniom celu zaj (warunki wykorzystania wiedzy i umiejtnoci); i pojcia: wskazywanie, klikanie, podwójne klikanie, przeci ganie, minimalizowanie, maksymalizowanie, zamykanie; i program Tux Paint — uruchamianie. Nauczyciel wykonuje wszystkie czynnoci na komputerze do demonstracji, nastpnie uczniowie powtarzaj je na swoich szkolnych komputerach; i podstawowe elementy okna programu; pojcia: obszar roboczy, pasek narzdzi, pasek menu, pasek koloru, obszar pomocy; i narzdzia edytora; i czyszczenie obszaru roboczego; i cofanie i ponawianie wprowadzanych zmian; i tworzenie nowego obszaru roboczego; i zapisywanie wykonanego obrazka; i usuwanie; i poznanie przycisków paska opcji. 7. Czynnoci nauczyciela i uczniów. Kolumna Cel zawiera odnoniki do celów zaj podanych w punkcie 2. Litera W oznacza wiedz, U — umiejtnoci, P — postawy, a cyfra — liczb porzdkow. Cel

Czynnoci nauczyciela

Czynnoci uczniów

P4, P5

Na przerwie przygotowuje na tablicy rysunek — okno programu Tux Paint. Moe wykorzysta rzutnik lub projektor, jeli jest dostpny w pracowni. Podaje uczniom temat zaj .

Notuj w zeszytach (lub zeszytach wicze, cz. I — Notatki).


134

PORADNIK METODYCZNY DLA SZKOY PODSTAWOWEJ

Cel

Czynnoci nauczyciela

W1, P5

Zadaje pytanie, jak uczniowie rozumiej Przedstawiaj swoje pomysy. pojcie grafika komputerowa. Dyktuje uczniom definicj pojcia grafika komputerowa.

Czynnoci uczniów

Zapisuj notatki w zeszytach.

Zadaje pytanie, jak nazywamy programy Maj chwil na podanie do tworzenia grafiki komputerowej. waciwej nazwy. Dyktuje uczniom definicj pojcia edytor grafiki. Przedstawia uczniom warunki wykorzystania wiedzy i umiejtnoci opanowanych w toku zaj .

U1

Wyjania i demonstruje uczniom sposób uruchomienia programu.

Zapisuj notatki w zeszytach. Wykonuj operacje w oknie z zawartoci katalogu. Uruchamiaj podany program.

Poleca uruchomi program Tux Paint. W1, W2, Wskazuje na tablicy podstawowe elementy okna edytora grafiki i omawia U4 ich przeznaczenie. Omawia pojcia kolor rysowania, kolor ta, obszar roboczy. W1, U5, U5, P4, P5

Poleca uczniom wykona wiczenie 4.1 z podrcznika.

Suchaj, ewentualnie formuuj pytania.

Jeden z uczniów gono odczytuje kolejne punkty instrukcji. Rysuj biedronk.

W1, U6, Przedstawia sposób cofania i ponawiania wprowadzanych na rysunku zmian P3 (przyciski Cofnij i Ponów). Przedstawia zalety takich moliwoci edycji, zadaje wiczenie 4.2.

Jeden z uczniów gono odczytuje kolejne punkty instrukcji.

U10

Zapisuj biecy rysunek na dysku.

Przedstawia sposób zapisywania biecego rysunku na dysku.

Wstawiaj tekst do rysunku — podpisuj rysunek swoim imieniem i nazwiskiem.

Poleca wykona wiczenie 4.3. U3, U7, U9, U9, U11

Poleca wykona wiczenie 4.4. Przedstawia ogólne zasady wykonywania wiczenia (tworzenie nowych obszarów roboczych).

Wykonuj wskazane wiczenia: 4.4, 4.5, 4.6, 4.7.


PRZYKADOWY SCENARIUSZ LEKCJI

Cel

Czynnoci nauczyciela

W3, U12 Poleca uczniom wykonanie wiczenia 4.8.

U2, U7, P2, P3, P4

Czynnoci uczniów Drukuj rysunki.

Poleca zapozna si z wiczeniem 4.9 (uczniowie nie kocz pracy z programem).

wiczenie 4.9.

Poleca wykona wiczenie 4.10.

Pobieraj nowe kartki.

Poleca wykona szkic rysunku w zeszycie.

Wykonuj szkic rysunku na papierze.

Sugeruje wybór narzdzi. Koryguje bdy.

U10, W3, P4

135

Sprawdza, czy uczniowie zapisali rysunki na dysku. Poleca sprawdzi podgld wydruku. Poleca wydrukowa rysunek.

W2, U8, Odczytuje pytania i zadania 1. – 6. P2, P3

Wykonuj wskazane wiczenie, stosuj poznane polecenia, tworz kompozycje z wybranych elementów rysunku. Znieksztacaj rysunek przy uyciu poznanej opcji.

wiczenie 4.10. Wybieraj odpowiednie narzdzia rysowania obrazka zwizanego tematycznie z aktualn por roku. Stosuj przycisk Zapisz na pasku narzdzi do zapisu pliku na dysku. wiczenie 4.10. Prawidowo ustawiaj stron, zalenie od rysunku — pionowo lub poziomo, drukujc rysunek. Odpowiadaj na postawione pytania.

8. Podsumowanie zaj.

Nauczyciel powinien przypomnie cel i zaoenia lekcji, nastpnie pozytywnie oceni najbardziej aktywnych uczniów, ale nie powinien ocenia negatywnie tych, którzy nie wykonali wicze — mogli nie radzi sobie jeszcze z obsug programu. Naley przechowa czciowo wykonane rysunki, tak aby mona je byo wykorzysta na nastpnych zajciach.


136

PORADNIK METODYCZNY DLA SZKOY PODSTAWOWEJ


Metody pracy na lekcji Zagadnienie metod pracy na lekcji informatyki zostao szczegóowo omówione w Programie nauczania. W tym miejscu chc poruszy kilka innych problemów, z którymi zetknam si w pracy dydaktycznej. Otó poziom umiejtnoci uczniów na lekcji niejednokrotnie jest bardzo zrónicowany, co utrudnia prac nauczycielowi. W efekcie cz uczniów si nudzi, nie nabywa adnych nowych umiejtnoci. Majc to na uwadze, poniej przedstawiam kilka propozycji, które na pewno nie s nowe i odkrywcze, ale pozwol nauczycielowi, szczególnie pocztkujcemu, na lepsz organizacj zaj i ich urozmaicenie. Gdy uczniowi uda si wykona poprawnie zadanie i wydrukowa jego efekty (to bardzo wane), bdzie na pewno odczuwa ogromn satysfakcj — tym wiksz, im wikszy by jego wkad pracy.

Objanienia i polecenia w pliku tekstowym Bardzo dobrym i sprawdzonym sposobem prowadzenia zaj z uczniami o zrónicowanych umiejtnociach jest opracowanie polece i objanie w plikach tekstowych. Zdania w tekcie powinny by napisane jasno i precyzyjnie, w przemylany sposób. Wane, aby uczniowie nauczyli si czyta tekst i polecenia ze zrozumieniem. Wykorzystuj wówczas czas efektywniej, kady rozwizuje zadanie w swoim tempie, a nauczyciel moe skupi si na udzielaniu pomocy tym uczniom, którym jest ona potrzebna.


138

PORADNIK METODYCZNY DLA SZKOY PODSTAWOWEJ

Przygotowane w ten sposób materiay mona z powodzeniem wykorzysta w kilku klasach, a take w kolejnych latach. Naley zawsze pamita o ich aktualizacji i ewentualnej modyfikacji.

Nowy program Drugim sposobem jest rozpoczcie pracy z programem, który jest nieznany lub mao znany wikszoci uczniów. Proponuj wykorzysta bezpatne programy — adresy stron internetowych, z których mona pobra takie oprogramowanie, podane s w rozdziale 13. poradnika. Poniewa uczniowie rzadko samodzielnie ucz si w domu obsugi nowego programu, zwykle wszyscy zaczynaj od tego samego poziomu. Liczy si powinno logiczne mylenie oraz przyrost wiedzy i umiejtnoci uczniów. Mona równie zwiksza poziom trudnoci zada dla uczniów zdolniejszych lub tych, którzy mieli ju kontakt z tymi programami. Na stronie http://edukacja.helion.pl znajd Pastwo zestawy zada i wicze, które mona wykorzysta na zajciach z programem Scratch. Aby dobrze przygotowa si do lekcji, najlepiej samodzielnie opracowa kilka projektów — atwiej wtedy dostrzec problemy, które mog si pojawi w trakcie nauki programowania. W trakcie zaj nauczyciel zwykle wykorzystuje kilka metod pracy (metoda mieszana, kombinowana), dziki czemu realizowany temat (a raczej wiadomoci i umiejtnoci z danego zakresu) jest przez ucznia lepiej przyswajany i rozumiany. Zajcia takie s ciekawsze i atrakcyjniejsze dla ucznia, dziki czemu pracuje on efektywniej. Najlepsz metod jest yczliwa, poparta argumentami dyskusja, zakoczona ocen . Z moich obserwacji wynika, e obecnie uczniowie (studenci równie) odchodz od czytania, nie lubi czyta . Dlaczego? — bo wymaga to od nich wysiku intelektualnego. Wol oglda , sucha , ale nie czyta . Obraz (telewizor, komputer, telefon komórkowy, film) wypiera sowo zapisane na papierze. Czytanie tekstu ze zrozumieniem, wykonanie instrukcji krok po kroku, omawianie, rozwijanie tekstu — to obecnie trudne zadanie. Ponadto uczniowie (i studenci!), korzystajc z internetu, gównie stosuj opcj


METODY PRACY NA LEKCJI

139

Kopiuj/Wklej (to ju prawie epidemia), bez gbszego zrozumienia cytowanego tekstu, czsto bez przeczytania go nawet do koca, o podaniu róda zapominajc równie. Dochodzi do „zabawnych” sytuacji, gdy przy omawianiu i sprawdzaniu zadania okazuje si, e zdanie jest ucite, wyrwane z kontekstu, a ucze nie potrafi opowiedzie , o czym pisa, wskaza , co jest najwaniejsze, a co mniej wane w opisanym zagadnieniu. A przecie umiejtno wyszukiwania i wykorzystywania informacji jest kluczow umiejtnoci nie tylko dla przedmiotu, ale dla caego etapu edukacyjnego. Brak systematycznoci, przelizgiwanie si przez temat, chaotyczne czytanie tekstu (czsto nie do koca) prowadzi do trudnoci w uczeniu si, co skutkuje osiganiem sabych wyników w nauce. Z tych powodów na zajciach, które prowadz, czsto jedn z metod pracy jest praca z ksi k . Wedug mnie ostatnio bardzo lekcewaona, wrcz pomijana w nauczaniu informatyki. Wiem równie, e czsto lekcje z tego przedmiotu odbywaj si bez ksiek, a jeeli ju nauczyciel wskae na pocztku roku szkolnego, jaki podrcznik naley zakupi , to i tak uczniowie nie korzystaj z niego, najczciej ley na póce w domu, zapomniany. Nie powinno tak by . W swojej pracy staram si zachci uczniów i przekona ich, by korzystali z ksiek równie na lekcji informatyki. Staram si uwiadomi im, e ksika (podrcznik) moe by ródem wiedzy, daje równie moliwo powtórzenia, utrwalenia, rozszerzenia i pogbienia wiadomoci, a take uzupenienia braków w przypadku absencji w szkole. Ale nie tylko — praca z ksik zaznajamia i oswaja z jzykiem przedmiotu (co jest bardzo wane), wdraa do samoksztacenia, uatwia te wczeniejsze zapoznanie si z tematem. Piszc podrcznik, staraymy si dostosowa form przekazu do moliwoci uczniów. Trudne zagadnienia informatyczne opisane zostay w sposób prosty, logiczny i zrozumiay. Zachcam Pastwa do stosowania tej metody na swoich zajciach. Inn ze stosowanych i polecanych przeze mnie metod jest metoda pokazu i opisu. Pamitajmy jednak, e warunkiem skutecznoci tej metody w szkole podstawowej jest takie jej poprowadzenie, by pobudzi wyobrani uczniów, zachci do aktywnoci poznawczej. Starajmy si zatem, aby opis by ywy, czasami zabawny (to te jest wane), a przy tym zrozumiay i jasny dla wszystkich.


140

PORADNIK METODYCZNY DLA SZKOY PODSTAWOWEJ

Mona poprosi o pomoc w prowadzeniu zaj t metod uczniów bardziej zaawansowanych, uczestników koa komputerowego czy po prostu ochotników; zrobi to bardzo chtnie i z ogromnym zaangaowaniem. Na to, któr z wielu znanych metod dydaktycznych zastosuj na lekcji, ma wpyw wiele czynników: przede wszystkim realizowane treci ksztacenia, ale take zespó klasowy, z którym aktualnie mam zajcia. Uwaam, e nie ma metod lepszych lub gorszych — wane, by byy skuteczne i rozbudzay zainteresowanie przedmiotem. Zwró my uwag, by przy wyborze metody nie kierowa si tylko jej atrakcyjnoci. Zawód nauczyciela jest powoaniem (jestem o tym gboko przekonana), a pracujemy obecnie w trudnych warunkach, przy upadku autorytetów, trzeba wic ten autorytet samemu sobie wypracowa . Jest to cika praca, bo wymaga konsekwencji w procesie dydaktycznym, yczliwoci, otwartoci, poczucia humoru (równie -), sprawiedliwego oceniania (bardzo wane) oraz wiedzy merytorycznej (na bieco pogbianej). Wszyscy zauwaamy, e ucze obecnie szybko si nudzi, ma trudnoci ze skupieniem uwagi, jest niecierpliwy. To nauczyciel musi szuka sposobów dotarcia do niego. Pamita naley, e kady ucze jest inny i kada klasa jest inna, nie mona wic powiela tych samych schematów na kolejnych zajciach, nauczyciel musi by elastyczny i na bieco, nawet w trakcie lekcji, jeli zachodzi taka potrzeba, modyfikowa opracowany scenariusz. Przygotowujc si do lekcji, proponuj wykorzysta konspekty, które opracowaam na potrzeby projektu Informatyka Europejczyka (http://edukacja.helion.pl), jednak kady nauczyciel powinien je zmodyfikowa (lub samodzielnie przygotowa wasne), uwzgldniajc: i wasne predyspozycje oraz dowiadczenie zawodowe, pedagogiczne; i zainteresowania uczniów i ich moliwoci; i baz dydaktyczn szkoy; i moliwoci wspópracy z innymi nauczycielami uczcymi w tej samej klasie, szczególnie przy realizacji projektów.


METODY PRACY NA LEKCJI

141

Zdajemy sobie spraw, e w podrczniku duo uwagi powicamy oprogramowaniu komputerowemu, jest to zabieg celowy, gdy do podrcznika opracowany zosta program nauczania oraz zeszyty wicze zawierajce dodatkowe materiay do wszystkich rozdziaów podrcznika. Take w podrczniku i na pycie CD znajduje si duo zrónicowanych tematycznie zada do samodzielnego rozwizania przez ucznia. W rozdziale 12. poradnika take znajd Pastwo pytania i wiczenia powtórzeniowe i utrwalajce oraz propozycje tematów z innych przedmiotów do przygotowania na lekcjach informatyki. Tylko od Pastwa zaley zatem, w jakim stopniu w trakcie nauczania zostan one wykorzystane i w jakim stopniu postulat podstawy programowej wykorzystania komputera do poszerzania wiedzy i umiejtnoci z rónych dziedzin, a take rozwijania zainteresowa zostanie zrealizowany.


142

PORADNIK METODYCZNY DLA SZKOY PODSTAWOWEJ


Wymagania i ocenianie Zanim omówi zagadnienie wymaga i oceniania, chciaabym przedstawi kilka zasad, jakimi staram si kierowa w swojej pracy dydaktycznej. Przede wszystkim, oceniajc uczniów, nie oceniam nigdy ich, tylko efekty ich pracy, chwal jak najczciej, take na forum klasy; nie stosuj sów o pejoratywnym znaczeniu i uywam sformuowa, które dowartociowuj ucznia (np. „Podoba mi si to, co zrobie, poniewa…”).

Wymagania Badanie kompetencji ucznia na pewno powinno odbywa si w jego obecnoci i przy komputerze. Pamita naley równie, e nie powinnimy wymaga od ucznia posiadania komputera, a co za tym idzie — wykonania zada praktycznych w domu. Wana jest zatem efektywna praca ucznia na lekcji. W Programie nauczania w rozdziale 6. szczegóowo opisaam zasady oceny pracy ucznia. W tym miejscu chciaabym zwróci Pastwa uwag na wymagania bardziej ogólne, dotyczce caego procesu nauczania informatyki. Proponuj kilka zagadnie pozwalajcych odpowiedzie na pytania, które czsto zadaj sobie nauczyciele informatyki. Czego wymaga , by zrealizowa cele nauczania informatyki? Jakie umiejtnoci bd przydatne uczniom w przyszoci? W jaki sposób wdroy uczniów do samodzielnego mylenia i dziaania? Jak uczy lepiej, mdrzej, nowoczeniej, skuteczniej?


144

PORADNIK METODYCZNY DLA SZKOY PODSTAWOWEJ

Nauczyciel powinien uwzgldni wykaz umiejtnoci zdobywanych przez ucznia w trakcie ksztacenia ogólnego na II etapie edukacyjnym — w szczególnoci[11]: i umiejtno posugiwania si nowoczesnymi technologiami informacyjnokomunikacyjnymi, w tym take w celu wyszukiwania i korzystania z informacji; i umiejtno uczenia si, jako sposób zaspokajania naturalnej ciekawoci wiata, odkrywania swoich zainteresowa, przygotowania do dalszej edukacji; i umiejtno pracy zespoowej. Ale równie[11] pamita naley o tym, e: i Jednym z najwaniejszych zada szkoy podstawowej jest ksztacenie umiejtnoci posugiwania si jzykiem polskim, w tym dbao o wzbogacenie zasobu sownictwa uczniów. Wypenienie tego zadania naley do obowi zków kadego nauczyciela. i Wanym zadaniem szkoy podstawowej jest przygotowanie uczniów do ycia w spoeczestwie informacyjnym. Nauczyciele powinni stworzy uczniom warunki do nabywania umiejtnoci wyszukiwania, porz dkowania i wykorzystywania informacji z rónych róde, z zastosowaniem technologii informacyjno-komunikacyjnych, na zajciach z rónych przedmiotów. Ucze z ca pewnoci powinien: i bezpiecznie posugiwa si komputerem i jego oprogramowaniem; mie wiadomo zagroe i ogranicze

zwizanych z korzystaniem z komputera i internetu w zakresie: i komunikowania si z komputerem za pomoc ikon, przycisków, menu i okien dialogowych; i odczytywania i prawidowego interpretowania znaczenia komunikatów wysyanych przez program; i prawidowego zapisywania i przechowywania wyników swojej pracy na komputerze i na nonikach elektronicznych, a nastpnie korzystania z nich; i korzystania z pomocy dostpnej w programach; i posugiwania si podstawowym sownictwem informatycznym;


WYMAGANIA I OCENIANIE

145

i przestrzegania podstawowych zasad bezpiecznej

i higienicznej pracy przy komputerze, wyjaniania zagroe wynikajcych z niewaciwego korzystania z komputera; i komunikowa si za pomoc komputera i technologii informacyjno-komunikacyjnych w zakresie: i komunikowania si za pomoc poczty elektronicznej, stosujc podstawowe zasady netykiety; i korzystania z poczty elektronicznej przy realizacji projektów (klasowych, szkolnych lub midzyszkolnych) z rónych dziedzin, np. zwizanych z ekologi, rodowiskiem geograficznym, histori lub zagadnieniami dotyczcymi spraw lokalnych; i wyszukiwa i wykorzystywa informacje z rónych róde w zakresie: i wyszukiwania informacji w rónych ródach elektronicznych (sowniki, encyklopedie, zbiory biblioteczne, dokumentacje techniczne i zasoby internetu); i selekcjonowania, porzdkowania i gromadzenia znalezionych informacji; i wykorzystywania, stosownie do potrzeb, informacji w rónych formatach; i opisywania cech rónych postaci informacji: tekstowej, graficznej, dwikowej, audiowizualnej, multimedialnej; i opracowywa za pomoc komputera rysunki, motywy, teksty, animacje, prezentacje multimedialne i dane liczbowe w zakresie: i tworzenia rysunków i motywów przy uyciu edytora grafiki (posugiwa si ksztatami, barwami, przeksztacaniem obrazu, fragmentami innych obrazów); i opracowywania i redagowania tekstów (listy, ogoszenia, zaproszenia, ulotki, wypracowania), stosujc podstawowe moliwoci edytora tekstu w zakresie formatowania akapitu i strony, czy grafik z tekstem; i wykonywania w arkuszu kalkulacyjnym prostych oblicze, przedstawiania ich graficznie i interpretowania; i przygotowywania prostych animacji i prezentacji multimedialnych;


146

PORADNIK METODYCZNY DLA SZKOY PODSTAWOWEJ

i rozwizywa problemy i podejmowa decyzje

z wykorzystaniem komputera w zakresie: i tworzenia za pomoc cigu polece prostych motywów lub sterowania obiektem na ekranie; i uczestniczenia w pracy zespoowej, porozumiewania si z innymi osobami podczas realizacji wspólnego projektu, podejmowania decyzji w zakresie swoich zada i uprawnie; i wykorzystywa komputer oraz programy i gry edukacyjne do poszerzania wiedzy z rónych dziedzin w zakresie: i korzystania z komputera, jego oprogramowania i zasobów elektronicznych (lokalnych i w sieci) do wspomagania i wzbogacania realizacji zagadnie z wybranych przedmiotów; i korzystania z zasobów (sowników, encyklopedii, sieci internet) i programów multimedialnych (w tym programów edukacyjnych) z rónych przedmiotów i dziedzin wiedzy; i wykorzystywa komputer i technologi informacyjno-komunikacyjn do rozwijania swoich zainteresowa , poznania zastosowa komputera w yciu codziennym, opisywa zagroenia i ograniczenia zwizane z korzystaniem z komputera i internetu w zakresie: i opisywania przykadów wykorzystania komputera i sieci internet w yciu codziennym; i szanowania prywatnoci i pracy innych osób; i przestrzegania zasad etycznych i prawnych zwizanych z korzystaniem z komputera i internetu, oceniania moliwych zagroe.

Ocenianie W Programie nauczania szczegóowo opisaam sposoby i kryteria oceniania. W tym miejscu naley doda kilka spostrzee. S to moje przemylenia, poparte wieloletnim dowiadczeniem i dyskusjami w gronie nauczycieli. i Bardzo wane jest, by praca ucznia na lekcji bya systematycznie oceniana. i Poniewa w informatyce poziom pocztkowy uczniów bywa bardzo zrónicowany, szczególnie wane jest zwrócenie uwagi na postpy uczniów.


WYMAGANIA I OCENIANIE

147

i Warto pokusi si o opis osigni uczniów. i Wystawianie ocen semestralnych i rocznych musi

i

i i

i

i

i

by zgodne z opracowanym przez szko WSKiO (dawniej WSO). Bardzo wane jest wdroenie ucznia do samodzielnego oceniania swojej pracy, stosowania kryteriów oceny i dyskutowania na jej temat. Uczniowie powinni dobrze zna zasady, wedug których s oceniani. Powinnimy zawsze stara si uzasadnia nasze oceny i omawia je z uczniami. Zadaniem systemu oceniania jest równie, o czym powinnimy pamita , dostarczenie rodzicom biecej informacji o osigniciach ich dzieci. Najwaniejsze, by uczniowie zaczli odczuwa potrzeb doskonalenia swojej pracy, co prowadzi do samoksztacenia — najistotniejszej umiejtnoci XXI wieku. Pamitajmy równie, by umoliwi uczniowi wykazanie si osigniciami, bo jeli nie bdzie mia tej moliwoci, moe bardzo atwo zniechci si do przedmiotu, a nawet do szkoy. Naley zawsze stara si stworzy uczniowi moliwo poprawienia oceny, np. na zajciach koa informatycznego, w domu (jeli taka moliwo istnieje i jeeli mamy pewno , e bdzie to praca samodzielna) lub na dodatkowej lekcji.

Na stronie http://edukacja.helion.pl znajd Pastwo przygotowane kryteria oceniania w wersji do modyfikacji i wydrukowania. Na wspomnianej stronie internetowej znajd Pastwo równie (w wersji do wydrukowania) propozycj karty pracy ucznia. Propozycja karty pracy ucznia skada si z dwóch czci: i tabeli obserwacji postaw ucznia, i tabeli zaliczenia wicze praktycznych. Najwygodniej na bieco wypenia kart dla jednego bloku tematycznego. Naley wypenia kart pracy w obecnoci ucznia, na lekcji (przy innych uczniach) — dziki temu uczniowie bardziej angauj si w wykonanie kadego wiczenia. Poniej przedstawiam propozycj karty obserwacji postaw ucznia.


148

PORADNIK METODYCZNY DLA SZKOY PODSTAWOWEJ

Propozycja karty obserwacji postaw ucznia Okres obserwacji Imi i nazwisko ucznia (dzie, miesic): ……………………. I Praca na lekcji

Data: …………

Data: …………

1. Wykonywanie polece 2. Staranno wykonywania prac 3. Samodzielno w pracy 4. Efektywno wykorzystania czasu pracy 5. Aktywno na zajciach II Praca w grupie 1. Umiejtno pracy w grupie 2. Poszanowanie cudzej pracy i wasnoci 3. Pomoc innym uczniom:

i na ich prob i z wasnej inicjatywy 4. Kulturalne komunikowanie si:

i z nauczycielem i z kolegami III Przestrzeganie regulaminu pracowni komputerowej IV Pozostae obszary oceniania:

i i i i

systematyczno prezentacja pracy przygotowanie do lekcji praca domowa

Pozytywn postaw oznaczamy np. , negatywn postaw znakiem „–”. Jeli ucze nie odrobi zadania domowego, otrzymuje ocen niedostateczn (chyba e ma usprawiedliwienie). Za le zrobione zadanie domowe lub prób odrobienia go (lad w zeszycie) — nie dostaje oceny.


WYMAGANIA I OCENIANIE

149

Jeli ucze nie ma zeszytu, podrcznika lub przyborów potrzebnych do lekcji, otrzymuje uwag — trzy uwagi w semestrze daj ocen niedostateczn. Jeli ucze nie otrzyma uwag w semestrze, nagradzamy go dodatkow ocen bardzo dobr. Udzia w konkursach i olimpiadach przedmiotowych daje dodatkow ocen celujc. Ucze ma prawo do poprawienia ocen zgodnie ze szkolnym WSKiO. Ocena kocowa nie jest redni ocen czstkowych. Wicej informacji na ten temat znajd Pastwo w rozdziale 6. programu nauczania.


Informatyka Europejczyka. Poradnik metodyczny dla nauczycieli informatyki w...