Page 1


ECDL. Europejski Certyfikat Umiejêtnoœci Komputerowych. Przewodnik. Tom II Autor: Leszek Litwin ISBN: 978-83-246-0627-6 Format: 158235, stron: 288

Ka¿demu kto powa¿nie myœli o swojej karierze i roli w spo³eczeñstwie informacyjnym, przyda siê wiarygodny dokument poœwiadczaj¹cy, ¿e osoba go przedstawiaj¹ca zdoby³a wiedzê i umiejêtnoœci komputerowe niezbêdne do wykonywania rozmaitych prac. Takim dokumentem jest ECDL – Europejski Certyfikat Umiejêtnoœci Komputerowych. Certyfikat ten jest uznawany w ca³ej Europie i zosta³ opracowany przez Uniê Europejsk¹. ECDL (ang. European Computer Driving License) potwierdza umiejêtnoœci komputerowe mieszkañców Europy w zakresie korzystania z technologii informatycznych. Jest on rozpoznawalny w ca³ej Unii Europejskiej i wszyscy, którzy zdadz¹ pomyœlnie odpowiednie egzaminy, otrzymuj¹ go w tej samej formie, bez wzglêdu na kraj pochodzenia. Jeœli i Ty chcesz legitymowaæ siê takim certyfikatem, musisz przejœæ przez wspomniany egzamin. Ksi¹¿ka „ECDL. Europejski Certyfikat Umiejêtnoœci Komputerowych. Przewodnik” bêdzie dla Ciebie nieocenion¹ pomoc¹ w takiej sytuacji. W dwutomowym poradniku znajdziesz wszystkie informacje potrzebne. Wiedza podzielona jest na modu³y obejmuj¹ce taki zakres tematyczny jak odpowiadaj¹ce im pytania egzaminacyjne. Czytaj¹c tom II, nauczysz siê przetwarzaæ teksty przy u¿yciu edytora, a tak¿e gromadziæ, przetwarzaæ i analizowaæ dane za pomoc¹ arkuszy kalkulacyjnych oraz baz danych. Poza tym dowiesz siê wiêcej o tworzeniu prezentacji multimedialnych i grafiki komputerowej. • Wprowadzanie i formatowanie tekstu • Style i szablony • Korespondencja seryjna • Drukowanie dokumentów • Wprowadzanie danych do arkusza • Zaznaczanie komórek w arkuszu • Korzystanie z formu³ i funkcji • Tworzenie wykresów • Definiowanie struktury bazy danych • Raporty i formularze • Budowanie zapytañ • Tworzenie prezentacji multimedialnych PotwierdŸ swoje informatyczne umiejêtnoœci – zdaj egzamin ECDL!


Spis treci Wstp — od autora ............................................................................................. 7 Rozdzia 1. Modu III: Przetwarzanie tekstów .................................................... 13 Wstp .............................................................................................................................. 13 Podstawy pracy z aplikacj ............................................................................................. 13 Uruchamianie edytora tekstu i koczenie pracy ....................................................... 13 Ustawienia programu ............................................................................................... 21 Podstawowe operacje ..................................................................................................... 27 Pisanie tekstu ............................................................................................................ 27 Zaznaczanie pojedynczych znaków, sów, linii, akapitów oraz caego tekstu .......... 27 Edycja tekstu ............................................................................................................ 29 Kopiowanie, przenoszenie, usuwanie ....................................................................... 32 Formatowanie ................................................................................................................. 38 Formatowanie tekstu ................................................................................................ 39 Formatowanie akapitu .............................................................................................. 46 Formatowanie dokumentu ........................................................................................ 54 Tabela ............................................................................................................................. 60 Tworzenie tabeli ....................................................................................................... 60 Obrazy i grafiki (pliki graficzne) .................................................................................... 66 Korespondencja seryjna .................................................................................................. 69 Drukowanie dokumentu ................................................................................................. 75 Przygotowanie do druku ........................................................................................... 76 Drukowanie dokumentu ........................................................................................... 78

Rozdzia 2. Modu IV: Arkusze kalkulacyjne ...................................................... 81 Wstp .............................................................................................................................. 81 Podstawy pracy z aplikacj ............................................................................................. 81 Uruchamianie arkusza kalkulacyjnego i koczenie pracy ........................................ 82 Ustawienia programu ............................................................................................... 89 Komórki ......................................................................................................................... 95 Wprowadzanie danych ............................................................................................. 95 Zaznaczanie .............................................................................................................. 96 Wiersze i kolumny ................................................................................................... 99 Edycja danych ........................................................................................................ 105 Kopiowanie, przenoszenie, usuwanie ..................................................................... 107 Sortowanie danych ................................................................................................. 116 Arkusze ......................................................................................................................... 118 Praca z arkuszami w skoroszycie ........................................................................... 118 Formuy i funkcje ......................................................................................................... 124 Formuy arytmetyczne ............................................................................................ 124


6

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II Formatowanie ............................................................................................................... 130 Liczby i daty ........................................................................................................... 131 Zawarto komórki ................................................................................................. 135 Wyrównanie i obramowanie komórek .................................................................... 138 Wykresy i diagramy ..................................................................................................... 140 Tworzenie wykresów i diagramów ......................................................................... 140 Ustawienia (formatowanie) arkusza ....................................................................... 145 Drukowanie ............................................................................................................ 151

Rozdzia 3. Modu V: Bazy danych .................................................................. 153 Wstp ............................................................................................................................ 153 Podstawy pracy z aplikacj ........................................................................................... 153 Podstawy baz danych ............................................................................................. 153 Czynnoci podstawowe .......................................................................................... 155 Ustawienia programu ............................................................................................. 156 Tabele ........................................................................................................................... 160 Operacje podstawowe ............................................................................................. 160 Definiowanie kluczy .............................................................................................. 167 Modyfikowanie ukadu tabeli ................................................................................. 168 Relacje pomidzy tabelami ..................................................................................... 173 Formularze .................................................................................................................... 178 Praca z formularzami .............................................................................................. 179 Wybieranie informacji z bazy ....................................................................................... 184 Zapytania (kwerendy) ............................................................................................. 185 Raporty ......................................................................................................................... 192 Drukowanie .................................................................................................................. 200 Podgld wydruku .................................................................................................... 200 Ustawienie wydruku arkusza .................................................................................. 200 Drukowanie ............................................................................................................ 201

Rozdzia 4. Modu VI: Grafika menaderska i prezentacyjna ............................. 205 Wstp ............................................................................................................................ 205 Podstawy pracy z aplikacj ........................................................................................... 205 Pierwsze kroki w tworzeniu prezentacji ................................................................. 205 Ustawienia programu ............................................................................................. 213 Tworzenie prezentacji ................................................................................................... 218 Widoki prezentacji ................................................................................................. 218 Szablony projektu ................................................................................................... 226 Wzorzec slajdu ....................................................................................................... 226 Teksty i ilustracje ......................................................................................................... 232 Umieszczanie i formatowanie tekstu ...................................................................... 232 Obrazy i rysunki ..................................................................................................... 243 Kopiowanie, przenoszenie, usuwanie ..................................................................... 244 Wykresy, diagramy, autoksztaty .................................................................................. 247 Wykresy i diagramy ............................................................................................... 247 Schemat organizacyjny ........................................................................................... 251 Obiekty graficzne ................................................................................................... 255 Usuwanie ................................................................................................................ 260 Animacje ...................................................................................................................... 260 Animacje wbudowane ............................................................................................ 260 Przejcia slajdów .................................................................................................... 263 Przygotowanie pokazu slajdów .................................................................................... 264 Sprawdzanie poprawnoci ortograficznej i gramatycznej ...................................... 266 Drukowanie prezentacji .......................................................................................... 267 Uruchomienie prezentacji ....................................................................................... 270

Skorowidz .................................................................................... 273


Rozdzia 2.

Modu IV: Arkusze kalkulacyjne Wstp Modu IV przewodnika dedykowany jest zapoznaniu si z funkcjonowaniem arkuszy kalkulacyjnych — aplikacji, których gównym zadaniem jest wykonywanie oblicze. Zakres rozdziau 2. zosta wyslekcjonowany tak, aby praktyczne zapoznanie si z jego treci stanowio podstaw do zdania egzaminu z moduu IV ECDL — Arkusze kalkulacyjne. Tre rozdziau 2. zostanie omówiona na przykadzie arkusza kalkulacyjnego MS Excel XP.

Podstawy pracy z aplikacj Arkusz kalkulacyjny posiada pewne specyficzne cechy, z którymi naley si zapozna , rozpoczynajc prac z aplikacj. Na pocztek warto zapozna si z ukadem okna aplikacji oraz podstawowymi pojciami, które uatwi poruszanie si po arkuszu. Okno aplikacji skada si z nastpujcych elementów (rysunek 2.1). Do podstawowych poj zwizanych z prac w arkuszu kalkulacyjnym nale:  komórka — pojedynczy element arkusza, który moe zawiera warto , tekst

lub formu. Kada komórka ma adres, który skada si z numeru kolumny i symbolu wiersza,  arkusz — standardowy arkusz skada si z pewnej liczby komórek, istniej

równie arkusze wykresu, które zawieraj jeden wykres,


82

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Rysunek 2.1. Okno programu Excel — podstawowe elementy  skoroszyt — uytkownik Excela pracuje w skoroszycie, który moe skada si

z dowolnej liczby arkuszy (domylnie kady skoroszyt zawiera trzy arkusze),  xls — domylne rozszerzenie nazwy pliku (skoroszytu) zapisanego w arkuszu

kalkulacyjnym Excel (np. ecdl.xls). Uytkownik programu Excel pracuje w skoroszycie skadajcym si z okrelonej liczy arkuszy, które zawieraj okrelona liczb komórek.

Uruchamianie arkusza kalkulacyjnego i koczenie pracy Uruchamianie arkusza Arkusz kalkulacyjny uruchamia si z menu Start, po przejciu do zakadki Programy (Start/Programy/Excel), gdzie naley odnale ikonk i link do aplikacji arkusza kalkulacyjnego i wybra go poprzez kliknicie lewym klawiszem myszy. Arkusz kalkulacyjny Excel wchodzi w skad pakietu biurowego MS Office, zatem ikonka i skrót do aplikacji mog si znajdowa w zakadce Programy w grupie Microsoft Office (Start/Programy/Microsoft Office/Excel).

Jeeli ikona skrótu do arkusza kalkulacyjnego umieszczona jest na pulpicie, naley ustawi nad ni kursor myszy i klikn dwukrotnie lewym klawiszem myszy.


Rozdzia 2. i Modu IV: Arkusze kalkulacyjne

83

Koczenie pracy Arkusz kalkulacyjny zamyka si poprzez wybór z menu Plik polecenia Zakocz (Plik/Zakocz) lub poprzez zamknicie okna aplikacji.

Otwieranie skoroszytu Istniejcy — utworzony i zapisany wczeniej — skoroszyt mona otworzy na kilka sposobów:  uywajc polecenia Otwórz z menu Plik (Plik/Otwórz),  uywajc kombinacji klawiszy skrótu Ctrl+O,  klikajc przycisk Otwórz umieszczony w standardowym pasku narzdzi

(rysunek 2.2).

Rysunek 2.2. Ikona Otwórz do otwierania istniejcego skoroszytu w standardowym pasku narzdzi

W wyniku tych operacji pojawi si okno, w którym naley wybra i wskaza lokalizacj skoroszytu na dysku twardym komputera lub innym — zewntrznym — noniku pamici (rysunek 2.3).

Rysunek 2.3. Polecenie Otwórz z menu Plik Jeeli skoroszyt by niedawno uywany, to jego nazwa moe by wywietlona na licie ostatnio uywanych plików znajdujcej si u dou menu Plik.

W arkuszu kalkulacyjnym mona w analogiczny sposób otworzy kilka skoroszytów naraz i swobodnie porusza si pomidzy nimi, wykonujc róne operacje.


84

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Tworzenie nowego skoroszytu Podczas rozpoczcia pracy w aplikacji automatycznie zostaje utworzony nowy, pusty skoroszyt o nazwie Zeszyt1, który istnieje jedynie wirtualnie — nie jest zapisany w pamici. Skoroszyt Zeszyt1 standardowo skada si trzech arkuszy o nazwie: Arkusz1, Arkusz2, Arkusz3. Nowy skoroszyt mona utworzy , korzystajc z nastpujcych metod:  wybierajc z menu Plik polecenie Nowy (Plik/Nowy) — pojawi si okno Nowy

skoroszyt, w którym naley wybra polecenie Pusty skoroszyt (rysunek 2.4), Rysunek 2.4. Okno Nowy skoroszyt z poleceniem Pusty skoroszyt

 wybierajc kombinacj klawiszy skrótu Ctrl+N — nowy skoroszyt zostanie

utworzony bezporednio, bez otwierania okna Nowy skoroszyt,  klikajc przycisk Nowy umieszczony w standardowym pasku narzdzi

(rysunek 2.5).

Rysunek 2.5. Ikona do tworzenia nowego skoroszytu w standardowym pasku narzdzi

Korzystanie z szablonu Nowy skoroszyt mona utworzy , korzystajc z szablonu. W tym celu w oknie Nowy skoroszyt (rysunek 2.6) naley wybra jedn z opcji Nowy z szablonu:


Rozdzia 2. i Modu IV: Arkusze kalkulacyjne

85

Rysunek 2.6. Okno Nowy skoroszyt z opcjami Nowy z szablonu

 Szablony ogólne — po wybraniu opcji pojawi si okno, za pomoc którego

naley wybra jeden z dostpnych szablonów zapisanych na dysku twardym komputera (lub innym noniku pamici).  Szablony w moich witrynach sieci Web — po wybraniu opcji pojawi si okno

umoliwiajce wyszukanie szablonów na stronach WWW (opcji naley uy , w przypadku gdy na stronie WWW lub innej zapisane s szablony skoroszytów, które maj zosta uyte do tworzenia skoroszytu).  Szablony na stronie Microsoft.com — po wybraniu tej opcji otworzy si

przegldarka internetowa z adresem strony WWW firmy Microsoft, z której mona pobra szablony.

Zapisywanie skoroszytu Aby zapisa skoroszyt w domylnym lub okrelonym miejscu na dysku (lub na innym noniku pamici), naley:  wybra z menu Plik polecenie Zapisz (Plik/Zapisz) — pojawi si okno Zapisz

jako, w którym naley wskaza lokalizacj zapisywanego pliku (rysunek 2.7),  wybra kombinacj klawiszy skrótu Ctrl+S — pojawi si okno Zapisz jako,  wybra kombinacj klawiszy skrótu Shift+F12 — pojawi si okno Zapisz jako,  klikn przycisk Zapisz umieszczony w standardowym pasku narzdzi

(rysunek 2.8).


86

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Rysunek 2.7. Polecenie Zapisz jako z menu Plik

Rysunek 2.8. Ikona do zapisywania skoroszytu w standardowym pasku narzdzi

W programie Excel skoroszyt standardowo zostaje zapisany w pliku z rozszerzeniem .xls (np. nazwa.xls), a rozszerzenie dodawane jest automatycznie do wybranej nazwy pliku. Warto zapisywa wyniki swojej pracy co jaki czas, poniewa praca aplikacji moe zosta przerwana z r贸nych powod贸w (awaria zasilania, awaria komputera, dysku twardego itd.) i wyniki wielogodzinnej (wielodniowej) pracy mog zosta bezpowrotnie utracone.

Skoroszyt, kt贸ry jest ju zachowany na dysku, zostaje ponownie zapisany pod t sam nazw, zatem kade kolejne jego zapisanie powoduje uaktualnienie zmian wprowadzonych w skoroszycie od ostatniego zachowania go.

Zapisywanie skoroszytu pod inn nazw Istniejcy i ju zapisany na dysku skoroszyt mona zachowa pod inn nazw i (lub) w innej lokalizacji na dysku, uywajc polecenia Zapisz jako z menu Plik (patrz rysunek 2.7). W oknie Zapisz jako naley wybra nazw i lokalizacj na dysku komputera (lub innym noniku pamici) i po wpisaniu ich w odpowiednie pola wybra przycisk Zapisz.


Rozdzia 2. i Modu IV: Arkusze kalkulacyjne

87

Zapisywanie skoroszytu w innym formacie Skoroszyt utworzony w programie Excel mona zapisa w formatach innych ni standardowy — z rozszerzeniem .xls, np. w formacie:  tekstowym z rozszerzeniem .txt,  strony sieci Web — HTML (HyperText Markup Language) — uywanym

do tworzenia stron internetowych,  szablonu (wzorca) — z rozszerzeniem .xlt,  z innym okrelonym rozszerzeniem udostpnianym przez program Excel,

dostpnym w polu Zapisz jako typ. Moliwe jest równie zapisywanie plików (skoroszytów) programu Excel w formacie .xls dla wczeniejszych wersji programu Excel (np. 97, 2002 lub wersji 5.0). Aby zapisa skoroszyt pod innym rozszerzeniem, naley:  z menu Plik wybra polecenie Zapisz lub Zapisz jako,  w oknie Zapisz jako w polu Zapisz jako typ wybra z listy rozwijalnej

odpowiedni typ pliku (rysunek 2.9),  wskaza lokalizacj na dysku twardym komputera (lub innym noniku pamici)

lub pozostawi lokalizacj domyln,  nacisn przycisk Zapisz.

Rysunek 2.9. Lista rozwijana z moliwymi formatami zapisu plików


88

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Zamykanie dokumentu Aby zamkn skoroszyt, naley wybra z menu Plik polecenie Zamknij. Jeeli w skoroszycie wprowadzono zmiany i nie by on dotd zapisywany, to bezporednio przed zamkniciem pojawi si okno z zapytaniem Czy zapisa zmiany w…? (rysunek 2.10). Rysunek 2.10. Okno z zapytaniem o zapisanie wyników pracy

Pomoc Program Excel posiada rozbudowany system pomocy przydatnej uytkownikowi do poznania programu i jego funkcji. Aby skorzysta z Pomocy, naley:  z menu Pomoc wybra polecenie Microsoft Excel — Pomoc (rysunek 2.11),

Rysunek 2.11. Menu Pomoc programu Excel  na klawiaturze komputera wybra klawisz funkcyjny F1,  klikn przycisk Microsoft Excel — Pomoc umieszczony w standardowym

pasku narzdzi (rysunek 2.12).

Rysunek 2.12. Ikona Microsoft Excel — Pomoc w standardowym pasku narzdzi


Rozdzia 2. i Modu IV: Arkusze kalkulacyjne

89

W wyniku wykonania jednej z powyszych czynnoci zostanie wywietlone okno Microsoft Excel — Pomoc (rysunek 2.13).

Rysunek 2.13. Okno Pomoc

Okno Pomoc jest podzielone na trzy zakadki: Spis treci, Kreator odpowiedzi oraz Indeks, oferujce uytkownikowi trzy róne sposoby dotarcia do informacji na poszukiwany temat. Program Excel umoliwia równie korzystanie z pomocy kontekstowej, dostpnej po klikniciu wska nikiem myszy ikony w niektórych oknach dialogowych.

Ustawienia programu Powikszanie widoku W celu zwikszenia komfortu pracy uytkownik moe (powinien) dostosowywa widok arkusza do wasnych potrzeb, np. poprzez powikszenie lub pomniejszenie widoku arkusza. Suy do tego dostpne z menu Widok polecenie Powikszenie (Widok/ Powikszenie), po wybraniu którego pojawi si okno dialogowe (rysunek 2.14).


90

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Rysunek 2.14. Widok okna Powikszenie

W oknie znajduj si opcje suce do ustawienia odpowiedniego widoku arkusza. Moliwo zmiany widoku arkusza dostpna jest równie w standardowym pasku menu aplikacji (rysunek 2.15).

Rysunek 2.15. Standardowy pasek menu — polecenie Powiksz

Wywietlanie i ukrywanie pasków narzdziowych Paski narzdziowe skadaj si z jednego lub wicej polece. Polecenia s reprezentowane poprzez ikony, tekst lub ikony i tekst równoczenie. Program Excel posiada ponad 100 wbudowanych pasków narzdziowych, jednak z wikszoci z nich korzystaj wycznie zaawansowani uytkownicy. Paski narzdziowe mona rozmieszcza dowolnie w obrbie okna aplikacji. Zalet jest niewtpliwie moliwo dostosowywania (konfiguracji) pasków narzdziowych do wasnych potrzeb poprzez:  wywietlanie i ukrywanie pasków narzdziowych,  dodawanie i usuwanie narzdzi reprezentowanych na paskach narzdziowych

poprzez ikony, tekst oraz ikony i tekst. Aby dostosowa zestaw pasków narzdziowych, naley:  z menu Narzdzia wybra polecenie Dostosuj (rysunek 2.16),  wczy i wyczy wybrane paski narzdziowe w oknie Dostosowywanie

(zakadka Paski narzdzi) poprzez zaznaczenie lub odznaczenie pola obok nazwy paska (rysunek 2.17). Aby wczy lub wyczy paski narzdzi, mona równie skorzysta z polecenia Paski narzdzi w menu Widok lub ustawi kursor myszy nad obszarem dowolnie wybranego paska narzdziowego i klikn prawym klawiszem myszy, a nastpnie zaznaczy paski narzdziowe, które maj zosta wywietlone (rysunek 2.18).


Rozdzia 2. i Modu IV: Arkusze kalkulacyjne

Rysunek 2.16. Polecenie Dostosuj z menu Narzdzia Rysunek 2.17. Okno Dostosowywanie

Aby doda narzdzia do paska narzdziowego, naley:  w oknie Dostosowywanie przej do zakadki Polecenia (rysunek 2.19),  w oknie Kategorie wskaza nazw wybranego do modyfikacji paska

narzdziowego — w oknie Polecenia pojawi si zestaw polece wybranego paska,  przecign wybrane polecenie do paska narzdziowego za pomoc myszy.

91


92

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Rysunek 2.18. Lista pasków narzdziowych (menu Widok, polecenie Paski narzdzi) Rysunek 2.19. Okno Dostosowywanie, zakadka Polecenia

Na kocu kadego paska narzdziowego znajduje si klawisz ze strzak skierowan w dó. Po naciniciu tego klawisza otworzy si menu z poleceniem Dodaj lub usu przyciski, za pomoc którego mona równie zmienia zawarto narzdzi w paskach narzdziowych.

Istniej polecenia, które nie pojawiaj si w ogóle na paskach narzdziowych.


Rozdzia 2. i Modu IV: Arkusze kalkulacyjne

93

Blokowanie i odblokowywanie tytuów wierszy i kolumn W utworzonym arkuszu czsto znajduj si opisy wierszy i kolumn. Podczas przewijania arkusza mog one stawa si niewidoczne (przewinite poza widoczny obszar arkusza), przez co poruszanie si po arkuszu moe zosta utrudnione. Mona zapobiec tej sytuacji poprzez zablokowanie tytuów wierszy i kolumn. Aby zablokowa tytuy wierszy i kolumn, naley:  ustawi wskanik w komórce pod wierszem i z prawej strony kolumny,

która ma zosta zablokowana,  wybra z menu Okno polecenie Zablokuj okienka (rysunek 2.20).

Rysunek 2.20. Blokowanie tytuu wiersza i kolumny — polecenie Zablokuj okienka z menu Widok Aby odblokowa tytuy wiersza lub (i) kolumny, naley z menu Okno wybra polecenie Odblokuj okienka.

Modyfikacja podstawowych ustawie programu i preferencji uytkownika W programie Excel mona dostosowa podstawowe ustawienia do potrzeb uytkownika. W tym celu naley:  z menu Narzdzia wybra polecenie Opcje (rysunek 2.21),  w oknie Opcje przej do zakadki, w której znajduj si poszukiwane

ustawienia.


94

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Rysunek 2.21. Menu Narzdzia, polecenie Opcje

Do najbardziej podstawowych ustawie programu nale nazwisko uytkownika oraz domylne foldery (katalogi), w których automatycznie zapisywane s nowo utworzone skoroszyty (polecenie Zapisz). Aby wprowadzi te ustawienia, naley:  w oknie Opcje przej do zakadki Ogólne (rysunek 2.22), Rysunek 2.22. Okno Opcje, zakadka Ogólne

 w polu Nazwa uytkownika wpisa imi i nazwisko (lub nazw uytkownika),  w polu Domylne pooenie plików wpisa ciek dostpu do wybranego

folderu.


Rozdzia 2. i Modu IV: Arkusze kalkulacyjne

95

W oknie Opcje znajduje si wiele moliwych opcji ustawie programu, pogrupowanych tematycznie, których ustawienie moe uatwi uytkownikowi prac oraz zautomatyzowa cz funkcji.

Komórki Komórka to pojedynczy element arkusza, który moe zawiera warto , tekst lub formu. Kada komórka ma adres, który skada si z numeru kolumny i symbolu wiersza, na przykad A11. Grupa komórek to obszar. Zakres obszaru jest okrelony przez adresy dwóch komórek: w lewym górnym rogu oraz w prawym dolnym rogu. Adres obszaru moe wyglda tak: A1:C1.

Wprowadzanie danych Podstawowe typy danych, które mona wpisa w dowolnej komórce arkusza, to warto liczbowa, tekst lub formua.

Wprowadzanie liczb, daty i tekstu do komórki Liczba Aby wprowadzi do komórki liczb, naley umieci wskanik myszy w wybranej komórce, wpisa odpowiedni warto i zatwierdzi klawiszem Enter. Dokadno, z jak Excel umoliwia wpisywanie liczb, ograniczona jest do 15 cyfr, co oznacza, e po wprowadzeniu do komórki na przykad 19 cyfr zapamitane zostanie tylko 15 z nich, a reszta zostanie zastpiona przez zera. Dusze liczby mona wpisywa do komórek w postaci tekstu, ale wtedy nie bd traktowane jako liczby i nie bdzie moliwe wykonywanie na nich adnych oblicze matematycznych, statystycznych i innych.

Data Data stanowi specjalny typ wartoci liczbowych. Po rozpoznaniu typu wprowadzonej do komórki wartoci liczbowej jako daty program wywietli j w odpowiednim formacie (np. dzie-miesic-rok), który mona zmieni zalenie od potrzeb. Pierwsz dat, jaka rozpoznaje Excel, jest 1 stycznia 1900 roku, a ostatni moliw do zapisania dat jest 31 grudnia 9999. Daty z tego przedziau s przez program odpowiednio numerowane — pierwsza ma numer 1, a ostatnia 65 380. Dziki takiemu systemowi moliwe jest obliczanie liczby dni, które upyn pomidzy konkretnymi datami, za pomoc odpowiedniej formuy.


96

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Tekst Tekst wprowadza si do komórek analogicznie jak liczb, jednak komórki z tekstem traktowane s przez program inaczej ni liczbowe. Podstawowa rónica polega na tym, e nie jest moliwe wykonywanie adnych oblicze. Tekst suy przede wszystkim do opisu wartoci liczbowych, nazw kolumn, umieszczania komentarzy itd. Po wprowadzeniu tekstu moe si okaza, e bdzie on wykracza poza szeroko kolumny. Jeeli komórki ssiadujce po prawej stronie s puste, tekst zostanie wywietlony w caoci, jeeli nie, to zostanie wywietlony tylko fragment tekstu, jaki mieci si w komórce (mimo e w komórce faktyczne znajduje si cay wpisany tekst). Aby wywietli cay tekst, naley wykona jedn z czynnoci: zmniejszy wielko czcionki, poszerzy kolumn, zawin tekst w komórce (za pomoc opcji formatowania komórki), uy opcji Zmniejsz, aby dopasowa lub po prostu… skróci tekst.

Zaznaczanie Zaznaczenie komórek, wierszy i kolumn jest czynnoci poprzedzajc wykonywanie na nich rónych funkcji, np. kopiowania, przenoszenia, wypeniania, edycji itd.

Zaznaczanie komórek Aby zaznaczy pojedyncz komórk, naley ustawi nad ni kursor i klikn lub przej do niej za pomoc klawiszy strzaek. Zaznaczona komórka staje si aktywna — mona do niej wprowadza zawarto lub j formatowa . Moliwe jest równie zaznaczanie bloków komórek ssiadujcych lub niessiadujcych ze sob. Aby zaznaczy blok komórek ssiadujcych, naley:  klikn i przecign wskanikiem myszy nad obszarem wybranym

do zaznaczenia,  nacisn klawisz Shift i zaznaczy obszar za pomoc klawiszy nawigacyjnych

(strzaek),  wybra z menu Edycja polecenie Przejd do (rysunek 2.23); w oknie naley

wpisa adres wybranego obszaru i nacisn przycisk OK (rysunek 2.24). Adres obszaru do zaznaczenia powinien mie nastpujcy format: adres lewej górnej i prawej dolnej komórki rozdzielony znakiem „:”, czyli na przykad: B11:D24.

Aby zaznaczy dowolne komórki lub bloki dowolnych komórek nieprzylegajcych do siebie w arkuszu, naley:  klikn i przecign wskanikiem myszy nad obszarami wybranymi

do zaznaczenia, trzymajc jednoczenie klawisz Ctrl


Rozdzia 2. i Modu IV: Arkusze kalkulacyjne

97

Rysunek 2.23. Polecenie Przejd do w menu Edycja Rysunek 2.24. Okno Przejd do z wpisanym adresem obszaru komórek do zaznaczenia (B11:D24)

lub  wybra z menu Edycja polecenie Przejd do; w oknie naley wpisa adresy

wybranych obszarów, oddzielajc je rednikami, i nacisn przycisk OK (rysunek 2.25),

Zaznaczanie wierszy Aby zaznaczy pojedynczy wiersz, naley zaznaczy za pomoc wskanika nagówek wiersza (rysunek 2.26). Aby zaznaczy wiele wierszy, które do siebie przylegaj, naley zaznaczy nagówek pierwszego wiersza i przecign wskanikiem po nagówkach pozostaych wierszy do zaznaczenia.


98

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Rysunek 2.25. Okno Przejd do z wpisanym adresem dwóch obszarów komórek do zaznaczenia (B11:D24; F34:N34)

Rysunek 2.26. Zaznaczony wiersz

Aby zaznaczy wiele nieprzylegajcych do siebie wierszy, naley zaznaczy nagówek pierwszego z nich, a nastpnie trzymajc wczony klawisz Ctrl, zaznacza nastpne.

Zaznaczanie kolumn Aby zaznaczy pojedyncz kolumn, naley zaznaczy za pomoc wskanika nagówek kolumny (rysunek 2.27). Aby zaznaczy wiele kolumn, które do siebie przylegaj, naley zaznaczy nagówek pierwszej kolumny i przecign wskanikiem po nagówkach pozostaych kolumn do zaznaczenia.


Rozdzia 2. i Modu IV: Arkusze kalkulacyjne

99

Rysunek 2.27. Zaznaczona kolumna

Aby zaznaczy wiele nieprzylegajcych do siebie kolumn, naley zaznaczy nagówek pierwszej z nich, a nastpnie trzymajc wczony klawisz Ctrl, zaznacza nastpne.

Wiersze i kolumny Wiersze i kolumny s staymi elementami kadego arkusza. Kady arkusz zawiera sta liczb 65 536 wierszy i 256 kolumn.

Wstawianie wierszy i kolumn do arkusza Liczba wierszy i kolumn arkusza jest staa, zatem ich wstawianie polega na przesuwaniu pozostaych wierszy lub kolumn, tak e ostatnie znikaj z arkusza (uytkownik nie zauwaa „znikania”). Jeeli ostatni wiersz (numer 65 536) nie jest pusty, wstawianie dodatkowych wierszy jest niemoliwe. Aby wstawi nowy wiersz, naley:  zaznaczy wiersz poprzez kliknicie jego nagówka i wybra polecenie Wiersze

z menu Wstaw (Wstaw/Wiersze) — nowy wiersz zostanie wstawiony powyej zaznaczonego wiersza (rysunek 2.28) lub  zaznaczy wiersz i klikajc prawym klawiszem myszy, wybra z menu

kontekstowego polecenie Wstaw (rysunek 2.29).


100

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Rysunek 2.28. Menu Wstaw, polecenie Wiersze

Rysunek 2.29. Polecenie Wstaw z menu kontekstowego wiersza


Rozdzia 2. i Modu IV: Arkusze kalkulacyjne

Aby wstawi now kolumn, naley:  zaznaczy kolumn poprzez kliknicie jej nagówka i wybra polecenie

Kolumny z menu Wstaw (Wstaw/Kolumny) — nowa kolumna zostanie wstawiona obok zaznaczonej (rysunek 2.30)

Rysunek 2.30. Menu Wstaw, polecenie Kolumny

lub  zaznaczy kolumn i klikajc prawym klawiszem myszy, wybra z menu

kontekstowego polecenie Wstaw (rysunek 2.31).

Usuwanie wierszy i kolumn z arkusza Aby usun wiersz (lub wiersze) z arkusza, naley:  zaznaczy wiersz (lub kilka wierszy) przeznaczony do usunicia,  wybra z menu Edycja polecenie Usu (Edycja/Usu) (rysunek 2.32)

lub  klikn prawym klawiszem myszy na wierszu (wierszach) i wybra z menu

kontekstowego polecenie Usu (rysunek 2.33). Aby usun kolumn (lub kolumny) z arkusza, naley:  zaznaczy kolumn (lub kilka kolumn) przeznaczon do usunicia,  wybra z menu Edycja polecenie Usu (Edycja/Usu)

101


102

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Rysunek 2.31. Polecenie Wstaw z menu kontekstowego kolumny

Rysunek 2.32. Polecenie Usu z menu Edycja

lub Â? klikn prawym klawiszem myszy na kolumnie (kolumnach) i wybra z menu

kontekstowego polecenie Usu.


Rozdzia 2. i Modu IV: Arkusze kalkulacyjne

103

Rysunek 2.33. Polecenie Usu z menu kontekstowego wiersza

Zmiana wysokoci wiersza i szerokoci kolumny Wysoko wierszy jest mierzona w punktach wedug nastpujcego przelicznika — jeden centymetr to okoo 28 punktów. Aby zmieni wysoko wiersza (wierszy), naley:  uchwyci doln krawd wiersza i przecign j a do osignicia

odpowiedniej wysokoci (rysunek 2.34) lub  wybra z menu Format polecenie Wiersz i — po rozwiniciu — Wysoko

(Format/Wiersz/Wysoko) (rysunek 2.35),  w oknie Wysoko wierszy wpisa odpowiedni wysoko w punktach

(rysunek 2.36).

Szeroko kolumny Szeroko kolumny jest okrelona wedug liczby znaków o ustalonej szerokoci, jakie moe pomieci kolumna. Standardowo kolumna ma szeroko 8,43 znaku (co odpowiada 64 pikselom). W praktyce znaki „o ustalonej szerokoci” s zastpowane czcionkami o rónej szerokoci (litera „i” ma inn szeroko ni litera „w”). Aby zmieni szeroko kolumny, naley:  uchwyci praw krawd kolumny i przecign j a do osignicia

odpowiedniej szerokoci (rysunek 2.37)


104

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Rysunek 2.34. Zmiana wysokoci wiersza metod przecigania

Rysunek 2.35. Polecenie Wiersz/Wysoko z menu Format


Rozdzia 2. i Modu IV: Arkusze kalkulacyjne Rysunek 2.36. Okno Wysoko wierszy

Rysunek 2.37. Zmiana szerokoci kolumny metod przecigania

lub  wybra z menu Format polecenie Kolumna i — po rozwiniciu — Szeroko

(Format/Kolumna/Szeroko) (rysunek 2.38),  w oknie Szeroko kolumny wpisa odpowiedni szeroko w „znakach

o ustalonej szerokoci” (rysunek 2.39).

Edycja danych Edycja danych pozwala na wprowadzenie zmian w zawartoci komórki.

Uzupenianie zawartoci komórki Aby wczy (lub wyczy ) funkcj uzupeniania zawartoci komórek, naley:  w menu Narzdzia wybra polecenie Opcje, a nastpnie zakadk Edycja

(Narzdzia/Opcje/Edycja),  zaznaczy lub wyczyci pole wyboru Wcz Autouzupenianie wartoci

komórek (rysunek 2.40).

105


106

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Rysunek 2.38. Polecenie Kolumna/Szeroko z menu Format Rysunek 2.39. Okno Szeroko kolumn

Rysunek 2.40. Wczanie autouzupeniania wartoci komórek — menu Narzdzia, polecenie Opcje, zakadka Edycja


Rozdzia 2. i Modu IV: Arkusze kalkulacyjne

107

Zastpowanie zawartoci komórki Aby zastpi zawarto komórki inn, naley zaznaczy t komórk i wprowadzi nowe dane. Formatowanie zastosowane w komórce pozostanie bez zmian (nowa zawarto komórki bdzie miaa taki sam format jak poprzednia). W przypadku gdy do zastpienia zawartoci komórki now zostanie wykorzystane polecenie Wytnij, równie formatowanie komórki zostanie zastpione.

Kopiowanie, przenoszenie, usuwanie Kopiowanie i przenoszenie nale do najmniej skomplikowanych i najczciej wykonywanych operacji nie tylko w arkuszu kalkulacyjnym, ale w wikszoci aplikacji. Kopiowanie i przenoszenie moe dotyczy zarówno komórek jednego arkusza, jak i wielu arkuszy w skoroszycie lub kilku skoroszytach. Rónica pomidzy kopiowaniem a przenoszeniem polega na tym, e podczas kopiowania zawarto komórki ródowej (obszaru komórek) pozostaje nienaruszona, a podczas przenoszenia zawarto komórki (obszaru) ródowej jest usuwana. Kopiowanie komórki obejmuje jej zawarto , formatowanie oraz ewentualny komentarz. Jeeli w komórce znajduje si formua, to odwoania zawarte w formule (np. zakres wartoci do oblicze) s dostosowywane do nowej komórki, do której formua zostaa skopiowana. Kopiowanie i przenoszenie zawartoci komórki (lub obszaru komórek) moe przebiega za porednictwem tzw. „schowka” lub te bez porednictwa „schowka”. Kopiowanie lub przenoszenie za porednictwem schowka oznacza, e zawarto obszaru ródowego trafia najpierw do schowka, skd jest wklejana w wybrane miejsce.

Kopiowanie za porednictwem schowka mona wykona na kilka sposobów, poprzez zastosowanie:  polecenia Kopiuj z menu Edycja (rysunek 2.41),  skrótu klawiaturowego Ctrl+C,  narzdzia Kopiuj ze standardowego paska narzdziowego (rysunek 2.42),  polecenia Kopiuj z menu kontekstowego (rysunek 2.43).

Przenoszenie za porednictwem schowka, podobnie jak kopiowanie, mona wykona na kilka sposobów:  za pomoc polecenia Wytnij z menu Edycja (rysunek 2.44),  za pomoc skrótu klawiaturowego Ctrl+X,


108

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Rysunek 2.41. Polecenie Kopiuj z menu Edycja

Rysunek 2.42. Narzdzie Kopiuj w standardowym pasku narzdziowym

Rysunek 2.43. Polecenie Kopiuj z menu kontekstowego kom贸rki


Rozdzia 2. i Modu IV: Arkusze kalkulacyjne

109

Rysunek 2.44. Polecenie Wytnij z menu Edycja  za pomoc narzdzia Wytnij ze standardowego paska narzdziowego

(rysunek 2.45),

Rysunek 2.45. Narzdzie Wytnij ze standardowego paska narzdziowego  za pomoc polecenia Wytnij z menu kontekstowego (rysunek 2.46).

Kopiowanie zawartoci komórki i obszarów (bloków) komórek Kopiowanie wewntrz arkusza Aby skopiowa zawarto komórki lub obszarów komórek, naley:  zaznaczy komórk lub obszar komórek do kopiowania (obszar ródowy),  skopiowa zawarto do schowka poprzez zastosowanie jednej z omówionych

metod kopiowania,  ustawi wskanik nad komórk (obszarem komórek),  wklei zawarto ze schowka za pomoc polecenia Wklej z menu Edycja

(rysunek 2.47), skrótu Ctrl+V lub polecenia Wklej z menu kontekstowego (rysunek 2.48).


110

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Rysunek 2.46. Polecenie Wytnij z menu kontekstowego kom贸rki

Rysunek 2.47. Polecenie Wklej z menu Edycja


Rozdzia 2. i Modu IV: Arkusze kalkulacyjne

111

Rysunek 2.48. Polecenie Wklej z menu kontekstowego

Kopiowanie pomidzy arkuszami jednego skoroszytu Aby skopiowa zawarto komórek (obszarów) pomidzy arkuszami jednego skoroszytu, naley zastosowa opisane powyej metody kopiowania. Istnieje równie inna, szybsza metoda. Aby z niej skorzysta , naley:  zaznaczy obszar ródowy (komórk, obszar komórek),  trzymajc klawisz Ctrl, wybra , klikajc, karty arkuszy, do których maj

zosta skopiowane wartoci z obszaru ródowego (na pasku tytuu skoroszytu pojawi si napis Grupa),  z menu Edycja wybra polecenie Wypenij/We wszystkich arkuszach

(Edycja/Wypenij/We wszystkich arkuszach) (rysunek 2.49),  w oknie Wypenij w arkuszach wybra odpowiedni opcj: Wszystko,

Zawarto lub Formaty (rysunek 2.50),  klikn przycisk OK.

Kopiowanie pomidzy otwartymi skoroszytami Aby skopiowa zawarto komórek (obszarów komórek) pomidzy skoroszytami, naley zastosowa metody kopiowania podobne jak w przypadku kopiowania wewntrz arkusza. Warunkiem jest, aby skoroszyty, z których i do których jest kopiowana zawarto , byy otwarte.


112

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Rysunek 2.49. Polecenie Wypenij/We wszystkich arkuszach z menu Edycja Rysunek 2.50. Okno Wypenij w arkuszach

Kopiowanie do przylegajcych komórek Zawartoci ssiednich komórek mona automatycznie skopiowa do komórek przylegajcych. Taka potrzeba zachodzi czsto podczas pracy z formuami. Aby automatycznie skopiowa zawarto komórek do komórek ssiadujcych, naley:  wybra komórk ródow,  wybra docelowy obszar komórek,  z menu Edycja wybra polecenie Wypenij (Edycja/Wypenij) (rysunek 2.51)

oraz jedn z opcji:  W dó (lub Ctrl+D) — aby skopiowa zawarto komórki do obszaru

zaznaczonego poniej,  W prawo (lub Ctrl+R) — aby skopiowa zawarto komórki do obszaru

zaznaczonego z prawej strony,


Rozdzia 2. i Modu IV: Arkusze kalkulacyjne

113

Rysunek 2.51. Polecenie Wypenij z menu Edycja  W gór — aby skopiowa zawarto komórki do obszaru zaznaczonego

powyej,  W lewo — aby skopiowa zawarto komórki do obszaru zaznaczonego

po lewej stronie,

Przenoszenie zawartoci komórki i bloku komórek Aby przenie zawarto komórki lub obszarów komórek, naley:  zaznaczy komórk lub obszar komórek do przeniesienia (obszar ródowy),  skopiowa zawarto do schowka poprzez zastosowanie jednej z omówionych

metod kopiowania,  ustawi wskanik nad komórk (obszarem komórek),  wklei zawarto ze schowka za pomoc polecenia Wklej z menu Edycja

(patrz rysunek 2.47), skrótu Ctrl+V lub polecenia Wklej z menu kontekstowego (patrz rysunek 2.48). Przenoszenie pomidzy arkuszami jednego skoroszytu oraz pomidzy otwartymi skoroszytami jest operacj wykonywan analogicznie jak kopiowanie, które zostao omówione powyej.


114

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Usuwanie zawartoci komórek Aby usun zawarto komórki, naley wybra komórk (zakres komórek) do usunicia oraz uy :  klawisza Del z klawiatury

lub  polecenia Wyczy z menu Edycja (Edycja/Wyczy) (rysunek 2.52)

oraz jednej z opcji:  Wszystko,  Formaty,  Zawarto (równoznaczne z uyciem klawisza Del),  Komentarze.

Rysunek 2.52. Polecenie Wyczy z menu Edycja

Szukanie i zamiana Polecenie Znajd Do wyszukiwania okrelonej zawartoci komórki (komórek) w arkuszu suy polecenie Znajd z menu Edycja (Edycja/Znajd ) (rysunek 2.53).


Rozdzia 2. i Modu IV: Arkusze kalkulacyjne

115

Rysunek 2.53. Polecenie Znajd z menu Edycja

W oknie Znajdowanie i zamienianie naley przej do zakadki Znajd i wpisa poszukiwan warto lub tre (rysunek 2.54). Rysunek 2.54. Okno Znajdowanie i zamienianie

Polecenie Zamie Do znajdowania i zamiany okrelonej zawartoci kom贸rki (kom贸rek) w arkuszu suy polecenie Zamie z menu Edycja (Edycja/Zamie) (rysunek 2.55). W oknie Znajdowanie i zamienianie naley przej do zakadki Zamie oraz wpisa w odpowiednich polach poszukiwan warto do zamiany (pole Znajd ) oraz warto , na kt贸r ma nastpi zamiana (pole Zamie) (rysunek 2.56).


116

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Rysunek 2.55. Polecenie Zamie z menu Edycja Rysunek 2.56. Okno Znajdowanie i zamienianie, zakadka Zamie

Sortowanie danych Sortowanie danych to czynno , w wyniku której mona zmieni (ustali ) kolejno wywietlania wierszy w arkuszu, pomimo e pierwotnie wiersze byy wypenianie bez zachowania jakiegokolwiek porzdku.

Sortowanie obszaru komórek Sortowanie w porzdku rosncym lub malejcym wartoci liczbowych lub tekstowych wykonuje si poprzez wykonanie nastpujcych czynnoci:  zaznaczenia kolumny, wedug zawartoci której ma nastpi sortowanie,  wybranie polecenia Sortuj rosnco lub Sortuj malejco ze standardowego

paska narzdziowego (rysunek 2.57).


Rozdzia 2. i Modu IV: Arkusze kalkulacyjne

117

Rysunek 2.57. Polecenia Sortuj rosnco i Sortuj malejco w standardowym pasku narzdziowym Dane liczbowe i tekstowe sortowane s w sposób nastpujcy (na przykadzie sortowania rosncego): � liczby — od najmniejszej ujemnej do najwikszej dodatniej, � tekst — w porzdku alfabetycznym, czyli: 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 (spacja) ! � # $ %

& () * , . / : ; ? @ [ \ ] ^ _ ` { | } ~ + < = > A B C D E F G H I J K L M N  O Ă&#x201C; P R S  T U V W X Y Z  . Apostrofy (â&#x20AC;&#x2DC;) oraz czniki (-) s ignorowane, z wyjtkiem sytuacji gdy jedyna rĂłnica midzy wierszami dotyczy cznika â&#x20AC;&#x201D; wĂłwczas tekst zawierajcy cznik jest sortowany jako ostatni.

Sortowanie zoone W przypadku gdy zachodzi potrzeba bardziej zaawansowanego sortowania â&#x20AC;&#x201D; np. wedug dwĂłch lub trzech kolumn â&#x20AC;&#x201D; naley skorzysta z polecenia Sortuj w menu Dane (Dane/Sortuj) (rysunek 2.58).

Rysunek 2.58. Polecenie Sortuj z menu Dane

Nastpnie w oknie Sortowanie naley ustawi odpowiednio kolejno kolumn, wedug ktĂłrej wartoci bd sortowane (kolumn moe by najwyej 3), oraz kolejno sortowania dla kadej kolumny (rysunek 2.59).


118

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Rysunek 2.59. Okno Sortowanie

W oknie Sortowanie znajduje si przycisk Opcje, po wybraniu kt贸rego pojawi si okno Opcje sortowania, za pomoc kt贸rego mona wybra kolejne opcje sortowania (rysunek 2.60). Rysunek 2.60. Okno Opcje sortowania

Arkusze Praca z arkuszami w skoroszycie Wstawianie nowego arkusza Dodawanie nowego arkusza do skoroszytu mona wykona na trzy sposoby: 1. wybierajc polecenie Arkusz z menu Wstaw (Wstaw/Arkusz) (rysunek 2.61), 2. wybierajc skr贸t klawiszy (Shift+F11), 3. wybierajc w menu kontekstowym karty arkuszy (dostpnym po klikniciu

prawym przyciskiem myszy karty arkuszy) polecenie Wstaw (rysunek 2.62), a nastpnie zaznaczajc w oknie Wstaw opcj Arkusz (rysunek 2.63).


120

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Rysunek 2.63. Okno Wstaw

Zmiana nazwy arkusza Aby zmieni nazw arkusza z domylnej (np. Arkusz1, Arkusz2), naley:  wybra z menu Format polecenie Arkusz, a nastpnie polecenie Zmie nazw

(Format/Arkusz/Zmie nazw) (rysunek 2.64)

Rysunek 2.64. Menu Format, polecenie Arkusz/Zmie nazw

lub  klikn dwukrotnie kart arkusza, którego nazwa bdzie zmieniana, i wpisa

now nazw.


Rozdzia 2. i Modu IV: Arkusze kalkulacyjne

121

Usuwanie arkusza ze skoroszytu Aby usun arkusz ze skoroszytu, naley:  wybra polecenie Usu arkusz z menu Edycja (Edycja/Usu arkusz)

(rysunek 2.65)

Rysunek 2.65. Polecenie Usu arkusz z menu Edycja

lub  z menu podrcznego karty arkusza wybra polecenie Usu (rysunek 2.66).

Kopiowanie i przenoszenie arkusza Moliwe jest kopiowanie i przenoszenie arkuszy zarówno w skoroszycie, jak i pomidzy skoroszytami — pod warunkiem e s otwarte. Aby skopiowa lub przenie arkusz, naley:  wybra polecenie Przenie lub kopiuj arkusz z menu Edycja (Edycja/Przenie

lub kopiuj arkusz) (rysunek 2.67),  w oknie Przenie lub kopiuj arkusz wybra odpowiednie opcje (rysunek 2.68).


122

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Rysunek 2.66. Polecenie Usu z menu podrcznego karty arkusza

Rysunek 2.67. Polecenie Przenie lub kopiuj arkusz z menu Edycja


Rozdzia 2. i Modu IV: Arkusze kalkulacyjne Rysunek 2.68. Okno Przenie lub kopiuj arkusz

Zmiana koloru czcionki Aby zmieni kolor czcionki uywanej w arkuszu, naley:  wybra narzdzie Kolor czcionki z paska narzdziowego Formatowanie

(rysunek 2.69),  wybra z palety odpowiedni kolor czcionki (rysunek 2.70).

Rysunek 2.69. Narzdzie Kolor czcionki w pasku narzdziowym Formatowanie

Rysunek 2.70. Paleta kolorów do zmiany koloru czcionki

123


124

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Formuy i funkcje Formuy su do obliczania wyników operacji na danych (wartociach liczbowych), które s zawarte w arkuszu. Kiedy dane zostan zmienione, formua automatycznie oblicza nowy wynik. Formuy zazwyczaj zawieraj funkcje, które znacznie zwikszaj ich moliwoci obliczeniowe. Formuy mog by zarówno proste, jak i bardzo zaawansowane.

Formuy arytmetyczne Tworzenie formu Formua musi si rozpoczyna od znaku =. Aby utworzy formu, naley:  wybra komórk, w której bdzie umieszczona formua,  wybra znak = na klawiaturze,  wprowadzi tre formuy.

Formu mona równie wprowadzi do komórki poprzez wskazywanie, np. aby wprowadzi t metod formu = B1+C2 (sumowanie wartoci z komórek B1 i C2) do komórki D3, naley:  umieci wskanik w komórce D3,  wpisa znak =, aby rozpocz formu (na pasku stanu, w lewym dolnym rogu

okna, pojawi si napis Wprowad ,  ustawi wskanik na komórce B1 i klikn lewym klawiszem myszy

(w komórce D3 pojawi si odwoanie do komórki B1),  wpisa znak + z klawiatury,  ustawi wskanik na komórce C2 i — trzymajc wcinity klawisz Ctrl

— klikn lewym klawiszem myszy (we wpisywanej formule pojawi si odwoanie do komórki C2) (rysunek 2.71).

Odwoania do komórek w formuach Formuy czsto zawieraj odwoania do komórek lub zakresu komórek zamiast adresów komórek (zakresów komórek). Formua wykorzystujca odwoania do komórek oblicza wynik na podstawie aktualnych wartoci zawartych w tych komórkach, a nie wartoci staych. Oznacza to, e jeeli w komórce, do której istnieje odwoanie, zostanie zmieniona warto , to zmiana ta zostanie uwzgldniona podczas obliczania wyników. Odwoania do wierszy i kolumn w formuach mog by :  wzgldne — odwoania do kolumn i wierszy zmieniaj si w czasie kopiowania

formuy z jednej komórki do innej (odnosz si do aktualnego pooenia komórki w arkuszu),


Rozdzia 2. i Modu IV: Arkusze kalkulacyjne

125

Rysunek 2.71. Formua — sumowanie wartoci z komórek B1 i C2 — wprowadzona do komórki D3  bezwzgldne — odwoania do kolumn i wierszy nie zmieniaj si podczas

kopiowania (odnosz si do rzeczywistego adresu komórki w arkuszu) — przykad zapisu odwoania wzgldnego do komórki to: A6:$A$6,  mieszane — odwoanie do kolumny jest wzgldne, a do wiersza bezwzgldne

(lub odwrotnie) — przykad zapisu odwoania mieszanego do komórki to: A6:$A6 lub A$6.

Rozpoznawanie bdów Zdarza si, e podczas wprowadzania formuy zostanie popeniony bd. Program Excel analizuje wprowadzane formuy pod ktem ich poprawnoci i sygnalizuje ewentualne bdy. Bd sygnalizowany jest wywietleniem znaku # przed formu, co oznacza, e naley j poprawi . Podczas próby wprowadzenia bdnej formuy do komórki moe pojawi si komunikat o bdzie w formule wraz z propozycj jego naprawienia (rysunek 2.72). Komunikaty o bdach w formuach: #DZIEL/0! — formua próbuje dzieli przez 0 lub przez „pust komórk”. #NAZWA? — formua próbuje uy nazwy nierozpoznawalnej przez aplikacj (nieprawidowa nazwa lub nieprawidowa liczba cudzysowów w tekcie). #N/D — formua odwouje si do komórki, która uywa funkcji BRAK,

wskazujcej na niedostpno danych.


126

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Rysunek 2.72. Próba wprowadzenia bdnej formuy (brak nawiasu) i komunikat o bdzie z propozycj rozwizania problemu #ZERO! — formua wykorzystuje przecicie dwóch obszarów, które nie maj czci wspólnej. #LICZBA! — bd we wprowadzonych wartociach, np. liczba dodatnia w miejscu, gdzie powinna by liczba ujemna. #ADRES! — niepoprawny adres, do którego odwouje si formua (np. adres komórki usunitej z arkusza). #WARTO! — niewaciwy typ argumentu (lub operanda).

Wykorzystanie funkcji przy tworzeniu formu Funkcje zwikszaj moliwoci obliczeniowe formu. Aby wykorzysta funkcj w formule, naley wybra polecenie Funkcja z menu Wstaw (Wstaw/Funkcja) (rysunek 2.73). W wyniku tej czynnoci pojawi si okno Wstawianie funkcji (rysunek 2.74). Okno zawiera list rozwijaln, za pomoc której naley wybra kategori funkcji oraz uzupeni pole Wybierz funkcj, w którym naley wybra konkretn funkcj (lista funkcji w tym polu zaley do wybranej kategorii funkcji). Okno Wstawianie funkcji posiada opcj Pomoc dotyczca tej funkcji, dziki której uytkownik moe zapozna si z opisem wybranej funkcji.


Rozdzia 2. i Modu IV: Arkusze kalkulacyjne

Rysunek 2.73. Polecenie Funkcja z menu Wstaw Rysunek 2.74. Okno Wstawianie funkcji

Przykady tworzenia formu z wykorzystaniem funkcji Sumowanie Aby utworzy formu z wbudowan funkcj sumowania, naley:  wybra komórk, w której bdzie umieszczona formua,  w oknie Wstawianie funkcji wybra kategori Matematyczne,  w polu Wybierz funkcj wybra funkcj SUMA (rysunek 2.75),

127


128

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Rysunek 2.75. Funkcja SUMA

 w oknie Argumenty funkcji wskaza zakres komórek z wartociami do obliczenia

sumy — w oknie na bieco prezentowany jest wynik dziaania funkcji (rysunek 2.76), Rysunek 2.76. Okno Argumenty funkcji (SUMA)

 nacisn przycisk OK — formua zostanie utworzona.

Obliczanie redniej Aby utworzy formu z wbudowan funkcj obliczania redniej, naley:  wybra komórk, w której bdzie umieszczona formua,  w oknie Wstawianie funkcji wybra kategori Statystyczne,  w polu Wybierz funkcj wybra funkcj REDNIA (rysunek 2.77),  w oknie Argumenty funkcji wskaza zakres komórek z wartociami

do obliczenia redniej — w oknie na bieco prezentowany jest wynik dziaania funkcji (rysunek 2.78),  nacisn przycisk OK — formua zostanie utworzona.


Rozdzia 2. i Modu IV: Arkusze kalkulacyjne

129

Rysunek 2.77. Funkcja REDNIA

Rysunek 2.78. Okno Argumenty funkcji ( REDNIA)

Funkcja logiczna JEELI (IF) — wybierajca jedn z dwóch moliwych wartoci Aby utworzy formu z wbudowan funkcj logiczn JE ELI (IF), naley:  wybra komórk, w której bdzie umieszczona formua,  w oknie Wstawianie funkcji wybra kategori Logiczne,  w polu Wybierz funkcj wybra funkcj JEELI (rysunek 2.79),  w oknie Argumenty funkcji wskaza zakres komórek z wartociami

do obliczenia funkcji — w oknie na bieco prezentowany jest wynik dziaania funkcji (rysunek 2.80),  nacisn przycisk OK — formua zostanie utworzona.


130

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Rysunek 2.79. Funkcja JE ELI

Rysunek 2.80. Okno Argumenty funkcji (JE ELI)

Okno Wstawianie funkcji mona r贸wnie wywietli za pomoc klawiszy skr贸tu Shift+F3.

Formatowanie Wygld arkusza mona zmienia i dostosowywa do wasnych potrzeb (personalizowa ) poprzez wykorzystanie polece zawartych w menu Format, pasku narzdzi Formatowanie lub korzystajc z menu kontekstowego dostpnego pod prawym klawiszem myszy po ustawieniu wskanika na wybranych kom贸rkach lub obiektach (np. wykresach).


Rozdzia 2. i Modu IV: Arkusze kalkulacyjne

131

Pasek narzdzi Formatowanie umoliwia szybki dostp do najczciej uywanych polece sucych do formatowania komórek. Aby zapozna si z poszczególnymi narzdziami, najlepiej wprowadzi do kilku komórek rón zawarto i zaznaczajc je, wybiera kolejne narzdzia, obserwujc wyniki ich dziaania.

Liczby i daty Formatowanie komórek zawierajcych liczby Aby zmieni format komórek zawierajcych liczby, naley wywoa menu kontekstowe poprzez ustawienie wskanika myszy na wybranej komórce (komórkach) i kliknicie prawym klawiszem myszy (rysunek 2.81). Rysunek 2.81. Menu kontekstowe komórki

Nastpnie naley wybra polecenie Formatuj komórki i wywoa okno dialogowe (rysunek 2.82). Rysunek 2.82. Okno dialogowe Formatuj komórki


132

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Polecenia suce do formatowania komórek dostpne s z odpowiednich zakadek. Do formatowania liczb naley wybra pierwsz zakadk — Liczby. Poniej omówione s wybrane przykady formatowania komórek zawierajcych liczby.

Wywietlanie okrelonej liczby miejsc dziesitnych Aby ustawi okrelon liczb miejsc dziesitnych, naley:  wybra kategori Liczbowe,  wpisa odpowiedni liczb miejsc dziesitnych (rysunek 2.83), Rysunek 2.83. Okno z moliwoci okrelenia liczby miejsc dziesitnych

 nacisn przycisk OK.

Wprowadzenie (pominicie) separatora grup tysicy Aby ustawi separator grup tysicy, naley:  wybra kategori Liczbowe,  wpisa odpowiedni liczb miejsc dziesitnych (rysunek 2.84),  nacisn przycisk OK.

Wywietlanie liczb w postaci procentowej Aby wywietli liczby w postaci procentowej, naley:  wybra kategori Procentowe,  wpisa — w razie potrzeby — odpowiedni liczb miejsc dziesitnych

(rysunek 2.85),  nacisn przycisk OK.


Rozdzia 2. i Modu IV: Arkusze kalkulacyjne

133

Rysunek 2.84. Okno z moliwoci wprowadzenia separatora grup tysicy

Rysunek 2.85. Okno z moliwoci ustawienia formatu wywietlania liczb w postaci procentowej

Wywietlanie symbolu waluty Aby wywietli symbol waluty, naley:  wybra kategori Walutowe,  ustawi symbol waluty (np. z),  wpisa — w razie potrzeby — odpowiedni liczb miejsc dziesitnych

(rysunek 2.86),  nacisn przycisk OK. W przedstawionych na rysunkach 2.82 – 2.86 oknach po wybraniu odpowiednich opcji widoczne s przykady zapisu liczb, co umoliwia weryfikowanie efektów formatowania zawartoci liczbowej komórek.


134

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Rysunek 2.86. Okno z moliwoci ustawienia formatu wywietlania symbolu waluty

Formatowanie komórek zawierajcych daty Formatowanie komórek zawierajcych daty przebiega analogicznie do formatowania ich zawartoci liczbowej. Aby okreli format daty, czyli kolejno i sposób wywietlania dni, miesicy i lat, naley:  wybra kategori Data,  wybra typ wywietlania daty sporód dostpnych wzorców,  wybra ustawienia regionalne — odpowiednio do lokalizacji, dla której

prezentowana jest data (rysunek 2.87), Rysunek 2.87. Okno z moliwoci ustawienia formatu wywietlania daty

 nacisn przycisk OK.


Rozdzia 2. i Modu IV: Arkusze kalkulacyjne

135

Zawarto komórki Bez wzgldu na rodzaj zawartoci komórek moliwa jest zmiana ich wygldu poprzez okrelenie rónych parametrów, które dostpne s na kolejnych zakadkach okna Formatuj komórki.

Zmiana wygldu i formatowanie zawartoci komórki Zmiana wygldu i formatowanie zawartoci komórki nastpuj w wyniku zmiany kroju i wielkoci czcionki (oraz wyboru innych parametrów) uytej do wywietlenia zawartoci komórki. W tym celu naley wybra zakadk Czcionka (rysunek 2.88), a nastpnie kolejno okreli :  typ czcionki (sporód dostpnych w oknie),  styl czcionki (normalny, kursywa, pogrubiony, pogrubiona kursywa),  podkrelenie (brak podkrelenia),  rozmiar czcionki (poprzez wybór sporód predefiniowanych lub wpisanie

wasnego),  efekt (poprzez zaznaczenie odpowiedniego kwadracika obok nazwy efektu),  kolor czcionki (poprzez wybór z dostpnej palety). Rysunek 2.88. Okno z parametrami do zmiany wygldu i zawartoci komórki

Po zakoczeniu pracy — ustawieniu odpowiednich parametrów — naley zatwierdzi wprowadzone zmiany poprzez wybranie przycisku OK lub je anulowa (Anuluj).


136

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Zastosowanie kolorów Wygld zawartoci komórki mona zmodyfikowa równie poprzez wprowadzenie lub zmian koloru czcionki i ta, na którym jest prezentowana zawarto komórki. Sposób zmiany koloru czcionki zosta ju omówiony powyej (rysunek 2.88). Aby zmieni kolor ta, naley wybra w oknie Formatuj komórki zakadk Desenie i ustawi odpowiedni kolor (rysunek 2.89) lub dese (rysunek 2.90) ta komórki. Rysunek 2.89. Okno z opcjami ustawiania koloru ta komórki

Rysunek 2.90. Okno z opcjami ustawiania deseniu w tle komórki


Rozdzia 2. i Modu IV: Arkusze kalkulacyjne

137

Kopiowanie formatu Program Excel udostpnia rozbudowane moliwoci zmiany formatu zawartoci komórek. Ustawienie oczekiwanego przez uytkownika formatu komórek moe by czynnoci czasochonn. Naturaln konsekwencj rozbudowy lub modyfikacji arkusza jest konieczno wprowadzenia nowych treci do kolejnych komórek oraz nadania im podobnego do ju istniejcego wygldu (formatu). Kopiowanie istniejcego formatu zawartoci komórki (zakresu komórek) i przenoszenie go do nowo wypenionych komórek (zakresu komórek) umoliwia narzdzie Malarz formatów dostpne w standardowym pasku narzdzi (rysunek 2.91).

Rysunek 2.91. Ikona narzdzia Malarz formatów w standardowym pasku narzdzi

Aby skopiowa i przenie format komórek, naley:  zaznaczy komórki, z których bdzie kopiowany format,  wybra poprzez kliknicie lewym klawiszem myszy narzdzie Malarz

formatów (wskanik myszy zmieni wygld — obok „+” pojawi si „pdzelek” z ikony w pasku narzdziowym),  zaznaczy kursorem komórk lub zakres komórek, do których skopiowany

format ma zosta wprowadzony.

Zawijanie tekstu w komórce Wprowadzony do komórki tekst moe okaza si zbyt szeroki, eby zosta wywietlony w caoci. W takim przypadku, aby wywietli zawarto caej komórki, naley:  w oknie Formatuj komórki przej do zakadki Wyrównanie,  wybra polecenie Zawijaj tekst (rysunek 2.92). Rysunek 2.92. Okno Formatuj komórki z wybranym poleceniem Zawijaj tekst


138

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Wyrównanie i obramowanie komórek Nastpnym etapem zmiany — personalizacji — formatu komórek moe by wyrównanie zawartoci komórek, okrelenie jej orientacji oraz obramowanie zawartoci komórek.

Wyrównanie zawartoci komórek Zawarto komórek mona wyrówna poprzez jej wyrównanie lub wyrodkowanie. W tym celu naley:  w oknie Formatuj komórki przej do zakadki Wyrównanie,  wybra odpowiednie opcje pionowego i poziomego wyrównania tekstu

(rysunek 2.93). Rysunek 2.93. Okno Formatuj komórki z opcjami wyrównania zawartoci

Ustawienia zawartoci komórek mona dokona równie za pomoc narzdzi dostpnych w pasku narzdziowym Formatowanie (rysunek 2.94).

Rysunek 2.94. Narzdzia do wyrównywania zawartoci w pasku narzdziowym Formatowanie

Okrelanie orientacji zawartoci komórki Aby okreli orientacj zawartoci komórki, naley:  w oknie Formatuj komórki przej do zakadki Wyrównanie,  wybra odpowiednie opcje orientacji tekstu (poprzez wpisanie orientacji

w stopniach lub ustawienie strzaki) (rysunek 2.95).


Rozdzia 2. i Modu IV: Arkusze kalkulacyjne

139

Rysunek 2.95. Okno Formatuj komórki z opcjami ustawiania orientacji zawartoci

Dodatkow opcj dostpn w zakadce Wyrównanie okna Formatuj komórki jest ustawienie kierunku tekstu.

Obramowanie komórki lub zakresu komórek Wprowadzenie efektu obramowania komórek pozwala nada arkuszowi wygld tabeli i w wielu przypadkach uatwi jego organizacj oraz percepcj. Aby wprowadzi obramowanie komórki lub zakresu komórek, naley:  wybra komórk lub zakres komórek do obramowania,  w oknie Formatuj komórki przej do zakadki Obramowanie,  ustawi odpowiednie parametry obramowania: rodzaj, grubo i kolor linii

(rysunek 2.96). Rysunek 2.96. Okno Formatuj komórki, zakadka Obramowanie


140

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Wykresy i diagramy Wykres suy do graficznej prezentacji wartoci liczbowych. Zazwyczaj wykresy tworzy si w celu atwiejszego zaprezentowania wynikรณw oblicze, wskazania trendรณw lub zrozumienia zjawiska, ktรณre jest opisane w postaci liczb. Powszechnie znanym przykadem oblicze prezentowanych w postaci wykresu s wyniki wyborรณw.

Tworzenie wykresรณw i diagramรณw Excel zawiera rozbudowany zestaw narzdzi do tworzenia i formatowania wykresรณw. Wykresy mona umieci w arkuszu, w ktรณrym znajduj si rรณwnie wartoci liczbowe przedstawione w postaci wykresu lub w postaci osobnego arkusza umieszczonego w skoroszycie. Aby utworzy wykres, naley z menu Wstaw wybra polecenie Wykres (rysunek 2.97).

Rysunek 2.97. Tworzenie wykresu โ€” menu Wstaw, polecenie Wykres

W oknie Kreatora wykresรณw naley przej kolejno 4 kroki: wybra typ wykresu, wskaza rรณdo danych oraz wybra opcje wykresu i sposรณb umieszczenia wykresu w arkuszu.


Rozdzia 2. i Modu IV: Arkusze kalkulacyjne

141

Krok 1 — Typ wykresu W pierwszym kroku naley okreli typ wykresu, za pomoc którego wartoci liczbowe (dane) i wyniki oblicze zostan przedstawione najlepiej. W oknie Kreator wykresów — Krok 1 dostpnych jest wiele typów wykresów, które pogrupowane s jako standardowe i niestandardowe (rysunek 2.98). Rysunek 2.98. Okno Kreator wykresów — Krok 1. Wybrany typ wykresu: kolumnowy; wybrany podtyp wykresu kolumnowego: kolumnowy grupowany

Kady typ wykresu posiada okrelone podtypy. Po wybraniu typu i podtypu wykresu w oknie wywietlana jest nazwa oraz krótka charakterystyka wybranego wykresu. Okno umoliwia równie podgld wybranego typu wykresu na kadym etapie jego tworzenia. Typ i podtyp wykresu powinny by dobrane odpowiednio do moliwoci prezentowania przez wykres okrelonych wartoci liczbowych.

Krok 2 — ródo danych Kolejnym krokiem jest wskazanie róda danych — wartoci liczbowych — w oparciu o które tworzony jest wykres. Zakres wartoci liczbowych znajdujcych si w arkuszu mona wybra poprzez zaznaczenie wskanikiem myszy lub wpisanie zakresu komórek w odpowiednich polach okna dialogowego (rysunek 2.99).

Krok 3 — Opcje wykresu Ustawienie opcji wykresu suy okreleniu jego wygldu oraz opisów. Dostpne opcje rozmieszczone s na nastpujcych zakadkach: Tytuy, Osie, Linie siatki, Legenda, Etykiety danych oraz Tabela danych (rysunek 2.100).


142

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Rysunek 2.99. Okno Kreator wykresów — Krok 2. Opcje wyboru zakresu wartoci liczbowych oraz uporzdkowania serii danych

Rysunek 2.100. Okno Kreator wykresów — Krok 3. Ustawienie opcji wykresu

Krok 4 — Pooenie wykresu Na ostatnim etapie naley okreli pooenie wykresu. Moliwe jest umieszczenie wykresu w arkuszu (np. obok wartoci liczbowych, które s przedstawiane na wykresie) lub w postaci osobnego arkusza (rysunek 2.101). Rysunek 2.101. Okno Kreator wykresów — Krok 4. Pooenie wykresu


Rozdzia 2. i Modu IV: Arkusze kalkulacyjne

143

Zmiana wygldu wykresu Utworzony wykres mona modyfikowa poprzez zmian jego typu oraz ustawie wygldu, koloru ta, opisów, umiejscowienia wykresu i innych opcji. Aby zmieni elementy graficzne wykresu (supki, wycinki koa, to, linie i inne) oraz opisy, naley za pomoc wskanika myszy wybra element wykresu, który bdzie modyfikowany; po wybraniu naley ustawi wskanik myszy nad wybranym elementem i dwukrotnie klikn lewym klawiszem myszy. W wyniku tego wybrany element wykresu przejdzie w tryb edycji i bdzie moliwa jego modyfikacja. Wygld wykresu mona modyfikowa , korzystajc równie z opcji menu kontekstowego wykresu, dostpnego po ustawieniu wskanika myszy na wykresie i jednokrotnym klikniciu prawym klawiszem myszy (rysunek 2.102).

Rysunek 2.102. Menu kontekstowe wykresu

Kopiowanie i przenoszenie Aby przenie wykres w inne miejsce, naley:  wybra wykres (za pomoc wskanika myszy),  uy funkcji Kopiuj z menu Edycja lub z menu kontekstowego wykresu,  wybra miejsce dla nowej lokalizacji wykresu (za pomoc wskanika myszy),  umieci wykres w nowej lokalizacji, uywajc funkcji Wklej z menu Edycja

lub z menu kontekstowego.


144

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Wykresy mona przenosi w ramach tego samego arkusza, pomidzy arkuszami w skoroszycie oraz pomidzy otwartymi skoroszytami. Funkcja Kopiuj suy do przenoszenia wykresu do nowej lokalizacji bez usuwania go z tej lokalizacji. Aby przenie wykres do nowej lokalizacji z jednoczesnym usuniciem go z aktualnej, naley uy funkcji Wytnij.

Zmiana rozmiaru Aby zmieni rozmiar wykresu, naley:  zaznaczy go poprzez ustawienie wskanika myszy nad obszarem wykresu

i jednokrotne kliknicie lewym klawiszem myszy,  uchwyci wskanikiem myszy jeden z punktów na obrzeu wykresu,

które pojawi si po jego wybraniu,  trzymajc uchwycony punkt, zmieni rozmiar obszaru wykresu (rysunek 2.103).

Rysunek 2.103. Zaznaczony obszar wykresu. Widoczne punkty suce do zmiany rozmiaru wykresu

Usuwanie Aby usun wykres, naley go zaznaczy i uy klawisza Del z klawiatury.


Rozdzia 2. i Modu IV: Arkusze kalkulacyjne

Ustawienia (formatowanie) arkusza Zmiana wielkoci marginesów Aby zmieni ustawienia marginesów, naley:  wybra polecenie Ustawienia strony z menu Plik (rysunek 2.104),  w oknie Ustawienia strony przej do zakadki Marginesy (rysunek 2.105),  ustawi odpowiednie wartoci marginesów,  nacisn przycisk OK.

Rysunek 2.104. Polecenie Ustawienia strony z menu Plik

Zmiana orientacji i rozmiaru strony Aby zmieni orientacj strony, naley:  w oknie Ustawienia strony przej do zakadki Strona (rysunek 2.106),  ustawi wybran orientacj strony (pionowa lub pozioma),  nacisn przycisk OK.

145


146

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Rysunek 2.105. Okno Ustawienia strony, zakadka Marginesy

Rysunek 2.106. Okno Ustawienia strony, zakadka Strona

Rozmieszczenie zawartoci Program Excel dokonuje automatycznego podziau zawartoci arkusza na strony, ktรณry nie zawsze moe odpowiada potrzebom uytkownika. Ponadto podczas drukowania dugich skoroszytรณw, ktรณre nie mieszcz si na jednej stronie (np. kartki formatu A4), konieczne staje si odpowiednie rozmieszczenie zawartoci na wikszej liczbie stron, co wymaga wstawienia podziau arkusza na strony. Rozmieszczenie zawartoci na stronach (podzia na strony) mona wprowadzi w razie potrzeby zarรณwno w pionie, jak i w poziomie. Podzia zawartoci arkusza na strony reprezentowany jest graficznie poprzez linie poziome lub pionowe, ktรณre wywietlaj si w miejscach podziau arkusza na strony.


Rozdzia 2. i Modu IV: Arkusze kalkulacyjne

147

Aby wstawi podzia na strony w poziomie, naley:  zaznaczy komórk, od której ma si zacz nowa strona, upewniajc si przy

tym, e jest ona pooona w kolumnie A (zaznaczenie komórki A6 spowoduje, e kolejna strona zacznie si od wiersza z komórk A6),  z menu Wstaw wybra polecenie Podzia strony (Wstaw/Podzia strony)

(rysunek 2.107).

Rysunek 2.107. Polecenie Podzia strony z menu Wstaw

Aby dokona podziau na strony w pionie, naley:  zaznaczy komórk, od której ma si zacz nowa strona, upewniajc si

przy tym, e jest ona pooona w wierszu numer 1,  z menu Wstaw wybra polecenie Podzia strony (Wstaw/Podzia strony).

Nagówki i stopki Nagówek (góra strony) i stopka (dó) to obszary na drukowanej stronie, w których pojawiaj si róne informacje wprowadzone i odpowiednio sformatowane przez uytkownika. Standardowo arkusze nie maj nagówków ani stopek. Aby doda nagówek lub stopk, naley:  wybra polecenie Ustawienia strony z menu Plik,  w oknie Ustawienia strony przej do zakadki Nagówek/stopka

(rysunek 2.108).


148

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Rysunek 2.108. Okno Ustawienia strony, zakadka Nagówek/stopka

Wprowadzajc tre nagówka i stopki, mona skorzysta z listy wbudowanych nagówków i stopek lub zdefiniowa wasne, wybierajc opcje Nagówek niestandardowy (rysunek 2.109) lub Stopka niestandardowa.

Rysunek 2.109. Okno Nagówek (niestandardowy)

Korzystajc z okna Nagówek (Stopka), mona wprowadzi do nagówka lub stopki tekst, numery stron, dat, czas, nazwy arkuszy, nazwy plików, obrazki (z dysku twardego lub innego nonika pamici) itd. oraz umiejscowi je w odpowiedniej sekcji (lewej, rodkowej, prawej). Za pomoc tych samych okien mona równie modyfikowa wprowadzony wczeniej tekst i inne wartoci. W górnej czci okna Nagówek (Stopka) znajduj si tekstowe wskazówki na temat tego, jak postpowa przy wprowadzaniu rónych wartoci do nagówka i stopki.


Rozdzia 2. i Modu IV: Arkusze kalkulacyjne

149

Podgld wydruku Podgld wydruku pozwala na kontrol ustawie i formatowania arkusza bezporednio przed wydrukiem. Aby uaktywni podgld wydruku, naley:  wybra polecenie Podgld wydruku z menu Plik (Plik/Podgld wydruku)

(rysunek 2.110).

Rysunek 2.110. Polecenie Podgld wydruku z menu Plik

W oknie Podgld wydruku (rysunek 2.111) dostpne s nastpujce polecenia:  nastpny — podgld nastpnej strony wydruku,  poprzedni — podgld poprzedniej strony wydruku,  Powikszenie — powikszenie lub zmniejszenie wydruku (przecza pomidzy

dwoma dostpnym opcjami podgldu),  Drukuj — wysanie dokumentu do drukarki,  Ustawienia — wywietla okno Ustawienia strony, w którym moliwa jest

zmiana niektórych opcji,  Marginesy — wywietla linie oznaczajce marginesy, które mona dowolnie

przesuwa za pomoc wskanika,  Zamknij — zamyka okno Podgld wydruku,  Pomoc — pomoc na temat podgldu wydruku.


150

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Rysunek 2.111. Okno Podgld wydruku

Ustawienie wydruku arkusza Ustawienie opcji drukowania arkusza umoliwia okno Ustawienia strony, zakadka Arkusz, kt贸re mona wywoa z menu Plik (Plik/Ustawienia strony/Arkusz) (rysunek 2.112). Rysunek 2.112. Okno Ustawienia strony, zakadka Arkusz


Rozdzia 2. i Modu IV: Arkusze kalkulacyjne

151

W zakadce Arkusz moliwe jest ustawienie opcji drukowania arkusza, które s zawarte w kilku grupach:  Obszar wydruku — pole to umoliwia wybór zakresu obszaru komórek

arkusza do wydruku (po wyborze w polu wywietlany jest zakres obszaru).  Drukuj — umoliwia ustawienie opcji:  Linie siatki — wczenie opcji powoduje drukowanie linii siatki

oddzielajcych komórki.  Tryb czarno-biay — jeeli opcja jest wczona, to arkusz zostanie

wydrukowany jako czarno-biay bez wzgldu na inne ustawienia wydruku.  Jako robocza — wczenie tej opcji spowoduje wydruk arkusza bez

zaczonych wykresów, obiektów graficznych, linii siatki oraz obramowa.  Nagówki wierszy i kolumn — wczenie tej opcji powoduje wydruk

nagówków wierszy i kolumn (np. w celu uatwienia identyfikacji arkusza) na kadej stronie wydruku.  Komentarze — opcja umoliwia wybór z listy rozwijanej trzech moliwoci

drukowania komentarzy: (brak), Na kocu arkusza oraz Tak jak w arkuszu.  Bdy komórek jako — opcja umoliwia ustawienie sposobu drukowania

bdnych wartoci w komórkach. Domylnie wartoci bdne s drukowane, mona jednak wybra np. opcj puste.  Kolejno drukowania — opcja ma zastosowanie w przypadku arkusza

podzielonego na co najmniej dwie strony i okrela kolejno ich drukowania.

Drukowanie Ustawienia wydruku dostpne s w oknie Drukuj, które mona wywoa za pomoc polecenia Drukuj z menu Plik (Plik/Drukuj) lub wybierajc kombinacj klawiszy Ctrl+P (rysunek 2.113). Rysunek 2.113. Okno Drukuj


152

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Okno Drukuj umoliwia wybór sporód nastpujcych opcji drukowania:  Drukarka — umoliwia wybór drukarki za pomoc listy rozwijalnej sporód

drukarek zainstalowanych w systemie operacyjnym komputera oraz:  wyszukiwanie drukarki,  podgld waciwoci wybranej drukarki,  drukowanie do pliku (po zaznaczeniu tej opcji wydruk dokumentu

zapisywany jest w pliku o rozszerzeniu .prn w okrelonej lokalizacji na dysku twardym komputera lub innym noniku pamici).  Zakres wydruku — opcje umoliwiajce drukowanie caego dokumentu

(domylnie) lub tylko okrelonej liczby stron.  Drukuj — opcje wyboru druku:  Aktywne arkusze — umoliwia wybór poprzez zaznaczenie kilku arkuszy,

z których kady zostanie wydrukowany, zaczynajc od nowej strony.  Cay skoroszyt — wydrukowane zostan wszystkie arkusze znajdujce si

w skoroszycie.  Zaznaczenie — wydrukowany zostanie zaznaczony zakres komórek arkusza.  Kopie — opcja umoliwiajca okrelenie liczby kopii wydruku oraz sposobu

ich sortowania.


Rozdzia 3.

Modu V: Bazy danych Wstp Bazy danych su do przechowywania, zarzdzania i porzdkowania informacji — danych — które s wykorzystywane na wiele sposobów, midzy innymi w codziennej pracy. Modu V ECDL suy weryfikacji podstawowej wiedzy na temat baz danych oraz umiejtnoci praktycznego posugiwania si aplikacj bazy danych. W rozdziale 3. przewodnika przedstawiono zakres wiedzy niezbdny do zdania egzaminu z moduu V ECDL — Bazy danych. Tre rozdziau 3. zostanie omówiona na przykadzie aplikacji MS Access XP.

Podstawy pracy z aplikacj Aplikacja do zarzdzania bazami danych posiada pewne specyficzne cechy, do których nale: organizacja pracy z danymi oraz wygld i funkcje aplikacji. Pierwszym krokiem do poznania MS Access jest zapoznanie si z ukadem okna gównego aplikacji (rysunek 3.1). Domylnym rozszerzenie nazwy pliku bazy danych utworzonego w bazie danych MS Access jest .mdb (np. muzyka.mdb).

Podstawy baz danych Znajomo pojcia bazy danych Baza danych to zbiór danych (informacji) zapisanych w okrelony sposób w pliku na dysku komputera. Dane w bazie przechowywane s w tabelach, które mog by poczone lub te pozostawa ze sob w okrelonych relacjach. Baza danych umoliwia


154

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Rysunek 3.1. Okno programu Access — podstawowe elementy

gromadzenie danych, ich organizacj oraz inne zaawansowane funkcje, np. wyszukiwanie, sortowanie itd. W powszechnym rozumieniu pojcie „baza danych” kojarzy si raczej z programem komputerowym dedykowanym do gromadzenia i przetwarzania danych.

Organizacja bazy danych Baza danych zbudowana jest z wielu rónych elementów, które su uporzdkowaniu i organizacji danych:  tabela — skada si z wierszy i kolumn, w których znajduj si dane; w jednej

tabeli zazwyczaj znajduj si dane przechowywane w bazie danych, pogrupowane tematycznie,  rekord — najatwiej wyobrazi sobie rekord jako pojedynczy wiersz w tabeli,

w którym przechowywane s jednorodne tematycznie dane,  pole — element skadowy rekordu danych (kady rekord skada si z pól);

w polach przechowane s pojedyncze informacje. Aby w peni zrozumie struktur bazy danych zbudowanej z tabel, rekordów i pól, naley wyobrazi sobie ksik adresow w postaci tabeli zbudowanej z wierszy i kolumn. Kady wiersz tabeli zawiera pene dane o jednym abonencie (np. imi, nazwisko, adres, kod pocztowy, miasto, numer kierunkowy, numer telefonu). Kade pole zawiera tylko jedn z tych informacji — w jednym polu wpisane jest imi, w drugim nazwisko, a w kolejnych kolejne informacje. Zatem z perspektywy organizacji bazy danych tabela zbudowana jest z rekordów, a rekordy z pól.


Rozdzia 3. i Modu V: Bazy danych

155

Czynnoci podstawowe Uruchamianie i zamykanie programu obsugi bazy danych Baz danych uruchamia si z menu Start, po przejciu do zakadki Programy (Start/ Programy/Access), gdzie naley odnale ikonk i link do aplikacji Access i wybra go poprzez kliknicie lewym klawiszem myszy. Baza danych Access wchodzi w skad pakietu biurowego MS Office, zatem ikonka i skrót do aplikacji mog si znajdowa w zakadce Programy w grupie Microsoft Office (Start/Programy/Microsoft Office/Access).

Jeeli ikona skrótu do bazy danych umieszczona jest na pulpicie, naley ustawi nad ni kursor myszy i klikn dwukrotnie lewym klawiszem myszy.

Koczenie pracy aplikacji Baz danych zamyka si poprzez wybór z menu Plik polecenia Zakocz (Plik/Zakocz) lub poprzez zamknicie okna aplikacji.

Otwieranie i wchodzenie do istniejcej bazy danych Utworzon wczeniej i zapisan na dysku twardym (lub innym noniku pamici) baz danych mona otworzy na kilka sposobów:  uywajc polecenia Otwórz z menu Plik (Plik/Otwórz),  uywajc kombinacji klawiszy skrótu Ctrl+O,  klikajc ikon Otwórz umieszczon w pasku narzdziowym Baza danych

(rysunek 3.2).

Rysunek 3.2. Ikona Otwórz do otwierania istniejcych plików baz danych

W wyniku tych operacji pojawi si okno, w którym naley wybra i wskaza lokalizacj bazy danych na dysku twardym komputera lub innym — zewntrznym — noniku pamici (rysunek 3.3). Jeeli plik bazy danych by niedawno uywany, to jego nazwa moe by wywietlona na licie ostatnio uywanych plików znajdujcej si u dou menu Plik. W analogiczny sposób mona otworzy kilka baz danych naraz i swobodnie porusza si pomidzy nimi, wykonujc róne operacje.


156

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Rysunek 3.3. Okno Otwórz

Pomoc Program Access posiada rozbudowany system pomocy przydatnej uytkownikowi do poznania programu i jego funkcji. Aby skorzysta z pomocy, naley:  z menu Pomoc wybra polecenie Microsoft Access — Pomoc (rysunek 3.4),  na klawiaturze komputera wybra klawisz funkcyjny F1,  klikn przycisk Microsoft Access — Pomoc umieszczony w pasku narzdzi

Baza danych (rysunek 3.5). W wyniku wykonania jednej z powyszych czynnoci zostanie wywietlone okno Microsoft Access — Pomoc (rysunek 3.6). Okno Pomoc jest podzielone na trzy zakadki: Spis treci, Kreator odpowiedzi oraz Indeks, oferujce uytkownikowi trzy róne sposoby dotarcia do informacji na poszukiwany temat. Program Access umoliwia równie korzystanie z pomocy kontekstowej, dostpnej po klikniciu wska nikiem myszy ikony w niektórych oknach dialogowych.

Ustawienia programu Wywietlanie i ukrywanie pasków narzdziowych Paski narzdziowe skadaj si z jednego lub wicej polece. Polecenia s reprezentowane przez ikony, tekst lub ikony i tekst równoczenie. Program Access posiada wiele wbudowanych pasków narzdziowych, które mona rozmieszcza dowolnie w obrbie okna aplikacji.


Rozdzia 3. i Modu V: Bazy danych

Rysunek 3.4. Menu Pomoc programu Access

Rysunek 3.5. Ikona Microsoft Access â&#x20AC;&#x201D; Pomoc w pasku narzdziowym Baza danych

Rysunek 3.6. Okno Pomoc

157


158

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Zalet jest niewtpliwie moliwo dostosowywania (konfiguracji) pasków narzdziowych do wasnych potrzeb poprzez:  wywietlanie i ukrywanie pasków narzdziowych,  dodawanie i usuwanie narzdzi reprezentowanych na paskach narzdziowych

przez ikony, tekst oraz ikony i tekst. Aby dostosowa zestaw pasków narzdziowych, naley:  z menu Narzdzia wybra polecenie Dostosuj (rysunek 3.7),

Rysunek 3.7. Polecenie Dostosuj z menu Narzdzia  wczy i wyczy wybrane paski narzdziowe w oknie Dostosowywanie

(zakadka Paski narzdzi) poprzez zaznaczenie lub odznaczenie pola obok nazwy paska (rysunek 3.8). Aby wczy lub wyczy paski narzdzi, mona równie skorzysta z polecenia Paski narzdzi w menu Widok lub ustawi kursor myszy nad obszarem dowolnego paska narzdziowego i klikn prawym klawiszem myszy, a nastpnie zaznaczy paski narzdziowe, które maj zosta wywietlone.

Aby doda narzdzia do paska narzdziowego, naley:  w oknie Dostosowywanie przej do zakadki Polecenia (rysunek 3.9),  w oknie Kategorie wskaza nazw wybranego do modyfikacji paska

narzdziowego — w oknie Polecenia pojawi si zestaw polece wybranego paska,


Rozdzia 3. i Modu V: Bazy danych

159

Rysunek 3.8. Okno Dostosowywanie

Rysunek 3.9. Okno Dostosowywanie, zakadka Polecenia

 przecign wybrane polecenie do paska narzdziowego za pomoc myszy. Na kocu kadego paska narzdziowego znajduje si klawisz ze strzak skierowan w dó. Po naciniciu tego klawisza otworzy si menu z poleceniem Dodaj lub usu przyciski, za pomoc którego mona równie zmienia zawarto narzdzi w paskach narzdziowych.


160

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Tabele Tabele su do przechowywania informacji w bazie, stanowi rodzaj „opakowania na dane” i istotny element struktury bazy danych. Tabele zbudowane s z wierszy i kolumn. W aplikacji MS Access po utworzeniu bazy danych tworzy si tabele, do których nastpnie bd wprowadzane dane — zazwyczaj pogrupowane tematycznie. Tabela, jak ju wspomniano, zbudowana jest z rekordów odpowiadajcych poszczególnym wierszom, a rekordy zbudowane s z pól.

Operacje podstawowe Tworzenie i zapisywanie tabeli W bazie danych mona tworzy tabele, w których przechowywane s dane. Przed rozpoczciem tworzenia tabeli naley zaplanowa jej struktur oraz okreli nazwy pól i typy danych, które znajd si w okrelonych polach, oraz rozmiary i formaty pól. Now tabel w bazie danych mona utworzy , wybierajc z menu Wstaw polecenie Tabela (Wstaw/Tabela) (rysunek 3.10).

Rysunek 3.10. Okno Wstaw z poleceniem Tabela

Pojawi si okno Nowa tabela z moliwoci wyboru opcji tworzenia nowej tabeli (rysunek 3.11).


Rozdzia 3. i Modu V: Bazy danych

161

Rysunek 3.11. Okno Nowa tabela

Sporód dostpnych opcji najlepiej wybra Widok projektu, poniewa ten sposób tworzenia tabeli daje uytkownikowi pen swobod i elastyczno w dostosowaniu struktury nowej tabeli do potrzeb. Po wybraniu tej opcji pojawi si widok projektu, w którym mona rozpocz tworzenie nowej tabeli (rysunek 3.12).

Rysunek 3.12. Widok projektu nowej tabeli

W przykadowej tabeli utworzone zostay cztery pola o nastpujcych nazwach (rysunek 3.13):  ID pyty,  Tytu pyty,  Nazwa zespou,  Data wydania.


162

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Rysunek 3.13. Widok projektu — nowa tabela z czterema polami

Po utworzeniu now tabel naley zapisa w domylnym lub okrelonym miejscu na dysku (lub na innym noniku pamici) poprzez:  wybranie z menu Plik polecenia Zapisz (Plik/Zapisz) — pojawi si okno

Zapisywanie jako, w którym naley wprowadzi nazw zapisywanej tabeli (rysunek 3.14), Rysunek 3.14. Okno Zapisywanie jako

 wybranie kombinacji klawiszy skrótu Ctrl+S — pojawi si okno

Zapisywanie jako,  wybranie kombinacji klawiszy skrótu Shift+F12 — pojawi si okno

Zapisywanie jako,  kliknicie przycisku Zapisz umieszczonego w pasku narzdziowym Baza danych

(rysunek 3.15).

Rysunek 3.15. Ikona Zapisz w pasku narzdziowym Baza danych


Rozdzia 3. i Modu V: Bazy danych

163

Dodawanie i usuwanie rekordów z tabeli Przed dodaniem do tabeli nowego rekordu naley otworzy wybran tabel oraz przej do widoku arkusza danych, korzystajc z polecenia Widok arkusza danych w menu Widok (Widok/Widok arkusza danych). Aby doda do tabeli nowy rekord, naley:  wybra z menu Wstaw polecenie Nowy rekord (Wstaw/Nowy rekord)

(rysunek 3.16)

Rysunek 3.16. Polecenie Nowy rekord z menu Wstaw

lub  klikn przycisk Nowy rekord w pasku narzdziowym Arkusz danych tabeli

(rysunek 3.17).

Rysunek 3.17. Przycisk Nowy rekord w pasku narzdziowym Arkusz danych tabeli

Dodawanie pól i kolumn do istniejcej tabeli Aby doda do tabeli nowe pole, naley:  otworzy wybran tabel,  przej do widoku projektu, korzystajc z polecenia Widok projektu w menu

Widok (Widok/Widok projektu),


164

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II  ustawi wskanik myszy w kolejnym wolnym polu w kolumnie Nazwa pola

i wpisa odpowiedni nazw nowego pola (rysunek 3.18).

Rysunek 3.18. Dodawanie nowego pola w tabeli

Po przejciu do Widoku arkusza danych nowo utworzone pole bdzie widoczne i edytowalne.

Modyfikowanie danych w rekordzie Wprowadzone do tabeli dane mona modyfikowa , zastpujc uprzednio wprowadzone nowymi. Aby zmodyfikowa dane w tabeli, naley:  otworzy wybran tabel,  przej do widoku arkusza danych, korzystajc z polecenia Widok arkusza

danych w menu Widok (Widok/Widok arkusza danych),  ustawi wskanik myszy w wybranym do modyfikacji polu i zmodyfikowa

wprowadzone dane, edytujc je analogicznie jak podczas wprowadzania (rysunek 3.19),  zapisa wprowadzone zmiany. Podczas modyfikowania wprowadzonych danych naley korzysta z funkcji edycyjnych, np. zaznaczania i usuwania zaznaczonych danych (polecenie Del) oraz wprowadzania nowych danych. Zaznaczanie danych mona wykona, posugujc si kursorem myszy, analogicznie jak podczas edycji tekstu w komórce arkusza kalkulacyjnego lub w edytorze tekstu.


Rozdzia 3. i Modu V: Bazy danych

165

Rysunek 3.19. Tabela z zaznaczonym — za pomoc wska nika myszy — polem, w którym bd modyfikowane dane

Usuwanie tabeli Aby usun tabel, naley:  otworzy baz danych, w której znajduje si tabela przeznaczona do usunicia,  przej do widoku tabeli, wybierajc z menu Widok polecenie Obiekty bazy

danych, a nastpnie Tabele (Widok/Obiekty bazy danych/Tabele) (rysunek 3.20),  zaznaczy tabel do usunicia, klikajc na licie jej nazw lewym

klawiszem myszy,  wybra z menu Edycja polecenie Usu (Edycja/Usu)

lub  klikn prawym klawiszem myszy nazw tabeli i wybra z menu kontekstowego

polecenie Usu (rysunek 3.21).

Zapisywanie i zamykanie tabeli Aby zapisa tabel, naley z menu Plik wybra polecenie Zapisz lub nacisn kombinacj klawiszy Ctrl+S. W przypadku zapisywania tabeli po raz pierwszy po jej utworzeniu — po wybraniu polecenia Zapisz pojawi si okno z moliwoci wskazania miejsca do zapisania pliku na dysku twardym (lub innym noniku pamici). Aby zamkn tabel, naley z menu Plik wybra polecenie Zamknij. Jeeli tabela nie jest jeszcze zapisana, przed zamkniciem naley j zapisa .


166

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Rysunek 3.20. Menu Widok, polecenie Obiekty bazy danych/Tabele

Rysunek 3.21. Polecenie Usu z menu kontekstowego


Rozdzia 3. i Modu V: Bazy danych

167

Do momentu zapisania tabeli zawarte w niej dane przechowywane s jedynie „logicznie” i mog zosta atwo utracone, np. w nastpstwie wystpienia problemów z aplikacj. Zatem po utworzeniu nowej tabeli lub wprowadzeniu zmian do ju istniejcej naley j zapisa.

Definiowanie kluczy Klucz gówny (podstawowy) to pole (lub pola) w tabeli, które zawiera niepowtarzajce si (unikalne) wartoci danych dla kadego rekordu.

Definiowanie klucza gównego (podstawowego) Aby zdefiniowa klucz podstawowy dla tabeli, naley:  otworzy wybran tabel,  przej do widoku projektu, korzystajc z polecenia Widok projektu w menu

Widok (Widok/Widok projektu),  zaznaczy pole, dla którego bdzie zdefiniowany klucz podstawowy,

poprzez wskazanie go wskanikiem myszy (rysunek 3.22),

Rysunek 3.22. Pole w tabeli (ID pyty), dla którego zostanie zdefiniowany klucz podstawowy  wybra przycisk Klucz podstawowy z paska narzdziowego Projekt tabeli

(rysunek 3.23).


168

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Rysunek 3.23. Przycisk Klucz podstawowy w pasku narzdziowym Projekt tabeli

Klucz podstawowy mona równie ustawi , wybierajc z menu kontekstowego pola (w Widoku projektu) polecenie Klucz podstawowy (rysunek 3.24).

Rysunek 3.24. Menu kontekstowe pola, polecenie Klucz podstawowy Klucz podstawowy mona utworzy dla wikszej liczby pól w tej samej tabeli.

Modyfikowanie ukadu tabeli Tabele znajdujce si w bazie danych mona zmodyfikowa . Modyfikacji podlega mog waciwoci pól w tabeli, ich kolejno , jak równie szeroko kolumn czy te wysoko wierszy.

Zmiana waciwoci pola Aby zmodyfikowa waciwoci wybranego pola w tabeli, naley:  otworzy wybran tabel,  przej do widoku projektu, korzystajc z polecenia Widok projektu w menu

Widok (Widok/Widok projektu),


Rozdzia 3. i Modu V: Bazy danych

169

 wybra pole w tabeli, którego waciwoci bd modyfikowane,  zmodyfikowa waciwoci pola w sekcji Waciwoci pola okna

Widok projektu (rysunek 3.25).

Rysunek 3.25. Waciwoci pola Data wydania

Przykad modyfikacji waciwoci pola zawierajcego dat We waciwociach pola Data wydania ustawiony zosta format do wprowadzania daty o nazwie Data duga (rysunek 3.26). Zastosowanie tego formatu spowoduje wywietlanie w tabeli wprowadzonej do tego pola daty w postaci: dzie (liczba) — miesic (nazwa) — rok (liczba), np. 12 lipca 2008. W kadej chwili moliwa jest zmiana wybranego formatu daty, np. na dostpne z listy rozwijalnej w polu Format (patrz rysunek 3.26).

Przykad modyfikacji waciwoci pola zawierajcego liczb We waciwociach pola Cena pyty ustawiony zosta format do wprowadzania ceny w postaci liczbowej o nazwie Liczba ogólna (rysunek 3.27). Dodatkowo zdefiniowana zostaa moliwo zapisu ceny z dokadnoci do dwóch miejsc po przecinku (miejsc dziesitnych). W kadej chwili moliwa jest zmiana wybranego formatu liczby, np. na dostpne z listy rozwijalnej w polu Format i polu Miejsca dziesitne (patrz rysunek 3.27). Dla pól, w których wprowadzane bd ceny, moliwe jest zdefiniowanie formatu walutowego.


170

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Rysunek 3.26. Waciwoci pola Data wydania

Rysunek 3.27. Waciwoci pola Cena pyty


Rozdzia 3. i Modu V: Bazy danych

171

Zamiana kolejnoci pól w tabeli Aby zmieni kolejno pól w tabeli, naley:  otworzy wybran tabel,  przej do widoku projektu, korzystajc z polecenia Widok projektu w menu

Widok (Widok/Widok projektu),  zaznaczy w tabeli pole, którego pooenie bdzie ulegao zmianie,

poprzez kliknicie wskanikiem myszy selektora wiersza (rysunek 3.28),

Rysunek 3.28. Pole w tabeli zaznaczone za pomoc selektora wierszy  przytrzyma klawisz myszy na selektorze wybranego wiersza, nad którym

pojawi si cienki poziomy pasek,  przecign ten pasek w gór lub w dó, tak eby znalaz si poniej miejsca,

w które ma zosta przeniesione pole tabeli, i puci przycisk myszy,  zamkn tabel. Selektor wiersza — pole lub pasek, który naley klikn lewym klawiszem myszy, aby zaznaczy wybrany wiersz tabeli.


172

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Zmiana szerokoci kolumn tabeli Aby zmieni szeroko kolumn tabeli, naley:  otworzy wybran tabel,  przej do widoku arkusza danych, korzystajc z polecenia Widok arkusza

danych w menu Widok (Widok/Widok arkusza danych),  ustawi wskanik myszy w nagówku wybranej kolumny tabeli, której szeroko

bdzie zmieniana, i klikn prawym klawiszem myszy — wywoujc menu kontekstowe nagówka kolumny,  z menu kontekstowego wybra polecenie Szeroko kolumny (rysunek 3.29),

Rysunek 3.29. Polecenie Szeroko kolumny z menu kontekstowego nagówka kolumny w tabeli  w oknie Szeroko kolumny w polu Szeroko kolumny wpisa odpowiedni

szeroko lub zaznaczy opcj Szeroko standardowa, klikajc wskanikiem myszy pole wyboru, a nastpnie klikn przycisk OK (rysunek 3.30), Rysunek 3.30. Okno Szeroko kolumny

 zamkn tabel.


Rozdzia 3. i Modu V: Bazy danych

173

W oknie Szeroko kolumny mona równie klikn przycisk Dopasuj optymalnie — w wyniku tego szeroko wybranej kolumny (lub kolumn) dopasuje si do takiego rozmiaru, który pozwoli na wywietlenie wszystkich danych (patrz rysunek 3.30). Moliwe jest zaznaczenie kilku nagówków kolumn naraz i dokonanie automatycznej zmiany ich szerokoci — poprzez wpisanie wybranej wartoci w polu Szeroko kolumny (wszystkie kolumny bd miay tak sam szeroko).

Relacje pomidzy tabelami W bazie danych zazwyczaj znajduje si wiele tablic zawierajcych róne dane. W celu atwiejszego i efektywniejszego zarzdzania danymi pomidzy tabelami tworzy si specjalne fizyczne poczenia — relacje. Relacje mona okreli jako wzajemne zalenoci pomidzy tabelami w bazie danych. Istniej cztery podstawowe typy relacji, które mona scharakteryzowa nastpujco:  jeden-do-jednego — suy do powizania jednego rekordu z jednej tabeli

z jednym rekordem z drugiej tabeli,  jeden-do-wielu — suy do powizania jednego rekordu w jednej tabeli

z wieloma rekordami z drugiej tabeli (ten rodzaj relacji bdzie omawiany w przykadzie poniej),  wiele-do-jednego — wie wiele rekordów z jednej tabeli z jednym rekordem

w drugiej tabeli,  wiele-do-wielu — utworzenie relacji tego typu realizowane jest za pomoc

tabeli zawierajcej klucze gówne (podstawowe). Oprócz tworzenia wzajemnych relacji moliwe jest równie zdefiniowanie pewnych regu, które su do utrzymania okrelonego stopnia zgodnoci pomidzy tabelami, tzw. wizów integralnoci. Wizy integralnoci maj zastosowanie wtedy, kiedy np. chcemy uniemoliwi usunicie jakiego rekordu z jednej tabeli, do czasu gdy istniej powizane z nim rekordy w drugiej tabeli.

Tworzenie i usuwanie relacji pomidzy tabelami Aby utworzy relacje pomidzy tabelami, naley:  otworzy baz danych, w której znajduj si tabele, pomidzy którymi bdzie

tworzona relacja,  z menu Narzdzia wybra polecenie Relacje (rysunek 3.31)

lub  wybra przycisk Relacje na pasku narzdziowym Baza danych (rysunek 3.32),  w oknie Relacje (które si pojawio) wybra z menu Relacje polecenie

Poka tabel (Relacje/Poka tabel) (rysunek 3.33),


174

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Rysunek 3.31. Polecenie Relacje z menu Narzdzia

Rysunek 3.32. Przycisk Relacje w pasku narzdziowym Baza danych

Rysunek 3.33. Polecenie Poka tabel z menu Relacje


Rozdzia 3. i Modu V: Bazy danych

175

 w oknie Pokazywanie tabeli wskaza tabele, pomidzy którymi bdzie tworzona

relacja, i klikn przycisk Dodaj (rysunek 3.34) — w wyniku tego w oknie Relacje pojawi si wskazane tabele (rysunek 3.35), Rysunek 3.34. Okno Pokazywanie tabeli

Rysunek 3.35. Okno Relacje — widok wybranych tabel  w menu Relacje wybra polecenie Edytuj relacje (rysunek 3.36),  w oknie Edytowanie relacji klikn przycisk Utwórz nowe (rysunek 3.37),  w oknie Tworzenie nowego z list rozwijalnych wybra kolejno nazwy tabel,

a potem nazwy kolumn (pól) w tabelach, dla których bd tworzone relacje, i klikn przycisk OK (rysunek 3.38),


176

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Rysunek 3.36. Polecenie Edytuj relacje z menu Relacje Rysunek 3.37. Okno Edytowanie relacji, przycisk Utwórz nowe

Rysunek 3.38. Okno Tworzenie nowego

 w oknie Edytowanie relacji, w którym teraz pojawi si rezultat wyboru tabel

i kolumn, klikn przycisk Utwórz (rysunek 3.39).


Rozdzia 3. i Modu V: Bazy danych

177

Rysunek 3.39. Okno Edytowanie relacji z wynikami wyboru tabel i kolumn do utworzenia relacji

W oknie Edytowanie relacji moliwe jest zaznaczenie opcji Wymuszaj wizy integralnoci poprzez kliknicie prawym klawiszem myszy pola wyboru po zdefiniowaniu relacji.

W efekcie zostaa utworzona relacja jeden-do-wielu pomidzy wybranymi tabelami z wykorzystaniem pola ID, ktĂłra jest odzwierciedlona graficznie w postaci linii czcej tabele (rysunek 3.40).

Rysunek 3.40. Relacja jeden-do-wielu pomidzy tabelami â&#x20AC;&#x201D; prezentacja graficzna


178

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Wizy integralnoci Aby zdefiniowa wizy integralnoci dla uprzednio zdefiniowanej relacji pomidzy tabelami, naley:  otworzy baz danych,  przej do widoku relacji, korzystajc z polecenia Relacje w menu Narzdzia

(Narzdzia/Relacje) (patrz rysunek 3.31) lub klikajc przycisk Relacje w pasku narzdziowym Baza danych (patrz rysunek 3.32),  przej do edycji relacji, wybierajc z menu Relacje polecenie Edytuj relacje

(patrz rysunek 3.36) lub klikajc dwukrotnie lini symbolizujc relacj pomidzy tabelami (patrz rysunek 3.40),  w oknie Edytowanie relacji zaznaczy pole Wymuszaj wizy integralnoci,  klikn przycisk Utwórz.

Usuwanie relacji pomidzy tabelami Aby usun relacj pomidzy tabelami, naley:  otworzy baz danych,  przej do widoku relacji, korzystajc z polecenia Relacje w menu Narzdzia

(Narzdzia/Relacje) (patrz rysunek 3.31) lub klikajc przycisk Relacje w pasku narzdziowym Baza danych (patrz rysunek 3.32),  przej do edycji relacji, wybierajc z menu Relacje polecenie Edytuj relacje

(patrz rysunek 3.36) lub klikajc dwukrotnie lini symbolizujc relacj pomidzy tabelami (patrz rysunek 3.40),  w oknie Edytowanie relacji wybra prawym klawiszem myszy menu

kontekstowe linii symbolizujcej relacj pomidzy tabelami,  wybra z menu kontekstowego polecenie Usu (rysunek 3.41).

Formularze Formularze su do przegldania, dodawania, usuwania i edytowania danych w bazie. Mona równie wykorzystywa formularze w bardziej zaawansowany sposób, np. jako panele przeczania lub do wywietlania komunikatów. Formularze stanowi najbardziej elastyczn form wywietlania i edycji danych dostpn w aplikacji MS Access. Dziki zastosowaniu formularzy mona przeglda jednoczenie wiele rekordów wywietlanych w postaci wierszy. Odpowiednio zdefiniowany formularz pozwala na wywietlenie kilkudziesiciu wierszy na jednym ekranie. Formularze mona drukowa oraz dodawa do nich grafik.


Rozdzia 3. i Modu V: Bazy danych

Rysunek 3.41. Polecenie Usu z menu kontekstowego linii symbolizujcej relacj

Praca z formularzami Aby utworzy formularz, naley: Â? wybra polecenie Formularz z menu Wstaw (rysunek 3.42),

Rysunek 3.42. Polecenie Formularz z menu Wstaw

179


180

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II  w oknie Nowy formularz wybra z listy rozwijalnej tabel, dla której formularz

bdzie tworzony (rysunek 3.43), Rysunek 3.43. Okno Nowy formularz — wybór tabeli

 w oknie Nowy formularz wskaza Kreator formularza jako wybrany sposób

tworzenia formularza i klikn przycisk OK (rysunek 3.44). Rysunek 3.44. Wybór sposobu tworzenia formularza — Kreator formularza

 w oknie Kreator formularzy wskaza wybrane (lub wszystkie) pola z tabeli,

które maj si znale w formularzu, i klikn przycisk Dalej (rysunek 3.45) — po wskazaniu wybrane pola znajd si w oknie Zaznaczone pola (rysunek 3.46),  w kolejnym oknie Kreatora formularzy wybra jeden z dostpnych ukadów

formularza i klikn przycisk Dalej (rysunek 3.47),  w kolejnym oknie wybra jeden sporód dostpnych stylów formularza

i klikn przycisk Dalej (rysunek 3.48),  w ostatnim oknie kreatora wpisa tytu formularza — domylnie wpisany jest

tytu tabeli, dla której tworzony jest formularz — i klikn przycisk Zakocz; dodatkowo mona wskaza opcj automatycznego otwarcia formularza lub przejcia do trybu modyfikowania formularza (rysunek 3.49).


Rozdzia 3. i Modu V: Bazy danych Rysunek 3.45. Okno Kreator formularzy — wybór pól z tabeli do formularza

Rysunek 3.46. Okno Kreator formularzy — wskazane zostay wszystkie pola z tabeli

Rysunek 3.47. Okno wyboru ukadu formularza — wybrano ukad kolumnowy

181


182

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Rysunek 3.48. Okno wyboru stylu formularza — wybrano styl standardowy

Rysunek 3.49. Ostatnie okno Kreatora formularzy — wskazanie tytuu formularza i innych opcji

Formularz mona utworzy równie na podstawie kwerendy. Sposób postpowania przy tworzeniu formularza na podstawie kwerendy jest taki sam jak przy tworzeniu formularza na podstawie tabeli (w oknie wyboru tabeli pojawi si równie kwerendy, o ile zostay wczeniej utworzone — patrz rysunek 3.43). Formularze mona tworzy równie bez uycia kreatora, samodzielnie definiujc wszystkie parametry formularza. W tym celu naley wybra jako metod tworzenia formularza Widok projektu (patrz rysunek 3.44).

Aby otworzy utworzony formularz, naley w oknie gównym bazy danych przej do zakadki Formularze — utworzony formularz bdzie widoczny pod wybran nazw — i wybra przycisk Otwórz (rysunek 3.50). Wskazany formularz zostanie otwarty (rysunek 3.51).


Rozdzia 3. i Modu V: Bazy danych

Rysunek 3.50. Zakadka Formularze w oknie g贸wnym bazy danych z widocznym utworzonym formularzem

Rysunek 3.51. Widok formularza

183


184

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Po formularzu mona si porusza, korzystajc z narzdzi umieszczonych w lewym dolnym rogu okna widoku formularzy, przechodzc do kolejnych rekordów tabeli, na podstawie których utworzony zosta formularz. Do formularza mona wprowadza nowe rekordy, a take usuwa oraz modyfikowa ju istniejce.

Dane zawarte w formularzu mona edytowa za pomoc narzdzi z paska narzdziowego Formatowanie (rysunek 3.52).

Rysunek 3.52. Pasek narzdziowy Formatowanie

Wybieranie informacji z bazy Zastosowanie funkcji wyszukiwania Aby wyszuka w tabeli okrelone dane, naley:  w oknie tabeli otworzy tabel, w której bd wyszukiwane dane,  z menu Edycja wybra polecenie Znajd (Edycja/Znajd ) (rysunek 3.53),

Rysunek 3.53. Polecenie Znajd z menu Edycja


Rozdzia 3. i Modu V: Bazy danych

185

 w oknie Znajdowanie i zamienianie przej do zakadki Znajd i wpisa

szukane dane w pole Znajd (rysunek 3.54), Rysunek 3.54. Okno Znajdowanie i zamienianie, zakadka Znajd

 wybra z list rozwijalnych: Szukaj w, Uwzgldnij oraz Wyszukaj odpowiednie

wartoci lub pozostawi domylne i w razie potrzeby zaznaczy opcj Uwzgldnij wielko liter i Przeszukaj pola z uwzgldnieniem formatowania; nastpnie klikn przycisk Znajd nastpny (patrz rysunek 3.54).

Zapytania (kwerendy) Kwerenda to zapytanie do bazy danych. Za pomoc kwerend mona zadawa pytania o informacje (dane) zawarte w tabelach. W odpowiedzi odpowiednie dane zostaj wyszukane i zwrócone jako wynik zapytania. Kwerendy mog by proste, kiedy zapytanie dotyczy jednej tablicy, lub zoone — kiedy zapytanie dotyczy wielu tablic. W wyniku utworzenia i uruchomienia kwerendy MS Access przeszuka tablice oraz pobierze i wywietli zbiór rekordów z danymi wybranymi w odpowiedzi na zapytanie.

Tworzenie i zapisywanie kwerendy Aby utworzy kwerend, naley:  wybra polecenie Kwerenda z menu Wstaw (Wstaw/Kwerenda) (rysunek 3.55),  w oknie Nowa kwerenda wskaza Kreator prostych kwerend jako wybrany

sposób tworzenia kwerendy i klikn przycisk OK (rysunek 3.56),  w oknie Kreator prostych kwerend wybra z listy rozwijalnej tabel, dla której

bdzie tworzona kwerenda, i wskaza wybrane (lub wszystkie) pola (rekordy) z tabeli oraz klikn przycisk Dalej (rysunek 3.57) — po wskazaniu wybrane pola znajd si w oknie Zaznaczone pola (rysunek 3.58),  w kolejnym oknie Kreatora prostych kwerend wybra jeden z dostpnych

rodzajów kwerendy i klikn przycisk Dalej (rysunek 3.59),  w ostatnim oknie kreatora wpisa tytu kwerendy lub pozostawi domylny

i klikn przycisk Zakocz; dodatkowo mona wskaza opcj automatycznego otwarcia kwerendy lub przejcia do trybu modyfikowania kwerendy (rysunek 3.60).


186

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Rysunek 3.55. Polecenie Kwerenda z menu Wstaw Rysunek 3.56. Wybór sposobu tworzenia kwerendy — Kreator prostych kwerend

Rysunek 3.57. Okno Kreator prostych kwerend — wybór pól z tabeli


Rozdzia 3. i Modu V: Bazy danych Rysunek 3.58. Okno Kreator prostych kwerend — wskazane zostay wszystkie pola

Rysunek 3.59. Okno wyboru rodzaju kwerendy — wybrano kwerend szczegóow

Rysunek 3.60. Ostatnie okno Kreatora prostych kwerend — wskazanie tytuu kwerendy i innych opcji

187


188

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Oprócz kwerendy wybierajcej mona utworzy równie inne rodzaje kwerend, np. kwerend podsumowujc, krzyow itd.

Kwerendy mona równie tworzy bez uycia kreatora, definiujc wszystkie parametry samodzielnie. Samodzielne tworzenie kwerendy pozwala na wybór dodatkowych warunków prezentowania danych z tabeli, np. sortowania. Aby utworzy kwerend bez uycia kreatora, naley:  wybra polecenie Kwerenda z menu Wstaw (Wstaw/Kwerenda)

(patrz rysunek 3.55),  w oknie Nowa kwerenda wskaza Widok projektu jako wybrany sposób

tworzenia kwerendy i klikn przycisk OK (rysunek 3.61), Rysunek 3.61. Wybór sposobu tworzenia kwerendy — Widok projektu

 w oknie Pokazywanie tabeli przej do zakadki Tabele i wybra tabel,

dla której bdzie tworzona kwerenda, a nastpnie klikn przycisk OK (rysunek 3.62), Rysunek 3.62. Okno Pokazywanie tabeli

 w oknie Kwerenda wybra kolejno pola oraz inne warunki tworzenia kwerendy

(rysunek 3.63), W omawianym przykadzie wybrane zostay trzy pola z tabeli Pyty: Tytu pyty, Nazwa zespou oraz Cena pyty. Dodatkowo dla pola Nazwa zespou zostaa wskazana opcja Sortuj malejco. Na tym etapie tworzenia kwerendy moliwe jest definiowanie dla niej rónych warunków poprzez wskazanie odpowiednich opcji.


Rozdzia 3. i Modu V: Bazy danych

189

Rysunek 3.63. Okno Kwerenda — wybór warunków tworzenia kwerendy  z menu Plik wybra polecenie Zapisz (Plik/Zapisz) i w oknie Zapisywanie jako

wpisa nazw kwerendy, a nastpnie klikn przycisk OK (rysunek 3.64). Rysunek 3.64. Okno Zapisywanie jako

Aby otworzy utworzon kwerend (bez wzgldu na wybrany sposób jej tworzenia), naley w oknie gównym bazy danych przej do zakadki Kwerendy — utworzona kwerenda bdzie widoczna pod wybran nazw — i nacisn przycisk Otwórz (rysunek 3.65). Wskazana kwerenda zostanie otwarta (rysunek 3.66). Po kwerendzie mona si porusza, korzystajc z narzdzi umieszczonych w lewym dolnym rogu okna widoku kwerend, przechodzc do kolejnych rekordów tabeli (tabel), na podstawie których kwerenda zostaa utworzona. Korzystajc z Widoku projektu, mona tworzy kwerend na bazie kilku rónych tabel znajdujcych si w bazie, wybierajc z nich odpowiednie pola i wskazujc opcje.


190

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Rysunek 3.65. Zakadka Kwerendy w oknie g贸wnym bazy danych z widoczn utworzon kwerend

Rysunek 3.66. Widok kwerendy


Rozdzia 3. i Modu V: Bazy danych

191

Edycja kwerendy Utworzon kwerend mona edytowa i modyfikowa . Aby zmodyfikowa kwerend, naley:  otworzy kwerend, która bdzie modyfikowana (patrz rysunek 3.65),  w oknie widoku kwerendy wybra (doda , usun ) inne pola tabeli lub tabel

oraz zmieni opcje tworzenia kwerendy (patrz rysunek 3.63),  zapisa kwerend pod t sam lub inn nazw (Plik/Zapisz lub Plik/Zapisz jako)

(patrz rysunek 3.64).

Uruchamianie kwerendy Aby uruchomi utworzon kwerend, naley w zakadce kwerendy (patrz rysunek 3.65) klikn nazw wybranej kwerendy.

Usuwanie kwerendy Aby usun kwerend, naley:  w oknie bazy danych, na zakadce Kwerenda, wskaza kwerend,

która bdzie usuwana,  z menu kontekstowego kwerendy wybra polecenie Usu (rysunek 3.67),

Rysunek 3.67. Menu kontekstowe kwerendy — polecenie Usu  potwierdzi polecenie Usu w kolejnym oknie.


192

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Raporty Raporty su do prezentowania niestandardowych widoków danych. Wyniki raportu mona zarówno wywietli na ekranie, jak i wydrukowa . Raporty daj moliwoci grupowania i sortowania danych wedug rónych kryteriów oraz podsumowywania zawartych informacji — mona oblicza sumy, rednie i wykonywa róne dziaania statystyczne. Moliwe jest równie przedstawianie danych w postaci graficznej oraz wydruk.

Tworzenie i zapisywanie raportu Aby utworzy raport, naley:  wybra polecenie Raport z menu Wstaw (Wstaw/Raport) (rysunek 3.68),

Rysunek 3.68. Polecenie Raport z menu Wstaw  w oknie Nowy raport wybra z listy rozwijalnej tabel (lub kwerend),

dla której bdzie tworzony raport (rysunek 3.69),  w oknie Nowy raport wskaza Kreator raportów jako wybrany sposób

tworzenia raportu i klikn przycisk OK (rysunek 3.70),  w oknie Kreator raportów naley wskaza wybrane (lub wszystkie) pola

z tabeli, które maj si znale w raporcie, i klikn przycisk Dalej (rysunek 3.71) — po wskazaniu wybrane pola znajd si w oknie Zaznaczone pola (rysunek 3.72),


Rozdzia 3. i Modu V: Bazy danych

193

Rysunek 3.69. Okno Nowy raport — wybór tabeli

Rysunek 3.70. Wybór sposobu tworzenia raportu — Kreator raportów

Rysunek 3.71. Okno Kreator raportów — wybór pól z tabeli do raportu

 w kolejnym oknie Kreatora raportów wybra opcjonalnie poziomy grupowania

i klikn przycisk Dalej (rysunek 3.73),  w kolejnym oknie wybra opcjonalnie sposób sortowania rekordów w raporcie

i klikn przycisk Dalej (rysunek 3.74),


194

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Rysunek 3.72. Okno Kreator raportów — wskazane zostay wszystkie pola z tabeli

Rysunek 3.73. Okno wyboru poziomów i opcji grupowania — nie wybrano adnych

Rysunek 3.74. Okno wyboru porzdku sortowania — wybrano sortowanie rosnce dla pola Cena pyty


Rozdzia 3. i Modu V: Bazy danych

195

 nastpnie wybra ukad raportu oraz orientacj na stronie i klikn przycisk

Dalej (rysunek 3.75), Rysunek 3.75. Okno wyboru ukadu raportu — pozostawiono opcje domylne

 wybra styl prezentowania raportu i klikn przycisk Dalej (rysunek 3.76), Rysunek 3.76. Okno wyboru stylu raportu — wybrano styl Formalny

 w ostatnim oknie kreatora wpisa tytu raportu — domylnie wpisany jest

tytu tabeli, dla której tworzony jest raport — i klikn przycisk Zakocz; dodatkowo mona wskaza opcj automatycznego podgldu raportu lub przejcia do trybu modyfikowania raportu (rysunek 3.77). Raporty mona tworzy równie bez uycia kreatora, samodzielnie definiujc wszystkie parametry raportu. W tym celu naley wybra jako metod tworzenia raportu Widok projektu (patrz rysunek 3.70).


196

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Rysunek 3.77. Ostatnie okno Kreatora raportów — wskazanie tytuu raportu i innych opcji

Aby otworzy utworzony raport, naley w oknie gównym bazy danych przej do zakadki Raporty — utworzony raport bdzie widoczny pod nadan mu nazw — i wybra przycisk Podgld (rysunek 3.78).

Rysunek 3.78. Zakadka Raporty w oknie gównym bazy danych z widocznym utworzonym raportem

Wskazany raport zostanie otwarty (rysunek 3.79).


Rozdzia 3. i Modu V: Bazy danych

197

Rysunek 3.79. Widok raportu (czciowy)

Utworzony raport mona edytowa i modyfikowa . Aby zmodyfikowa raport, naley:  w oknie gównym bazy danych przej do zakadki Raporty (patrz rysunek 3.78),  zaznaczy plik raportu, który bdzie edytowany, i wybra przycisk Projektuj

(rysunek 3.80),

Rysunek 3.80. Zakadka Raporty w oknie gównym bazy danych — przycisk Projektuj


198

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II  w Widoku projektu wprowadzi zmiany, zaznaczajc i edytujc poszczególne

pola raportu przy uyciu narzdzi w pasku narzdziowym Formatowanie (rysunek 3.81),

Rysunek 3.81. Okno Widok projektu — edycja pola Nagówek raportu  po zakoczeniu edycji zapisa wprowadzone zmiany. W Widoku projektu mona przesuwa poszczególne pola poprzez ich zaznaczenie i przecignicie wska nikiem myszy w inne pooenie (np. z nagówka do stopki) (rysunek 3.82).

Usuwanie raportu Aby usun raport, naley:  w oknie bazy danych, w zakadce Raporty, wskaza raport, który bdzie

usuwany,  z menu kontekstowego raportu (dostpnego pod prawym klawiszem myszy)

wybra polecenie Usu (rysunek 3.83),  potwierdzi polecenie Usu w kolejnym oknie.


Rozdzia 3. i Modu V: Bazy danych

Rysunek 3.82. Widok projektu — przeniesiono pole Tytuu raportu z nagówka do stopki poprzez przecignicie

Rysunek 3.83. Menu kontekstowe raportu — polecenie Usu

199


200

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Drukowanie Podgld wydruku Podgld wydruku pozwala na kontrol ustawie i formatowania tabeli (formularza, raportu) bezporednio przed wydrukiem. Aby uaktywni podgld wydruku, naley:  wybra polecenie Podgld wydruku z menu Plik (Plik/Podgld wydruku)

(rysunek 3.84).

Rysunek 3.84. Polecenie Podgld wydruku z menu Plik

W pasku narzdziowym Podgldu wydruku (rysunek 3.85) dostpne s polecenia, za pomoc których mona formatowa wydruk (w tym przypadku tabeli).

Ustawienie wydruku arkusza Ustawienie opcji drukowania tabeli (formularza, raportu) umoliwia okno Ustawienia strony (Plik/Ustawienia strony). Opcje ustawie zgrupowane s na trzech zakadkach — Marginesy (rysunek 3.86), Strona (rysunek 3.87) oraz Kolumny.


Rozdzia 3. i Modu V: Bazy danych

201

Rysunek 3.85. Okno Podgld wydruku tabeli Rysunek 3.86. Okno Ustawienia strony, zakadka Marginesy

Drukowanie Aby wydrukowa tabel (formularz, raport), naley:  zaznaczy lub otworzy tabel (formularz, raport), która bdzie drukowana,  wybra polecenie Drukuj z menu Plik (Plik/Drukuj) lub kombinacj klawiszy

Ctrl+P (rysunek 3.88),


202

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Rysunek 3.87. Okno Ustawienia strony, zakadka Strona

Rysunek 3.88. Polecenie Drukuj z menu Plik  w oknie Drukowanie wybra opcje wydruku (rysunek 3.89).

W oknie Drukowanie moliwy jest wybór nastpujcych opcji drukowania:  Drukarka — umoliwia wybór drukarki za pomoc listy rozwijalnej sporód

drukarek zainstalowanych w systemie operacyjnym komputera oraz:  Drukuj do pliku — drukowanie do pliku (po zaznaczeniu tej opcji wydruk

dokumentu zapisywany jest w pliku o rozszerzeniu .prn w okrelonej lokalizacji na dysku twardym komputera lub innym noniku pamici).


Rozdzia 3. i Modu V: Bazy danych Rysunek 3.89. Okno Drukowanie

 Zakres wydruku — opcje umoliwiajce drukowanie caego dokumentu

(domylnie) lub tylko okrelonej liczby stron.  Liczba kopii — opcja umoliwiajca okrelenie liczby kopii wydruku

oraz sposobu ich sortowania.

203


204

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II


Rozdzia 4.

Modu VI: Grafika menaderska i prezentacyjna Wstp Program PowerPoint suy do tworzenia prezentacji pozwalajcych przekazywa w prosty i atrakcyjny wizualnie spos贸b skomplikowane nieraz informacje. Jako taki jest trudnym do przecenienia narzdziem pracy zar贸wno biurowej, jak i menaderskiej. Zapoznanie si z materiaem z rozdziau 4. przewodnika uatwi pomylne zdanie egzaminu z moduu VI ECDL. Zakres wiedzy na temat grafiki menederskiej i prezentacyjnej zostanie om贸wiony na przykadzie programu MS PowerPoint XP.

Podstawy pracy z aplikacj Okno aplikacji skada si z nastpujcych element贸w (rysunek 4.1).

Pierwsze kroki w tworzeniu prezentacji Uruchamianie programu Program PowerPoint uruchamia si z menu Start, po przejciu do zakadki Programy (Start/Programy/PowerPoint), gdzie naley odnale ikon i link do programu PowerPoint i wybra go poprzez kliknicie lewym klawiszem myszy.


206

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Rysunek 4.1. Okno programu PowerPoint — podstawowe elementy Program PowerPoint wchodzi w skad pakietu biurowego MS Office, zatem ikonka i skrót do aplikacji mog si znajdowa w zakadce Programy w grupie Microsoft Office (Start/Programy/Microsoft Office/PowerPoint).

Jeeli ikona skrótu do programu PowerPoint umieszczona jest na pulpicie, naley ustawi nad ni kursor i klikn dwukrotnie lewym klawiszem myszy.

Koczenie pracy Program PowerPoint zamyka si poprzez wybór z menu Plik polecenia Zakocz (Plik/Zakocz) lub poprzez zamknicie okna aplikacji.

Otwieranie prezentacji Utworzon wczeniej i zapisan na dysku twardym (innym noniku pamici) prezentacj mona otworzy na kilka sposobów:  uywajc polecenia Otwórz z menu Plik (Plik/Otwórz),  uywajc kombinacji klawiszy skrótu Ctrl+O,  klikajc ikon Otwórz umieszczon na standardowym pasku narzdziowym

(rysunek 4.2).


Rozdzia 4. i Modu VI: Grafika menaderska i prezentacyjna

207

Rysunek 4.2. Ikona Otwórz do otwierania istniejcych plików prezentacji

W wyniku tych operacji pojawi si okno, w którym naley wybra i wskaza lokalizacj pliku zawierajcego prezentacj na dysku twardym komputera lub innym — zewntrznym — noniku pamici (rysunek 4.3).

Rysunek 4.3. Okno Otwieranie Jeeli plik zawierajcy prezentacj by niedawno uywany, to jego nazwa moe by wywietlona na licie ostatnio uywanych plików znajdujcej si u dou menu Plik. W analogiczny sposób mona otworzy kilka prezentacji naraz i swobodnie porusza si pomidzy nimi, wykonujc róne operacje.

Tworzenie nowej prezentacji Podczas rozpoczynania pracy z programem PowerPoint automatycznie zostaje utworzona nowa prezentacja o nazwie Prezentacja1, która istnieje wirtualnie — nie jest zapisana w pamici, zatem po wprowadzeniu do niej zmian naley j niezwocznie zapisa . Now prezentacj mona utworzy , korzystajc z nastpujcych metod:  wybierajc z menu Plik polecenie Nowy (Plik/Nowy) — pojawi si okno Nowy

plik prezentacji, w którym naley wybra polecenie Pusta prezentacja (rysunek 4.4),


208

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II  wybierajc kombinacj klawiszy skrótu Ctrl+N — nowa prezentacja zostanie

utworzona bezporednio, bez otwierania okna Nowy plik prezentacji,  klikajc przycisk Nowy umieszczony w standardowym pasku narzdzi

(rysunek 4.5). Rysunek 4.4. Okno Nowy plik prezentacji z poleceniem Pusta prezentacja

Rysunek 4.5. Ikona narzdzia do tworzenia nowej prezentacji w standardowym pasku narzdzi

Zapisywanie prezentacji Aby zapisa utworzon prezentacj w okrelonym lub domylnym miejscu na dysku (lub na innym noniku pamici), naley:  wybra z menu Plik polecenie Zapisz (Plik/Zapisz) — pojawi si okno Zapisz

jako, w którym naley wskaza lokalizacj zapisywanego pliku prezentacji (rysunek 4.6),  wybra kombinacj klawiszy skrótu Ctrl+S — pojawi si okno Zapisz jako,  wybra kombinacj klawiszy skrótu Shift+F12 — pojawi si okno Zapisz jako,


Rozdzia 4. i Modu VI: Grafika menaderska i prezentacyjna

209

ย klikn przycisk Zapisz umieszczony w standardowym pasku narzdzi

(rysunek 4.7).

Rysunek 4.6. Polecenie Zapisz jako z menu Plik

Rysunek 4.7. Ikona do zapisywania skoroszytu w standardowym pasku narzdzi

W programie PowerPoint prezentacja standardowo zostaje zapisana w pliku z rozszerzeniem .ppt (np. nazwa.ppt), a rozszerzenie .ppt dodawane jest automatycznie do wybranej nazwy pliku. Warto pamita o zapisywaniu wynikรณw pracy co jaki czas, poniewa praca aplikacji moe zosta przerwana z rรณnych powodรณw (awaria zasilania, awaria komputera, dysku twardego itd.) i wyniki wielogodzinnej (wielodniowej) pracy mog zosta bezpowrotnie utracone. Prezentacja, ktรณra jest ju zachowana na dysku, zostaje ponownie zapisana pod t sam nazw, zatem kade kolejne zapisanie tego dokumentu powoduje uaktualnienie zmian wprowadzonych w nim od ostatniego zapisu.

Zapisywanie pliku prezentacji pod inn nazw Istniejc i uprzednio zapisan na dysku prezentacj mona zachowa pod inn nazw i (lub) w innej lokalizacji na dysku twardym (lub na innym noniku pamici), uywajc polecenia Zapisz jako z menu Plik (patrz rysunek 4.6). W oknie Zapisywanie jako naley wybra nazw i okreli lokalizacj do zapisania prezentacji, a po wpisaniu ich w odpowiednie pola wybra przycisk Zapisz.


210

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Zapisywanie prezentacji w innym formacie Prezentacj utworzon w programie PowerPoint mona zapisa w formatach innych ni standardowy — z rozszerzeniem .ppt, np. w formacie:  tekstowym sformatowanym .rtf (Rich Text Format),  strony sieci Web — HTML (HyperText Markup Language) — uywanym

do tworzenia stron internetowych,  pokazu prezentacji — z rozszerzeniem .pps,  szablonu (wzorca) — z rozszerzeniem .pot,  pliku obrazu (graficznym), np. .gif, .png, .jpg, .tiff,  z innym okrelonym rozszerzeniem udostpnianym przez program

PowerPoint, dostpnym w polu Zapisz jako typ. Moliwe jest równie zapisywanie prezentacji programu PowerPoint w formacie .ppt dla wczeniejszych wersji programu (np. wersji 97-2002/95). Aby zapisa prezentacj z innym rozszerzeniem, naley:  z menu Plik wybra polecenie Zapisz lub Zapisz jako,  w oknie Zapisz jako w polu Zapisz jako typ wybra z listy rozwijalnej

odpowiedni typ pliku (rysunek 4.8),  wskaza lokalizacj na dysku twardym komputera (lub innym noniku pamici)

lub pozostawi lokalizacj domyln,  nacisn przycisk Zapisz.

Zamykanie prezentacji Aby zamkn plik prezentacji, naley wybra z menu Plik polecenie Zamknij. Jeeli w prezentacji zostay wprowadzone zmiany i nie bya ona dotd zapisywana, to bezporednio przed zamkniciem pojawi si okno z zapytaniem Czy chcesz zapisa zmiany dokonane w… ? (rysunek 4.9).

Pomoc Program PowerPoint zosta wyposaony w rozbudowany system pomocy przydatnej zarówno pocztkujcemu, jak i zaawansowanemu uytkownikowi aplikacji. Aby skorzysta z Pomocy, naley:  z menu Pomoc wybra polecenie Microsoft PowerPoint — Pomoc

(rysunek 4.10),  na klawiaturze komputera wybra klawisz funkcyjny F1,  klikn przycisk Microsoft PowerPoint — Pomoc umieszczony w standardowym

pasku narzdzi (rysunek 4.11).


Rozdzia 4. i Modu VI: Grafika menaderska i prezentacyjna

Rysunek 4.8. Lista rozwijalna z dostpnymi formatami zapisu plik贸w Rysunek 4.9. Okno z zapytaniem o zapisanie wynik贸w pracy

Rysunek 4.10. Menu Pomoc programu Power Point

211


212

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Rysunek 4.11. Ikona Microsoft PowerPoint — Pomoc w standardowym pasku narzdzi

W wyniku wykonania jednej z powyszych czynnoci zostanie wywietlone okno Microsoft PowerPoint — Pomoc (rysunek 4.12).

Rysunek 4.12. Okno Pomoc

Okno Pomoc jest podzielone na trzy zakadki: Spis treci, Kreator odpowiedzi oraz Indeks, z których kada umoliwia uytkownikowi inny sposób dotarcia do informacji na poszukiwany temat. Program PowerPoint posiada równie pomoc kontekstow, dostpn po klikniciu wska nikiem myszy ikony pomocy w niektórych oknach dialogowych.


Rozdzia 4. i Modu VI: Grafika menaderska i prezentacyjna

213

Ustawienia programu Powikszanie i pomniejszanie widoku prezentacji Uytkownik pracujcy w programie PowerPoint moe dostosowywa widok edytowanej prezentacji do wasnych potrzeb, np. poprzez jego powikszenie lub pomniejszenie. W tym celu naley uy polecenia Powikszenie z menu Widok (Widok/ Powikszenie), po wybraniu którego pojawi si okno Powikszenie (rysunek 4.13). Rysunek 4.13. Widok okna Powikszenie

W oknie znajduj si opcje suce do dostosowania widoku prezentacji do potrzeb uytkownika. Moliwo zmiany widoku prezentacji dostpna jest równie w standardowym pasku menu (rysunek 4.14).

Rysunek 4.14. Standardowy pasek menu — polecenie Powiksz

Wywietlanie i ukrywanie pasków narzdziowych Paski narzdziowe aplikacji zawieraj jedno lub wicej polece, które uytkownik moe wykorzysta podczas tworzenia prezentacji. Polecenia s reprezentowane przez ikony, tekst lub ikony i tekst. PowerPoint posiada wiele wbudowanych pasków narzdziowych, jednak z wikszoci z nich korzystaj zaawansowani uytkownicy. Paski narzdziowe mona rozmieszcza dowolnie w obrbie gównego okna aplikacji. Niewtpliw zalet jest moliwo dostosowywania (konfigurowania) pasków narzdziowych do wasnych potrzeb poprzez:  wywietlanie i ukrywanie pasków narzdziowych,  dodawanie i usuwanie poszczególnych narzdzi reprezentowanych na paskach

narzdziowych przez ikony, tekst oraz ikony i tekst, Aby dostosowa zestaw pasków narzdziowych, naley:  z menu Narzdzia wybra polecenie Dostosuj (Narzdzia/Dostosuj)

(rysunek 4.15),


214

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Rysunek 4.15. Polecenie Dostosuj z menu Narzdzia  wczy lub wyczy wybrane paski narzdziowe w oknie Dostosowywanie

(zakadka Paski narzdzi) poprzez zaznaczenie lub odznaczenie pola obok nazwy paska (rysunek 4.16). Rysunek 4.16. Okno Dostosowywanie

Aby wczy lub wyczy paski narzdziowe, mona równie skorzysta z polecenia Paski narzdzi w menu Widok (Widok/Paski narzdzi) lub ustawi kursor myszy nad obszarem dowolnie wybranego paska narzdziowego i klikn prawym klawiszem myszy, a nastpnie zaznaczy paski narzdziowe, które maj zosta wywietlone (rysunek 4.17).


Rozdzia 4. i Modu VI: Grafika menaderska i prezentacyjna

Rysunek 4.17. Lista pasków narzdziowych (menu Widok, polecenie Paski narzdzi)

Aby doda narzdzia do paska narzdziowego, naley:  w oknie Dostosowywanie przej do zakadki Polecenia (rysunek 4.18),  w oknie Kategorie wskaza nazw wybranego do modyfikacji paska

narzdziowego — w oknie Polecenia pojawi si zestaw polece dostpnych wybranego paska,  przecign wybrane polecenie do paska narzdziowego, uywajc

wskanika myszy. Rysunek 4.18. Okno Dostosowywanie, zakadka Polecenia

215


216

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Na kocu kadego paska narzdziowego znajduje si klawisz ze strzak skierowan w dó. Po naciniciu tego klawisza otworzy si menu z poleceniem Dodaj lub usu przyciski, za pomoc którego mona zmienia zestaw narzdzi w paskach narzdziowych. Istniej polecenia, które nie pojawiaj si w ogóle na paskach narzdziowych.

Modyfikacja podstawowych ustawie programu i preferencji uytkownika Program PowerPoint umoliwia dostosowanie podstawowych ustawie aplikacji do potrzeb uytkownika. W tym celu naley:  z menu Narzdzia wybra polecenie Opcje (Narzdzia/Opcje) (rysunek 4.19),  w oknie Opcje przej do zakadki, w której znajduj si poszukiwane

ustawienia.

Rysunek 4.19. Polecenie Opcje z menu Narzdzia

Do najbardziej podstawowych ustawie programu nale nazwisko uytkownika oraz domylne foldery (katalogi), w których automatycznie zapisywane s nowo utworzone prezentacje (przy uyciu polecenia Zapisz). Aby wprowadzi nazwisko uytkownika, naley:  w oknie Opcje przej do zakadki Ogólne (rysunek 4.20),  w polu Nazwa wpisa imi i nazwisko (lub nazw uytkownika),


Rozdzia 4. i Modu VI: Grafika menaderska i prezentacyjna

217

Rysunek 4.20. Okno Opcje, zakadka Ogólne

 wypeni pole Inicjay.

Aby wprowadzi domylne ustawienia folderu (katalogu) do zapisywania prezentacji, naley:  w oknie Opcje przej do zakadki Zapisywanie (rysunek 4.21),  w polu Domylna lokalizacja plików zapisa odpowiedni ciek dostpu

do wybranego folderu (mona równie pozostawi ciek do katalogu, który program domylnie zaproponuje do zapisu prezentacji). Rysunek 4.21. Okno Opcje, zakadka Zapisywanie


218

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Po wprowadzeniu ustawie naley nacisn przycisk OK. W oknie Opcje znajduje si wiele pogrupowanych tematycznie, moliwych do indywidualnego ustawienia opcji programu, dziki którym mona zautomatyzowa cz funkcji.

Tworzenie prezentacji Program PowerPoint suy do tworzenia, edycji oraz wywietlania prezentacji, które su rónym celom — np. promocji nowego produktu lub przedstawieniu wyników firmy. Umiejtno tworzenia prezentacji jest zatem bardzo przydatna.

Widoki prezentacji Program PowerPoint udostpnia kilka opcji wyboru widoków prezentacji, które pozwalaj dostosowa aplikacj, tak aby uatwi uytkownikowi tworzenie i edycj prezentacji. Podstawowym widokiem jest widok normalny (rysunek 4.22).

Rysunek 4.22. Prezentacja — widok normalny


Rozdzia 4. i Modu VI: Grafika menaderska i prezentacyjna

219

PowerPoint umoliwia wybór równie innych widoków prezentacji: widok sortowania slajdów (rysunek 4.23), widok konspektu (rysunek 4.24), widok slajdu (rysunek 4.25), widok strony notatek (rysunek 4.26) oraz widok wzorca slajdów (rysunek 4.27).

Rysunek 4.23. Prezentacja — widok sortowania slajdów

Rysunek 4.24. Prezentacja — widok konspektu


220

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Rysunek 4.25. Prezentacja â&#x20AC;&#x201D; widok slajdu

Rysunek 4.26. Prezentacja â&#x20AC;&#x201D; widok strony notatek


Rozdzia 4. i Modu VI: Grafika menaderska i prezentacyjna

221

Rysunek 4.27. Prezentacja — widok wzorca slajdów

Powyej zostay pokazane najczciej uywane widoki prezentacji. Oprócz wymienionych dostpne s jeszcze inne widoki, które mona wczy , uywajc odpowiednich narzdzi, dostpnych w poleceniach kategorii Widok w menu Narzdzia — polecenie Dostosuj (Narzdzia/Dostosuj).

Dodawanie nowego slajdu Aby doda do prezentacji nowy slajd, naley:  w menu Wstaw wybra polecenie Nowy slajd (Wstaw/Nowy slajd)

(rysunek 4.28),  wybra kombinacj klawiszy skrótu Ctrl+M.

W wyniku wybrania polecenia Nowy slajd pojawi si okno umoliwiajce wybór odpowiedniego ukadu dla wstawianego slajdu (rysunek 4.29). W oknie Ukad slajdu dostpne s nastpujce typy ukadów slajdu:  ukady tekstu (np.: slajd tytuowy, tylko tytu, tytu i tekst itd.),  ukady zawartoci (np.: pusty, zawarto , tytu i zawarto itd.),  ukady tekstu i zawartoci (np.: tytu, tekst i zawarto , tytu i zawarto

nad tekstem itd.),  inne ukady (np.: tytu, tekst i klip multimedialny itd.).


222

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Rysunek 4.28. Menu Wstaw, polecenie Nowy slajd

Rysunek 4.29. Okno Ukad slajdu

Wybierajc odpowiedni ukad slajdu, mona tworzy slajdy tytuowe, slajdy z tekstem, listy wypunktowane, tabele oraz wykresy.


Rozdzia 4. i Modu VI: Grafika menaderska i prezentacyjna

223

Nowy slajd — ukad tabeli (przykad) Poniszy przykad opisuje dodanie nowego slajdu o ukadzie tabeli. Aby utworzy nowy slajd z tabel, naley:  wybra w menu Wstaw polecenie Nowy slajd (Wstaw/Nowy slajd)

(patrz rysunek 4.28) lub kombinacj klawiszy skrótu Ctrl+M,  w oknie Ukad slajdu wybra ukad Tytu i tabela (sekcja Inne ukady)

— w wyniku tego zostanie wstawiony nowy slajd o nastpujcym wygldzie (rysunek 4.30):

Rysunek 4.30. Nowy slajd — ukad Tytu i tabela  klikn dwukrotnie na nowym slajdzie ikon z widokiem tabeli,  w wyniku tego pojawi si okno Wstawianie tabeli (rysunek 4.31),

w którym w odpowiednich polach naley wybra liczb wierszy i kolumn; nacisn przycisk OK. Rysunek 4.31. Okno Wstawianie tabeli

W nastpstwie powyszych czynnoci do slajdu zostanie wstawiona tabela o wybranej liczbie wierszy i kolumn (rysunek 4.32).


224

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Rysunek 4.32. Tabela automatycznie wstawiona do slajdu

Edycja tabeli i wstawianie tekstu (przykad) Tabel, ktรณra zostaa wstawiona do slajdu, mona edytowa , zmieniajc jej wygld, oraz wypeni j tekstem (np. zadanymi wartociami liczbowymi). Do edycji tabeli suy pasek narzdziowy Tabele i krawdzie (patrz rysunek 4.33). Pasek narzdziowy pojawi si automatycznie po wstawieniu tabeli do slajdu (w innym przypadku naley go wywietli , korzystajc z polecenia Dostosuj w menu Narzdzia (Narzdzia/ Dostosuj) โ€” patrz rysunek 4.16). Wybrany ukad slajdu umoliwia rรณwnie wprowadzenie tytuu slajdu, ktรณry moe by tytuem tabeli.

Po nadaniu tabeli odpowiedniego formatowania (wielkoci poszczegรณlnych komรณrek, gruboci krawdzi itd.) mona wypeni j odpowiednimi wartociami. Aby wstawi do tabeli tekst (zadane wartoci), naley w kolejnych komรณrkach tabeli umieci wskanik myszy i klikn jednokrotnie. W wyniku tego pojawi si kursor i bdzie moliwe wpisywanie odpowiednich wartoci do komรณrek. Tekst wpisany do komรณrek tabeli mona formatowa , uywajc dostpnych narzdzi do formatowania tekstu, zawartych w pasku narzdziowym Formatowanie. Analogicznie do wstawiania tekstu (wartoci) do komรณrek tabeli moliwa jest edycja (zmiana, modyfikacja) tekstu w poszczegรณlnych komรณrkach oraz zmiana wygldu tabeli.


Rozdzia 4. i Modu VI: Grafika menaderska i prezentacyjna

225

Zmiana ukadu slajdu Aby zmieni ukad istniejcego slajdu, naley zaznaczy wybrany slajd, a nastpnie wybra dla niego inny ukad, postpujc analogicznie jak w przypadku wstawiania nowego slajdu.

Kolor ta Aby zmieni kolor ta slajdu, naley:  z menu Format wybra polecenie To (Format/To) (rysunek 4.33),

Rysunek 4.33. Polecenie To z menu Format  w oknie To (rysunek 4.34) wybra odpowiedni kolor ta slajdu oraz opcj. Rysunek 4.34. Okno To

W sekcji Wypenienie ta naley wybra z listy rozwijalnej odpowiedni predefiniowany kolor ta lub opcj Wicej kolorów (rysunek 4.35).


226

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Rysunek 4.35. Okno To, sekcja Wypenienie ta

Korzystajc z okna To, mona zmieni kolor ta wybranego slajdu — za pomoc polecenia Zastosuj — lub wszystkich slajdów — za pomoc polecenia Zastosuj do wszystkich.

Szablony projektu Now prezentacj mona utworzy , korzystajc z szablonu. W tym celu w oknie Nowy plik prezentacji (rysunek 4.36) naley wybra jedn z opcji Nowy z szablonu:  Szablony ogólne — po wybraniu opcji pojawi si okno, za pomoc którego

moliwy jest wybór jednego z dostpnych szablonów zapisanych na dysku twardym komputera (lub innym noniku pamici).  Szablony w moich witrynach sieci Web — po wybraniu opcji pojawi si okno

umoliwiajce wyszukanie szablonów na stronach WWW (opcji naley uy , w przypadku gdy na stronie WWW lub innej zapisane s szablony prezentacji, które maj zosta uyte do tworzenia nowej prezentacji).  Szablony na stronie Microsoft.com — po wybraniu tej opcji otworzy si

przegldarka internetowa z adresem strony WWW firmy Microsoft, z której mona pobra szablony.

Wzorzec slajdu Wzorce slajdów, podobnie jak szablony, umoliwiaj modyfikacj caej prezentacji, a nie kadego slajdu z osobna. Wzorzec slajdów pozwala midzy innymi formatowa tytuy slajdów oraz dodawa grafik i stopki do slajdów w prezentacji. Aby skorzysta z moliwoci, które daje wzorzec slajdu, naley z menu Widok wybra polecenie Wzorzec, a nastpnie Wzorzec slajdów (Widok/Wzorzec/Wzorzec slajdów) (rysunek 4.37).


Rozdzia 4. i Modu VI: Grafika menaderska i prezentacyjna Rysunek 4.36. Okno Nowy plik prezentacji z opcjami Nowy z szablonu

Rysunek 4.37. Menu Widok, polecenia Wzorzec i Wzorzec slajd贸w

227


228

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

W wyniku tego pojawi si widok wzorca slajdu oraz pasek narzdziowy Widok wzorca slajdów (rysunek 4.38).

Rysunek 4.38. Widok wzorca slajdów

Wstawianie i usuwanie Aby wstawi do wzorca slajdu rysunek lub obraz (dowolny plik graficzny), naley:  w widoku wzorca slajdów (patrz rysunek 4.38) z menu Wstaw wybra

polecenie Obraz, a nastpnie z listy rozwijalnej polecenie wstawienia wybranego obrazu (obiektu) lub polecenie Z pliku (Wstaw/Obraz/Z pliku) (rysunek 4.39),  w oknie Wstaw obraz wskaza lokalizacj obrazu (pliku graficznego) na dysku

twardym komputera (lub innym noniku pamici) i wybra polecenie Wstaw (rysunek 4.40). W nastpstwie tych czynnoci obraz zostanie wstawiony do wzorca slajdu (rysunek 4.41). Po najechaniu na obraz wska nikiem myszy i klikniciu prawym klawiszem wstawiony obraz przejdzie w tryb edycji i moliwa bdzie zmiana jego wielkoci oraz kta obrotu. Aby umieci obraz w dowolnym miejscu wzorca slajdu, naley „uchwyci” go wska nikiem myszy i przenie.

Usuwanie grafiki wstawionej do wzorca slajdu odbywa si poprzez wskazanie grafiki wskanikiem myszy i wybranie klawisza Del na klawiaturze.


Rozdzia 4. i Modu VI: Grafika menaderska i prezentacyjna

Rysunek 4.39. Menu Wstaw, polecenie Obraz i polecenie Z pliku

Rysunek 4.40. Okno Wstaw obraz

229


230

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Rysunek 4.41. Obraz (plik graficzny) wstawiony do wzorca slajdu

Edycja tytuu slajdu W widoku wzorca moliwe jest równie edytowanie stylu wzorca tekstu tytuu slajdów — zmiana czcionki, koloru, formatowania itd. Su do tego narzdzia edycji tekstu omówione w dalszej czci przewodnika.

Edycja listy punktowania Widok wzorca umoliwia równie wprowadzanie zmian na licie punktowanej. Edycja wzorców stylów tekstu odbywa si podobnie jak wzorca stylu tytuu slajdu. Edycja punktorów moliwa jest za pomoc polecenia Punktory i numeracja z menu Format (równie omówionych w dalszej czci przewodnika).

Stopka, numeracja i data Wzorzec slajdu zawiera pola Obszar stopki oraz Obszar numeru, w których mona wstawi róne wartoci w miejsce symboli zastpczych (rysunek 4.42). Aby doda do stopki tekst, naley:  z menu Widok wybra polecenie Nagówek i stopka (Widok/Nagówek i stopka)

(rysunek 4.43),  w oknie Nagówek i stopka naley wypeni odpowiednie pola (rysunek 4.44).


Rozdzia 4. i Modu VI: Grafika menaderska i prezentacyjna

231

Rysunek 4.42. Pola: Obszar daty, Obszar stopki i Obszar numeru we wzorcu slajdu

Rysunek 4.43. Polecenie Nag贸wek i stopka z menu Widok

W zakadce Slajd w sekcji Doczanie do slajdu znajduj si opcje, kt贸rych skonfigurowanie umoliwia umieszczenie w polach Obszar daty, Obszar stopki i Obszar numeru odpowiednich wartoci. W przypadku pola Stopka naley wpisa w polu tekstowym


232

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Rysunek 4.44. Okno Nagรณwek i stopka

tekst, ktรณry powinien si znale w stopce slajdรณw. W polu Data i godzina moliwe jest zaznaczenie opcji automatycznej aktualizacji lub zaznaczenie opcji Staa. Wybรณr tej opcji wymaga wprowadzenia w polu tekstowym odpowiedniej daty, ktรณra nie bdzie aktualizowana. Wybrane dla poszczegรณlnych pรณl wartoci mona wprowadzi do wszystkich slajdรณw w prezentacji (przycisk Zastosuj do wszystkich) lub do wybranych (przycisk Zastosuj). Moliwe jest rรณwnie wybranie opcji Nie pokazuj na slajdzie tytuowym.

Teksty i ilustracje Podczas tworzenia prezentacji moliwe jest dodawanie do slajdรณw tekstu oraz grafiki.

Umieszczanie i formatowanie tekstu Dodawanie tekstu do prezentacji moe odbywa si w widoku normalnym, jak i w widoku konspektu. Podczas wstawiania nowego slajdu mona wybra jeden z predefiniowanych ukadรณw tekstu (omรณwionych dalej). Na slajdzie pojawi si wtedy w polach tekstowych (rozmieszczonych zgodnie z wybranym ukadem slajdu) symbole zastpcze (np. Kliknij, aby doda tytu) โ€” w miejscu, gdzie moliwe jest wpisanie tekstu (rysunek 4.45). Aby doda tekst do slajdu, naley ustawi kursor w odpowiednich polach i rozpocz wprowadzanie tekstu. Wprowadzony tekst mona edytowa.


Rozdzia 4. i Modu VI: Grafika menaderska i prezentacyjna

233

Rysunek 4.45. Tekst wprowadzony do slajdu o ukadzie Tytu i tekst

Edycja stron notatek W programie PowerPoint do slajdów mona dodawa notatki, np. w celu zanotowania istotnych szczegóów omawianych podczas prezentacji konkretnego slajdu. W tym celu naley przej do widoku strony notatek (menu Widok, polecenie Strona notatek), umieci kursor w polu tekstowym pod slajdem i wprowadzi tekst notatki (rysunek 4.46). Po powrocie do widoku normalnego tre notatki pojawi si pod slajdem, gdzie równie moliwa jest edycja tekstu (rysunek 4.47).

Zmiana wygldu tekstu Wygld i ustawienia tekstu mona dowolnie zmienia i dostosowywa do wasnych potrzeb (personalizowa ). Do tego celu suy wiele polece dostpnych w menu Format lub na pasku narzdziowym Formatowanie. Pasek narzdziowy Formatowanie umoliwia szybki dostp do najczciej wykorzystywanych polece sucych do formatowania tekstu. Zmiana wygldu i formatowanie tekstu s efektem zmiany kroju i wielkoci uytej czcionki (oraz wyboru innych parametrów). Aby w prosty sposób wybra czcionk oraz zmodyfikowa jej wygld i ustawienia, naley z paska narzdziowego Formatowanie (rysunek 4.48) wybra odpowiednie opcje.


234

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Rysunek 4.46. Pole tekstowe do wprowadzenia treci notatki

Rysunek 4.47. Pole notatki w widoku normalnym

Rysunek 4.48. Pasek narzdziowy Formatowanie


Rozdzia 4. i Modu VI: Grafika menaderska i prezentacyjna

235

Czcionka — rodzaj, styl i wielko Czcionka — wybór czcionki z listy rozwijalnej, na której znajduj si wszystkie dostpne rodzaje czcionek wraz z podgldem (rysunek 4.49),

Rysunek 4.49. Lista rozwijalna z dostpnymi typami czcionek

Styl czcionki — dostpne style: normalny, kursywa, pogrubiony, pogrubiona kursywa (kombinacja klawiszy kursywa i pogrubiony) (rysunek 4.50),

Rysunek 4.50. Ikony stylu czcionki w pasku narzdziowym Formatowanie

Rozmiar czcionki — moliwo wyboru z listy predefiniowanych rozmiarów lub wpisanie wasnego (rysunek 4.51).

Rysunek 4.51. Pole i lista rozwijalna predefiniowanych rozmiarów czcionki w pasku narzdziowym Formatowanie Wysoko czcionki mierzona jest w punktach; 1 punkt = 1/72 cala.

Indeksy górne i dolne Podczas tworzenia prezentacji moe pojawi si potrzeba wprowadzenia zapisu uamkowego lub wzoru matematycznego. W takich przypadkach ma zastosowanie tzw. indeks górny lub indeks dolny. Indeks górny lub dolny to rodzaj formatowania znaków polegajcy na podniesieniu lub obnieniu linii pooenia pojedynczych znaków, wyrazu lub wyrazów w odniesieniu do znaków ssiadujcych wraz z jednoczesnym zmniejszeniem ich rozmiaru. Aby ustawi indeks górny lub dolny, naley:  zaznaczy wybrany znak lub wyraz (wyrazy),  z paska narzdziowego Formatowanie wybra ikonk polecenia Indeks górny

lub Indeks dolny (rysunek 4.52).


236

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Rysunek 4.52. Ikonki polecenia Indeks górny oraz Indeks dolny w pasku narzdziowym Formatowanie Ikony narzdzi Indeks górny oraz Indeks dolny nie pojawiaj si w podstawowej konfiguracji paska narzdziowego Formatowanie. Aby ich uy, naley najpierw doda ikony obu polece za pomoc polecenia Dostosuj z menu Narzdzia.

Zmiana koloru czcionki Aby zmieni kolor czcionki, naley:  wybra fragment tekstu do zmiany koloru czcionki,  wybra ikon polecenia Kolor czcionki z paska narzdziowego Formatowanie

(rysunek 4.53).

Rysunek 4.53. Ikona polecenia Kolor czcionki w pasku narzdziowym Formatowanie

W przypadku gdy kolory zebrane w palecie wywietlonej na rysunku 4.53 s niewystarczajce, naley wybra polecenie Wicej kolorów… u dou palety; pojawi si okno Kolory, w którym dostpnych jest znacznie wicej moliwoci dobrania waciwego koloru czcionki (rysunek 4.54). Kompleksowe moliwoci formatowania czcionki w prezentacji umoliwiaj opcje dostpne w oknie Czcionka, które wywietla si po wybraniu z menu Format polecenia Czcionka (Format/Czcionka) (rysunek 4.55).


Rozdzia 4. i Modu VI: Grafika menaderska i prezentacyjna

237

Rysunek 4.54. Okno Kolory

Rysunek 4.55. Polecenie Czcionka z menu Format

W oknie Czcionka naley wybra odpowiednie opcje wygldu czcionki (rysunek 4.56). W sekcji Efekty znajduj si opcje, kt贸re umoliwiaj nadanie tekstowi r贸norakich efekt贸w, np. cienia.


238

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Rysunek 4.56. Okno Czcionka

Zmiana stylu czcionki Zmiana stylu czcionki na pogrubion, pochylon (kursywa) i podkrelon moliwa jest po wyborze ikony odpowiedniego polecenia z paska narzdziowego Formatowanie (rysunek 4.57).

Rysunek 4.57. Pasek narzdziowy Formatowanie, narzdzia do zmiany stylu czcionki

Wyrównanie tekstu Tekst w prezentacji (w polu tekstowym) moe zosta wyrównany na kilka sposobów. Najczciej uywane s nastpujce opcje wyrównania:  do lewej (lewego marginesu),  do prawej (prawego marginesu),  wyrodkowanie (wzgldem obu marginesów).

Aby wyrówna tekst w polu tekstowym, naley:  zaznaczy wybrany tekst,  klikn odpowiedni ikon polecenia Wyrównywanie w pasku narzdziowym

Formatowanie (rysunek 4.58).

Rysunek 4.58. Ikony polecenia Wyrównanie w pasku narzdziowym Formatowanie

Interlinia Aby zmieni ustawienie interlinii przed akapitami i po akapitach, naley:  zaznaczy tekst (fragment tekstu) lub list wypunktowan do zmiany

wielkoci interlinii,  z menu Format wybra polecenie Interlinia (Format/Interlinia) (rysunek 4.59).


Rozdzia 4. i Modu VI: Grafika menaderska i prezentacyjna

239

Rysunek 4.59. Polecenie Interlinia z menu Format

W oknie Interlinia (rysunek 4.60) naley wybra odpowiednie wartoci interlinii oraz odstpรณw przed akapitem i po akapicie. Rysunek 4.60. Okno Interlinia

Punktowanie i numerowanie Tekst zawarty w polach tekstowych na slajdach prezentacji przybiera posta list numerowanych lub punktowanych. Aby utworzy listy punktowane lub numerowane, naley wybra odpowiedni ukad slajdu zawierajcy listy punktowane, ktรณre mona zmieni na numerowane.

Zmiana znakรณw punktowania i numerowania Podczas wpisywania tekstu do pola tekstowego zawierajcego list punktowan pojawiaj si standardowo ustawione znaki punktowania (lub numerowania), ktรณre w razie potrzeby mona zmieni . Aby dokona zmiany znakรณw punktowania i numerowania, naley:


240

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II  wybra list (fragment listy), dla której bd zmieniane znaki punktowania

lub numerowania,  z menu Format wybra polecenie Punktory i numeracja (Format/Punktory

i numeracja) (rysunek 4.61),

Rysunek 4.61. Polecenie Punktory i numeracja z menu Format  w oknie Punktory i numeracja przej do zakadki odpowiadajcej rodzajowi

wybranej listy (Punktowane lub Numerowane) i klikn przycisk Dostosuj (rysunek 4.62). Rysunek 4.62. Okno Punktory i numeracja, zakadka Punktowane z wybranym stylem punktorów do zmiany


Rozdzia 4. i Modu VI: Grafika menaderska i prezentacyjna

241

Po wyborze zakadki Punktowane moliwa jest zmiana punktorów oraz ustawie ich wygldu. Przycisk Dostosuj pozwala na wybranie odpowiedniego symbolu i wstawienie go jako punktora, a po wybraniu przycisku Obraz moliwe jest wskazanie grafiki, która bdzie peni rol punktora. Ponadto moliwa jest zmiana dotychczasowego koloru punktora oraz jego wielkoci w procentach rozmiaru tekstu. W zakadce Numerowane dostpne s opcje zmiany wygldu list numerowanych (rysunek 4.63). Rysunek 4.63. Okno Punktory i numeracja, zakadka Numerowane

Polecenia: Cofnij i Ponów Podczas tworzenia slajdów i prezentacji moliwe jest cofnicie ostatnio wykonanej czynnoci. Suy do tego polecenie Cofnij, które jest dostpne z menu Edycja (Edycja/ Cofnij) (rysunek 4.64). Polecenie Cofnij dostpne jest równie pod skrótem klawiaturowym Ctrl+Z. Efekt dziaania polecenia Cofnij pozwala równie na przywrócenie stanu sprzed wykonania kilku ostatnich polece, jednak za kadym razem polecenie powoduje cofnicie efektu dziaania jednego ostatnio wykonanego polecenia edycji (lub innego).

Aby ponownie wykona ostatni czynno edycyjn, mona skorzysta z polecenia Powtórz, które równie jest dostpne z menu Edycja (Edycja/Powtórz) (rysunek 4.65). Polecenie Powtórz dostpne jest równie pod skrótem klawiaturowym Ctrl+Y. Polecenia Cofnij i Powtórz dostpne s równie ze standardowego paska narzdziowego (rysunek 4.66).


242

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Rysunek 4.64. Polecenie Cofnij z menu Edycja pozwala cofn wynik dziaania ostatnio wybranej czynnoci (w tym przypadku byo to usunicie fragmentu slajdu)

Rysunek 4.65. Polecenie Powt贸rz z menu Edycja pozwala na ponowne wykonanie ostatnio wybranej czynnoci (w tym przypadku byo to przesunicie obiektu)

Rysunek 4.66. Polecenia Cofnij i Powt贸rz w standardowym pasku narzdzi


Rozdzia 4. i Modu VI: Grafika menaderska i prezentacyjna

243

Obrazy i rysunki Prezentacje tworzone w programie PowerPoint mog by wzbogacone poprzez wstawienie obiektów graficznych: obrazów (np. zdj ) i rysunków, które zostay wykonane w innym oprogramowaniu i zapisane s w plikach graficznych (np. o rozszerzeniach .tiff, .bmp, .gif, .jpg). Mona równie skorzysta z wbudowanej biblioteki obrazów.

Wstawianie obrazu do slajdu Aby wstawi do slajdu obraz zapisany na dysku twardym komputera (lub innym noniku pamici), naley:  w menu Wstaw wybra polecenie Obraz oraz polecenie Z pliku (Wstaw/Obraz/

Z pliku) (rysunek 4.67),

Rysunek 4.67. Polecenie Obraz oraz Z pliku w menu Wstaw  w oknie Wstaw obraz naley wybra lokalizacj obrazu (na dysku twardym

komputera lub innym noniku pamici), który zostanie wstawiony do slajdu, i zatwierdzi wybór poprzez nacinicie przycisku Wstaw (rysunek 4.68). Analogicznie moliwe jest wstawienie do slajdu innych obiektów dostpnych w programie PowerPoint. W tym celu naley z menu Wstaw wybra polecenie Obraz (patrz rysunek 4.67), a nastpnie wybra polecenie wstawienia odpowiedniego obiektu: np. ClipArt, Autoksztaty, WordArt itd. Obiekty wstawione do slajdów prezentacji mona edytowa, zmieniajc np. ich kolory.


244

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Rysunek 4.68. Okno Wstaw obraz

Kopiowanie, przenoszenie, usuwanie Kopiowanie Aby skopiowa tekst, obraz lub rysunek umieszczony na slajdzie, naley:  zaznaczy wybrany tekst, obraz lub grafik,  z menu Edycja wybra polecenie Kopiuj (Edycja/Kopiuj) (polecenie to jest

równie dostpne w postaci skrótu klawiaturowego Ctrl+C lub z menu kontekstowego, dostpnego pod prawym klawiszem myszy),  wybra slajd lub miejsce, w którym zostanie umieszczony skopiowany tekst,

obraz lub rysunek, poprzez ustawienie w nim wskanika,  z menu Edycja wybra polecenie Wklej (Edycja/Wklej) (polecenie to jest równie

dostpne w postaci skrótu klawiaturowego Ctrl+V lub z menu kontekstowego, dostpnego pod prawym klawiszem myszy). Tekst, obraz lub rysunek mona kopiowa zarówno w tej samej prezentacji, jak i pomidzy rónymi prezentacjami.

Przenoszenie Aby przenie tekst, obraz lub rysunek umieszczony na slajdzie, naley:  zaznaczy wybrany tekst, obraz lub rysunek,  z menu Edycja wybra polecenie Wytnij (Edycja/Wytnij) (polecenie to jest

równie dostpne w postaci skrótu klawiaturowego Ctrl+X lub z menu kontekstowego, dostpnego pod prawym klawiszem myszy),


Rozdzia 4. i Modu VI: Grafika menaderska i prezentacyjna

245

 wybra slajd lub miejsce, w którym zostanie umieszczony przenoszony tekst,

obraz lub rysunek, poprzez ustawienie w nim wskanika,  z menu Edycja wybra polecenie Wklej (Edycja/Wklej) (polecenie to jest

równie dostpne w postaci skrótu klawiaturowego Ctrl+V lub z menu kontekstowego, dostpnego pod prawym klawiszem myszy). Tekst, obraz lub rysunek mona przenosi zarówno w tej samej prezentacji, jak i pomidzy rónymi prezentacjami.

Zmiana rozmiaru rysunków i obrazów w prezentacji Aby zmieni rozmiar rysunku lub obrazu w prezentacji, naley:  zaznaczy wybrany rysunek lub obraz,  z menu Format wybra polecenie Obraz (Format/Obraz) (rysunek 4.69),

Rysunek 4.69. Polecenie Obraz z menu Format  w oknie Formatuj obraz przej do zakadki Rozmiar, ustawi odpowiednie

wartoci w sekcji Zmie rozmiar i obró i zatwierdzi zmiany przyciskiem OK (rysunek 4.70). W zakadce Rozmiar znajduj si dwie grupy opcji — Zmie rozmiar i obró oraz Skaluj — suce do zmiany rozmiaru i skali obrazu:  Wysoko i szeroko — opcje do ustawienia rozmiarów obrazu (w centymetrach).  Obrót — opcje do ustawienia kta obrotu obrazu (w stopniach).


246

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Rysunek 4.70. Okno Formatuj obraz, zakadka Rozmiar

 Wysoko i szeroko — opcje do zmiany skali pionowej i poziomej obrazu

(w procentach).  Zablokuj wspóczynnik proporcji — wybranie tej opcji oznacza, e przy

zmianie wartoci wysokoci obrazu proporcjonalnie zmieni si równie jego szeroko .  Wzgldem oryginalnego rozmiaru obrazu — wybranie tej opcji oznacza,

e zmiana skali odbywa si wzgldem oryginalnego rozmiaru obrazu, który móg zosta zmieniony przez uytkownika ju po umieszczeniu go w prezentacji.  Najlepsza skala dla pokazu slajdów — moliwo dostosowania skali

do pokazu slajdów z jednoczesnym ustawieniem rozdzielczoci ekranu. Okno Formatuj obraz jest równie dostpne z menu kontekstowego, dostpnego po ustawieniu wska nika na wybranym obrazie lub rysunku i klikniciu prawym klawiszem myszy.

Usuwanie Aby usun tekst, obraz lub rysunek z prezentacji, naley:  wybra i zaznaczy tekst, obraz lub rysunek do usunicia,  nacisn klawisz Del na klawiaturze komputera.


Rozdzia 4. i Modu VI: Grafika menaderska i prezentacyjna

247

Wykresy, diagramy, autoksztaty Wykresy, diagramy i autoksztaty stanowi nieodczne elementy prezentacji tworzonych w programie PowerPoint. Wykres uatwia prezentowanie wyników oblicze, wskazanie trendów lub zrozumienie zjawiska, które, jeeli jest opisane w postaci liczb, moe by mniej zrozumiae dla suchaczy. Diagramy i autoksztaty uatwiaj zrozumienie prezentowanych treci, które zaprezentowane wycznie w postaci tekstu mog by trudniejsze w odbiorze.

Wykresy i diagramy Aby utworzy wykres na slajdzie, naley z menu Wstaw wybra polecenie Wykres (Wstaw/Wykres) (rysunek 4.71).

Rysunek 4.71. Tworzenie wykresu — menu Wstaw, polecenie Wykres

W wyniku tego na wybranym slajdzie pojawi si predefiniowany wykres, arkusz do wpisywania wartoci, które bd prezentowane na wykresie, oraz narzdzia do edycji wykresów w standardowym pasku narzdziowym (rysunek 4.72). Arkusz do wpisywania wartoci umoliwia wpisanie wartoci liczbowych dla okrelonego typu wykresu, ich modyfikacj oraz nadanie nazw liniom „x”, „y” i „z” wykresu.


248

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Rysunek 4.72. Predefiniowany wykres oraz arkusz do wstawiania i modyfikacji wartoci liczbowych

Aby zmieni typ wykresu, naley:  zaznaczy wykres do edycji — poprzez ustawienie nad obszarem wykresu

wskanika myszy i dwukrotne kliknicie,  klikn jedn z ikonek symbolizujcych dostpne typy wykresów na pasku

narzdziowym (rysunek 4.73).

Zmiana wygldu wykresu Utworzony wykres mona modyfikowa poprzez zmian jego typu oraz ustawie wygldu, koloru ta, opisów, umiejscowienia wykresu i innych opcji. Aby zmodyfikowa wygld poszczególnych elementów wykresu (np. koloru ta wykresu lub supków, kolumn, linii i wycinków koa), naley:  zaznaczy to lub wybrany do edycji element wykresu poprzez ustawienie

nad nim wskanika myszy i dwukrotne kliknicie,  w okienku do zmiany wygldu wskazanego elementu ustawi odpowiednie

kolory lub inne elementy wygldu wykresu (rysunek 4.74).


Rozdzia 4. i Modu VI: Grafika menaderska i prezentacyjna

Rysunek 4.73. Narzdzia do zmiany typu wykresu Rysunek 4.74. Okno Formatowanie serii danych z opcjami zmiany wygldu wykresu

249


250

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Wygld wykresu mona modyfikowa równie, korzystajc z opcji menu kontekstowego wykresu, dostpnego po ustawieniu wska nika myszy na wykresie i jednokrotnym klikniciu prawym klawiszem myszy.

Aby wstawi diagram do slajdu, naley:  z menu Wstaw wybra polecenie Diagram (Wstaw/Diagram) (rysunek 4.75),

Rysunek 4.75. Tworzenie diagramu — menu Wstaw, polecenie Diagram  w oknie Galeria diagramów wybra odpowiedni typ diagramu i nacisn

przycisk OK (rysunek 4.76). Rysunek 4.76. Okno Galeria diagramów

W wyniku tego na wybranym slajdzie pojawi si predefiniowany diagram zgodny z wybranym oraz pasek narzdzi do edycji diagramu (rysunek 4.77).


Rozdzia 4. i Modu VI: Grafika menaderska i prezentacyjna

251

Rysunek 4.77. Predefiniowany diagram wstawiony do slajdu Edycja i zmiana wygldu diagramów odbywaj si analogicznie jak edycja wykresów. Jednym z typów diagramów jest schemat organizacyjny.

Schemat organizacyjny Schematy organizacyjne su do przedstawienia struktur hierarchicznych, np. schematu organizacyjnego firmy, który pokazuje zalenoci subowe.

Hierarchiczny schemat organizacyjny Aby utworzy schemat organizacyjny, naley w oknie Galeria diagramów wybra typ Schemat organizacyjny (rysunek 4.78). Po wyborze typu diagramu i klikniciu przycisku OK do slajdu zostanie wstawiony standardowy schemat organizacyjny oraz pojawi si pasek z narzdziami do edycji schematu (rysunek 4.79). Standardowy schemat organizacyjny posiada dwa poziomy hierarchii: górny (wyszy), który zawiera jeden element — przeoonego, i dolny, który zawiera trzy elementy — podwadnych.


252

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Rysunek 4.78. Okno Galeria diagramów z wybranym typem: Schemat organizacyjny

Rysunek 4.79. Standardowy Schemat organizacyjny wstawiony do slajdu

Aby doda nowe elementy w strukturze schematu organizacyjnego, naley:  ustawi wskanik myszy i klikn element schematu, obok lub poniej którego

zostanie umieszczony nowy element (rysunek 4.80),  klikn ikonk narzdzia Wstaw ksztat w pasku narzdziowym Schemat

organizacyjny (rysunek 4.81),  wybra z listy rozwijalnej typ hierarchii wstawianego elementu (zalenie

od wybranego typu nowy element zostanie odpowiednio umieszczony w hierarchii) (rysunek 4.82).


Rozdzia 4. i Modu VI: Grafika menaderska i prezentacyjna

Rysunek 4.80. Zaznaczony element w strukturze schematu organizacyjnego

Rysunek 4.81. Ikonka narzdzia Wstaw ksztat i lista z opcjami

253


254

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Rysunek 4.82. Podwadny â&#x20AC;&#x201D; nowo wstawiony element do schematu

Aby zmieni ukad schematu organizacyjnego, naley: Â? klikn ikonk narzdzia Ukad w pasku narzdziowym Schemat organizacyjny

(rysunek 4.83).

Rysunek 4.83. Ikonka narzdzia Ukad i lista z opcjami


Rozdzia 4. i Modu VI: Grafika menaderska i prezentacyjna

255

Aby zmieni ukad schematu organizacyjnego, naley zaznaczy wybrane elementy i wybra odpowiedni opcj. Edycja tekstu wewntrz elementów schematu jest moliwa po ustawieniu wskanika myszy nad wybranym elementem i jednokrotnym klikniciu lewym klawiszem myszy — wybrany element stanie si edytowalny i w miejscu, w którym zostanie wstawiony tekst, pojawi si kursor (rysunek 4.84).

Rysunek 4.84. Element schematu organizacyjnego w trybie edycji tekstu Wielko (skal) schematu organizacyjnego mona zmienia, chwytajc wska nikiem myszy i cignc za uchwyty.

Obiekty graficzne Obiekty graficzne urozmaicaj wygld slajdów w prezentacji. W programie PowerPoint znajduj si narzdzia do rysowania i wstawiania obiektów graficznych.

Typy obiektów graficznych Gówne typy obiektów graficznych to: linia prosta, krzywe, strzaki, prostokty i kwadraty, okrgi i koa oraz pole tekstowe. Ponadto mona skorzysta z predefiniowanych typów obiektów oraz z obiektu ClipArt.


256

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Dodawanie obiektów graficznych do slajdu Narzdzia do rysowania, dodawania oraz edycji obiektów graficznych zgrupowane s w pasku narzdziowym Rysowanie. Pasek Rysowanie umiejscowiony jest zazwyczaj pod oknem gównym programu (rysunek 4.85). Jeeli nie jest widoczny, naley go wywietli .

Rysunek 4.85. Umiejscowienie paska narzdziowego Rysowanie w oknie programu

Aby doda do slajdu predefiniowane obiekty graficzne, naley:  w pasku narzdziowym Rysowanie wybra narzdzie Autoksztaty (rysunek 4.86),  wybra odpowiedni autoksztat i wstawi go na slajdzie poprzez ustawienie

wskanika myszy w miejscu wstawienia i kliknicie lewym klawiszem myszy. Aby wstawi pole tekstowe, naley:  wybra narzdzie Pole tekstowe w pasku narzdziowym Rysowanie

(rysunek 4.87),  narysowa na slajdzie ksztat wstawianego pola tekstowego, trzymajc lewy

klawisz myszy — pole tekstowe zostanie wstawione i bdzie gotowe do wprowadzania tekstu (rysunek 4.88).

Edycja obiektów graficznych Wstawione obiekty graficzne mona edytowa : zmienia kolor ta, kolor linii, grubo i styl linii oraz inne parametry. Su do tego odpowiednie narzdzia z paska narzdziowego Rysowanie (rysunek 4.89).


Rozdzia 4. i Modu VI: Grafika menaderska i prezentacyjna

Rysunek 4.86. Narzdzie Autoksztaty w pasku narzdziowym Rysowanie

Rysunek 4.87. Narzdzie Pole tekstowe

Rysunek 4.88. Wstawione pole tekstowe gotowe do wprowadzania tekstu

257


258

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Rysunek 4.89. Pasek narzdziowy Rysowanie — narzdzia do edycji obiektów graficznych

Styl obiektu strzaka Aby zmieni styl obiektu, jakim jest strzaka, naley:  zaznaczy do edycji wybrany obiekt strzaki,  wybra z paska narzdziowego Rysowanie narzdzie Styl strzaki i wybra

odpowiedni styl z listy (rysunek 4.90).

Rysunek 4.90. Narzdzie Styl strzaki

Odwracanie obiektów graficznych Aby odwróci obiekt graficzny w poziomie lub w pionie, naley:  zaznaczy obiekt, który zostanie odwrócony,  wybra narzdzie Rysuj w pasku narzdziowym Rysowanie oraz polecenie

Obró lub przerzu i jedn z dostpnych opcji (rysunek 4.91). Przy uyciu tego samego narzdzia moliwe jest równie obracanie obiektu graficznego.

Pooenie Aby ustawi opcje pooenia obiektu graficznego, naley:  zaznaczy wybrany obiekt graficzny, którego pooenie bdzie zmieniane,  wybra narzdzie Rysuj w pasku narzdziowym Rysowanie oraz polecenie

Kolejno i jedn z dostpnych opcji (rysunek 4.92).


Rozdzia 4. i Modu VI: Grafika menaderska i prezentacyjna

259

Rysunek 4.91. Narzdzie Rysuj, polecenie Obró lub przerzu — przykad: Przerzu w poziomie

Rysunek 4.92. Narzdzie Rysuj, polecenie Kolejno — przykad: Przesu na wierzch

W wyniku tego wybrany obiekt (strzaka) zostanie przesunity nad drugi obiekt (walec) (rysunek 4.93).


260

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Rysunek 4.93. Efekt operacji zmiany pooenia obiektu

Usuwanie Aby usun ze slajdu obiekt graficzny, naley:  wybra i zaznaczy obiekt graficzny do usunicia,  nacisn klawisz Del na klawiaturze komputera.

Animacje Animacja okrela sposób pojawiania si lub znikania konkretnego tekstu lub obiektu graficznego na slajdzie. Program PowerPoint posiada wbudowane — predefiniowane — schematy animacji, które uytkownik moe modyfikowa .

Animacje wbudowane Animacje wbudowane mona zastosowa do caego slajdu lub do wybranych tekstów, rysunków lub obiektów graficznych.


Rozdzia 4. i Modu VI: Grafika menaderska i prezentacyjna

261

Wprowadzanie i zmiana efektów animacji Aby wprowadzi do tekstu, rysunku lub obiektu graficznego na slajdzie efekt animacji, naley:  wybra na slajdzie tekst, rysunek lub obiekt graficzny, do którego bdzie

wprowadzony efekt animacji,  w menu Pokaz slajdów wybra polecenie Animacja niestandardowa

(Pokaz slajdów/Animacja niestandardowa) (rysunek 4.94),

Rysunek 4.94. Polecenie Animacja niestandardowa z menu Pokaz slajdów  w oknie Animacja niestandardowa nacisn przycisk Dodaj efekt i wybra

jedn z opcji: Wejcie, Wyrónienie, Wyjcie lub cieka ruchu, a nastpnie wybrany z listy efekt animacji (rysunek 4.95). Podgld wybranego efektu animacji bdzie widoczny dla wybranego obiektu, pod warunkiem e wczona jest opcja Autopodgld. Postpujc analogicznie jak w przypadku wstawiania efektu animacji, mona równie wprowadzi zmiany we wprowadzonym wczeniej efekcie.

Po wstawieniu efektu animacji naley zaakceptowa jego domylne ustawienia lub zmodyfikowa parametry domylne (rysunek 4.96).


262

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Rysunek 4.95. Wyb贸r efektu animacji

Rysunek 4.96. Opcje modyfikacji parametr贸w animacji


Rozdzia 4. i Modu VI: Grafika menaderska i prezentacyjna

263

Przejcia slajdów Efekt przejcia okrela sposób pojawienia si slajdu na ekranie podczas pokazu slajdów. PowerPoint posiada narzdzia do tworzenia efektów przejcia slajdów, które uatwiaj przycignicie uwagi publicznoci.

Wprowadzanie i zmiana efektów przejcia pomidzy slajdami Aby wprowadzi efekt przejcia pomidzy slajdami, naley:  wczy widok Sortowania slajdów (patrz dalej),  zaznaczy slajd (lub slajdy — trzymajc klawisz Ctrl), do którego bdzie

stosowany efekt przejcia,  wybra polecenie Przejcie w pasku narzdziowym Sortowanie slajdów

(rysunek 4.97),

Rysunek 4.97. Polecenie Przejcie w pasku narzdziowym Sortowanie slajdów  wybra z listy efekt przejcia (w tym przypadku wybrano efekt Szachownica

w dó) (rysunek 4.97). Podgld wybranego efektu przejcia slajdów bdzie widoczny, pod warunkiem e wczona jest opcja Autopodgld. Postpujc analogicznie jak w przypadku wstawiania efektu przejcia slajdu, mona równie wprowadzi zmiany.


264

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Po wstawieniu efektu przejcia slajdu naley zaakceptowa domylne ustawienia efektu lub zmodyfikowa parametry domylne w oknie Modyfikacja przejcia (patrz rysunek 4.97).

Przygotowanie pokazu slajdów Podczas pokazu slajdów kady slajd prezentacji wywietlany jest na penym ekranie. Przed pokazem mona wykona w gotowej prezentacji róne czynnoci porzdkujce, np. przenie slajdy w inne miejsce, usun lub ukry slajdy itd.

Kopiowanie i przenoszenie slajdów Aby skopiowa slajd w prezentacji, naley:  przej do widoku Sortowanie slajdów,  wybra slajd (lub slajdy), który bdzie kopiowany,  z menu kontekstowego slajdu (dostpnego pod prawym klawiszem myszy)

wybra polecenie Kopiuj (rysunek 4.98).

Rysunek 4.98. Polecenie Kopiuj z menu kontekstowego wybranego slajdu

Aby wstawi skopiowany slajd, naley ustawi wskanik myszy w wybranym miejscu i z menu kontekstowego slajdu wybra polecenie Wklej.


Rozdzia 4. i Modu VI: Grafika menaderska i prezentacyjna

265

Aby przenie slajd w prezentacji, naley:  przej do widoku Sortowanie slajdów,  wybra slajd (lub slajdy), który bdzie przenoszony,  z menu kontekstowego slajdu (dostpnego pod prawym klawiszem myszy)

wybra polecenie Wytnij (rysunek 4.99).

Rysunek 4.99. Polecenie Wytnij z menu kontekstowego wybranego slajdu W wyniku wykonania polecenia Wytnij slajd zostanie usunity z prezentacji.

Aby wstawi skopiowany slajd, naley ustawi wskanik myszy w wybranym miejscu i z menu kontekstowego slajdu wybra polecenie Wklej. Slajdy mona przenosi zarówno w jednej prezentacji, jak i pomidzy otwartymi rónymi prezentacjami.

Usuwanie slajdu (slajdów) Aby usun slajd (lub slajdy) z prezentacji, naley:  przej do widoku Sortowanie slajdów,  wybra slajd (lub slajdy), który bdzie usuwany,  z menu kontekstowego slajdu (dostpnego pod prawym klawiszem myszy)

wybra polecenie Usu (patrz rysunek 4.99) lub nacisn klawisz Del na klawiaturze komputera.


266

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Sprawdzanie poprawnoci ortograficznej i gramatycznej Sprawdzanie poprawnoci ortograficznej i gramatycznej prezentacji jest czynnoci, któr warto (naley) wykona przed wydrukiem (na wydruku nie ma ju moliwoci dyskretnego poprawienia bdów). Aby sprawdzi ortografi i poprawno gramatyczn oraz poprawi ewentualne bdy, naley:  z menu Narzdzia wybra polecenie Pisownia i gramatyka (Narzdzia/

Pisownia i gramatyka) (rysunek 4.100).

Rysunek 4.100. Polecenie Pisownia i gramatyka z menu Narzdzia  w oknie Pisownia i gramatyka pojawiaj si wyniki porównania tekstu

w dokumencie ze sownikiem — w przypadku wykrycia bdów pojawiaj si sugestie, jak mona je poprawi (rysunek 4.101). Moe si zdarzy, e wyraz lub fraza wpisane w tekcie poprawnie zostan wskazane jako bdne, czego przyczyn moe by niepena baza sownika. W takim przypadku uytkownik, bdc pewnym poprawnoci danego wyrazu, moe wpisa go do sownika (przycisk Dodaj) lub zignorowa wskazanie poprzez wybranie przycisku Ignoruj wszystkie.


Rozdzia 4. i Modu VI: Grafika menaderska i prezentacyjna

267

Rysunek 4.101. Okno Pisownia i gramatyka

Drukowanie prezentacji Prezentacj mona wydrukowa po uprzednim przygotowaniu i ustawieniu odpowiednich opcji wydruku. Ustawienia wydruku dostpne s w oknie Drukowanie, które mona wywoa za pomoc polecenia Drukuj z menu Plik (Plik/Drukuj) lub wybierajc kombinacj klawiszy Ctrl+P (rysunek 4.102).

Opcje drukowania Okno Drukowanie umoliwia wybór sporód nastpujcych opcji drukowania:  Drukarka — umoliwia wybór drukarki za pomoc listy rozwijalnej sporód

drukarek zainstalowanych w systemie operacyjnym komputera oraz:  wyszukiwanie drukarki,  podgld waciwoci wybranej drukarki,  drukowanie do pliku (po zaznaczeniu tej opcji prezentacja zostanie

wydrukowana do pliku, który naley zapisa w okrelonej lokalizacji na dysku twardym komputera lub innym noniku pamici).  Zakres wydruku — opcje umoliwiajce drukowanie wszystkich slajdów

(domylnie), biecego slajdu lub zaznaczonego zakresu slajdów.  Drukuj — opcje wyboru rodzaju wydruku: slajdy, materiay informacyjne itd.


268

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Rysunek 4.102. Okno Drukowanie

 Kolor/Skala szaroci — opcje wyboru wydruku kolorowego lub w skali szaroci.  Skaluj do rozmiaru papieru — wielko wydruku zostanie dostosowana

do rozmiaru papieru.  Obramowania slajdów — na wydruku pojawi si obramowania slajdów.  Docz strony komentarza — do wydruku zostan doczone strony komentarza.  Kopie — opcja umoliwiajca okrelenie liczby kopii wydruku oraz sposobu

ich sortowania.

Drukowanie materiaów informacyjnych Po wybraniu polecenia Drukuj i opcji Materiay informacyjne moliwe jest drukowanie slajdów prezentacji w ukadzie po kilka slajdów na stronie. W tym celu naley w sekcji Materiay informacyjne ustawi odpowiednie opcje wydruku (rysunek 4.103) .

Drukowanie prezentacji do pliku Aby wydrukowa prezentacj do pliku, naley w oknie Drukowanie (patrz rysunek 4.102) zaznaczy pole Drukuj do pliku i klikn przycisk Drukuj. W efekcie pojawi si okno Drukuj do pliku, w którym naley wybra lokalizacj do zapisu pliku wydruku (na dysku twardym komputera lub innym noniku pamici) oraz nada nazw plikowi wydruku (rysunek 4.104). Plik wydruku ma rozszerzenie .prn, które dodawane jest automatycznie do wprowadzonej przez uytkownika nazwy pliku, np. prezentacja-wydruk.prn.


Rozdzia 4. i Modu VI: Grafika menaderska i prezentacyjna Rysunek 4.103. Okno Drukowanie, aktywna sekcja Materiay informacyjne

Rysunek 4.104. Okno Drukuj do pliku

269


270

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Podgld wydruku prezentacji Przed wydrukiem moliwy jest podgld wydruku prezentacji — w takiej postaci, w jakiej bdzie drukowana. Aby skorzysta z moliwoci podgldu wydruku, naley w menu Plik wybra polecenie Podgld wydruku (Plik/Podgld wydruku). W przypadku stwierdzenia koniecznoci wprowadzenia korekt do prezentacji naley wybra polecenie Zamknij i przej do standardowego okna aplikacji.

Uruchomienie prezentacji Wywietlanie i ukrywanie slajdów Aby ukry wybrany slajd (lub slajdy) w prezentacji, naley:  przej do widoku Sortowanie slajdów,  wybra slajd (lub slajdy), który bdzie ukrywany,  z menu kontekstowego slajdu (dostpnego pod prawym klawiszem myszy)

wybra polecenie Ukryj slajd (rysunek 4.105).

Rysunek 4.105. Polecenie Ukryj slajd z menu kontekstowego wybranego slajdu Po wybraniu polecenia Ukryj slajd ukryty slajd nie bdzie widoczny podczas odtwarzania prezentacji, nie zostanie jednak usunity.


Rozdzia 4. i Modu VI: Grafika menaderska i prezentacyjna

271

Uruchomienie prezentacji Aby uruchomi prezentacj, naley:  z menu Pokaz slajdów wybra polecenie Wywietl pokaz (Pokaz slajdów/

Wywietl pokaz) (rysunek 4.106) lub  na klawiaturze komputera wybra klawisz funkcyjny F5.

Rysunek 4.106. Polecenie Wywietl pokaz z menu Pokaz slajdów

W efekcie zostanie wywietlona caa prezentacja — od slajdu pocztkowego do kocowego. Moliwe jest równie wywietlenie prezentacji, poczwszy od wybranego (dowolnego) slajdu. Aby wywietli prezentacj od dowolnego slajdu, naley:  przej do widoku Sortowanie slajdów,  wskaza (zaznaczy ) slajd, od którego powinna si zacz prezentacja,  klikn ikonk narzdzia Pokaz slajdów od biecego slajdu (rysunek 4.107).


272

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Rysunek 4.107. Narzdzie Pokaz slajd贸w od biecego slajdu


Skorowidz #ADRES!, 126 #DZIEL/0!, 125 #LICZBA!, 126 #N/D, 125 #NAZWA?, 125 #WARTO !, 126 #ZERO!, 126

A Access, 153 definiowanie kluczy, 167 dodawanie kolumn, 163 dodawanie pól, 163 dodawanie rekordów, 163 dostosowanie pasków narzdziowych, 158 drukowanie, 200 edycja kwerendy, 191 Edytuj relacje, 176 formularze, 178 klucze, 167 Kreator formularza, 180 Kreator prostych kwerend, 185 Kreator raportów, 192 kwerendy, 185 modyfikacja danych w rekordzie, 164 modyfikacja ukadu tabeli, 168 Nowa kwerenda, 188 Nowa tabela, 160 Obiekty bazy danych, 165 otwieranie bazy danych, 155 paski narzdziowe, 156 pola, 154 pomoc, 156 raporty, 192 rekordy, 154 relacje pomidzy tabelami, 173 tabele, 154, 160 tworzenie kwerendy, 185

tworzenie raportu, 192 tworzenie relacji, 173 tworzenie tabel, 160 uruchamianie kwerendy, 191 uruchamianie programu, 155 ustawienia programu, 156 usuwanie kwerendy, 191 usuwanie raportu, 198 usuwanie rekordów, 163 usuwanie relacji, 173, 178 usuwanie tabeli, 165 wchodzenie do bazy danych, 155 Widok arkusza danych, 163 Widok projektu, 163 widok projektu tabeli, 161 wizy integralnoci, 178 wybieranie informacji z bazy, 184 wyszukiwanie, 184 zamiana kolejnoci pól w tabeli, 171 zamykanie programu, 155 zamykanie tabeli, 165 zapisywanie kwerendy, 185 zapisywanie raportu, 192 zapisywanie tabeli, 165 zapytania, 185 zmiana szerokoci kolumn tabeli, 172 zmiana waciwoci pola, 168 Znajd, 184 akapit, 29 formatowanie, 46 Animacja niestandardowa, 261 animacje, 260 efekty, 261 przejcia slajdów, 263 wbudowane animacje, 260 zmiana efektów, 261 zmiana efektów przejcia pomidzy slajdami, 263 aplikacja do zarzdzania bazami danych, 153


274

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

arkusz, 81, 118 kopiowanie, 121 marginesy, 145 przenoszenie, 121 rozmieszczenie zawartoci, 146 usuwanie ze skoroszytu, 121 wstawianie, 118 zmiana koloru czcionki, 123 zmiana nazwy, 120 arkusz kalkulacyjny, 81 arkusze, 81, 118 diagramy, 140 drukowanie, 151 edycja danych, 105 formatowanie, 130 formuy, 124 funkcje, 126 kolumny, 99 komórka, 81, 95 skoroszyt, 82 sortowanie danych, 116 szeroko kolumny, 103 usuwanie wierszy i kolumn, 101 wiersze, 99 wprowadzanie danych, 95 wstawianie wierszy i kolumn, 99 wykresy, 140 zaznaczanie, 96 zmiana szerokoci kolumny, 103 zmiana wysokoci wiersza, 103 automatyczne dzielenie wyrazów, 44

B baza danych, 153 definiowanie kluczy, 167 dodawanie rekordów, 163 klucze, 167 kwerendy, 185 pola, 154 rekordy, 154 relacje pomidzy tabelami, 173 tabele, 154, 160 tworzenie tabel, 160 usuwanie rekordów, 163 usuwanie relacji, 178 usuwanie tabeli, 165 wybieranie informacji, 184 wyszukiwanie, 184 zapytania, 185 blokowanie tytuów wierszy i kolumn, 93 bdy, 125 bmp, 66, 243

C CEPIS, 10 certyfikat ECDL, 9 cieniowanie akapitu, 53 ClipArt, 255 cofanie ostatnio wykonanej czynnoci, 30 Cofnij, 30, 241 czcionki, 39, 235

D data, 95, 131, 134 Data duga, 169 diagramy, 140, 247, 250 doc, 18 dodawanie obiekty graficzne do slajdu, 256 rekordy, 163 slajdy, 221 dokument gówny korespondencji seryjnej, 70 dokumenty, 14 czcionki, 39 drukowanie, 75 formatowanie, 54 formatowanie akapitu, 46 formatowanie tekstu, 39 grafiki, 66 marginesy, 54 nagówek, 56 obrazy, 66 pola, 58 rozmiar strony, 56 stopka, 56 szablony, 15 tabele, 60 usuwanie tekstu, 36 wstawianie obrazów, 66 zamykanie, 19 zapisywanie, 16 zaznaczanie, 27 znaki formatowania, 24 dostosowanie pasków narzdziowych, 90 dot, 18 drukowanie, 200 arkusz, 151 Podgld wydruku, 200 raporty, 201 tabele, 201 Ustawienia strony, 200 ustawienie wydruku arkusza, 200


Skorowidz

275

drukowanie dokumentu, 75, 78 drukowanie do pliku, 80 Drukuj, 78 opcje, 79 podgld wydruku, 78 przygotowanie do druku, 76 drukowanie prezentacji drukowanie do pliku, 268 opcje, 267 podgld wydruku, 270 Drukuj, 78, 152, 267 Drukuj do pliku, 80, 202 due znaki, 41 dzielenie wyrazów, 44

E ECDL, 9, 10 moduy, 11 edycja dane w arkuszu, 105 kwerendy, 191 obiekty graficzne, 256 tekst, 29 edytor tekstu, 13 efekty animacji, 261 European Computer Driving License, 9 Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych, 9 Excel, 81 arkusze, 81, 118 blokowanie tytuów wierszy i kolumn, 93 daty, 134 diagramy, 140 drukowanie, 151 Drukuj, 152 edycja danych, 105 formatowanie, 130 formatowanie arkusza, 145 formatowanie zawartoci komórki, 135 formuy, 124 funkcje, 124, 126 Kolor czcionki, 123 kolumny, 99 komórka, 81, 95 koczenie pracy, 82, 83 kopiowanie, 107 kopiowanie do przylegajcych komórek, 112 kopiowanie formatu, 137 kopiowanie pomidzy arkuszami jednego skoroszytu, 111 kopiowanie pomidzy otwartymi skoroszytami, 111

kopiowanie wewntrz arkusza, 109 liczby, 131 marginesy, 145 nagówki, 147 obramowanie komórki, 139 odblokowywanie tytuów wierszy i kolumn, 93 odwoania do komórek, 124 Opcje, 93 opcje drukowania, 151 orientacja strony, 145 orientacja zawartoci komórki, 138 otwieranie skoroszytu, 83 paski narzdziowe, 90 Podgld wydruku, 149 podzia na strony w pionie, 147 podzia na strony w poziomie, 147 pomoc, 88 powikszanie widoku, 89 preferencje uytkownika, 93 przenoszenie, 107 przenoszenie bloku komórek, 113 przenoszenie zawartoci komórki, 113 rozmiar strony, 145 rozmieszczenie zawartoci, 146 skoroszyt, 82 sortowanie danych, 116 stopki, 147 szablony, 84 szeroko kolumny, 103 szukanie, 114 tworzenie skoroszytu, 84 tytuy wierszy i kolumn, 93 uruchamianie, 82 ustawienia arkusza, 145 ustawienia programu, 89 Ustawienia strony, 145 ustawienia wydruku arkusza, 150 usuwanie, 107 usuwanie arkusza ze skoroszytu, 121 usuwanie wierszy i kolumn, 101 usuwanie zawartoci komórek, 114 uzupenianie zawartoci komórki, 105 widok, 89 wiersze, 99 wprowadzanie danych, 95 Wstaw, 99 wstawianie arkusza, 118 Wstawianie funkcji, 126 wstawianie wierszy i kolumn, 99 wykresy, 140 Wypenij, 112 wyrównanie zawartoci komórek, 138 Zablokuj okienka, 93


276

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Excel zamiana, 114 Zamie, 115 zamykanie skoroszytu, 88 zapisywanie skoroszytu, 85 zastpowanie zawartoci komórki, 107 zawijanie tekstu w komórce, 137 zaznaczanie, 96 zaznaczanie kolumn, 98 zaznaczanie komórek, 96 zaznaczanie wierszy, 97 zmiana koloru czcionki, 123 zmiana nazwy arkusza, 120 zmiana szerokoci kolumny, 103 zmiana wysokoci wiersza, 103 Znajd, 114

F formatowanie akapit, 46 arkusz, 145 data, 134 dokument, 54 liczba, 131 tekst, 39, 232 zawarto komórki, 135 Formatowanie, 38 formularze, 178 formatowanie, 184 Kreator formularza, 180 tworzenie, 179 formuy, 124 arytmetyczne, 124 bdy, 125 funkcje, 126 komunikaty o bdach, 125 odwoania do komórek, 124 rozpoznawanie bdów, 125 tworzenie, 124 fraza, 37 Fundacja ECDL, 9 funkcje, 124, 126 IF, 129 JE ELI, 129 SUMA, 127

REDNIA, 128 wstawianie, 127

G Galeria diagramów, 250 gif, 66, 210, 243 grafika menaderska, 205 grafiki, 66

H hierarchiczny schemat organizacyjny, 251 HTML, 18, 87, 210

I ICDL, 9 IF, 129 indeksy, 40, 235 interlinia, 49, 238 International Computer Driving License, 9

J jeden-do-jednego, 173 jeden-do-wielu, 173, 177 JE ELI, 129 Jzyk, 45 jpg, 66, 210, 243

K kapitaliki, 41 klucze, 167 definiowanie, 167 gówny, 167 podstawowy, 167 kolor czcionki, 41, 236 Kolor czcionki, 123 kolory, 136 kolumny, 99 komórka, 81, 95 formatowanie zawartoci, 135 kolory, 136 obramowanie, 139 orientacja zawartoci, 138 wyrównanie zawartoci, 138 zawijanie tekstu, 137 komunikaty o bdach, 125 Kontrola bkartów i wdów, 48 koczenie pracy, 14


Skorowidz

277

kopiowanie, 32, 107, 244 arkusz, 121 do przylegajcych komórek, 112 format, 137 format tekstu, 44 grafiki, 67 obrazy, 67 obszary (bloki) komórek, 109 pomidzy arkuszami jednego skoroszytu, 111 pomidzy otwartymi dokumentami, 36 pomidzy otwartymi skoroszytami, 111 slajdy, 264 tekst pomidzy dokumentami, 32 tekst w dokumencie, 32 wewntrz arkusza, 109 wykres, 143 zawarto komórki, 109 Kopiuj, 32, 107, 108 korespondencja seryjna, 69 dokument gówny, 69 lista adresowa, 70 czenie dokumentu gównego z list adresow, 71 przygotowanie dokumentu gównego, 70 tworzenie listy adresowej, 70 wstawianie pola korespondencji seryjnej, 74 Wybieranie róda danych, 71, 73 zasady tworzenia, 69 ródo danych adresowych, 69 Kreator formularza, 180 Kreator prostych kwerend, 185 Kreator raportów, 192 Kreator wykresów, 141 kwerendy, 185 edycja, 191 tworzenie, 185 usuwanie, 191 zapisywanie, 185

L liczba, 95, 131 liczba miejsc dziesitnych, 132 separator grup tysicy, 132 wywietlanie w postaci procentowej, 132 liczba miejsc dziesitnych, 132 Liczba ogólna, 169 lista adresowa korespondencji seryjnej, 70 listy, 50 znaki w punktowania i numerowania, 51

M marginesy, 54, 145 mdb, 153 Microsoft Access — Pomoc, 156 Microsoft Excel — Pomoc, 88 Microsoft PowerPoint — Pomoc, 210 Microsoft Word — Pomoc, 19 Miejsca dziesitne, 169 moduy ECDL, 11 modyfikacja dane w rekordzie, 164 ukad tabeli, 168

N nagówek dokumentu, 56 Nagówek i stopka, 56 nazwisko uytkownika, 25 notatki, 233 Nowa kwerenda, 188 Nowa tabela, 160 Nowy, 14 Nowy dokument, 14 Nowy formularz, 180 Nowy plik prezentacji, 207 Nowy raport, 192 Nowy rekord, 163 Nowy slajd, 221, 223 Nowy z szablonu, 15, 84 numerowanie, 239

O Obiekty bazy danych, 165 obiekty graficzne, 255 obliczanie redniej, 128 obramowanie akapit, 53 komórka, 139 zakres komórek, 139 Obramowanie i cieniowanie, 53 obrazy, 66, 243 kopiowanie, 67 przenoszenie, 67 usuwanie, 69 wstawianie, 66 zaznaczanie, 67 zmiana rozmiarów, 68


278

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

odblokowywanie tytuów wierszy i kolumn, 93 odstpy pomidzy akapitami, 49 odstpy pomidzy wierszami, 49 odwoania do komórek, 124 odwracanie obiektów graficznych, 258 orientacja strony, 54, 145 orientacja zawartoci komórki, 138 otwieranie baza danych, 155 prezentacja, 206 skoroszyt, 83 Otwórz, 83

P paski narzdziowe, 21, 90, 156, 213 pisanie tekstu, 27 Pisownia i gramatyka, 76, 266 pliki graficzne, 66 png, 210 Podgld wydruku, 149, 200 podgld wydruku dokumentu, 78 podzia na strony w pionie, 147 podzia na strony w poziomie, 147 podzia wierszy akapitu, 47 pokaz slajdów, 264 Poka tabel, 173 pola, 58, 154 pole tekstowe, 256 Ponów, 241 pot, 210 PowerPoint, 205 animacje, 260 Autoksztaty, 257 Autopodgld, 263 Cofnij, 241 czcionki, 235 diagramy, 247, 250 dodawanie obiektów graficznych do slajdu, 256 dodawanie slajdu, 221 domylne ustawienia folderu, 217 dostosowanie pasków narzdziowych, 213 edycja obiektów graficznych, 256 edycja stron notatek, 233 edycja tabeli, 224 efekty animacji, 261 Formatowanie, 233 Formatuj obraz, 245 Galeria diagramów, 250 ilustracje, 232 indeksy, 235 interlinia, 238 kolor ta, 225

koczenie pracy, 206 kopiowanie, 244 kopiowanie slajdów, 264 nazwisko uytkownika, 216 notatki, 233 Nowy slajd, 223 numerowanie, 239 obiekty graficzne, 255 Obraz, 245 obrazy, 243 odwracanie obiektów graficznych, 258 otwieranie prezentacji, 206 paski narzdziowe, 213 Pisownia i gramatyka, 266 pokaz slajdów, 264 pole tekstowe, 256 pooenie obiektu graficznego, 258 pomniejszanie widoku prezentacji, 213 pomoc, 210 Ponów, 241 powikszanie widoku prezentacji, 213 preferencje uytkownika, 216 przejcia slajdów, 263 przenoszenie, 244 przenoszenie slajdów, 264 punktowanie, 239 Rysowanie, 256 rysunki, 243 schematy organizacyjne, 251 slajdy, 221 Sortowanie slajdów, 263, 264 sprawdzanie poprawnoci ortograficznej i gramatycznej, 266 strony notatek, 233 strzaka, 258 styl czcionki, 238 styl obiektu strzaka, 258 szablony projektu, 226 tabele, 224 tekst, 232 tworzenie prezentacji, 207, 218 tworzenie wykresu, 247 typy obiektów graficznych, 255 Ukad slajdu, 221 umieszczanie tekstu, 232 uruchamianie prezentacji, 271 uruchamianie programu, 205 ustawienia programu, 213 usuwanie, 246 usuwanie obiektu graficznego, 260 usuwanie slajdu, 265 widok konspektu, 219 widok prezentacji, 213, 218 widok slajdu, 219, 220


Skorowidz widok sortowania slajdów, 219 widok strony notatek, 219, 220 widok wzorca slajdów, 219, 221 wstawianie obrazu do slajdu, 243 wstawianie tekstu, 224 wykresy, 247 Wypenienie ta, 225 wyrównanie tekstu, 238 wzorzec slajdu, 226 zamykanie prezentacji, 210 zapisywanie prezentacji, 208 zmiana efektów przejcia pomidzy slajdami, 263 zmiana koloru czcionki, 236 zmiana rozmiaru rysunków, 245 zmiana stylu czcionki, 238 zmiana ukadu slajdu, 225 zmiana wygldu tekstu, 233 zmiana znaków punktowania i numerowania, 239 powikszanie dokumentu, 21 Powtórz, 30 pps, 210 ppt, 209 prezentacje, 205 animacje, 260 diagramy, 250 dodawanie slajdu, 221 drukowanie do pliku, 268 edycja stron notatek, 233 formatowanie tekstu, 232 ilustracje, 232 kopiowanie slajdów, 264 obiekty graficzne, 255 obrazy, 243 otwieranie, 206 pokaz slajdów, 264 przejcia slajdów, 263 przenoszenie slajdów, 264 rysunki, 243 schematy organizacyjne, 251 slajdy, 221 szablony projektu, 226 tekst, 232 tworzenie, 207, 218 Ukad slajdu, 221 ukad tabeli, 223 ukrywanie slajdów, 270 umieszczanie tekstu, 232 uruchamianie, 270, 271 usuwanie slajdu, 265 wstawianie obrazu do slajdu, 243 wykresy, 247 wyrównanie tekstu, 238

279 wywietlanie slajdów, 270 zapisywanie, 208 zmiana efektów przejcia pomidzy slajdami, 263 zmiana rozmiaru rysunków, 245 zmiana ukadu slajdu, 225 prn, 268 przejcia slajdów, 263 przenoszenie, 32, 107, 244 arkusz, 121 blok komórek, 113 grafika, 67 obraz, 67 slajd, 264 tekst, 33 wykres, 143 zawarto komórki, 113 przetwarzanie tekstu, 13 przygotowanie do druku, 76 Punktory i numeracja, 51 punktowanie, 239 Pusty skoroszyt, 84

R raporty, 192 edycja, 197 Formatowanie, 198 Kreator raportów, 192 pola, 192 sposób sortowania rekordów, 193 styl prezentowania, 195 tworzenie, 192 tytu, 195 ukad, 195 usuwanie, 198 zapisywanie, 192 rekordy, 154 relacje pomidzy tabelami, 173 rozmiar czcionki, 39 rozmiar strony, 56, 145 rozszerzenia plików, 17 rtf, 18, 210 Rysuj tabel, 60 rysunki, 243

S schematy organizacyjne, 251 dodawanie elementów, 252 edycja tekstu, 255 hierarchiczne, 251 zmiana ukadu, 254


280

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

separator grup tysicy, 132 skoroszyt, 82 arkusze, 118 otwieranie, 83 szablony, 84 tworzenie, 84 tytuy wierszy i kolumn, 93 usuwanie arkusza, 121 zamykanie, 88 zapisywanie, 85 slajdy, 221 dodawanie obiektów graficznych, 256 kolor ta, 225 notatki, 233 przejcia, 263 ukad tabeli, 223 wstawianie obrazu, 243 wzorzec, 226 zmiana ukadu, 225 zmiana wygldu tekstu, 233 sortowanie danych, 116 sortowanie obszaru komórek, 116 sortowanie zoone, 117 Sortuj malejco, 116 Sortuj rosnco, 116 sprawdzanie poprawnoci ortograficznej i gramatycznej, 76, 266 stopka dokumentu, 56 stosowanie stylów, 44 strzaka, 258 styl czcionki, 39, 135, 238 style, 44 SUMA, 127 sumowanie, 127 symbol waluty, 133 symbole, 27 szablony, 15, 84, 226 szeroko kolumny, 103



REDNIA, 128

T tabele, 60, 154, 160, 224 cieniowanie, 65 definiowanie kluczy, 167 dodawanie kolumn, 163 dodawanie pól, 163 dodawanie rekordów, 163 edycja danych, 62 kolumny, 63

modyfikacja danych, 164 modyfikacja ukadu, 168 obramowanie, 65 relacje pomidzy tabelami, 173 Rysuj tabel, 60 szeroko kolumn, 63 tworzenie, 60, 160 tworzenie relacji, 173 usuwanie, 165 usuwanie kolumn, 63 usuwanie rekordów, 163 usuwanie relacji, 173, 178 usuwanie wierszy, 63 wiersze, 63 wizy integralnoci, 178 Waciwoci tabeli, 63 wstawianie kolumn, 63 wstawianie tekstu, 62 wstawianie wierszy, 63 wysoko wierszy, 63 zamiana kolejnoci pól, 171 zamykanie, 165 zapisywanie, 160, 165 zaznaczanie, 62 zmiana szerokoci kolumn, 63, 172 zmiana waciwoci pola, 168 zmiana wysokoci wierszy, 63 Tabele i krawdzie, 60, 65 tabulatory, 49 tekst, 96 tiff, 66, 210, 243 tworzenie diagramy, 140, 250 dokument gówny korespondencji seryjnej, 70 dokumenty, 14 formularze, 179 formuy, 124 kwerendy, 185 pokaz slajdów, 264 prezentacje, 207, 218 raporty, 192 relacje pomidzy tabelami, 173 skoroszyt, 84 tabele, 60, 160 wykresy, 140 txt, 18, 87 typ czcionki, 135

U ukrywanie paski narzdziowe, 21, 90, 156, 213 slajdy, 270 znaki formatowania, 24


Skorowidz

281

uruchamianie edytor tekstu, 13 kwerenda, 191 prezentacja, 270, 271 program Access, 155 program Excel, 82 program PowerPoint, 205 program Word, 13 ustawianie tabulatorów, 49 Ustawienia strony, 54, 145 usuwanie, 107, 246 arkusz ze skoroszytu, 121 kolumny z arkusza, 101 kwerendy, 191 obiekty graficzne, 260 obrazy, 69 raporty, 198 rekordy, 163 relacje pomidzy tabelami, 173, 178 slajdy, 265 tabele, 165 tekst, 36 wiersze z arkusza, 101 wykresy, 144 zawarto komórek, 114 uzupenianie zawartoci komórki, 105

W waluty, 133 wcicia akapitu, 47 Wcicia i odstpy, 47 wersaliki, 41 Widok arkusza danych, 163 widoki prezentacji, 218 wiele-do-jednego, 173 wiele-do-wielu, 173 wiersze, 99 wizy integralnoci, 178 Wklej, 35 Waciwoci tabeli, 63 Word, 13 automatyczne dzielenie wyrazów, 44 cieniowanie akapitu, 53 Cofnij, 30 czcionki, 39 dodawanie narzdzi do paska narzdziowego, 22 domylne ustawienia folderu, 26 Dostosowywanie, 22 drukowanie dokumentu, 75 edycja tekstu, 29 Formatowanie, 38 formatowanie akapitu, 46

formatowanie dokumentu, 54 formatowanie tekstu, 39 grafiki, 66 indeksy, 40 kolor czcionki, 41 koczenie pracy, 14 kopiowanie, 32 kopiowanie formatu tekstu, 44 kopiowanie obrazów, 67 kopiowanie pomidzy otwartymi dokumentami, 36 korespondencja seryjna, 69 listy, 50 marginesy, 54 nagówek dokumentu, 56 Nagówek i stopka, 56 nazwisko uytkownika, 25 obramowanie akapitu, 53 Obramowanie i cieniowanie, 53 obrazy, 66 odstpy pomidzy akapitami, 49 odstpy pomidzy wierszami, 49 Opcje, 25 orientacja strony, 54 paski narzdziowe, 21 pisanie tekstu, 27 Pisownia i gramatyka, 76 pliki graficzne, 66 podzia wierszy akapitu, 47 pola, 58 pomoc, 19 powikszanie dokumentu, 21 Powtórz, 30 preferencje uytkownika, 25 przenoszenie grafik, 67 przenoszenie obrazów, 67 przenoszenie tekstu, 33 Punktory i numeracja, 51 Rysuj tabel, 60 sprawdzanie poprawnoci ortograficznej i gramatycznej, 76 stopka dokumentu, 56 style, 44 szablony, 15 tabele, 60 Tabele i krawdzie, 60 tabulatory, 49 tworzenie dokumentu, 14 uruchamianie programu, 13 ustawienia programu, 21 Ustawienia strony, 54 usuwanie tekstu, 36 wcicia akapitu, 47 Wpisanie zastpuje zaznaczenie, 29


282

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II

Word wstawianie obrazów, 66 wstawianie symboli, 27 wyrównanie tekstu, 46 wyszukiwanie, 36 zamiana wyrazów, 37 Zamie, 37 zamykanie dokumentu, 19 zapisywanie dokumentu, 16 zaznaczanie, 27 zaznaczanie obrazów, 67 zmiana rozmiaru obrazu, 68 zmiana rozmiaru strony, 56 zmiana wygldu tekstu, 39 Znajd, 36 Znajd i zamie, 37 znaki formatowania, 24 Wpisanie zastpuje zaznaczenie, 29 wprowadzanie danych data, 95 liczba, 95 tekst, 96 Wstaw, 99, 160 Wstaw tabel, 61 wstawianie arkusz, 118 kolumna, 99 obraz, 66 obraz do slajdu, 243 symbol, 27 wiersz, 99 Wstawianie funkcji, 126 wybieranie informacji z bazy, 184 Wyczy , 36, 114 wykresy, 140, 247 elementy graficzne, 143 kopiowanie, 143 Kreator wykresów, 141 opcje wykresu, 141 pooenie wykresu, 142 przenoszenie, 143 tworzenie, 140 typ wykresu, 141 usuwanie, 144 zmiana rozmiaru, 144 zmiana wygldu, 143, 248 ródo danych, 141 Wymuszaj wizy integralnoci, 178 Wypenij, 112 wyrazy, 29 wyrównanie tekst, 46, 238 zawarto komórek, 138

wyszukiwanie, 36 wywietlanie paski narzdziowe, 21, 90, 156, 213 slajdy, 270 znaki formatowania, 24 Wytnij, 33, 34, 107, 109 wzorzec slajdu, 226 data, 230 lista punktowania, 230 numeracja, 230 stopka, 230 tytu slajdu, 230 usuwanie grafiki, 228 wstawianie grafiki, 228

X xls, 82, 86, 87 xlt, 87

Z Zablokuj okienka, 93 Zakocz, 14, 83 zamiana kolejnoci pól w tabeli, 171 zamiana wyrazów, 37 Zamie, 37, 115 Zamknij, 19 zamykanie dokument, 19 prezentacja, 210 program Access, 155 skoroszyt, 88 tabela, 165 zapisywanie dokument, 16 dokument pod inn nazw, 17 dokument w innym formacie, 18 kwerenda, 185 prezentacja, 208 prezentacja pod inn nazw, 209 prezentacja w innym formacie, 210 raport, 192 skoroszyt, 85 skoroszyt pod inn nazw, 86 skoroszyt w innym formacie, 87 tabela, 160, 165 Zapisz, 16, 85, 162, 208 Zapisz jako, 17, 85, 86, 208, 210 Zapisz jako typ, 18, 87, 210 zapytania, 185 zastpowanie zawartoci komórki, 107 zawijanie tekstu w komórce, 137


Skorowidz zaznaczanie, 27, 96 grafika, 67 kolumny, 98 kom贸rki, 96 obrazy, 67 w tabeli, 62 wiersze, 97 za pomoc myszy, 28 zdania, 29 zmiana efekty animacji, 261 efekty przejcia pomidzy slajdami, 263 kolor czcionki, 41, 123, 236 nazwa arkusza, 120 rozmiar grafiki, 68 rozmiar obrazu, 68, 245

283 rozmiar strony, 56 rozmiar wykresu, 144 szeroko kolumn tabeli, 172 ukad slajdu, 225 waciwoci pola, 168 wygld kom贸rki, 135 wygld tekstu, 39 wygld wykresu, 143 Znajd, 36, 114 Znajd i zamie, 37 znaki formatowania, 24

r贸do danych adresowych, 69


284

ECDL. Europejski Certyfikat Umiejtnoci Komputerowych. Przewodnik. Tom II


Notatki


Notatki


Notatki


ECDL. Europejski Certyfikat Umiej tno ci Komputerowych. Przewodnik. Tom II  

Jeśli i Ty chcesz legitymować się takim certyfikatem, musisz przejść przez wspomniany egzamin. Książka "ECDL. Europejski Certyfikat Umiejętn...

Advertisement
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you