Issuu on Google+

z

Jak kupować

djąć wyzwanie o p o rt a w o eg cz Dla na tym rynku? ć a w to es w in ć ą i zacz

Get to know

pieniądze

the nuts and bolts of a

i zarobić naOne tym? ™ Formula car

Dowiedz się: • skąd się biorą kursy walut; • jakie strategie sprawdzają się na tym rynku;

Identify race strategies • w czym może Ci pomóc analiza techniczna;

Forex. Pod tą sympatyczną nazwą kryje się największy rynek finansowy świata. Kiedyś dostępny tylko dla funduszy hedgingowych, banków i międzynarodowych korporacji, dla niewielkich inwestorów był odległy niczym terra incognita. Jednak wraz z rozwojem internetu możliwość aktywnego uczestniczenia w grze na rynku walutowym zapukała do drzwi dziesiątek tysięcy indywidualnych użytkowników komputerów.

Understand the role of • jak przygotować spójną strategię each team member handlu walutami;

Get to know what

Formula One racing

• czy da się ocenić ryzyko Master theilatest rules inwestycyjne ograniczyć potencjalne straty. and regulations

is all about Dlaczego warto podjąć wyzwanie i zacząć inwestować na tym rynku? Oprócz

tego,book że dostęp niego wręcz dziecinnie prosty że jestneeded on czynny 24/7a This delvesdointo thejest strategy, technology, and ispirit to win (jak dobry sklep spożywczy), Forex jest też miejscem, gdzie można zarabiać Formula One race. Every angle of a race weekend is covered in detail, from zarówno przy trendach zwyżkowych, jak i zniżkowych. Równie łatwo scrutineering pitstops to podium. You’ll also read rivalries można na nimto jednak stracić. Chcesz się przekonać, jakabout wyjść the na swoje i nieand zaprzepaścić rodzinnych oszczędności? Zaufaj doświadczonym inwestorom! politics that have turned the sport into a global televised drama. Illustrated

Appreciate a Formula One car’s cutting-edge design

with behind the scenes anecdotes, Formula One Racing For Dummies will Markthe Galant jestspectator założycielem oraz prezesem serve die-hard or armchair fan GAIN alike.Capital Group, Inc.

Forex

• jak wyszukiwać dane o rynku finansowym;

Enjoy Formula One from the stands and on TV

Obecnie platforma transakcyjna GAIN Capital używana jest przez klientów ze 140 krajów.

itowana okers – edycja lim Br e ad Tr Xki rs le Dom Mak

Jonathan Noblejest is głównym Grand Prix Editor for theInc. world’s Brian Dolan strategiem ds. Autosport walut GAIN magazine, Capital Group, oraz weteranem rynku międzybankowego z osiemnastoletnim stażem. foremost motor sport publication. Mark Hughes is a Grand Prix writer for Autosport magazine. zy. szukiwacza wied h dnik każdego po is gl bę erają ez En wi ni n za to ai ” ie pl śn ów in ze ak atmioorns u, a jednoc an pl Ex Seria „Dla bystrz hu są e łn pe oich kkim stylem jalistów w swat Książki pisane le nczym ioni ne przez sptec foćrm ”ło in zygotowa zę t pr ed ou je wi ac ge ną , rm fo in ch in “ et z G fis tra czytelne po że z, ki nim odkryjes dziedzinach. Dzię ąc. vigational aids przy tym bawi się Icons and other na gąbka, dobrze

eet Tear-out cheat sh Top ten lists

Dodatki specjalne: • Wskazówki dla traderów rynku walutowego

U Find listings of all our books

r and fun

• Uniwersalne zasady zarządzania ryzykiem

U Sign up for eTips at etips. dummies.com

Mark Galant prezes i twórca GAIN Capital Group

ISBN 0-7645-7015-3

Brian Dolan

£15.99 UK $21.99 US $25.99 CAN Sport/Motor Racing

4004 4004

Galant Dolan

:

Dowiedz się więcej, a zyskasz więcej!

• Praktyczne propozycje planów gry

U Choose from many different subject categories

A dash of humou

x e r Fo

główny specjalista ds. strategii na rynku walutowym w firmie FOREX.com

cena: 34,90 zł foreby10_over.indd 1

16.11.2009 14:52:50


Spis treci O autorach .............................................................................................................................. 13 Podzikowania od autorów ..................................................................................................... 15 Wstp ...................................................................................................................................... 17 O ksice ..................................................................................................................................................... 18 Konwencje zastosowane w ksice .................................................................................................................. 19 Czego nie czyta ........................................................................................................................................... 19 Naiwne zaoenia .......................................................................................................................................... 20 Jak podzielona jest ksika ............................................................................................................................. 20 Cz I: Handel na najwikszym wiatowym rynku finansowym ................................................................... 21 Cz II: Waluty w ruchu: co powoduje zmiany kursów? ............................................................................. 21 Cz III: Opracowanie planu ................................................................................................................... 21 Cz IV: Realizacja planu ....................................................................................................................... 21 Cz V: Dekalogi .................................................................................................................................... 21 Ikony uyte w ksice .................................................................................................................................... 22 Co dalej ....................................................................................................................................................... 22

Cz I: Handel na najwikszym wiatowym rynku finansowym ...........................23 Rozdzia 1: Rynek walutowy — podstawy .............................................................................. 25 Na czym polega handel walutami? ................................................................................................................. 25 Spekulacja jako przedsiwzicie biznesowe — dziaalno handlowa ................................................................ 26 Waluty jako rodek wymiany handlowej .......................................................................................................... 26 Co wpywa na kurs waluty? ........................................................................................................................... 27 Czynniki fundamentalne maj wpyw na rynek walutowy ............................................................................. 28 …chyba e to technikalia wpywaj na kurs waluty ........................................................................................... 28 …albo zupenie co innego ......................................................................................................................... 29 Tworzenie planu dziaa na rynku walutowym ..................................................................................................... 29 Okrelenie stylu gry na rynku walutowym ................................................................................................... 30 Planowanie gry ......................................................................................................................................... 30 Wykonanie planu gry od A do Z ................................................................................................................... 31


6

FOREX dla bystrzaków Rozdzia 2: Czym jest rynek Forex? .......................................................................................... 33 Rynek wymiany walut w liczbach ................................................................................................................... 34 Transakcje typu spot ................................................................................................................................. 35 Spekulacja na rynku walut ......................................................................................................................... 35 Skorzysta na pynnoci tak, by przy tym nie przemokn do suchej nitki ...................................................... 36 Roboczy dzie na rynkach walutowych na caym wiecie .................................................................................. 37 Otwarcie tygodnia rynkowego .................................................................................................................... 37 Transakcje na azjatyckich rynkach walutowych ........................................................................................... 38 Transakcje w czasie sesji na rynkach europejskich ....................................................................................... 39 Transakcje w czasie sesji na rynkach pónocnoamerykaskich ....................................................................... 39 Kluczowe godziny i wydarzenia ................................................................................................................. 40 Indeks dolara amerykaskiego .................................................................................................................... 41 Rynek walut i inne rynki finansowe ................................................................................................................ 42 Zoto ....................................................................................................................................................... 43 Ropa naftowa ........................................................................................................................................... 43 Giedy papierów wartociowych ................................................................................................................. 43 Obligacje ................................................................................................................................................. 44 Zaczynamy przygod z rachunkiem demonstracyjnym ...................................................................................... 44

Rozdzia 3: Kto handluje walutami? Poznajmy graczy z rynku Forex ........................................ 47 Rynek midzybankowy .................................................................................................................................. 47 Czym jest rynek midzybankowy? .............................................................................................................. 48 Z banku do banku i dalej .......................................................................................................................... 49 Zabezpieczajcy a spekulanci ........................................................................................................................ 50 Zabezpieczanie pozycji ............................................................................................................................. 51 Przepywy o charakterze globalnym ............................................................................................................ 53 Spekulanci .................................................................................................................................................... 53 Fundusze hedgingowe ............................................................................................................................... 54 Day-traderzy duzi i mali ............................................................................................................................ 56 Rzdy i banki centralne ................................................................................................................................. 56 Zarzdzanie rezerwami walutowymi .......................................................................................................... 56 Bank Rozrachunków Midzynarodowych ................................................................................................... 58 Grupa G7 ............................................................................................................................................... 58

Rozdzia 4: Mechanizm handlu walut .................................................................................... 61 Zakup i sprzeda — dokonywane jednoczenie ........................................................................................... 61 Waluty chodz parami .............................................................................................................................. 62 Krótkie i dugie pozycje ............................................................................................................................. 64 Zysk i strata ................................................................................................................................................. 66 Rachunki depozytowe i likwidacja pozycji .................................................................................................. 66 Niezrealizowany oraz zrealizowany zysk (strata) ......................................................................................... 67 Obliczanie zysku i straty na podstawie pipsów ............................................................................................ 67 Uwzgldnianie zysku i straty w obliczeniu depozytu ........................................................................................ 68 Rolowanie a stopa procentowa ....................................................................................................................... 69 Waluta to przecie nic innego jak pienidze ................................................................................................ 69 Data waluty i rozliczenie transakcji ............................................................................................................ 70 Dni witeczne na rynku walutowym a data waluty .......................................................................................... 71 Stosowanie rolowania ............................................................................................................................... 71


Spis treci O tym, jak naley rozumie kursy par walutowych ....................................................................................... 73 Kupno i sprzeda ..................................................................................................................................... 73 Wideki cenowe ........................................................................................................................................ 74 Dokonywanie transakcji ................................................................................................................................. 74 Transakcje w czasie rzeczywistym .............................................................................................................. 75 Zlecenia oczekujce .................................................................................................................................. 77

Cz II: Waluty w ruchu: co powoduje zmiany kursów? .....83 Rozdzia 5: Poznajemy bliej gówne pary walutowe ........................................................................85 Wielki dolar: para EUR/USD ...................................................................................................................... 86 Podstawy handlu na parze EUR/USD ..................................................................................................... 86 Zachowanie si pary EUR/USD .............................................................................................................. 89 Kilka uwag na temat taktyki handlu dla pary EUR/USD ........................................................................... 91 Gdzie Wschód spotyka si z Zachodem: USD/JPY ....................................................................................... 93 Podstawy handlu na parze USD/JPY ....................................................................................................... 93 Zachowanie si kursu pary USD/JPY ....................................................................................................... 96 Taktyka handlu par USD/JPY ............................................................................................................... 98 Pozostae gówne pary: Sterling i Swissy ......................................................................................................... 99 Funt brytyjski: GBP/USD ..................................................................................................................... 100 Bezpieczna przysta czy ródo paniki? Para USD/CHF ......................................................................... 102 Zachowania kursów par walutowych GBP/USD i USD/CHF ................................................................ 104 Taktyka handlu na parach GBP/USD i USD/CHF ............................................................................... 105

Rozdzia 6: Mniej popularne pary walutowe i transakcje na krosach ................................... 109 Transakcje na mniej popularnych parach dolarowych: USD/CAD, AUD/USD i NZD/USD .......................... 109 Kwestie fundamentalne pary USD/CAD ................................................................................................ 110 Fundamenty dla pary AUD/USD .......................................................................................................... 113 Fundamenty dla pary NZD/USD .......................................................................................................... 115 Rozwaania na temat przebiegu transakcji par USD/CAD, AUD/USD i NZD/USD ............................ 117 Pary krzyowe — krosy ............................................................................................................................... 119 Dlaczego warto gra na krosach? ............................................................................................................. 120 Obliczanie kursów krzyowych ................................................................................................................ 121 Krosy ladami dolara .............................................................................................................................. 121 Transakcje dotyczce krosów z jenem ....................................................................................................... 123 Transakcje dotyczce krosów z euro ......................................................................................................... 123 Transakcje na parach walutowych z polskim zotym: EUR/PLN i USD/PLN ......................................... 124 Kwestie fundamentalne par EUR/PLN i USD/PLN ............................................................................. 124 Transakcje na parach EUR/PLN i USD/PLN w liczbach ...................................................................... 126 Krajowe wydarzenia i raporty z danymi ekonomicznymi mogce mie wpyw na notowania par EUR/PLN i USD/PLN .......................................................... 126 Rozwaania na temat przebiegu transakcji par USD/PLN i EUR/PLN .................................................. 127 Analiza techniczna na parach z PLN: nie bd aptekarzem ...................................................................... 127

7


8

FOREX dla bystrzaków Rozdzia 7: Spojrzenie na rynek walutowy z szerszej perspektywy ....................................... 129 Waluty a stopy procentowe .......................................................................................................................... 130 Wanie nadesza przyszo: oczekiwania wobec stóp procentowych .......................................................... 131 Rónice w wysokoci stóp procentowych ................................................................................................... 132 Polityka monetarna — podstawy .................................................................................................................. 133 Przygldamy si bazowym stopom procentowym ....................................................................................... 133

atwy i trudny pienidz .......................................................................................................................... 134 Identyfikacja cyklów polityki monetarnej ........................................................................................................ 135 Obserwujemy dziaania przedstawicieli banków centralnych ....................................................................... 137 Interpretacja komunikatów dotyczcych polityki monetarnej ....................................................................... 139 O kwestii oczekiwa ............................................................................................................................... 141 Oficjalna polityka walutowa i retoryka .......................................................................................................... 142 Polityka walutowa czy stanowisko w sprawie waluty? ................................................................................ 142 Kto rozdaje karty w rodowisku instytucji zwizanych z zarzdzaniem walutami? ........................................ 143 Interwencja na rynku walutowym ............................................................................................................. 145 Ryzyko geopolityczne i wane wydarzenia na wiecie ..................................................................................... 148

Rozdzia 8: Rozumienie i praktyczne zastosowanie wiadomoci z rynku, danych i informacji ............................................................................................. 151 róda informacji rynkowych ....................................................................................................................... 152 Sztuka wsiadania do odjedajcego pocigu ............................................................................................ 152 Badajc puls rynku ................................................................................................................................. 152 Analitycy, ekonomici, stratedzy — co ich odrónia? ................................................................................ 154 Pogoski: tam, gdzie jest dym, musi by ogie ........................................................................................... 155 Wiadomoci z rynku z pewnej perspektywy — skupmy si na gównych tematach ............................................ 156 Tematy fundamentalne ........................................................................................................................... 157 Analiza tematów technicznych ................................................................................................................. 160 Sprawdzian — oczekiwania versus rzeczywisto ....................................................................................... 161 Rola oczekiwa konsensusu ..................................................................................................................... 162 Gra na prognozach ................................................................................................................................. 163 Kiedy dobre prognozy zmieniaj si w ze ................................................................................................. 164 Przewidywanie alternatywnych scenariuszy ............................................................................................... 164

Rozdzia 9: Koncentrujemy si na danych fundamentalnych ................................................. 167 Wyszukiwanie danych ................................................................................................................................. 168 Ekonomia — podstawy przydatne traderowi walut: rozumienie danych gospodarczych .................................... 169 Rynek pracy ........................................................................................................................................... 169 Konsument ............................................................................................................................................ 170 Sektor przedsibiorstw ............................................................................................................................ 170 Wska niki strukturalne ............................................................................................................................ 170 Ocena raportów gospodarczych z perspektywy tradera ................................................................................... 171 Rozumienie i analiza danych historycznych .............................................................................................. 171 Docieramy do sedna ............................................................................................................................... 172 Dane poruszajce rynek — Stany Zjednoczone ............................................................................................ 173 Raporty z rynku pracy ............................................................................................................................ 173 Wska niki inflacyjne ............................................................................................................................... 176 Produkt krajowy brutto (znaczenie: due) ................................................................................................ 177 Bilans handlowy i saldo na rachunku obrotów biecych ............................................................................. 178


Spis treci Wiodce wska niki ekonomiczne (znaczenie: mae) ....................................................................................... 179 Instytut Zarzdzania Poda i raporty na temat zakupów przedsibiorstw .................................................. 179 Raporty dotyczce nastrojów konsumenckich ............................................................................................ 180 Dochód i wydatki osobiste (znaczenie: rednie) ........................................................................................ 180 Sprzeda detaliczna (znaczenie: due) ..................................................................................................... 181 Zamówienia na dobra trwaego uytku (znaczenie: rednie) ....................................................................... 181 Wska niki koniunktury na rynku nieruchomoci ........................................................................................ 181 Wska niki regionalne Rezerwy Federalnej ................................................................................................ 182 „Beowa ksiga” FED (znaczenie: due) ................................................................................................. 183 Najwaniejsze raporty midzynarodowe ........................................................................................................ 184 Strefa euro ............................................................................................................................................. 184 Japonia .................................................................................................................................................. 185 Wielka Brytania ..................................................................................................................................... 185 Kanada .................................................................................................................................................. 186 Australia ............................................................................................................................................... 186 Szwajcaria ............................................................................................................................................. 187 Nowa Zelandia ...................................................................................................................................... 187

Rozdzia 10: Rozwiewamy mg niepewnoci za pomoc analizy technicznej ...................... 189 Filozofia analizy technicznej ......................................................................................................................... 190 Czym jest analiza techniczna? .................................................................................................................. 190 Czym nie jest analiza techniczna? ............................................................................................................ 190 Formy analizy technicznej ....................................................................................................................... 191 Identyfikacja poziomów wsparcia i oporu .................................................................................................. 191 W oczekiwaniu na potwierdzenie ............................................................................................................. 193 Sztuka analizy technicznej ........................................................................................................................... 194 Wykresy supkowe i wiecowe .................................................................................................................. 194 Rysowanie linii trendu ............................................................................................................................ 196 Rozpoznawanie formacji na wykresie ....................................................................................................... 197 Zniesienia Fibonacciego ......................................................................................................................... 207 Nauka o analizie technicznej ........................................................................................................................ 208 Oscylatory i badania impetu .................................................................................................................... 209 Wska niki identyfikacji trendu ................................................................................................................. 212

Cz III: Opracowanie planu ......................................215 Rozdzia 11: Szkolenie i przygotowanie do bitwy .................................................................. 217 Szukamy najlepszego stylu gry ..................................................................................................................... 217 Rozwaania bazujce na rzeczywistoci i stylu ycia gracza ........................................................................ 218 Znale  czas na analizy rynkowe ............................................................................................................. 219 Analiza techniczna a analiza fundamentalna ............................................................................................. 219 Dla kadego co dobrego… ......................................................................................................................... 220 Krótkoterminowy, regularny day-trading ................................................................................................... 221

rednioterminowa gra na zmiany trendu .................................................................................................. 223 Dugoterminowy handel na podstawie danych makroekonomicznych .......................................................... 225 Tworzenie dyscypliny gry ............................................................................................................................ 227 Jak wyzby si wpywu emocji? ................................................................................................................ 229

9


10

FOREX dla bystrzaków O tym, czego si spodziewa ................................................................................................................... 230 Oszczdzaj amunicj ............................................................................................................................... 231

Rozdzia 12: Planowanie transakcji ...................................................................................... 233 Rutynowa analiza danych rynkowych ........................................................................................................... 233 Analiza techniczna w rozbiciu na róne interway .......................................................................................... 234 Rozpoznawanie waciwych poziomów wsparcia i oporu ................................................................................ 238 Linie trendu ........................................................................................................................................... 239 Szczyty i doki ........................................................................................................................................ 240 Przedziay konsolidacji ............................................................................................................................ 240 Zniesienia .............................................................................................................................................. 240 Szukamy symetrii z kanaami i formacjami .................................................................................................... 240 Wytyczanie kanaów cenowych ................................................................................................................ 241 Identyfikacja wsparcia i oporu z wykorzystaniem zniesie Fibonacciego ...................................................... 242 Z impetem za rynkiem ................................................................................................................................ 244 Wczenie analizy siy trendu (impetu) do rutynowej analizy technicznej .................................................... 244 Obserwacja siy trendu w perspektywie czasowej ....................................................................................... 245 Gra na podstawie rozbienoci pomidzy kursem i si trendu ................................................................. 245 Wykorzystywanie impetu do oceny optymalnego momentu otwarcia i zamknicia pozycji ............................. 246 Gra na bazie formacji wykresów wiecowych ..................................................................................................... 248 Strategia gry od A do Z .............................................................................................................................. 249 Fundamenty i technika mog i ze sob w parze! ......................................................................................... 252 Wykorzystaj trend ....................................................................................................................................... 254 Banki centralne mog namiesza… równie na parach krzyowych ................................................................. 255 Nie wszystkie wybicia pozwalaj zarobi ....................................................................................................... 257 Formacja harmoniczna na USD/CAD ........................................................................................................ 258 GBP/USD lubi si cofa ............................................................................................................................ 260 Oscylator stochastyczny na rynku USD/PLN .............................................................................................. 262 Urywamy kawaek wikszego ruchu na USD/CHF ...................................................................................... 263

Rozdzia 13: Rozwaania na temat zarzdzania ryzykiem ....................................................... 265 Zarzdzanie ryzykiem to co wicej ni tylko unikanie strat ............................................................................ 265 Ryzyko zwizane z pynnoci, zmiennoci i lukami cenowymi ................................................................. 266 Mechanizm d wigni finansowej zwiksza zyski i straty — a take oczekiwania ............................................ 269 Jak rozumie wymagania dotyczce depozytu ............................................................................................ 270 Mamy zwycizc! Ochrona zysków .......................................................................................................... 271 Efektywne plasowanie zlece ................................................................................................................... 271 Zarzdzanie ryzykiem podczas gry na rynkach walutowych ............................................................................ 274 Analiza strategii handlu w celu okrelenia rozmiaru pozycji ....................................................................... 275 Matematyka — czyli ryzyko przybiera realny ksztat .................................................................................. 276 Opracowanie planu gry z uwzgldnieniem poziomu ryzyka ........................................................................ 276 Wybór brokera ............................................................................................................................................ 278 Róne modele biznesowe firm brokerskich ................................................................................................ 278 Brokerzy a ryzyko finansowe .................................................................................................................... 280 Zawodna technika a planowanie awaryjne .................................................................................................... 280


Spis treci

Cz IV: Realizacja planu ...........................................283 Rozdzia 14: Naciskamy spust ............................................................................................... 285 Otwieranie pozycji ...................................................................................................................................... 285 Kupowanie i sprzedawanie po biecej cenie rynkowej .............................................................................. 285 Urednianie pozycji ................................................................................................................................ 286 Spekulacja na przeamaniach ................................................................................................................... 290 Poprawne przeprowadzenie transakcji .......................................................................................................... 294 Kupowanie i sprzedawanie online ............................................................................................................ 294 Skadanie zlece ..................................................................................................................................... 296

Rozdzia 15: Aktywne zarzdzanie otwart pozycj ............................................................... 297 Monitorowanie rynku po otwarciu pozycji ..................................................................................................... 298

ledzenie zmian na rynku za pomoc alarmรณw cenowych ........................................................................... 298 Czujne monitorowanie nowych danych i rozwoju wydarze ........................................................................ 299 Obserwujemy inne rynki finansowe .......................................................................................................... 300 Aktualizacja planu gry w miar upywu czasu .................................................................................................... 301 Linie trendu z czasem zmieniaj si ........................................................................................................... 302 Zbliajce si terminy wydarze mog wymaga modyfikacji planu gry ....................................................... 304 Aktualizacja poziomรณw zlece w lad za zmianami cen .................................................................................. 304 Podnoszenie poziomรณw realizacji zysku .................................................................................................... 305 Zacienianie poziomรณw aktywacji zlece typu stop-loss w celu ochrony zyskรณw ............................................ 306

Rozdzia 16: Zamknicie pozycji i ocena efektรณw transakcji ................................................ 307 Zamykanie pozycji ...................................................................................................................................... 308 Realizacja zysku i zamknicie ze strat ..................................................................................................... 308 Ustal i zapomnij: niech rynek sam uaktywni Twoje zlecenie ....................................................................... 310 Wyrรณwnywanie pozycji po fakcie .................................................................................................................. 311 Wyjcie z rynku we waciwym czasie ....................................................................................................... 311 Wyjcie po najlepszej cenie ...................................................................................................................... 312 Ocena strategii gry ...................................................................................................................................... 313 Identyfikacja dobrych i zych posuni ...................................................................................................... 313 Aktualizacja rejestru transakcji ................................................................................................................. 314

Cz V: Dekalogi .......................................................317 Rozdzia 17: Dziesi nawykรณw skutecznych traderรณw rynku walutowego .......................... 319 Handel wedug planu .................................................................................................................................. 319 Przewidywanie konsekwencji wydarze ......................................................................................................... 319 Zachowanie elastycznoci ............................................................................................................................ 320 Przygotowanie do tradingu .......................................................................................................................... 320 Uwaga powicona analizie technicznej ........................................................................................................ 321 Dryfowanie z fal โ€” trading w kanale oscylacji kursรณw .................................................................................. 321 Skupienie uwagi na ograniczonej liczbie par .................................................................................................. 321 Ochrona zyskรณw ......................................................................................................................................... 322 Handel oparty na stop-lossach ..................................................................................................................... 322

11


12

FOREX dla bystrzaków Obserwacja innych rynków .......................................................................................................................... 322

Rozdzia 18: Dziesi najwikszych bdów pocztkujcych traderów ................................ 323 Przeduanie czasu aktywnoci pozycji generujcych straty i zbyt szybkie zamykanie pozycji przynoszcych zysk ...........323 Spekulowanie bez planu ............................................................................................................................... 324 Spekulowanie bez stop-lossów ...................................................................................................................... 324 Przenoszenie zlece typu stop-loss ................................................................................................................ 324 Overtrading ................................................................................................................................................ 325 Nie przesadzaj z d wigni ........................................................................................................................... 325 Nieprzystosowanie do zmieniajcych si warunków rynkowych ....................................................................... 326 Niewiadomo znaczenia nowych informacji i danych gospodarczych ............................................................. 326 Gra defensywna .......................................................................................................................................... 326 Realistyczne oczekiwania ............................................................................................................................. 327

Rozdzia 19: Dziesi zasad zarzdzania ryzykiem ................................................................. 329 Wykorzystuj zlecenia typu stop-loss .............................................................................................................. 329 Korzystaj z d wigni, ale rozsdnie ................................................................................................................ 330 Graj z planem ............................................................................................................................................. 330 Bd na bieco .......................................................................................................................................... 330 Graj uwanie i krok po kroku ....................................................................................................................... 330 Spójrz na rynek z szerszej perspektywy ......................................................................................................... 331 Regularnie realizuj zyski .............................................................................................................................. 331 Uwzgldnij ryzyko typowe dla pary walutowej ............................................................................................... 331 Przed przekazaniem zlecenia do realizacji — sprawd je dwa razy ................................................................. 331 Wypacaj pienidze z rachunku brokerskiego .................................................................................................... 332

Rozdzia 20: Dziesi najlepszych róde wiedzy ................................................................... 333 „Analiza techniczna rynków finansowych”, John Murphy .............................................................................. 333 „ wiece i inne japoskie techniki analizowania wykresów”, Steve Nison ......................................................... 334 „Teoria fal Elliotta”, Alfred J. Frost, Robert R. Prechter jr. .......................................................................... 334 „Podstawy analizy technicznej”, Martin J. Pring ........................................................................................... 334 „Technical Analysis for Dummies”, Barbara Rockefeller .............................................................................. 335 „Ksiga piciu krgów”, Musashi Miyamoto ................................................................................................. 335 „Wspomnienia gracza giedowego”, Edwin Lefèvre ....................................................................................... 335 „Mistrzowie rynków finansowych”, Jack D. Schwager ................................................................................... 336 „Thirty Days of Forex Trading”, Raghee Horner ......................................................................................... 336 „Come into My Trading Room”, Alexander Elder ....................................................................................... 336

Skorowidz .............................................................................................................................. 337


Rozdzia 17: Dziesi nawyków skutecznych traderów rynku walutowego

Rozdzia 17

Dziesi nawyków skutecznych traderów rynku walutowego W tym rozdziale:  Przyswoisz sobie pozytywne nawyki.  Dowiesz si, dlaczego warto ledzi wydarzenia rynkowe i poziomy cenowe.  Nauczysz si ogranicza zainteresowanie rynkiem do wybranych par walut.  Przekonasz si, jak due znaczenie ma plan, którego nie zmienia si pod byle pretekstem.

W

tym rozdziale zamieszczamy dziesi zasad, które wedug nas definiuj najlepszego tradera na rynku walutowym. Wiele z tych regu równie dobrze moe dotyczy graczy na dowolnym rynku finansowym, niektóre jednak odnosz si wycznie do rynku wymiany walut. Zanim zaczniemy, warto wspomnie o jednej sprawie: Nikt nie rodzi si z wpojonymi nawykami. Jedynym sposobem na ich opanowanie jest naladowanie innych efektywnych graczy, którzy uczyli si dziki cierpliwoci i zdyscyplinowaniu, z czasem nabierajc dowiadczenia.

Handel wedug planu

aden, nawet najbardziej skuteczny trader, nie przetrwaby dugo na rynku walutowym bez dobrze przemylanego planu realizacji kadej transakcji. Oczywicie moe zdarzy si, e Twój entuzjazm napdzaj ostatnie spektakularne sukcesy, ale prdzej czy pó niej nadejdzie dzie ostatecznych rozlicze. Efektywni traderzy posiadaj plan dziaa dla kadej pozycji, przygotowujc zawczasu zaoenia dotyczce jej wielkoci, momentu wejcia, wyjcia ze zleceniem typu stop-loss lub take-profit. Podchodz elastycznie do kwestii realizacji zysków, czasami godzc si na mniej, jeli wydaje im si, e tylko tyle mog zyska w biecej sytuacji, a czasami podnoszc poziomy punktów aktywacji zlece realizacji zysków, jeli rynek reaguje zgodnie z ich oczekiwaniami. Niemniej jednak nigdy nie modyfikuj kocowych stop-lossów, chyba e z myl o przesuniciu ich w stron, w któr zmierzaj kursy, tak aby zabezpieczy zysk.

Przewidywanie konsekwencji wydarze Handel walutami przypomina szachy, gdzie najlepsi gracze myl o kilku ruchach wprzód, rozwaajc z góry moliwe zachowanie swoich przeciwników. Skuteczni traderzy patrz w przyszo, oceniaj wpyw wydarze, które maj dopiero nadej, i zastanawiaj si,

319


320

Cz V: Dekalogi jak bardzo rynek zdyskontowa ju (lub nie) ewentualne ich konsekwencje. Rozpatruj wszystkie moliwe reakcje rynku w sytuacji, gdy nowe informacje oka si zgodne lub niezgodne z powszechnymi oczekiwaniami. Nastpnie konstruuj strategie gry bazujce na alternatywnych wynikach. Kiedy reszta rynku zastanawia si, jak wykorzysta dane wydarzenie, analizujc wykresy i wykrelajc linie trendów, gracz patrzcy w przyszo zaczyna realizowa przygotowany zawczasu plan.

Zachowanie elastycznoci Skuteczni traderzy z rynku walutowego opieraj si pokusie emocjonalnego zaangaowania w zwizku z zajmowan pozycj. Rozumiej, e na rynku chodzi przecie o zarabianie pienidzy, a nie o to, kto ma racj. Reaguj na napywajce informacje i szybko zamykaj pozycje, jeli nowe dane s niezgodne z ich oczekiwaniami, nie czekaj, a niekorzystny ruch cen sam zmusi ich do opuszczenia rynku. Jednoczenie zawsze s gotowi wykorzysta wiee informacje i okazje, które mog si pojawi. Jeli maj by gotowi do dziaania, to znaczy, e zawsze dysponuj jak czci depozytu, któr mona wykorzysta na dodatkowe pozycje. Co wicej, s mentalnie przygotowani do reakcji w dowolnym miejscu na rynku, jeli tylko pojawia si okazja wykorzystania tam wiedzy o nowych danych. Dla przykadu, nawet jeli nie spekuluj aktywnie na parze AUD/USD, wiedz, jak wyglda sytuacja gospodarczo-polityczna Australii i jak wyceniana jest waluta tego kraju.

Przygotowanie do tradingu Skuteczni traderzy z rynku walutowego zawsze s przygotowani — przynajmniej do pewnego stopnia, tak dobrze, jak tylko pozwala im na to rynek otwarty przez 24 godziny na dob, wraliwy na wydarzenia z rónych czci globu. Aby trzyma rk „na pulsie” rynku, kady skuteczny trader:

9 Zapoznaje si z kalendarzem publikacji wanych danych gospodarczych tydzie lub dwa wprzód. Dowiedz si, jakie informacje zawiera wczeniejszy raport i jakie s oczekiwania wobec kolejnego.

9 Jest przygotowany na wystpienia rzeczników najwaniejszych instytucji

wiata finansów. Dowiedz si, kto bdzie przemawia. Kto z banku centralnego czy moe przedstawiciel rzdu lub wielkiego banku inwestycyjnego? Jak postaw prezentowa dawniej i co moe powiedzie teraz?

9 Pamita o terminach spotka przedstawicieli banków centralnych, na których poddaje si pod dyskusj wysoko stóp procentowych i po których wygasza si oficjalne stanowiska. Sprawd , kiedy odbywaj si posiedzenia i jakich informacji spodziewa si rynek.

9 Zna terminy wanych zgromadze liderów wiata finansów, na przykad

przedstawicieli krajów czonkowskich grupy G7 lub ministrów finansów krajów czonkowskich Unii Europejskiej. Dowiedz si, czy podczas spotkania bdzie poruszany temat walut i jakich efektów spotka spodziewa si rynek.

9 Analizuje pynno. Trzymaj si z dala od okresów, gdy spada pynno rynku

— na przykad pod koniec miesica, w czasie zamykania sesji lub w przeddzie dni witecznych i w niektórych porach dnia (godziny bliskie zamknicia sesji europejskiej, wygasania opcji czy kontraktów terminowych).


Rozdzia 17: Dziesi nawyków skutecznych traderów rynku walutowego

9 Reaguje na niespodziewane wydarzenia. Wykorzystaj alarmy cenowe, eby by na

bieco informowanym o zmianach cen, gdy kursy przebij granice kanaów cenowych. Po alarmie dowiedz si, jakie wydarzenie spowodowao ruch cen, i zastanów si, czy okrelona sytuacja wie si z okazj do zysku.

Uwaga powicona analizie technicznej Nawet jeli skuteczni traderzy nie realizuj strategii opartej wycznie na narzdziach analizy technicznej, zawsze uwzgldniaj w swoich planach istot wanych poziomów technicznych dla par walutowych, na których si skupiaj. Na przykad potrafi okreli poziomy zniesienia Fibonacciego, wiedz, w jakim miejscu znajduj si rednie kroczce, wane krótkoi dugoterminowe linie trendów, istotne maksima i minima (patrz rozdzia 10.). Moesz koncentrowa si na grze opartej na obserwowaniu ruchów cen czy analizie impetu, ale zawsze pamitaj o tym, aby w swojej strategii uwzgldni znaczenie kluczowych poziomów technicznych.

Dryfowanie z fal — trading w kanale oscylacji kursów Skuteczni traderzy potrafi oceni, czy kursy znajduj si w trendzie, czy te oscyluj w gór i w dó w ograniczonym zakresie. Jeli wydaje im si, e maj do czynienia z trendem, podporzdkowuj si i pyn z prdem czciej ni pod prd. Gdy krótkoterminowy trend ma szans osign wysokie poziomy, otwieraj pozycje dugie, jeli maj do czynienia z trendem spadkowym, zajmuj pozycje krótkie. Jednoczenie wietnie wiedz, e trend moe zosta zahamowany lub moe zdarzy si korekta, dlatego aktywnie realizuj zyski na kluczowych poziomach w odpowiedzi na zmiany kursów. Jeli okolicznoci skaniaj ku grze wykorzystujcej oscylacje cen, skuteczni traderzy gotowi s zmieni styl gry (interpretujc sygnay z rynku na sposób kontrariaski), sprzedajc w pobliu górnej granicy kanau, wtedy, gdy wszyscy inni kupuj, albo te kupujc w pobliu dolnej granicy cenowej kanau, kiedy wszyscy inni sprzedaj. Równie wane jest to, eby w sytuacji, gdy decydujemy si na gr w kanale oscylacji, ustali poziom kursów, który, gdy jest osignity, oznacza, e granica zostaa przeamana. A w takim przypadku rzucaj rcznik, poddajc si bez wyrzutów sumienia, czasami nawet odwracajc kierunek pozycji i apic si na nowy trend.

Skupienie uwagi na ograniczonej liczbie par Wielu skutecznych traderów przez wikszo czasu skupia swoj uwag tylko na jednej lub dwóch parach walutowych. Takie dziaanie sprawia, e lepiej rozumiej wydarzenia w tym wycinku rynku w kontekcie poziomów cenowych i zachowania kursów. W ten sposób redukuje si take ilo informacji i danych, które trzeba monitorowa. Skuteczni traderzy maj przede wszystkim wiadomo unikatowych cech kadej z par walutowych i potrafi dostosowa do nich strategi i taktyk gry.

321


322

Cz V: Dekalogi Staraj si gromadzi dowiadczenie i osiga sukcesy w zakresie gry na jednej lub dwรณch gรณwnych parach, zanim zdecydujesz si rozszerzy zakres zainteresowania i szuka okazji na szerszym rynku. Kieruj uwag na inne pary tylko wtedy, gdy kursy znajduj si w silnym trendzie lub osigaj kluczowe poziomy cenowe.

Ochrona zyskรณw Istnieje wiele aforyzmรณw, nawizujcych do kwestii realizacji zyskรณw, takich jak: โ€žNie stracisz wszystkiego, jeli realizujesz zyskiโ€. Jedno z naszych ulubionych powiedzonek tego typu brzmi: โ€žByki i nied wiedzie maj swoje miejsca przy stole, a tylko osy zostaj o suchym pyskuโ€. Skuteczni traderzy regularnie realizuj zyski, niezalenie od tego, czy s to zyski czciowe (efekt redukcji pozycji nabierajcej wartoci), czy ostateczne, trafiajce na konto po zamkniciu pozycji i wyjciu z rynku po pozytywnych zmianach. Najwaniejsza umiejtno polega na ochronie zyskรณw, ktรณrych nie oddaje si kosztem nadziei na jeszcze wiksze profity. Jeli od czasu do czasu nie zdejmiesz ze stou, na ktรณrym odbywa si gra, troch gotรณwki, rynek zrobi to za Ciebie.

Handel oparty na stop-lossach Wszyscy, nawet najskuteczniejsi traderzy, od czasu do czasu trac pienidze. To, co sprawia, e ich gra jest mimo wszystko efektywna w duszym okresie, to fakt, e ponoszone straty s mimo wszystko do mae w porรณwnaniu z przecitnie osiganym wynikiem. Absolutnie niezbdnym elementem kadej strategii musi by ustanawianie stop-lossรณw, ktรณre chroni przed magicznym przeksztaceniem transakcji przynoszcej strat w prawdziwego morderc naszego rachunku brokerskiego. Nikt nie lubi traci pienidzy, ale najlepsi traderzy potrafi zaakceptowa strat, jako koszt swojej aktywnoci na rynku. Jedynym sposobem osodzenia sobie goryczy poraki jest przede wszystkim sprawienie, by straty byy minimalne. wicz si w ograniczaniu strat, a osigniesz perfekcj w realizacji zyskรณw.

Obserwacja innych rynkรณw Waluty nie istniej w prรณni, a mdry trader regularnie kontroluje to, co dzieje si na innych rynkach finansowych. Zalicza si do nich przede wszystkim: rynki obligacji skarbowych pastw emitujcych najwaniejsze waluty wiata (obligacje dziesicioletnie Stanรณw Zjednoczonych, Niemiec, Wielkiej Brytanii i Japonii), rynek ropy, zota oraz rynki akcji. Podczas trwania handlu najlepsi traderzy analizuj inne rynki, szukajc w nich potwierdzenia krรณtkoterminowych ruchรณw na Foreksie. Jeli na przykad waluta amerykaska umacnia si, stopy dochodowoci dziesicioletnich obligacji rzdu USA rosn, a ceny zota spadaj, to jest to potwierdzenie, e inne rynki nie maj nic przeciwko wzrostowi wartoci dolara. Jeli stopy te utrzymuj si na tym samym poziomie, albo malej, cena zota ronie, wzrost kursu dolara moe okaza si krรณtkotrway. W duszej perspektywie traderzy analizuj inne rynki finansowe, szukajc wanych poziomรณw technicznych i ogรณlnych trendรณw โ€” analogicznych do tych obserwowanych na rynkach walutowych. Nie wahaj si wyda paru zotych na dodatkowe usugi analityczne, zawierajce podawane na bieco informacje (np. o aktualnych stopach zwrotu) z innych rynkรณw finansowych.


Rozdzia 18

Dziesi najwikszych bdów pocztkujcych traderów W tym rozdziale:  Dowiesz si, jak rozpoznawa sygnay zych nawyków.  Jak unika typowych bdów strategicznych popenianych podczas gry.  Jak zapobiega wyomom w dyscyplinie gry.  Jak radzi sobie z trudnociami z adaptacj do zmieniajcych si warunków rynkowych.

C

hocia w tytule tego rozdziau sugerujemy, e zajmiemy si bdami osób „pocztkujcych”, to w rzeczywistoci popeniaj je wszyscy — zarówno prawdziwi nowicjusze, jak i starzy wyjadacze z wieloletnim dowiadczeniem na rynkach. Niewane, jak dugo zajmujesz si rynkami walutowymi, amanie dyscypliny gry jest grzechem powszednim, a u jego róde znajduj si zarówno nietypowe zachowania kursów, jak i ludzkie emocje.

Sposobem radzenia sobie z tego rodzaju bdami jest intuicyjne rozumienie najwikszych problemów zwizanych z gr na rynku walutowym, umiejtno wczesnego rozpoznawania gro nych sytuacji, które mog prowadzi do osabienia dyscypliny. Jeli zaczynasz dostrzega które z opisanych w tym rozdziale zachowa, najlepiej bdzie, jeli zamkniesz pozycje i zrobisz krok wstecz, eby z bezpiecznej odlegoci spojrze na swoje zachowanie, zebra siy i energi, skoncentrowa si, przypominajc sobie podstawowe zasady skutecznego tradera.

Przeduanie czasu aktywnoci pozycji generujcych straty i zbyt szybkie zamykanie pozycji przynoszcych zysk Najczciej powtarzanym bdem jest przywizywanie si do pozycji, które generuj straty, i zbyt szybkie realizowanie zysku na pozycjach przynoszcych zysk. O ile zamykanie pozycji z zyskiem nie wie si z adn strat — mówilimy przecie, e nie da si straci wszystkiego, jeli realizuje si zyski — to musisz pamita, e stracisz swój kapita, jeli pozwolisz sobie na zbyt dugie przetrzymanie pozycji generujcych strat.


324

Cz V: Dekalogi Kluczem do ograniczenia strat jest stosowanie si do planu gry, uwzgldniajcego kwestie zarzdzania ryzykiem, zastosowania zlece typu stop-loss i przestrzegania ustalonych zasad. Nikt nie ma zawsze racji, dlatego im szybciej zaakceptujesz fakt, e mae straty s czci codziennej gry, tym szybciej skupisz si na rozpoznawaniu nowych okazji do zysku i realizacji sprawdzajcych si strategii.

Spekulowanie bez planu Otwarcie pozycji bez konkretnego planu jest niczym proba skierowana do rynku, by inni gracze wzili sobie Twoje pienidze. Jeli kursy nie zachowaj si zgodnie z Twoimi przypuszczeniami, to kiedy zamkniesz przynoszc straty pozycj? Jeli rynek zachowa si tak, jak prognozowae, kiedy zrealizujesz zysk? Jeeli zawczasu nie okrelie tych poziomów, to jak moesz wierzy, e uda Ci si wymyli co w pospiechu, gdy du rol w procesie decyzyjnym odgrywa bd Twoje emocje? Pokonaj w sobie skonno do dziaania pod wpywem chwili, bez jasno zdefiniowanego planu zarzdzania ryzykiem. Jeli masz mocne podstawy, by upiera si przy konkretnym scenariuszu, dziaaj, ale zrób wszystko, jak naley. Przemyl zawczasu, kiedy chcesz wej i na jakim poziomie wyj z zajmowanej pozycji — korzystajc ze zlece stop-loss i take-profit. Pamitaj o zwikszonym ryzyku zwizanym z gr w czasie poprzedzajcym i nastpujcym po publikacji wanych danych i informacji. Wykorzystaj kalendarz wydarze w celu identyfikacji ryzyka zwizanego z najbliszymi wydarzeniami oraz uwzgldniaj je w swoim planie dziaania, nawet jeli bdzie to decyzja o wyjciu z rynku, zanim zacznie si reakcja na napywajce informacje.

Spekulowanie bez stop-lossów Powtarzamy raz za razem, e gra bez stop-lossów jest przepisem na katastrof, poniewa to wanie w ten sposób mae straty, nad którymi moemy zapanowa i przej nad nimi do porzdku dziennego, zamieniaj si w pustoszc Twój rachunek klsk. Gra bez stop-lossów przypomina powtarzanie do znudzenia: „Wiem, wiem, bd mia racj — to tylko kwestia czasu”. By moe to prawda, ale zanim bdziesz mia racj, Twój depozyt moe wyparowa. Wykorzystanie zlece ograniczenia straty jest czci dobrze przygotowanego planu, w którym oczekiwania bazuj na obliczeniach i wykonanej przez Ciebie analizie. Punkt aktywacji zlecenia stop-loss jest punktem, w którym Twoje zaoenia ostatecznie uznane zostaj za bdne.

Przenoszenie zlece typu stop-loss Zmiana poziomów stop-lossów z celu uchronienia si od automatycznego zamknicia pozycji ze strat nie róni si waciwie od gry bez stop-lossów. Co gorsza, jest wiadectwem braku dyscypliny i staje si potencjalnym ródem powaniejszych kopotów. Jeli nie decydujesz si na zamknicie zlecenia z ma strat, dlaczego miaby zdecydowa si na zamknicie wtedy, gdy strata jest ju bardzo dua? Jeli nie rónisz si zbytnio od innych ludzi — nie zrobisz tego — i bdziesz przenosi swój stop-loss coraz dalej, unikajc pogodzenia si ze strat a do czasu, gdy ju nic nie zostanie z Twojego depozytu.


Rozdzia 18: Dziesi najwikszych bdów pocztkujcych traderów Przenoszenie zlece typu stop-loss dopuszczalne jest tylko wtedy, gdy zmienia si poziomy w kierunku zgodnym z ruchem kursów w celu zabezpieczenia osignitego zysku. Nigdy nie przeno stop-lossów w kierunku, w jakim poda pozycja przynoszca straty.

Overtrading Overtrading moe przybra jedn z dwóch form:

9 Zbyt czstych transakcji. Zbyt wielka liczba operacji moe sugerowa, e zawsze co

godnego uwagi dzieje si na rynku i zawsze wiesz, co to jest. Jeli zawsze masz jak otwart pozycj, jeste przez cay czas naraony na straty. A istot zdyscyplinowanej gry jest minimalizacja ekspozycji na niepotrzebne ryzyko rynkowe. Powiniene raczej skoncentrowa si na okazjach, gdy uwaasz, e masz przewag nad reszt graczy, i wtedy wanie stosowa zasady strategii.

9 Operowanie zbyt wielk liczb pozycji jednoczenie. I w tym przypadku mogoby si wydawa, e jeste w stanie przygotowa si na wiele rónych okazji i wszystkie je wykorzysta. Bardziej prawdopodobne, e w takiej sytuacji liczysz na ut szczcia — to tak, jak gdyby miota rzutkami do celu, liczc, e która z nich wbije si w sam rodek tarczy. Zbyt dua liczba otwartych równoczenie pozycji wpywa na wielko dostpnego depozytu, redukujc Twoj poduszk bezpieczestwa, chronic Ci przed nieoczekiwanymi stratami.

Staraj si nie duplikowa pozycji i nie otwiera wzajemnie uzalenionych od siebie pozycji. Pozycja duga na parze USD/CHF jest bardzo podobna do krótkiej EUR/USD lub GBP/USD (chodzi o to, e w obu przypadkach zakadasz wzrost wartoci dolara amerykaskiego w stosunku do walut europejskich), a krótka EUR/USD i duga EUR/JPY nie róni si zbytnio od dugiej USD/JPY.

Nie przesadzaj z d wigni Przelewarowanie (ang. overleveraging) to dziaanie polegajce na otwarciu pozycji, której rozmiar jest zbyt duy w stosunku do dostpnego na rachunku brokerskim depozytu. W takiej sytuacji nawet maa zmiana kursów na niekorzy moe spowodowa sytuacj, w której Twój depozyt nie bdzie wystarczajco wysoki, by kontrolowa pozycj, która w zwizku z tym zostanie automatycznie zlikwidowana, przynoszc Ci ogromne straty. Ten czsto popeniany bd ma swoje ródo w kuszcych obietnicach niektórych brokerów, oferujcych due d wignie. Nawet jeli moesz skorzysta z d wigni o wartoci 100:1 lub 200:1, nie znaczy to wcale, e musisz ich uywa. Nie uzaleniaj swojej decyzji od maksymalnej wartoci, na jak zezwala Ci broker. Zamiast tego zastanów si nad czynnikami specyficznymi, takimi jak blisko poziomów technicznych czy wiarygodno sygnau systemu analitycznego.

325


326

Cz V: Dekalogi

Nieprzystosowanie do zmieniajcych si warunków rynkowych Warunki rynkowe ulegaj nieustannym zmianom, co oznacza, e Twój stosunek do gry take musi by na bieco modyfikowany. Trendy prowadz do powstania kanaów konsolidacyjnych, a przeamania mog by pocztkiem nowych trendów. Staraj si zachowa elastyczno w zakresie oceny ogólnych warunków rynkowych (identyfikacji trendów i zakresów oscylacji kursów). Jeli mamy do czynienia z wyra nym trendem, zastosowanie strategii sprawdzajcej si wtedy, gdy kursy oscyluj w kanale, nie powiedzie si. I odwrotnie — strategia dobra dla trendów nie sprawdzi si w sytuacji, gdy kursy oscyluj w trendzie bocznym. Do stwierdzenia, z którym przypadkiem mamy wanie do czynienia, wykorzystaj analiz techniczn. Jednoczenie pamitaj o elastycznym stosowaniu wska ników technicznych. aden pojedynczy wska nik nie sprawdza si we wszystkich przypadkach, dlatego uywaj kombinacji rónych narzdzi analizy technicznej. Nasze dowiadczenie podpowiada nam, i warto skupi si na analizach linii trendów, oscylatorach impetu, wykresach wiecowych oraz rozpoznawaniu formacji, zapowiadajcych pojawienie si interesujcego ukadu.

Niewiadomo znaczenia nowych informacji i danych gospodarczych Nawet jeli jeste traderem przekonanym o przewagach analizy technicznej, musisz mie wiadomo tego, co dzieje si w realnym wiecie. By moe wanie udao Ci si zidentyfikowa interesujcy ukad na parze AUD/USD, ale gdy za kilka godzin opublikowany zostanie raport dotyczcy bilansu handlowego Australii, Twoje wyliczenia mog by ju nic niewarte. Uczy zerkanie do kalendarza wanych wydarze staym elementem Twojego planu dnia. Rynek i tak rzuca do Ciebie wiele podkrconych piek, przybierajcych posta nieoczekiwanych zdarze wpywajcych, czsto istotnie, na ogóln sytuacj, dlatego nie sta Ci na ignorowanie tych, o których wiesz na pewno, e si pojawi. Chwila zastanowienia nad przyszymi wydarzeniami pozwoli Ci take przewidzie potencjalne reakcje rynku i uwzgldni je w swoim planie gry.

Gra defensywna

aden trader nie wygrywa za kadym razem i wszyscy dowiadczylimy serii nieudanych transakcji. Po takiej serii moesz spostrzec, e zaczynasz gra bardziej zachowawczo, skupiasz si na unikaniu strat, a nie wyszukiwaniu transakcji, mogcych przynie zysk. W takiej sytuacji najlepiej zrobi krok wstecz i zastanowi si, co ostatnio poszo nie tak. Skoncentrowa energi na zwikszeniu pewnoci siebie, dziki której ponownie zaczniesz podchodzi z wikszym zaufaniem do wyników swoich analiz.


Rozdzia 18: Dziesi najwikszych bdów pocztkujcych traderów

Realistyczne oczekiwania Staw czoo prawdzie: nie bdzie Ci sta na ufundowanie sobie emerytury po pojedynczej udanej transakcji. W tej grze chodzi o to, eby jak najczciej podejmowa waciwe decyzje i jak najduej utrzyma si na rynku. Ustalajc parametry planów gry, staraj si zachowa realizm, bazujcy na historycznych reakcjach rynku w rednich zakresach zmian cen. Unikaj poszukiwania perfekcji — jeli kursy zmieniy si zgodnie z Twoimi oczekiwaniami i dotary do poziomu zapewniajcego Ci 80% zaoonych dochodów, nie moesz popeni bdu zaniechania i nie zrealizowa zysku, udzc si nadziej na dodatkowe 20% i oczekujc idealnego spenienia Twoich prognoz, gdy nagle moe okaza si, i notowania rynkowe powdruj w niepodanym przez Ciebie kierunku.

327


z

Jak kupować

djąć wyzwanie o p o rt a w o eg cz Dla na tym rynku? ć a w to es w in ć ą i zacz

Get to know

pieniądze

the nuts and bolts of a

i zarobić naOne tym? ™ Formula car

Dowiedz się: • skąd się biorą kursy walut; • jakie strategie sprawdzają się na tym rynku;

Identify race strategies • w czym może Ci pomóc analiza techniczna;

Forex. Pod tą sympatyczną nazwą kryje się największy rynek finansowy świata. Kiedyś dostępny tylko dla funduszy hedgingowych, banków i międzynarodowych korporacji, dla niewielkich inwestorów był odległy niczym terra incognita. Jednak wraz z rozwojem internetu możliwość aktywnego uczestniczenia w grze na rynku walutowym zapukała do drzwi dziesiątek tysięcy indywidualnych użytkowników komputerów.

Understand the role of • jak przygotować spójną strategię each team member handlu walutami;

Get to know what

Formula One racing

• czy da się ocenić ryzyko Master theilatest rules inwestycyjne ograniczyć potencjalne straty. and regulations

is all about Dlaczego warto podjąć wyzwanie i zacząć inwestować na tym rynku? Oprócz

tego,book że dostęp niego wręcz dziecinnie prosty że jestneeded on czynny 24/7a This delvesdointo thejest strategy, technology, and ispirit to win (jak dobry sklep spożywczy), Forex jest też miejscem, gdzie można zarabiać Formula One race. Every angle of a race weekend is covered in detail, from zarówno przy trendach zwyżkowych, jak i zniżkowych. Równie łatwo scrutineering pitstops to podium. You’ll also read rivalries można na nimto jednak stracić. Chcesz się przekonać, jakabout wyjść the na swoje i nieand zaprzepaścić rodzinnych oszczędności? Zaufaj doświadczonym inwestorom! politics that have turned the sport into a global televised drama. Illustrated

Appreciate a Formula One car’s cutting-edge design

with behind the scenes anecdotes, Formula One Racing For Dummies will Markthe Galant jestspectator założycielem oraz prezesem serve die-hard or armchair fan GAIN alike.Capital Group, Inc.

Forex

• jak wyszukiwać dane o rynku finansowym;

Enjoy Formula One from the stands and on TV

Obecnie platforma transakcyjna GAIN Capital używana jest przez klientów ze 140 krajów.

itowana okers – edycja lim Br e ad Tr Xki rs le Dom Mak

Jonathan Noblejest is głównym Grand Prix Editor for theInc. world’s Brian Dolan strategiem ds. Autosport walut GAIN magazine, Capital Group, oraz weteranem rynku międzybankowego z osiemnastoletnim stażem. foremost motor sport publication. Mark Hughes is a Grand Prix writer for Autosport magazine. zy. szukiwacza wied h dnik każdego po is gl bę erają ez En wi ni n za to ai ” ie pl śn ów in ze ak atmioorns u, a jednoc an pl Ex Seria „Dla bystrz hu są e łn pe oich kkim stylem jalistów w swat Książki pisane le nczym ioni ne przez sptec foćrm ”ło in zygotowa zę t pr ed ou je wi ac ge ną , rm fo in ch in “ et z G fis tra czytelne po że z, ki nim odkryjes dziedzinach. Dzię ąc. vigational aids przy tym bawi się Icons and other na gąbka, dobrze

eet Tear-out cheat sh Top ten lists

Dodatki specjalne: • Wskazówki dla traderów rynku walutowego

U Find listings of all our books

r and fun

• Uniwersalne zasady zarządzania ryzykiem

U Sign up for eTips at etips. dummies.com

Mark Galant prezes i twórca GAIN Capital Group

ISBN 0-7645-7015-3

Brian Dolan

£15.99 UK $21.99 US $25.99 CAN Sport/Motor Racing

4004 4004

Galant Dolan

:

Dowiedz się więcej, a zyskasz więcej!

• Praktyczne propozycje planów gry

U Choose from many different subject categories

A dash of humou

x e r Fo

główny specjalista ds. strategii na rynku walutowym w firmie FOREX.com

cena: 34,90 zł foreby10_over.indd 1

16.11.2009 14:52:50


Forex dla bystrzaków