Page 1


Wszelkie prawa zastrzeżone. Nieautoryzowane rozpowszechnianie całości lub fragmentu niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci jest zabronione. Wykonywanie kopii metodą kserograficzną, fotograficzną, a także kopiowanie książki na nośniku filmowym, magnetycznym lub innym powoduje naruszenie praw autorskich niniejszej publikacji. Wszystkie znaki występujące w tekście są zastrzeżonymi znakami firmowymi bądź towarowymi ich właścicieli. Autor oraz Wydawnictwo HELION dołożyli wszelkich starań, by zawarte w tej książce informacje były kompletne i rzetelne. Nie biorą jednak żadnej odpowiedzialności ani za ich wykorzystanie, ani za związane z tym ewentualne naruszenie praw patentowych lub autorskich. Autor oraz Wydawnictwo HELION nie ponoszą również żadnej odpowiedzialności za ewentualne szkody wynikłe z wykorzystania informacji zawartych w książce. Redaktor prowadzący: Michał Mrowiec Projekt okładki: Maciej Pasek Materiały graficzne na okładce zostały wykorzystane za zgodą Shutterstock. Wydawnictwo HELION ul. Kościuszki 1c, 44-100 GLIWICE tel. 32 231 22 19, 32 230 98 63 e-mail: helion@helion.pl WWW: http://helion.pl (księgarnia internetowa, katalog książek) Drogi Czytelniku! Jeżeli chcesz ocenić tę książkę, zajrzyj pod adres http://helion.pl/user/opinie?eleexc Możesz tam wpisać swoje uwagi, spostrzeżenia, recenzję. Kody źródłowe wybranych przykładów dostępne są pod adresem: ftp://ftp.helion.pl/przyklady/eleexc.zip ISBN: 978-83-246-4301-1 Copyright © Helion 2012 Printed in Poland.

• Kup książkę • Poleć książkę • Oceń książkę

• Księgarnia internetowa • Lubię to! » Nasza społeczność


Spis treci Wstp ................................................................................................................. 9 Rozdzia 1.

Tranzystor bipolarny ..................................................................... 11 1.1. Aproksymacja wyników pomiarów ....................................................................... 13 1.2. Charakterystyka przejciowa ................................................................................. 14 1.3. Charakterystyka wyjciowa ................................................................................... 17 1.4. Punkt pracy tranzystora ......................................................................................... 18 1.5. Stabilizacja punktu pracy tranzystora .................................................................... 21 Pytania sprawdzajce ................................................................................................... 23

Rozdzia 2.

Elementy optoelektroniczne .......................................................... 25 2.1. róda promieniowania ......................................................................................... 25 2.1.1. Zasilanie diody LED .................................................................................... 26 2.1.2. Szeregowe poczenie diod LED ................................................................. 30 2.1.3. Równolege poczenie diod LED ................................................................ 31 2.1.4. Sterowanie z bramki logicznej ..................................................................... 32 2.2. Odbiorniki promieniowania .................................................................................. 34 2.2.1. Fotorezystor ................................................................................................. 35 2.2.2. Fotodioda ..................................................................................................... 38 2.2.3. Fototranzystor .............................................................................................. 40 Pytania sprawdzajce ................................................................................................... 42

Rozdzia 3.

Wzmacniacze ............................................................................... 43 3.1. Wzmacniacz m.cz ................................................................................................. 43 3.2. Badanie pasma przenoszenia wzmacniacza .......................................................... 49 3.3. Wzmacniacz odwracajcy ..................................................................................... 51 Pytania sprawdzajce ................................................................................................... 52

Rozdzia 4.

Generatory ................................................................................... 53 4.1. Generator przebiegu sinusoidalnego z tranzystorami ............................................ 54 4.2. Generator fali prostoktnej ze wzmacniaczem operacyjnym ................................ 55 4.3. Generator fali prostoktnej z ukadem czasowym 555 .......................................... 56 4.4. Generator fali prostoktnej z bramk NAND ........................................................ 59 Pytania sprawdzajce ................................................................................................... 61

Rozdzia 5.

Ksztatowanie przebiegów ............................................................. 63 5.1. Przeliczanie mierzonej wartoci na decybele ........................................................ 63 5.2. Przeliczanie mierzonej wartoci na nepery ........................................................... 64 5.3. Reaktancja pojemnociowa ................................................................................... 65

Kup książkę

Poleć książkę


6

Elektronika z Excelem 5.4. Filtr dolnoprzepustowy ......................................................................................... 66 5.4.1. Charakterystyka przenoszenia ...................................................................... 67 5.4.2. Charakterystyka fazowa ............................................................................... 67 5.4.3. Czstotliwo odcicia ................................................................................. 69 5.5. Filtr górnoprzepustowy ......................................................................................... 69 5.5.1. Charakterystyka przenoszenia ...................................................................... 70 5.5.2. Charakterystyka fazowa ............................................................................... 70 5.5.3. Czstotliwo odcicia ................................................................................. 70 5.6. Ukad cakujcy ..................................................................................................... 71 5.7. Ukad róniczkujcy .............................................................................................. 72 5.8. Klucz diodowy ...................................................................................................... 74 5.9. Stabilizator z diod Zenera .................................................................................... 76 Pytania sprawdzajce ................................................................................................... 77

Rozdzia 6.

Ukady cyfrowe kombinacyjne ....................................................... 79 6.1. Sygna cyfrowy ..................................................................................................... 79 6.1.1. Analysis ToolPak ......................................................................................... 81 6.1.2. Konwersja liczb dziesitnych ....................................................................... 82 6.1.3. Konwersja liczb dwójkowych ...................................................................... 83 6.1.4. Konwersja liczb szesnastkowych ................................................................. 83 6.1.5. Konwersja liczb ósemkowych ...................................................................... 83 6.2. Funktory logiczne ................................................................................................. 83 6.2.1. Negacja ........................................................................................................ 84 6.2.2. Suma logiczna .............................................................................................. 84 6.2.3. Iloczyn logiczny ........................................................................................... 85 6.3. Detektory stanów .................................................................................................. 86 6.3.1. Detektor Y(6) ............................................................................................... 86 6.3.2. Detektor Y(9) ............................................................................................... 87 6.3.3. Detektor Y(6,9) ............................................................................................ 88 6.4. Tabela prawdy — siatka Karnaugha ..................................................................... 89 Pytania sprawdzajce ................................................................................................... 90

Rozdzia 7.

Ukady cyfrowe sekwencyjne ........................................................ 93 7.1. Przerzutnik RS ...................................................................................................... 94 7.2. Przerzutnik D ........................................................................................................ 97 7.2.1. Latch ............................................................................................................ 97 7.2.2. Przerzutnik D wyzwalany zboczem ............................................................. 98 7.3. Przerzutnik J-K ................................................................................................... 100 7.4. Przerzutnik JK-MS .............................................................................................. 101 7.5. Sterowanie sygnalizacj wietln ........................................................................ 103 Pytania sprawdzajce ................................................................................................. 104

Rozdzia 8.

Liczniki i rejestry ........................................................................ 105 8.1. Licznik asynchroniczny ....................................................................................... 107 8.1.1. Licznik modulo n ....................................................................................... 108 8.2. Licznik synchroniczny ........................................................................................ 110 8.3. Rejestr ................................................................................................................. 112 Zadania sprawdzajce ................................................................................................ 114

Rozdzia 9.

Przetworniki A/C i C/A .............................................................. 115 9.1. Przetwornik A/C ................................................................................................. 116 9.1.1. Parametry podstawowe .............................................................................. 116 9.2. Przetwornik C/A ................................................................................................. 117 9.2.1. Parametry podstawowe .............................................................................. 118 9.3. Próbkowanie ........................................................................................................ 118

Kup książkę

Poleć książkę


Spis treci

7 9.4. Aliasing ............................................................................................................... 119 9.5. Harmoniczne ....................................................................................................... 119 9.6. Bd kwantowania ............................................................................................... 121 Pytania sprawdzajce ................................................................................................. 122

Rozdzia 10. Systemy mikrokomputerowe ....................................................... 123 10.1. Arytmetyka binarna ........................................................................................... 124 10.1.1. Sumowanie binarne .................................................................................. 124 10.1.2. Odejmowanie binarne .............................................................................. 125 10.1.3. Mnoenie binarne ..................................................................................... 126 10.1.4. Dzielenie binarne ..................................................................................... 127 10.2. Wybrane rozkazy .............................................................................................. 130 10.2.1. Przesuwanie w lewo ................................................................................. 130 10.2.2. Przesuwanie w lewo z przeniesieniem ..................................................... 131 10.2.3. Przesyanie danych ................................................................................... 132 Pytania sprawdzajce ................................................................................................. 133

Rozdzia 11. Komunikacja radiowa i telewizyjna .............................................. 135 11.1. Propagacja fal elektromagnetycznych ............................................................... 136 11.2. Zakresy fal radiowych ....................................................................................... 137 11.3. Natenie pola ................................................................................................... 138 11.4. Dipole UKF ....................................................................................................... 139 11.5. Widoczno bezporednia ................................................................................. 140 11.6. Kabel wspóosiowy ........................................................................................... 141 11.7. Zrozumiao mowy .......................................................................................... 143 11.8. Modulacja amplitudy ........................................................................................ 143 Pytania sprawdzajce ................................................................................................. 144

Dodatek A

Odpowiedzi do pyta ................................................................... 145 Rozdzia 1. ................................................................................................................. 145 Rozdzia 2. ................................................................................................................. 145 Rozdzia 3. ................................................................................................................. 146 Rozdzia 4. ................................................................................................................. 147 Rozdzia 5. ................................................................................................................. 148 Rozdzia 6. ................................................................................................................. 150 Rozdzia 7. ................................................................................................................. 150 Rozdzia 8. ................................................................................................................. 151 Rozdzia 9. ................................................................................................................. 153 Rozdzia 10. ............................................................................................................... 154 Rozdzia 11. ............................................................................................................... 156

Zakoczenie ................................................................................................... 157 Skorowidz ....................................................................................................... 159

Kup książkę

Poleć książkę


8

Kup książkę

Elektronika z Excelem

Poleć książkę


Rozdzia 3.

Wzmacniacze 3.1. Wzmacniacz m.cz Punkt pracy jest tylko jednym z parametrów opisujcych prac wzmacniacza. W tym rozdziale zajmiemy si zaprojektowaniem wzmacniacza o nastpujcych parametrach (rysunek 3.1). Rysunek 3.1. Zaoenia projektowe

Symbole oznaczaj: Ku — wzmocnienie napiciowe przy zadanej wartoci rezystancji obcienia Ro, Rwe — oporno wejciowa wzmacniacza, fd — czstotliwo graniczna dolna, Uwe — amplituda napicia wejciowego, Eg — napicie generatora, Rg — oporno wewntrzna generatora. Ukad taki mona wykona na jednym tranzystorze, np. BC107. Do projektowania bdzie potrzebna karta katalogowa elementu (rysunek 3.2). Karty katalogowe wikszoci elementów dostpne s w internecie. Poszukiwania najlepiej zacz od wpisania w oknie wyszukiwarki symbolu elementu, np. BC107.

Kup książkę

Poleć książkę


44

Elektronika z Excelem

Rysunek 3.2. Tranzystor BC107 wietnie bdzie si nadawa do projektowanego ukadu

Kolejnym krokiem jest wyznaczenie punktu pracy elementu. Warto odczyta, dla jakiego punktu pracy podawana jest wikszo parametrów (rysunek 3.3). Rysunek 3.3. Wikszo parametrów podawana jest dla Ic = 2 mA oraz UCE = 5 V

Kup książkę

Poleć książkę


Rozdzia 3. i Wzmacniacze

45

Dla zalecanego przez producenta punktu pracy mona odczyta wzmocnienie prdowe h21E = 180 (rysunek 3.3). Potrzebne bd jeszcze dwie wartoci: czstotliwo graniczna fT = 150 MHz (rysunek 3.4) oraz napicie UBE = 0,64 V (rysunek 3.3). Rysunek 3.4. Czstotliwo graniczna tranzystora

Malenie wzmocnienie prdowego tranzystora wraz ze wzrostem czstotliwoci sygnau ogranicza zakres stosowalnoci elementu. Dlatego okrelono pasmo czstotliwoci, w jakim tranzystor moe pracowa. Czstotliwo graniczna ogranicza to pasmo od góry.

Dla ukadu WE czstotliwo graniczna tranzystora fT powinna by minimum 100 razy wiksza ni przewidywana górna granica pasma przenoszenia wzmacniacza.

Aby nie zaciemnia rysunków, pokazane zostay na nich tylko fragmenty tabel z karty katalogowej. W nagówkach widniej nazwy kolumn. Z tabeli pokazanej na rysunku 3.3 odczytano warto UBE = 0,64 V, poniewa jest to warto rednia. Z tabeli pokazanej na rysunku 3.4 odczytano warto fT = 150 MHz, poniewa dotyczy ona tranzystora BC107. W kolejnych kolumnach zapisane s dane tranzystorów BC108 i BC109. Im tranzystor ma wysz górn czstotliwo pracy, tym bardziej finezyjne ma wykonanie i wysz podatno na spalenie lub uszkodzenie. W trosce o niezawodno ukadu nie naley stosowa elementów o bardziej wygórowanych parametrach ni to wynika z wymaga projektu.

Wzmacniacz moe zosta wykonany w ukadzie OE, OC i OB. Wzmacniacz o wspólnym emiterze OE: 

Prd wyjciowy jest prdem kolektora, jest wic h21E-krotnie wikszy od prdu wejciowego — prdu bazy. Dlatego wzmocnienie prdowe tego ukadu jest due.



Stosujc odpowiednio duy rezystor wczony midzy zasilaniem i kolektorem, mona uzyska na nim duy spadek napicia, a wic i due wzmocnienie napiciowe.



Wzmacniacz ten charakteryzuje si wic duym wzmocnieniem mocy.

Kup książkę

Poleć książkę


46

Elektronika z Excelem 

Wzrost napicia wejciowego powoduje zwikszenie prdu bazy tranzystora, a wic zmniejszenie jego rezystancji midzy emiterem i kolektorem, czyli (z zasady dzielnika napicia) spadek napicia wyjciowego. Analogicznie, przy zmniejszajcym si napiciu wejciowym nastpi wzrost napicia wyjciowego. Zachodzi wic odwrócenie fazy napicia wyjciowego wzgldem wejciowego.

Wzmacniacz o wspólnym kolektorze OC: 

Poniewa UWE = UBE + UWY, ukad ten ma wzmocnienie napiciowe (UWY / UWE) = (UWY / (UWY + UBE)) < 1.



Prd wyjciowy jest prdem emitera, jest wic h21E + 1 razy wikszy od prdu wejciowego — prdu bazy. Wzmocnienie prdowe jest wic due.

Wzmacniacz o wspólnej bazie OB: 

Prd wejciowy jest prdem emitera IWE = IB * (h21E + 1).



Prd wyjciowy jest prdem kolektora IWY = IB * h21E.



Wzmocnienie prdowe opisane jest zalenociami (IWY / IWE) = (h21E / (h21E + 1)) < 1.



Stosujc odpowiednio duy rezystor wczony midzy zasilaniem i kolektorem, mona uzyska na nim duy spadek napicia, a wic i due wzmocnienie napiciowe.

Waciwoci bdzie atwiej analizowa, gdy ujte zostan w tabeli (tabela 3.1). Tabela 3.1. Zakresy wartoci parametrów wzmacniaczy tranzystorowych bipolarnych w zalenoci

od ukadu pracy Parametr \ Ukad pracy

OE

OB

OC

Wzmocnienie napiciowe

50 i wicej

50 i wicej

<1

Wzmocnienie prdowe

100 i wicej

<1

100 i wicej

Rezystancja wejciowa

kilka k:

do 500 :

kilkadziesit k:

Rezystancja wyjciowa

kilka k:

kilkadziesit k:

do 500 :

Przesunicie fazowe midzy sygnaem 180° wejciowym i wyjciowym

Pasmo przenoszenia

rednie

due

mae

W zaoeniach (rysunek 3.1) s narzucone: wzmocnienie napiciowe i rezystancja wejciowa. Tylko ukad OE (rysunek 3.5) spenia jednoczenie oba te wymagania.

Kup książkę

Poleć książkę


Rozdzia 3. i Wzmacniacze

47

Rysunek 3.5. Schemat wzmacniacza w ukadzie OE

Warto jeszcze narysowa dwa schematy: 

dla skadowej staej (rysunek 3.6),

Rysunek 3.6. Schemat do wyznaczania punktu pracy



dla zakresu czstotliwoci rednich (rysunek 3.7).

Rysunek 3.7. Schemat dla czstotliwoci rednich

Przy rysowaniu schematu dla skadowej staej, indukcyjnoci zastpuje si zwarciem, a pojemnoci rozwarciem.

Kup książkę

Poleć książkę


48

Elektronika z Excelem

Przy rysowaniu schematu dla skadowej zmiennej ródo napicia staego zastpuje si zwarciem do masy. Wszystkie elementy podczone do róda napiciowego na schemacie zastpczym podcza si do masy.

Do obliczenia górnej czstotliwoci granicznej wzmacniacza potrzebna jest znajomo pojemnoci zcza kolektora. Jest ona zalena od napicia UCB. Naley odczyta j z charakterystyki (rysunek 3.8). Rysunek 3.8. Zaleno pojemnoci zcza CC od napicia UCB

Mamy ju komplet danych i schematów. Mona przystpi do oblicze . W arkuszu wzmacniacz_mcz_z_tranzystorami_bipolarnymi.xls (rysunki 3.9 i 3.10) znajduj si dane i zalenoci umoliwiajce zaprojektowanie wzmacniacza i obliczenie parametrów ukadu z rysunku 3.5.

Rysunek 3.9. Dane umoliwiajce zaprojektowanie wzmacniacza i obliczenie parametrów ukadu

Kup książkę

Poleć książkę


Rozdzia 3. i Wzmacniacze

49

Rysunek 3.10. Wyliczone wartoci elementów i parametrów wzmacniacza

Zmienia moesz dane znajdujce si w czci arkusza pokazanej na rysunku 3.9. Wyniki oblicze nie uwzgldniaj rzeczywistej wartoci elementów dostpnych w szeregu. Aby ukad rzeczywisty by jak najbardziej zgodny z projektem, zalecane jest stosowanie elementów z cigu E24 o tolerancji do 5%.

3.2. Badanie pasma przenoszenia wzmacniacza Wzmacniacz po zaprojektowaniu naley zmontowa, uruchomi i przetestowa. Istnieje prosta metoda okrelenia pasma przenoszenia ukadu. Polega ona na podawaniu na wejcie wzmacniacza sygnau prostoktnego. Im bardziej odksztacony jest przebieg na wyjciu wzmacniacza, tym pasmo przenoszenia mniejsze. W przypadku wzmacniacza elektroakustycznego istotne s równie ksztat charakterystyki amplitudowej i fazowej oraz zawarto harmonicznych w sygnale wyjciowym. Samo testowanie przebiegiem impulsowym nie daje penej informacji o wzmacniaczu, ale pozwala na szybkie zorientowanie w jego pamie przenoszenia i porównanie kilku ukadów.

Kup książkę

Poleć książkę


50

Elektronika z Excelem

Im bardziej wzmacniacz ogranicza pasmo przenoszonych sygnaów, tym deformacja zboczy impulsu wyjciowego jest wiksza. Na rysunku 3.11 pokazano przebiegi wejciowy i wyjciowy. Naley z niego odczyta dwie wartoci: 

tn (czas narastania przebiegu wyjciowego), który jest zaleny od górnej czstotliwoci granicznej wzmacniacza,



'U (zwis przebiegu wyjciowego), które jest zalene od dolnej czstotliwoci granicznej wzmacniacza.

Rysunek 3.11. Przebiegi wejciowy i wyjciowy wzmacniacza

Na rysunku 3.12 pokazano arkusz pasmo_wzmacniacza.xls. W polach od B2 do B5 naley wpisa wyniki pomiarów z zachowaniem jednostek miary podanych w kolumnie C. Rysunek 3.12. Arkusz do wyznaczania czstotliwoci granicznych wzmacniacza na podstawie odpowiedzi ukadu na przebieg impulsowy podany na wejcie

Kup książkę

Poleć książkę


Rozdzia 3. i Wzmacniacze

51

3.3. Wzmacniacz odwracajcy Wzmacniacze oprócz realizacji na elementach dyskretnych mog by wykonane przy wykorzystaniu ukadów scalonych. Czsto do tego celu uywane s wzmacniacze operacyjne, stosowane m.in. we wzmacniaczach odwracajcych. Wzmacniacz operacyjny jest skonstruowany tak, e jego obwód wyjciowy stara si zrobi wszystko, co konieczne, aby rónica napi pomidzy wejciami A i B bya równa zeru.

Na rysunku 3.13 pokazano schemat wzmacniacza odwracajcego. Sygna wejciowy przez rezystor R1 zostaje doprowadzony do wejcia odwracajcego. Do tego samego wejcia przez rezystor R2 doprowadza si z wyjcia napicie ujemnego sprzenia zwrotnego. Wejcie nieodwracajce zostaje uziemione. Impedancja wejciowa wzmacniacza jest bardzo dua, zatem wejcie wzmacniacza operacyjnego nie pobiera adnego prdu. Prd o nateniu I1 pyncy przez rezystor R1 musi by równy prdowi I2 pyncemu przez rezystor R2. Rysunek 3.13. Wzmacniacz odwracajcy

Zaprojektujemy wzmacniacz odwracajcy o nastpujcych parametrach: wzmocnienie napiciowe kU = 50 [V/V], oporno wejciowa ukadu 1 k:, czstotliwo graniczna wzmacniacza 1 MHz. Na rysunku 3.14 pokazano arkusz wzmacniacz_odwracajacy.xls. Pozwala on na wyliczenie wartoci rezystorów i górnej czstotliwoci granicznej ukadu. Rysunek 3.14. Arkusz do oblicze parametrów wzmacniacza odwracajcego

Kup książkę

Poleć książkę


52

Elektronika z Excelem

Pytania sprawdzajce 1.

Który z typów tranzystorów (rysunek 3.15) przeznaczony jest do pracy w zakresie niszych czstotliwoci?

Rysunek 3.15. Fragment karty katalogowej tranzystorów BC107, BC108, BC109

2.

Jak zmieni si warto rezystancji Rb, gdy w ukadzie zastosowany zostanie tranzystor klasy C (rysunek 3.16)?

Rysunek 3.16. Zaleno wspóczynnika wzmocnienia prdowego od punktu pracy i klasy tranzystora BC107

3.

Który z ukadów pracy tranzystora najmniej obcia ródo sygnau i daje najwysze wzmocnienie prdowe?

4.

Co jest kryterium podziau ukadów pracy na OE, OC i OB?

Kup książkę

Poleć książkę


Rozdzia 4.

Generatory Generatory s ukadami sucymi do wytwarzania zmiennych przebiegów elektrycznych bez koniecznoci doprowadzania z zewntrz jakiegokolwiek sygnau pobudzajcego. Przetwarzaj energi prdu staego (z zasilacza) na energi drga . Na rysunku 4.1. pokazano schemat blokowy generatora. Skada si on z: 

wzmacniacza o wzmocnieniu k = U2 / U1,



obwodu sprzenia zwrotnego E.

Rysunek 4.1. Schemat blokowy generatora

Wzmacniacz pomidzy napiciem wejciowym U1 a napiciem wyjciowym U2 wprowadza przesunicie fazowe 1. Wynosi ono zazwyczaj 0° lub 180°. Do wyjcia wzmacniacza doczone s: 

obcienie RO,



obwód sprzenia zwrotnego E.

Zadaniem ukadu sprzenia zwrotnego jest podanie czci sygnau wyjciowego na wejcie wzmacniacza.

Kup książkę

Poleć książkę


54

Elektronika z Excelem

Obwód sprzenia zwrotnego E powinien by zaprojektowany tak, aby przesunicie fazy pomidzy sygnaami U3 i U2, równe 2, byo zalene od czstotliwoci, zatem 2 = 2( ). Waciwo tak wykazuje np. obwód rezonansowy LC. W ukadzie bdzie zachodzia generacja, gdy spenione zostan jednoczenie dwa warunki: 

warunek amplitudy Ek = 1,



warunek fazy 1( 0) + 2( 0) = 0.

Warunek amplitudy zostanie speniony, gdy sygna na wejciu wzmacniacza podawany z ukadu sprzenia zwrotnego bdzie na tyle duy, aby na wyjciu wzmacniacza otrzyma sygna o takim samym lub wikszym poziomie.

Warunek fazy zostanie speniony, gdy maksimum sygnau na wejciu wzmacniacza, po przejciu przez wzmacniacz i ukad sprzenia zwrotnego, bdzie wypadao zawsze w tym samym momencie.

Przy czstotliwoci 0 wzmacniacz musi kompensowa tumienie wprowadzane przez obwód sprzenia zwrotnego. Charakterystyka fazowa 1( ) + 2( ) musi przechodzi przez zero przy pulsacji . Aby czstotliwo generowanego przebiegu bya okrelona jednoznacznie, warunek fazy musi by speniony tylko przy czstotliwoci 0. Warunek fazy decyduje o czstotliwoci generacji.

Spenienie warunku amplitudy decyduje o amplitudzie generowanego napicia. Jeli warunek amplitudy speniony jest z nadmiarem, wzmacniacz ulega przesterowaniu. Napicie wyjciowe zostaje znieksztacone — w skrajnym przypadku ma ksztat prostoktny.

4.1. Generator przebiegu sinusoidalnego z tranzystorami Na rysunku 4.2 pokazano schemat generatora. Znajduje si w nim równolegy ukad rezonansowy. Wartoci elementów L i C ustalaj, przy jakiej czstotliwoci nastpi rezonans prdów. Gdy prd cewki równa si prdowi kondensatora, obwód rezonansowy przestaje pobiera prd ze róda. Staje si przerw w obwodzie, czyli ma niesko czenie du oporno. Prdy w kondensatorze i cewce nie s równe zeru.

Kup książkę

Poleć książkę


Rozdzia 4. i Generatory

55

Rysunek 4.2. Prosty generator tranzystorowy

Czstotliwo generowanych drga zaley od wartoci pojemnoci i indukcyjnoci. Na rysunku 4.3 pokazano arkusz kalkulacyjny czestotliwosc_rezonansowa.xls umoliwiajcy wyliczanie czstotliwoci rezonansowej obwodu. Przyjto nastpujce wartoci elementów: L = 390 mH, C = 1 nF. Rysunek 4.3. Po wpisaniu pojemnoci liczonej w faradach, a indukcyjnoci w henrach otrzymujemy czstotliwo w hercach

4.2. Generator fali prostoktnej ze wzmacniaczem operacyjnym Na rysunku 4.4 pokazano generator fali prostoktnej (tzw. multiwibrator). Rysunek 4.4. Generator fali prostoktnej

Kup książkę

Poleć książkę


56

Elektronika z Excelem

Elementem czynnym jest wzmacniacz operacyjny. Pracuje on jako komparator. Porównuje napicie UWE2 ustalone przez dzielnik napiciowy z napiciem UWE1 panujcym na kondensatorze C1. Elementy C1 i R1 tworz ukad cakujcy. Ich wartoci okrelaj czstotliwo powtarzania sygnau generatora. Rezystory R2, R3 i RP poczone s w ukadzie dzielnika napicia. Tworzy on ptl dodatniego sprzenia zwrotnego. Na rysunku 4.5 pokazano arkusz kalkulacyjny multiwibrator.xls umoliwiajcy wyliczanie czstotliwoci przebiegu generowanego. Zmieniajc pooenie suwaka potencjometru RP, mona regulowa poziom napicia UWE2, a porednio czstotliwo przebiegu generowanego. Rysunek 4.5. Format naukowy uatwia zorientowanie si w rzdzie wielkoci wartoci widniejcej w komórce

4.3. Generator fali prostoktnej z ukadem czasowym 555 Na rysunku 4.6 pokazano generator fali prostoktnej zbudowany przy wykorzystaniu ukadu czasowego 555 ( ródo http://www.national.com/ds/LM/LM555.pdf). Symbol ukadu scalonego jest „czarn skrzynk”. Aby lepiej zrozumie zastosowane rozwizanie, naley zapozna si z budow schematu blokowego i przeznaczeniem wyprowadze (rysunek 4.7). Ukad pokazany na rysunku 4.6 ma zwarte wyprowadzenia 2. oraz 6. Dziki temu wyzwala on sam siebie i moe pracowa jako multiwibrator.

Kup książkę

Poleć książkę


Rozdzia 4. i Generatory

57

Rysunek 4.6. Multiwibrator zbudowany przy wykorzystaniu ukadu 555

Rysunek 4.7. Schemat blokowy ukadu 555

Kondensator C aduje si prdem pyncym przez rezystory RA i RB, za rozadowuje przez RB. Dugo cyklu pracy moe by wic regulowana przez zmian proporcji midzy wartociami obu rezystorów. Kondensator pracuje w zakresie napi od 1/3 UCC do 2/3 UCC. Czasy adowania i rozadowania zalene s od wartoci napicia zasilajcego. Na rysunku 4.8 pokazano wykres sucy do szybkiego dobierania wartoci elementów. O pionowa wyskalowana jest w wartociach pojemnoci C liczonej w PF. O pozioma wyskalowana jest w czstotliwoci przebiegu generowanego liczonej w Hz. Chcemy zaprojektowa ukad, który bdzie generowa przebieg o czstotliwoci 15 kHz. Stan wysoki na wyjciu ma trwa okoo dwóch razy duej ni stan niski.

Kup książkę

Poleć książkę


58

Elektronika z Excelem

Rysunek 4.8. Wykres do szybkiego projektowania multiwibratora z wykorzystaniem ukadu 555

Projektowanie rozpoczynamy od rysunku 4.8. Z przecicia linii poprowadzonej dla czstotliwoci 15 kHz i prostej dla RA + 2RB = 10 k: odczytujemy warto pojemnoci C. Na rysunku 4.9 pokazano fragment arkusza multiwibrator_555.xls. Zostay w nim wpisane wartoci odczytane z rysunku 4.8. Rysunek 4.9. Dla przyjtych wartoci elementów ukad bdzie generowa przebieg o czstotliwoci 14,6 kHz

W obliczeniach nie zostay uwzgldnione rzeczywiste wartoci elementów. Aby generowany przebieg mia parametry maksymalnie zblione do zaoe , naley jako RA i RB zamontowa potencjometry wraz z rezystorami szeregowymi. Zmieniajc pooenie suwaka potencjometru, naley uzyska oczekiwane parametry przebiegu. Ukad 555 moe pracowa przy napiciu zasilajcym w przedziale od +5 V do +15 V. Wraz ze wzrostem wartoci UCC ronie równie pobór prdu (rysunek 4.10). O pozioma zostaa wyskalowana w wartociach napicia zasilajcego. O pionowa zostaa wyskalowana w wartociach natenia prdu pobieranego ze róda.

Kup książkę

Poleć książkę


Rozdzia 4. i Generatory

59

Rysunek 4.10. Zuycie energii warto wzi pod uwag przy urzdzeniach o zasilaniu bateryjnym

4.4. Generator fali prostoktnej z bramk NAND Jednym z najprostszych generatorów skadajcych si z ukadu scalonego, rezystora i kondensatora jest ukad pokazany na rysunku 4.11. Rysunek 4.11. Generator z bramk NAND

Zastosowanie inwertera w ukadzie Schmidta CMOS zabezpiecza generator przed wzbudzaniem si na czstotliwociach harmonicznych. Uycie ukadu wykonanego w technologii CMOS jest warunkiem wzbudzenia generatora. Oporno wejciowa TTL jest bardzo maa w porównaniu z CMOS. Wczona jest równolegle do pojemnoci. W efekcie nie dojdzie do naadowania kondensatora. Przerzutnik Schmitta ma dwa progi przeczania. Dla napicia narastajcego obowizuje próg górny UP, dla opadajcego dolny UN. Odlego midzy progami okrela si mianem szerokoci ptli histerezy UH (rysunek 4.12).

Kup książkę

Poleć książkę


60

Elektronika z Excelem

Rysunek 4.12. Charakterystyka przejciowa przerzutnika Schmitta

Histereza zabezpiecza przed wpywem szumu na funkcjonowanie ukadu. Szum mógby bowiem powodowa cige przeczanie midzy dwoma przeciwnymi stanami w sytuacji, gdy sygna wejciowy oscyluje wokó poziomu progowego. Z karty katalogowej ukadu CD4093B ( ródo http://www.ti.com/lit/ds/symlink/ cd4093b.pdf) mona odczyta wartoci napi okrelajcych ptl histerezy (rysunki od 4.13 do 4.15).

Rysunek 4.13. Nagówek tabeli

Rysunek 4.14. Wartoci napicia VN

Dane odczytujemy dla napicia zasilania UCC = 5 V i temperatury otoczenia +25°C. Przyjmujemy wartoci R = 50 k: oraz C = 100 nF.

Kup książkę

Poleć książkę


Rozdzia 4. i Generatory

61

Rysunek 4.15. Wartoci napicia VP Na rysunku 4.16 pokazano fragment arkusza Schmitt.xls. Umoliwia on obliczenie czstotliwoci przebiegu generowanego przez ukad z rysunku 4.11. Rysunek 4.16. Arkusz do wyznaczania czstotliwoci przebiegu generowanego w ukadzie z rysunku 4.11

Poniewa wartoci napi progowych histerezy zale od wielu czynników (producenta i egzemplarza ukadu, napicia zasilania, temperatury itp.), generator zbudowany wedug schematu z rysunku 4.11 nie moe peni funkcji precyzyjnego róda przebiegów impulsowych.

Pytania sprawdzajce 1.

Kiedy zostanie speniony warunek amplitudy?

2.

Kiedy zostanie speniony warunek fazy?

3.

Na czym polega rezonans prdów?

4.

Gdzie naley stosowa przerzutnik Schmitta?

5.

Korzystajc z fragmentu karty katalogowej pokazanej na rysunku 4.17 i szkicu ukadu z rysunku 4.18, podaj: a)

warto napicia UCC,

b)

wejcie ukadu,

c)

wyjcie ukadu,

d)

przeznaczenie ukadu.

Kup książkę

Poleć książkę


62

Elektronika z Excelem

Rysunek 4.17. Fragment karty katalogowej ukadu SN74LS00

Rysunek 4.18. Szkic ukadu

Kup książkę

Poleć książkę


Skorowidz E, 19, 21, 65 'U, 50 , 137 , 137 0110.xls, 86 '163, 105 '195, 112, 153 1N4148, 75 –3 dB, 69, 70 45° przesunicie fazowe, 69, 70 515 nm (dugo fali), 35 555, 56 dobieranie wartoci elementów, 57 zuycie energii, 59 730 nm (dugo fali), 35 7493, 152 74LS00, 32, 34 '93, 109

A A/C, 115 absorpcja, 136 aliasing, 118 aliasing.xls, 154 AM, 143 amplituda napicia wejciowego, 43 analogowy sygna, 79 Analysis ToolPak, 80 instalacja, 81, 82 AND, 85 and.xls, 85 anoda, 25 antena_natezenie_pola.xls, 138 arkusz kalkulacyjny, korzyci z uytkowania, 9 arytmetyka binarna, 124 asynchroniczny ukad, 93

Kup książkę

B B, 64 baza tranzystora, polaryzacja, 18 BC107, 43, 45 BC108, 45 BC109, 45 bel, 64 bezporednie przetwarzanie czstotliwoci na napicie, 117 BIN, 82 bin2.xls, 83 binarna arytmetyka, 124 binarne dzielenie, 127 mnoenie, 126 odejmowanie, 125 sumowanie, 124 bit znaku liczby, 126 bd bezwzgldny, przetwornik C/A, 118 kwantyzacji, 153 przetwornik A/C, 117 wzgldny, przetwornik C/A, 118 bramka logiczna, 32, 84 NAND, 59 prd wyjciowy, 32

C C/A, 115, 117 carry, 131 CD4093B, 60 CdS, 35 CdSe, 35

Poleć książkę


160

Elektronika z Excelem

charakterystyka dioda Zenera, 76 fazowa, filtr górnoprzepustowy, 70 filtr, 67 prdowo-napiciowa fototranzystora, 40 przejciowa, 14 przenoszenia, filtr dolnoprzepustowy, 70 filtr, 67 statyczna tranzystora, 11 tranzystora bipolarnego, 13 wejciowa, 13 wyjciowa, 13 tranzystora, 12, 17 zcza póprzewodnikowego, 18 clock, 94 CMOS bramka NAND, 59 cyfrowy sygna, 79 czas konwersji, przetwornik A/C, 116 narastania, 72 przebiegu wyjciowego, 50 reakcji fotorezystora, 35 funktora, 87 czestotliwosc_rezonansowa.xls, 55 czstotliwoci harmoniczne, 119 wzbudzanie, 59 czstotliwo, 137 generacji, 54 graniczna dolna, 43 odcicia, filtr, 69, 70 pobierania próbek, 118 przebiegu generowanego, 56 czuo fototranzystora, 40

D D, 97, 98 dB, 64 DEC, 82 dec2.xls, 82 DEC2BIN, 125, 129 decybel.xls, 63 detektor promieniowania wietlnego, 40 stanów logicznych, 86 dex2bin, funkcja, 80 dioda elektroluminescencyjna, 25 ukad pracy, 26 IR, 25

Kup książkę

LED, 25, 26 charakterystyka, 26 poczenie równolege, 31 poczenie szeregowe, 30 sterowanie, 32 prd, 26 wiecca, 25 unkt pracy, 29 Zenera, 76 dioda_LED_punkt_pracy_01, 27 dioda_LED_punkt_pracy_02, 29 dioda_LED_punkt_pracy_04, 31 dioda_LED_punkt_pracy_05, 33 dipol ptlowy z reflektorem i direktorem, 139 ptlowy, 139 prosty, 139 dipol_petlowy.xls, 139 dipol_petlowy_r_d.xls, 140 dipol_prosty.xls, 139 dugo fali, 137 dokadno wykonania rezystora, 28 dolna czstotliwo graniczna wzmacniacza, 50 drabinka rezystorowa, 116, 117 drgania zestyków, 151 dwójkowy system, 82 dzielenie binarne, 127 zasady, 128 dzielnik napiciowy sterowany czstotliwoci, 66, 69 dziesitny system, 82

E E12 (szereg), 28 E24 (szereg), 28 E3 (szereg), 28 E6 (szereg), 28 EB, 11 EC, 11 efekt pamiciowy fotorezystora, 35 Eg, 43 elektroluminescencja, 26

F fala elektromagnetyczna, 135 nona, 144 prostoktna, generator, 55 fala_elektromagnetyczna_czas_ propagacji.xls, 136 fala_elektromagnetyczna_okres_ czestotliwosc.xls, 137

Poleć książkę


Skorowidz

161

fala_elektromagnetyczna_zakresy_ dekadowo.xls, 137 fala_elektromagnetyczna_zakresy_tradycyjnie.xls, 137 Fasz, 83 fd, 43 fdp.xls, 67 fdp_charakterystyka.xls, 67 fdp_czo.xls, 69 fdp_faza.xls, 67 fgp.xls, 69 fgp_charakterystyka.xls, 70 fgp_czo.xls, 70 fgp_faza.xls, 70 filtr dolnoprzepustowy, 66, 71 górnoprzepustowy, 69, 72 flip flop, 94 fotodioda, 38 fotodioda_kierunek_przewodzenia.xls, 39 fotodioda_kierunek_zaporowym.xls, 39 fotoprzewodnictwo, 40 fotorezystor, 35 czas reakcji, 35 efekt pamiciowy, 35 fotorezystor_zmiana_pradu_ kolektora_01.xls, 37 fotorezystor_zmiana_pradu_ kolektora_02.xls, 37 fototranzystor, 40 stan nasycenia, 41 fototranzystor_tryb_nasycenia.xls, 42 fT, 45 funkcja, minimalizacja, 89 funktor czas reakcji, 87 logiczny, 84

G generacja czstotliwo, 54 warunki, 54 generator fali prostoktnej, 55, 56, 59 schemat blokowy, 53 tranzystorowy, 55 german, 21, 22 górna czstotliwo graniczna wzmacniacza, 50 Graya kod, 89

H H, 83 h21E, 45 harmoniczne, 119

Kup książkę

hazard, 87 herc, 137 HEX, 82 hex2.xls, 83 High, 83 histereza, 59 Hz, 137

I IB, 11, 13, 19 IC, 11, 13 ICB0, 21 ICE0, 40 idealny sygna cyfrowy, 119 IE, 11, 19 iloczyn logiczny, 85 iloczyn_binarnie.xls, 127 iloraz_binarnie.xls, 128 iloraz_niecalkowity_binarnie.xls, 129 indukcyjnoci zwarte na schemacie, 19 inwerter w ukadzie Schmidta, 59 IOH, 32 IOL, 33 IP, 40 IR, 25

J jaka_C_dla_Xc.xls, 65 jaka_f_dla_Xc.xls, 65 JK-MS, 101

K kabel koncentryczny, 141 wspóosiowy, 141 Karnaugh_2.xls, 89 Karnaugh_3.xls, 89 Karnaugh_4.xls, 90 katoda, 25 klucz diodowy, 149 szeregowy, 74 klucz_diodowy.xls, 74 kod Graya, 89 z uzupenieniem do dwóch, 126 kombinacyjny ukad, 79 komparator, 116 koncentryczny.xls, 141 kondensator krzywa adowania, 72 w obwodzie prdu zmiennego, 65

Poleć książkę


162

Elektronika z Excelem

konwersja czstotliwoci na napicie, 117 liczb dziesitnych na dwójkowe, 80 Kreator wykresów, 14 krzem, 21, 22 krzywa adowania kondensatora, 72 krzywizna Ziemi, 140 Ku, 43 kwantowanie.xls, 121 kwantyzacja, 121

N

L L, 83 latch, 97 LDR, 35 LED, 25, 26 sterowanie, 32 liczba ujemna w systemie binarnym, 126 licznik, 105 asynchroniczny, 107 modulo n, 108 synchroniczny, 110 licznik_mod_n_bin.xls, 108 Licznik_synchro.xls, 110 Light Dependent Resistor, 35 logiczna 1, 79 logiczne 0, 79 logotomy, 143 Low, 83

adowanie kondensatora, 72

M Master, 98, 102 minimalizacja funkcji, 89 mnoenie binarne, 126 pod kresk, 126 moc wydzielana przez pyncy prd, 27 modulacja amplitudy, 143 modulo 13, 152 n, 108 Most Significant Bit, 116 MOV, 132 MOV_R3_A.xls, 132 mowa_pasmo.xls, 143 MSB, 116 multiwibrator, 55 multiwibrator.xls, 56 multiwibrator_555.xls, 58

Kup książkę

nachylenie prostej obcienia dla prdu staego, 18 najbardziej znaczcy bit, 116 NAND, 59, 98, 100 zastosowanie, 94 napicie baza-emiter, 21 generatora, 43 kolektor-emiter, 13 przewodzenia, 26 wejciowe, baza-emiter, 13 zasilania, 33 natenie owietlenia, 35 pola elektrycznego, 138 prdu kolektora, 13 negator, 84 neper, 64 neper.xls, 64 niewidzialne promieniowanie, 25 NOR, 95, 96 not.xls, 84 Np, 64

O OB, 46 obwód sprzenia zwrotnego, 53 OC, 46 OCT, 82 oct2.xls, 83 odbiornik promieniowania, 25, 34 odczyt danych z urzdzenia zewntrznego, 112 odejmowanie binarne, 125 odwrócenie fazy napicia, 46 OE, 45, 46 okres, 137 oporno falowa, 141 wejciowa wzmacniacza, 43 wewntrzna generatora, 43 OR, 84 or.xls, 84 ostro zboczy impulsów, 119 owietlenie natenie, 35 wykrywanie, 36 oznaczenia wej ukadów scalonych, 97

Poleć książkę


Skorowidz

163

P pami operacyjna, 123 staa, 123 pasmo przenoszenia, 46, 49 pasmo_wzmacniacza.xls, 50 ptla dodatniego sprzenia zwrotnego, 56 histerezy, 59 pobieranie próbek, cztotliwo, 118 pojemnoci rozwarte na schemacie, 19 zcza kolektora, 48 polaryzacja bazy tranzystora, 18 pole elektromagnetyczne, 135 pole elektryczne, natenie, 138 poczenie równolege diod LED, 31 poczenie szeregowe diod LED, 30 potencjometryczny ukad zasilania, 18 prawa Murphy’ego, 157 Prawda, 83 prawo Ohma, 27 prd bazy, 13 ciemny, 38, 40 diody, 26 fotoelektryczny, 40 jasny, 40 kolektora, zmiana, 21 wsteczny, 38 wyjciowy bramki, 32 zerowy kolektora, 21, 22 prdko rozchodzenia si fali elektromagnetycznej, 136 promieniowanie niewidzialne, 25 odbiornik, 25, 34 w kolorze czerwonym, 27 widzialne, 25

ródo, 25 próbkowanie, 118 przeczanie przecznika mechanicznego, 150 przerzutnik, 94 D, 97, 98 dwutaktowy, 102 J-K, 100 JK-MS, 101 RS, 94 Schmitta, 59 T, 111 przesunicie bitowe w lewo, 130, 131 fazowe, 46, 67

Kup książkę

przesyanie danych, 132 przetwornik A/C, 116 analogowo-cyfrowy, 115 C/A, 117 cyfrowo-analogowy, 115 typu „flash”, 116 z bezporednim porównaniem napi, 116 przewodnik_natezenie_pola.xls, 138 punkt pracy, 44 diody, 29 stabilizacja, 21 tranzystora, 19 wspóczynnik staoci, 21

R R-2R, 117 RAM, 123 RC, 18 RE, 18 reaktancja pojemnociowa, 65 reaktancja_pojemnociowa.xls, 65 reflektometr, 136 rejestr, 112 przesuwny, 112 równolegy, 113 RESET, 100 rezonans prdów, 54 rezystancja obcienia, 43 wejciowa, 46 wyjciowa, 46 rezystor dokadno wykonania, 28 ograniczajcy, 30, 31 sterowany czstotliwoci, 65 Rg, 43 RL A, 130 RL.xls, 130 RLC A, 131 RLC.xls, 131 Ro, 43 rodzielczo.xls, 154 ROM, 123 Rotate Left Accumulator, 130 with Carry, 131 rozdzielczo przetwornik A/C, 116 przetwornik C/A, 118 roznica_binarnie.xls, 125 rozwizanie technologicznie poprawne, 29 równolegy ukad rezonansowy, 54

Poleć książkę


164

Elektronika z Excelem

RS, 94 RS-NAND.xls, 94 RS-NAND-WYKR.xls, 95, 96 RS-SYNCHR-TCH.xls, 97 Rwe, 43 rzeczywiste wartoci elementów, 58

S schemat blokowy generatora, 53 dla czstotliwoci rednich, 47 skadowej staej, 19 wzmacniacz OE, 47 do wyznaczania punktu pracy, wzmacniacz OE, 47 wzmacniacza tranzystorowego, 18 Schmitta przerzutnik, 59 sekwencyjny ukad, 93 selenek kadmu, 35 SET, 100 siarczek kadmu, 35 siatka Karnaugha, 89 skadowa staa, separacja, 18 Slave, 98, 102 SN74LS00, 62 spadek napicia na diodzie, 33 wyjciu bramki, 33 sprzenie zwrotne, 53 stabilizator z diod Zenera, 76 stan na szynach magistrali, zapisanie, 112 nasycenia, 41 niski, 79, 83 odcicia, 41 poprzedni, 93 wewntrzny, 93 wysoki, 79, 83 sterowanie diody LED, 32 stosunek mocy, 64 napi, 64 prdów, 64 strumie elektronów, 12 wody, 12 suma logiczna, 85 suma_binarnie.xls, 124 sumowanie binarne, 124 sygnalizacja wietlna, 103 sygnalizator.xls, 103

Kup książkę

sygna analogowy, 79 cyfrowy, 79 idealny, 119 modulujcy, 144 zegarowy, 94 synchroniczny ukad, 94 synteza.xls, 119 system binarny, 80 liczba ujemna, 126 dwójkowy, 80, 82 dziesitny, 82 szeregi gówne rezystorów, 28 szeroko ptli histerezy, 59 szesnastkowy ukad, 82 szybkie mnoenie przez liczb 2, 130

T T, 137 tabela prawdy, 89 tablica charakterystyczna, 98 temperatura, wpyw na parametry tranzystora, 21 tlumienie_kabla.xls, 142 tlumiennosc_triset.xls, 141 tumienie kabla, 141 tn, 50 transkoder, 116 tranzystor bipolarny, charakterystyka, 13 przejciowa, 14 statyczna, 11 wyjciowa, 12 wyjciowa, 17 dziaanie, 12 germanowy, 22 krzemowy, 22 punkt pracy, 19 rola wzmacniajca, 12 tryb przecznika, 41 waciwoci, 11 wpyw temperatury, 21 wyniki pomiarów, 13 tranzystor_pomiary_01.xls, 13 tranzystor_punkt_pracy_01.xls, 20 tranzystor_zmiana_pradu_kolektora_ 01.xls, 22 twierdzenie Kotielnikowa-Shannona, 118 Nyquista-Shannona, 118

Poleć książkę


Skorowidz

165

U U2, 126 UBE, 11, 13, 19, 21, 36, 45 UBEP, 19, 36 UC, 27, 33 UCB, 11, 48 UCC, 19 UCE, 11, 13, 19 UD, 33 UE, 19 uklad_calkujacy.xls, 72 uklad_rozniczkujacy.xls, 73 ukad asynchroniczny, 93, 97 cakujcy, 56, 71 dwójkowy, 82 dziesitny, 82 kombinacyjny, 79, 86 liczbowy, 82 rezonansowy równolegy, 54 róniczkujcy, 72 sekwencyjny, 93 sprzenia zwrotnego, 53 synchroniczny, 94, 97 szesnastkowy, 82 WE, 18 wejcia-wyjcia, 123 zasilania potencjometryczny, 18 UOL, 33 urzdzenia zewntrzne, 123 Uwe, 43 uzupenienie do dwóch, kod, 126

staoci punktu pracy, 21 wzmocnienia prdowego, 20, 21 wygadzenie wierzchoków impulsów, 119 wykrywania owietlenia, 36 wyniki pomiarów tranzystora, 13 wyzwalanie poziomem, 97 zboczem, 97 wzbudzanie na czstotliwociach harmonicznych, 59 wzmacniacz maych czstotliwoci, 18 odwracajcy, 51 operacyjny, 51, 56 tranzystorowy, 18 WE, obwód wejciowy, 11 wyjciowy, 11 wzmacniacz_mcz_z_tranzystorami_bipolarnymi.xls, 48 wzmacniacz_odwracajacy.xls, 51 wzmacniajca rola tranzystora, 12 wzmocnienie mocy due, 45 napiciowe, 43, 46 <1, 46 due, 45, 46 prdowe, 45, 46 <1, 46 due, 45, 46 wzory, zestaw podrczny, 27

X XC, 65

W wartoci elementów rzeczywiste, 58 warto binarna, 80 warunek amplitudy, 54 fazy, 54 wzbudzenia generatora, 59 WC, 40 WE, 11, 18, 40 widocznosc_bezposrednia.xls, 140 widoczno bezporednia, 140 widzialne promieniowanie, 25 waciwoci tranzystora bipolarnego, 11 wpyw natenia owietlenia na warto prdu fotodiody, 38 wspólny emiter, 11 wspóczynnik stabilizacji, dioda Zenera, 77 zalecane wartoci, 22

Kup książkę

Z z uzupenieniem do dwóch, kod, 126 zalenoci pomidzy prdem, napiciem, rezystancj i moc, 27 zamiana liczby dwójkowej, 83 liczby ósemkowej, 83 liczby szesnastkowej, 83 zapamitywanie bitów, 112 informacji, 93 zasig fal decymetrowych, 140 zbocza impulsów, 119 Zener.xls, 76 Zener1.xls, 77 zjawisko elektroluminescencji, 26 fotoprzewodnictwa, 40

Poleć książkę


166 zcze emiterowe, 11 kolektorowe, 11 pojemno, 48 póprzewodnikowe, charakterystyka, 18 zmiana prdu kolektora, 21 napicia wyjciowego, dioda Zenera, 77 znacznik przeniesienia, 131 znieksztacenia, 119

Kup książkę

Elektronika z Excelem zrozumiao mowy, 143 sylabowa, 143 ZU2, 126 zwikszenie ostroci zboczy impulsów, 119 zwis przebiegu wyjciowego, 50

ródo prdu o wydajnoci zalenej od natenia owietlenia, 38 promieniowania, 25 sygnau, 11

Poleć książkę


Elektronika z Excelem  

Jeśli chcesz poznać podstawy elektroniki i dowiedzieć się, jak wykorzystać arkusz kalkulacyjny do rozwiązywania typowych problemów z tej dzi...

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you