Jubilee catalog Hein A.M. Klaver Kunsthandel 2022

Page 1

1992 - 2022

JUBILEUMUITGAVE HEIN A.M. KLAVER KUNSTHANDEL

1



1992 - 2022

JUBILEUMUITGAVE HEIN A.M. KLAVER KUNSTHANDEL


4


INHOUDSOPGAVE

Voorwoord

6

Reis door de periode 1880-1950

8

Hein’s Top Drie

46

Twee bijzondere solotentoonstellingen

52


VOORWOORD Reis met ons mee door de kunstperiode 1880 – 1950

Een tijd van tegenstellingen. Een tijd van ontwikkeling en van tegenslag. Van vernieuwing en juist hunkeren naar het oude vertrouwde. Een tijd van oorlogen. Een tijd van voortdurende verandering. Dat zie je terug in de kunst. Wij mensen zijn snel geneigd om te willen ordenen. Zo ook in de kunstwereld. Wie hoort bij wie? Onder welke stroming valt een kunstenaar? Welke techniek wordt er gebruikt en wat is het onderwerp? Zo werkt ook de zoekfunctie op onze website. Het vergemakkelijkt het zoeken. Dat wel. Maar het geeft geen goed beeld van wat er gaande was in deze belangrijke kunstperiode.

6


Daarom is deze 30 jaar jubileumcatalogus ongeordend. Een, niet helemaal, willekeurige greep uit onze collectie. U treft kunstenaars die gefascineerd waren door bruisende steden die zich steeds verder uitbreidden, waar trams reden en die verlicht werden door elektriciteit, naast degenen die de moderne tijd tegen wilden houden en het oude vertrouwde bleven schilderen. Jonge vernieuwende kunstenaars die juist gegrepen werden door de natuur en die ongecensureerd buiten vastlegden. Vrouwen die voor hun rechten opkwamen en, net als hun mannelijke collega’s, toegelaten wilden worden tot de Kunstacademies. En er waren degenen die met de tijd

meegroeiden, verslag deden van oorlogsleed, maar ook uitbundig feest vierden, kunstreizen maakten en experimenteerden met nieuwe technieken. Zij allen vertegenwoordigen de periode 1880 – 1950. We volgen hen al 30 jaar op de voet. We koesteren en verzorgen hun nalatenschap en geven deze door aan nieuwe generaties kunstliefhebbers. Wat een prachtig vak. Veel kijkplezier! Baarn, oktober 2022 Hein en Laura Klaver-Fresco

7


DE PERIODE 1880 – 1950 Een greep uit onze collectie

U zult op de volgende pagina’s een bonte verzameling aantreffen. We kozen er bewust voor u te laten zien hoe verschillend de blik op de wereld was van kunstenaars die in min of meer dezelfde tijd leefden. We lichten er een paar uit. Op pagina 18 en 19 treft u Leo Gestel naast Cornelis Vreedenburgh. Zij waren tijdgenoten, vrienden en zijn beiden geboren in Woerden. Hoe anders is hun stijl. Leo was een van de voorlopers van het modernisme, keek over de grenzen en legde de soms harde werkelijkheid vast. Maar hij feestte ook uitbundig met zijn kunstvrienden en tekende vol vaart de stadse bevolking. Terwijl Cornelis juist de verstilling van de natuur opzocht en die op traditionele wijze vastlegde. Net als zijn stadsgezichten die vaak dromerig en warm zijn. Ook hij maakte reizen maar beleefde die op een andere manier dan Leo.

8

Op pagina 26 en 27 staan Hendrik Jan Wolter en Piet van der Hem naast elkaar. De eerste was professor aan de Akademie voor Beeldende Kunst van Amsterdam en schilderde impressionistisch modern. Piet van der Hem was net als Leo Gestel een aanjager van nieuwe stromingen en was bevriend met hem. Wolters werk werd zeer zeker ook als vernieuwend beschouwd, in 1909 exposeerde hij in het Stedelijk Museum Amsterdam zelfs in dezelfde zaal als de luministen Jan Sluijters, Leo Gestel en Piet Mondriaan. Maar hij experimenteerde niet zoals de modernisten dat deden. Wolter was ook een tijdgenoot van Gijs Bosch Reitz van wie wij een schilderij afbeelden op pagina 12. Beide kunstenaars werkten in Zuid Engeland in de havenplaats Saint Ives, exposeerden samen met Simon Moulijn hun Engelse werk in het Stedelijk Museum in 1911 en kregen lovende kritieken. Bosch Reitz experimenteerde met kleur en nieuwe technieken, Wolter bleef impressionistisch schilderen.


Op pag 16 en 17 zien we Kees van Dongen en Suze Robertson. We plaatsten hen naast elkaar omdat het vroege werk van Van Dongen, rond 1900, lijkt op dat van Robertson. De werken passen harmonieus bij elkaar. Later gaat Van Dongen steeds meer abstraheren, maar hier zie je een vergelijkbare stijl, grovere penseelstreken, het gaat om de sfeer en de emotie. Suze Robertson romantiseerde niet, het ging haar om de strijd van het dagelijkse bestaan. Ze verwoordde haar gevoelens in beelden. Exact dat doet Van Dongen hier ook door in vlugge streken de vrouwfiguur en kinderen neer te zetten. Wat een boeiende tijd. Reist u met ons mee?

9


L. APOL (1850 – DEN HAAG – 1936) Winters dorp Olieverf op doek, 30 x 46,5 cm, gesigneerd rechtsonder

10


M. BAUER (DEN HAAG 1867 – 1932 AMSTERDAM) Sous les palmes Aquarel, 60 x 48 cm, gesigneerd linksonder

11


BOSCH REITZ, S.C. (1860 - AMSTERDAM - 1938) Vissersboten in de haven van Saint Ives Olieverf op paneel, 12 x 21 cm, gemonogrammeerd rechtsonder Herkomst: familie van de kunstenaar

12


J. BOSBOOM (1817 – DEN HAAG – 1891) De koorzolder van de kloosterkapel van de Minderbroeders Franciscanen te Megen Aquarel, 24 x 33 cm, gemonogrammeerd rechtsonder Herkomst: particuliere collectie Nederland Literatuur: In de Paletserie deel III van M.F. Hennus staat op pag 21 een vergelijkbaar schilderij afgebeeld, daar genoemd ‘Klooster te Boxmeer’, echter naar alle waarschijnlijkheid betreft dit schilderij ook de koorzolder van de kloosterkapel te Megen

13


I. ISRAELS (AMSTERDAM 1865 – 1934 DEN HAAG) De stoffenwinkel van Wijnman te Den Haag Olieverf op doek, 93 x 73 cm, gesigneerd linksonder, te dateren 1925-1927, Geregistreerd RKD nr. 207497 Herkomst: galerie Nova Spectra Den Haag Tentoonstellingen: Gemeentemuseum Den Haag, Isaac Israels, Mannequins en mode, 2002 – 2003 Literatuur: catalogus Gemeentemuseum Den Haag 2002, pag 54 met afbeelding 14


G.H. BREITNER (ROTTERDAM 1857 – 1923 AMSTERDAM) De jurk passen Zwart krijt, 45 x 29,5 cm, gemonogrammeerd rechtsonder Herkomst: Kunsthandel Buffa Amsterdam, particuliere collectie Nederland Literatuur: A. Venema, G.H. Breitner 1981, afgebeeld op pag. 218

15


K. VAN DONGEN (DELFSHAVEN 1877 – 1968 MONTE CARLO) Deux enfants jouant dans la rue, accompagnés d’une femme Aquarel, pastel en zwart krijt, 31 x 23,5 cm, gesigneerd rechtsonder Herkomst: Sotheby’s Amsterdam 1983 lot 294, particuliere collectie

16


S. ROBERTSON (1855 – DEN HAAG 1922) Hoofd van een meisje Aquarel met goudverf, 23 x 17,5 cm, gesigneerd linksonder, te dateren 1901 Herkomst: particuliere collectie Nederland Literatuur: zie vergelijkbare tekening in de catalogus S. Robertson van Museum Panorama Mesdag 2022, pag 158, collectie Rijksmuseum 17


L. GESTEL (WOERDEN 1881 – 1941 HILVERSUM) Kampement van Belgische vluchtelingen Zwart krijt, aquarel en gouache, 51 x 67 cm, gesigneerd en gedateerd rechtsboven 1914, met annotatie Kampement van Belgische vluchtelingen Herkomst: particuliere collectie Nederland

18


C. VREEDENBURGH (WOERDEN 1880 – 1946 LAREN) Binnenvaartschepen op de plassen Olieverf op doek, 51 x 71 cm, gesigneerd rechtsonder

19


J. NIEWEG (HOGEBEINTUM 1877 – 1955 AMERSFOORT) Uitzicht vanaf de steiger bij de Campveerse Toren te Veere Olieverf op doek, 45,5 x 75,5 cm, monogram rechtsonder en gedateerd ’31

20


S. ROBERTSON (1855 – DEN HAAG 1922) Handwerkende vrouw Aquarel, 45 x 30 cm, gesigneerd rechtsonder, met annotatie achterzijde ‘naaiend vrouwtje S. Bischop-Robertson, verso: portret Literatuur: Catalogus Suze Robertson 1855-1922 Toegewijd | Eigenzinnig | Modern, Museum Panorama Mesdag, juni 2022, twee maal afgebeeld op pag 134-135 en op pag 136 De catalogus, uitgegeven door Scriptum Art is verschenen ter gelegenheid van de gelijknamige tentoonstelling in Museum Panorama Mesdag van 24 september 2022 t/m 5 maart 2023

21


P. RINK (VEGHEL 1861 – 1903 EDAM) Boeren onderonsje Gemengde techniek, 60 x 21 cm, gesigneerd linksonder

22


J. ZOETELIEF TROMP (BATAVIA 1872 – 1947 BRETEUIL-SUR-ITON) Huiswaarts Pastel, 19 x 26 cm, gesigneerd rechtsonder Opgenomen in de database van de Stichting Jan Zoetelief Tromp onder nummer G72PK

G.H. BREITNER (ROTTERDAM 1857 - 1923 AMSTERDAM) Circuspaarden Olieverf op papier op paneel, 16,5 x 32,5 cm, gesigneerd rechtsonder Herkomst: D. Hudig Amsterdam, Christies’ Amsterdam, 1999 lot 234

23


J. VOERMAN SENIOR (KAMPEN 1857 – 1941 HATTEM) Theerozen in een Roemerglas Zwarte inkt en aquarel, 33 x 26 cm, gemonogrammeerd rechtsonder Herkomst: Hélène Kröller Muller (RKD catalogusnr 646), particuliere collectie Nederland

24


C. VREEDENBURGH (WOERDEN 1880 – 1946 LAREN) Damrak Amsterdam Olieverf op doek, 45 x 75 cm, gesigneerd rechtsonder en gedateerd 1933

25


H.J. WOLTER (AMSTERDAM 1873 – 1952 AMERSFOORT) Gezicht op een Italiaanse stad aan een rivier Pastel, 45,5 x 57,5 cm, atelierstempel linksonder, het betreft vermoedelijk de stad Spoleto Literatuur: H.J. Wolter, Schilder van licht en kleur, 1992, Klaas de Poel, afgebeeld op pag. 105

26


P. VAN DER HEM (WIRDUM 1885 - 1961 DEN HAAG) Flamenco dans in Madrid Aquarel met wit gehoogd, gesigneerd, 53 x 65 cm, geannoteerd en gedateerd rechtsonder 1914

27


L. GESTEL (WOERDEN 1881 – 1941 HILVERSUM) Boerderij in Vlaanderen Pastel en zwart krijt, 23 x 31 cm, atelierstempel rechtsonder, te dateren rond 1926 Herkomst: particuliere collectie Nederland

28


J. TOOROP (POERWOREDJO 1858 – 1928 DEN HAAG) Oude Schildt Lancasterdijk Texel Potlood, 12 x 17,5 cm, gesigneerd rechtsonder, te dateren 1917 Herkomst: Albert Roelofsz, particuliere collectie Nederland

29


J. SLUIJTERS (DEN BOSCH 1881 – 1957 AMSTERDAM) Staand naakt met stilleven Olieverf op doek, 140 x 114 cm, gesigneerd rechtsonder en gedateerd ’33 Voor de herkomst, literatuur en tentoonstellingen verwijzen graag wij naar onze website www.heinklaver.nl

30


J. SLUIJTERS (DEN BOSCH 1881 – 1957 AMSTERDAM) Staand naakt op de rug gezien Olieverf op doek, 50,5 x 40,5 cm, gesigneerd rechtsboven Herkomst: Kunsthandel M.L. de Boer, Amsterdam

31


H. LUNS (PARIJS 1881 – 1942 AMSTERDAM) Portret van mijn vader Gemengde techniek, 30 x 31,5 cm, gesigneerd en gedateerd rechtsonder 1897, met annotatie – Mijn vader –

32


P. DE JOSSELIN DE JONG (ST. OEDENRODE 1861 – 1906 DEN HAAG) Schevenings meisje Olieverf op paneel, 36 x 27,5 cm, gemonogrammeerd linksonder In de collectie van het Openluchtmuseum Arnhem bevindt zich een aquarel ‘Drie Scheveningse meisjes’. Het middelste meisje is identiek aan ons schilderij.

33


J. TOOROP (POERWOREDJO 1858 – 1928 DEN HAAG) Petrus Aquarel en pen, 23 x 19,5 cm, gesigneerd rechtsonder en gedateerd 1927 Literatuur: catalogus Jan Toorop, herdenking 1930, Albert Plasschaert pag. 35

34


J. WITTENBERG (DEN HAAG 1886 – 1963 BENNEKOM) Geitje Olieverf op doek, 28,5 x 28,5 cm, gesigneerd en gedateerd rechtsboven 1946

35


W.B. THOLEN (AMSTERDAM 1860 – 1931 DEN HAAG) Uitzicht vanuit Hotel van Diepen te Volendam (de Roode daken) Olieverf op doek, 60 x 71 cm, gesigneerd linksonder Herkomst: Kunsthandel Huinck en Scherjon no. 702, veiling Sotheby’s 14 april ’86 no. 276, particuliere collectie Nederland

36


W.B. THOLEN (AMSTERDAM 1860 – 1931 DEN HAAG) Gezicht op de Grote Kerk te Veere Marouflé, 25,5 x 39 cm, gesigneerd rechtsonder en gedateerd ’08

37


R. BAUER (LINDENWALD 1889 – 1953 DEAL USA) Detail Wandelend paar Pen, aquarel en gouache, 45 x 25 cm, gesigneerd linksonder en stempel op achterzijde

38


A. KRISTIANS (1883 - AMSTERDAM - 1957) Caféscène Parijs Zwart krijt, 24,5 x 31 cm, atelierstempel rechtsonder

L. APOL (1850 - DEN HAAG - 1936) Gezicht op de Sint Nicolaaskerk Amsterdam Aquarel, 15 x 19 cm, gesigneerd linksonder

39


J. ZOETELIEF TROMP (BATAVIA 1872 – 1947 BRETEUIL-SUR-ITON) Stalinterieur met boerin en kalfje Aquarel met wit gehoogd, 37,5 x 53,6 cm, gesigneerd rechtsonder Opgenomen in de database van de Stichting Jan Zoetelief Tromp onder nummer A15A

40


A. MAUVE (ZAANDAM 1838 - 1888 ARNHEM) Ploegende boer Zwart en gekleurd krijt met wit gehoogd, 20 x 30 cm, gemonogrammeerd rechtsonder

41


W. VAES (1882 - ANTWERPEN - 1958) De bruine deur Pastel, 22,5 x 14 cm, gemonogrammeerd midden onder

42


J.E.H. AKKERINGA (BLINJOE 1861 - 1942 AMERSFOORT) Moeder en kind in de duinen Aquarel, 27,5 x 21,5 cm, gesigneerd rechtsonder en gedateerd ‘88

43


G. MORGENSTJERNE MUNTHE (DÜSSELDORF 1875 - 1927 LEIDEN) Vissersvrouwen op het strand met bomschuit Olieverf op doek, 60 x 50 cm, gesigneerd linksonder en gedateerd ‘24

44


G.W. VAN BLAADEREN (NIEUWER AMSTEL 1873 - 1935 BERGEN) Moestuin in Laren Olieverf op board, 27,7 x 35,5 cm, twee keer gesigneerd rechtsonder Tentoongesteld: Stedelijk Museum Alkmaar 2016 Literatuur: G.W. van Blaaderen, 2016, afgebeeld op pag. 12 en pag. 21

45


HEIN’S TOP DRIE Als kunsthandelaar kom je dagelijks veel mooie kunstwerken tegen. Sommige raken je meer dan andere. In dit hoofdstuk staat Hein Klaver stil bij drie werken uit de collectie. Hij verwoordt waarom hij ze persoonlijk zo mooi vindt.

DE JURK PASSEN George Hendrik Breitner (Rotterdam 1857 – 1923 Amsterdam) Zwart krijt, 45 x 29,5 cm, gemonogrammeerd rechtsonder Herkomst: Kunsthandel Buffa Amsterdam, particuliere collectie Nederland. Literatuur: A. Venema, G.H. Breitner 1981, afgebeeld op pag. 218

“Ik houd ontzettend van tekeningen, omdat ze zo heerlijk direct zijn. Ze geven een inkijk in de ziel van de kunstenaar. In alle spontaniteit ontstaat een verbeelding van de werkelijkheid. ‘De jurk passen’ is hier een prachtig voorbeeld van. Kijk eens hoe krachtig de vrouwen zijn neergezet in slechts een paar lijnen. En tegelijkertijd zie je een bepaalde intimiteit en expressie tussen de twee vrouwen. Breitner was, net als Isaac Israels een fantastische tekenaar. Altijd verrassend met zwart krijt of pastel.”

46


47


ZIJ BRENGT DE GEITEN NAAR DE SCHUUR Anton Mauve (Zaandam 1838 – 1888 Arnhem) Aquarel, 20,5 x 34,5 cm, gesigneerd rechtsonder Herkomst: Scottish Callery Edingburgh, Mr. Thomas Guthrie Brownlie, Glasgow 1970, Mrs. R.W. Millan, Christies London, 24 June 1988, lot 163

“Een museaal blad van Anton Mauve, zeer vergelijkbaar met de aquarel ‘Een vrouw bij een waslijn voor een schuurtje in de duinen’ uit de collectie van het Rijksprentenkabinet, en te dateren 1879. Het hoofdmotief wordt gevormd door de vrouw met haar twee geiten. Een sterke compositie met prachtig licht. Een opmerkelijk detail is de pot op het bankje tegen de schuur met daarachter de tere jonge boom. Goed te zien is dat Mauve eind jaren ’70 zijn figuren ontdeed van hun persoonlijkheid en hen meer als totaalbeeld laat zien en minder romantisch, zoals in het begin van de 19e eeuw.”

48


49


WOLKENLUCHT Willem Bastiaan Tholen (Amsterdam 1860 – 1931 Den Haag) Marouflé, 24,5 x 38,5 cm, gesigneerd linksonder

“Wim Tholen, een impressionistische schilder. Zo zag ik hem aangekondigd in de Parijse metro op een groot bilboard tijdens de solotentoonstelling van Tholen bij Fondation Custodia in 2019, ‘L’Impressionist Hollandais’. Soms lijkt het net alsof hij een Franse schilder is, zó goed werkt hij met licht waardoor zijn schilderijen bijna abstract worden. ‘Wolkenlucht’ is hoogstwaarschijnlijk gemaakt bij een van de plassen in de buurt van Leiden, vlakbij zijn woonplaats Den Haag. Een schilderij om van te genieten!”

50


51


TWEE BIJZONDERE SOLOTENTOONSTELLINGEN Elk jaar organiseren wij in onze kunsthandel in Baarn een tentoonstelling met een bepaald thema. Dit kan een solotentoonstelling zijn waarbij we een kunstenaar voor het voetlicht plaatsen. Dat deden wij bijvoorbeeld met Simon Moulijn (1866 – 1948) samen met zijn kleinkinderen. En we eerden Willem Bastiaan Tholen (1860 -1931) toen Museum Dordrecht en Fondation Custodia in 2019 een grote overzichtstentoonstelling over hem organiseerden. Of het gaat over een boeiend onderwerp. Zo nodigden wij hedendaagse botanische tekenaars uit om hun werk bij ons te exposeren en vergeleken hun tekeningen met 18e en 19e eeuwse botanische kunst. Twee solotentoonstellingen die we recent organiseerden bespreken we in dit hoofdstuk: die van Jaap Min (1914 - 1987) en van Suze Robertson (1855 -1922). Voorbeelden van werken van deze kunstenaars die wij nog in collectie hebben vindt u onderaan de pagina.

52


53


54


SOLOTENTOONSTELLING JAAP MIN (1914 – Bergen – 1987) In 2021 organiseerden wij in opdracht van de Stichting Jaap Min een verkooptentoonstelling met een selectie aquarellen, gouaches en schilderijen, vooral landschappen. Dat was heel bijzonder, want het gebeurt sporadisch dat er werken rechtstreeks uit de nalatenschap van de Bergense schilder Jaap Min verkocht worden. Jaap Min is een unieke schilder. Een expressionist die je als het ware uitnodigt het schilderij binnen te gaan zoals je een landschap betreedt, tussen koeien, sloten en bomen. Hij brengt het landschap tot zijn essentie terug: breedte, diepte, hoogte.

Roodkerk Aquarel op papier, 70 x 100 cm, te dateren 1983 Herkomst: kinderen Jaap Min Tentoongesteld: Museum Belvédère 2019, afgebeeld in de catalogus ‘Wat zich schildert tussen polder en duin’ op pag. 111, nr. 74

Wit paard Olieverf op papier, 45 x 62 cm Herkomst: kinderen Jaap Min

55


56


SOLOTENTOONSTELLING SUZE ROBERTSON (1855 – Den – Haag 1922) In het najaar van 2021 verwierven wij een collectie zwartkrijttekeningen uit de nalatenschap van Suze Robertson waarmee wij afgelopen voorjaar een tentoonstelling maakten. Sander Bink, auteur van het weblog Rondom1900, verwoordde in de brochure die wij uitgaven wat haar werk zo bijzonder maakt. Deze krachtige vrouwelijke kunstenaar staat volop in de belangstelling. Er is een uitgebreide oeuvrecatalogus verschenen, naar aanleiding van de tentoonstelling over Suze in Museum Panorama Mesdag van september 2022 tot maart 2023.

Handwerkende man Zwart krijt op papier, 34 x 24 cm, gesigneerd linksonder

Zittende man Zwart krijt op papier, 39 x 31 cm, gesigneerd rechtsonder

57


COLOFON Drukker: Walden Bussum Fotografie: Laura Fresco Vormgeving: Colourful Green Redactie: Laura Fresco Hein A. M. Klaver Kunsthandel August Janssenweg 7 3742 RX Baarn Tel: 035-5435296 Mobiel: 06-502 789 05 E-mail: info@heinklaver.nl www.heinklaver.nl Afbeelding links: M. Bauer (Den Haag 1867 – 1932 Amsterdam) Detail Sous les palmes Aquarel, 60 x 48 cm, gesigneerd linksonder

58



HEIN A.M. KLAVER KUNSTHANDEL August Janssenweg 7, 3742 RX Baarn | T. 035 54 35 296 | M. 06 502 789 05 info@heinklaver.nl | www.heinklaver.nl