Page 6

Met deze manier van kennis vergarenbegon hij al vroeg. Daartoe wil ik u eerstwat feiten geven over Toonders woegste kennismaking met levensbeschouwelijkestromingen, Toonders ouders kwamen uit een wijzinnig protestants milieu, waarin godsdienst werd gezien als nuttige culturele bagage.In het prachtige boek van Toondersvader 'ICei en zout water' beschrijft Toonder Sr. o.a.de plaatsvan de kerk aan de Noord-Groningsewaddenkusten de bittere armoedewaarin hij opgroeide.We hebbenhet dan over het eind van de 19de eeuw.'Afscheiding en Doleantie', kerkscheuringen die toen in het calvinistischeNederlandwoedden, zijn hem voorbijgegaan.De kerk was net zo vanzelfsprekendals de dokter en de notaris en de bijbelseverhalerydie op schoolwerden verteld,behoorden tot het nationaleerfgoed. Marten enJan Gerhard Toonder groeidenop in Rotterdam in een tamelijk verlicht chrlstelilk milieu, totdat De Groningse huishoudster Trientje in het gezinnetjeverscheenen -en ik citeerJanGerhard Toonder: 'zij besteeddeal haarvrije tijd aan een driftig bezoekvan gebedsstonden,bilbellezingenen kerkdiensten.' Zljbracht de broers tot een haar geliefde predikant en dezen volgden daarnade catechisatiesen dat leidde weer tot het doen van openbare belijdenis van Marten en een jaar later vanJan Gerhard, zodat zlj beiden volwaardig lidmaat werden van de Nederlands Hervormde I(erk.Jan Gerhardvervolgt in zijn boek'De dronken kanarie':'Mijn moeder heeft nooit naar de oprechtheidvan dat jawoord geïnformeerd, ze vond het wel netjeszo want je moet toch ergensbijhoren; en Trientje was tevreden, die kon nu rustig sterven,wat ze dan ook het volgendejaar op jeugdigeleeftijd deed,aan tuberculose.' Toch heeft Marten Toonder nog heel wat opgestokenvan die catechisatie.Over de door hem geconstateerde tegenstellingendie het scheppingsverhaal uit Genesisbevat,heeft hij in verschillende interviews verteld. Bescheidenals hij was meldde hij evenwel datzljn bijbelkennis nietzo groot was. Opvallend is wel dat de invloed en de diepe betekenis van mythen zijn denken belangrijk hebben beïnvloed, maar dat hij getuige zijn kÍitiek op het genesisverhaaldaar zich aan de letterlijke betekenis hield en daar zíjnkdtiek op richtte.


Millions discover their favorite reads on issuu every month.

Give your content the digital home it deserves. Get it to any device in seconds.