Page 1

‫ده‌ست ‌ه ‌ی بااڵ ‌ی سه‌ندیكا جه‌خت له‌سه‌ر په‌له‌كردن‬ ‫له‌جێبه‌جێكردن ‌ی بڕیار ‌ی هاوتاكردن ‌ی ده‌رماڵ ‌ه ‌ی مه‌ترس ‌ی ده‌كاته‌وه‌‬

‫ڕۆژی‌ ‪ 2012-7-1‬ده‌سته‌ی‌ بااڵی‌ سه‌ندیكا له‌دوا كۆبونه‌وه‌ی‌ خۆیدا جه‌ختی‌ له‌سه‌ر هاوتاكردنی‌ ده‌رماڵه‌ی‌ مه‌ترس ‌ی‬ ‫كارمه‌ندانی‌ ته‌ندروستی‌ كرده‌وه‌و داواكاره‌ له‌سه‌رۆكایه‌تی‌ ئه‌نجومه‌نی‌ وه‌زیران په‌له‌بكرێت له‌ده‌رچونی‌ ئه‌و بڕیاره‪،‬‬ ‫به‌وپێیه‌ی‌ كه‌ڕۆژی‌ ‪ 2012-5-11‬جێگری‌ سه‌رۆكی‌ حكومه‌ت ڕه‌زامه‌ندی‌ سه‌رۆكایه‌تی‌ ئه‌نجومه‌نی‌ وه‌زیرانی‌ بۆئه‌و هاوتاكردنه‌‬ ‫به‌ده‌سته‌ی‌ بااڵ ڕاگه‌یاند‪ ،‬كه‌تا ئێستا نه‌چۆته‌ بواری‌ جێبه‌جێكردنه‌وه‌‪ ،‬هه‌ر بۆیه‌ ده‌سته‌ی‌ بااڵ بڕیاریدا به‌ پێكهێنانی‌‬ ‫لیژنه‌یه‌ك بۆ به‌دواداچونی‌ ئه‌وده‌رماڵه‌یه‌ وتا كۆتایی‌ ئه‌م هه‌فته‌یه‌ دوا ده‌رئه‌نجامه‌كان بۆ ڕای‌ گشتی‌ كارمه‌ندانی‌‬ ‫ته‌ندروستی‌ بخرێته‌ ڕوو‪ ،‬هه‌ر سه‌باره‌ت به‌و بابه‌ته‌ ده‌سته‌ی‌ بااڵی‌ سه‌ندیكا كۆبونه‌وه‌ی‌ نائاسایی‌ ئه‌نجومه‌نی‌ گشتی‌‬ ‫سه‌ندیكا ڕاگه‌یاندو بڕیاریدا سبه‌ی‌ ‪ 2012-7-2‬كاتژمێر ‪ 10‬سه‌رله‌به‌یانی‌ له‌هۆڵی‌ ئوتێل چوارچراكۆنگره‌یه‌كی‌ ڕۆژنامه‌وانی‌‬ ‫سه‌باره‌ت به‌دوائاكامه‌كان ودواكه‌وتنی‌ جێبه‌جێكردنی‌ ده‌رماڵه‌ی‌ مه‌ترسی‌ بخاته‌ ڕوو‪.‬‬

‫ساڵ ‌ی یه‌كه‌م ژماره (‪ 2012-7- 2 )5‬باڵوكراوه‌یه‌كی رۆشنبیری پیشه‌یی ته‌ندروست ‌ی گشتییه‌‪ ،‬سه‌ندیكا ‌ی كارمه‌ندان ‌ی ته‌ندروست ‌ی كوردستان ده‌ریده‌كات‬

‫ی (گه‌رمیان و سۆران و ڕاپه‌ڕین و زاخۆ) ‌ی سه‌ندیكا هه‌ڵبژێردران‬ ‫لقه‌كان ‌‬ ‫سه‌رووتار‬ ‫ڕێكخستنه‌وه‌ی‌ نۆرینگه‌و شوێكاری‌ كارمه‌ندانی‌‬ ‫ته‌ندروستی‌ ‪...‬هه‌نگاوێك بۆچاكسازی‌‬ ‫هادى فه ريق‬

‫له‌گه‌ڵ ده‌ستبه‌كاربوونی‌ سه‌ندیكا له‌دوای‌ كۆنگره‌ی‌ دووه‌م مه‌سه‌له‌ی‌ نۆرینگه‬ ‫‌و شوێنكاری‌ كارمه‌ندانی‌ ته‌ندروستی‌ بوو به‌ خاڵی‌ ده‌ستپێك له ‌ئیشوكاره‌كان ‌ی‬ ‫ده‌سته‌ی‌ بااڵ به‌و پێیه‌ی‌ كه‌هه‌ڵمه‌تێكی‌ ڕاگه‌یاندراوی‌ ئاشكرا له‌میدیاكانه‌وه‌ده‌كرایه‌‬ ‫سه‌رپیشه‌ی‌ كارمه‌ندی‌ ته‌ندروستی‌ به‌ تۆمه‌تی‌ نایاسایی‌ كاركردن و مامه‌ڵه‌كردن‬ ‫به‌ده‌رمان ناوزه‌ند ده‌كرا و له‌الیه‌كی‌ تر چه‌ندین لیژنه‌ی‌ پشكنینن و به ‌دواداچوون‬ ‫دروستكرابوو بۆ لێپیچینه‌وه‌له‌ناوه‌ندی‌ ته‌ندروستی‌ و داخستنی‌ شوێنكاری‌ كارمه‌ندان‬ ‫كه‌هیچ نوێنه‌رایه‌تیه‌كی‌ سه‌ندیكا و كارمه‌ندانی‌ ته‌ندروستی‌ له‌خۆنه‌گرتبوو‪ ،‬هه‌ر بۆیه‌‬ ‫ده‌سته‌ی‌ بااڵ پاش چه‌ندین كۆبونه‌وه ‌و دانیشتن له‌گه‌ڵ لیژنه‌كانی‌ نوێنه‌رایه‌تی‌‬ ‫سه‌رۆكایه‌تی‌ هه‌رێم و ئه‌نجومه‌نی‌ وه‌زیران و په‌رله‌مان و وه‌زاره‌ته‌كانی‌ ناخۆ و‬ ‫ته‌ندروستی ‌و سه‌ندیكا په‌یوه‌ندیداره‌كان گه‌یشتنه‌ ئه‌و بڕوایه‌ی‌ كه ‌ده‌بێت پرسی‌‬ ‫نۆرینگه‌و شوێنكاری‌ كارمه‌ندانی ‌ته‌ندروستی‌ و دووباره‌ ڕێكخستنه‌وه‌یان له‌ الیه‌ن‬ ‫سه‌ندیكای‌ كارمه‌ندانی ‌ته‌ندروستی‌ كوردستانه‌وه ‌له‌ ئه‌ستۆ بگیرێت و قۆناغ‬ ‫به‌قۆناغ چاكسازی‌ تێدا بكرێت‪ ،‬هه‌ر بۆیه ‌ده‌سته‌ی‌ بااڵی‌ نوێ‌ سه‌ندیكا له‌و‬ ‫سه‌رو به‌نده‌دا وێرای‌ چاوخشانه‌وه‌به‌رێنمایه‌كانی‌ پێشوتردا و به‌مه‌به‌ستی‌ سه‌ر له‌نوێ‌‬ ‫ڕێكخستنه‌وه‌ی‌ ڕێنمایه‌كانی‌ مۆڵه‌تپێدان به‌شێوازێك كه ‌له‌گه‌ڵ ئاستی‌ زانستی‌ و‬ ‫پیشه‌یی كارمه‌ندانی‌ ته‌ندروستیدا بگونجێت و خزمه‌ت به‌ هاواڵتیان بكات كۆمه‌ڵێك‬ ‫ڕێنمایی‌ كارگێڕی‌ و دارایی‌ بۆ مۆڵه‌ت پێدان پیشه‌یی ‌و نوێ‌ كردنه‌وه ‌كاركردنی‌‬ ‫كارمه‌ندانی‌ ته‌ندروستی‌ ده‌ركرد‪ ،‬كه‌بێگومان ئه‌وه‌مافێكی‌ ئاسایی‌ هه‌موو كارمه‌ندێكه‌‬ ‫به‌گوێره‌ی‌ یاسای‌ عێراقی‌ له‌ چوارچێوه‌ی‌ سیستمی‌ كه‌رتی‌ تایبه‌ت كاری‌ ئاسایی‌‬ ‫خۆی‌ بكات له‌دوای‌ ده‌وامی‌ ڕه‌سمی‌‪ ،‬هه‌ر بۆیه‌ له‌ چه‌ند هه‌فته‌ی‌ داهاتوودا لیژنه‌كانی‌‬ ‫سه‌ندیكا له‌سه‌ر ئاستی‌ لق و نوسینگه ‌و نوێنه‌رایه‌تیيه‌كان ده‌ستبه‌كارده‌بێت‬ ‫بۆ به‌دواداچون و ڕێكخستنه‌وه‌ی ‌شوێنكاری‌ كارمه‌ندانی‌ ته‌ندروستی‌ هه‌روه‌ها‬ ‫البردنی‌ هه‌موو ئه‌وسه‌رپێچیانه‌ی‌ كه ‌خزمه‌ت به‌ره‌وشی‌ ته‌ندروستی‌ و هاواڵتیان‬ ‫ناكات تا له‌ چوارچێوه‌یه‌كی‌ یاساییدا كارمه‌ندانی‌ ته‌ندروستی‌ پیاده‌ی‌ كاری‌ پیشه‌یی‌‬ ‫خۆیان بكه‌ن‪ ،‬چونكه‌ ناكرێت له‌كاتێكدا بانگه‌شه‌ بۆ چاكسازی‌ و گۆڕانكاری‌‬ ‫له‌سیتمی‌ ته‌ندروستیدا بكه‌یت‪ ،‬كۆمه‌ڵێك دیارده‌ی‌ ناته‌ندروست له‌الیه‌ن هه‌ندێكی‌‬ ‫ئه‌گه‌ر كه‌میش بێت پیاده‌بكرێت و ناو و پیرۆزی‌ پیشه‌ی‌ كارمه‌ندی‌ ته‌ندروستی‌‬ ‫پێ‌ له‌كه‌داربكرێت‪ ،‬هه‌ر بۆیه‌ له ‌ڕوانگه‌ی‌ به‌پرسیارێتیمان بۆ ئه‌ركی‌ پیشه‌یی‌ و‬ ‫ڕێكخراوه‌یی‌ مرۆڤدۆستانه‌مان نابێت ڕێگه‌ به‌خه‌ڵكانێكی‌ به‌رژه‌وه‌ند په‌رست بدرێت‬ ‫بازرگانی‌ به‌ به‌ها ئینسانیه‌كانه‌وه‌ بكات و پێشێلكاری‌ به‌رامبه‌ر مافی‌ گشتی‌ و‬ ‫نه‌خۆش بكات ومامه‌ڵه‌یه‌كی‌ سه‌ره‌ڕۆیانه به‌ ژیان ته‌ندروستی‌ هاواڵتیانه‌وه ‌بكات‪،‬‬ ‫له‌كاتێكدا ئه‌مرۆ ناوه‌ندی‌ ته‌ندروستی‌ له‌هه‌رێمی‌ كوردستاندا به‌هه‌ردووكه‌رتی‌ گشتی‌‬ ‫وتایبه‌ته‌وه‌ به‌ قه‌یرانێكی‌ سه‌خت و دژواردا تێده‌په‌ڕێت كه ‌زه‌ره‌رمه‌ندی‌ یه‌كه‌م‬ ‫هاواڵتی‌ نه‌خۆشه‌ ‪,‬هه‌ر بۆیه‌چیتر ناكرێت ئه‌و پاشاگه‌ردانیه‌ ناته‌ندروسته‌ی‌ كه‌ئه‌مڕۆ‬ ‫سیستمی‌ ته‌ندروستی‌ ده‌بات به‌ڕێوه‌ فه‌رامۆش بكرێت و ئاسایشی‌ ته‌ندروستی‌ ئه‌م‬ ‫هه‌رێمه‌ به‌ره‌و هه‌ڵدێر ببات و پاشه‌ڕۆژ و ئاینده‌مان بخاته‌ مه‌ترسیه‌وه‌‪ ،‬دڵسۆزان‬ ‫و خه‌مخۆرانی‌ ئه‌م ناوه‌نده‌ش له‌به‌رامبه‌ریدا ده‌سته‌ووه‌ستان دابنیشن‪ ،‬هه‌ر له‌و‬ ‫ڕوانگه‌یه‌وه‌ سه‌ندیكا له‌دوا كۆبوونه‌وه‌ی‌ خۆیدا وه‌ك ده‌ستپێك بۆ خۆڕێكخستنه‌وه‌‬ ‫و چاكسازی‌ له‌كه‌رتی‌ تایبه‌تدا جه‌خت له‌سه‌ر كاراكردنی‌ لیژنه‌كانی‌ پشكنین‬ ‫وبه‌دواداچون ده‌كاته‌وه‪ ،‬تاهه‌موو پێكه‌وه ‌له ‌دڵسۆزی‌ په‌رۆشیمان بۆ ناوه‌نه‌دی‌‬ ‫ته‌ندروستی‌ پێشه‌نگ بین و به‌ته‌نگه‌وه‌ هاتنمان بۆ پاراستنی‌ مافه‌كانی‌ نه‌خۆش‬ ‫وئاسایشی‌ ته‌ندروستی‌ ئه‌م هه‌رێمه‌ ببێته ‌سه‌ر مه‌شقی‌ كاره‌كانمان‪ ،‬به‌و ئومێده‌ی‌‬ ‫سه‌رجه‌م كارمه‌ندانی‌ ته‌ندروستی‌ له ‌نۆرینگه‌و شوێنكاره‌كانیان هاوكاری‌ لیژنه‌كان‬ ‫بكه‌ن و پابه‌ندبن به‌ هه‌موو ئه‌و مه‌رج وڕێنمایانه‌ی‌ كه‌له‌الیه‌ن ده‌سته‌ی‌ بااڵوه‌ بڕیاری‌‬ ‫لێدراوه‌كه‌ بێگومان بۆخزمه‌تی‌ به‌رژه‌وه‌ندی‌ گشتی‌ وبه‌یاسای‌ كردنی‌ كاری‌ كارمه‌ندانی‌‬ ‫ته‌ندروستیه‌و وه‌اڵمدانه‌وه‌ی‌ ده‌نگۆی‌ هه‌موو ئه‌و كه‌سانه‌یه ‌كه ‌ئه‌یانه‌وێت له ‌ئاوی‌‬ ‫لێخندا ڕاو بكه‌ن‪.‬‬

‫ لقی‌ گه‌رمیانی‌ سه‌ندیكا ‌‬‫ی‬ ‫كارمه‌ندانی‌ ته‌ندروستی‌ كوردستان‬ ‫له‌ ك �ه‌الر پێكهێنرا له‌چوارچێوه‌ی‌‬ ‫ب��ه‌رن��ام��ه‌ك��ان��ی‌ ڕێ��ك��خ��س��ت��ن�ه‌وه‌ی‌‬ ‫پێكهاته‌ی‌ ڕێكخراوه‌یی‌ وبه‌مه‌به‌ستی‌‬ ‫به‌رفراوانكردنی‌ ئاستی‌ كاروچاالكی‌‬ ‫وخزمه‌تكردن به‌توێژی‌ كارمه‌ندانی‌‬ ‫ت�ه‌ن��دروس��ت�ی‌ ڕۆژی‌ ‪2012-6-17‬‬ ‫ل��ی��ژن �ه‌ی‌ ت��ای��ب �ه‌ت به‌پێكهێنانی‌‬ ‫لقه‌نوێیه‌كان و به‌هاوڕێیه‌تی‌ نه‌قیب‬

‫و جێگر و ئه‌ندامانی‌ ده‌سته‌ی‌ بااڵو‬ ‫لێپرسراوی‌ لقی‌ سلێمانی‌ پاش ئه‌وه‌ی‌‬ ‫س��ه‌ردان��ی‌ ب�ه‌ڕێ��وب�ه‌رای�ه‌ت�ی‌ گشتی‌‬ ‫ته‌ندروستی‌ گه‌رمیان و به‌رپرسی‌‬ ‫ئ��ی��داره‌ی‌ گه‌رمیان ب�ه‌ڕێ��ز(س�ه‌الح‬ ‫كوێخا) یانكردو له ‌نزیكه‌وه‌ ئاگاداری‌‬ ‫ره‌وش�ی‌ ته‌ندروستی‌ و ڕێكخراوه‌یی‌‬ ‫ئه‌و ده‌ڤ �ه‌ره‌ ب��وون‪ ،‬پاشان له‌هۆڵی‌‬ ‫به‌ڕێوبه‌رایه‌تی‌ ته‌ندروستی‌ گه‌رمیان‬ ‫له ‌پرۆسه‌یه‌كی‌ دیموكراسیانه‌داو له‬

‫ده‌ست ‌ه ‌ی بااڵ ‌ی سه‌ندیكا كۆنگره‌یه‌ك ‌ی ڕۆژنامه‌وان ‌ی سه‌باره‌ت ب ‌ه دواكه‌وتن ‌ی‬ ‫هاوتاكردن ‌ی ده‌رماڵ ‌ه ‌ی مه‌ترس ‌ی ئه‌نجامدا‬ ‫ی‬ ‫ئه‌مرۆ ‪ 2012-7-2‬له‌كۆنگره‌یه‌ك ‌‬ ‫ڕۆژن��ام �ه‌وان��ی��ی��دا له‌هۆڵی‌ هوتێل‬ ‫ی‬ ‫چوارچرا له‌شاری‌ هه‌ولێر ووته‌بێژ ‌‬ ‫ی فه‌ریق‬ ‫ی بااڵی‌ سه‌ندیكا‪ :‬هاد ‌‬ ‫ده‌سته‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫قاره‌مان دواهه‌ڵویستی‌ سه‌ندیكا ‌‬ ‫ی كوردستان‬ ‫كارمه‌ندانی‌ته‌ندروست ‌‬ ‫ی‬ ‫ی بڕیار ‌‬ ‫وده‌رئه‌نجامه‌كانی‌ دواكه‌وتن ‌‬ ‫ی‬ ‫هاوتاكردنی‌ ده‌رم��اڵ �ه‌ی‌ مه‌ترس ‌‬ ‫ی ڕاگه‌یاندن خست ‌ه‬ ‫بۆ كه‌ناڵه‌كان ‌‬ ‫ڕوو كه‌تائیێستا هیچ بڕیارێك بۆ‬ ‫ی‬ ‫ی ئ�ه‌و ڕه‌زامه‌ندیه‌ ‌‬ ‫جێبه‌جێكردن ‌‬ ‫ی‬ ‫ی وه‌زی����ران و جێگر ‌‬ ‫ئه‌نجومه‌ن ‌‬ ‫ی حكومه‌ت ده‌رنه‌چووه‌ ك ‌ه‬ ‫سه‌رۆك ‌‬ ‫ی‬ ‫ل�����ه‌‪ 2012-5-11‬ب�ه‌ده‌س��ت�ه‌ی‌ب��ااڵ ‌‬

‫سه‌ندیكایان ڕاگه‌یاند‪ ،‬ه�ه‌ر بۆی ‌ه‬ ‫ووت �ه‌ب��ێ��ژی‌ سه‌ندیكا له‌وكۆنگر‌ه‬ ‫ی‬ ‫ڕۆژن���ام���ه‌وان���ی���ی���ه‌دا س��ورب��وون�� ‌‬ ‫ی‬ ‫ی له‌سه‌ر داواكاریه‌كان ‌‬ ‫سه‌ندیكا ‌‬ ‫ی كرده‌و‌ه كه‬ ‫كارمه‌ندانی‌ ته‌ندروست ‌‬ ‫ی ‪2012-4-23‬‬ ‫ی ڕۆژ ‌‬ ‫‌له‌ یاداشتنامه‌كه‌ ‌‬ ‫ێ سه‌رۆكایه‌تیه‌ك ‌ه‬ ‫ی هه‌رس ‌‬ ‫ئاراسته‌ ‌‬ ‫و الی��ه‌ن�� ‌ه پ �ه‌ی��وه‌ن��دی��داره‌ك��ان��ی��ان‬ ‫ی له‌سه‌ر‬ ‫ك��ردب��ووه �ه‌روه‌ه��ا جه‌خت ‌‬ ‫ی ئه‌م‬ ‫ئ���ه‌وه‌ك���رده‌وه‌ ك�ه‌ت��ا كۆتای ‌‬ ‫ی پێویستن‬ ‫ی وه‌اڵم ‌‬ ‫هه‌فته‌ی ‌ه چاوه‌ڕ ‌‬ ‫ی هه‌فته‌ی‌ داهاتووه‌و‌ه‬ ‫و له‌سه‌ره‌تا ‌‬ ‫ی‬ ‫ی گشت ‌‬ ‫دواهه‌ڵویستی‌ سه‌ندیكا بۆ ڕا ‌‬ ‫ی‬ ‫كارمه‌ندان ده‌خات ‌ه ڕوو‪ ،‬ووته‌بێژ ‌‬

‫نوێنه‌ران ‌ی ده‌ست ‌ه ‌ی بااڵ ‌ی سه‌ندیكا به‌شدار ‌ی‬ ‫خۆپیشاندان ‌ی كارمه‌ندان ‌ی ته‌ندروست ‌ی له‌به‌غدا ده‌كه‌ن‬

‫وشاره‌كانی‌ خ��وارو ن��اوه‌ڕاس��ت ڕۆژی‌‪16‬‬ ‫ به‌غداد‬‫‪ 2012-5‬شاندێكی‌ نوێنه‌رانی‌ ده‌سته‌ ‌ی‬‫بااڵی‌ سه‌ندیكای‌ كارمه‌ندانی‌ ته‌ندروستی‌‬ ‫كوردستان له‌ئه‌ندامانی‌ لیژنه‌ی‌ هاوبه‌ش‬ ‫به‌مه‌به‌ستی‌ هه‌مئاهه‌نگی‌ و پشتیوانی‌ له‌داوا س �ه‌ردان �ی‌ ده‌س��ت�ه‌ی‌ گشتی‌ سه‌ندیكای‌‬ ‫ڕه‌واكانی‌ كارمه‌ندانی‌ ته‌ندروستی‌ له‌عێراق پیشه‌ ته‌ندروستیه‌كانی‌ عێراقیان كرد‬

‫‌نێو ئه‌ندامانی‌ گۆنگره‌ی‌ دووه‌م � ‌‬ ‫ی‬ ‫ئه‌و سنوره‌ ده‌سته‌ی‌ لقی‌ گه‌رمیانی‌‬ ‫سه‌ندیكای‌ كارمه‌ندانی‌ ته‌ندروستی‌‬ ‫كوردستان هه‌ڵبژیردران كه‌ هه‌ریه‌ك‬ ‫له‌به‌ڕێزان ‪ :‬عه‌دنان ئه‌حمه‌د قادر‬ ‫(لێپرسراوی‌ لق) و لوقمان محمود‬ ‫ئه‌حمه‌د (جێگر لق) وئه‌ركان محه‌مه‌د‬ ‫ڕه‌شید وئاسۆ محه‌مه‌د فه‌المورز‬ ‫وئاوات ئه‌حمه‌د وه‌یس وه‌ك ده‌سته‌ی‌‬ ‫كارگێڕی‌ متمانه‌یان به‌ده‌ستهێنا‪.‬‬

‫ی س���ۆران‬ ‫ه��ه‌ل��ب��ژاردن��ی‌ ل��ق � ‌‬‫ی‬ ‫سه‌ندیكای‌ كارمه‌ندان ته‌ندروست ‌‬ ‫ك��وردس��ت��ان ئ �ه‌ن��ج��ام��درا ه���ه‌ر له‬ ‫ی سه‌ندیكا‬ ‫ی به‌رنامه‌كان ‌‬ ‫‌چوارچێوه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫و پاڵپشت ب�ه‌پ�ه‌ی��ڕه‌وپ��رۆگ��رام� ‌‬ ‫ی دووه‌م‬ ‫ی كۆنگر‌ه ‌‬ ‫پ�ه‌س�ه‌ن��دك��راو ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ‪ 2012-6-19‬به ‌ئاماده‌بوون ‌‬ ‫ڕۆژ ‌‬ ‫لیژن ‌هی‌ تایبه‌ت و نه‌قیب وجێگرو‬ ‫ی‬ ‫ئه‌ندامانی‌ ده‌سته‌ی‌ بااڵ و لێپرسراو ‌‬ ‫ی‬ ‫ی نه‌خۆشخانه‌ ‌‬ ‫ی هه‌ولێر له‌هۆڵ ‌‬ ‫لق ‌‬

‫ی سۆران و‬ ‫مندااڵن ومناڵبونی‌ قه‌زا ‌‬ ‫ی كۆنگره‌ی‌ دووه‌م‬ ‫له ‌نێو ئه‌ندامان ‌‬ ‫ی‬ ‫ی كارگێڕی‌ لق ‌‬ ‫ی ده‌سته‌ ‌‬ ‫هه‌ڵبژاردن ‌‬ ‫سۆران به‌ڕێوه‌چوو كه‌هه‌ر یه‌ك ل ‌ه‬ ‫به‌ڕێزان‪ :‬سه‌فه‌ری‌ خالید ئیسماعیل‬ ‫ی لق) وئه‌رسه‌الن فه‌یزواڵ‬ ‫(لێپرسراو ‌‬ ‫خالید (جێگر لق) وكاروان محه‌مه‌د‬ ‫ی جاسم و‬ ‫س�ه‌ب��ری‌ و گلڤین عه‌ل ‌‬ ‫ی‬ ‫ئه‌حمه‌د قادر رسول وه‌ك ده‌سته‌ ‌‬ ‫كاگێڕی‌ لق هه‌ڵبژێردران‪ »»».‬ل‪2‬‬

‫له‌شاری‌ به‌غداد وله‌گه‌ڵ نه‌قیب و ئه‌ندامان ‌ی‬ ‫ده‌سته‌ی‌ گشتی‌ به‌غدا كۆبونه‌وه‌‪,‬خواست‬ ‫وداواكاریه‌كانی‌ ئه‌م قۆناغه‌ی‌ كارمه‌ندانی‌‬ ‫ته‌ندرویستی‌ گفتوگۆی‌ له‌باره‌یه‌وه‌كرا‬ ‫‪,‬ه����ه‌ردووال جه‌ختیان ك��رده‌وه‌ل �ه‌س �ه‌ر‬ ‫یه‌كڕیز ‌ی سه‌رجه‌م كارمه‌ندانی‌ ته‌ندروستی‌‬

‫و پشتیوانی‌ وی�ه‌ك هه‌ڵویستی‌ خۆیان‬ ‫بۆداواكاریه‌كانی‌ كارمه‌ندانی‌ ته‌ندروستی‌‬ ‫ده‌ربڕی‌ به‌تایبه‌ت هاوتاكردنی‌ ده‌رماڵه‌ی‌‬ ‫مه‌ترسی‌ ب��ۆ ‪‌ %100‬ه �ه‌ر بۆیه‌ رۆژی‌‬ ‫‪ 2012-5-17‬ئه‌ندامانی‌ لیژنه‌ی‌ هاوبش‬ ‫به‌شداریان كرد له‌كۆبونه‌وه‌ فراوانه‌ی‌‬ ‫به‌رده‌م وه‌زاره‌ستی‌ ته‌ندروستی‌ عێراقیان‬ ‫ك��رد كه‌سه‌جه‌م نوینه‌رانی‌ شاره‌كانی‌‬ ‫خوارو ناوه‌ڕاستی‌ له‌خۆگردبوو‪ ،‬داواكاری‌‬ ‫سه‌ره‌كی‌ ئه‌وخۆپیشاندانه‌ زیادكردنی‌‬ ‫ده‌رم��اڵ��ه‌ی‌ مه‌ترسی‌ ب��وو بۆسه‌جه‌م‬ ‫كارمه‌ندانی‌ ته‌ندروستی‌ له‌عێراقدا‪ ،‬هه‌رله‌و‬ ‫باره‌یه‌وه‌ به‌ڕێز (ه��اوار حه‌سه‌ن قادر)‬ ‫سه‌رۆكی‌ شانده‌كه‌ له‌لێدوانێكدا بۆسایتی‌‬ ‫سه‌ندیكا ووت���ی‪ :‬ئێمه‌ به‌شداریمان‬ ‫ك��رد ل�ه‌و خۆپیشاندانه‌دا بۆپشتیوانی‌‬ ‫ل�ه‌داواك��اری�ه‌ك��ان�ی‌ هاوپیشه‌كانمان له‌‬ ‫ك��ارم �ه‌ن��دان �ی‌ ت�ه‌ن��دروس��ت�ی‌ ون�ه‌ق��اب�ه‌ی‌‬ ‫پیشه‌ته‌ندروستیه‌كانی‌ عێراق بۆزیادكردنی‌‬ ‫ده‌رماڵه‌ی‌ مه‌ترسی‌ وه‌ك ئه‌وه‌ی‌ كه‌ئێستا‬ ‫له‌هه‌رێمی‌ كوردستان ب��ڕی��اری‌ لێدراوه‌‬ ‫ده‌رماڵه‌ی‌ مه‌ترسی‌ هاوتا بكرێت ‪,‬چونكه‌‬ ‫ئه‌وه‌مافێكی‌ س �ه‌ره‌ت��ای �ی‌ كارمه‌ندانی‌‬ ‫ته‌ندروستیه‌وبه‌و ئومێده‌ی‌ حكومه‌تی‌‬ ‫عێراق ئاوڕی‌ پیویست له‌م توێژه‌ گرنگه‌ی‌‬ ‫ناوه‌ندی‌ ته‌ندروستی‌ بداته‌وه‌‪.‬‬

‫ی‬ ‫ی پرسیارێك ‌‬ ‫سه‌ندیكا له ‌میانه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ڕاگ �ه‌ی��ان��دن ئه‌گه‌ر ‌‬ ‫كه‌ناڵه‌كان ‌‬ ‫ی‬ ‫ی كارمه‌ندان ‌‬ ‫ی سه‌رتاسه‌ر ‌‬ ‫مانگرتن ‌‬ ‫ی ل �ه‌ن �ه‌خ��ۆش��خ��ان��ه‌و‬ ‫ت �ه‌ن��دروس��ت � ‌‬ ‫ی‬ ‫دام����وده‌زگ����ا ت�ه‌ن��دروس��ت��ی�ه‌ك��ان� ‌‬ ‫ی وه‌ك یه‌كێك‬ ‫ب����ه‌دوورن����ه‌زان���� ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ڕیكخراوه‌ی ‌‬ ‫له‌شێوازه‌كانی‌ خه‌بات ‌‬ ‫ی ده‌كه‌ن ئه‌گه‌ر پێوست بێت‬ ‫پیاد‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫ی به‌الیه‌ن ‌‬ ‫ووه‌زاره‌ت���ی‌ ته‌ندروست ‌‬ ‫ی‬ ‫كه‌مته‌رخه‌م وه‌سفكردو داواكاریه‌كان ‌‬ ‫ی‬ ‫كارمه‌ندانی‌ ته‌ندروستی‌ وه‌كداواكار ‌‬ ‫ڕه‌واو س��ه‌ره‌ت��ای��ی‌ و داواك����اری‬ ‫ی‬ ‫ی زانست ‌‬ ‫‌گ �ه‌ش �ه‌پ��ێ��دان �ی‌ ئ��اس��ت� ‌‬ ‫كـــــــارمه‌ندان خسته‌ڕوو‪.‬‬

‫ی ده‌وامی‌‬ ‫ی دوا ‌‬ ‫ی ئێشكگر ‌‬ ‫ده‌رماڵ ‌ه ‌‬ ‫ی زیادكرا‬ ‫ڕه‌سم ‌‬ ‫به‌مه‌به‌ستی‌ یه‌كخستنی‌ ده‌رماڵه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫ئێشكگری‌ دوای‌ ده‌وام��ی‌ ڕه‌سمی‌‬ ‫ل �ه‌گ��ش��ت ن �ه‌خ��ۆش��خ��ان �ه‌و بنكه‌‬ ‫ودام������ه‌زاراوه‌ ته‌ندروستیه‌كانی‌‬ ‫هه‌رێمی‌ كوردستان سه‌رۆكایه‌تی‌‬ ‫ئه‌نجوومه‌نی‌ وه‌زی��ران به‌نووسراوی‌‬ ‫ژماره‌ ‪ 7057‬له‌‪ 2012-7-1‬بریاریدا ‪:‬‬ ‫به‌خه‌رجكردنی‌ ده‌رماڵه‌ی‌ ئێشكگری‌‬ ‫بۆ كارمه‌ندانی‌ ته‌ندروستی‌ (ی‌‪.‬‬ ‫تاقیگه‌ ‪,‬ی‌ پزیشك ‪,‬ی‌ ده‌رمانساز‬ ‫‪,‬برین پێچی‌ پیاوان ‪,‬برین پێچی‌‬ ‫ئافره‌تان ) له‌كاتژمێر ‪2‬ی‌ پاشنیوه‌رۆ‬ ‫بۆ كاتژمێر ‪8‬ی‌ شه‌وكرا به‌(‪)12000‬‬ ‫دینارو له‌ كاتژمێر‪8‬ی‌ شه‌و بۆ ‪8‬ی‌‬ ‫به‌یانی‌ كرا به‌ (‪)20000‬دینار و بۆ‬ ‫بۆ پزیشكان له‌كاتژمێری‌ ‪2‬پاش‬ ‫نیوه‌ڕۆ بۆ ‪8‬ی‌ شه‌وكرابه‌ (‪)20000‬‬ ‫دبنار و له‌ ‪8‬ی‌ شه‌و بۆ ‪8‬ی‌ به‌یانی‌‬ ‫كرا به‌ (‪ )30000‬دینار فه‌رمانبه‌رانی‌‬ ‫كارگێری‌ و پرسگه‌ و پلیتبڕ و شۆفێر‬ ‫و ئیشپێكه‌ری‌ موه‌لیده‌ له‌ كاتژمێر‬ ‫‪2‬ی‌ پاش نیوه‌ڕۆ بۆ ‪8‬ی‌ شه‌و كرایه‌‬ ‫(‪ )8000‬دینارو له‌كاتژمێر ‪8‬ی‌ شه‌و‬ ‫بۆ ‪8‬ی‌ به‌یانی‌ كرا به‌(‪ )20000‬دینار‪.‬‬


‫‪www.healthsyndicate.org‬‬

‫هه‌واڵ‌‬ ‫ژماره (‪)5‬‬

‫ی یه‌كه‌م‬ ‫ساڵ ‌‬

‫‪2012-7-2‬‬

‫‪2‬‬

‫هه‌بوونی‌ نه‌خۆشخانه‌ی‌ حكومی‌ و ئه‌هلی‌‬ ‫ئه‌م ‌ه جیاوازیه‌ك ‌ی زۆر ‌ی خزمه‌ت كردن ‌ی هاوواڵتیان ‌ی تیادا به‌د ‌ی ده‌كرێت ل ‌ه نه‌خۆشخان ‌ه ‌ی حكوم ‌ی وه‌ك پێویست كارمه‌ند جواب ‌ی داواكاریه‌كان ‌ی هاوواڵت ‌ی ناداته‌و‌ه ته‌نیا‬ ‫كارمه‌ندانێك ‌ی كه‌م نه‌بێت ‪ .‬به‌اڵم ل ‌ه نه‌خۆشخان ‌ه ‌ی ئه‌هل ‌ی ئه‌گه‌ر پل ‌ه ‌ی خزمه‌ت كردنیش كه‌متر بێت مسته‌وا ‌ی زانستیشیان كه‌متر بێت‬

‫لق ‌ی هه‌ولێر ‌ی سه‌ندیكا ئاهه‌نگێك ل ‌ه یاد ‌ی په‌رستاران ساز ده‌كات‬

‫له‌( ‪ )2012 / 5 / 29‬كاتژمێر‬ ‫‪ 5‬ی‌ ئ��ێ��واره‌ له‌ هۆڵی‌ ئاشتی‌ له‌‬ ‫شاری‌ هه‌ولێر پایته‌ختی‌ كوردستان‬

‫به‌ ئاماده‌بوونی‌ نوێنه‌ری‌ په‌رله‌مان ‌ی‬ ‫كوردستان و وه‌زاره‌ت �ی‌ ته‌ندروستی‌‬ ‫و پاریزگای‌ هه‌ولێر و ژماره‌یه‌كی‌‬

‫زۆر له‌ كارمه‌ندانی‌ ته‌ندروستی‌ بۆ‬ ‫ب �ه‌رز ڕاگرتنی‌ ساڵ ی��ادی‌ جیهانی‌‬ ‫په‌رستاران لقی‌ هه‌ولێری‌ سه‌ندیكای‌‬

‫كارمه‌ندانی‌ ته‌ندروستی‌ ئاهه‌نگێك ‌ی‬ ‫قه‌شه‌نگی‌ به‌م بۆنه‌یه‌وه‌ ساز كرد‬ ‫سه‌ره‌تای‌ ئاهه‌نگه‌كه‌ به‌ ده‌قیقه‌یه‌ك‬ ‫وه‌ستان بۆگیانی‌ پاكی‌ شه‌هیدانی‌‬ ‫ی سه‌رفرازی‌ كوردستان ده‌ستی‌‬ ‫ڕێگا ‌‬ ‫پێكرد دواتر ووتاری‌ ده‌سته‌ی‌ بااڵی‌‬ ‫سه‌ندیكا له‌الیه‌ن به‌رێز (ده‌شتی‌‬ ‫ی نه‌قیبی‌‬ ‫م��وس��ت��ه ف���ا‌) ج��ێ��گ��ر ‌‬ ‫سه‌ندیكای‌ كارمه‌ندانی‌ ته‌ندروستی‌‬ ‫كوردستان خوێنرایه‌وه‌ دواتر ووتاری‌‬ ‫لقی‌ هه‌ولێری‌ سه‌ندیكا له‌ الیه‌ن‬ ‫به‌رێز (شاخه‌وان سلیم) به‌رپرسی‌‬ ‫لقی‌ هه‌ولێری‌ سه‌ندیكا خوێنرایه‌وه‌‬ ‫ووتاری‌ وه‌زاره‌تی‌ ته‌ندروستی‌ له‌الیه‌ن‬ ‫به‌رێز(د‪ .‬ئارام) به‌نوێنرایه‌تی‌ به‌رێز‬ ‫وه‌زی���ری‌ ته‌ندروستی‌ خوێنرایه‌وه‌‬ ‫ووت�����اری‌ ل��ێ��ژن��ه‌ی‌ ت �ه‌ن��دروس��ت �ی‌‬ ‫په‌رله‌مانی‌ كوردستان له‌الیه‌ن به‌رێز‬ ‫خاتوو(بێریڤان سه‌رهه‌نگ) بڕیارده‌ری‌‬

‫لێژنه‌ی‌ ت�ه‌ن��دروس��ت�ی‌ په‌رله‌مان ‌ی‬ ‫كوردستان خوێنرایه‌وه‌ وه‌ هه‌روه‌ها‬ ‫له‌الیه‌ن كارمه‌ندی‌ ته‌ندروستی‌ به‌رێز‬ ‫(مسعود شێخ وه‌س��ان �ی‌) پارچه‌‬ ‫شیعرێك خوێنرایه‌وه‌ دواتری‌ له‌الیه‌ن‬ ‫میوانانی‌ ئاماده‌بوو كێكی‌ ساڵ یادی‌‬ ‫ڕۆژی‌ په‌رستاران شكێنرا ه�ه‌ر له‌‬ ‫ئاهه‌نگه‌كه‌ خـه‌اڵتی‌ رێزلێنانی‌ لقی‌‬ ‫هه‌ولێر پێشكه‌ش ك��را به‌ ه �ه‌ردوو‬ ‫به‌رێز(زانا مال خالد) به‌رپرسی‌ لقی‌‬ ‫پێشووی‌ لقی‌ هــــــــه‌ولێری‌ سه‌ندیكا‬ ‫به‌رێز(شهاب عمر) جێگری‌ پێشووی‌‬ ‫به‌رپرسی‌ لقی‌ هه‌ولێری‌ سه‌ندیكـا‬ ‫هه‌ر له‌میانه‌ی‌ ئاهه‌نگه‌كه‌ چه‌ندیین‬ ‫بروسكه‌ی‌ پیرۆزبایی‌ خوێنرایه‌وه‌‬ ‫له‌ پاشان ئاهه‌نگه‌كه‌ به‌ گۆرانی‌ و‬ ‫هه‌لپه‌ركێ‌ كۆتای‌ پێهات كه‌ بووه‌‬ ‫م��ای �ه‌ی‌ خۆشحالی‌ پ �ه‌رس��ت��اران و‬ ‫كارمه‌ندان ‌ی ته‌ندروستی‌‪.‬‬

‫كارمه‌ندین ن ‌ه خوشخانا هیڤی یا زاروكان لدهوكئ مانگرتنئ دكه‌ن‪...‬‬ ‫ی‬ ‫ته‌ندروستی‌كوردستان رونكرنا بۆ و ‌‬ ‫ی‬ ‫مه‌به‌ست ‌ه هاته‌ باڵڤكرنا ئمه‌ش ده‌ق ‌‬ ‫رونكردنه‌وه‌كه‌یه‌‪.‬‬ ‫رونکرن‬ ‫ل دیف گازندێن به‌ردوامێن كارمه‌ندێن‬ ‫نه‌خوشخانا هیفی یا زاروك��ا لسه‌ر‬ ‫ێ م��ام��ڵ � ‌ه ك��رن��ا رێ��ڤ �ه‌ب �ه‌ری��ا‬ ‫ش��ێ��و ‌‬ ‫ێ دگ���ه‌ل ك��ارم �ه‌ن��دادن‬ ‫نه‌خوشخان ‌‬ ‫چه‌ندین جارا بو سه‌ندیكایێ‌ هاتین ‌ه‬ ‫ێ خو بو‬ ‫ێ برول ‌‬ ‫بڵندكرن و سه‌ندیكا ‌‬ ‫جهێن په‌یوه‌ندیدار به‌رچاف كرین ‌ه‬ ‫ێ‬ ‫و‌ه ب����ه‌رده‌وام هه‌ولین جاره‌كرن ‌‬ ‫دای��ن� ‌ه بشیوه‌كێ‌ هێمنان ‌ه ب��و وی‬ ‫ێ و‬ ‫ێ نه‌خوشخان ‌‬ ‫ێ ئ��ال��وز ‌‬ ‫ب��اردوخ � ‌‬ ‫دیتنا چاره‌كا گونجاو بوئیدی زیده‌تر‬ ‫سته‌م لكارمه‌ندان نه‌هیت ‌ه كرن ‪..‬هه‌ر‬ ‫ێ به‌رێ و نوك ‌ه‬ ‫لسه‌رده‌مێ‌ ریڤ ‌ه به‌ر ‌‬

‫ژب���ه‌ر ن�ه‌ب��ون��ا سیسته‌م ‌ه ك��ئ داد‬ ‫په‌روه‌ر وفیشارین توند و تاك ره‌ویا‬ ‫كاركریا نه‌خوشخانئ لسه‌ر ده‌رونئ‬ ‫كارمه‌ندان ل ریكه‌فتی ‪2012-6-20‬‬ ‫س �ه‌رج �ه‌م كارمه‌ندین ته‌ندورستی‬ ‫ل نه‌خوشخانا ناڤبری ده‌س��ت ب‬ ‫مانگرتنئ كرئ وه‌ داخ��ازا گهورینا‬ ‫سیسته‌مئ و كاركریا نه‌خوشخانئ‬ ‫دكر دئه‌نجامدا به‌ریز د‪.‬نزار عسمت‬ ‫ریڤه‌به‌رئ گشتئ ساخله‌میا دهوكئ‬ ‫ی ‌ه كس ‌ه ر لسه‌ر هیال گفتو گویا‬ ‫بو تا مانگرتن بدوماهیك هاتی و‬ ‫‌ه به‌لین بكارمه‌ندا هات ‌ه دان سیست ‌ه‬ ‫مئ نه‌خوشخانئ بیت ‌ه گهورین و یڤ ‌ه‬ ‫به‌رئ كارگیری و سه‌روكا په‌رستاران‬ ‫خ��ودان ده‌ست هه‌التبن‪...‬هه‌ر بۆی ‌ه‬ ‫لقا ده��ۆك�ی‌ سه‌ندیكا كارمه‌ندێن‬

‫ێ وتا نوك ‌ه به‌اڵم‬ ‫یێ‌ ساخله‌میا دهوك ‌‬ ‫به‌رو ڤاژی نوكه‌ سته‌ما رێفه‌به‌ریا‬ ‫ێ هاتی ‌ه و‬ ‫ێ دژوار تر لی ‌‬ ‫نه‌خوشخان ‌‬ ‫بشته‌فانیژی لیت د هێت ‌ه كرن ژبو‬

‫ێ‬ ‫چه‌وساندنا كارمه‌ندان سه‌رای كار ‌‬ ‫زور وكیمیا كارمه‌ندێن ته‌ندورستی و‬ ‫ئه‌و سیسته‌مێ‌ تاك ره‌ وی وسیخوریێ‬ ‫ێ رێڤه‌به‌ریا نه‌خوشخانێ‌ فه‌دهێت ‌ه‬ ‫ژالی ‌‬

‫پ�ه‌ی��ره‌وك��رن جهێ‌ داخی ‌ه تا نوك ‌ه‬ ‫ێ‬ ‫الیه‌نێن په‌یوندیدار نه‌شیاین ‌ه راده‌ك ‌‬ ‫بو فان نه‌خوشیان دانن رێڤه‌به‌ریه‌كا‬ ‫»» ل‪7‬‬

‫ێ‬ ‫ده‌‌رون���ێ‌ قوتابیان ده‌‌م ‌‬ ‫تاقیكرنان دچه‌‌ند سمینارادا‬ ‫د ب��ه‌‌رده‌‌وام��ی��ا وان ك��ۆرر و‬ ‫‌ێنه پێشكه‌ش‬ ‫سمینارێن ده ‌‌‬ ‫ێ‬ ‫ك���رن ژ الی��ه‌ن��ی‌ ه��اری��ك��ار ‌‬ ‫ێ پشكا‬ ‫ن���وژداری و به‌‌رپرس ‌‬ ‫ێ نوسینگیا‬ ‫ده‌‌رون��ی وئه‌ندام ‌‬

‫ی ی��ا سه‌ندیكا‬ ‫ق���ه‌زا ئامید ‌‬ ‫ك��ارم��ه‌ن��دی��ن ت �ه‌ن��دورس��ت��ی‬ ‫«بهدین احمد كنجی» بو‬ ‫گ��ش��ت ت��ه‌‌خ��ێ��ن ج��ڤ��اك��ی‪ .‬ل‬ ‫ی ‪ 2012/5/12‬و لهوال‬ ‫ڕیكه‌فت ‌‬ ‫ئاماده‌‌یا مه‌‌تینا دووسمینار بو‬ ‫گشت قوتابیێن ئاماده‌‌یا مه‌‌تینا‬

‫و دواناوه‌‌ندیا ڕیباریا نمونه‌‌یی‬ ‫هاتنه پێشكه‌شكرن كو ئه‌‌ڤ‬ ‫‌‌‬ ‫سمیناره‌‌ ژالی���ێ‌ ڕیڤه‌به‌ریا‬ ‫ی پشكا‬ ‫ساخله‌‌میا ئ��ام��ێ��د ‌‬ ‫ی دگ�ه‌ڵ‬ ‫ده‌‌رون���ی به‌هه‌ڤكار ‌‬ ‫ی‬ ‫كۆمه‌اڵ هه‌یڤی‌ سورائیراق ‌‬ ‫«جمعیه‌ هالل احمر العراقی»‬

‫و رێكخراوا وه‌راری��ا ڤه‌كولێن‬ ‫وگه‌شه‌پێدانێ‌ ب��وی��ه‪ .‬دڤ��ان‬ ‫ێ‬ ‫سمیناراندا باس لسه‌‌ر ده‌‌رون ‌‬ ‫ێ‬ ‫هاته كرن دده‌‌م ‌‬ ‫‌‌‬ ‫قوتابیان‬ ‫تاقیكردناندا ژ به‌‌ر كو ئه‌‌ف‬ ‫ێ‬ ‫وه‌رزه‌‌ وه‌رزێ دوماهیا خواندن ‌‬ ‫ی ‌ه ‌ ژبو هندێ قوتابی هه‌‌ست‬

‫بئارامێ بكه‌ن لده‌مێ‌ تاقیكرنا‬ ‫ێ‬ ‫ئه‌‌نجام دده‌‌ن‪ ،‬و به‌‌شه‌‌ك ‌‬ ‫ێ به‌‌الڤكرنا‬ ‫دیێڤان سمینارا باس ‌‬ ‫ره‌‌وشه‌‌نبیریا ساخله‌‌می و‬ ‫ێ‬ ‫ێ ل ده‌‌م ‌‬ ‫چاوانیا خوپاراستن ‌‬ ‫روی��دان��ان��دا دن���اڤ جڤاكیدا‬ ‫هاته‌‌كرن‪.‬‬

‫ی‬ ‫له‌ چوار چێوه‌ی‌ چاالكیه‌كان ‌‬ ‫ی‬ ‫ل��ق �ی‌ ك��ه‌رك��وك��ی‌ س�ه‌ن��دی��ك��ا ‌‬ ‫ی‬ ‫كارمه‌ندانی‌ ته‌ندروستی‌ ڕۆژ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ن��ه‌ورۆز ‌‬ ‫‪2012-6-29‬ل��ه‌ه��ۆڵ�� ‌‬ ‫ی‬ ‫ی كه‌ركوك و به‌ئاماده‌بون ‌‬ ‫شار ‌‬ ‫ی‬ ‫ی وحكوم ‌‬ ‫ی حیزب ‌‬ ‫لێپرسراوان ‌‬

‫ی‬ ‫ی و ژماره‌یه‌ك ‌‬ ‫و ڕێكخراوه‌ی ‌‬ ‫ی‬ ‫زۆر له‌كارمه‌ندانی‌ ته‌ندروست ‌‬ ‫ی‬ ‫ی نه‌خۆشخانه‌كان ‌‬ ‫وپه‌رستاران ‌‬ ‫ی كه‌ركوك له‌ژێر دورشمی‌‪:‬‬ ‫شار ‌‬ ‫ی‬ ‫ی په‌رستار ‌‬ ‫ڕێزلێنان له‌پیشه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی سیستم ‌‬ ‫ی گه‌شه‌پێدان ‌‬ ‫زامن ‌‬

‫ی‬ ‫ته‌ندروستیه‌‪ ،‬له‌ئێوار ‌ه ئاهه‌نگێك ‌‬ ‫خێزانیدا مه‌راسیمێكی‌ تایبه‌ت‬ ‫ی‬ ‫به‌رێوه‌چوو كه ‌سه‌ره‌تا ووتار ‌‬ ‫سه‌ندیكا له‌الیه‌ن به‌رێز (تارق‬ ‫ی لقه‌و‌ه‬ ‫خزر محه‌مه‌د) لێپرسراو ‌‬ ‫ی‬ ‫خوێنرایه‌وه‌‪ ،‬پاشان به‌هاوكار ‌‬

‫ی‬ ‫ی شه‌پۆل ‌‬ ‫تیپی‌ ه�ه‌ڵ��پ�ه‌ڕك��ێ� ‌‬ ‫ی الوان چه‌ندین‬ ‫ڕێكخراوی‌ ئازاد ‌‬ ‫ێ و گۆرانی‌‬ ‫ی هه‌ڵپه‌رك ‌‬ ‫ب��ڕگ�ه‌ ‌‬ ‫ی نێوان به‌شداربوان‬ ‫وپێشبركێ ‌‬ ‫ئ���ه‌ن���ج���ام���دراو‪ ،‬ل �ه‌ك��ۆت��ای��ی��دا‬ ‫ی‬ ‫ئاهـه‌نگه‌ك ‌ه به‌چه‌ندین گۆران ‌‬

‫ی‬ ‫ی و عه‌ره‌بی‌ و توركمان ‌‬ ‫ك��ورد ‌‬ ‫ی‬ ‫ڕازێ���ن���رای���ه‌وه‌ و كه‌جێگه‌ ‌‬ ‫سه‌رنج وخۆشحاڵی‌ په‌رستاران‬ ‫ی‬ ‫ی ته‌ندروســت ‌‬ ‫وك��ارم��ه‌ن��دان � ‌‬ ‫كه‌ركوك وسه‌رجه‌م ئاماده‌بووان‬ ‫بوو‪.‬‬

‫ده‌‌رون ‌ێ قوتابیان ده‌‌م ‌ێ تاقیكرنان دچه‌‌ند سمینارادا‬

‫ی‬ ‫ی ڕێزلێنان له‌په‌رستاران و كارمه‌ندان ‌‬ ‫له‌كه‌ركوك ئاهه‌نگ ‌‬ ‫ی به‌ڕێوه‌چوو‬ ‫ته‌ندروست ‌‬ ‫ی‬ ‫ی سه‌ندیكا ‌ی كارمه‌ندان ‌‬ ‫ی ڕاپه‌ڕین ‌‬ ‫لق ‌‬ ‫ی كوردستان له‌ڕانی ‌ه ده‌ستبه‌كاربوو‬ ‫ته‌ندروست ‌‬

‫ی كار و‬ ‫له‌چوار چێوه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫سه‌ندیكا ‌‬ ‫ی‬ ‫ب �ه‌ ر نامه‌كان ‌‬

‫ی‬ ‫ك���ارم���ه‌ن���دان���ى‌ت �ه‌ن��دروس��ت � ‌‬ ‫كوردستان پاڵپشت به‌په‌یڕه‌و‬

‫ێ‬ ‫ی لقی‌ نو ‌‬ ‫پرۆگرام بۆ دامه‌زراندن ‌‬ ‫ل ‌ه ناوچه‌ ئیدار ‌ه سه‌ربه‌خۆكان‬

‫ی ‪2012-6-24‬‬ ‫سه‌رله‌به‌یانی‌ رۆژ ‌‬ ‫ی تایبه‌ت به‌پێكهێنانی‌ لق ‌ه‬ ‫لیژنه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫نوێیه‌كان و ئه‌ندامانی‌ ده‌سته‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ئه‌ندامان ‌‬ ‫بااڵبه ‌ئاماده‌بوون ‌‬ ‫ی سه‌ندیكا‬ ‫ی دووه‌م��� ‌‬ ‫ك��ۆن��گ��ره‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی لقی‌ ڕاپه‌ڕین پرۆسه‌ ‌‬ ‫له‌سنور ‌‬ ‫ی لق‬ ‫ه �ه‌ڵ��ب��ژاردن �ی‌ ل��ێ��پ��رس��راو ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ده‌سته‌ی‌ كارگێڕ ‌‬ ‫وئه‌ندامان ‌‬ ‫ل��ق �ی‌ ڕاپ���ه‌ری���ن ئ �ه‌ن��ج��ام��دراو‬ ‫هه‌ریه‌ك له‌به‌ڕێزان‪ :‬خالد رسول‬ ‫قادر (لێپرسراوی‌ لق) و محمود‬ ‫ی لق) و مه‌زهه‌ر‬ ‫حمه‌سور (جێگر ‌‬ ‫ف���ازل وئ�ه‌ح��م�ه‌دخ��درئ�ه‌ح��م�ه‌د‬ ‫وئدریس حه‌سه‌ن رس��ول وه‌ك‬ ‫ی‬ ‫ده‌س��ت��ه‌ی‌ ك��ارگ��ێ��ری‌ لقـــــ ‌‬ ‫ڕاپ �ه‌ڕی��ن متمانه‌یان به‌ده‌ست‬ ‫هێنا‪.‬‬

‫ئیداره‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫نه‌خۆشخانه‌وبنكه‌‬ ‫ته‌ندروستیه‌كان تاكه‌ی‌‬ ‫بێ‌ به‌رنامه‌بێت ؟‬ ‫ابوبكر عبدالرحمن بڵباس‬ ‫یاریده‌ده‌ری‌ پزیشك‬ ‫ی پڕبه‌ ئومێده‌و‌ه‬ ‫هه‌ركابین ‌ه یه‌ك دێت هاوواڵتیان ب ‌ه چاوێك ‌‬ ‫ی‬ ‫ده‌روانن ‌ه گۆرانكاریه‌كان جاچ له‌نزیكه‌وه‌ بێت یان دوور به‌راست ‌‬ ‫ی گۆرانكاریه‌كان بن ‌ه‬ ‫ی شتێكی‌ زۆر پیرۆز‌ه به‌اڵم ئه‌ساس ‌‬ ‫گۆرانكار ‌‬ ‫مایه‌كی‌ هه‌بێت واتا بێ‌ بنه‌مانه‌بێت‪.‬‬ ‫بۆ رونكردنه‌وه‌ی‌ ئه‌م باسه‌مان چه‌ند خالێكمان دیار كردوو‌ه ‪.‬‬ ‫ی هه‌موو‬ ‫ی كارمه‌ندان‪ :‬دیار‌ه پێش كه‌وتن ‌‬ ‫‪ - ١‬ده‌وام نه‌كردن ‌‬ ‫گه‌لێك به‌ كاركردن وخۆماندوكردنی‌ گه‌له‌كه‌ ب ‌ه ده‌ر ده‌كه‌وێت نه‌ك‬ ‫ی‬ ‫به‌خۆدزینه‌و‌ه ل ‌ه ده‌وامی‌ فه‌رمی‌ به‌ هه‌ر بیانویه‌ك بێت‪ ،‬من وا ‌‬ ‫ی‬ ‫ی عه‌ز به‌ده‌وام ناكات بۆی ‌ه پێویست ‌ه حكومه‌ت ‌‬ ‫ده‌بینم خه‌لك به‌گشت ‌‬ ‫ی بێ‌ كه‌لك بۆ خۆیی‌ و وواڵت‬ ‫هه‌رێم سزادان و ده‌ركردنی‌ فه‌رمانبه‌ر ‌‬ ‫ێ بكات نه‌گات ‌ه كاری‌ خزم خزمێنه‌و به‌ش كردنی‌ مووچ ‌ه ل ‌ه‬ ‫جێبه‌ج ‌‬ ‫ی یان ئه‌وه‌تا‬ ‫ی ل ‌ه فه‌رمانگه‌ك ‌ه ‌‬ ‫نێوان فه‌رمانبه‌ره‌ك ‌ه و به‌رپرسه‌كه‌ ‌‬ ‫ی پێ‌ ناكات‬ ‫ی فه‌رمانبه‌ره‌ له‌گه‌ڵ خۆی‌ ده‌وام ‌‬ ‫ل ‌ه خانه‌واده‌ی‌ خۆ ‌‬ ‫ئه‌م دیارده‌ی ‌ه له‌ فه‌رمانگه‌كان ب ‌ه زه‌قی‌ به‌ر چاوو ده‌كه‌وێت ده‌بێت‬ ‫ی بۆ دابندرێت‪.‬‬ ‫سنورێك ‌‬ ‫ی فه‌رمانبه‌ران (هیكلیه‌ی‌)‬ ‫‪-٢‬ن��اش��اره‌زای �ی‌ داب��ه‌ش كردن ‌‬ ‫ی‬ ‫نه‌خۆشخانه‌ و بنكه‌ ته‌ندروستیه‌كان‪ :‬واتا هه‌رشوێنێك پێویست ‌‬ ‫ی به‌الم ئ ‌ه مرۆ‬ ‫ی كار ‌‬ ‫ی ب ‌ه فه‌رمانبه‌ر هه‌ی ‌ه به‌پێی‌ ناونیشان ‌‬ ‫ی كراو ‌‬ ‫دیار ‌‬ ‫له‌كوردستان هیچ په‌یره‌وی‌ ئه‌م خاله‌ نه‌كراوه‌ به‌لكو ب ‌ه ئاقاریشیدا‬ ‫ی خه‌لكانێك ناگه‌یه‌نێت‬ ‫نارۆن ده‌زانن بۆ چونكه‌ سوود به‌به‌رژه‌وه‌ند ‌‬ ‫ی ئه‌م گه‌له‌بگه‌یه‌نن‬ ‫به‌ڵكو ده‌یانه‌وێت زه‌ره‌ر ب ‌ه سه‌روه‌ت و سامان ‌‬ ‫ی‬ ‫فه‌رمانبه‌ری‌ زۆر له‌ هینده‌ك شوێن وه‌ نه‌بوونی‌ هینده‌ك ناونیشان ‌‬ ‫ی جیا جیا و‌ه دانانی‌ فه‌رمانبه‌رانی‌ تر له‌شوێنیان‪.‬‬ ‫كار ل ‌ه شوێن ‌‬ ‫ی‬ ‫ی بۆ ده‌ره‌وه‌ ‌‬ ‫ی ته‌ندروست ‌‬ ‫ی راژه‌ی‌ كارمه‌ندان ‌‬ ‫‪-٣‬گواستنه‌وه‌ ‌‬ ‫ی پێشكه‌ش به‌ فه‌رمانگه‌ ده‌كه‌ن‬ ‫شار‪ :‬كارمه‌ندێكی‌ زۆر داواك��ار ‌‬ ‫ی شار چونكه‌ ده‌وام‬ ‫بۆ گواستنه‌وه‌یان راژه‌ك�ه‌ی��ان بۆ ده‌ره‌و‌ه ‌‬ ‫ی تر ده‌كه‌ن‬ ‫له‌نه‌خۆشخانه‌ ئه‌هلیه‌كان ده‌كه‌ن وه‌یان كارێكی‌ تایبه‌ت ‌‬ ‫ی‬ ‫ێ بهێلن و‌ه مووچه‌كه‌شیان به‌ته‌واو ‌‬ ‫ته‌نیا ده‌یانه‌وێت ده‌وام ب ‌ه ج ‌‬ ‫وه‌ربگرن‪.‬‬ ‫ی‬ ‫‪-٤‬خزمه‌ت نه‌كردنی‌ كارمه‌ندان وه‌ك پێویست‪ :‬به‌هۆی‌ ناعه‌داله‌ت ‌‬ ‫ی‬ ‫ل ‌ه مووچه‌ی‌ كارمه‌ندان ك ‌ه وه‌ك یه‌ك نین بۆیه‌ زۆرب ‌هی‌ هه‌ره‌زۆر ‌‬ ‫ی ده‌دزێته‌و‌ه واتا ده‌روات له‌شوینی‌ تر كارده‌كات بۆ‬ ‫كارمه‌ند خۆ ‌‬ ‫ی باش بكات بۆیه‌ له‌شوێنی‌ خۆیی‌ وه‌ك پێویست‬ ‫ی ژیان ‌‬ ‫ی بژێو ‌‬ ‫ئه‌وه‌ ‌‬ ‫ناتوانێت خزمه‌ت بكات‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ی حكومی‌ و ئه‌هلی‌‪ :‬ئه‌م ‌ه جیاوازیه‌ك ‌‬ ‫ی نه‌خۆشخانه‌ ‌‬ ‫‪-٥‬هه‌بوون ‌‬ ‫ی‬ ‫ی هاوواڵتیانی‌ تیادا به‌دی‌ ده‌كرێت ل ‌ه نه‌خۆشخانه‌ ‌‬ ‫ی خزمه‌ت كردن ‌‬ ‫زۆر ‌‬ ‫ی‬ ‫ی هاوواڵت ‌‬ ‫ی داواكاریه‌كان ‌‬ ‫ی وه‌ك پێویست كارمه‌ند جواب ‌‬ ‫حكوم ‌‬ ‫ی‬ ‫ی كه‌م نه‌بێت‪ .‬به‌اڵم ل ‌ه نه‌خۆشخانه‌ ‌‬ ‫ناداته‌و‌ه ته‌نیا كارمه‌ندانێك ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ئه‌گه‌ر پله‌ی‌ خزمه‌ت كردنیش كه‌متر بێت مسته‌وا ‌‬ ‫ئه‌هل ‌‬ ‫زانستیشیان كه‌متر بێت به‌اڵم چونكه‌ پاره‌ ده‌ده‌ن راسته‌وخۆ‬ ‫ێ‬ ‫پێیان باشتر‌ه هه‌مان كارمه‌ند‌ه به‌اڵم له‌ ئه‌هلی‌ قسه‌ خۆش ب ‌‬ ‫ی‬ ‫ی باش ب ‌ه نه‌خۆشه‌ك ‌ه ده‌كات دل ‌‬ ‫ی توره‌بكات خزمه‌تێك ‌‬ ‫ئه‌وه‌ی‌ خۆ ‌‬ ‫ی تێدایه‌؟ پێویسته‌حكومه‌ت‬ ‫نه‌خۆشه‌كه‌ خۆش ده‌كات چونكه‌ پار‌ه ‌‬ ‫ی و ئه‌هلی‌ لێك‬ ‫ی نه‌خۆشخان ‌هی‌ حكوم ‌‬ ‫هه‌مووهه‌ولێك بدات بۆ ئه‌و‌ه ‌‬ ‫ی‪.‬‬ ‫جیابكاته‌وه‌ فه‌رمانبه‌ره‌كانیشیان حكومی‌ بن یان ئه‌هل ‌‬ ‫ی یه‌ك رۆژ‪ :‬ده‌وام‬ ‫ی پسپۆرل ‌ه هه‌فته‌ ‌‬ ‫‪-٦‬ده‌وام كرنی‌ دكتۆر ‌‬ ‫ی‬ ‫ی تر جیاوازی‌ له‌نێوان پزیشك و كارمه‌ند ‌‬ ‫ده‌وام � ‌ه ده‌بێت چ ‌‬ ‫ی نه‌مێنێت له‌هیچ وواڵتێكی‌ دونیا نه‌بوو‌ه دكتۆر یه‌ك‬ ‫ته‌ندروست ‌‬ ‫رۆژ ده‌وام بكات ته‌نیا له‌كوردستان نه‌بێت به‌اڵم ئه‌گه‌ر كامه‌ندێك‬ ‫یه‌ك رۆژ ده‌وام نه‌كات سزاده‌درێت و موچه‌ك ‌هی‌ ده‌بردرێت به‌اڵم‬ ‫پزیشكه‌ك ‌ه موچه‌كه‌ی‌ زۆر زیاتریشه‌ ل ‌ه كارمه‌نده‌كه‌‪.‬‬

‫لق ‌ی زاخۆ ‌ی سه‌ندیكا ‌ی كارمه‌ندان ‌ی ته‌ندروستی‌‬ ‫كوردستان هه‌ڵبژیردرا‬

‫ب���ه‌م���ه‌ب���ه‌س���ت���ی‌ زی���ات���ر‬ ‫ی‬ ‫خ��زم �ه‌ت��ك��ردن �ی‌ ك��ارم �ه‌ن��دان � ‌‬ ‫ی و گه‌شه‌پێدان و‬ ‫ته‌ندروست ‌‬ ‫ی‬ ‫به‌رفراوانكردنی‌ كاری‌ ڕێكخراوه‌ی ‌‬ ‫ی‬ ‫له‌چوارچێوه‌ی‌ په‌یڕه‌وپرۆگرام ‌‬

‫ی‬ ‫سه‌نیكای‌ كارمه‌ندانی‌ ته‌ندروست ‌‬ ‫ی تایبه‌ت‬ ‫ی ‪ 2012-6-26‬لیژنه‌ ‌‬ ‫رۆژ ‌‬ ‫ب��ه ‌پێكهێنانی‌ لق ‌ه نوێیه‌كان‬ ‫ی‬ ‫ل�ه‌ئ�ه‌ن��دام��ان�ی‌ ده‌س��ت �ه‌ی‌ ب��ااڵ ‌‬ ‫ی دهۆك‬ ‫سه‌ندیكاو لێپرسراوی‌ لق ‌‬

‫ی قه‌زای‌ زاخۆیان كردو ل ‌ه‬ ‫سه‌ردان ‌‬ ‫ی‬ ‫ی به‌ڕێوبه‌رایه‌تی‌ ته‌ندروست ‌‬ ‫دیوان ‌‬ ‫ی‬ ‫زاخۆ له‌گه‌ڵ ئه‌ندامانی‌ كۆنگره‌ ‌‬ ‫دووه‌م��ی‌ سه‌ندیكا ل�ه‌و سنوره‌‬ ‫ی‬ ‫ك���ۆب���ون���ه‌وه‌و ل �ه‌پ��رۆس �ه‌ی �ه‌ك � ‌‬ ‫ی‬ ‫هه‌ڵبژاردن ‌‬ ‫دیموكراسیانه‌دا‬ ‫ی‬ ‫ی لق وجێگرو ئه‌ندامان ‌‬ ‫لێپرسراو ‌‬ ‫ی‬ ‫ی زاخۆ ‌‬ ‫ی لق ‌‬ ‫ده‌سته‌ی‌ كارگێر ‌‬ ‫سه‌ندیكا ب �ه‌ڕێ��وه‌چ��وو كه‌تێدا‬ ‫ه��ه‌ر ی��ه‌ك ل �ه‌ب �ه‌ڕێ��زان‪ :‬عیماد‬ ‫ی لق)‬ ‫عومه‌ر وه‌یس (لێپرسراو ‌‬ ‫ی‬ ‫ومهڤان سه‌لمان ته‌ته‌ر (جێگر ‌‬ ‫ی محه‌مه‌دو هاشم‬ ‫لق) ونادرعیس ‌‬ ‫عه‌لی‌ محوو شه‌هیر حامدمسته‌فا‬ ‫متمانه‌ی‌ زۆرینه‌یان به‌ده‌ست هێنا‬ ‫ی زاخۆ‬ ‫ی لق ‌‬ ‫وه‌ك ده‌سته‌ی‌ كارگێڕ ‌‬ ‫ده‌ستبه‌كاربوون‪.‬‬


‫‪3‬‬

‫‪www.healthsyndicate.org‬‬

‫چاوپێكه‌وتن‬ ‫ژماره (‪)5‬‬

‫ی یه‌كه‌م‬ ‫ساڵ ‌‬

‫‪2012-7-2‬‬

‫ی كوردستان به‌م گرفته‌و‌ه‬ ‫ی هاواڵتیان ‌‬ ‫ی زۆر ‌‬ ‫ی جیهان بێگومان ڕێژه‌یه‌ك ‌‬ ‫ی یه‌كێك ‌ه ل ‌ه كێش ‌ه هه‌نوكه‌یه‌كان ‌‬ ‫ی قه‌ڵه‌و ‌‬ ‫وه‌ك ده‌زانین گرفت ‌‬ ‫ی ببه‌ن توشی‌‬ ‫ی ناته‌ندروست ‌‬ ‫ی كۆمپانیاكان ‌‬ ‫ی بازرگان ‌‬ ‫ی و ده‌رمان ‌‬ ‫ی گیای ‌‬ ‫ده‌ناڵێنن‪ ،‬ئه‌مه‌ش وایكردو‌ه ئه‌و كه‌سان ‌ه په‌نا بۆ زۆر ده‌رمان ‌‬ ‫ی ئه‌و ده‌رمانان ‌ه ببن‪.‬‬ ‫ی الوه‌ك ‌‬ ‫هه‌زاره‌ها زیان ‌‬

‫ی كوردستان‬ ‫ی كۆمه‌ڵه‌ى ڕوه‌كناسان ‌‬ ‫ی خۆپاراستن و سه‌رۆك ‌‬ ‫ی یحی‌‪ ،‬یاریده‌ده‌ر ‌‬ ‫ئومێد مصطف ‌‬

‫ی وواڵتی‌‬ ‫ی تا ئێستا هیچ ده‌رمانێك ‌‬ ‫ێ‌‬ ‫ی من ب ‌ه ئاگا بم ل ‌‬ ‫ئه‌وه‌ند ‌ه ‌‬ ‫ی كێش هاتبێت سه‌المه‌ت نه‌بووه‌‬ ‫(چین) ك ‌ه بۆ دابه‌زاندن ‌‬ ‫له‌سه‌ر ده‌می‌ فیرعه‌ونه‌كانه‌وه‌ ئێمه‌‬ ‫به‌م پیشه‌یه‌وه‌ خه‌ریك بوین‪ ،‬له‌به‌ر‬ ‫ئه‌وه‌ی‌ نه‌خۆشی‌ و چاره‌سه‌ركردن‬ ‫دوو ڕووی‌ ی���ه‌ك دراون وات��ه‌‬ ‫ت��ه‌واو ك �ه‌ری‌ یه‌كترین كه‌واته‌ له‌‬ ‫هه‌ركوێیه‌كی‌ ئه‌م ئه‌ستێریه‌دا كه‌‬ ‫نه‌خۆشی‌ سه‌ری‌ هه‌ڵدابێت بێگومان‬ ‫ده‌بێت بیر له‌چاره‌سه‌ركردنه‌كه‌شی‌‬ ‫كرابێته‌وه‌ ئیتر به‌هه‌ر شێویه‌ك بوو‬ ‫بێت‪.‬‬

‫هیچ شێوه‌یه‌ك ده‌رمانی‌ كیمیاو ‌‬ ‫ی‬ ‫نافرۆشرێت‪ ،‬چونكه‌ ئه‌وه‌ ڕینمایی‌‬ ‫كۆمه‌ڵه‌ی‌ ڕوه‌ك ناسانی‌ كوردستانه‌‬ ‫بۆ ده‌رمانخانه‌ گیاییه‌كان‪ ،‬هه‌روه‌ها‬ ‫نابێت هیچ ج��ۆره‌ هۆرمۆناتێك‬ ‫و چاالككه‌ری‌ ماسولكه‌ هه‌بێت‪،‬‬ ‫نابێت هیچ جۆره‌ ده‌رمانێك بفرۆشن‬ ‫كه‌نه‌زانن سه‌رچاوه‌كه‌ی‌ له‌ كوێوه‌ییه‌‪،‬‬ ‫ڕینامایشمان دابه‌شكردووه‌ به‌سه‌ر‬ ‫ئه‌و ده‌رمانخانه‌ گیایانه‌دا كه‌ ئه‌ندامی‌‬ ‫كۆمه‌ڵه‌كه‌ی‌ ئێمه‌ن‪.‬‬

‫س���ه‌ره‌ت���ا چ���ۆن ل��ه‌ ه�ه‌رێ��م�ی‌‬ ‫كوردستان سه‌ری‌ هه‌ڵداوه‌؟‬ ‫ئومێد مصطفی‌ یحی‌‪ :‬ئێمه‌‬ ‫باسی‌ سلێمانی‌ بكه‌ین ئه‌م ئیشه‌‬ ‫له‌سه‌ره‌تای‌ ساڵه‌كانی‌ نه‌وه‌ده‌كانه‌وه‌‬ ‫هاته‌ ئه‌م شاره‌وه‌ ته‌نها كه‌سێك كه‌‬ ‫ئه‌م ئیشه‌ی‌ كردبێت میرزا سدیق بوو‬ ‫كه‌ خه‌ڵكی‌ چنگیان بوو له‌ بازاڕی‌‬ ‫به‌له‌دیه‌كه‌ بوو كه‌ یه‌كه‌م كه‌س بوو‬ ‫ده‌ستی‌ كرد به‌ئه‌م پیشه‌یه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫كاتێك هاواڵتیان ڕۆشتنه‌ وواڵتی‌‬ ‫ئێران له‌وێ‌ ئیشه‌كه‌یان به‌شێوازێكی‌‬ ‫زیاتر و باشتر بینی‌ لێره‌ش بره‌وی‌‬ ‫په‌یدا ك��رد‪ ،‬من له‌ساڵی‌ (‪)1996‬‬ ‫ه‌وه‌ ئه‌م ئیشه‌ ئه‌كه‌م‪ ،‬ئیتر له‌گه‌ڵ‬ ‫كۆمه‌ڵێك ل�ه‌ه��اوڕێ��ی��ان��م بیرمان‬ ‫ك��رده‌وه‌ كۆمه‌ڵه‌ ی��ان ڕێكخراوێك‬ ‫دروس���ت ب��ك�ه‌ی��ن‪ ،‬ئیتر ئ �ه‌وه‌ب��وو‬ ‫له‌ساڵی‌ (‪ )1999‬دا په‌ڕه‌و پڕۆگرامی‌‬ ‫كۆمه‌ڵه‌ی‌ ڕوه‌كناسانی‌ كوردستانمان‬ ‫داڕشت‪.‬‬

‫زۆرب �ه‌ی‌ هۆڵه‌كانی‌ له‌شجوان ‌‬ ‫ی‬ ‫وه‌رزش���ه‌وان���ه‌ك���ان���ی���ان فێری‌‬ ‫به‌كارهێنانی‌ ده‌رمانی‌ هۆڕمۆنی‌‬ ‫و ده‌رم����ان����ی‌ ب �ه‌ه��ێ��زك��ردن �ی‌‬ ‫ماسولكه‌ و شتی‌ تر ده‌ك �ه‌ن‬ ‫و ب���ه‌ك���اری���ان دێ���ن���ن ئ��ێ��وه‌‬ ‫ئ��ام��ۆژگ��اری��ت��ان چ��ی�ه‌ ب��ۆ ئ�ه‌و‬ ‫وه‌رزشه‌وانانه‌؟‬ ‫ئ��وم��ێ��د مصطفی‌ ی��ح��ی‪:‬‬ ‫هۆڵه‌كان بونه‌ته‌ سه‌رچاوه‌یه‌كی‌‬ ‫مه‌ترسیدار و خ��راپ بۆ تێكدانی‌‬ ‫الیه‌نی‌ جه‌سته‌یی‌ و ته‌ندروستی‌ ئه‌و‬ ‫گه‌نج وه‌رزشه‌وانانه‌ی‌ كه‌سه‌ردانیان‬ ‫ده‌ك����ه‌ن‪ ،‬گ�ه‌ن��ج ب��ۆ ئ �ه‌وه‌ده‌چ��ێ��ت‬ ‫ماسولكه‌كانی‌ له‌شی‌ به‌ شێوه‌یه‌كی‌‬ ‫فیسیۆلۆجی‌ و زانستی‌ به‌هێز ببێت‬ ‫ن�ه‌ك شێوازی‌ ناته‌ندروست‪ ،‬هیچ‬ ‫جۆره‌ هۆڵێك مۆڵه‌تی‌ ئ�ه‌وه‌ی‌ نیه‌‬ ‫ئه‌و جۆره‌ ده‌رمانانه‌ به‌كاربهێنێت‬ ‫یان ڕینمای‌ به‌كارهێنانیان بداته‌‬ ‫وه‌رزش���ه‌وان���ان‪ ،‬هه‌ندێكیان هه‌یه‌‬ ‫ئ�ه‌م��پ��والت��ی��ان ه �ه‌ی �ه‌ و خۆشیان‬ ‫به‌كاری‌ دێنن‪ ،‬به‌شێوه‌یه‌كی‌ لۆكه‌ڵی‌‬ ‫ئه‌یدات له‌ماسولكه‌ دیاره‌كانی‌ له‌ش‬ ‫كه‌به‌كارهێنانی‌ ئه‌م ده‌رمانانه‌ زیانی‌‬ ‫الوه‌ك���ی‌ دروس���ت ئ�ه‌ك��ات ب��ۆ سه‌ر‬ ‫هۆڕمۆنی‌ نێره‌كی‌ پیاوان‪ ،‬پێویسته‌‬ ‫الیه‌نی‌ په‌یوه‌ندیدار چاودێری‌ ووردی‌‬ ‫هۆڵه‌كانی‌ له‌شجوانی‌ بكات و چیتر‬ ‫نه‌هێڵیت ئه‌م دیارده‌یه‌ په‌ره‌بسێنێت‪.‬‬

‫ده‌رمانه‌ گیایی‌ و روه‌كیه‌كان‬ ‫ڕوی‌ له‌ زیادبوون كردوه‌ یان به‌‬ ‫پێچه‌وانه‌وه‌ ؟‬ ‫ئ��ه‌وه‌ی‌ ڕاستی‌ بێت تائێستا‬ ‫ئامارێكی‌ وه‌ها له‌به‌رده‌ستماندا نیه‌‬ ‫كه‌ ئه‌وه‌مان بۆ بسه‌لمێنێت‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫به‌ ڕێژه‌یه‌كی‌ تا ڕاده‌ی��ك كه‌میش‬ ‫بێت خه‌ڵكێكی‌ زۆر ئیستا پشت‬ ‫به‌به‌كارهێنانی‌ ده‌رم��ان �ی‌ گیایی‌‬ ‫ده‌به‌ستن‪ ،‬چونكه‌ ئه‌زانن ئه‌گه‌ر‬ ‫سودیشی‌ بۆیان نه‌بێت ئه‌وا زیانی‌‬ ‫نیه‌‪.‬‬

‫ب��اش ده‌ب��ێ��ت‪ ،‬ماسیه‌كه‌ ئه‌گرێت‬ ‫و ده‌گ�ه‌ڕێ��ت�ه‌و ئیتر ل �ه‌و ساته‌وه‌‬ ‫هه‌ركه‌سێك ئه‌ڵێت سه‌رم دێشێت‬ ‫ئه‌م چقلێك ده‌كات به‌و شوێنه‌یا كه‌‬ ‫به‌ بنی‌ پێ‌ی‌ خوێدا چوو بوو ئه‌مه‌‬ ‫بوو سه‌ره‌تای‌ چاره‌سه‌ر به‌ده‌رزی‌‬ ‫ئاژنین له‌ چین‪ ،‬دواتر ئه‌و كه‌سانه‌ی‌‬ ‫كه‌ پسپۆڕ بوون له‌ده‌رمانی‌ گیایی‌‬ ‫و ڕوه‌كیدا هاتن لێكۆڵینه‌وه‌یان له‌م‬ ‫پیشه‌یه‌دا ده‌س��ت پێ‌كرد‪ ،‬ئه‌وان‬ ‫له‌شی‌ مرۆڤیان داب�ه‌ش��ك��ردو‌ه ب ‌ه‬ ‫ی ووزه‌وه‌ ك ‌ه كۆی‌ ئه‌م‬ ‫چه‌ند ڕێڕه‌وێك ‌‬ ‫ڕێڕه‌وانه‌ ده‌كات ‌ه (‪ )360‬خاڵ‪ ،‬ئه‌م‬ ‫ده‌رزی�ه‌ ده‌بێت له‌یه‌كێك‬

‫میك‬ ‫ا‬ ‫ن‬ ‫ی‬ ‫ز‬ ‫م‬ ‫‌‬ ‫ی‬ ‫د‬ ‫‌‬ ‫ا‬ ‫ب‬ ‫ه‬ ‫ز‬ ‫ا‬ ‫ن‬ ‫د‬ ‫ن‬ ‫‌ی ك‬ ‫ێ‬ ‫ش‬ ‫ل‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫ڕ‬ ‫ێ‬ ‫گ‬ ‫ا‬ ‫‌‬ ‫ی‬ ‫ت‬ ‫د‬ ‫ێ‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫پ‬ ‫ر‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫م‬ ‫ڕ‬ ‫ا‬ ‫د‬ ‫ن‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫ب‬ ‫و‬ ‫ێ‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫ت‬ ‫ب‬ ‫‪،‬‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫خ‬ ‫س‬ ‫ۆ‬ ‫و‬ ‫ڕ‬ ‫ئ ‌هم‬ ‫د‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫ر‬ ‫‌ی خوێندا‬ ‫م‬ ‫ا‬ ‫ن‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫ئ‬ ‫ا‬ ‫گ‬ ‫ر‬ ‫ن‬ ‫ی‬ ‫‌ه بچ‬ ‫ێ‬ ‫ت‬ ‫چ‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫و‬ ‫ر‬ ‫‌‬ ‫ی‬ ‫ل‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫ش‬ ‫ت‬ ‫ئ����ێ����ش����ك ‪:‬‬ ‫ئێشك ‪ :‬ئ���ه‌م پیشه‌یه‌‬ ‫بتوێنێت ‌هو‌ه‪،‬‬

‫ئاماده‌كردنی‌‪:‬‬ ‫حامى ئهحمد‬ ‫چ���اره‌س���ه‌رك���ردن ب��ه‌ گیا‬ ‫س��روش��ت��ی��ه‌ك��ان م��ێ��ژوه‌ك��ه‌ی‌‬ ‫ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ سه‌رده‌مانێكی‌‬ ‫كۆن‪ ،‬كاتێك له‌ هه‌ر سه‌رده‌مێكدا‬ ‫ك��ه‌س��ان��ێ��ك ت��وان��ی��وی��ان��ه‌ له‌‬ ‫تێكه‌ڵكردن و گیراوه‌ ڕوه‌كیه‌كاندا‬ ‫كه‌ڵك وه‌رگرن بۆ چاره‌سه‌ركردنی‌‬ ‫نه‌خۆشیه‌ جۆراو جۆره‌كان‪ ،‬له‌م‬ ‫سه‌رده‌مه‌شدا خه‌ڵكانێكی‌ زۆر‬ ‫گرنگی‌ به‌م چاره‌سه‌ركردنه‌ ده‌ده‌ن‬ ‫و متمانه‌یان زۆرتر به‌ چاره‌سه‌ری‌‬ ‫گیایی‌ هه‌یه‌‪ ،‬بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌‬ ‫له ‌به‌سه‌ركردنه‌وه‌یه‌كماندا به‌ڕێز‬ ‫‌ ی��ح�ی‌)‬ ‫(ئ��وم��ێ��د مصطفی‬ ‫ی���اری���ده‌ده‌ری‌ خ��ۆپ��اراس��ت��ن و‬ ‫سه‌رۆكی‌ كۆمه‌ڵه‌ ڕوه‌كناسانی‌‬ ‫كوردستان و ش��اره‌زا له‌ بواری‌‬ ‫چ���اره‌س���ه‌رك���ردن ب��ه‌ گ��ژوگ��ی��ا‬ ‫تیشكی‌‬ ‫به‌شێوه‌یه‌كی‌ گشتی‌‬ ‫خسته‌ سه‌ر ئه‌م پیشه‌یه‌و ئه‌م‬ ‫گفتوگۆیه‌مان له‌گه‌ڵدا سازكرد‪.‬‬ ‫ئ�����ێ�����ش�����ك ‪ :‬ب����ۆچ���� ‌‬ ‫ی‬ ‫ل���ه‌ده‌رم���ان���خ���ان���ه‌ی‌ پزیشكه‌‬ ‫ده‌رم��ان��س��ازه‌ك��ان��ی��ش��دا ئێستا‬ ‫ه���ێ���واش ه���ێ���واش ده‌رم���ان���ه‌‬ ‫گیاییه‌كان ته‌نگ به‌ ده‌رمانه‌‬ ‫كیمیاویه‌كان هه‌ڵده‌چنن ئه‌مه‌‬ ‫مانای‌ چیه‌ ؟ ئایا حكومه‌ت تا‬ ‫ئ�ه‌م ساته‌ وه‌خته‌ بیری‌ له‌وه‌‬ ‫كردۆته‌وه‌ كێ‌ بكات به‌خاوه‌نی‌‬ ‫ئه‌م كاره‌ ؟‬ ‫ئومێد مصطفی‌ یحی‌‪ :‬جگه‌‬ ‫له‌وه‌ی‌ له‌ بواری‌ پیشه‌كه‌ی‌ خۆمدا‬ ‫له‌نه‌خۆشخانه‌كاندا ك��ارم ك��ردوه‌‪،‬‬ ‫له‌ساڵی‌ (‪)1997‬ه‌وه‌ من خه‌ریكی‌‬ ‫ئیشی‌ (گ��ی��ا ده‌رم��ان��ی‌)ی��م وات �ه‌‬ ‫چاره‌سه‌ر به‌ده‌رمانی‌ سروشتی‌ به‌‬ ‫شێوه‌یه‌كی‌ گشتی‌‪ ،‬سه‌ره‌تای‌ ئه‌م‬

‫كاره‌م له‌وه‌وه‌ ده‌ستی‌ پێ‌ كرد ك ‌ه‬ ‫من له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی‌ هه‌ندێك زانیاری‌‬ ‫سه‌ره‌تایم س �ه‌ب��اره‌ت به‌ زانستی‌‬ ‫پزیشكی‌ هه‌بوو‪ ،‬هه‌روه‌ها له‌ڕێگای‌‬ ‫خ��وێ��ن��دن �ه‌وه‌ی‌ ه �ه‌ن��دێ��ك كتێبی‌‬ ‫زانستی‌ گژوگیایی‌ فارسیه‌وه‌ زانیاریم‬ ‫ی گژوگیا‬ ‫سه‌باره‌ت به‌ چاره‌سه‌ركردن ‌‬ ‫په‌یدا كرد‪ ،‬كه‌ بیرم كرده‌وه‌ له‌وه‌ی‌‬ ‫هاواڵتیانی‌ ئ �ه‌م وواڵت��ه‌ ده‌رمانی‌‬ ‫كیمیاوی‌ زۆر به‌كاردێنن له‌ناخه‌وه‌‬ ‫پێم ناخۆش بوو‪ ،‬چونكه‌ سه‌رچاوه‌ی‌‬ ‫دروس��ت بوونی‌ ده‌رم��ان چه‌نده‌ها‬ ‫كارگه‌و وواڵت �ی‌ جیاوازه‌ كه‌ ڕه‌نگ‬ ‫بێت هه‌ریه‌كه‌یان كوالیتی‌ جیاوازیان‬ ‫هه‌بێت‪ ،‬به‌اڵم ده‌رمانه‌ گیاییه‌كان‬ ‫ج���گ���ه‌ل���ه‌وه‌ی‌ وه‌ك چ���اره‌س���ه‌ر‬ ‫به‌كاردێن‪ ،‬هه‌روه‌ها سه‌رچاوه‌یه‌كی‌‬ ‫س�ه‌ره‌ك�ی‌ خ��ۆراك�ی‌ ڕۆژانه‌شمانه‌‪،‬‬ ‫ه �ه‌روه‌ه��ا زۆرب �ه‌ی��ان به‌ داهاتێكی‌‬ ‫دارایی‌ كه‌م ده‌گاته‌ ده‌ست نه‌خۆش‬ ‫واته‌ له‌ الیه‌نی‌ ئابوریه‌وه‌ پاڵپشتی‌‬ ‫چینی‌ ه��ه‌ژارو كه‌مده‌رامه‌ته‌كانه‌‪،‬‬ ‫ئیتر وورده‌ وورده‌ وام لێهات‬ ‫كه‌ڵكه‌ڵه‌ی‌ ئه‌وه‌ كه‌وته‌ مێشكمه‌وه‌‬ ‫كه‌ دوای‌ ئ �ه‌م زانسته‌ بكه‌وم و‬ ‫زانیاری‌ زانستی‌ سه‌باره‌ت به‌م كاره‌‬ ‫په‌یدا بكه‌م‪ ،‬له‌سه‌ردانێكمدا بۆ‬ ‫ڕۆژهه‌اڵتی‌ كوردستان كه‌سێكم‬ ‫ناسی‌ خاوه‌نی‌ ده‌رمانخانه‌یه‌كی‌‬ ‫گیایی‌ بوو له‌شاری‌ مه‌ریوان چه‌ند‬ ‫جارێك س�ه‌ردان��م ك��رد ووت �ی‌ تۆ‬ ‫چۆن حه‌ز به‌م كاره‌ ده‌كه‌یت‪ ،‬ووتم‬ ‫من ده‌رچویی‌ به‌شی‌ خۆپاراستنم‬ ‫له‌په‌یمانگایی‌ پزیشكی‌ ووت �ی‌ من‬ ‫ئاماده‌م هه‌موو هاوكاریه‌كت بكه‌م‪،‬‬ ‫لێم پرسی‌ وتم ئه‌توانی‌ پێمان بڵێیت‬ ‫كه‌ مێژوویی‌ ئه‌م ك��اره‌ی‌ ئێوه‌ له‌‬ ‫چیه‌وه‌ س �ه‌رچ��اوه‌ی‌ گ��رت��وه‌‪ ،‬بۆی‌‬ ‫باسكردم كه‌ كه‌سێك هه‌بووه‌ له‌‬ ‫ش��اری‌ سنه‌ به‌ ن��اوی‌ «خ��اوه‌ری‌»‬ ‫كه‌ ده‌رمانخانه‌یه‌كی‌ گیایی‌ گه‌وره‌ی‌‬ ‫ه �ه‌ب��ووه‌و ئه‌زمونێكی‌ باشی‌ ئه‌م‬ ‫بواره‌ی‌ هه‌بووو‪ ،‬له‌وه‌به‌دواوه‌ هه‌وڵم‬ ‫دا نوسراوه‌كانیم ده‌ست كه‌وێت‪،‬‬ ‫هه‌روه‌ها پرۆگرامێكی‌ تایبه‌ت به‌‬ ‫چ��اره‌س �ه‌ر ب�ه‌ گژوگیا ل�ه‌ ئێراندا‬

‫هه‌یه‌ به‌اڵم به‌ زمانی‌ فارسی‌ منیش‬ ‫زمانی‌ فارسی‌ به‌ باشی‌ ئه‌زانم‪،‬‬ ‫ئ �ه‌م كتێبه‌شم ده‌س��ت ك��ه‌وت كه‌‬ ‫نزیكه‌ی‌ (‪ )88‬ڕاچێته‌ی‌ چاره‌سه‌ری‌‬ ‫نه‌خۆشی‌ جۆراو جۆری‌ تێدایه‌‪ ،‬ئیتر‬ ‫هه‌ستم به‌وه‌ كرد كه‌ چومه‌ته‌ ناو‬ ‫ئه‌لف و بێ‌ ی‌ ئیشه‌كه‌وه‌‪.،‬‬ ‫ئێشك ‪ :‬ب��ا پ��رس��ی��ارێ��ك‬ ‫ب��ك �ه‌ی��ن ئ��ای��ا ئ���ه‌م پیشه‌یه‌‬ ‫ت��ا ئێستا ك �ێ‌ خ��اوه‌ن��دارێ��ت �ی‌‬ ‫ئ �ه‌ك��ات وات���ه‌ كێن ئ �ه‌وان �ه‌ی‌‬ ‫ده‌ت��وان��ن ئ �ه‌م ك��اره‌ بكه‌ن له‌‬ ‫وواڵت��ی‌ ئێمه‌دا ؟ له‌ژینگه‌یی‌‬ ‫كوردستاندا ئه‌م پیشه‌یه‌ ته‌موو‬ ‫مژاویه‌ به‌ومانایه‌ی‌ زۆرن ئه‌و‬ ‫ك �ه‌س��ان �ه‌ی‌ ك �ه‌ئ �ه‌م ك��اره‌ی��ان‬ ‫كردۆته‌ سه‌رچاوه‌ی‌ په‌یداكردنی‌‬ ‫بژیوی‌ و داهاتی‌ ڕۆژانه‌ی‌ خۆیان‬ ‫واته‌ ده‌رچوی‌ كۆلێژی‌ كشتوكاڵ‬ ‫و ده‌رچ����وی‌ ب �ه‌ش �ی‌ كیمیا و‬ ‫په‌یمانگای‌ پزیشكی‌ و پیاوه‌‬ ‫ئا ینیه‌كا ن‬

‫ئێشك‪ :‬ئایا ئێوه‌ كۆگایه‌ك ‌‬ ‫ی‬ ‫متمانه‌پێكراو ی��ان بازرگانی‌‬ ‫باوه‌ڕپێكراوو ڕێگه‌پێدراوتان‬ ‫هه‌یه‌ كه‌ به‌شێوه‌یه‌كی‌ زانستی‌‬ ‫ئه‌م ده‌رمانه‌ له‌ كاتی‌ كڕین و‬ ‫ئاماده‌كردن و گواستنه‌وه‌ی‌ له‌‬ ‫كۆمپانیای‌ كوالیتی‌ ب �ه‌رزه‌وه‌‬ ‫بكڕێت ‪ ،‬كۆمپانیایی‌ ده‌رمانی‌‬ ‫سروشتی‌ هه‌یه‌ ك�ه‌ تایبه‌ته‌‬ ‫به‌هێنانی‌ ده‌رمانی‌ ڕوه‌كی‌؟‬ ‫وه‌ك ده‌زانین گرفتی‌ قه‌ڵه‌وی‌‬ ‫یه‌كێكه‌ له‌ كێشه‌ هه‌نوكه‌یه‌كانی‌‬ ‫جیهان بێگومان ڕێژه‌یه‌كی‌ زۆری‌‬ ‫هاواڵتیانی‌ كوردستان به‌م گرفته‌وه‌‬ ‫ده‌ناڵێنن‪ ،‬ئه‌مه‌ش وای��ك��ردوه‌ ئه‌و‬ ‫كه‌سانه‌ په‌نا بۆ زۆر ده‌رمانی‌ گیایی‌‬ ‫و ده‌رمانی‌ بازرگانی‌ كۆمپانیاكانی‌‬ ‫ناته‌ندروستی‌ ببه‌ن توشی‌ هه‌زاره‌ها‬ ‫زیانی‌ الوه‌كی‌ ئه‌و ده‌رمانانه‌ ببن‬ ‫ئێشك ‪ :‬ئایا له‌ناو ده‌رمان ‌ه‬ ‫ه��اوش��ێ��وی‌‬ ‫گیاییه‌كانیشدا‬ ‫ده‌رمانه‌ پزیشكیه‌كان ده‌رمانی‌‬ ‫بێهۆشكه‌ر هه‌یه‌‪ ،‬چونكه‌ بونی‌‬ ‫ئ �ه‌م ده‌رم��ان �ه‌ له‌ناو ده‌رمانه‌‬ ‫گ��ی��ای��ی��ه‌ك��ان��دا‬

‫ئێشك‪ :‬ئه‌و ده‌رمانانه‌ی‌ ك ‌ه‬ ‫تۆ باسی‌ خراپی‌ و مه‌ترسیان‬ ‫ئ �ه‌ك �ه‌ی��ت ئ��ه‌گ��ه‌ر ب �ه‌ده‌س��ت‬ ‫ده‌ستگێڕێكه‌وه‌ بێت ی��ان له‌‬ ‫دوكانێكی‌ كه‌مالیاتدا بێت یان‬ ‫له‌ده‌رمانخانه‌ی‌یه‌كی‌ ڕوه‌ك�ی‌‬ ‫یان ده‌رمانخانه‌یه‌كی‌ پزیشكیدا‬ ‫بێت خۆ ه�ه‌ر له‌ سنورێكه‌وه‌‬ ‫دێته‌ ناو هه‌رێمی‌ كوردستان‪،‬‬ ‫ئایا كوالیتی‌ كۆنتروڵ الوازه‌‬ ‫یان قاچاخ چیه‌كان مه‌زنن؟‬ ‫ئه‌وه‌نده‌ی‌ من به‌ ئاگا بم لێ‌ی‌‬ ‫تا ئێستا هیچ ده‌رمانێكی‌ وواڵتی‌‬ ‫سین (چ��ی��ن) ك�ه‌ ب��ۆ داب�ه‌زان��دن�ی‌‬ ‫كێش هاتبێت س �ه‌الم �ه‌ت نه‌بوه‌‪،‬‬ ‫ب �ه‌ن��اوی‌ م��ی��وه‌و گ��ژوگ��ی��اوه‌ هاتوه‌‬ ‫به‌اڵم له‌ بنه‌ڕه‌تدا ته‌نها ئه‌وه‌ نیه‌‪،‬‬ ‫میكانیزمی‌ دا‌به زاندنی‌ كێش‬

‫ئ��ێ��ش��ك ‪ :‬ئ��ه‌ت��وان��ێ��ت‬ ‫هه‌ندێك الیه‌نی‌ چ��اره‌س�ه‌ر به‌‬ ‫ده‌رزی‌ سینی‌ ب��ۆ خوێنه‌رانی‌‬ ‫ڕۆژنامه‌كه‌مان ڕون بكه‌یته‌وه‌؟‬ ‫ده‌رزی‌ ئ��اژن��ی��ن ل��ه‌ڕوان��گ��ه‌ی‌‬ ‫ك���ۆم���ه‌ڵ���ه‌ی‌ ڕوه‌ك���ن���اس���ان���ی‌‬ ‫كوردستانه‌وه‌ چیه‌ ؟‬ ‫ئومێد مصطفی‌ یحی‌‪ :‬ئێمه‌‬ ‫له‌گه‌ڵ ئه‌كادیمای‌ پزیشكی‌ كراوه‌ی‌‬ ‫میسری‌ كه‌ په‌یمانگایه‌كیان هه‌یه‌‬ ‫له‌ قاهیره‌ وه‌ك چاره‌سه‌ر به‌ ڕوه‌ك‬ ‫چ��اره‌س��ه‌ر ب �ه‌ ده‌رزی‌ ئ��اژن��ی��ن و‬ ‫چاره‌سه‌ر به‌كه‌ڵه‌شاخ و چاره‌سه‌ر‬ ‫ب�ه‌ ب�ه‌روب��ووم�ه‌ك��ان�ی‌ هه‌نگ كه‌له‌‬ ‫ژه‌هره‌كه‌یه‌وه‌ ده‌ست پێ‌ ده‌كات تا‬ ‫هه‌نگوینه‌كه‌ی‌‪ ،‬چاره‌سه‌ر به‌ گوێ‌‬ ‫و چ��اره‌س�ه‌ر به‌ بنی‌ پێ‌ له‌ بیرو‬ ‫ڕاگۆرینه‌وه‌ماندا به‌ته‌واوه‌تی‌ تاوتوێ‌‬ ‫ی‌ ئ�ه‌و مه‌سه‌له‌یه‌مان ك��رد‪ ،‬وه‌ك‬ ‫نمونه‌یه‌ك بۆتان باس بكه‌م كه‌الی‌‬ ‫خۆمان زۆر به‌ساده‌یی‌ كه‌ڵه‌شاخ گرتن‬ ‫بۆ هاواڵتیان ده‌كرێت كه‌ هه‌ندێك‬ ‫پشتی‌ بریندار ده‌كات و په‌رداخێك‬ ‫ل�ێ‌ ئ���ه‌دات و ت��ۆزێ��ك خوێنی‌ لێ‌‬ ‫دێت‪ ،‬به‌راستی‌ كه‌ڵه‌شاخ زانستێكی‌‬ ‫ووردوو ئ��اڵ��ۆزه‌ ه �ه‌روه‌ه��ا ئاسان‬ ‫نیه‌‪ ،‬زۆر له‌ هاواڵتیان پرسیاری‌‬ ‫ئ��ه‌وه‌ی��ان ل �ێ‌ ئ�ه‌ك��ردی��ن و داوای‌‬ ‫چاره‌سه‌ری‌ ده‌رزی‌ سینی‌ یان ئه‌كرد‬ ‫ئێمه‌ش په‌یوه‌ندیمان به‌و ئه‌كادیمیا‬ ‫میسریه‌وه‌ كردو وتیان ئه‌گه‌ر پێتان‬ ‫خ��ۆش بێت دێ��ی��ن ب��ۆ سلێمانی‌‪،‬‬ ‫ڕاسته‌ ئێمه‌ ڕێكخراوێكین له‌سه‌ر‬ ‫خه‌رجی‌ خۆمان ئه‌و پزیشكانه‌مان‬ ‫بانگهێشت ك���رد ب��ۆ ه �ه‌ول��ێ��ر و‬ ‫مۆڵه‌تمان بۆ وه‌رگرتن له‌ وه‌زاره‌تی‌‬ ‫ناوخۆ ئاسایش‪ ،‬له‌هۆڵی‌ ڕیستۆرانتی‌‬ ‫داوا خولێكی‌ (‪ )3‬ڕۆژیمان كرده‌وه‌‬ ‫(‪ )5‬كه‌س به‌شداریمان تێدا كرد‪،‬‬ ‫خوله‌كه‌ ده‌رباره‌ی‌ ده‌رزی‌ ئاژنین بوو‬ ‫كه‌ ئێستا له‌وواڵتی‌ چین به‌م شێوه‌‬ ‫زانستیه‌ ئه‌كرێت‪ ،‬پڕۆگرامێكیان بۆ‬ ‫هێناوین كه‌باس له ‌شێوازه‌كانی‌‬ ‫ده‌رزی‌ ئاژنین ده‌كات‪ ،‬جاران ئێمه‌‬ ‫وامانده‌زانی‌ كه‌ده‌رزی‌ ئاژنین ته‌نها‬ ‫ئ �ه‌وه‌ی �ه‌ ك �ه‌ده‌رزی �ه‌ك �ه‌ ل �ه‌ گۆشت‬ ‫بچه‌قێنیت و ئیتر ته‌واو‪ ،‬به‌اڵم ئه‌م‬ ‫پیشه‌یه‌ مێژوه‌كه‌ی‌ ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ‬ ‫(‪ )2000‬ه �ه‌زار س��اڵ پێش زایین‪،‬‬

‫ه‬ ‫ۆ‬ ‫ڵ‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫ك‬ ‫ا‬ ‫ن‬ ‫ب‬ ‫و‬ ‫ن‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫ت‬ ‫‌ه س‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫ر‬ ‫چ‬ ‫ا‬ ‫و‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫ی‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫ك‬ ‫‌‬ ‫ی‬ ‫م‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫ت‬ ‫رسی‬ ‫ج‬ ‫د‬ ‫ا‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫ر‬ ‫س‬ ‫ت‬ ‫و‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫ی‬ ‫خ‬ ‫‌‬ ‫ی‬ ‫ر‬ ‫ا‬ ‫و‬ ‫پ‬ ‫ت‬ ‫ب‬ ‫ۆ‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫ن‬ ‫ت‬ ‫د‬ ‫رو‬ ‫س‬ ‫ت‬ ‫‌‬ ‫ی‬ ‫ئ‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫و‬ ‫گ‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫ێكدان ‌ی الی ‌هنی‌‬ ‫ن‬ ‫ج‬ ‫و‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫رز‬ ‫ش‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫و‬ ‫ا‬ ‫ن‬ ‫ا‬ ‫ن‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫و ده‌ی�������ان‬ ‫‌‬ ‫ی‬ ‫ك‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫س‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫ر‬ ‫د‬ ‫ا‬ ‫ن‬ ‫ی‬ ‫ا‬ ‫ئێستا‬ ‫�ا‬ ‫�‬ ‫ت‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫�و‬ ‫�‬ ‫�ێ‬ ‫�‬ ‫ئ‬ ‫��ر؟‬ ‫ك �ه‌س �ی‌ ت�‬ ‫ن‬ ‫د‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫ك‬ ‫‌هن‬ ‫ب��ی��رت��ان ل���ه‌وه‌ ك���ردۆت���ه‌وه‌ كه‌ مه‌ترسی‌ گ���ه‌وره‌ی‌ ه�ه‌ی�ه‌ بۆ‬ ‫ئه‌م پیشه‌یه‌ به‌ پێ‌ ی‌ مۆڵه‌ت‬ ‫نامه‌ی‌ ڕه‌سمی‌ ڕێك بخه‌ن؟‬ ‫ئومێد مصطفی‌ یحی‌‪ :‬گیا‬ ‫ده‌رمانی‌ نه‌ مێژویه‌كی‌ دیاریكراوی‌‬ ‫هه‌یه‌ و نه‌ په‌یوه‌سته‌ به‌ناوچه‌یه‌كی‌‬ ‫دیاریكراوه‌ ئه‌توانم بڵێم سه‌رتاسه‌ری‌‬ ‫دنیا ئه‌م پیشه‌یه‌ی‌ تیدایه‌‪ ،‬بۆ نمونه‌‬ ‫چینیه‌كان ئه‌ڵێن ئێمه‌ یه‌كه‌م كه‌س‬ ‫بوین پیشه‌ی‌ پزیشكیمان به‌ گژوگیا‬ ‫ده‌س��ت پێكردوه‌ و وواڵت��ی‌ ئێران‬ ‫بانگه‌شه‌ی‌ ئه‌و‌ه ده‌كات ئه‌لێت ئێمه‌‬ ‫بوین و میسریه‌ كۆنه‌كان ئه‌ڵێن‬

‫ته‌ندروستی‌ خه‌ڵك له‌به‌رئه‌وه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫ئاسانتر ده‌ستیا پێ‌ی‌ ده‌گات؟‬ ‫ئومێد مصطفی‌ یحی‪ :‬وه‌ك‬ ‫ده‌رم��ان �ه‌ گیاییه‌كان هیچ ج��ۆره‌‬ ‫ده‌رمانێكمان نیه‌ بێهۆشكه‌ر بێت‪،‬‬ ‫هه‌ندێك ده‌رم���ان ی‌ گیایی‌ هه‌ن‬ ‫ك�ه‌ ڕوه‌ك���ی‌ و بێهۆشكه‌رن ب�ه‌اڵم‬ ‫الی‌ ئێمه‌ ن��ی �ه‌‪ ،‬چ��ون��ك�ه‌ ئ�ه‌ك�ه‌ر‬ ‫له‌كاتێكدا كرابێتیش ب �ه‌ده‌رم��ان‬ ‫به‌ڕیگای‌ كیمیاوی‌ ئ��ام��اده‌ك��راوه‌‬ ‫و له‌ ده‌رمانخانه‌ پزیشكیه‌كاندا‬ ‫ده‌س��ت ده‌ك�ه‌وێ��ت الی‌ ئێمه‌ش به‌‬

‫له‌ڕێگای‌ ده‌رمانه‌وه‌ به‌سوڕی‌‬ ‫خ��وێ��ن��دا ت��ێ��پ�ه‌ڕده‌ب��ێ��ت‪ ،‬خ��ۆ ئه‌م‬ ‫ده‌رم��ان�ه‌ ئاگر نیه‌ بچێت چ�ه‌وری‌‬ ‫له‌شت بتوێنێته‌وه‌‪ ،‬ك �ه‌وات �ه‌ زۆر‬ ‫مه‌ترسیداره‌ بۆ ئه‌ندامه‌كانی‌ له‌ش‪،‬‬ ‫سه‌باره‌ت به‌ هێنانی‌ ئه‌و ده‌رمانانه‌‬ ‫ده‌بێت وه‌زاره‌تی‌ ته‌ندروستی‌ هه‌وڵی‌‬ ‫بنبڕكردنی‌ یه‌كجاره‌كی‌ بدات‪ ،‬چونكه‌‬ ‫ئه‌وه‌ له‌ ئه‌ستۆی‌ ئه‌و وه‌زاره‌ته‌دایه‌‪.‬‬ ‫ئێشك‪ :‬ئایا وه‌ك ئامار و‬ ‫داتای‌ به‌ڕێزتان به‌كارهێنه‌رانی‌‬

‫ئ��ه‌ف��س��ان��ه‌ك��ه‌ش�� ‌‬ ‫ی‬ ‫ئ��ه‌وه‌ی��ه‌ ك��ه‌ ڕاوچ���ی���ه‌ك به‌یانی‌‬ ‫زوو ویستویه‌تی‌ بچێت بۆ ماسی‌‬ ‫گرتن‪ ،‬به‌اڵم ئه‌و ڕۆژه‌ ئه‌و ڕاوچیه‌‬ ‫سه‌رئێشه‌یه‌كی‌ زۆر توندی‌ ده‌بێت‪،‬‬ ‫ل�ه‌ ت���اودا ب�ه‌ ڕاك���ردن ده‌ڕوات بۆ‬ ‫ق �ه‌راغ �ی‌ ڕوب��اره‌ك��ه‌ و ل�ه‌وك��ات�ه‌دا‬ ‫چقڵێك ده‌چ��ێ��ت ب �ه‌ پ��ێ‌ی‌ دا تا‬ ‫چقڵه‌كه‌ ده‌ردێنێت (‪ 15‬بۆ ‪)20‬‬ ‫خوله‌كی‌ پ �ێ‌ ده‌چ��ێ��ت ك �ه‌ ده‌ری‌‬ ‫دێنێت سه‌رئێشه‌كه‌ی‌ به‌ته‌واوه‌تی‌‬

‫ی‬ ‫ل��ه‌و خ��ااڵن � ‌ه ب��درێ��ت ب �ه‌ پێ‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی نه‌خۆشیه‌كه‌‪ ،‬ئه‌و كه‌سه‌ ‌‬ ‫جۆر ‌‬ ‫كه‌ ئه‌م كاره‌ ئه‌كات شاره‌زایی‌ هه‌ی ‌ه‬ ‫له‌و ڕێڕه‌وانه‌دا ئه‌بێت بزانیت ئه‌و‬ ‫ده‌رزی ‌ه له‌ كوێ‌ ده‌دات و چه‌ند تیایدا‬ ‫ی چیه‌‪،‬‬ ‫ده‌مێنێته‌وه‌‪ ،‬ئه‌و ده‌رزیه‌ ئیش ‌‬ ‫بۆ نمون ‌ه بته‌وێت ووز‌ه له‌و كه‌سه‌دا‬ ‫ی‬ ‫زیاد یان كه‌م بكه‌یت چۆن به‌كار ‌‬ ‫دێنیت كاتێك شوێنی‌ ده‌رزیه‌كه‌ت‬ ‫ی نه‌خۆشیه‌ك ‌ه‬ ‫ی ج���ۆر ‌‬ ‫ێ ‌‬ ‫ب �ه‌ پ � ‌‬ ‫دیاریكرد ده‌رزی �ه‌ك � ‌ه ل�ه‌و جێگای ‌ه‬ ‫ده‌چه‌قێنیت دوات��ر ئه‌گه‌ر بته‌وێت‬ ‫ووزه‌ ل �ه‌و ك�ه‌س�ه‌دا زی��اد به‌كه‌یت‬ ‫ی‬ ‫ئه‌بێت به‌ پێچه‌وانه‌ی‌ ئاڕاسته‌ ‌‬ ‫ی كاتژمێره‌و‌ه بیسوڕێنیت‪،‬‬ ‫میل ‌‬ ‫ئ �ه‌و كات ‌ه نه‌خۆشه‌ك ‌ه هه‌ست ب ‌ه‬ ‫ی ده‌كات ئه‌و‌ه‬ ‫ی كاره‌بای ‌‬ ‫ته‌زوویه‌ك ‌‬ ‫ی ئه‌وه‌ی ‌ه كه‌وا ئه‌م ده‌رزی ‌ه‬ ‫نیشان ‌ه ‌‬ ‫كارێكی‌ كردو و له‌خۆوه‌ نه‌چوه‌ت ‌ه‬ ‫ی هه‌ی ‌ه‬ ‫شوێنێكه‌وه‌‪ ،‬وات ‌ه بنه‌مایه‌ك ‌‬ ‫ێ ئه‌كه‌یت‪.‬‬ ‫چونك ‌ه تۆ هه‌ستی‌ پ ‌‬ ‫ئێشك ‪ :‬زۆر سوپاس بۆ‬ ‫ئاماده‌بوونت له‌م گفتوگۆیه‌دا‬ ‫ی‬ ‫و دوا ووت��ه‌ت بۆ خوێنه‌ران ‌‬ ‫ڕۆژنامه‌كه‌مان چیه‌؟‬ ‫دوا قسه‌م ئه‌وه‌ی ‌ه ك ‌ه ئومێد‬ ‫ی‬ ‫ی ته‌ندروست ‌‬ ‫ئه‌خوزام كه‌ وه‌زاره‌ت ‌‬ ‫ی كوردستان ئ��اوڕێ��ك له‌م‬ ‫هه‌رێم ‌‬ ‫ی بخات‬ ‫ئیش ‌ه بداته‌و‌ه ناكرێت وه‌ال ‌‬ ‫ێ ناكرێت ئه‌م پیشه‌یه‌ هه‌بێت‬ ‫و بڵ ‌‬ ‫ی پێدا نه‌نێت‪ ،‬چونك ‌ه ئه‌م‬ ‫و دان � ‌‬ ‫ی‬ ‫ی شاناز ‌‬ ‫پیشه‌یه‌ له‌بنه‌ڕه‌ته‌وه‌ مایه‌ ‌‬ ‫و س�ه‌رب�ه‌رزی�ه‌ بۆ ه �ه‌ر وواڵتێك‪،‬‬ ‫ی‬ ‫له‌به‌ر ئه‌و‌هی‌ به‌شێك ‌ه ل ‌ه كولتور ‌‬ ‫وواڵته‌كه‌شمان ‪.‬‬ ‫ئێشك ‪ :‬ت��ۆ خ��ۆت باش‬ ‫ی‬ ‫ئ���ه‌زان���ی���ت‪ ،‬چ��ون��ك�� ‌ه ب �ه‌ش � ‌‬ ‫ی ته‌ندروستیت‬ ‫خ��ۆپ��اراس��ت��ن� ‌‬ ‫ی‬ ‫ت���ه‌واو ك����ردوه‌‪ ،‬ك � ‌ه له‌ڕێگا ‌‬ ‫ی زۆر بچوكه‌و ‌ه له‌وانه‌ی ‌ه‬ ‫بیرنێك ‌‬ ‫ی زۆر‬ ‫ی ن��ه‌خ��ۆش��ی��ه‌ك�� ‌‬ ‫ت���وش��� ‌‬ ‫كوشند ‌ه ببیت‪ ،‬ئایا مه‌ترسیدار‬ ‫ی‬ ‫نی ‌ه ك � ‌ه ت��ۆ به‌به‌كارهێنان ‌‬ ‫ی‬ ‫هه‌ندێك ئامێر نه‌شته‌ر گه‌ر ‌‬ ‫ی ناخاوێن ك ‌ه كه‌س‬ ‫كه‌ره‌سته‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی پ��اك و خاوێن ‌‬ ‫نی ‌ه چ��اودێ��ر ‌‬ ‫ئ���ه‌و ئ��ام��ێ��ران�� ‌ه ب��ك��ات ك ‌ه‬ ‫ی‬ ‫ی دێنن‪ ،‬ئ �ه‌و كه‌سه‌ ‌‬ ‫ب�ه‌ك��ار ‌‬ ‫هاتوو ‌ه كه‌ڵه‌شاخ ده‌گرێت ل ‌ه‬ ‫ی‬ ‫ی گواستراوه‌ ‌‬ ‫بنه‌ڕه‌تدا نه‌خۆش ‌‬ ‫ی ئه‌و‬ ‫هه‌ی ‌ه یان نا‪ ،‬چونك ‌ه دوا ‌‬ ‫ی بۆ‬ ‫ی تر ئه‌و ئامێرانه‌ ‌‬ ‫كه‌سێك ‌‬ ‫به‌كاردێت‪.‬‬ ‫ئێمه‌ش بڕوامان وای�ه‌ ده‌بێت‬ ‫ی ك ‌ه ئه‌م كاره‌ ده‌كه‌ن‬ ‫ئه‌و كسان ‌ه ‌‬ ‫ده‌بێت لێپرسینه‌وه‌یان له‌گه‌ڵدا‬ ‫بكرێت‪ ،‬چونك ‌ه ڕاس��ت�ه‌وخ��ۆ ئه‌م‬ ‫ی‬ ‫ی به‌ته‌ندروست ‌‬ ‫پیشه‌ی ‌ه په‌یوه‌ند ‌‬ ‫هاواڵتیانه‌و‌ه هه‌یه‌‪ ،‬له‌به‌ره‌نامه‌ماندا‬ ‫ه��ه‌ی��ه‌ ك��اری��ش��م��ان ب��ۆ ك����ردوه‌‪،‬‬ ‫كه‌ڵپرسینه‌و‌ه له‌گه‌ڵ ئه‌و كه‌سانه‌دا‬ ‫بكه‌ین كه‌ مه‌رج و ڕینمایه‌كانی‌ ئێم ‌ه‬ ‫جێ‌به‌جێ‌ ناكه‌ن‪.‬‬


‫‪www.healthsyndicate.org‬‬ ‫ی یه‌كه‌م‬ ‫ساڵ ‌‬

‫وتار‬ ‫ژماره (‪)5‬‬

‫‪2012-7-2‬‬

‫‪4‬‬

‫ئه‌نجام دانی‌ كۆنگره‌ی‌ دووه‌م له‌ ئێستا دا سه‌ندیكاو ستافی‌ نوێ‌‬

‫ل ‌ه تاقیكردن ‌هه‌یه‌ك ‌ی مێژوییدان بۆ ئه‌و‌ه ‌ی بتوانن ئه‌و‌ه ‌ی داواكار ‌ی پێشنیار ‌ی كارمه‌ندان ‌ی ته‌ندرووست ‌ی ی ‌ه ل ‌ه (زاخۆو‌ه تا خانقین) ب ‌ه شێو‌ه ‌ی پرۆژ‌ه ‌ی رێكخراوو كۆیبكه‌نه‌وه‌و‬ ‫ئاراست ‌ه ‌ی الیه‌ن ‌ه په‌یوه‌ندیداره‌كان ‌ی بكه‌ن و به‌دواداچون ‌ی بۆ بكه‌ن ‪ .‬و‌ه ئه‌و‌ه ‌ی ئه‌مرۆ پێویست ‌ه له‌سه‌ر سه‌ندیكا كار ‌ی جد ‌ی له‌سه‌ر بكات فشار خستن ‌ه سه‌ر الیه‌ن ‌ه‬ ‫ێ و به‌رنام ‌ه رێژ ‌ی بۆ ئاینده‌یه‌ك ‌ی باشتر بۆ كارمه‌ندان ‌ی ته‌ندرووست ‌ی ‪.‬‬ ‫په‌یوه‌ندیداره‌كان بۆ ج ‌ێ ب ‌ه ج ‌ێ كردن ‌ی داواكارییه‌كان و دانان ‌ی نه‌خشه‌و پالن ‌ی نو ‌‬

‫ێ و ئه‌مرۆدا‬ ‫ی ل ‌ه نیوان دوین ‌‬ ‫ی ته‌ندرووست ‌‬ ‫ی كارمه‌ندان ‌‬ ‫سه‌ندیكا ‌‬

‫ئه‌ركان موحه‌مه‌د ره‌شید‬

‫ریكخراوه‌كان‬ ‫سه‌ندیكاو‬ ‫وهاوشێوه‌كانیان ه�ه‌ر یه‌كه‌و‬ ‫به‌پێ‌ی‌ جۆری‌ پیشه‌و ژماره‌ی‌‬ ‫ئه‌ندام و كاروچاالكی‌ یه‌كانیان‬ ‫ناوووناوبانگییان هه‌یه‌ و له‌‬ ‫درووستبوونیانه‌وه‌‬ ‫م��ێ��ژووی‌‬ ‫ئ��ه‌و سه‌ندیكاو رێكخراوانه‌‬ ‫ب �ه‌ش��ێ��وه‌ی �ه‌ك ل �ه‌ شێوه‌یه‌ك‬ ‫له‌رێگه‌ی‌ هه‌ڵبژاردنه‌وه‌ بێت‬ ‫ی��ان گ��ۆران��ك��اری‌ ت��ری‌ ج��ۆراو‬ ‫جۆر درێژه‌ به‌كاروانی‌ خه‌باتی‌‬ ‫پیشه‌یی‌ خ��ۆی��ان ده‌ده‌ن و‬ ‫له‌رێگه‌ی‌ پ�ه‌ی��ره‌وو به‌رنامه‌ی‌‬ ‫دی��اری��ك��راوی‌ خۆیانه‌وه‌ ئیش‬ ‫وك��اری‌ خۆیان و توێژه‌كه‌یان‬ ‫به‌رێوه‌ ده‌به‌ن ‪.‬‬ ‫س�ه‌ن��دی��ك��ای‌ ك��ارم�ه‌ن��دان�ی‌‬ ‫ت �ه‌ن��درووس��ت �ی‌ یه‌كێكه‌ ل�ه‌و‬

‫سه‌ندیكایانه‌ی‌ له‌ الیه‌ن حكومه‌ت ‌‬ ‫ی‬ ‫هه‌رێمی‌ كوردستانه‌وه‌ مۆڵه‌تی‌‬ ‫فه‌رمی‌ پێدراوه‌و نوێنه‌رایه‌تی‌‬ ‫كارمه‌ندی‌ ته‌ندرووستی‌ ده‌كات‬ ‫ب �ه‌ش��ێ��وه‌ی �ه‌ك �ی‌ ره‌س��م��ی‌ له‌‬ ‫سنووری‌ هه‌رێمی‌ كوردستاندا و‬ ‫ئامانجی‌ ئه‌وه‌یه‌ به‌ شێوه‌یه‌كی‌‬ ‫سه‌رده‌میییانه‌‬ ‫مه‌ده‌نییانه‌ی‌‬ ‫داك���ۆك���ی‌ ل���ه‌ ك��ارم��ه‌ن��دان��ی‌‬ ‫ته‌ندرووستی‌ بكات و له‌كاتی‌‬ ‫كیشه‌و گرفته‌كاندا به‌ ده‌نگی‌‬ ‫ی��ان�ه‌ وه‌ بچێت وه‌ه��ه‌روه‌ه��ا‬ ‫ب �ه‌ پ��ێ‌ی‌ پێداویستییه‌كانی‌‬ ‫س�������ه‌رده‌م و ق��ۆن��اغ��ه‌ك��ان‬ ‫ده‌ب��ێ��ت ب��ری��ارو چ��اره‌س��ه‌ری‌‬ ‫گ��رن��گ ب���دات چونكه‌ ئ��ه‌وه‌ی‌‬ ‫الیه‌نی‌ سه‌ره‌كییه‌ بۆ زیندوو‬ ‫هێشتنه‌وه‌ی‌ ه �ه‌ر سه‌ندیكاو‬ ‫رێ��ك��خ��راوێ��ك��ی‌ ك��ۆم �ه‌ڵ��گ �ه‌ی‌‬ ‫مه‌ده‌نی‌ خۆ گونجاندنه‌ له‌گه‌ڵ‬ ‫گۆرانكارییه‌كانی‌ س��ه‌رده‌م و‬ ‫دانانی‌ به‌رنامه‌و پالنی‌ تۆكمه‌ یه‌‬ ‫بۆ به‌هێزكردنی‌ شێوازی‌ كاری‌‬ ‫رێكخراو ‌ه له‌ كاری‌ پیشه‌یی‌ و‬ ‫ئیداری‌ دا ‪.‬‬ ‫رێكخستنه‌وه‌ی‌ ماڵی‌‬ ‫سه‌ندیكا (یه‌ككرتنه‌وه‌ی‌‬ ‫هه‌ردوو سه‌ندیكا)‬ ‫ل������ه‌م������اوه‌ی‌ س���ااڵن���ی‌‬ ‫دووئ��ی��داره‌ی��ی��دا (سلێمانی‌‬ ‫و ه���ه‌ول���ێ���ر) ك��ارم��ه‌ن��دان��ی‌‬ ‫ته‌ندرووستی‌ له‌ سنووری‌ ئه‌و‬ ‫پارێزگایانه‌ی‌ سنووری‌ هه‌ردوو‬ ‫ئیداره‌كه‌دا به‌ دوو شێوازی‌‬ ‫ج��ی��اواز ك��اری‌ رێكخراوه‌یی‌‬ ‫ی��ان ب �ه‌رێ��وه‌ ده‌ب���رد ئه‌مه‌ش‬ ‫به‌شێوه‌یه‌ك له‌ شێوه‌كان به‌‬ ‫یه‌كێك له‌ الیه‌نه‌ الوازه‌ك��ان�ی‌‬

‫ك��اری‌ رێكخراوه‌یی‌ داده‌نرێت‬ ‫كه‌ له‌ هه‌رێمێكی‌ ‪ 3‬پارێزگایی‌‬ ‫دا دوو سه‌ندیكای‌ تایبه‌ت به‌‬ ‫ك��اری‌ پیشه‌یی‌ كارمه‌ندانی‌‬ ‫ته‌ندرووستی‌ هه‌بێت چونكه‌‬ ‫پێت خۆش بێت یان نا ئه‌ دوو‬ ‫ده‌سته‌یه‌ی‌ سه‌رپه‌رشتی‌ كاری‌‬ ‫رێكخراوه‌یی‌ ده‌كه‌ن به‌ په‌یره‌وو‬ ‫به‌رنامه‌و پالنی‌ ج��ی��اوازه‌ وه‌‬ ‫كاریان كردووه‌ ‪.‬‬ ‫پ���اش پ��رۆس��ه‌ی‌ ئ���ازادی‌‬ ‫عێراق له‌ ساڵی‌ ‪ 2003‬و ئه‌و‬ ‫گۆرانكارییه‌ ئابری‌ و سیاسی و‬ ‫زانستییه‌ی‌ كوردستانی‌ گرته‌وه‌‬ ‫و دواتر له‌ رووی‌ كاری‌ حكومی‌‬ ‫و په‌رله‌مانی‌ ی��ه‌وه‌ ه��ه‌ردوو‬ ‫ئیداره‌ی‌ (سلێمانی‌ و هه‌ ولێر) له‌‬ ‫پرۆسه‌یه‌كدا یه‌كێكیان گرته‌وه‌و‬ ‫ی �ه‌ك��گ��رت��ووی‌‬ ‫حكومه‌تێكی‌‬ ‫بنكه‌ ف���راوان درووس���ت بوو‬ ‫پ���اش م���اوه‌ی���ه‌ك ك��ارك��ردن �ی‌‬ ‫ن��ێ��وان ه���ه‌ردوو سه‌ندیكا به‌‬ ‫شێوه‌یه‌كی‌ توافقی‌ له‌ ساڵی‌‬ ‫(‪ )2009‬ئ�ه‌وه‌ بوو حكومه‌تی‌‬ ‫بریاریدا كه‌ ده‌بێت هه‌مو دوو‬ ‫س�ه‌ن��دی��ك��ای�ه‌ك�ی‌ ه��اوش��ێ��وه‌ی‌‬ ‫یه‌كتری‌ بریاری‌ یه‌كگرتنه‌وه‌ی‌‬ ‫ته‌واو بده‌ن له‌به‌رامبه‌ر ئه‌وه‌دا‬ ‫هاوكاری یان بۆ خه‌رج ده‌كرێت‬ ‫و پاش پرۆسه‌ی‌ یه‌كگرتنه‌وه‌ی‌‬ ‫هه‌ردوو سه‌ندیكای‌ (كارمه‌ندانی‌‬ ‫ته‌ندرووستی‌ – سلێمانی‌) و‬ ‫(سه‌ندیكای‌ پیشه‌ ته‌ندرووستی‌‬ ‫یه‌كان – هه‌ولێر) ده‌سته‌ی‌‬ ‫بااڵ به‌راویژ ك��ردن له‌گه‌ڵ لق‬ ‫و نووسینگه‌كانی‌ سه‌ندیكا‬ ‫له‌ س�ه‌رج�ه‌م پارێزگاو ق �ه‌زاو‬ ‫ن��اح��ی��ه‌ك��ان��ی‌ ك���وردس���ت���ان‬

‫ب��ری��اری��دا ل �ه‌ ك��وت��ای��ی ساڵ ‌‬ ‫ی‬ ‫هه‌ڵبژاردنی‌ ناوچه‌یی‌‬ ‫‪2011‬‬ ‫ب��ۆ س���ه‌رج���ه‌م ك��ارم �ه‌ن��دان �ی‌‬ ‫ت��ه‌ن��درووس��ت��ی‌ ئ���ه‌ن���دام له‌‬ ‫سه‌ندیكا ئه‌نجام بدرێت و پاش‬ ‫ئ��ه‌وه‌ی‌ كۆنفرانسی‌ ناوچه‌یی‌‬ ‫ئه‌نجامدرا ئه‌وه‌بوو نوێنه‌رانی‌‬ ‫سه‌ندیكا ب �ه‌ ه �ه‌ڵ��ب��ژاردن له‌‬ ‫الیه‌ن ئه‌ندامانی‌ سه‌ندیكا وه‌‬ ‫دیاریكران بۆ به‌شداریكردن له‌‬ ‫دووه‌مین كۆنگره‌ی‌ سه‌رتاسه‌ری‌‬ ‫كارمه‌ندانی‌ ته‌ندرووستی‪.‬‬ ‫ل��ه‌ ب������ه‌رواری‌ ‪11‬و‪-12‬‬ ‫‪ 2012-1‬ل �ه‌ ش���اری‌ هه‌ولێرو‬ ‫ب �ه‌ ئ��ام��اده‌ب��وون �ی‌ ئه‌ندامانی‌‬ ‫هه‌ڵبژێردراو بۆ كۆنگره‌ له‌ماوه‌ی‌‬ ‫دوورۆژدا سه‌ندیكای‌ كارمه‌ندانی‌‬ ‫ت��ه‌ن��درووس��ت��ی‌ ب���ه‌ پ �ه‌ی��ره‌و‬ ‫پرۆگرامێكی‌ نوێ‌ و به‌ ستافێكی‌‬ ‫یه‌كگرتووه‌وه‌‬ ‫هه‌ڵبژیردراوی‌‬ ‫كۆتایی‌ ب�ه‌ك��اره‌ك��ان�ی‌ هێناو‬ ‫ئ���ه‌م���ج���اره‌ش ك��ارم��ه‌ن��دان��ی‌‬ ‫ته‌ندرووستی‌ بوون به‌ خاوه‌نی‌‬ ‫یه‌كگرتووی‌‬ ‫سه‌ندیكایه‌كی‌‬ ‫تایبه‌ت به‌ خۆیان ئه‌گه‌ر چی‌‬ ‫چه‌ند لیستێكی‌ به‌شداربووی‌‬ ‫اله‌ینه‌كانی‌ تر له‌ یه‌كه‌م رۆژوو‬ ‫دووه‌م رۆژی‌ كۆنگره‌دا بایكۆتی‌‬ ‫كۆنگره‌ یان كرد ‪.‬‬ ‫ستافی‌ نوێ‌ و نه‌خشه‌‬ ‫رێگای‌ نوێ‌‬ ‫پاش هه‌ڵبژاردنی‌ ستافی‌‬ ‫نوێ‌ ی‌ سه‌ندیكا ی‌ یه‌كگرتوو‬ ‫له‌یه‌كه‌م كاریان دا ستافی‌ نوێ‌‬ ‫به‌ به‌رنامه‌ و پالنێكی‌ شه‌ش‬ ‫مانگی‌ و ب�ه‌ په‌یوه‌ندیكردن‬ ‫ب �ه‌ س�ه‌ن��دی��ك��ای‌ ك��ارم�ه‌ن��دان�ی‌‬

‫ته‌ندرووستی‌ عێراقه‌وه‌ ده‌ستیان‬ ‫ب�ه‌ك��اره‌ك��ان��ی��ان ك��رد و چه‌ند‬ ‫داواكارییه‌كی‌ هه‌نووكه‌یی‌ و‬ ‫درێ��ژخ��ای��ه‌ن ی��ان ئ��اراس��ت�ه‌ی‌‬ ‫حكومه‌تی‌ ه �ه‌رێ��م و الیه‌نه‌‬ ‫په‌یوه‌ندیداره‌كان كرد و داوایان‬ ‫كرد له‌ماوه‌ی‌ دیاریكراودا كه‌‬ ‫نزیكه‌ی‌ ش�ه‌ش مانگ ده‌بێت‬ ‫داواكارییه‌كانمانه‌وه‌‬ ‫ب���ه‌ده‌م‬ ‫بێن چونكه‌ ئ �ه‌وه‌ی‌ داواك��راوه‌‬ ‫مافێكی‌ سه‌ره‌تایی‌ كارمه‌ندانی‌‬ ‫ته‌ندرووستییه‌ و ده‌ب��ووای �ه‌‬ ‫چه‌ند ساڵێك پێش ئێستا ئه‌‬ ‫وداواك��اری��ی��ان�ه‌ (هاوتاكردنی‌‬ ‫ده‌رم��اڵ �ه‌و ك��ردن �ه‌وه‌ی‌ كۆلێژو‬ ‫ك��ردن��ه‌وه‌ی‌ به‌رێوه‌به‌رایه‌تی‌‬ ‫گشتی‌ كارمه‌ندانی‌ ته‌ندرووستی‌‬ ‫ل��ه‌وه‌زاره‌ت��ی‌ ته‌ندرووستی‌ و‬ ‫شوێنی‌ نیشته‌جێ‌بوون و خوولی‌‬ ‫پیشه‌یی‌ و راهێنان له‌ناوه‌وه‌و‬ ‫ده‌ره‌وه‌ی‌ ووالت بۆ كارمه‌ندانی‌‬ ‫ته‌ندرووستی‌ و ‪.......‬هتد) جێ‌‬ ‫به‌ جێ‌ بكرایه‌ ‪ .‬پاش تێپه‌ربوونی‌‬ ‫چه‌ند مانگێك به‌سه‌ر نه‌خشه‌‬ ‫رێگای‌ سه‌ندیكا بۆ به‌دیهێنانی‌‬ ‫كارمه‌ندانی‌‬ ‫داخوازییه‌كانی‌‬ ‫ته‌ندروستی‌ و به‌تایبه‌تی‌ له‌‬ ‫یادی‌ رۆژی‌ جیهانی‌ په‌رستاران‬ ‫دا له‌ ‪ 2012-5-12‬به‌ چه‌ند‬ ‫رۆژێ����ك س�ه‌ن��دی��ك��ا ب��ری��اری��دا‬ ‫ئه‌گه‌ر بێت و داخوازییه‌كانی‌‬ ‫ك��ارم��ه‌ن��دان��ی‌ ت �ه‌ن��درووس��ت �ی‌‬ ‫ل�ه‌الی�ه‌ن حكومه‌ته‌وه‌ جێ‌ به‌‬ ‫جێ‌ نه‌كرێت ئ��ه‌وا مانگرتنی‌‬ ‫سه‌رتاسه‌ری‌ ئه‌نجام ده‌درێ��ت‬ ‫و له‌به‌رامبه‌ر ئه‌م داخوازییانه‌دا‬ ‫حكومه‌تی‌ هه‌رێمی‌ كوردستان‬ ‫به‌ دانیشتن و گفتوگۆ له‌گه‌ڵ‬

‫سه‌ندیكا ره‌زام �ه‌ن��دی‌ پیشان‬ ‫دا ب��ه‌ ج��ێ‌ ب��ه‌ ج��ێ‌ ك��ردن�ی‌‬ ‫س��ه‌رج��ه‌م داواك��اری��ی �ه‌ك��ان �ی‌‬ ‫سه‌ندیكا و له‌ ئێستادا سه‌رجه‌م‬ ‫كارمه‌ندانی‌ ته‌ندرووستی‌ له‌‬ ‫چاوه‌روانی‌ ئ �ه‌وه‌دا ئه‌و مافه‌‬ ‫ره‌اییانه‌یان له‌اليه‌ن حكومه‌ته‌وه‌‬ ‫ب��ۆ داب��ی��ن بكرێت ب��ۆ ئ �ه‌وه‌ی‌‬ ‫ئه‌و ناعه‌داله‌تییه‌ی‌ له‌ماوه‌ی‌‬ ‫پێشوودا هه‌بووه‌ نه‌مێنێت‪.‬‬ ‫رێكخستنه‌وه‌ی‌ ماڵی‌‬ ‫ناوخۆیی‌ كارمه‌ندانی‌‬ ‫ته‌ندرووستی‌ و‬ ‫چاره‌سه‌ره‌كانی‌‬ ‫یه‌كێك له‌ كێشه‌و گرفته‌كان ‌‬ ‫ی‬ ‫هه‌ر حزب ورێكخراوێك بوونی‌‬ ‫كێشه‌و گرفتی‌ ناوخۆییه‌ له‌‬ ‫ن��او ئ �ه‌و ح��زب و رێكخراوانه‌‬ ‫‪ .‬س �ه‌ن��دی��ك��ای‌ ك��ارم �ه‌ن��دان �ی‌‬ ‫ته‌ندرووستیش كه‌ نوێنه‌رایه‌تی‌‬ ‫زیاتر له‌ ‪ 20‬هه‌زار كارمه‌ندی‌‬ ‫ته‌ندرووستی‌ ده‌كات له‌ماوه‌ی‌‬ ‫س��ااڵن �ی‌ پ��ێ��ش��وودا سه‌ندیكا‬ ‫به‌چه‌ند قۆناغێكی‌ تایبه‌تدا‬ ‫تێپه‌ربووه‌ و له‌گه‌ڵ ئ�ه‌وه‌ی‌‬ ‫ئیشی‌ ب��اش �ی‌ ك����ردووه‌ ك�ه‌م‬ ‫و ك��ورت �ی‌ ه��ه‌ب��ووه‌ ب���ه‌الم له‌‬ ‫دووه‌مین كۆنگره‌ی‌ خۆیدا كه‌‬ ‫له‌ سالی‌ ‪ 2012‬ئه‌نجامدرا چه‌ند‬ ‫لیستێك له‌ دووای��ن ساته‌كانی‌‬ ‫كۆنگره‌دا بایكۆتی‌ یان كرد و‬ ‫له‌گه‌ل ئه‌وه‌شدا كۆنگره‌ له‌ماه‌ی‌‬ ‫دوورۆژدا پ �ه‌ی��ره‌و پرۆگرامی‌‬ ‫نوێ‌ی‌ داناو پاش ته‌واو بوونی‌‬ ‫كۆنگره‌ له‌ ئێستادا سه‌ندیكا‬ ‫له‌ ئاماده‌كاری‌ ت�ه‌واو دایه‌ بۆ‬

‫په‌ره‌سه‌ندن و باڵوبوونه‌و‌ه ‌ی ماد‌ه هۆشبه‌ره‌كان‬ ‫دیار مه‌ال گچكه‌‬ ‫بنكه‌ی‌ ته‌ندروستی‌ تارین‬ ‫پێشه‌كی‌‪ :‬ب ‌ه هۆی‌ ڕێژه‌یه‌كی‌ زۆر‬ ‫ڕۆژ له‌ دوای‌ ڕۆژ ماده‌ی‌ هۆشبه‌ر ل ‌ه‬ ‫په‌ره‌سه‌ندن دایه‌ و تایبه‌تی‌ له‌ نیو‬ ‫چینی‌ الوان‪ .‬یه‌كێك ‌ه له‌و دیارد‌ه‬ ‫ی‬ ‫خراپ و پرمه‌ترسیه‌ كه‌ كاریگه‌ر ‌‬ ‫ی نه‌وه‌كان‬ ‫ی هه‌ی ‌ه بۆ ئاینده‌ ‌‬ ‫خراپ ‌‬ ‫ی به‌ تایبه‌ت و‬ ‫و كۆمه‌ڵگای‌ كورد ‌‬ ‫كۆمه‌ڵگا عێراق به‌ گشتی‌‪ .‬دیار‌ه‬ ‫هه‌موو گرفت و كێشه‌ و كۆسب‬ ‫ی‬ ‫و دی��ارده‌ی نامۆ الیه‌نی‌ خراپ ‌‬ ‫ی‬ ‫هه‌ی ‌ه ده‌كرێ‌ خاڵی‌ چاره‌سه‌ریش ‌‬ ‫هه‌بێت‪.‬‬ ‫ی ئالووده‌بوون ل ‌ه‬ ‫* كاریگه‌ر ‌‬ ‫سه‌ر ئاستی‌ خودی‌ تاكه‌ كه‌س‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ی و ڕه‌فتار ‌‬ ‫ی ته‌ندروست ‌‬ ‫ل ‌ه روو ‌‬ ‫ی‬ ‫هه‌ڵسه‌كه‌وته‌كان به‌ره‌و تێكچوون ‌‬ ‫ی زاڵ بێت ب ‌ه سه‌ر‬ ‫ده‌چێت ناتوان ‌‬ ‫خودی‌ خۆیدا‪ ،‬به‌رده‌وام په‌شۆكاو‬ ‫ی‬ ‫ێ و كه‌سایه‌ت ‌‬ ‫و ن��اڕێ��ك ده‌ب��� ‌‬ ‫به‌ره‌و تێكچون ده‌چێت‪ ،‬به‌رده‌وام‬ ‫ی‬ ‫ده‌كه‌وێته‌ ب�ه‌ر تانه‌ و ته‌شه‌ر ‌‬ ‫ی دیكه‌ زۆر ب ‌ه‬ ‫خه‌ڵكی‪ ،‬كه‌سایه‌ن ‌‬ ‫چاوێكی‌ سووك و ڕیسوا سه‌یری‌‬ ‫ی‬ ‫ده‌ك����ه‌ن‪ ،‬ه��ه‌روه‌ه��ا ڕوب����ه‌روو ‌‬ ‫ئاسته‌نگی‌ گ����ه‌وره‌ی‌ م���ادی‌ و‬ ‫ی‬ ‫له‌ ده‌ستدانی‌ ك��ار و پیشه‌كه‌ ‌‬ ‫ی ئه‌و ڕه‌فتار‌ه‬ ‫ده‌بێته‌وه‌ ل ‌ه ئه‌نجام ‌‬ ‫ی‬ ‫ن��اڕێ��ك ون��اپ�ه‌س��ن��ده‌ی‌ ل �ه‌ كات ‌‬ ‫ێ‬ ‫ئالووده‌بوون‪ ،‬كه‌ پێی‌ هه‌ڵده‌ست ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ل ‌ه ڕاپه‌رانی‌ ك ‌ه پێ ‌‬ ‫و نه‌توانێ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی تێكچوون ‌‬ ‫سپێردراون‪ ،‬ده‌بێته‌ هۆ ‌‬ ‫ی و له‌وانه‌ی ‌ه‬ ‫ب��اری‌ ته‌ندروست ‌‬ ‫ی مردنی‌‬ ‫ل ‌ه ئه‌نجامدا ببێته‌ هۆ ‌‬ ‫ی‬ ‫كه‌سه‌ك ‌ه ئه‌م ‌ه جگه‌ ل ‌ه ناوبردن ‌‬ ‫ی دوا‬ ‫تواناكانی‌ الوان و تێكشاندن ‌‬ ‫ی‬ ‫ڕۆژی��ان و په‌نا بردنیان بۆ كار ‌‬ ‫تاوانكاری‌ و دزی‌ و كوشتن و بۆ ب ‌ه‬

‫ی پاره‌و داهات تاوه‌كو‬ ‫ده‌ست هێنان ‌‬ ‫ێ بكڕن‪.‬‬ ‫ماده‌ی‌ هۆشبه‌ری‌ پ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ل ‌ه سه‌ر ئاست ‌‬ ‫* كاریگه‌ر ‌‬ ‫خ��ێ��زان‪ .‬دی����اره‌ ئ��ال��ووده‌ب��وون‬ ‫ی‬ ‫ی هه‌ی ‌ه ل ‌ه سه‌ر ئاست ‌‬ ‫كاریگه‌ر ‌‬ ‫ی هاوسه‌رگیری‌‪ ،‬ل ‌ه‬ ‫خێزان و پرۆسه‌ ‌‬ ‫به‌ر ئه‌وه‌ی‌ ئه‌و كه‌سه‌ ئالووده‌بوو‌ه‬ ‫ی‬ ‫له‌وانه‌ی ‌ه ب ‌ه كه‌ڵكی‌ باوكایه‌ت ‌‬ ‫ێ و به‌رده‌وام‬ ‫یاخۆد هاوسه‌رێتی‌ نای ‌‬ ‫ی‬ ‫كێشه‌و گرفت ل�ه‌ ن��ێ��وان خۆ ‌‬ ‫ی په‌یدا‬ ‫ی و منداڵه‌كان ‌‬ ‫خێزانه‌كه‌ ‌‬ ‫ێ ب ‌ه هۆی‌ ئه‌و هه‌ڵسوكه‌وت‬ ‫ده‌ب ‌‬ ‫و ڕه‌فتاری‌ چ �ه‌وت نامه‌سئوالن ‌ه‬ ‫ی‬ ‫ێ ه �ه‌ڵ��ده‌س��ت �ێ‌ ك��ه‌ ن��ات��وان� ‌‬ ‫پ�� ‌‬ ‫ی بكات وه‌ك��و ده‌رن��گ‬ ‫كۆنترۆڵ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی شه‌وان‪ ،‬پێ‌ ئاگابوون ‌‬ ‫گه‌ڕانه‌وه‌ ‌‬ ‫ل�ه‌ پ�����ه‌روه‌رده‌ی منداڵه‌كانی‪،‬‬ ‫دواتریش ناتوانی‌ لێپرسینه‌و‌ه ل ‌ه‬ ‫ی خێزانی‌ بكات‪،‬‬ ‫گه‌ڵ ئه‌ندامه‌كان ‌‬ ‫ی‬ ‫ئه‌مه‌ش دواج��ار خێزان تووش ‌‬ ‫ل��ێ��ك��ت��رازان و ه �ه‌ڵ��وه‌ش��ان �ه‌و‌ه و‬ ‫ی‬ ‫ی ڕێ��ژی‌ توندووتیژ ‌‬ ‫زی��ادب��وون � ‌‬ ‫كوشتن و په‌رته‌وازبونی‌ منداڵ و‬ ‫ته‌ڵه‌قدان زۆرتر بێت‪ .‬وه‌ ده‌بێت ‌ه‬ ‫ی ئه‌و پێوه‌ر‌ه و به‌ها و‬ ‫هۆی‌ نه‌مان ‌‬ ‫داب و نه‌ریته‌ جوانانه‌ی‌ كه‌ ل ‌ه ناو‬ ‫خێزاندا هه‌ن‪.‬‬ ‫* ك��اری��گ�ه‌ری‌ ئ��ال��ووده‌ب��وون‬ ‫ل ‌ه سه‌ر ئاستی‌ كۆمه‌ڵگا‪ .‬دیار‌ه‬ ‫كۆمه‌ڵێك فاكته‌ری‌ گرنگ هه‌ن بۆ‬ ‫ی‬ ‫ه‌سانی‌ ئالووده‌بوون كه‌ كاریگه‌ر ‌‬ ‫خراپی‌ هه‌ی ‌ه بۆ كۆمه‌ڵگا وه‌ك‬ ‫ئه‌وانه‌ی‌ ئالووده‌ن هه‌میشه‌ ب ‌ه دوا‬ ‫پار‌ه په‌یداكرنن و‌ه بۆ په‌یداكردن‬ ‫و كڕینی‌ ماده‌ هۆشبه‌ره‌كانن ئه‌م‬ ‫ی‬ ‫جۆر‌ه پاره‌په‌یداكردنه‌ش له‌ ڕێگا ‌‬ ‫ی‬ ‫تووندوتیژی‌ و دزین و كوشتن ‌‬ ‫ی‬ ‫خه‌ڵك ده‌بێت‪ ،‬هه‌روه‌ها ئه‌وانه‌ ‌‬ ‫ئالووده‌بوونه‌ به‌م ماده‌یه‌ ئه‌گه‌ر‬ ‫كه‌سه‌كه‌ مووچه‌ خۆری‌ ده‌وڵه‌ت‬ ‫ی‬ ‫بێت هه‌میشه‌ ئه‌ركه‌ كانی‌ خۆ ‌‬ ‫به‌ ڕێ��ك و پێكی‌ ئه‌نجام ن��ادات‬ ‫ی به‌ درێژایی‌ كات‬ ‫ی ئه‌وه‌ ‌‬ ‫به‌ هۆ ‌‬

‫ی‬ ‫ی پ �ه‌ی��داك��ردن و كڕین ‌‬ ‫ب�ه‌ دوا ‌‬ ‫ماده‌هۆشبه‌ره‌كان ‌ه ئه‌م حاڵه‌ته‌ش‬ ‫زیان ب ‌ه كۆمه‌ڵگا ده‌گه‌یه‌نی‌ و‌ه‬ ‫ئه‌ركیشه‌ و بارگرانی ‌ه ل ‌ه سه‌ر‬ ‫ده‌وڵ��ه‌ت ك ‌ه زه‌ره‌م�ه‌ن��دی‌ مادیه‪،‬‬ ‫ی‬ ‫هه‌روه‌ها له‌ الیه‌كی‌ تره‌وه‌ ئه‌وانه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫ئالووده‌بوون ‌ه به‌م ماده‌یه‌ له‌ ڕێگا ‌‬ ‫ی وه‌رگرتنی‌ ئه‌م ماده‌ی ‌ه بۆ‬ ‫ده‌رز ‌‬ ‫سێ‌ چوار كه‌س به‌كاری‌ ده‌هێنن‬ ‫ی‬ ‫دیاره‌ یه‌كێك له‌و كه‌سانه‌ ئه‌گه‌ر ‌‬ ‫ی ‪ HIV‬ئایدز‬ ‫ی نه‌خۆش ‌‬ ‫هه‌ڵگر ‌‬ ‫ی هه‌مان‬ ‫بێت كه‌سانی‌ تریش تووش ‌‬ ‫نه‌خۆشی‌ ئایدز ده‌بن‪.‬‬ ‫له‌ كۆتاید‪ :‬ئالووده‌بوون ب ‌ه‬ ‫یه‌كێك له‌ گه‌ورترین گرفت دادنرێت‪،‬‬ ‫ی سه‌رده‌م‬ ‫ك ‌ه رووبه‌ رووی‌ شارستان ‌‬ ‫بۆته‌وه‌‪.‬ئه‌م گرفت ‌ه نه‌خاك و ن ‌ه‬ ‫نه‌ته‌وه‌ و نه‌كه‌لتوور و نه‌هیچ ئاین‬ ‫ێ و هه‌موو‬ ‫و شارستانیه‌ت ناناس ‌‬ ‫ی ده‌برێت‪.‬‬ ‫سنووره‌كان به‌ ئاسان ‌‬ ‫له‌ هه‌شوێنێك هه‌ڵوه‌ست ‌ه بكات‬ ‫تاك و خێزان و كۆمه‌ڵگه‌ به‌ره‌و‬ ‫رووخان ده‌بات‪ ،‬ئالووده‌بوون ب ‌ه‬ ‫م��اد‌ه هۆشبه‌ركان ترسناكترین‬ ‫ج��ۆری‌ ئالووده‌بوونه‌ چه‌نك ‌ه ل ‌ه‬ ‫پاڵ مه‌ترسیی ‌ه ده‌رووننیه‌ زۆره‌كان‬ ‫ده‌ستكه‌وتنێكی‌ ماددی‌ زۆری‌ هه‌ی ‌ه‬ ‫ئه‌مه‌ش واده‌ك��ات هه‌میشه‌ ڕێگا‬ ‫ی پێوه‌كردنی‪،‬‬ ‫و شێوازی‌ بازرگان ‌‬ ‫ش��ت��ێ��ك�ی‌ روون و ئ��اش��ك��رای � ‌ه‬ ‫ئالووده‌بوون ل ‌ه هه‌رێمی‌ كوردستان‬ ‫ی دوای���ی‌ ب ‌ه‬ ‫ل��ه‌م چه‌ند س��ااڵن �ه‌ ‌‬ ‫ی كردو‌ه‬ ‫رێژه‌یه‌كی‌ زۆر ته‌شه‌نه‌ ‌‬ ‫به‌راورد ل ‌ه گه‌ڵ سااڵنی‌ ڕابردووه‌‪،‬‬ ‫ی‬ ‫بۆی ‌ه پێویست ‌ه وه‌ك ئه‌ركێك ‌‬ ‫ی‬ ‫نیشتیمانی‌ و مرۆڤایه‌تی‌ و ئاین ‌‬ ‫ب ‌ه پێی‌ توانا هه‌وڵبدرێت كۆمه‌ڵگا‬ ‫له‌و ده‌رده‌ كوشنده‌یه‌ ووشیار و‬ ‫ی بێت‪.‬‬ ‫ڕزگار ‌‬ ‫‪yahoo. @Diyar1970‬‬ ‫‪com‬‬

‫رێكخستنه‌وه‌ی‌ ماڵی‌ ناوخۆی ‌‬ ‫ی‬ ‫ك��ارم��ه‌ن��دان��ی‌ ت �ه‌ن��درووس��ت �ی‌‬ ‫ل����ه‌رووی‌ وه‌رگ��رت��ن �ی‌ ئ �ه‌ن��دام‬ ‫به‌ شێوه‌ی‌ ئ��اره‌زووم�ه‌ن��دان�ه‌و‬ ‫چاره‌سه‌ر كردنی‌ كێشه‌و گرفتی‌‬ ‫كارمه‌ندانی‌ ته‌ندرووستی‌ له‌‬ ‫ناوه‌نده‌كانی‌ ته‌ندرووستی‌ دا له‌‬ ‫وه‌زاره‌ت و به‌رێوه‌به‌رایه‌تی‌ یه‌‬ ‫گشتی‌ یه‌كان و رێكخستنه‌وه‌ی‌‬ ‫ك��اری‌ پیشه‌یی‌ كارمه‌ندانی‌‬ ‫ت�ه‌ن��درووس��ت�ی‌ پ��اش ده‌وام���ی‌‬ ‫ره‌سمی‌ (كردنه‌وه‌ی‌ نۆرینگه‌و‬ ‫تاقیگه‌و ‪ ...............‬هتد )‬ ‫بۆ درێ��ژه‌دان به‌كاری‌ پیشه‌یی‌‬ ‫كارمه‌ندانی‌ ته‌ندرووستی‌ به‌ پێ‌ی‌‬ ‫یاساو رێنماییه‌كانی‌ سه‌ندیكای‌‬ ‫كارمه‌ندانی‌ ته‌ندرووستی‌ ‪.‬‬ ‫دوا سه‌رنج‬ ‫پاش ئه‌نجامدانی‌ كۆنگره‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫دووه‌م له‌ ئێستادا سه‌ندیكاو‬ ‫ستافی‌ نوێ‌ له‌ تاقیكردنه‌ه‌یه‌كی‌‬ ‫مێژوییدان بۆ ئ��ه‌وه‌ی‌ بتوانن‬ ‫ئ��ه‌وه‌ی‌ داواك���اری‌ پێشنیاری‌‬ ‫كارمه‌ندانی‌ ته‌ندرووستی‌ یه‌‬ ‫له‌ (زاخ���ۆوه‌ تا خانقین) به‌‬ ‫ش��ێ��وه‌ی‌ پ����رۆژه‌ی‌ رێ��ك��خ��راوو‬ ‫كۆیبكه‌نه‌وه‌و ئاراسته‌ی‌ الیه‌نه‌‬ ‫پ�ه‌ی��وه‌ن��دی��داره‌ك��ان�ی‌ بكه‌ن و‬ ‫به‌دواداچونی‌ بۆ بكه‌ن‪ .‬وه‌ ئه‌وه‌ی‌‬ ‫ئه‌مرۆ پێویسته‌ له‌سه‌رسه‌ندیكا‬ ‫ك���اری‌ ج���دی‌ ل��ه‌س��ه‌ر بكات‬ ‫ف��ش��ار خستنه‌ س���ه‌ر الی�ه‌ن�ه‌‬ ‫په‌یوه‌ندیداره‌كان بۆ جێ‌به‌جێ‌‬ ‫كردنی‌ داواكارییه‌كان و دانانی‌‬ ‫نه‌خشه‌و پالنی‌ نوێ‌ و به‌رنامه‌‬ ‫رێژی‌ بۆ ئاینده‌یه‌كی‌ باشتر بۆ‬ ‫كارمه‌ندانی‌ ته‌ندرووستی‌ ‪.‬‬


‫‪5‬‬

‫‪www.healthsyndicate.org‬‬

‫زانستى‬ ‫ژماره (‪)5‬‬

‫ی یه‌كه‌م‬ ‫ساڵ ‌‬

‫‪2012-7-2‬‬

‫سه‌ندیكای كارمه‌ندانی ته‌ندروستی كوردستان چه‌نده‌ له‌ خه‌می كارمه‌نداندایه؟‬

‫‌ ده‌بێت دوو ئه‌وه‌نده‌ش ل ‌ه خه‌می گۆڕین ‌ی سیسته‌می ته‌ندروستیدا بێت‪ ،‬چونك ‌ه بۆ ئه‌وه‌ی بتوانێ ڕه‌وش ‌ه پیشه‌ییه‌كانی خۆی ب ‌ه پێی پێویست ل ‌ه ناوناوه‌نده‌كانی ته‌ندروستی جێب ‌ه‬ ‫جێ بكات و ته‌واوی داخوازیه‌كانی كارمه‌ندان بهێنێت ‌ه دی‪ ،‬چونك ‌ه زۆر جار سیسته‌می ته‌ندروستی له‌م په‌ر ل ‌ه به‌رده‌م كاره‌كانی دروست ده‌كات و كار‌ه پیشه‌ییه‌كان و ئه‌رك ‌ه‬ ‫سه‌ندیكاییه‌كان په‌ك ده‌خات‪ ،‬هه‌روه‌ها كاتێك گوزه‌ر ب ‌ه ناو ڕه‌وشی پاش خانوو و سه‌رخانی ته‌ندروستی ده‌كه‌ین ده‌بینین‬

‫ئاخۆ كه‌ی بێت سه‌ندیكا پڕۆژه‌یه‌كی هه‌بێت بۆ گۆڕینی‬ ‫سیسته‌می ته‌ندروستی؟؟؟‬

‫یاسین عه‌زیز‬ ‫كارمه‌ندانی‬ ‫سه‌ندیكای‬ ‫ته‌ندروستی كوردستان چه‌ند ‌ه‬ ‫له‌ خه‌می كارمه‌نداندایه‌ ده‌بێت‬ ‫دوو ئ���ه‌وه‌ن���ده‌ش ل��ه‌ خه‌می‬ ‫گۆڕینی‌ سیسته‌می ته‌ندروستی‬ ‫دا بێت‪ ،‬چونكه‌ بۆ ئه‌وه‌ی بتوانێ‬ ‫ڕه‌وشه‌ پیشه‌ییه‌كانی خۆی به‌‬ ‫پێی پێویست له‌ ناوناوه‌نده‌كانی‬ ‫ته‌ندروستی جێبه‌ جێ بكات و‬ ‫ته‌واوی داخوازیه‌كانی كارمه‌ندان‬ ‫بهێنێته‌ دی‪ ،‬چونكه‌ زۆر جار‬ ‫سیسته‌می ته‌ندروستی له‌م په‌ر‬ ‫له‌ ب �ه‌رده‌م كاره‌كانی دروست‬ ‫ده‌ك��ات و ك��اره‌ پیشه‌ییه‌كان‬ ‫و ئه‌ركه‌ سه‌ندیكاییه‌كان په‌ك‬ ‫ده‌خات‪ ،‬هه‌روه‌ها كاتێك گوزه‌ر‬ ‫به‌ ناو ڕه‌وشی پاش خانوو و‬ ‫سه‌رخانی ته‌ندروستی ده‌كه‌ین‬ ‫ده‌بینین‪ ،‬كه‌ ئ �ه‌م شتانه‌ چ‬ ‫فاكته‌رێكی كاریگه‌ری له‌سه‌ر‬ ‫سیسته‌می ته‌ندروستی هه‌یه‌ و‬ ‫به‌رده‌وامیش ئه‌م كاریگه‌رییه‌ی‬ ‫ده‌ب��ی��ت‪ ،‬كاتێك كه‌ ب��اس له‌‬

‫سیسته‌می ته‌ندروستی ده‌كه‌ین‬ ‫نابێت ئ��ه‌وه‌ش له‌یاد بكه‌ین‬ ‫عه‌قالنیه‌ت چه‌نده‌ كاریگه‌ری‬ ‫پۆزێتیڤانه‌ و نێگه‌تیڤانه‌ی‬ ‫ل��ه‌س��ه‌ر خ���ودی سیسته‌می‌‬ ‫ته‌ندروستی‌ دروست ده‌كات‪ ،‬به‌‬ ‫تایبه‌ت له‌الی‌ ئێمه‌ ‪ ،‬ب ‌ه دیوێكی‬ ‫تر ئه‌گه‌ر بمانه‌وێ قسه‌ له‌سه‌ر‬ ‫ئ��ه‌م چه‌ند ڕه‌ه��ه‌ن��ده‌ گرنگه‌‬ ‫بكه‌ین كه‌ مه‌به‌ستمانه‌ ئه‌ویش‬ ‫ك��اری سه‌ندیكاو سیسته‌مه‌‬ ‫وات �ه‌ سیسته‌می ته‌ندروستی‬ ‫و الیه‌نه‌كانی ت��ره‌ كه‌ دوات��ر‬ ‫قسه‌یان له‌سه‌ر ده‌ك�ه‌ی��ن‪ .‬له‌‬ ‫الیه‌كی تریش كاریگه‌ر بوونی‬ ‫ن��اع �ه‌ق�لان��ی �ه‌ت ئ���ه‌وه‌م���ان بۆ‬ ‫ده‌رده‌خات كه‌ بۆچی سه‌ندیكا‬ ‫و ڕێكخراوه‌كانی كۆمه‌ڵگه‌ی‬ ‫مه‌ده‌نی ناتوانن وه‌كو پێویست‬ ‫ئامانجه‌كانی خۆیان بپێكن؟‬ ‫چونكه‌ له‌بنه‌ڕه‌تدا سیسته‌مه‌كان‬ ‫ده‌رئه‌نجامی هزرو بیركردنه‌وه‌ی‬ ‫ع �ه‌ق��ل��ی م���رۆڤ���ه‌ك���ان‪ ،‬وات���ه‌‬ ‫عه‌قله‌كان سیسته‌مه‌كان ڕه‌نگ‬ ‫ڕێژ ده‌كه‌ن و یاساو ڕێساكان‬ ‫داده‌ڕێ�����ژن و س��ن��ووره‌ك��ان��ی‬ ‫ئ��ازادی و دیموكراسی و حه‌ز‬ ‫و ئاره‌زووه‌كان له‌سه‌ر هه‌ندێ‬ ‫بنه‌مای یاسایی و سیسته‌ماتیكی‌‬ ‫هێڵه‌ س��وور و س�ه‌وزه‌ك��ان بۆ‬ ‫مرۆڤه‌كان دیاری ده‌كه‌ن‪ .‬هه‌ر‬ ‫بۆیه‌ش پێویسته‌و ئه‌ركێكی‬ ‫پیشه‌یی و سه‌ندیكاییشه‌ كه‌‬ ‫به‌ر له‌ هه‌موو كه‌سێك سه‌ندیكا‬ ‫بیر له‌وه‌ بكاته‌وه‌ كاری جدیش‬ ‫بۆ ئه‌وه‌ بكات‪ ،‬كه‌ به‌ چاكترین‬ ‫شیواز سیسته‌می ته‌ندروستی‬ ‫له‌و هه‌ڵومه‌رجه‌ی كه‌ ئێستا‬ ‫ئاقارێكی‌‬ ‫تێیدایه‌ ب����ه‌ره‌و‬ ‫ت�ه‌ن��دروس��ت�ی‌ ب��ب��ات‪ ،‬ت��اوه‌ك��و‬ ‫ئه‌م سیسته‌مه‌ به‌ر له‌ هه‌موو‬ ‫كه‌سێك له‌ خزمه‌ت نه‌خۆش‬ ‫و هاواڵتیان و ئه‌و پزیشك و‬ ‫كارمه‌ند و كارگوزاریانه‌ دابێت‬ ‫كه‌ له‌ ناوه‌نده‌كانی ته‌ندروستی‬ ‫ك��ار ده‌ك����ه‌ن‪ ,‬ل �ه‌الی �ه‌ك��ی تر‬ ‫ك��ارم��ه‌ن��دان��ی ت �ه‌ن��دروس��ت��ی‬

‫ك��ه‌ (‪)%75‬ی ڕێ����ژه‌ی ن��او‬ ‫ن��اوه‌ن��ده‌ك��ان��ی ت�ه‌ن��دروس��ت��ی‬ ‫پێكده‌هێنن هه‌ر بۆیه‌ ده‌شبێت‬ ‫ئه‌وان له‌ هه‌موو كه‌سێك زیاتر‬ ‫له‌ خه‌می‌ گۆڕینیدابن وكاری‌‬ ‫عه‌مه‌لیشی‌ بۆ بكه‌ن هه‌ر بۆیه‌ش‬ ‫پێمان وای���ه‌ ك �ه‌ سه‌ندیكای‬ ‫ك��ارم �ه‌ن��دان زۆرت��ری��ن ئه‌ركی‬ ‫ده‌كه‌وێته‌ سه‌رشان بۆ گۆڕینی‬ ‫سیسته‌می ته‌ندروستی‪ ،‬به‌‬ ‫بڕوای‌ ئێمه‌ ده‌بێت سه‌ندیكای‬ ‫ك��ارم��ه‌ن��دان��ی ت �ه‌ن��دروس��ت��ی‬ ‫كوردستان دوو جۆر پالنی بۆ‬ ‫گۆڕینی سیسته‌می ته‌ندروستی‬ ‫هه‌بێت ئه‌میش پالنێكی كورت‬ ‫خ��ای �ه‌ن ك �ه‌ ئ�ه‌م�ه‌ی��ان ڕه‌نگه‌‬ ‫راس���ت و خ��ۆ په‌یوه‌ستبێ‌‬ ‫ب��ه‌ ك��اره‌ك��ان��ی‌ س�ه‌ن��دی��ك��ا و‬ ‫كارمه‌ندانه‌وه‌ له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ش‬ ‫پالنێكی درێ��ژ خایه‌ن جونكه‌‬ ‫هه‌موومان ئ �ه‌وه‌ ده‌زان��ی��ن كه‌‬ ‫سیسته‌می‌ ته‌ندروستی‌ برده‌وام‬ ‫پێویستی‌ به‌ ئه‌بدێت بوونه‌وه‌‬ ‫هه‌یه‌‪ ،‬هه‌روه‌ها به‌ر له‌م كۆمه‌ڵه‌‬ ‫ڕه‌هه‌ندانه‌ی كه‌ قسه‌مان له‌سه‌ر‬ ‫كرد پێویستی به‌ زه‌مینه‌ سازی‌‬ ‫هه‌یه‌ بۆ گۆڕینی سیسته‌می‬ ‫ته‌ندروستی یان پێداجوونه‌وه‌‬ ‫به‌ الیه‌نه‌ مه‌عریفه‌كانی‌ ناو‬ ‫ناوه‌ندی ته‌ندروستی به‌ هه‌موو‬ ‫توێژه‌كانیه‌وه‌‪ ،‬چونكه‌ زۆرجار‬ ‫كێشه‌كان ل ‌ه ئه‌نجامی‌ له‌ یه‌ك‬ ‫تێنه‌گه‌یشتن و خوێندنه‌و ‌هی‌‬ ‫ه��ه‌ڵ��ه‌ ب��ۆ ی���ه‌ك ت���ری‌ س �ه‌ر‬ ‫هه‌ڵده‌ده‌ن ‪ ،‬ئه‌گه‌ر به‌ شیوازێكی‌‬ ‫زانیستیانه‌ چاوێك به‌ ڕابردوو‬ ‫دابگێڕینه‌وه‌ ده‌بێنین كه‌ له‌‬ ‫م��او ‌هی‌ چه‌ند ساڵی‌ ڕاب��ردوو‬ ‫چه‌ندین كۆنفراس به‌ مه‌به‌ستی‌‬ ‫گۆڕینی سیسته‌می ته‌ندروستی‬ ‫به‌ستراوه‌ به‌اڵم هه‌وڵه‌كان بێ‬ ‫ئه‌نجام ب��وون‪ .‬له‌به‌ر ئ�ه‌و ‌هی‌‬ ‫هیچ یه‌كێك ل �ه‌ ه�ه‌وڵ�ه‌ك��ان‬ ‫له‌سه‌ر بنه‌مای سیسته‌مێكی‬ ‫هه‌مه‌الینه‌ نه‌بووه‌ هه‌ر بۆیه‌ش‬ ‫سه‌یرده‌كه‌ین هیچیان وه‌كو‬ ‫پێویست ن �ه‌ب��ووه‌ و سه‌ریان‬

‫نه‌گرتووه‌‪ .‬ده‌كرێ ئه‌م جاره‌یان‬ ‫سه‌ندیكا پڕۆژه‌یه‌كی گشتگیر‬ ‫له‌سه‌ر بنه‌مای داتا و دونیای‬ ‫پ��ێ��ش��ك�ه‌وت��وو و ه �ه‌م �ه‌الی �ه‌ن‬ ‫ل�ه‌ كۆنفڕانسێكی بابه‌تیانه‌‬ ‫و مه‌وزوعیانه‌ ب� ‌ه پاڵپشتی‬ ‫ك��ۆم�ه‌ڵ��ێ��ك ل��ه‌ ش��اره‌زای��ان��ی‬ ‫ناوخۆ و بیانی ئاماده‌بكات‬ ‫كه‌ ڕه‌نگه‌ ده‌رئه‌نجامی‌ باش‬ ‫به‌ده‌ست بێنێ‪ ،‬و هه‌ندێك له‌و‬ ‫ئامانجه‌ پیشه‌یی و داخوازیانه‌ی‬ ‫ك��ه‌ س �ه‌ن��دی��ك��ا ه �ه‌ی �ه‌ت��ی به‌‬ ‫شێوه‌ێكی‌ ئاسانترده‌سته‌به‌ری‌‬ ‫بكات‪ .‬بۆئه‌وه‌ی ئه‌و كۆمه‌ڵه‌‬ ‫ف���اك���ت���ه‌ران���ه‌ی ك���ه‌ ل��ه‌ن��او‬ ‫ن��اوه‌ن��ده‌ك��ان��ی ت�ه‌ن��دروس��ت��ی‬ ‫زۆرج���ار ده‌بنه‌ به‌ربه‌ست بۆ‬

‫كاره‌ پیشه‌یی‌ و سه‌ندیكایه‌كان‬ ‫چاره‌سه‌ر بكات‪ ،‬ئه‌و ده‌نگه‌‬ ‫ن�ه‌ش��ازان�ه‌ی ل��ێ��ره‌ول�ه‌وێ‌ قسه‌‬ ‫ل�ه‌س�ه‌ر ناچاالكی سه‌ندیكاو‬ ‫خودی كارمه‌ندانی ته‌ندروستی‬ ‫ده‌كه‌ن كپیان بكات‪ .‬به‌داخه‌وه‌م‬ ‫ك��ه‌ ئ �ه‌م �ه‌ ده‌ڵ��ێ��م و داوای‬ ‫لێبووردنیش ده‌كه‌م كه‌ ڕه‌نگه‌‬ ‫هه‌ندێك جار خودی كارمه‌ندانی‬ ‫ته‌ندروستی خۆیان به‌شێك بن‬ ‫له‌و گرفتانه‌ی كه‌ سه‌رهه‌ڵده‌ده‌ن‬ ‫و ده‌شبێت سه‌ندیكا داكۆكی له‌‬ ‫مافی ئه‌ندامه‌كانی خۆی بكات‪،‬‬ ‫به‌اڵم هه‌روه‌ها پێشم وایه‌ ئه‌گه‌ر‬ ‫سه‌ندیكا به‌م شێوازه‌ بیربكاته‌وه‌‬ ‫ئه‌وا ئه‌مه‌ هه‌ڵه‌یه‌كه‌ كه‌ نابێت‬ ‫بیكات‪ ،‬ئه‌گه‌ر وابكات پێم وایه‌‬

‫هه‌ڵه‌یه‌كی گ��ه‌وره‌ی پیشه‌یی‬ ‫ده‌ك��ات‪ ،‬كاتێك كارمه‌ندێكی‬ ‫ته‌ندروستی هه‌ڵه‌یه‌ك ئه‌نجام‬ ‫ده‌دات ئ �ه‌م ده‌ستخۆشی لێ‬ ‫بكات‪ ،‬هه‌ڵبه‌ته‌ به‌ پێچه‌وانه‌وه‌‬ ‫ده‌بێت هه‌ڵوێستی له‌ به‌رامبه‌ر‬ ‫وه‌ربگرێ و به‌ پێی ئه‌وه‌ی له‌‬ ‫سه‌ندیكا‬ ‫په‌یڕه‌و پڕۆگرامی‬ ‫هاتووه‌ كه‌ بریتییه‌ له‌ سزاو‬ ‫س �ه‌رپ��ێ��چ��ی �ه‌ك��ان م��ام �ه‌ڵ �ه‌ی‬ ‫یاساییانه‌ و پیشه‌ییانه‌ی له‌گه‌ڵ‬ ‫بكرێ‪ ،‬كه‌ له‌ ڕاستیدا ئه‌مه‌یه‌‬ ‫كاری ڕیكخراوه‌یی كه‌ پێویست‬ ‫ده‌ك��ات هه‌موومان به‌م جۆره‌‬ ‫بیربكه‌ینه‌وه‌‪ .‬پێویسته‌ له‌سه‌ر‬ ‫سه‌ندیكا ئه‌ندامه‌كانی خۆی فێری‬ ‫كاری ڕێكخراوه‌یی و پیشه‌یی و‬

‫ئ��ازادی و دیموكراسی گیانی‬ ‫خزمه‌تگوزاری و له‌خۆبورده‌یی‬ ‫و خزمه‌تكردن به‌ نه‌خۆشه‌كانی‬ ‫ب��ك��ات‪ ،‬ه���ه‌روه‌ه���ا سه‌ندیكا‬ ‫زۆر گرنگه‌ نه‌خشه‌ ڕێگاێكی‬ ‫ستراتیجی و پیشه‌ییانه‌ی‬ ‫خ��ۆی هه‌بێت و پابه‌ند بێت‬ ‫به‌ په‌یڕه‌و پڕۆگرامی خۆی و‬ ‫ئاسۆیه‌كی ڕوون و ڕاشكاوانه‌ی‬ ‫هه‌بێت بۆ ت��ه‌واوی كاره‌كانی‬ ‫تا له‌ ئه‌نجام دا به‌شێوازێكی‌‬ ‫ڕاشكاوانه‌ و پیشه‌یانه‌ هه‌نگاو‬ ‫به‌رو ئاسۆیه‌كی‌ ڕووناك وئامانج‬ ‫دار ب �ه‌ه��اوێ��ت به‌مه‌به‌ستی‌‬ ‫داخوازیه‌ ڕه‌واكانی‌ كارمه‌ندانی‌‬ ‫ته‌ندروستی‌ له‌ هه‌موو هه‌رێمی‌‬ ‫كوردستان و ناوچه‌ دابڕاوه‌كان‪.‬‬

‫ی ده‌رونییه‌و ‌ه دامه‌زراویت‪.‬؟‬ ‫تۆ له‌ڕوو ‌‬ ‫نازه‌نین عوسمان_‬ ‫چه‌مچماڵ‬

‫ب��ێ��گ��وم��ان ه��اوس �ه‌ن��گ � ‌‬ ‫ی‬ ‫ودام���ه‌زراوی‌ ده‌روون��ی‌ عه‌قڵی‌‬ ‫له‌گرنترین هاوكێشه‌ مرۆییه‌كان‬ ‫دێته‌ هه‌ژمار‪.‬تێكچونی‌ ئه‌م‬ ‫هاوكێشه‌یه‌ به‌ زیادبوون یان‬ ‫كه‌م بوونی‌ له‌مه‌ترسی‌ دارترین‬ ‫گرفته‌كانی‌ مرۆڤه‌‪.‬‬ ‫گه‌رهاتوو الیه‌نی‌ عه‌قڵی‌‬ ‫یاخود ده‌روون���ی‌ ی��ان سۆزی‌‬ ‫م���رۆڤ تێكچوو ئ���ه‌وه‌ ئ�ه‌و‬ ‫م��رۆڤ �ه‌ مرۆڤێكی‌ نه‌خۆشه‌و‬ ‫پێویستی‌ به‌چاودێری‌ كردن‬ ‫وچاره‌سه‌ركردن هه‌یه‌‪..‬مه‌رج‬ ‫نیه‌ چ��اره‌س�ه‌ری��ش ب�ه‌ده‌رم��ان‬ ‫بكرێت به‌ڵكو زۆرب�� ‌هی‌ جاران‬ ‫ب�ه‌ق��س�ه‌ك��ردن وتێكه‌ڵ ب��وون‬ ‫به‌كۆمه‌ڵگه‌و واقیعی‌ ب��وون‬ ‫به‌ژیان ده‌بێت‪.‬‬ ‫له‌رووی‌ دامه‌زراوی‌ ده‌روونی‌‬ ‫و س��ۆزو عاتیفه‌وه‌ سێ‌ جۆر‬ ‫مرۆڤ هه‌ن‪:‬‬ ‫‪ .1‬ئه‌و مرۆڤان ‌هی‌ كه‌الیه‌نی‌‬ ‫سۆزو عاتیفه‌ به‌سه‌ریاندا زاڵه‌و‪،‬‬ ‫واته‌ تای ت��رازووی‌ ده‌روونیان‬ ‫ب��ه‌الی س��ۆزو عاتیفه‌دا دێته‌‬ ‫خ���واره‌وه‌و زوو ده‌ك�ه‌ون�ه‌ ژێر‬

‫ك��اری��گ �ه‌ری‌ ڕووداوه‌ك���ان���ه‌وه‌و‬ ‫خۆیان بۆ ناگیرێت له‌به‌رامبه‌ر‬ ‫ڕووداوه‌ك��ان�ی‌ ژیانی‌ ڕۆژان��ه‌داو‬ ‫كه‌سانێكی‌ زۆر دڵناسكن و‬ ‫به‌بچوكترین ڕووداو تێكده‌چن‪،‬‬ ‫یاخود له‌وانه‌یه‌ قسه‌یه‌كی‌ بچوك‬ ‫كه‌به‌ جۆرێك بێت كاربكاته‌‬

‫س�ه‌ر دڵ و ده‌رونیان‪.‬ئه‌مانه‬ ‫‌دانه‌مه‌زراون له‌رووی‌ ده‌روون ‌‬ ‫ی‬ ‫یه‌وه‌‪.‬‬ ‫‪ .2‬ئ�����ه‌و م���رۆڤ���ان��� ‌هی‌‬ ‫الیه‌نی‌ عه‌قڵی‌ به‌سه‌ر هه‌ست‬ ‫و س��ۆزدا زاڵ �ه‌ وات �ه‌ ت��رازووی‌‬ ‫ه��اوس �ه‌ن��گ �ی‌ ب���ه‌الی‌ عه‌قڵدا‬

‫كه‌وتوه‌‪،‬ئه‌مانه‌ كه‌سانێكی‌ زۆر‬ ‫دڵڕه‌ق وبێبه‌زه‌یین‪.‬ڕووداوه‌كانی‌‬ ‫ڕۆژان��ه‌ هه‌ستیان ناجوڵێنێت‬ ‫وكاری‌ تێناكات‪،‬ته‌نها به‌لۆژیك‬ ‫م��ام�ه‌ڵ�ه‌ ده‌ك���ه‌ن‪.‬ئ���ه‌م ج��ۆره‌‬ ‫ك��ه‌س��ان��ه‌ ل���ه‌ن���او ك��ۆم��ه‌ڵ��دا‬ ‫خۆشه‌ویست نین‪،‬له‌به‌رئه‌وه‌ی‌‬

‫بێ به‌زه‌یین و به‌زه‌ییان ب ‌ه‬ ‫خه‌ڵكی‌ دا نایه‌ته‌وه‌‪،‬له‌گه‌ڵ‬ ‫خه‌م وهه‌مه‌كانی‌ خه‌ڵكی‌ دانین‬ ‫و ئ���ه‌وه‌ی‌ به‌عه‌قڵی‌ خۆیان‬ ‫نه‌بێت قبوڵی‌ ناكه‌ن وگوێ ی‬ ‫پ��ێ ن��اده‌ن‪.‬ه �ه‌س��ت وس��ۆزی��ان‬ ‫كارناكات تا گوێ‌ ی سۆزیان‬

‫بۆ ڕووداوه‌كانی‌ ڕۆژگار بگرن‪.‬‬ ‫ئه‌مانه‌ش له‌ڕووی‌ ته‌ندروست ‌‬ ‫ی‬ ‫ده‌روونی‌ یه‌ ناساغن‪.‬‬ ‫‪ -3‬ب�����ه‌اڵم پ���اش ئ �ه‌م‬ ‫ج��ۆره‌‪،‬ج��ۆری��ك �ی‌ ت��ری‌ م��رۆڤ‬ ‫هه‌ن كه‌ الیه‌نی‌ سۆزی‌ والیه‌نی‌‬ ‫عه‌قڵی‌ وه‌ك یه‌ك گرتوه‌‪،‬واته‌‬

‫ترازووی‌ هاوسه‌نگی‌ به‌شێوه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫هاوتا گرتوه‌‪ .‬عه‌قڵی‌ له‌شوێنی‌‬ ‫خۆی‌ به‌كاردێنی‌ و سۆزیشی‌‬ ‫له‌ شوێنی‌ خۆیدا به‌كاردێنێت‪،‬‬ ‫س�����ۆزو ع��ات��ی��ف�� ‌هی‌ ب�ه‌پ��ێ�ی‌‬ ‫ڕووداوه‌ك��ان كارده‌كات ئه‌مانه‌‬ ‫كه‌سانێكی‌ دام �ه‌زراون له‌ڕووی‌‬ ‫ده‌روون��ی�ه‌وه‌و كه‌سانێكی‌ ساغ‬ ‫وس �ه‌الم �ه‌ت��ن ل �ه‌ن��او كۆمه‌ڵدا‬ ‫ك �ه‌س��ان��ێ��ك �ی‌ خ��ۆش �ه‌وی��س��ت‬ ‫وخ���اوه‌ن ڕێ��زن‪ ،‬له‌به‌رئه‌وه‌ی‌‬ ‫خ��اوه‌ن هه‌ڵوێستی‌ خۆیانن و‬ ‫به‌باشی‌ له‌شته‌كان تێده‌گه‌ن بێ‬ ‫ئه‌وه‌ی‌ سۆزو عاتیفه‌ به‌سه‌ریاندا‬ ‫زاڵ بێت‪ ،‬یاخود به‌پێچه‌وانه‌وه‌‪.‬‬ ‫ئ �ه‌م��ان �ه‌ ك��ۆن��ت��رۆڵ �ی‌ خ��ۆی��ان‬ ‫له‌ده‌ست ن��اده‌ن‪ ،‬ڕووداوه‌ك��ان‬ ‫هه‌ڵده‌سه‌نگێنن و به‌باشی له‌‬ ‫ڕووداوه‌ك��ان تێده‌گه‌ن‪ .‬به‌پێی‌‬ ‫پێویست و به‌پێی‌ كات و شوێن‬ ‫سۆزو عاتیف ‌هی‌ بۆ ڕووداوه‌كان‬ ‫ده‌رده‌بڕن‪.‬‬ ‫گ��ه‌ر پرسیار له‌كه‌سێك‬ ‫بك ‌هی‌ ئایا تۆ له‌ڕووی‌ ده‌رونییه‌وه‌‬ ‫دامه‌زراویت‪.‬؟ ده‌بێت واڵمی‌ چی‌‬ ‫بێت؟؟‬ ‫بێگومان پێت ده‌ڵێتـ[خێره‌‬ ‫مه‌گه‌ر من شێتم‪.‬؟؟؟]‬ ‫ج��ا پێت ده‌ڵ��ێ��م ده‌ت��ۆش‬ ‫ئ �ه‌م پرسیاره‌ ل�ه‌خ��ۆت بكه‌و‬ ‫سه‌رنجێك ب��ده‌ ب��زان �ه‌ خۆت‬ ‫له‌ كام له‌م ج��ۆره‌ مرۆڤانه‌دا‬ ‫ده‌بینیته‌وه‌؟؟‬


‫‪www.healthsyndicate.org‬‬ ‫ی یه‌كه‌م‬ ‫ساڵ ‌‬

‫هه‌واڵ‌‬ ‫ژماره (‪)5‬‬

‫‪2012-7-2‬‬

‫‪6‬‬

‫سه‌ندیكای‌ كارمه‌ندانی‌ ته‌ندروستی‌ كوردستان‬ ‫ی و زۆرێكیش‬ ‫ی ته‌ندروست ‌‬ ‫ی كارمه‌ندان ‌‬ ‫ی مافه‌كان ‌‬ ‫ی كردن و وه‌ده‌ستهێنان ‌‬ ‫ی داكۆك ‌‬ ‫ی ل ‌ه پێناو ‌‬ ‫ی خۆ ‌‬ ‫ی ومه‌ده‌نیان ‌ه ‌‬ ‫ی ڕێكخراوه‌ی ‌‬ ‫ی نه‌كردوو‌ه ل ‌ه خه‌بات ‌‬ ‫سه‌ندیكایه‌ش درێغ ‌‬ ‫ی سه‌ندیكا ده‌كرێت ل ‌ه الیه‌ن هه‌ندێك كه‌س له‌‬ ‫ی ته‌ده‌خول و ئاژاوه‌و‌ه ته‌ماش ‌‬ ‫له‌و مافان ‌ه ده‌سته‌به‌ر بوون ‌ه و ئه‌مڕۆ ل ‌ه به‌رچاو دیارن‪ ،‬به‌اڵم زۆرجاریش ب ‌ه چاو ‌‬ ‫ده‌زگاكانه‌وه‌‬

‫ۆرك شۆپ ‌ی ڕاهێنانه‌و‌ه ‌ی جه‌سته‌ی ‌ی ل ‌ه هه‌ولێر‬

‫ی احمد علی‬ ‫حام ‌‬ ‫‌‬ ‫ی‬ ‫ی س���روش���ت��� ‌‬ ‫ڕاه�����ێ�����ن�����ه‌ر ‌‬ ‫(م‪.‬ت‪.‬كارێزه‌ووشك)‬ ‫ی جه‌سته‌یی‌ و‬ ‫ڕاه��ێ��ن��ان �ه‌و‌ه ‌‬ ‫دروستكردنی‌ په‌له‌ ده‌ستكرده‌كان‬ ‫یه‌كێكه‌ له‌گرنگترین و به‌رچاوترین‬ ‫ی‬ ‫ته‌ندروستیه‌كان ‌‬ ‫خزمه‌تگوزاریه‌‬ ‫ی هه‌رێمی‌ كوردستان و‬ ‫حكومه‌ت ‌‬ ‫ی‬ ‫وه‌زاره‌تی‌ ته‌ندروستی‌‪ ،‬به‌مه‌به‌ست ‌‬ ‫ی‬ ‫به‌ئاگابوون له‌كار و چاالكیه‌كان ‌‬ ‫ی‬ ‫س��ه‌ن��ت��ه‌ره‌ك��ان��ی‌ ڕاه��ێ��ن��ان��ه‌وه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی سروشت ‌‬ ‫ی و چاره‌سه‌ر ‌‬ ‫جه‌سته‌ی ‌‬ ‫ی‬ ‫ل�� ‌ه ده‌زگ����ا ت �ه‌ن��دروس��ت��ی �ه‌ك��ان � ‌‬ ‫ی كوردستاندا ك ‌ه‬ ‫ی هه‌رێم ‌‬ ‫حكومه‌ت ‌‬

‫ی‬ ‫ئ �ه‌م خزمه‌تگوزاریه‌ بۆ توێژێك ‌‬ ‫ی ن��او كۆمه‌ڵگای ‌ه ك ‌ه‬ ‫هه‌ستیار ‌‬ ‫خ��اوه‌ن پێداویستیه‌ تایبه‌ته‌كانن‪،‬‬ ‫هه‌روه‌ها بۆ زیاتر ده‌وڵه‌مه‌ندكردن‬ ‫و له‌ نزیكه‌و‌ه به‌ئاگابون ل ‌ه كێشه‌و‬ ‫ی ئ��ه‌م ده‌زگ��ا‬ ‫ك��ه‌م و ك��وڕی�ه‌ك��ان� ‌‬ ‫ی‬ ‫ته‌ندروستیانه‌ ل ‌ه ژێ��ر چاودێر ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ل ‌ه ڕۆژان � ‌‬ ‫وه‌زاره‌ت���ی‌ ته‌ندروست ‌‬ ‫ی‬ ‫(‪ 17‬و‪ 18‬و ‪ )2012/6/ 19‬له‌هۆڵ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ته‌ندروستی‌ به‌سه‌رپه‌رشت ‌‬ ‫وه‌زاره‌ت ‌‬ ‫به‌ڕێز (په‌خشان محمود ئه‌سعه‌د‬ ‫ی ماجیستێر ل ‌ه‬ ‫خاوه‌نی‌ بڕوانامه‌ ‌‬ ‫ی نه‌خۆشخانه‌كاندا‬ ‫ی كارگێڕ ‌‬ ‫ب��وار ‌‬ ‫ی اله��ای��ی‌‪ ،‬ه �ه‌روه‌ه��ا‬ ‫ل � ‌ه زان��ك��ۆی� ‌‬ ‫ی‬ ‫ی فێركردن و قێركردن ‌‬ ‫به‌ڕێوه‌به‌ر ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ته‌ندروست ‌‬ ‫ب��ه‌رده‌وام له‌وه‌زاره‌ت ‌‬ ‫ی (‪ )35‬به‌ڕێوه‌به‌ر‬ ‫)‪ ،‬به‌ ئاماده‌بون ‌‬

‫ی‬ ‫ی س�ه‌ن��ت�ه‌ره‌ك��ان� ‌‬ ‫و ك��ارم��ه‌ن��دان�� ‌‬ ‫ی كوردستان‬ ‫ی هه‌رێم ‌‬ ‫پارێزگاكان ‌‬ ‫و هه‌ندێك له‌شار و شارۆچكه‌كان‬ ‫به‌ڕێوه‌ چ��وو‪ ،‬له‌و ۆرك شۆپه‌دا‬ ‫ی تیشك خ��رای �ه‌ سه‌ر‬ ‫ب � ‌ه وورد ‌‬ ‫ی‬ ‫ك��ارو چاالكیه‌كانی‌ سه‌نته‌ره‌كان ‌‬ ‫یو‬ ‫ی ج��ه‌س��ت��ه‌ی�� ‌‬ ‫ڕاه���ێ���ن���ان���ه‌وه‌ ‌‬ ‫ی سروشتی‌‪ ،‬پاشان خاڵ ‌ه‬ ‫چاره‌سه‌ر ‌‬ ‫الواز و ئاریشه‌كانی‌ ئه‌و سه‌نته‌ران ‌ه‬ ‫ی‬ ‫بۆ ئاماده‌بوان باسكراو گفتوگۆی ‌‬ ‫تێرته‌سه‌لیان ل ‌ه باره‌وه‌ كرا‪ ،‬هه‌روه‌ها‬ ‫ێ‬ ‫له‌ ڕۆژانی‌ دوایی‌ ۆرك شۆپه‌كه‌دا س ‌‬ ‫گروپ ل ‌ه ئاماده‌بوان پێكهێنراو هه‌ر‬ ‫گروپێك به‌ جیا پێشنیار و سه‌رنج‬ ‫ی خوێنده‌و‌ه‬ ‫و تێبینیه‌كانی‌ خ��ۆ ‌‬ ‫ی هاوچه‌رخ بۆ‬ ‫دواتر ب ‌ه شێوازێك ‌‬ ‫ی‬ ‫باشتر كردن و زیاتر خزمه‌تكردن ‌‬

‫خ��اوه‌ن پێداویستی ‌ه تایبه‌ته‌كان‬ ‫و سه‌رجه‌م هاواڵتیان له‌ ئێستادا‬ ‫ی‬ ‫و داڕشتنی‌ پالن و میكانیزمێك ‌‬ ‫گونجاو بۆ داهاتوو وه‌ك ڕاپۆرتێك‬ ‫ی‬ ‫ی گشت ‌‬ ‫به‌رز كرایه‌وه‌ بۆ به‌ڕێوه‌به‌ر ‌‬ ‫ی‬ ‫ڕاهێنانه‌و‌هی‌ جه‌سته‌یی‌ ل ‌ه وه‌زاره‌ت ‌‬ ‫ی‬ ‫ی گشت ‌‬ ‫ته‌ندروستی‌‪ ،‬به‌شێوه‌یه‌ك ‌‬ ‫ی و پێشنیاره‌كانی‌ ئه‌م‬ ‫داواك���ار ‌‬ ‫ی له‌م چه‌ند خاڵه‌دا‬ ‫ۆرك شۆپ ‌ه خۆ ‌‬ ‫ده‌بینیه‌و‌ه كه‌ بریتی‌ بوون ل ‌ه ‪:‬‬ ‫ی‬ ‫‪ .1‬ك���ردن���ه‌و‌هی‌ س�ه‌ن��ت�ه‌ر ‌‬ ‫پ��س��پ��ۆڕی‌ ت��ای��ب��ه‌ت م��ه‌ن��د ك ‌ه‬ ‫ی‬ ‫ی سه‌نته‌ركانی‌ چاره‌سه‌ر ‌‬ ‫هاوشێوه‌ ‌‬ ‫ی پێشكه‌وتوو بێت‬ ‫ی وواڵتان ‌‬ ‫سروشت ‌‬ ‫ی‬ ‫ل ‌ه هه‌ر سێ‌ پارێزگاك ‌هی‌ هه‌رێم ‌‬ ‫ك��وردس��ت��ان��دا‪ ،‬ب �ه‌ ڕاوێ���ژ له‌گه‌ڵ‬ ‫ێ‬ ‫ی ئه‌م بوار‌ه ب ‌ه پ ‌‬ ‫ی پسپۆڕ ‌‬ ‫كه‌سان ‌‬ ‫ی‬ ‫ی چاره‌سه‌ر ‌‬ ‫ی زانست ‌‬ ‫ی ستاندارد ‌‬ ‫‌‬ ‫سروشتی‌ و ته‌الرسازی‌ جیهانی‌‪.‬‬ ‫‪ .2‬پ���ش���ت ب���ه‌س���ت���ن ب � ‌ه‬ ‫یو‬ ‫ی و زان��س��ت � ‌‬ ‫ت��وان��ای��ی‌ م��رۆی�� ‌‬ ‫ی و خۆ‬ ‫ی كارمه‌ندانی‌ خۆی ‌‬ ‫ئه‌كادیم ‌‬ ‫ی‬ ‫ئاماده‌كردن بۆ باشتركردن ڕه‌وش ‌‬ ‫ی‬ ‫ی له‌كات ‌‬ ‫خزمه‌تگوزاری‌ ته‌ندروست ‌‬ ‫ی ڕێكخراو‌ه‬ ‫ده‌ست له‌كاركێشانه‌و‌ه ‌‬ ‫ی و ناحكومیه‌كاندا‪.‬‬ ‫بیان ‌‬ ‫‪ .3‬هه‌وڵدان بۆ كارپێكردن و‬ ‫ی‬ ‫خستنه‌وه‌ی‌ گه‌ڕی‌ یاسیی‌ پله‌ به‌ند ‌‬ ‫ی له‌و یاسایه‌دا بكرێت‬ ‫و كه‌چاكساز ‌‬ ‫به‌ جۆرێك كه‌ دیاریكردنی‌ كار و‬ ‫ی‬ ‫ی كار ‌‬ ‫ی سروشت ‌‬ ‫ی ڕاهێنه‌ران ‌‬ ‫فرمان ‌‬ ‫ێ بكرێت‪.‬‬ ‫پ‌‬ ‫ی‬ ‫ی كارمه‌ندان ‌‬ ‫‪ .4‬دابه‌شكردن ‌‬ ‫ی‬ ‫ی سروشتی‌ و ته‌كنیكاران ‌‬ ‫چاره‌سه‌ر ‌‬ ‫ی‬ ‫ی میالكات ‌‬ ‫ێ ‌‬ ‫په‌لی‌ ده‌ستكرد ب ‌ه پ ‌‬ ‫ن��وێ‌ ڕێ��ك بخرێته‌وه‌‪ ،‬ل � ‌ه پێناو‬ ‫خزمه‌تكردنی‌ زیاتر هاواڵتیاندا‪.‬‬ ‫ی‬ ‫‪ .5‬گرنگی‌ دان ب ‌ه تازه‌گه‌ر ‌‬

‫ی‬ ‫ی چاره‌سه‌ر ‌‬ ‫ێ ل ‌ه بوار ‌‬ ‫و زانستی‌ نو ‌‬ ‫سروشتیدا‪ ،‬ئه‌ویش به‌ بایه‌خدان ب ‌ه‬ ‫ی و‬ ‫ی سروشت ‌‬ ‫ی چ��اره‌س �ه‌ر ‌‬ ‫زانست ‌‬ ‫ئاشناكردنی‌ خه‌ڵك حكومه‌ت ب ‌ه‬ ‫ی میدیاكانه‌وه‌‪،‬‬ ‫به‌م زانسته‌ ل ‌ه ڕێگا ‌‬ ‫ی خولی‌ به‌هێزكردن‬ ‫هه‌روه‌ها كردنه‌وه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫و ڕاهێنان له‌ ناوه‌وه‌ و ده‌ره‌و‌ه ‌‬ ‫وواڵت ‪ ،‬وااڵكردنی‌ ده‌رگای‌ خوێندن‬ ‫ی بڕوانام ‌هی‌ دبلۆم‪ ،‬ب ‌ه‬ ‫بۆ هه‌ڵگران ‌‬ ‫ی‬ ‫ی خوێندن بۆ وه‌رگرتن ‌‬ ‫پێدانی‌ هه‌ل ‌‬ ‫بڕوانام ‌هی‌ به‌كالۆریس‪.‬‬ ‫‪ .6‬داڕش���ت���ن���ی‌ ی���اس���ا و‬ ‫ی ڕێنمای‌ تایبه‌ت سه‌باره‌ت‬ ‫گشتاندن ‌‬ ‫ی‬ ‫ی پیشه‌ی ‌‬ ‫به‌ چاككردنی‌ ڕه‌وشت ‌‬ ‫(سلوك المهنی‌) ل ‌ه ناو سه‌رجه‌م‬ ‫دام و ده‌زگا ته‌ندروستیه‌كاندا‪ ،‬ك ‌ه‬ ‫ی‬ ‫بناغ ‌هی‌ دروست كردن و خزمه‌تكردن ‌‬ ‫نه‌وه‌یه‌كی‌ ته‌ندروست ‌ه له‌ ئاینده‌دا‪.‬‬ ‫ی كه‌ل و په‌ل‬ ‫‪ .7‬دابین كردن ‌‬ ‫ی پێشكه‌وتوو‪،‬‬ ‫ی پزیشك ‌‬ ‫و ئامێر ‌‬ ‫كه‌ره‌سته‌ی‌ خ��اوه‌ن پێداویستی ‌ه‬ ‫ی سه‌رجه‌م‬ ‫تایبه‌ته‌كان ل ‌ه ڕێگا ‌‬ ‫ی‬ ‫ب �ه‌ڕێ��وه‌ب �ه‌رای �ه‌ت��ی � ‌ه گشتیه‌كان ‌‬ ‫ی له‌گه‌ڵ‬ ‫پارێزگاكانه‌و‌ه به‌ هه‌ماهه‌نگ ‌‬ ‫ی شاره‌زا له‌م بواره‌دا‪.‬‬ ‫كه‌سان ‌‬ ‫ی‬ ‫‪ .8‬ده‌س����ت نیشانكردن ‌‬ ‫ی ش��ی��او ل��ێ��ه��ات��وو بۆ‬ ‫ك��ه‌س��ان�� ‌‬ ‫سه‌رپه‌رشتیكردن و ڕای��ك��ردن و‬ ‫ی‬ ‫ی داواكاریه‌ هه‌نوكه‌یه‌كان ‌‬ ‫گه‌یاندن ‌‬ ‫ی سروشتی‌ له‌ناو وه‌زاره‌ت‬ ‫چاره‌سه‌ر ‌‬ ‫و به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی ‌ه گشتیه‌كانی‌ سه‌ر‬ ‫به‌ وه‌زاره‌تی‌ ته‌ندروستی‌‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ی ئ��ام��ار ‌‬ ‫‪ .9‬ڕاگ��ه‌ی��ان��دن�� ‌‬ ‫ی‬ ‫س���ااڵن���ه‌ی‌ ك����ارو چ��االك��ی �ه‌ك��ان � ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ل ‌ه هه‌رێم ‌‬ ‫ی سروشت ‌‬ ‫چاره‌سه‌ر ‌‬ ‫ێ‬ ‫كوردستان‪ ،‬له‌سه‌ر ئاستی‌ هه‌ر س ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ڕۆژنامه‌نوس ‌‬ ‫پارێزگاكه‌ له‌ كۆنگره‌ ‌‬ ‫تایبه‌تدا‪.‬‬

‫لق ‌ی دهۆك ‌ی سه‌ندیكا خه‌اڵت ‌ی ریزلێنان ده‌به‌خشێت ‌ه (‪ )250‬كارمه‌ند ‌ی ته‌ندروست ‌ی دێرین‬

‫ ‬ ‫لقی‌ دهۆكی‌ سه‌ندیكا خه‌اڵت ‌‬ ‫ی‬ ‫ری��زل��ێ��ن��ان ده‌ب�ه‌خ��ش��ێ��ت�ه‌ (‪)250‬‬ ‫ك��ارم��ه‌ن��دی‌ ت �ه‌ن��دروس��ت �ی‌ دێ��ری��ن‬ ‫به‌مه‌به‌ستی‌ به‌رزوپیرۆز ڕاگرتنی‌ ڕۆڵ‬ ‫وكه‌سایه‌تی‌ په‌رستاره‌ دێرینه‌كانی‌‬

‫ن��اوه‌ن��دی‌ ته‌ندروستی‌ له‌پارێزگا ‌‬ ‫ی‬ ‫دهۆك ڕۆژی‌ ‪ 2012/5/28‬له‌ هۆڵی‌‬ ‫فه‌رمانگه‌ی‌ ته‌ندروستی‌ دهۆك‪,‬لقی‌‬ ‫ده��ۆك �ی‌ سه‌ندیكای‌ كارمه‌ندانی‌‬ ‫ته‌ندروستی‌ كوردستان به‌ ئاماده‌‬ ‫بوونی‌ جێگری‌ نه‌قیبی‌ سه‌ندیكاو‬

‫ئه‌ندامانی‌ ده‌سته‌ی‌ باال مه‌راسیمك ‌‬ ‫ی‬ ‫تایبه‌تی‌ ڕێزلینانی‌ ب��ۆ (‪) 250‬‬ ‫كارمه‌ندی‌ ته‌ندروستیان رێكخست‬ ‫وكه‌تێدا خه‌التی‌ تایبه‌تی‌ سه‌ندیكایان‬ ‫پ��ێ��ش��ك�ه‌ش ب��ه‌وك��ارم��ه‌ن��دان��ه‌ك��رد‬ ‫كه‌له‌ناوه‌ندی‌ ته‌ندروستیدا بۆماوه‌ی‌‬

‫( ‪ ) 25‬بیست پێنج ساڵ زیاتر‌ه‬ ‫خ��زم �ه‌ت ب �ه‌ه��اواڵت��ی��ان ده‌ك���ه‌ن ‪،‬‬ ‫سه‌ره‌تایی‌ مراسیمه‌كه‌ به‌ وه‌ته‌یه‌كی‌‬ ‫( ده‌شتی‌ مسته‌فا ) جێگری‌ نه‌قیب‬ ‫به‌ بۆنه‌ی‌ رۆژی‌ جیهانی‌ په‌رستاران‬ ‫پیرۆز كرا ‪ ،‬دواتر له‌ الیه‌ن سه‌ررۆكی‌‬

‫لقی‌ ده��ۆك به‌خێرهاتنی‌ ئاماد‌ه‬ ‫ب��ووان كرا و پاشان وت��اری‌ به‌رێز‬ ‫به‌رێوه‌به‌ری‌ فه‌رمانگه‌ی‌ ته‌ندروستی‌‬ ‫دهۆك خوێندرایه‌وه‌ پاشان خه‌الَتی‌‬ ‫رێ��زل��ێ��ن��ان ب �ه‌ س��ه‌ر ك��ارم�ه‌ن��دان�ی‌‬ ‫ته‌ندروستی‌ دابه‌ش كرا ‪.‬‬

‫ده‌ست ‌ه ‌ی بااڵ ‌ی سه‌ندیكا سه‌ردان ‌ی به‌ڕێوبه‌رایه‌ت ‌ی گست ‌ی ته‌ندروست ‌ی ڕاپه‌ڕینیان كرد‬ ‫ب �ه‌م �ه‌ب �ه‌س��ت �ی‌ ڕێكخست ‌‬ ‫ی‬ ‫پ��ه‌ی��وه‌ن��دی‌ و هه‌مئاهه‌نگی‌‬ ‫ون��ێ��وان به‌ڕێوبه‌رایه‌تی‌ گشتی‌‬ ‫ولقی‌ ن��وێ‌ سه‌ندیكا ده‌سته‌ی‌‬

‫ب���ااڵی‌‬ ‫‪2012‬‬ ‫گشتی‌‬ ‫به‌ڕێز‬

‫سه‌ندیكا رۆژی‌ ‪-6-24‬‬ ‫س�ه‌ردان�ی‌ به‌ڕێوبه‌رایه‌ت ‌‬ ‫ی‬ ‫ڕاپه‌ڕینیان كردو له‌الیه‌ن‬ ‫دكتۆر(محه‌مه‌د ڕه‌س��ول)‬

‫پ��ی��ش��وازی��ان لێكراو له‌میانه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫كۆبونه‌وه‌یه‌كدا ده‌سته‌ی‌ نوێ‌ی‌ لقی‌‬ ‫ڕاپه‌ڕینی‌ سه‌ندیكای‌ كارمه‌ندانی‌‬ ‫ته‌ندروستی‌ ناسێنران و هه ر ‌له‌و‬

‫كۆبونه‌وه‌یه‌دا چه‌ندین ت �ه‌وه‌ر ‌‬ ‫ی‬ ‫گرنگ به‌بواری‌ ته‌ندروستی‌ سنوری‌‬ ‫ڕاپه‌رین گفتوگۆی‌ له‌باره‌یه‌وه‌ كراو‬ ‫به‌رێوه‌به‌ریوه‌به‌ری‌ گشتی‌ و لقی‌‬

‫نوێ‌ جه‌ختیان له‌سه‌ر هاوكاری‌ و‬ ‫پێشخستنی‌ ڕه‌وشتی‌ ته‌ندروستی‌و‬ ‫خزمه‌تكردنی‌ هاواڵتیانی‌ ئه‌و‬ ‫ده‌ڤه‌ره‌كرده‌وه‌‪.‬‬

‫لق ‌ی سلێمان ‌ی له‌گ ‌ه ‌ڵ كارمه‌ندان ‌ی به‌ش ‌ی چاره‌سه‌ر ‌ی سروشت ‌ی كۆبوونه‌وه‌‬ ‫‌حامی‌ ئه‌حمه‌د عه‌لی‌‪:‬‬ ‫به‌پێی ئ��ه‌و پ�لان�ه‌ ب����ه‌رده‌وام‬ ‫و نوێیه‌ی‌ ك�ه‌ ئه‌نجوومه‌نی‌ لقی‌‬ ‫سلێمانی‌ سه‌ندیكای‌ كارمه‌ندانی‌‬ ‫ته‌ندروستی‌ كوردستان دایناوه‌ به‌‬ ‫جۆرێك به‌سه‌ركردنه‌وه‌و ڕێكخستنی‌‬ ‫كۆبوونه‌وه‌ی‌ فراوانه‌ له‌گه‌ڵ سه‌رجه‌م‬ ‫چینوتوێژه‌كان و پیشه‌جیاوازه‌كانی‌‬ ‫ناو ناوه‌ندی‌ ته‌ندروستی‌‪ ،‬به‌مه‌به‌ستی‌‬ ‫له‌نزیكه‌وه‌ به‌ئاگابوون له‌ گرفت و‬ ‫زانینی‌ داخوازیه‌ هه‌نووكه‌ییه‌كانی‌‬ ‫ك��ارم�ه‌ن��دان�ی‌ ت�ه‌ن��دروس��ت�ی‌‪ ،‬ڕۆژی‌‬ ‫(‪ )2012/6/21‬له‌كاتژمێر (‪)11‬‬ ‫ی‌ پێش نیوه‌ڕۆ له‌هۆڵی‌ مه‌ڵبه‌ندی‌‬ ‫پ�ه‌ره‌پ��ێ��دان و فێركردنی‌ زانستی‌‬ ‫سلێمانی‌ ب �ه‌ئ��ام��اده‌ب��ون �ی‌ به‌ڕێز‬ ‫ه��اوژی��ن عوسمان لێپرسراوی‌ لق‬ ‫و ب�ه‌ڕێ��ز محه‌مه‌د ج��ه‌الل جێگری‌‬ ‫لێپرسراوی‌ لق و س��ۆران مه‌عروف‬ ‫لێپرسراوی‌ گستی‌ به‌شی‌ چاره‌سه‌ری‌‬ ‫سروشتی‌ له‌ به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی‌ گشتی‌‬ ‫ته‌ندروستی‌ سلێمانی‌ و دارا عزیز‬ ‫نوێنه‌ری‌ چاره‌سه‌ری‌ سروشتی‌ له‌‬ ‫سه‌ندیكای‌ كارمه‌ندانی‌ ته‌ندروستی‌‬ ‫كوردستان به‌ئاماده‌بونی‌ زیاتر‬

‫ل�� ‌ه (‪ )65‬ك��ارم��ه‌ن��دان��ی‌ به‌ش ‌‬ ‫ی‬ ‫چ��اره‌س��ه‌ری‌ سروشتی‌ له‌سنوری‌‬ ‫به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی‌ گشتی‌ ته‌ندروستی‌‬ ‫سلێمانی‌ كۆبوونه‌وه‌كه‌ به‌ ووته‌یه‌كی‌‬ ‫ت��ێ��ر ت �ه‌س �ه‌ل �ی‌ ل��ێ��پ��رس��راوی‌ لقی‌‬ ‫سلێمانی‌ ده‌ستی پێكرد‪ ،‬كه‌ تیایدا‬ ‫سه‌رجه‌م كارو چاالكیه‌كانی‌ رابووردو‬ ‫باسكرا‪ ،‬ه �ه‌روه‌ه��ا تیشك خرایه‌‬ ‫سه‌ر به‌رنامه‌و پرۆژه‌كانی‌ داهاتوو‬ ‫بۆ زیاتر خزمه‌تكردنی‌ كارمه‌ندانی‌‬ ‫ت�ه‌ن��دروس��ت�ی‌‪ ،‬ئه‌مه‌ جگه‌ ل �ه‌وه‌ی‌‬ ‫به‌ ووردی‌ باس له‌و كارنامه‌ (‪)15‬‬ ‫خاڵیه‌كرا كه‌ ده‌سته‌ی‌ بااڵی‌ سه‌ندیكا‬ ‫له‌ پێش كردنه‌وه‌ی‌ مه‌راسیمی‌ یادی‌‬ ‫په‌رستاران پێشكه‌شی‌ حكومه‌تی‌‬ ‫هه‌رێمی‌ كوردستانیان ك��ردب��وو‪،‬‬ ‫ه �ه‌روه‌ه��ا ب�ه‌ دۆكیۆمێنته‌وه‌ ئه‌و‬ ‫خااڵنه‌ خرایه‌ به‌رچاوی‌ ئاماده‌بوان‬ ‫كه‌ حكومه‌تی‌ هه‌رێم ئاماده‌یی‌ بۆ‬ ‫جێبه‌جێكردنیان پیشانداوه‌‪ ،‬دواتر‬ ‫س��ۆران مه‌عروف ووته‌یه‌كی‌ خۆی‌‬ ‫سه‌باره‌ت به‌ ك��ارو چاالكیه‌كان له‌‬ ‫ماوه‌ی‌ ده‌ست به‌كاربوونیدا خسته‌‬ ‫ڕوو‪ ،‬هه‌روه‌ها به‌ خاڵ ئه‌و ده‌ست‬ ‫ك��ه‌وت��ان��ه‌ی‌ خ��وێ��ن��ده‌وه‌‪ ،‬پ��اش��ان‬ ‫ئاماژه‌ی‌ كرد به‌ میكانیزمی‌ كاركردن‬ ‫و پالنی‌ داه��ات��وو ‪ ،‬دوب���اره‌ ناوی‌‬ ‫ئه‌و كه‌سانه‌ی‌ ئاشكرا كرد كه‌ وه‌ك‬

‫هاوكاریه‌ك له‌گه‌ڵ ئه‌و لیژنه‌ س ‌‬ ‫ێ‬ ‫كه‌سییه‌دا كه‌ له‌ سنوری‌ سلێمانی‌‬ ‫و ق �ه‌زاو ناحیه‌كاندا سه‌رپه‌رشتی‌‬ ‫كاری‌ چاره‌سه‌ری‌ سروشتی‌ ده‌كه‌ن‬ ‫بۆ زیاتر به‌ره‌و پێش بردنی‌ به‌شی‌‬ ‫چ��اره‌س �ه‌ری‌ سروشتی‌ له‌ هه‌رێمی‌‬ ‫كوردستاندا‪ ،‬دارا عه‌زیز نوێنه‌ری‌‬ ‫سه‌ندیكا دوای‌ ئ��ه‌وه‌ی‌ سوپاسی‌‬ ‫ئاماده‌بوونی‌ ئه‌و ڕێژه‌ زۆره‌ی‌ ئاماده‌‬ ‫بوونی‌ چ��اره‌س �ه‌ری‌ سروشتی‌ له‌و‬ ‫كۆبونه‌وه‌یه‌دا ك��رد له‌ ووته‌یه‌كی‌‬

‫ك��ورت��دا ب��اس �ی‌ ل��ه‌ هه‌ماهه‌نگ ‌‬ ‫ی‬ ‫و ه���اوك���اری‌ ب��ه‌ڕێ��وه‌ب��ه‌رای��ه‌ت��ی‌‬ ‫گشتی‌ ت�ه‌ن��دروس��ت�ی‌ سلێمانی‌ و‬ ‫سه‌ندیكای‌ كارمه‌ندانی‌ ته‌ندروستی‌‬ ‫كوردستان كرد له‌ پێشكه‌شكردنی‌‬ ‫خزمه‌تگوزاریه‌ ته‌ندروستیه‌كان و‬ ‫گرنگی‌ دان به‌ ڕاوبۆچونی‌ ڕاهێنه‌رانی‌‬ ‫سروشتی‌ ل�ه‌ پێشخستنی‌ ڕه‌وت��ی‌‬ ‫زانستی‌ چاره‌سه‌ری‌ سروشتیدا‪ ،‬له‌‬ ‫كۆبونه‌وه‌كه‌دا به‌كۆی‌ ده‌نگ له‌گه‌ڵ‬ ‫ئه‌وه‌دابوون هه‌ڵبژاردن بكرێته‌وه‌ بۆ‬

‫ه�ه‌ردوو پۆستی‌ لێپرسراوی‌ گست ‌‬ ‫ی‬ ‫به‌شی‌ چ��اره‌س��ه‌ری‌ سروشتی‌ له‌‬ ‫به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی‌ گشتی‌ ته‌ندروستی‌‬ ‫سلێمانی‌ و نوێنه‌ری‌ چاره‌سه‌ری‌‬ ‫سروشتی‌ له‌ سه‌ندیكای‌ كارمه‌ندانی‌‬ ‫ته‌ندروستی‌‪ ،‬هه‌ر بۆیه‌ ئه‌نجومه‌نی‌‬ ‫ل��ق ب��ڕی��اری��دا ڕۆژێ���ك دابنرێت بۆ‬ ‫ه�ه‌ڵ��ب��ژاردن‪ ،‬پاشان به‌ سه‌رنج و‬ ‫پێشنیار و ڕه‌خ��ن�ه‌ی‌ ئاماده‌بوان‬ ‫كۆبونه‌وه‌كه‌ داوای�ی‌ ئه‌وه‌ی‌ ماوه‌ی‌‬ ‫(‪ )2‬كاتژمێری‌ خایاند كۆتایی‌ هات‪.‬‬

‫سه‌ندیكای‌ كارمه‌ندان ‌ی‬ ‫ته‌ندروست ‌ی كوردستان‬ ‫ل ‌ه چوارچێوه‌ی‌ ئه‌رك ‌ی‬ ‫مه‌ده‌نیدا‬ ‫تاریق خدر موحه‌مه‌د‬ ‫دی��اره‌ به‌ مه‌به‌ستی‌ چاودێری‌ كردنی‌ كاره‌كانی‌ هه‌ر‬ ‫ده‌سه‌اڵت و حكومه‌تێك و له‌ چوارچێوه‌ی‌ داكۆكی‌ كردنی‌ له‌‬ ‫توێژێك له‌ توێژه‌كانی‌ كۆمه‌ڵگادا پێویست ده‌كات ڕای‌گشتی‌‬ ‫یاخود گردبوونه‌وه‌یه‌كی‌ ڕێكخراوه‌ییی‌ هه‌بێت و ئاراسته‌كانی‌‬ ‫كێشه‌و داواكرییه‌كانی‌ ئه‌و توێژه‌ یه‌ك بخات و به‌دواداچوونی‌‬ ‫بۆ بكات ‪ ،‬بۆیه‌ له‌و ڕووانگه‌یه‌وه‌ له‌ واڵتی‌ ئێمه‌دا و دوای‌‬ ‫ڕاپه‌رینه‌ مه‌زنه‌كه‌ی‌ ساڵی‌ ‪ 1991‬سه‌ندیكای‌ كارمه‌ندانی‌‬ ‫ته‌ندروستی‌ كوردستان دامه‌زرا و ئه‌مڕۆیش ڕابه‌رایه‌تی‌ توێژی‌‬ ‫كارمه‌ندانی‌ ته‌ندروستی‌ سه‌رجه‌م ناوه‌ندی‌ته‌ندروستی‌ هه‌رێمی‌‬ ‫كوردستان ده‌كات به‌ كه‌ركووك و سه‌رجه‌م شوێنه‌ دابڕاوه‌كانی‌‬ ‫دیكه‌وه‌ و ده‌نگ و ڕه‌نگی‌ هه‌موو كارمه‌ندانی‌ كۆكردووه‌ته‌وه‌‬ ‫به‌ هه‌موو دیدوبۆچونه‌ جیاوازه‌كانیشه‌وه‌‪ ،‬و ئه‌م سه‌ندیكایه‌ش‬ ‫درێغی‌ نه‌كردووه‌ له‌ خه‌باتی‌ ڕێكخراوه‌یی‌ ومه‌ده‌نیانه‌ی‌ خۆی‌ له‌‬ ‫پێناوی‌ داكۆكی‌ كردن و وه‌ده‌ستهێنانی‌ مافه‌كانی‌ كارمه‌ندانی‌‬ ‫ته‌ندروستی‌ و زۆرێكیش له‌و مافانه‌ ده‌سته‌به‌ر بوونه‌ و ئه‌مڕۆ‬ ‫له‌ به‌رچاو دیارن‪ ،‬به‌اڵم زۆرجاریش به‌ چاوی‌ ته‌ده‌خول و‬ ‫ئاژاوه‌وه‌ ته‌ماشی‌ سه‌ندیكا ده‌كرێت له‌ الیه‌ن هه‌ندێك كه‌س‬ ‫له‌ ده‌زگاكانه‌وه‌ و ئه‌مه‌یش جێگه‌ سه‌رسورمانه‌ كه‌ سه‌ره‌ڕای‌‬ ‫فه‌راهه‌مبوونی‌ دیموكراسی‌ له‌ واڵته‌كه‌مان و تێكه‌ڵ بوون‬ ‫به‌ جیهانی‌ دیموكراسی‌ وواڵتانی‌ پێشكه‌وتووه‌وه‌ هێشتا‬ ‫عه‌قلییه‌تی‌ وا ماوه‌ كه‌ خوێندنه‌وه‌ی‌ تێنگه‌یشتنی‌ هه‌بێت بۆ‬ ‫ئه‌ركه‌كانی‌ سه‌ندیكاكان و ڕێكخراوه‌كانی‌ كۆمه‌ڵگه‌ی‌ مه‌دنی‌‬ ‫كه‌ به‌ داخ �ه‌وه‌ زۆرج��ار ئه‌م دیاریده‌یه‌ به‌ دی‌ ده‌كرێت له‌‬ ‫ناوه‌نده‌كانی‌ ته‌ندروستی‌ به‌ تایبه‌تی‌ له‌ ده‌زگاكانی‌ ده‌ره‌وه‌ی‌‬ ‫ده‌سه‌اڵتی‌ حكومه‌تی‌ هه‌رێم‪ ،‬خۆ گه‌ر به‌ ووردی‌ بڕوانیینه‌‬ ‫ئه‌و ئه‌ركانه‌ و به‌ پراكتیزه‌ كردنی‌ به‌رنامه‌كانی‌ سه‌ندیكا‬ ‫مافی‌ ڕه‌وای‌ خۆیه‌تی‌ و زۆر كه‌م ته‌رخه‌مه‌ گه‌ر نه‌چێته‌‬ ‫ناو جومگه‌كان یاسا و ڕیسا وڕێنماییه‌كانی‌ ده‌سه‌اڵته‌كانی‌‬ ‫ناوه‌ندی‌ ته‌ندروستی‌ به‌شێوه‌یه‌ك ئ��ازاری‌ به‌ كارمه‌ندانی‌‬ ‫ته‌ندروستی‌ گه‌یاندووه‌ و مافه‌كانی‌ تێدا په‌راوێز كراوه‌ و‬ ‫هه‌وڵی‌ جددی‌ تێدا بدات له‌ پێناوی‌ هه‌مواركردنه‌وه‌ی‌ و ده‌نگ‬ ‫و ڕاوبۆچوونه‌كانی‌ خۆی‌ تێدا بچه‌سپێنێت كه‌ گوزارشت له‌‬ ‫ڕای‌ ئه‌ندامان و كارمه‌ندانی‌ سه‌ندیكاكه‌ی‌ بكات و خۆ ئه‌گه‌ر‬ ‫كه‌ناڵه‌كانی‌ دیالۆگیش ده‌رئه‌نجامی‌ نه‌بوو ئه‌وكاته‌ به‌رنامه‌كانی‌‬ ‫دیكه‌ی‌ ڕێگه‌ی‌ مه‌ده‌نی‌ وه‌ك كۆبوونه‌وه‌ و به‌یاننامه‌ و مانگرتن‬ ‫و ڕێپێوانیش مافی‌ یاسایی‌ خۆیه‌تی‌ وله‌دنیای‌ دیموكراسیدا‬ ‫بۆته‌ مافێكی‌ زۆرسه‌ره‌تایی‌ سه‌ندیكاو ڕێكخراوه‌كان هیچ‬ ‫خوێندنه‌وه‌یه‌كی‌ وه‌ك ته‌ده‌خول و ئاژاواگێڕی‌ بۆناكرێ‌ بۆیه‌‬ ‫گه‌رالیه‌نه‌ په‌یوه‌نیداره‌كان و ده‌زگاكانی‌ ده‌سه‌اڵتیش ویستیان‬ ‫ڕێگری‌له‌م شێوازی‌ خه‌باته‌ مه‌ده‌نیانه‌بگرن ئه‌و كاته‌ ده‌بێت‬ ‫ده‌روازه‌ك��ان �ی‌ دیالۆك ئ��اوااڵ بكه‌ن ئه‌زموونی‌ دیموكراسی‌‬ ‫ده‌وڵه‌مه‌ندبكه‌ن ومافه‌ ڕه‌واكانی‌ كارمه‌ندانی‌ ته‌ندروستی‌‬ ‫په‌راوێز وفه‌رامۆش نه‌كرێت‪.‬‬

‫كۆمبون دگه‌ڵ خودانین‬ ‫ی‬ ‫كلینكین ته‌ندروست ‌‬ ‫ێ نوسینگیا‬ ‫لسنور ‌‬ ‫ئامێدێ‌یا سه‌ندیكا‬ ‫كارمه‌ندێن ته‌ندروستی‬ ‫ی‬ ‫ی ‪ 2012 /6 /11‬نوسینگیا ئامید ‌‬ ‫ی رێكه‌فت ‌‬ ‫ل ڕوژا دووشه‌مب ‌‬ ‫یاسه‌ندیكا كارمه‌ندێن ته‌ندورستی‌ و ب ئاماده‌بونا به‌رێز دكتور‬ ‫ێ كومبونه‌ك به‌رفر‌ه‬ ‫ێ ساخله‌میا قه‌زا ئامێدی ‌‬ ‫نجیب سعید رێفه‌به‌ر ‌‬ ‫ی‬ ‫دگه‌ڵ خودانیت كلینیكین ته‌ندورستی لسنوری نوسینگیا ئامید ‌‬ ‫ی نوسینگ ‌ه‬ ‫ێ به‌رێز درویش رشید به‌ربرس ‌‬ ‫هات ‌ه ئه‌نجامدان ل ده‌سپێك ‌‬ ‫و بشتی‌ بخێر هاتنا ئاماده‌بویان كری‌ ئاماژ‌ه بوان زیده‌كافیان‬ ‫هاته‌كرن ئه‌وین لكلینكین ته‌ندورستیدا رویده‌ن و تكه‌ست لسه‌ر‬ ‫ێ بهیت ‌ه‬ ‫ێ هاته‌ كرن كوكارلدیڤ رێنماێن و مه‌رجین سه‌ندیكا ‌‬ ‫هه‌ند ‌‬ ‫ێ‬ ‫ئه‌نجامدان زیده‌ترزوئ ده‌ست هه‌التێ‌ بكار نه‌ئینن ئه‌وا س ‌ه ندیكا ‌‬ ‫بو ده‌ست نیشانكری و به‌روفازی دێ‌توشی یاسایت سه‌ندیكای بن‬ ‫ێ یاساێ‌ دا بیته‌كرن‪..‬باشان به‌ریز د‪.‬نجیب‬ ‫و كاردبیت ل جارجوف ‌‬ ‫ێ كارمه‌ندین ته‌ندورستی دناڤه‌ندا‬ ‫سعید ‪.‬جه‌خت لسه‌ر رولێ‌ گرنگ ‌‬ ‫ده‌زگه‌هین ته‌ندروستیدا ئ ‌ه وخزم ‌ه تین پشكیشی هاوالتیان‬ ‫دكه‌ن‪...‬‬


‫‪7‬‬

‫‪www.healthsyndicate.org‬‬

‫هه‌مه‌ڕه‌نگ‬ ‫ژماره (‪)5‬‬

‫ی یه‌كه‌م‬ ‫ساڵ ‌‬

‫‪2012-7-2‬‬

‫ی منداڵ‬ ‫ی پێویست بۆ منداڵه‌كه‌ت ده‌نووسێت و دیاریده‌كات ‪ ،‬ئه‌وا پێویست ‌ه له‌سه‌رت وه‌كو دایك یاخود سه‌رپه‌رشتیار ‌‬ ‫كاتێك پزیشك ده‌رمان ‌‬ ‫ی نه‌خۆش چاك بێته‌و‌ه ئه‌گه‌ر‬ ‫ی بهێنیت‪ ،‬ئه‌گینا ئه‌سته‌م ‌ه منداڵ ‌‬ ‫ی خۆیان به‌كار ‌‬ ‫ی دیاریكراو ‌‬ ‫ك ‌ه ب ‌ه هێز (جراعه‌) و كات (وقت) و ماو‌ه ‌‬ ‫ی هه‌بێت نه‌ك سوود ‪....‬‬ ‫ی پزیشك یاخود ده‌رمانساز به‌كارنه‌هێنرا‪ ،‬ب ‌ه پێچه‌وانه‌و‌ه له‌وانه‌ی ‌ه ئه‌و كات زیان ‌‬ ‫ی ڕێنماییه‌كان ‌‬ ‫ده‌رمان ب ‌ه پێ ‌‬

‫چه‌ند ئامۆژگارییه‌ك بۆ دایك یاخود سه‌رپه‌رشتياری‌ مندا ‌ڵ‬ ‫له‌كاتی‌ نه‌خۆشكه‌وتن ‌ی مندا‌ڵدا‬ ‫به‌درخان شێروانی‌‬ ‫ی تا‬ ‫‪ .1‬ئ��ه‌گ��ه‌ر ن��ی��ش��ان � ‌ه ‌‬ ‫(‪)Fever‬ت لێ‌ به‌دی‌ كرد‪ ،‬پێش‬ ‫ی پزیشك‬ ‫ی بیگه‌یه‌نی‌ بۆ ال ‌‬ ‫ئه‌و‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ته‌ندروست ‌‬ ‫یاخود نزیكترین بنكه‌ ‌‬ ‫ی یاخود‬ ‫هه‌وڵ بد‌ه كه‌ (تا) یه‌كه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی پله‌ی‌ گه‌رمی‌ له‌ش ‌‬ ‫به‌رزبوونه‌وه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫دابه‌زێنی‌ ئه‌ویش به‌ به‌كارهێنان ‌‬ ‫ی تا)‬ ‫ده‌رمانی‌ دژه‌ تا (دابه‌زاندن ‌‬ ‫كه‌ ئه‌مانه‌ ده‌گرێته‌وه‌‪( :‬ده‌نك –‬ ‫ی‬ ‫ح�ه‌ب – ‪ )Tab‬ی��ان (گیراو‌ه ‌‬ ‫خواردنه‌وه‌ – شراب – ‪Syrup‬‬ ‫ێ هه‌ڵگر – تحامیل‬ ‫) ی��ان (پ � ‌‬ ‫ی‬ ‫– ‪ )Supp‬ی��اخ��ود ( ده‌رز ‌‬ ‫– اب��ره‌ – ‪... )Injeetion‬‬ ‫ئ��ه‌وه‌ی‌ كۆتایی‌ ك ‌ه ده‌رزیه‌كه‌ی ‌ه‬ ‫ت��ۆزێ��ك ئه‌سته‌مه‌ ب��ۆ دای���ك ك ‌ه‬ ‫ی‬ ‫ی ته‌ندروست ‌‬ ‫ی له‌بوار ‌‬ ‫ئه‌گه‌ر خۆ ‌‬ ‫ی‬ ‫كارنه‌كات‪ ،‬ئینجا یه‌كێك له‌وان ‌ه ‌‬ ‫سه‌ره‌وه‌ كه‌باسمان كردن به‌كاردێت‬ ‫‪ .‬هه‌ندێك جاریش له‌گه‌ڵ یه‌كێك‬ ‫ی‬ ‫له‌وانه‌ ئه‌گه‌ر نه‌خۆشه‌ك ‌ه پل ‌ه ‌‬ ‫ی وه‌كو پێویست‬ ‫ی له‌ش ‌‬ ‫ی یه‌كه‌ ‌‬ ‫گه‌رم ‌‬ ‫ی ب ‌ه‬ ‫دانه‌به‌زیبوو ئ��ه‌وا پێویست ‌‬ ‫ماده‌ی‌ سارد (كماده‌ بارده) ده‌بێت‬ ‫ی به‌رز‬ ‫‪ ،...‬ئاگاداربه‌ زۆر جار (تا) ‌‬ ‫ی منداڵه‌ك ‌ه‬ ‫ده‌بێته‌ هۆی‌ تووشكردن ‌‬ ‫ب ‌ه گه‌شه‌كه‌ (‪)Convultion‬‬ ‫ی‬ ‫‪ ،‬ك ‌ه ئه‌وكاتیش چاره‌سه‌ر كردن ‌‬ ‫ی‬ ‫ی پزیشك ‌‬ ‫ئالۆزتر ده‌ب��ێ��ت ل��ه‌ال ‌‬ ‫چاره‌سه‌ركار ‪.‬‬

‫ی‬ ‫ی‌‪.‬پزیشك ‪ /‬نه‌خۆشخانه‌ ‌‬ ‫راپه‌رین‬

‫پیش ‌ه و ك ‌هسایه‌تی‌‬

‫كارمه‌ندین ن ‌ه‬ ‫خوشخانا هیڤی یا‬ ‫زاروكان لدهوكئ‬ ‫مانگرتنئ دكه‌ن‪...‬‬

‫خ��ودان شیان وداد په‌رور‬ ‫ب��و نه‌خوشخانێ‌ دابنین‬ ‫ت��ا گه‌هه‌شیه‌ وێ راده‌ێ‬ ‫ئه‌ڤرو كاركرن دگ�ه‌ل ریڤه‌‬ ‫ب �ه‌ ری��ا نه‌خوشخانێ‌ زور‬ ‫قورسه‌ ‪..‬كارمه‌ندێن ماندو‬ ‫ن�ه‌ن��ی��اس سه‌ندیكا ه �ه‌وه‌‬ ‫وه‌ك ه��ه‌رج��ار پ��اری��زه‌رو‬ ‫بشته‌ڤان بویه‌ ب��و هه‌می‬ ‫داخازیێن ره‌واێن كارمه‌ندێن‬ ‫ته‌ندورستی و ده‌ ستڤه‌ئینانا‬ ‫هه‌می م��اف��ان ئ�ه‌ ڤ��روژی‬ ‫پاڵ پشتیا هه‌می داخازێن‬ ‫ك��ارم �ه‌ن��دێ��ن ت�ه‌ن��دورس��ت��ی‬ ‫دك �ه‌ت لنه‌خوشخانا هیڤی‬ ‫یا زاروك��ان و هه‌می ریكین‬ ‫خه‌باتا سه‌ندیكاێ‌ دێ‌ بكار‬ ‫ئینیت ژب��و جیبه‌ جیكرنا‬ ‫وان داخ��ازی��ان ‪...‬ه���ه‌ر لو‬ ‫ده‌میدا داخازا جهین به‌یوه‌‬ ‫ند یدار دكه‌ین كاربكه‌ن ژبو‬ ‫بجهئینانا داخازیێن كارمه‌‬ ‫ن��دێ��ن نه‌خوشخانا هیفی‬ ‫یا زاروك��ان وبجدی ئاوره‌ك‬ ‫لێ‌ بیته‌ دان ‪.....‬‬ ‫وه���ه‌ر وه‌ س��ا داخ����ازێ‌ ژ‬ ‫هه‌می ئه‌ندامین سه‌ندیكاێ‌‬ ‫دكه‌ین ل هه‌می نه‌خوشخانا‬ ‫وب��ن��گ�ه‌ه��ی��ن ت �ه‌ن��دورس��ت��ی‬ ‫وس��ه‌رج��ه‌م نفیسنگه‌ه و‬ ‫نینه‌راتیێن سه‌ندیكاێ‌ دكه‌ین‬ ‫لسنورێ‌ پاریزگه‌ها دهوكێ‌‬ ‫جاڤه‌رێ‌ رینماێن سه‌ندیكاێ‌‬ ‫بن ژبو هه‌ر پیش هاته‌كێ‌‬ ‫ێ پیوست‪.....‬‬ ‫ولده‌م ‌‬ ‫سه‌ندیكا كارمه‌ندین‬ ‫ته‌ندورستی‬ ‫لقا دهوك‬

‫‪ .2‬ئه‌گه‌ر زانیت منداڵه‌كه‌ت‬ ‫ی سك چوون بوو (وات ‌ه‬ ‫له‌ پڕ تووش ‌‬ ‫ی‬ ‫اسهال) له‌گه‌ڵ ئه‌مه‌شدا گیراو‌ه ‌‬ ‫(‪ )O.R.S‬ت له‌ماڵ نه‌بوو ئه‌وا‬ ‫ده‌توانی‌ گیراوه‌یه‌ك دروست بكه‌یت‬ ‫ك ‌ه پێك هاتبێت له‌‪:‬‬ ‫ی‬ ‫‪ . A‬شه‌كر (ی �ه‌ك كه‌وچك ‌‬ ‫كوپ)‬ ‫ی‬ ‫‪ . B‬خ��وێ‌ (ی �ه‌ك كه‌وچك ‌‬ ‫چای‌)‬ ‫‪ . C‬ئاوی‌ پاك (چوار به‌رداخ)‬ ‫ێ‬ ‫ی پێویست ده‌بدرێت ‌‬ ‫وه‌ ب ‌ه پێ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی پزیشك ‌‬ ‫هه‌تا ده‌یگه‌یه‌نیت ‌ه ال ‌‬ ‫پسپۆڕی‌ مندااڵن یاخود نه‌خۆشخان ‌ه‬ ‫ی‬ ‫ی ته‌ندروست ‌‬ ‫یان نزیكترین بنكه‌ ‌‬ ‫‪.....‬‬ ‫‪ .3‬ئ���ه‌گ���ه‌ر م��ن��داڵ �ه‌ك �ه‌ت‬ ‫ی‬ ‫نه‌خۆش كه‌وت و نه‌خۆشیه‌كه‌ش ‌‬ ‫گ��وازت��راو‌ه (المنتقل) ب��وو ئه‌وا‬ ‫ی‬ ‫ێ ل ‌ه (داینگه‌) یان (باخچ ‌ه ‌‬ ‫ده‌ب ‌‬ ‫س��اوای��ان) یاخود قوتابخان ‌ه ‪...‬‬ ‫ی بۆ‬ ‫دورب��خ��رێ��ت��ه‌وه‌ و م��ۆڵ �ه‌ت � ‌‬ ‫ی بۆ‬ ‫وه‌ربگریت هه‌تا چ��اره‌س �ه‌ر ‌‬ ‫ی‬ ‫ی لێپسراوی‌ خۆ ‌‬ ‫ده‌كرێت و پزیشك ‌‬ ‫ی‬ ‫بڕیار له‌سه‌ر ئه‌و‌ه ده‌دات كه‌ به‌ڵ ‌‬ ‫چاك یۆته‌وه‌ و ده‌كرێت بگه‌رێته‌و‌ه‬ ‫ی ‪...‬‬ ‫ی خۆ ‌‬ ‫شوێن ‌‬ ‫ی‬ ‫‪ .4‬ئه‌گه‌ر هه‌رنیشانه‌یه‌ك ‌‬ ‫ت��ری‌ نه‌خۆشیت ل�ێ‌ ب��ه‌دی‌ كرد‬ ‫ی پزیشك یاخود‬ ‫یه‌كسه‌ر بیگه‌ینه‌ ال ‌‬ ‫ی ته‌ندروستی‌ ‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫نزیكترین بنك ‌ه ‌‬ ‫ی منداڵه‌ك ‌ه‬ ‫ی ته‌ندروست ‌‬ ‫ده‌ف��ت�ه‌ر ‌‬ ‫(دفتر الصحی‌) له‌بیرنه‌كه‌یت و‬ ‫ی بب ‌ه (ئه‌گه‌ر هه‌یبوو)‬ ‫له‌گه‌ڵ خۆت ‌‬

‫ی هه‌بێت‬ ‫ك ‌ه پێویست ‌ه ئه‌م ده‌فته‌ره‌ ‌‬ ‫‪...‬‬ ‫ی‬ ‫‪ .5‬كاتێك پزیشك ده‌رمان ‌‬ ‫پێویست بۆ منداڵه‌كه‌ت ده‌نووسێت‬ ‫و دی��اری��ده‌ك��ات ‪ ،‬ئ �ه‌وا پێویست ‌ه‬ ‫ل���ه‌س���ه‌رت وه‌ك���و دای���ك ی��اخ��ود‬ ‫سه‌رپه‌رشتیاری‌ منداڵ كه‌ ب ‌ه هێز‬ ‫ی‬ ‫(جراعه‌) و كات (وقت) و ماوه‌ ‌‬ ‫ی خۆیان به‌كاری‌ بهێنیت‪،‬‬ ‫دیاریكراو ‌‬ ‫ی نه‌خۆش‬ ‫ئه‌گینا ئه‌سته‌م ‌ه منداڵ ‌‬ ‫چ��اك بێته‌و‌ه ئه‌گه‌ر ده‌رم���ان ب ‌ه‬ ‫ی پزیشك یاخود‬ ‫پێی‌ ڕێنماییه‌كان ‌‬ ‫ده‌رم��ان��س��از ب�ه‌ك��ارن�ه‌ه��ێ��ن��را‪ ،‬ب ‌ه‬ ‫ی‬ ‫پێچه‌وانه‌وه‌ له‌وانه‌ی ‌ه ئه‌و كات زیان ‌‬ ‫هه‌بێت نه‌ك سوود ‪....‬‬ ‫ی ه���ه‌م���وو‬ ‫‪ .6‬س���������ه‌ره‌ڕا ‌‬ ‫ی س��ه‌ره‌وه‌ ك ‌ه باسكران‪،‬‬ ‫ئ�ه‌وان� ‌ه ‌‬ ‫زۆر گرینگه‌ كاتێك كه‌ منداڵكه‌ت‬ ‫نه‌خۆش ده‌ك �ه‌وێ��ت پێویسته‌ ل ‌ه‬ ‫ی هه‌ڵگرێت و‬ ‫هه‌موو كات زیاتر ناز ‌‬ ‫ی نه‌كه‌یت‪ ،‬چونك ‌ه دروست‬ ‫تووڕه‌ی ‌‬ ‫ی ئارام و پڕ سۆز و‬ ‫ی كه‌سێك ‌‬ ‫كردن ‌‬ ‫خۆشه‌ویستی‌ بۆ منداڵه‌كه‌ت هۆكار‬ ‫و ی��ارم�ه‌ت��ی��ده‌ره‌ ب��ۆ زووت���ر چاك‬ ‫ی ‪...‬‬ ‫بوونه‌و‌ه ‌‬ ‫ی بۆ‬ ‫ب �ه‌ هیوایی‌ ل��ه‌ش س��اغ� ‌‬ ‫ه�ه‌م��وو منداڵه‌ چاوگه‌شه‌كان و‬ ‫ی دواڕۆژی‌ كوردستان‬ ‫نه‌وه‌كان ‌‬

‫سه الر على‬ ‫كاركردن به‌ شێكه‌ له‌ ژیانی مرۆڤ‬ ‫و ه��ۆك��اری داهێنان و پێسكه‌وتن‬ ‫وگۆڕانكاری و به‌رده‌وام بوونی ژیانه‌‬ ‫‪ .‬كاركردن وا تا بایه‌خدان به‌كات‬ ‫وژی��ان وب��اوه‌ڕب��وون به‌ سه‌ركه‌وتن‬ ‫وگۆڕانكاری‌ و دابینكردنی ژیانێكی‌‬ ‫باشترو دواڕۆژێكی خۆشتر‪ ..‬به‌پێی‬ ‫سه‌رده‌مه‌ جیاوازه‌كان و پێشكه‌وتنی‬ ‫جۆراو جۆر له‌ گشت بواره‌كانی‌ ژیاندا‬ ‫كاته‌ كانی‌ كاركردن چڕوپڕتربووه‌‬ ‫و زی��ادی��ش��ی ك�����ردووه‌ ؛ م��رۆڤ�ی‌‬

‫سه‌ركه‌وتوو تواناولێهاتوویی‌ وكاردان ‌ی‬ ‫خ��وی‌ ب��ۆ ك��ارێ��ك ت �ه‌رخ��ان ده‌ك��ات‬ ‫كه‌ شیاوو هاوتای تواناكانی‌ بێت‬ ‫چونكه‌ ئه‌مه‌ له‌ سه‌ركه‌وتن نزیكتری‌‬ ‫ده‌كاته‌وه‌ و كه‌سایه‌تیه‌كی‌ ده‌داتێ‬ ‫كه‌ متمانه‌ی‌ به‌ خۆی‌ بێت ؛شیاوی‌‬ ‫باسه‌ ژی��ان ه���ه‌ورازو نشێوی‌ زوره‌‬ ‫و هه‌رتاكێك بیگریت چه‌ندین جار‬ ‫ڕووبه‌ڕوی‌ شكست و ته‌ نگژه‌ هاتووه‌‬ ‫به‌اڵم ئه‌وانه‌ی‌ نا ئومێد نه‌بوون و‬ ‫ب��اوه‌ڕی��ان به‌ خویان و ئامانجییان‬ ‫بووه‌ به‌ پشوودرێژی‌ و ئارامی‌ ڕوو به‌‬ ‫ڕوی‌ گرفته‌كان بونه‌ته‌وه‌ و دوا جار‬ ‫كه‌ شتی‌ خواست و ئاواته‌ كانیان له‌‬

‫كه‌ ناری‌ سه‌ركه‌وتنا ئارامی‌ گرتو‌ه‬ ‫؛ئه‌م جوره‌ كه‌سایه‌تیانه‌ به‌ خاوه‌ن‬ ‫كه‌سایه‌تی‌ دیارو سه ركه‌وتو ئه‌ژمار‬ ‫ده‌ك��رێ��ن ؛ئه‌توانین بلێین ج��وری‌‬ ‫كاره‌كان كاری‌ گه‌ ریان هه‌ یه‌ له‌ سه‌ر‬ ‫كه‌سایه‌تی‌ تاكه‌كانی‌ كومه‌ڵگاوه‌ بگره‌‬ ‫زور جار بو ناسینی‌ كه‌سایه‌تی تاكیك‬ ‫پرسیار له‌ جۆری‌ كاره‌كه‌ی‌ ده‌كرێت‬ ‫چونكه‌ جۆرو شێوازی‌ كار په‌یوه‌ندی‌‬ ‫ڕاسته‌وخۆی‌ به‌ره‌ فتارو هه‌ڵسوكه‌ته‌وه‌‬ ‫هه‌یه‌وه‌ چۆنیه‌تی‌ مامه‌ڵه‌كردن له‌‬ ‫گه‌ڵ كه‌سانی‌ تردا دیاری‌ ده‌ كات بۆ‬ ‫نمونه‌ جوتیارێك كه‌ له‌ كێڵگه‌دا كار‬ ‫ده‌كات به‌ دڵ وده‌روونێكی‌ ساده‌وه‌‬

‫له‌گه‌ڵ به‌رامبه‌ره‌كانی‌دا ڕه‌فتار ده‌كات‬ ‫به‌اڵم پله‌دارێكی‌ سه‌ ربازی‌ ڕه‌فتارو‬ ‫هه‌ڵسوكه‌ وتی زۆر جیاوازتره‌؛ به‌اڵم‬ ‫له‌گه‌ڵ هه‌موو ئه‌مانه‌شدا پێویسته‌‬ ‫ڕێ��ز ل�ه‌ ه�ه‌م��وو تاكه‌كان بگیرێت‬ ‫و كه‌سایه‌تیان پ��ارێ��زراو بێت وه‌‬ ‫ك �ه‌س ب��ۆی‌ نیه‌ ت��ان�ه‌و ت�ه‌ش�ه‌ر له‌‬ ‫كه‌سایه‌تی‌ كه‌سی‌ تر بگرێت و ناوو‬ ‫ناتوره‌ی‌ نه‌شیاوی‌ لێبنێت ئیتر له‌‬ ‫هه‌ر پله‌ و پایه‌یه‌كی‌ كومه‌اڵیه‌تی‌ و‬ ‫فه‌رمانبه‌ریدا بێت چونكه‌ هه‌ مووان‬ ‫ب�ه‌ی�ه‌ك�ه‌وه‌ ج��وان��ن و ت�ه‌ واوك���ه‌ری‌‬ ‫یه‌كترن و ناشێ‌ م��روڤ�ه‌ك��ان یه‌ك‬ ‫ده‌نگ و یه‌ك ڕه‌نگ بن به‌اڵم ئه‌شێ‬

‫ماف و كه‌سایه‌تیان پارێزراو بێت‬ ‫؛هه‌ روه‌ك چۆن زۆر جار كه‌سایه‌تی‌‬ ‫كارمه‌ندانی ته‌ دروستی‌ له‌كه‌دارو‬ ‫ناشرین ده‌ك��ری��ت به‌ به‌كارهێنانی‌‬ ‫ووش��ه‌ی‌ الك��ۆاڵن شوێنی‌ ك��ارو و‬ ‫كه‌سایه‌تی‌ كارمه‌ندانیش ده‌ كه‌وێته‌‬ ‫ژێر پرسیاره‌وه‌ ؛كه‌ ئه‌ كرا ووشه‌ی‌‬ ‫تر له‌ بری‌ الكواڵن به‌كاربهاتبایه‌ بۆیه‌‬ ‫من وه‌ك كارمه‌ندێكی‌ ته‌ندروستی‌‬ ‫داوا كارم چیتر ئه‌م ووشه‌یه‌ به‌كار‬ ‫نه‌هێنن و كه‌سایه‌تیمان له‌ كه‌دار‬ ‫مه‌كه‌ن چونكه‌ ئه‌ كرێت ووشه‌ی‌ تری‌‬ ‫وه‌ك‪ :‬شوێنی‌ كاری‌ كارمه‌ندان یان‬ ‫نۆڕینگه‌ی‌ كارمه‌ندان به‌ كار بهێنرێت‬

‫هونه‌ر ‌ی‬ ‫ناماقوڵی‌‬ ‫ژیان ‌ی ژاكاند‬

‫تاریق نامیق حه‌سه‌ن‬

‫ی‬ ‫ب�ه‌خ��ت�ه‌وه‌ری‌ و خۆش ‌‬ ‫ژی���ان ل����ه‌وه‌و ‌ه س �ه‌رچ��او‌ه‬ ‫ی‬ ‫ی رۆژانه‌ ‌‬ ‫ێ كه‌ ڕه‌وش ‌‬ ‫ده‌گر ‌‬ ‫ی‬ ‫ژین گوزه‌راندن به‌ڕێڕه‌و ‌‬ ‫ی‬ ‫خۆی‌ ب��ڕوات به‌شێوه‌یه‌ك ‌‬ ‫دروست و ئومێد به‌خش‪.‬‬ ‫له‌به‌رامبه‌ردا شتێك هه‌ی ‌ه‬ ‫ێ «هونه‌ری‌«‬ ‫ی ده‌گوتر ‌‬ ‫پێ ‌‬ ‫ن��ام��اق��وڵ �ی‌‪ ،‬ك��ه‌ ئ�ه‌وی��ش‬ ‫ی‬ ‫سیاسه‌ته‌ و ب��ری��ارده‌ر ‌‬ ‫ی‬ ‫سه‌ره‌كییه‌ له‌خۆشگوزه‌ران ‌‬ ‫ژی���ان���ی‌ م���رۆڤ���ه‌ك���ان و‬ ‫به‌خته‌وه‌رییان ‪.‬‬ ‫ی‬ ‫سیاسه‌ت «هونه‌ر ‌‬ ‫ێ‬ ‫ێ ده‌گوتر ‌‬ ‫ناماقوڵیی‌« پ ‌‬ ‫ی‬ ‫چونكه‌ رووداو و پێشهاته‌كان ‌‬ ‫له‌ ده‌روازه‌ی‌ ناماقوڵییه‌و‌ه‬ ‫س �ه‌ر ده‌رده‌ك����ه‌ن‪ .‬رووداو‬ ‫گ�ه‌ل��ێ��ك��ن ك��ه‌ زۆر ك �ه‌س‬ ‫ی به‌ ڕوودان��ی��ان نابات‬ ‫پ�ه‌ ‌‬ ‫و بڕوا به‌ڕوودانیان ناكات‪.‬‬ ‫ی ‪2000‬‬ ‫بۆ نموونه‌ له‌ساڵ ‌‬ ‫بتگوتای ‌ه ئه‌مریكا له‌م‬ ‫چه‌ند ساڵه‌ی‌ دادێ‌ «چوار‬ ‫پێنچ واڵت داگیر ده‌كات و‬ ‫ی‬ ‫هه‌موو حوكمرانی‌ له‌ واڵتان ‌‬ ‫عه‌ره‌بی‌ ژێر و ژوور ده‌بێ‌«‬ ‫كه‌س نه‌یده‌توانی‌ ئه‌و وته‌ی ‌ه‬ ‫بخاته‌ نێو ب��اوه‌ڕ و له‌به‌ر‬ ‫چاوی‌ خۆی‌ وێنای‌ بكات‪،‬‬ ‫ب��ه‌اڵم كه‌ رووی���دا سه‌یر و‬ ‫سه‌مه‌ر ‌ه ل �ه‌وه‌دا نامێنێ‌ ‪،‬‬ ‫ی له‌دایك بوو ‪،‬‬ ‫به‌ ناماقوڵ ‌‬ ‫ی سه‌ند و بوو‬ ‫دواتر گه‌شه‌ ‌‬ ‫به‌واقیع‪.‬‬ ‫بواره‌كانی‌ تری‌ ژیانیش‬ ‫هونه‌رن‪ ،‬به‌اڵم هونه‌رێكی‌ تر‬ ‫دوور له‌ناماقوڵی‌ بۆ نموون ‌ه‬ ‫ی‬ ‫گه‌ر تۆ بڵێی‌ له‌چه‌ند ساڵ ‌‬ ‫دێ‌ «هاواڵتیان ژماره‌یان زیاد‬ ‫ی‬ ‫ده‌كات یان ‪ 15000‬قوتاب ‌‬ ‫سااڵن ‌ه ده‌چن ‌ه ئه‌مریكا یان‬ ‫ی باڵوده‌بێته‌و ‌ه یان‬ ‫نه‌خۆش ‌‬ ‫بیابانێكی‌ ف��راوان ده‌كرێت ‌ه‬ ‫دارستان ئه‌وا به‌پێی‌ لوژیك‬ ‫ی كاره‌كه‌‬ ‫و پێوه‌ری‌ زانست ‌‬ ‫رێی‌ تێده‌چێ‌ و هیچ سه‌یر و‬ ‫سه‌مه‌ره‌ی‌ تیادا نییه‌‪.‬‬ ‫ب���ه‌اڵم ك��اره‌س��ات دێت ‌ه‬ ‫ی‬ ‫ك��ای �ه‌وه‌ كاتێ‌ «ه��ون �ه‌ر ‌‬ ‫ی‬ ‫ن��ام��اق��وڵ��ی‌« س���ه‌راپ���ا ‌‬ ‫ێ‬ ‫بواره‌كانی‌ ژی��ان داپۆش ‌‬ ‫و پێگه‌یه‌ك بۆ ماقوڵییه‌ت‬ ‫نه‌مێنێته‌و‌ه و سیاسه‌تیش‬ ‫ی و‬ ‫ی ئاسای ‌‬ ‫ببێ‌ به‌كارێك ‌‬ ‫رۆتینی‌ رۆژان ‌ه دوور له‌هه‌موو‬ ‫پره‌نسیپێكی‌ خۆی‌‪.‬‬ ‫@‪tariqnamiq‬‬ ‫‪yahoo.com‬‬


‫ئاسۆیه‌ك بۆ خزمه‌ت و په‌یامی مرۆڤایه‌تی‬

‫‪www.healthsyndicate.org‬‬ ‫ساڵ ‌ی یه‌كه‌م ‪ -‬ژماره (‪2012-7-2 )5‬‬

‫ی ئیمتیاز‬ ‫خاوه‌ن ‌‬ ‫ی كوردستان‬ ‫ی ته‌ندروست ‌‬ ‫ی كارمه‌ندان ‌‬ ‫سه‌ندیكا ‌‬ ‫ی فه‌ریق قاره‌مان‬ ‫سه‌رنووسه‌ر‪ :‬هاد ‌‬ ‫‪Hadi_qaraman@yahoo.com‬‬ ‫ی موبایل‪07701549403 :‬‬ ‫ژمار‌ه ‌‬ ‫ی مامۆستایان‬ ‫ناونیشان‪ :‬هه‌ولێر ـ گه‌ڕه‌ك ‌‬ ‫شه‌قامی دوو سایدی ئااڵ‬

‫ئاهه‌نگی یادی په‌رستارانی لقی‬ ‫هه‌ولێر‬ ‫لق ‌ی دهۆك ‌ی سه‌ندیكا خه‌اڵت ‌ی ریزلێنان ده‌به‌خشێت ‌ه (‪ )250‬كارمه‌ند ‌ی ته‌ندروست ‌ی دێرین‬

Profile for health syndicate

رؤزنامةى ئيشك  

رؤزنامةيةكي زانستى تةندروستى طشتية سةنديكاى كارمةندانى تةندروستى كوردستان دةريدةكات

رؤزنامةى ئيشك  

رؤزنامةيةكي زانستى تةندروستى طشتية سةنديكاى كارمةندانى تةندروستى كوردستان دةريدةكات

Advertisement

Recommendations could not be loaded

Recommendations could not be loaded

Recommendations could not be loaded

Recommendations could not be loaded