Issuu on Google+

JAK ZNALEŹĆ WYMARZONĄ PRACĘ? KIESZONKOWY PORADNIK DLA KANDYDATÓW


Czy wiesz, że proces poszukiwania pracy może być łatwy i przyjemny? Dzięki wskazówkom i poradom naszych ekspertów uzyskasz wszelkie niezbędne informacje potrzebne do odpowiedniego przygotowania się do tego procesu. Jeśli masz dodatkowe pytania lub wątpliwości, skontaktuj się z nami. Konsultanci HAYS Poland chętnie odpowiedzą na Twoje pytania i udzielą Ci dalszego wsparcia.

2 | Jak znaleźć wymarzoną pracę?


SPIS TREŚCI 4 5 8 9 12

1.0 1.1 1.2 1.3 1.4

Jeśli ubiegasz się o pracę… Od czego zacząć? Zdobywanie informacji o branży i pracodawcy Tworzenie CV Pisanie listu motywacyjnego

2.0 2.1 2.2 2.3 2.4

Jeżeli zaproszono Cię na rozmowę kwalifikacyjną... Przygotowanie przed rozmową kwalifikacyjną Rozmowa kwalifikacyjna Niestosowne pytania podczas rozmowy kwalifikacyjnej Drugi etap rozmowy kwalifikacyjnej

14 15 16 20 22

3.0 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5

Jeżeli zaoferowano Ci pracę... Jak dokonać oceny oferty pracy? Akceptacja oferty pracy W obliczu kontroferty Rezygnacja z pracy Rozpoczęcie nowej pracy

26 27 31 33 34 36

4.0 Jeżeli odchodzisz z pracy... 4.1 Zwolnienie – co dalej? O HAYS Poland

38 39 41

Jak znaleźć wymarzoną pracę? | 3


JEŚLI UBIEGASZ SIĘ O PRACĘ

4 | Jak znaleźć wymarzoną pracę?


1.1 OD CZEGO ZACZĄĆ? Kandydacie, zanim zaczniesz pisać swoje CV i przeglądać portale z ofertami pracy, zastanów się przez chwilę, jakie masz możliwości kariery zawodowej. Ustal swoje mocne strony oraz obszary, nad którymi powinieneś jeszcze popracować, stwórz strategię poszukiwania pracy. W tym celu powinieneś popracować nad trzema najistotniejszymi obszarami:

TY I TWOJE UMIEJĘTNOŚCI Analiza SWOT (z ang. Strenghts, Weaknesses, Opportunities, Threats czyli Silne strony, Słabe strony, Szanse, Zagrożenia) to metoda szybkiej i skutecznej analizy wewnętrznego i zewnętrznego środowiska danego przedsiębiorstwa, projektu czy osoby, najczęściej używana do planowania strategicznego. Analiza SWOT bada czynniki zewnętrzne i wewnętrzne pod kątem pozytywnego i negatywnego wpływu na organizację. Zarówno silne i słabe strony dotyczą elementów, na które mamy wpływ - możemy rozwijać silne strony i zmniejszać słabe, natomiast w przypadku szans i zagrożeń mówimy o czynnikach, które kształtują otaczającą nas rzeczywistość - nie mamy na nią wpływu. W przypadku analizy Twojej osoby będą to: •

• •

CZAS NA PRAKTYKĘ! ANALIZA SWOT W tabeli poniżej wypisz swoje mocne i słabe strony (czynniki, na które masz wpływ) oraz szanse i zagrożenia (zjawiska otaczającego nas środowiska, na które nie mamy wpływu). Potem zastanów się, nad czym jeszcze musisz popracować, jakie zdolności i umiejętności rozwinąć. Przypatrz się także swojemu otoczeniu i branży, w której chcesz pracować - czy z łatwością znajdziesz pracę teraz, za 5, 10 czy 15 lat? Jeśli nie, może już teraz warto pomyśleć o przebranżowieniu?

Silne strony, czyli pozytywne czynniki, na które masz wpływ, na przykład dobre wykształcenie, predyspozycje zawodowe, dobra znajomość programów rachunkowych i komputera, obszerna wiedza ekonomiczna, umiejętność pracy w grupie i samodzielnie, bardzo dobra znajomość języka angielskiego itp. Słabe strony, czyli zjawiska ograniczające dalszy rozwój i osiąganie sukcesów np. brak w wiary w siebie, brak znajomości języków obcych, brak wykształcenia, mała rozpoznawalność Twojej osoby w branży itp. Szanse, czyli pozytywne czynniki kształtujące środowisko zewnętrzne, które pomogą odnieść Ci sukces na przykład duże zapotrzebowanie na ludzi z Twoim wykształceniem i umiejętnościami, nowe inwestycje w Twoim regionie, dynamiczny rozwój branży, w której pracujesz itp. Zagrożenia, czyli negatywne zjawiska pochodzące z Twojego otoczenia, na które nie masz wpływu np. zbyt duża liczba wykształconych osób, kryzys gospodarczy, zwolnienia grupowe, fuzje i przejęcia największych firm w Twojej branży (jeśli wiążą się z ograniczeniem miejsc pracy) itp. POZYTYWNE

NEGATYWNE

WEWNĘTRZNE

SILNE STRONY: • • • • •

SŁABE STRONY: • • • • •

ZEWNĘTRZNE

SZANSE: • • • • •

ZAGROŻENIA: • • • • •


CZAS NA PRAKTYKĘ! STRATEGIA POSZUKIWANIA PRACY Poświęć trochę czasu na zaplanowanie działań związanych z poszukiwaniem pracy. W tym celu odpowiedz na pytania: 1. Chcę pracować dla (wymień najbardziej pożądanych pracodawców): ….. 2. Na jakich stanowiskach chcę pracować: ….. 3. Moje oczekiwania finansowe to: ..... 4. Interesuje mnie praca w pełnym czy niepełnym wymiarze godzin, na etat czy tymczasowa? 5. Na szukanie pracy chcę poświęcić ….. godzin w tygodniu. 6. Planuję znaleźć pracę w ciągu ..… miesięcy. 7. Portale, na których będę szukać pracy: …..

STRATEGIA POSZUKIWANIA PRACY Do poszukiwania pracy należy zabrać się jak do planowania i realizacji dużego projektu. Zaplanuj, realizuj i oceniaj swoje działania według kolejności:

Stwórz listę potencjalnych pracodawców – spisz wszystkie firmy i instytucje, w których najbardziej chcesz pracować. Nawet, jeśli w obecnej chwili nie rekrutują, nic nie szkodzi. Możesz wysłać do nich aplikację z odpowiednio przygotowanym listem motywacyjnym wyjaśniającym, dlaczego chciałbyś pracować właśnie dla tej firmy. 2. Zbierz dane o pracodawcach i branży - informacje będą pomocne zarówno przy pisaniu CV i listu motywacyjnego, jak również w trakcie przygotowań do rozmowy kwalifikacyjnej. Odwiedzaj portale i subskrybuj newslettery poświęcone sektorowi, w którym chcesz pracować. Znajomość specyfiki branży, głównych graczy, aktualności i perspektyw rozwoju ułatwi Ci nawiązanie lepszego kontaktu, pochwalisz się wiedzą i pomoże odnieść sukces na rozmowie kwalifikacyjnej. 3. Przygotuj swój zawodowy wizerunek – analiza SWOT pozwoli Ci odkryć swoje mocne strony i atuty, dzięki którym zyskasz przewagę nad konkurencją a także określisz słabe strony i obszary do poprawy. Analiza SWOT to punkt wyjścia, dzięki któremu łatwiej ustalić zawodowe cele i docelowy wizerunek oraz działania, które należy podjąć, aby odnieść sukces zawodowy. 4. Zrób dokładny plan działania – przygotuj odpowiedzi na pytania: w jaki sposób będziesz poszukiwać pracy, jakimi metodami (portale pracy, znajomi i rodzina, agencje pracy, biura karier czy urzędy pracy), ile czasu sobie dajesz na znalezienie nowej pracy, ile czasu dziennie lub tygodniowo poświęcisz na szukanie pracy. Ustal również, jakiej dokładnie pracy szukasz i jakie są Twoje wymagania: forma pracy, wymiar czasu, wynagrodzenie (szczegółowy raport płacowy dla poszczególnych branż i stanowisk w wybranych województwach znajdziesz na naszej stronie internetowej www.hays.pl). 5. Zacznij aktywnie szukać pracy – pora wprowadzić plan w życie i aktywnie zacząć realizować zaplanowane działania. Monitoruj branżę, przeglądaj ogłoszenia w prasie i internecie oraz aktualności z branży (dowiesz się dzięki nim o nowopowstałych miejscach pracy czy tworzonych właśnie firmach), rozmawiaj ze znajomymi, stwórz swój profil na portalach społecznościowych (w szczególności na www.goldenline.pl oraz www.linkedin.com), dyskutuj na forach. 6. W przypadku niepowodzeń oceń własne działania: czy poświęcasz wystarczająco dużo czasu? Czy kontaktujesz się z osobami odpowiedzialnymi za decyzje związane z rekrutacją? Czy dokładnie przeanalizowałeś swoje mocne i słabe strony - być może nie masz jeszcze wystarczających kwalifikacji, na stanowisko, o które się starasz? A może w branży, w której aktualnie poszukujesz pracy, obecnie nie tworzy się nowych miejsc pracy? 1.

GDZIE SZUKAĆ PRACY? Gdzie znaleźć informacje o nowych wakatach? Spróbuj poprzez: • własną sieć kontaktów (znajomi, przyjaciele, rodzina, kontakty biznesowe) • ogłoszenia prasowe, radiowe i telewizyjne • Internet (ogłoszenia, fora, serwisy społecznościowe itp.) • agencje doradztwa personalnego • agencje pośrednictwa pracy 6 | Jak znaleźć wymarzoną pracę?


• • • • •

agencje pracy tymczasowej urzędy pracy centra informacji i planowania kariery zawodowej targi i giełdy pracy organizacje pozarządowe

Jeśli jesteś studentem lub absolwentem również zainteresują Cię: • Akademickie Biura Karier • potencjalni pracodawcy i ich programy praktyk i staży • ogólnopolskie programy praktyk i staży • organizacje studenckie Najpopularniejsze portale z ofertami pracy: » » » » » » » » » » » » » » » » » » »

www.hays.pl www.pracuj.pl www.praca.pl www.monsterpolska.pl www.infopraca.pl www.jobpilot.pl www.gazetapraca.pl www.jobs.pl www.praca.gratka.pl www.praca.money.pl www.gumtree.pl www.kariera.pl www.szybkopraca.pl www.otopraca.pl www.jobs4.pl www.egospodarka.pl www.ngo.pl www.pracodawca.com www.praca.gov.pl

Sprawdź również portale branżowe: » » » » » » » » » » » » »

www.pracawbudownictwie.pl www.przedstawiciele.pl www.Interaktywnie.com www.praca-marketing.pl www.marketing-news.pl www.proto.pl www.pracujwlogistyce.pl www.pracaprawo.org www.karierawfinansach.pl www.praca.wnp.pl www.Informatycy.info www.karierait.pl www.jobIT.pl

CZY WIESZ, ŻE... ...ponad połowa Kandydatów uważa, iż wysłanie CV bezpośrednio do pracodawców to najskuteczniejsza metoda pozyskiwania pracy? Według badania HAYS Poland aż 52,5% ankietowanych Kandydatów wskazało tę metodę, zaraz potem wymieniając kontakty rodziny i znajomych, kontakty biznesowe oraz wysyłanie CV na oferty pracy publikowane w internecie.

Portale społecznościowe i networkingowe Pamiętaj o zbudowaniu profesjonalnego profilu na portalach społecznościowych, a następnie dbaj o jego uaktualnianie i bierz udział w dyskusjach na forach. Najbardziej popularne i profesjonalne portale networkingowe to: » » » » » » »

www.goldenline.pl www.linkedin.com www.xing.com www.profeo.pl www.beknown.com www.biznes.net www.bluechipexpert.com

Jak znaleźć wymarzoną pracę? | 7


1.2 ZDOBYWANIE INFORMACJI NA TEMAT BRANŻY I PRACODAWCY Zaproszenie na rozmowę kwalifikacyjną, a następnie sukces podczas wywiadu zależy od wielu czynników, takich jak wcześniejsze doświadczenie, charakter, umiejętności i zdolności. Jednakże jednym z najbardziej powszechnych błędów, jakie kandydaci popełniają to przeprowadzenie niewystarczających poszukiwań na temat potencjalnych pracodawców i firmy, do której aplikują.

DLACZEGO RESEARCH JEST TAKI WAŻNY? Zanim wybierzesz się na rozmowę kwalifikacyjną, a nawet zanim jeszcze zaczniesz wysyłać swoje CV do potencjalnych pracodawców zacznij zbierać informacje o branży i interesujących Cię firmach. Przygotowanie jest zasadniczym składnikiem sukcesu! Wiedza o mocnych i słabych stronach pracodawcy pomoże Ci ustalić, czy jest to firma dla Ciebie oraz jaką rolę możesz w niej pełnić. Zdobyte informacje pozwolą Ci także podczas rozmowy kwalifikacyjnej zadać przemyślane pytania, zainteresować sobą pracodawców oraz przekonać ich, że naprawdę interesujesz się pracą dla firmy, do której aplikujesz.

POSZUKIWANIE PRACY Informacje na temat pracodawców zdobywane podczas poszukiwania pracy, umożliwią Ci sformułowanie opinii o firmie, dla której chciałbyś pracować. Pomogą Ci także wyselekcjonować i wyeliminować różne organizacje lub branże, które nie pasują do planu Twojej kariery. Używając dostępnych źródeł, możesz zyskać lepsze rozumienie tego, jakie potencjalne możliwości kariery istnieją w odniesieniu do danego pracodawcy. Na przykład: ważna i stanowiąca podstawę informacja na temat pracodawcy zawiera rodzaj czynności, jakimi zajmuje się firma, wyodrębni strukturę organizacyjną i własnościową oraz kwestię stabilności finansowej firmy. Podstawowe dane takie jak rok założenia, wielkość firmy (liczba oddziałów, liczba zatrudnionych), właściciele czy ostatnie inwestycje z łatwością znajdziesz w internecie. Aby ocenić czy firma jest stabilna i oferuje szanse na rozwój, znajdź także informacje o jej pozycji na rynku, rotacji pracowników czy ogólne opinie w sieci. Ale uważaj! Czasem fora internetowe są przesiąknięte negatywnymi opiniami o firmie, a w rzeczywistości bardzo mijają się z prawdą. Pod pretekstem zostawienia swojego CV, wybierz się do siedziby firmy – zobacz jak wygląda (nowoczesny budynek czy prywatne mieszkanie w kamienicy), jacy ludzie tam pracują, jaka jest atmosfera. Jeśli starasz się o pracę w sklepie czy restauracji odwiedź ją wcześniej, obserwuj klientów, obsługę. Zastanów się także co możesz zaoferować firmie. Jakie kwalifikacje będą mogli wykorzystać? Jeśli firma planuje wejść na inne rynki na przykład w krajach Europy Środkowo - Wschodniej, a Ty masz już doświadczenie w tym obszarze, nie zapomnij o tym wspomnieć, opowiedz o sukcesach. Na pewno zostaniesz zauważony i zapamiętany.

USTRUKTURALIZOWANA DROGA PODEJŚCIA DO POSZUKIWAŃ POLEGA NA: • • •

Wyselekcjonowaniu gałęzi rynku lub obszaru/działów, które trafiają w Twoje potrzeby i zainteresowania Zlokalizowaniu potencjalnych pracodawców Wyszukaniu informacji na temat pracodawców i zdefiniowaniu osób mogących podjąć decyzję o zatrudnieniu osoby o Twoim profilu (do tego celu najlepiej służą portale społecznościowe)

8 | Jak znaleźć wymarzoną pracę?


1.3 TWORZENIE CV Ludzie zazwyczaj nie lubią pisać o sobie. Niektórzy czują się niepewnie, gdy muszą wskazywać swoje dobre i złe strony. Inni zaś, wręcz przeciwnie, przechwalają się nadmiernie lub wyolbrzymiają swoje osiągnięcia. Dlaczego więc nie wykorzystać poniższych prostych rad jako przewodnika? Pamiętaj! Średnio rekruter poświęca 10 sekund na przejrzenie Twojego CV. Dlatego tak istotne jest pierwsze wrażenie - zrób wszystko, aby było ono pozytywne, poświęcając czas na odpowiednie przygotowanie swojego życiorysu. Możesz nie dostać drugiej szansy!

PREZENTACJA

CZY WIESZ, ŻE...

• Jeśli przygotowujesz CV w wersji drukowanej, użyj dobrej jakości białego, jednolitego papieru - zapomnij o kursywie ...większość Kandydatów indywidualizuje swoje CV pod i ozdobnych czcionkach. Natomiast w przypadku CV konkretną ofertę i firmę? w wersji elektronicznej pamiętaj, że najbardziej czytelny Według badań HAYS Poland, rodzaj czcionki to Arial lub Times New Roman. większość ankietowanych • Nie demonstruj swoich zdolności graficznych poprzez zmienia życiorys w zależności dodawanie np. ozdobnej ramki czy innych tego typu od stanowiska, na jakie aplikuje elementów graficznych. Nie wyglądają profesjonalnie, (43,3%) lub od branży (12,7%). a dodatkowo obciążają one CV (rozmiar pliku rośnie Jednak aż 44,1% badanych i czasem może nawet nie zostać dostarczony do odbiorcy, Kandydatów wysyła CV w niezmienionej formie na w zależności od ustawień na skrzynkach mailowych). różne stanowiska i do różnych Wyjątek: elementy ozdobne mogą być użyte w CV, jeśli pracodawców, tym samym ubiegasz się o pracę w charakterze projektanta grafiki. zmniejszając swoje szanse na W innych wypadkach – krótko mówiąc: treść, a nie forma otrzymanie interesujących ich ma przyciągać uwagę. prac. • Staraj się zmieścić swoje CV maksymalnie na dwóch stronach A4. • Pamiętaj o profesjonalnym zdjęciu. To na jego podstawie pracodawca wyrabia sobie zdanie na Twój temat. Nie zmarnuj takiej okazji. Wakacyjne fotki lub zdjęcia z imprezy zostaw dla znajomych, a nie dla potencjalnego pracodawcy. • Skup się tylko na ważnych rzeczach - idealnie, jeśli każde CV jest napisane pod konkretnego pracodawcę czy ofertę pracy. Szczegółowe rozpisywanie się o wszystkich obowiązkach na każdym stanowisku może sprawić, iż elementy kluczowe dla zdobycia nowej pracy umkną gdzieś pracodawcy.

TREŚĆ I STRUKTURA •

Na początku CV opisz swój cel zawodowy – ułatwia on szybką ocenę przygotowania danego Kandydata do pracy na konkretnym stanowisku. Określenie celu zawodowego może być szczególnie przydatne w sytuacji, gdy osoba rekrutująca poszukuje w tym samym czasie Kandydatów na różne stanowiska . Czasami określenie celu zawodowego może obrócić się przeciwko Kandydatowi. Osoba rekrutująca, której brakuje wyobraźni lub jest pod silną presją czasu może odrzucić CV Kandydata, którego cel zawodowy nie jest dokładnym odzwierciedleniem danego stanowiska. To oznacza, że jeśli Twój cel brzmi następująco: „Country manager w szybko rozwijającej się, dynamicznej organizacji” – możesz zmniejszyć swoje szansę i zamknąć sobie drogę do stanowiska dyrektora regionu w stabilnej firmie z ugruntowaną pozycją na rynku, które może spełniać Twoje wszystkie oczekiwania. Dlatego warto umieścić w CV cel zawodowy tylko w sytuacji całkowitej pewności, iż stanowisko, na które aplikujemy, jest z nim zgodne. • Pamiętaj o aktualnych danych kontaktowych i profesjonalnym e-mailu z imieniem i nazwiskiem - nie ma nic gorszego niż stary numer, na który nikt nie może się dodzwonić czy Kandydat Jak znaleźć wymarzoną pracę? | 9


CZY WIESZ, ŻE... ...osoby, które wysyłają ponad 500 CV mają mniejsze szanse na znalezienie pracy? Według badań HAYS Poland osoby, które wysyłały do 50 CV częściej były zaproszone na 2 rozmowy kwalifikacyjne lub więcej, znajdując pracę w okresie do 3 miesięcy. W grupie badanych wysyłających powyżej 50 życiorysów nie widać poprawy skuteczności a wręcz niewielki jej spadek. Natomiast Kandydaci, którzy przesłali swoje CV na ponad 500 ofert i więcej, najczęściej szukają pracy nawet 9-12 miesięcy i dłużej!!! Dane statystyczne potwierdzają więc nasze wieloletnie obserwacje, iż liczy się nie ilość tylko jakość CV. Jeśli więc wysłałeś już ponad 350 CV, szukasz pracy przez ponad pół roku - jeszcze raz na spokojnie przejrzyj swoje CV (albo poproś o pomoc znajomego, kogoś z rodziny czy rekrutera) i sprawdź czy w CV nie ma żadnych błędów, czy forma jest odpowiednia, a Twoje sukcesy i osiągnięcia zostały wyraźnie podkreślone.

• • •

• •

z adresem w stylu misiaczek@wp.pl lub kicia@onet.pl. Numer służbowy załącz tylko w przypadku, gdy nie masz nic przeciwko temu, aby ktoś kontaktował się z Tobą w miejscu pracy. Forma Twojego CV powinna być przejrzysta i zrozumiała. Twoim zadaniem jest zaprezentowanie faktów w sposób jasny i zwięzły. Używaj raczej punktów, niż pełnych zdań (które mogą czasem prowadzić do niepotrzebnej rozwlekłości stylu). Historia Twojej edukacji, osiągnięcia akademickie i doświadczenie zawodowe powinny być wymienione w odwróconym porządku chronologicznym (czyli aktualna praca jako pierwsza). Tytuł naukowy powinien wystąpić przed wynikami egzaminów. Nigdy nie zostawiaj pustych miejsc. Jeżeli miałeś rok przerwy lub podejmowałeś zadania tymczasowe, nie ukrywaj tego, w przeciwnym razie pracodawca może Cię podejrzewać o próbę tuszowania pewnych faktów – nie pozostawiaj mu tej szansy. Przy konkretnych stanowiskach pamiętaj aby zamieścić osiągnięcia, a nie po prostu listę obowiązków. Jeśli byłeś odpowiedzialny za sprzedaż usługi nie pisz po prostu: pozyskiwanie nowych klientów, ale na przykład: W ciągu kwartału pozyskanie 23 nowych klientów, którzy łącznie wydali ponad 450 000PLN na usługi firmy. Hobby i zainteresowania zostaw na koniec – ta część powinna być krótka. Najważniejsze - nie kłam w CV. Kłamstwo ma krótkie nogi, w wieloetapowym procesie rekrutacji oszustwo w końcu wyjdzie na jaw.

PODWÓJNE SPRAWDZENIE CV •

Sprawdź swoje CV uważnie – prześledź dokładnie pisownię i przeczytaj ponownie życiorys, aby sprawdzić jego sens. Poproś znajomego lub kogoś z rodziny aby go również sprawdził. Błędy nie zawsze są oczywiste dla osoby, która je popełnia. • Wysyłając CV drogą elektroniczną (emailem lub poprzez formularz aplikacyjny na stronie internetowej), załącz dokument w formacie Word (rozszerzenie .doc). Wiele firm, a zwłaszcza agencje doradztwa personalnego, mają obowiązek każdą otrzymaną aplikację wprowadzić do bazy danych. Wysyłając CV w Wordzie, a nie na przykład w PDF, ułatwiasz pracę ekspertom ds. rekrutacji, którym łatwiej skopiować dokument do systemu, niż wprowadzać zawarte w nim dane ręcznie. • Jeśli dostarczasz CV w formie wydrukowanego dokumentu - zszyj strony. Bindowane dokumenty i plastikowe koszulki są irytujące, gdyż często nie pasują do kuwetek na dokumenty, więc w rezultacie mogą zostać odseparowane od pozostałych życiorysów. • Wyślij swoje CV na dobrej jakości papierze, czytelnie zaadresowane, w formacie A4 oraz najlepiej listem priorytetem.

10 | Jak znaleźć wymarzoną pracę?


13 WSKAZÓWEK JAK NAPISAĆ SKUTECZNE CV Określ swój cel w poszukiwaniu pracy przed napisaniem CV. Po określeniu stanowiska, na jakie chciałbyś aplikować, czy branży, w której chciałbyś pracować, łatwiej będzie napisać CV, które odpowie na potrzeby potencjalnych pracodawców. 2. Pomyśl o swoim CV jako narzędziu marketingowym. Myśl o sobie jako produkcie, a o pracodawcach jako klientach, których musisz zachęcić do zakupu. Twoje CV to broszurka reklamowa, w której musisz zawrzeć najważniejsze informacje: jakie są Twoje zalety i co pracodawca zyska zatrudniając właśnie Ciebie. 3. CV otwiera drzwi do zaproszenia na rozmowę kwalifikacyjną, a nie od razu do otrzymania oferty pracy. Dlatego nie wchodź w szczegóły na temat każdego stanowiska czy obowiązków. Dopiero na rozmowie kwalifikacyjnej zabłyśniesz opowiadając o swoich osiągnięciach i sukcesach. 4. Używaj punktów, krótkich zdań, unikaj długich akapitów. CV czyta się szybko – tylko wypunktowane CV pozwoli osobie odpowiedzialnej za rekrutację zeskanować Twoje CV i ocenić czy nadajesz się do pracy. Jeśli będzie musiała wczytywać się w Twoje CV, odłoży je na bok, a Ty stracisz szansę na rozmowę kwalifikacyjną. 5. Używaj czasowników – ożywią Twoje CV - jak na przykład przygotowałem, nadzorowałem, osiągnąłem itp. 6. Używaj liczb - nic nie przyciągnie wzroku potencjalnego pracodawcy jak liczby, procenty czy złotówki. Warto z nich korzystać, na przykład: Zarządzanie 10-osobowym działem marketingu i budżetem w wysokości 150 000 PLN; Wzrost sprzedaży o 35% w regionie CEE. 7. Używaj słów - wytrychów. Sprawdź inne oferty pracy na podobne stanowiska. Poszukaj najczęściej używanych słów kluczowych w Twojej branży i nie zapomnij ich użyć w swoim CV. 8. Akcentuj pozytywy, nie skupiaj się na negatywach. Jeśli któryś z obowiązków w obecnej pracy jest poniżej Twoich kwalifikacji i nie ułatwi Ci znalezienia pracy na wyższym stanowisku pomiń go. Skup się na obowiązkach, które przybliżą Cię do Twojej wymarzonej pracy. 9. Pokaż, co wiesz. Nie chodzi o to, aby na kilkunastu kartkach rozpisywać się o swoim wykształceniu i doświadczeniu, ale by sprawnie i zwięźle zaakcentować jak rozległa jest Twoja wiedza. 10. Pokaż, kogo znasz. Jeśli należysz do branżowego stowarzyszenia czy profesjonalnych grup networkingowych, a aplikujesz na stanowisko związane z pozyskiwaniem nowych klientów lub rozbudowywaniem biznesu, nie zapomnij o tym wspomnieć. 11. Zbuduj CV łatwe do czytania: używaj spacji, wyrównaj tekst do lewej, aby z prawej strony zostało trochę wolnego miejsca i przestrzeni. Użyj czcionki nie mniejszej niż 10 pkt. Ogranicz długość CV do 1-2 stron. 12. Poproś znajomego lub kogoś z rodziny - niech przejrzy Twoje CV. Zachęcaj tę osobę do zadawania pytań, niejasności pomogą odkryć elementy, nad którymi trzeba jeszcze popracować. 13. Wyślij swoje CV do potencjalnych pracodawców i agencji rekrutacyjnej. Nie czekaj na publikację ofert pracy. Być może firma, w której chciałbyś pracować, boryka się z jakimś problemem, a Twoje kwalifikacje i doświadczenie będą niezastąpione. 1.

10 NAJCZĘSTSZYCH BŁĘDÓW POPEŁNIANYCH W CV 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10.

Wypisywanie obowiązków zamiast sukcesów Mało czytelny układ CV Zbyt długie CV Za mało informacji w CV lub za dużo mało istotnych informacji Niepoprawny styl Mało profesjonalne zdjęcie lub brak zdjęcia Śmieszny lub niesmaczny adres email Nieaktualny numer kontaktowy Literówki, błędy gramatyczne i ortograficzne Brak zakresu obowiązków na poszczególnych stanowiskach Jak znaleźć wymarzoną pracę? | 11


1.4 PISANIE LISTU MOTYWACYJNEGO List motywacyjny (LM) jest jednym z pierwszych dokumentów, który widzi osoba rekrutująca. Jest tym, co przedstawia Ciebie i Twoje CV. Tak samo jak nie pojawiłbyś się niezapowiedziany u progu drzwi firmy, nie chcesz chyba, aby Twoje CV pojawiło się „niezapowiedziane” na biurku specjalisty ds. HR. Chociaż nie istnieje coś takiego jak idealny list motywacyjny, postępowanie według proponowanych przez nas zasad pomoże Ci uczynić z listu motywacyjnego wartościowy dodatek do Twojego CV.

CZY WIESZ, ŻE... ...wysłanie zarówno CV jak i LM zwiększa Twoje szanse na bycie zaproszonym na rozmowę kwalifikacyjną? Wyniki najnowszego badania HAYS Poland, dotyczące skuteczności zdobywania pracy w zależności od wysyłanych dokumentów aplikacyjnych, wskazują, iż list motywacyjny nie jest jeszcze przeżytkiem. Większość specjalistów i menedżerów (70,2%) nadal wysyła zarówno list motywacyjny jak i CV aplikując o pracę, co czwarty (26,4%) samo CV, a zaledwie 3,3% używa innych, bardziej interaktywnych narzędzi i dokumentów np. formularzy dostępnych na stronie internetowej firmy czy video CV. Pełny komplet dokumentów, czyli życiorys i list motywacyjny, w porównaniu do samego tylko CV zwiększa znacząco prawdopodobieństwo bycia zaproszonym na rozmowę kwalifikacyjną.

INDYWIDUALNE PODEJŚCIE Kluczem do wywarcia dobrego wrażenia poprzez LM jest zindywidualizowanie go do oferty pracy, o którą się ubiegasz. Może to zająć trochę więcej czasu niż proste zmienianie danych adresowych, ale warto ten czas na to przeznaczyć. Zawodowy rekruter, potrafi od razu rozpoznać „seryjny list motywacyjny”. Aby zainteresować pracodawcę swoją osobą pamiętaj o zasadach pisania LM.

CO NAPISAĆ W LIŚCIE MOTYWACYJNYM? •

Pierwszy akapit: wyjaśnij, dlaczego piszesz. Upewnij się, że to zachęci do dalszego czytania. Jeżeli odpowiadasz na ogłoszenie, napisz gdzie i kiedy je widziałeś oraz dołącz numer referencyjny, jeżeli ogłoszenie go posiada. • Drugi akapit: zwięźle przedstaw swoją motywację, sytuację zawodową i kwalifikacje (zawodowe i/lub akademickie). Nie pisz zbyt wiele, w przeciwnym razie Twój LM może nie zostać przeczytany. Jeżeli odpowiadasz na ogłoszenie, upewnij się, że wymagania, które są zawarte w ogłoszeniu, zostały zaadresowane w Twoim CV oraz LM. • Trzeci akapit: napisz, dlaczego powinni zatrudnić właśnie Ciebie i dlaczego byłbyś dobrym pracownikiem. Opowiedz firmie trochę o niej samej (np. Jako największa w Polsce firma zajmująca się produkcją uszczelniaczy asfaltu…), aby pokazać, że Ty wiesz i interesujesz się, czym zajmuje się firma, do której aplikujesz. Dowiedz się czegoś więcej zanim zaczniesz się ubiegać o pracę. • Na koniec upewnij się, że Twój list jest zaadresowany do właściwej osoby i pod właściwy adres oraz czy Ty podałeś wszystkie swoje dane kontaktowe. Sprawdź także pisownię i interpunkcję. Przeczytaj LM jeszcze raz (najlepiej po jakimś czasie) - sprawdź czy dobrze, płynnie się go czyta oraz czy jest przekonujący i zachęca do kontaktu z Tobą.

CO TRZEBA, A CZEGO NIE WOLNO? • • •

Spraw, aby Twój list był „szyty na miarę” – dostosowany do pracodawcy. Każdy może skopiować typowy list motywacyjny, ale to indywidualne podejście pokazuje, że traktujesz sprawę poważnie. Nie wysyłaj listu do „Pani” lub „Pana”. Dowiedz się, kim jest właściwa osoba: kierownik działu lub kierownik ds. personalnych i zaadresuj list do tej konkretnej osoby. Upewnij się, czy zamieściłeś swoje dane kontaktowe zawierające adres, numery telefonów, adres e-mail. Jeżeli potencjalny pracodawca nie będzie mógł do Ciebie zadzwonić czy napisać, nie zaprosi Cię na rozmowę kwalifikacyjną.

12 | Jak znaleźć wymarzoną pracę?


• • • • • • • • • •

Nie wysyłaj listu bez uprzedniego sprawdzenia ogółu pod kątem błędów pisowni, literówek, podejrzanej gramatyki, błędnej interpunkcji. Upewnij się, że wszystko jest profesjonalnie napisane. Jeśli wysyłasz CV i LM pocztą, napisz swój list motywacyjny na papierze dobrej jakości, który pasuje do papieru CV. Papier kolorowy jest niewskazany, najczęściej używany to papier biały lub kremowy. Nie pisz zbyt wielu rzeczy – Twój list powinien być krótki, treściwy i na temat. Nie ma potrzeby, aby przepisywać rzeczy ze swojego CV. Zastosuj formę wyboldowanych (pogrubionych) punktów, tam gdzie jest to wskazane – czytającemu będzie łatwiej przeglądać list. Pamiętaj o odpowiednim wstępie i zakończeniu (wyboldowane części powinny być przypisane do odpowiednich akapitów). Nie wysyłaj CV bez listu motywacyjnego – list jest wstępem do Twojego CV, chyba, że w ogłoszeniu jest jasno sprecyzowane, że wystarczy samo CV. Pomiń negatywne informacje, takie jak osobiste konflikty z poprzednim pracodawcą, szczegóły z sądu czy wrogie komentarze na temat obecnego pracodawcy. Nie używaj skomplikowanych słów tylko po to, aby zrobić wrażenie. Nie używaj słów, których zazwyczaj byś nie zastosował. Jest to nierealne odzwierciedlenie Twojej osoby. Upewnij się, że list jest napisany standardową czcionką (Arial, Times New Roman itp.) oraz ma standardowy format i interpunkcję. Jeżeli wysyłasz swoje dokumenty aplikacyjne w mailu – pamiętaj, aby je załączyć i odpowiednio nazwać według wzoru jak np.: JanKowalski_CV oraz JanKowalski_List Motywacyny.

Jakie są według Pana/Pani najskuteczniejsze metody pozyskiwania pracy? Wysyłanie CV na ogłoszenia bezpośrednio do pracodawców

52,5%

Poprzez kontakty rodziny i znajomych

48,7%

Poprzez profesjonalną sieć kontaktów/kontakty biznesowe

47,5%

Wysyłanie CV na oferty pracy publikowane w internecie, na portalach pracy

41,4%

Poprzez kontakt z agencją rekrutacyjną

35,7%

Poprzez aktywność na portalach społecznościowych, kontakt od potencjalnego pracodawcy

11,4%

Poprzez udział w konferencjach, szkoleniach i nawiązanie nowych kontaktów

9,5%

Wysyłanie CV na oferty pracy publikowane w prasie Na targach pracy Inne

0,0%

9,1% 4,2% 3,0%

10,0%

20,0%

30,0%

40,0%

50,0%

60,0%

Jak znaleźć wymarzoną pracę? | 13


JEŚLI ZAPROSZONO CIĘ NA ROZMOWĘ KWALIFIKACYJNĄ

14 | Jak znaleźć wymarzoną pracę?


2.1 PRZYGOTOWANIE PRZED ROZMOWĄ KWALIFIKACYJNĄ Gratulacje - jesteś jednym ze szczęśliwców - zostałeś zaproszony na rozmowę kwalifikacyjną! Ale jak wiesz, z masy Kandydatów wybieranych do odbycia rozmowy, zaledwie kilku lub tylko jeden zostaje przyjęty. Jak więc sprawić, aby stać się jednym z nich?

WYWIAD PRZED ROZMOWĄ KWALIFIKACYJNĄ Przed spotkaniem z potencjalnym pracodawcą czy konsultantem ds. rekrutacji, dobrze jest upewnić się: czym zajmuje się firma i jak działa? Jaki jest jej status finansowy – czy rozrasta się czy pomniejsza? Kto stanowi jej główną konkurencję? Jakie umiejętności sobie ceni: edukację czy doświadczenie w konkretnej branży? Jakie ma wartości, cele i misję? Co możesz jej zaoferować? Posiadanie ogólnego rozeznania na temat organizacji sprawi, że będziesz czuć się pewniej podczas pierwszej rozmowy. Będziesz w stanie zadawać odpowiednie pytania. Na przykład, jeżeli ubiegasz się o pracę na stanowisku kierownika ds. marketingu, możesz powiedzieć coś w rodzaju: „Rozumiem, iż z waszego rocznego rozliczenia wynika, że wydaliście określoną kwotę na reklamę. Jaki odsetek z tego przeznaczono na reklamę firmy w internecie?” Tego typu pytania, w odróżnieniu od standardowych np. o liczbę pracowników w firmie (czego akurat możesz się dowiedzieć sam) dowodzą, że poświęciłeś czas, aby przygotować się do rozmowy. Osoba prowadząca rozmowę odbierze to jako znak, że traktujesz poważnie firmę, ofertę pracy i swoją karierę.

POSZUKIWANIE INFORMACJI Nigdzie nie znajdziesz tylu informacji, co w sieci. Większość firm posiada swoje strony internetowe, a informacje branżowe o rynku i konkurencji możesz odnaleźć na specjalnie dedykowanych do tego portalach. Jeżeli nie posiadasz dostępu do Internetu w domu czy w pracy - możesz skorzystać z usług lokalnej kawiarenki internetowej lub biblioteki. Przy okazji, możesz także wydrukować informacje ze strony internetowej firmy lub znaleźć dane kontaktowe powiązanych z nią zakładów (np. na stronie www.HBI.pl). Warto również skontaktować się z instytucjami, stowarzyszeniami branżowymi czy izbami handlowymi – prowadzą one bazę danych firm stowarzyszonych, przygotowują różnego rodzaju publikacje. Czasem udzielają także porad dotyczących możliwości kariery w wybranym zawodzie. Skontaktuj się z nimi telefonicznie bądź odwiedź ich stronę w intrenecie. Być może ich publikacje i raporty znajdziesz również w lokalnej bibliotece. Jeśli rozmowę aranżuje konsultant firmy doradztwa personalnego, postaraj się od niego dowiedzieć jak najwięcej na temat docelowego pracodawcy. W wypadku projektów prowadzonych przez HAYS Poland, konsultanci naszej firmy przed spotkaniem chętnie dostarczą Ci konkretnych informacji na temat oferty pracy, szczegółów dotyczących specyfiki rynku i firmy klienta, lokalizacji, wymaganych umiejętności i doświadczenia oraz warunków wynagrodzenia.

PODEJMIJ INICJATYWĘ Podejmij inicjatywę i użyj kilku sprytnych taktyk w celu zdobycia pożądanych informacji. Na przykład: podczas poszukiwań wykonaj teoretyczny telefon do pracodawcy, prosząc o kontakt do osoby, do której pragniesz wysłać CV. Kto wie, gdzie zawiodą Cię te poszukiwania? Zdobądź informacje o firmie poprzez wizytę w recepcji podczas przerwy na lunch, poproś o broszurę lub roczny raport. W przypadku, gdy nie chcesz zdradzać tożsamości, poproś przyjaciela, aby odwiedził dane miejsce zamiast Ciebie lub wykonał telefon do pracodawcy.


Wykorzystaj własne kontakty i pytaj innych profesjonalistów w branży o informacje dotyczące organizacji, które Cię interesują. Innym przydatnym źródłem są informacje o konkurencji, gdyż często dają wgląd w wybraną organizację, pozwalając Ci na rozpracowanie różnic pomiędzy dwiema firmami oraz ich unikatowych zalet. Przydatne okażą się gazety i czasopisma branżowe. Jeżeli wyrobisz sobie nawyk czytania wiadomości biznesowych, związanych z Twoim sektorem, każdego dnia czy tygodnia, będziesz zaskoczony, jak wiele się uczysz i przyswajasz oraz jak przydatne może się to okazać dla przebiegu Twojej rozmowy kwalifikacyjnej. Klucz do efektywnych poszukiwań informacji o pracodawcy znajduje się w Twoich przygotowaniach i pomysłowości. W momencie, gdy zidentyfikowałeś branżę, w której chciałbyś pracować oraz ulokowanych w niej potencjalnych pracodawców, Twoim kolejnym krokiem jest wyszukanie odpowiednich ludzi, którzy pomogą Ci dowiedzieć się czegoś więcej o pracy. Niezależnie, czy poszukujesz pracy czy przygotowujesz się do rozmowy, wyszukiwanie informacji o pracodawcy jest sprawą kluczową.

2.2 ROZMOWA KWALIFIKACYJNA Rozmowy kwalifikacyjne często są traktowane przez Kandydatów, jako zło konieczne i najbardziej stresujący etap rekrutacji. Nie da się ukryć, iż niezależnie od tego, jak świetne posiadasz kwalifikacje, to właśnie podczas pierwszego spotkania masz jedyną i niepowtarzalną szansę by wywrzeć dobre wrażenie na przyszłym pracodawcy i przekonać go do zatrudnienia właśnie Ciebie. Nic dziwnego, że przed rozmowami stresują się nawet najbardziej kompetentni i doświadczeni menedżerowie. Ale bez obaw - z naszymi wskazówkami, na pewno sobie poradzisz!

ZORGANIZUJ SIĘ – BĄDŹ PRZYGOTOWANY • • • • • •

Musisz wiedzieć, gdzie dokładnie masz spotkanie oraz jak tam dotrzeć. Dzień wcześniej sprawdź ile czasu zajmie Ci podróż, dodaj 20 minut w razie korków lub spóźnionego autobusu. Jeśli jedziesz autem zapytaj o miejsca parkingowe. Weź ze sobą dane kontaktowe osoby, z którą się spotykasz. Zapamiętaj dokładnie jej imię i nazwisko oraz stanowisko - nie ma nic gorszego niż Kandydat, który na recepcji nie może sobie przypomnieć, z kim jest umówiony albo podaje nazwisko osoby, która w firmie nie pracuje! Wybierz strój na następny dzień - formalny/oficjalny, ale wygodny – dobre pierwsze wrażenie jest bardzo istotne. Nie przesadzaj z biżuterią, dodatkami i makijażem. Przeczytaj jeszcze raz swoje CV. Przestudiuj dokładnie wymagania na stanowisko, o które się ubiegasz i dopasuj je do swojego CV tak, aby pokazać pracodawcy, że je spełniasz. Przejrzyj przygotowane wcześniej przez Ciebie informacje o firmie i branży. Pamiętaj o ostatnich istotnych wydarzeniach, przeczytaj najnowszy numer najbardziej popularnego czasopisma branżowego, wejdź na stronę firmy i zajrzyj do zakładki „aktualności”. Wieczorem połóż się wcześniej spać. Podkrążone oczy i zmęczenie nie zrobią dobrego wrażenia w dniu rozmowy kwalifikacyjnej.

PIERWSZE WRAŻENIE •

• •

Bądź 5-10 minut przed czasem. W złym tonie jest przychodzenie dużo za wcześnie – po pierwsze nie ma sensu siedzieć bezczynnie na recepcji przez pół godziny i dodatkowo się stresować. Lepiej pójdź na krótki spacer wokół budynku, aby się zrelaksować przed rozmową. Po drugie osoba, z którą jesteś umówiony najprawdopodobniej ma zaplanowany czas przed spotkaniem z Tobą, nie zdobędziesz jej sympatii swoją nadgorliwością. Gdy idziesz w kierunku drzwi frontowych, pamiętaj, że już w tej chwili robisz wrażenie na przyszłym pracodawcy. Każdy, od recepcjonisty do dyrektora zarządzającego, może pośrednio lub bezpośrednio

16 | Jak znaleźć wymarzoną pracę?


• •

• • • •

wpłynąć na finalną selekcję Kandydatów lub nawet na końcową decyzję. Na miejscu będziesz przedstawiony swoim współrozmówcom. Patrz na nich podczas przywitania, wyraźnie przedstaw się. Zdecydowanie i pewnie podaj rękę, uśmiechaj się i uważnie zapamiętaj imiona rozmówców, tak abyś mógł się do nich zwrócić podczas rozmowy. Jeśli zostaniesz poproszony o zajęcie miejsca, zastanów się, które wybrać. Jeśli usiądziesz daleko od rozmówcy pokażesz, że się boisz, naprzeciwko - jesteś gotowy do rywalizacji i walki, obok rozmówcy - traktujesz go jako partnera, jesteś gotowy nawiązać współpracę. Usiądź pewnie, naturalnie, nie przesadzaj jednak ze zbyt luźną pozycją czy wyciągniętymi rękami. Jeżeli razi Cię słońce lub krzesło jest chwiejne, powiedz o tym otwarcie zamiast wiercić się i dekoncentrować podczas rozmowy. Kompetentni ludzie znajdują rozwiązania i nigdy nie plasują się na drugim miejscu! Nie baw się długopisem, włosami, nie stukaj palcami w blat stołu – zbytnia gestykulacja i ekspresja będą oznaką Twojego zdenerwowania. Zacznij od rozmowy. Powiedź coś miłego na przykład pochwal siedzibę firmy, miłą recepcjonistkę - cokolwiek, ale z umiarem, nie przesadzaj. Bądź zrelaksowany i serdeczny. Na tyle, ile możesz, staraj się głęboko oddychać i myśleć, że rekrutujący to też człowiek. Patrz prosto w oczy, uśmiechaj się. Jeżeli jesteś bardzo zdenerwowany powiedz o tym otwarcie. Lepiej okazać lekkie zdenerwowanie niż zbytnią pewność siebie. Nie kłam! Jeśli zaczniesz plątać się w wyjaśnieniach na temat kwalifikacji czy poprzedniej pracy, nowej oferty na pewno nie dostaniesz. Jeżeli nie chcesz odpowiadać na jakieś pytanie zażartuj bądź zbądź je inteligentną ripostą.

PYTANIA DO CIEBIE • •

• • • • • • • •

Rozluźnij się – wyobraź sobie, że rozmawiasz ze znajomym. Słuchaj – czasami ludzie stają się tak pochłonięci swoimi emocjami, że zapominają, iż należy słuchać zadawanych pytań. Nie ma nic bardziej frustrującego dla osoby prowadzącej interview niż trzykrotne zadanie tego samego pytania i 5 minutowy wywód Kandydata nie na temat. Odpowiadaj pełnymi zdaniami, jasno i konkretnie. Zanim odpowiesz na większość trudnych pytań, zastanów się nad odpowiedzią – to pomoże Ci mówić z większą pewnością siebie. Nie klucz nie rozumiejąc o co pyta rozmówca. Jeśli na jakieś pytanie nie znasz odpowiedzi – powiedz to i poproś o doprecyzowanie. Mowa ciała pokazuje, na ile pewnie się czujesz w swojej dziedzinie. Jeśli podchodzisz z entuzjazmem do tego, co mówisz, uśmiechasz się i pozwalasz rękom na gestykulację (w granicach przyzwoitości). Kiedy mówisz o swoim obecnym pracodawcy używaj sformułowania my/nasza firma zamiast oni – świadczy to o Twoim zaangażowaniu w pracę. Patrz na osobę, do której się zwracasz, ale nie wyłączaj z obecności pozostałych rozmówców. Jeżeli powiedziałeś coś, czego nie miałeś na myśli i obawiasz się, że to może zaprzepaścić Twoją szansę, po prostu skoryguj to poprzez powtórne przedstawienie zagadnienia i wyjaśnienie, co naprawdę chciałeś wyrazić. Nie wycofuj się - to może być Twoja jedyna szansa. Bądź rzeczowy i szczery odnośnie swoich mocnych i słabych stron. Pokaż, że traktujesz swoje słabości jako cechy, które usiłujesz udoskonalić. Pochwal się swoją wiedzą i doświadczeniem. Unikaj jednak cytowania zapamiętanych wcześniej zdań i frazesów, gdyż nie zabrzmią przekonująco. Jeśli zostaniesz zapytany o poprzedniego czy obecnego pracodawcę, nie obrażaj go, nie mów złych rzeczy, nie narzekaj. Na pytania związane z konkretnym stanowiskiem, odpowiadaj jasno i zwięźle. Pamiętaj jednak by nie wyjawiać zbyt wielu szczegółów, nikt nie będzie chciał zatrudnić pracownika, który zdradza tajemnice firmy!

CZTERY KLASYCZNE TYPY PYTAŃ SELEKCYJNYCH Doświadczeni “poszukiwacze pracy” wiedzą, że są cztery najczęściej stosowane typy pytań selekcyjnych – dzięki temu są lepiej przygotowani do rozmowy kwalifikacyjnej. Na początku Jak znaleźć wymarzoną pracę? | 17


zawsze pojawiają się pytania nawiązujące do CV, związane z Twoim doświadczeniem, umiejętnościami, zakresem obowiązków / osiągnięciami, powodami zmiany pracodawcy, edukacją, zainteresowaniami itd. Pytania tego typu wymagają konkretnych, celowych odpowiedzi, ponieważ CV zawiera w sobie fakty, które są weryfikowalne. Staraj się unikać odpowiedzi egocentrycznych, niejasnych, subiektywnych, przesadnie eksponujących osiągnięcia. W drugiej kolejności pracodawca zazwyczaj chce, abyś przedstawił swoje mocne strony i ocenił przeszłe dokonania. Dlatego zadaje tzw. pytania samooceniające np.: Jaka jest Twoja największa zaleta? Czy możesz opowiedzieć mi o twórczych działaniach z Twoim udziałem? Jakie miejsce w organizacji chciałbyś zajmować za 3 lata? Trzeci typ pytań odnosi się do reakcji ludzi w odpowiedzi na różnego rodzaju sytuacje. Pytania sytuacyjne mają na celu określenie, jakie podejmujesz działania i jak je oceniasz. Mają postać rozmaitych hipotetycznych scenariuszy, które mogą pojawić się w przyszłości. Typowe pytania: W jaki sposób utrzymasz zysk podczas recesji? W jaki sposób radzisz sobie z konfliktami w zespole? Jak poradzisz sobie z niezadowoleniem klienta, kiedy firma drastycznie podniesie ceny? Na tego typu pytania najlepiej odpowiadać odwołując się do rzeczywistych sytuacji, które miały miejsce w przeszłości. Na końcu, niektórzy pracodawcy lubią sprawdzić wytrzymałość Kandydata zadając mu pytanie z serii stresujących: „Do którego z amerykańskich prezydentów możesz się porównać?” lub „To oczywiste, że Twoje doświadczenie jest niewystarczające do tej roli. Jak nam udowodnisz, że nie marnujemy tu naszego cennego czasu?”. Pytania stresujące mają na celu ocenę zachowań emocjonalnych, kreatywności i działania pod presją. Pytania „przypierające do muru”, konfrontacyjne mają wytrącić z równowagi lub wymusić postawę obronną. Najlepszą metodą radzenia sobie z tego typu pytaniami jest zachowanie spokoju i udzielenie ostrożnej, przemyślanej odpowiedzi. Pamiętaj, że poczucie humoru działa na Twoją korzyść podczas procesu rekrutacji, jedynie jeżeli zachowasz rozsądne granice. Jeden z Kandydatów, poproszony o opisanie jego wymarzonej pracy udzielił następującej odpowiedzi: „Utrzymywanie pięknej kobiety, która naciera mi plecy gorącym olejkiem.” Nic dodać, nic ująć – pracy nie dostał... Nawet jeśli jesteśmy w stanie przewidzieć większość pytań, zapamiętywanie kilkunastu szablonowych odpowiedzi jest co najmniej niepraktyczne. Najlepszą strategią jest przemyślenie odpowiedzi na pytania dotyczące kwalifikacji, celów zawodowych oraz powodów, dla których rozpatrujesz zmianę pracy i udzielanie szczerych odpowiedzi. Jeżeli nie znasz odpowiedzi na pytanie najzwyczajniej to powiedz, albo daj sobie czas do namysłu.

PYTANIA DO WSPÓŁROZMÓWCY Rozmowa kwalifikacyjna bardzo szybko obróci się w dochodzenie albo monolog, jeżeli nie zadasz kilku wskazanych, sensownych pytań. Pytania ze strony Kandydata są napędem udanej rozmowy, ponieważ kreują dialog i pomagają sprecyzować Twoje rozumienie filozofii i kultury firmy, jak również stanowiska i obowiązków. W dodatku pytania, które zadajesz wskazują Twoje ujęcie podstawowych zagadnień, odsłaniają umiejętność zgłębiania tematu i zmuszają pracodawcę do odsłony bardziej szczegółowych informacji, zarówno o nim samym, jak i o stanowisku. Twoje pytania powinny być zawsze tak sformułowane, aby pokazywały przyjęcie perspektywy pracodawcy, zainteresowanie i zrozumienie jego potrzeb. W końcu powodem, dla którego tu jesteś, jest wycinek pracy, która jest do zrobienia w firmie albo problem, który Ty potrafisz rozwiązać. Zadawanie pytań jest szansą dla zademonstrowania entuzjazmu i zainteresowania przyszłym pracodawcą i stanowiskiem. Niektóre pytania zapewne nasuną Ci się w trakcie rozmowy, jednak dobrze przygotować sobie także kilka pytań wcześniej: • Jaki typ osób pracuje w danym dziale? • Jakie są powody powstania wakatu – poprzednik odszedł/nowe stanowisko? • Jaki wpływ na moją rolę w firmie będą mieli współpracownicy? 18 | Jak znaleźć wymarzoną pracę?


• • • • • • • • • • •

Jakie szkolenia i kursy organizuje firma? Co będzie należało do moich głównych obowiązków? W jakich projektach będę brał udział? Jakie interakcje występują z innymi działami, dostawcami lub klientami firmy? Czy jest możliwość dodatkowej pracy lub bycia włączonym w inne aspekty firmy? Jakie plany rozwoju ma firma – jak to wpłynie na moją rolę? Gdzie znajdują się możliwości rozwoju w obrębie firmy? Jaki jest najważniejszy cel firmy (działu) w najbliższym czasie? Jak mogę pomóc na drodze realizacji tego celu? Ile czasu minęło od zidentyfikowania tej specyficznej potrzeby? Od jak dawna są podejmowane działania zaradcze? Jakie są role w zespole? Jakie jak dotąd są rezultaty pracy?

Pytania tego typu nie tylko pozwolą Ci odkryć cele i priorytety organizacji, ale również wskażą współrozmówcy Twoje zaangażowanie w realizacje tych celów.

PODSUMOWANIE •

• •

Pod koniec rozmowy Twój rozmówca może wyjaśnić następne etapy procesu rekrutacji. Jeżeli tak się nie stanie, zapytaj o to. Spróbuj także dowiedzieć się, kiedy możesz się spodziewać odpowiedzi, ale nie naciskaj - niektórzy rekruterzy nie będą chcieli podawać konkretnych terminów, dopóki nie znajdą czasu, aby rozważyć wszystkie Kandydatury. Przy pożegnaniu podziękuj za rozmowę i poświęcony czas oraz uściśnij dłoń. Pamiętaj, aby pożegnać się z każdą osobą, z którą zamieniłeś słowo.

ROZMOWA KWALIFIKACYJNA, A CO POTEM? • • •

Wykonaj telefon do swojego konsultanta ds. rekrutacji i daj mu znać jak Ci poszło. W razie potrzeby skontaktuje się z pracodawcą, aby wyjaśnić wszelkie wątpliwości czy niejasności, które się pojawiły na rozmowie. Niektóre osoby prowadzące wywiad mogą dać Ci bezpośredni numer telefonu, na wypadek jakichkolwiek dalszych wątpliwości. Skorzystaj w razie potrzeby, ale go nie nadużywaj. Odczekaj tydzień lub do wyznaczonego terminu zakończenia rekrutacji.

50 NAJCZĘSTSZYCH BŁĘDÓW POPEŁNIANYCH NA ROZMOWIE KWALIFIKACYJNEJ 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17.

Przyjście o wiele za wcześnie. Spóźnianie się. Zapalenie papierosa przed rozmową, po czym nieumycie rąk i nie odświeżenie oddechu. Wyrażanie się źle o swoim byłym lub aktualnym szefie. Nieutrzymywanie kontaktu wzrokowego. Kłamanie na temat swoich umiejętności i doświadczenia. Nieodpowiedni ubiór. Spryskanie się przed rozmową litrami perfum lub wody kolońskiej. Noszenie okularów przeciwsłonecznych. Noszenie słuchawki Bluetooth w uchu. Niezebranie wystarczających informacji na temat pracodawcy przed rozmową. Nieokazywanie entuzjazmu. Pytanie o wynagrodzenie na początku rozmowy. Pytanie o dodatkowe bonusy i dodatki pozapłacowe za wcześnie. Niepamiętanie, co zawierało Twoje CV. Zapomnienie dodatkowej kopi CV lub portfolio własnych prac. Nieodpowiadanie na pytania rekrutera. Jak znaleźć wymarzoną pracę? | 19


18. Niewyjaśnienie jak posiadane umiejętności i doświadczenie przydadzą się na konkretnym stanowisku. 19. Niezadawanie pytań. 20. Zadawanie zbyt wielu pytań. 21. Bycie nieprzygotowanym do odpowiedzi na podstawowe pytania. 22. Mówienie źle o byłych współpracownikach. 23. Przerywanie rozmówcy. 24. Podczas wywiadu telefonicznego, rozmawianie w hałaśliwym pomieszczeniu (głośna kawiarnia, biuro z grającym głośno radiem, ruchliwa ulica, pokój z odgłosami płaczących lub bawiących się dzieci, szczekającym psem itp.). 25. Ziewanie. 26. Sprawdzanie godziny na zegarku. 27. Przyjście na rozmowę ze znajomym lub kimś z rodziny. 28. Żucie gumy, zabawy długopisem. 29. Zabawa włosami. 30. Głośne śmianie się, chichotanie, gwizdanie, mamrotanie. 31. Powtarzanie „no wiesz”, „nooo”, „acha”, „eee”, „hmmm” zbyt często. 32. Odbieranie telefonu w trakcie rozmowy. 33. Uściśnięcie ręki przy powitaniu zbyt słabo lub zbyt mocno. 34. Bycie nadmiernie pewnym siebie lub sztucznie skromnym. 35. Bycie agresywnym lub niemiłym. 36. Zajęcie miejsca zanim nie zostało się poproszonym lub zanim nie usiadł rozmówca. 37. Narzekanie, iż musiało się czekać na rozmówcę. 38. Narzekanie na cokolwiek! 39. Bycie niegrzecznym w stosunku do osoby na recepcji. 40. Bycie zbyt przyjaznym i dowcipnym. 41. Siedzenie podczas rozmowy w kapeluszu lub czapce. 42. Pokazywanie wizytówek obecnych klientów. 43. Mówienie za dużo. 44. Sprawdzanie notatek, w celu udzielenia odpowiedzi na pytanie. 45. Niepamiętanie nazwy firm, dla których pracowałeś w przeszłości. 46. Niepamiętanie nazwy firmy, w której starasz się o pracę. 47. Mówienie rozmówcy, że naprawdę potrzebujesz pracy lub potrzebujesz pieniędzy. 48. Niepodziękowanie za zaproszenie na rozmowę, a pod koniec za samą rozmowę. 49. Zostawienie włączonego telefonu komórkowego. 50. Garbienie się lub siedzenie sztywno na krześle.

2.3 NIESTOSOWNE PYTANIA PODCZAS ROZMOWY KWALIFIKACYJNEJ Jesteś w środku rozmowy kwalifikacyjnej i wszystko przebiega gładko. Twoje odpowiedzi są płynne i konkretne oraz zaczynasz czuć się coraz pewniej. Nagle Twój potencjalny pracodawca niespodziewanie zadaje pytanie, na które nie wiesz jak odpowiedzieć. Z pozoru nieszkodliwe, zadane z szerokim uśmiechem i wnikliwym spojrzeniem, jednakże wydaje Ci się ono niestosowne. Jak więc możesz poradzić sobie z “trudnym” pytaniem podczas rozmowy?

NIEWINNE CZY NIESTOSOWNE? Słysząc pytania: Czy masz narzeczoną/narzeczonego? Czy planujecie założyć rodzinę? Nie wiesz, co odpowiedzieć. Choć pytania mogą wydawać się niewinne, bardzo możliwe, że wprawią Cię w zakłopotanie, a nawet złość. Zastanawiasz się czy to naprawdę powinno kogoś interesować? Co to ma wspólnego z moimi umiejętnościami i doświadczeniem? Pamiętaj, że takie pytania są nie 20 | Jak znaleźć wymarzoną pracę?


tylko niestosowne, ale również prawnie zabronione. Pracodawca może zapytać nas o wiek, wykształcenie, zdobyte doświadczenie, może sprawdzić nasze umiejętności i zweryfikować naszą wiedzę. Nie ma jednak prawa pytać o stan cywilny, plany rodzinne, preferencje seksualne, opinie polityczne czy karalność (chyba, że w ściśle określonych przypadkach np. przy ubieganiu się o pracę ochroniarza czy prokuratora). Może się okazać, że niedoświadczony rekruter zadał pytanie przez pomyłkę. W większości przypadków, osoba prowadząca rozmowę, dopiero po zadaniu pytania zdaje sobie sprawę, że „wyszła poza dozwolone granice”.

CZY WIESZ, ŻE... ...masz prawo nie odpowiadać na niektóre pytania? Przyszły pracodawca może zapytać Cię o wiek, wykształcenie, umiejętności i kwalifikacje. Nie ma jednak prawa pytać o stan cywilny, plany rodzinne, preferencje seksualne, opinie polityczne czy karalność (dopuszczalne jednak w sytuacjach gdy ubiegasz się o prace np. ochroniarza czy prokuratora).

Niezależnie od pobudek osoby przeprowadzającej rozmowę kwalifikacyjną, jak sobie poradzić w sytuacji, w której ktoś zada Ci nieczułe lub dyskryminujące pytanie, odnoszące się do płci, rasy, preferencji seksualnych lub niepełnosprawności? Poniżej kilka przykładów, jak odpowiedzieć na „niedozwolone” pytania: Grzecznie powiedz, że nie życzysz sobie odpowiadać na niedozwolone pytania. Odpowiedz na pytanie mówiąc: „Przepraszam, chyba zgubiłem wątek, nie widzę związku tego pytania z moją karierą zawodową.”

Odpowiedz na pytanie bez żadnych odniesień do jego stosowności. Zignoruj niewłaściwe pytanie i skieruj uwagę na zagadnienie, które leży poza pytaniem. Przykładowo możesz powiedzieć: „Myślę, że to, o co Pan/Pani pyta...” i tu wybierz odpowiedź, którą chcesz, aby współrozmówca usłyszał. Pamiętaj, że w niektórych przypadkach odmowa odpowiedzi na pytanie może wiązać się z przekreśleniem szansy na zdobycie pracy. Pozostaje Ci tylko zadać sobie pytanie: Czy chcę pracować dla szefa, którego bardziej niż moje doświadczenie i umiejętności interesują moje plany rodzinne? Czy chcę pracować w środowisku, które może poddawać mnie takim praktykom lub naruszać moją godność?

PANUJ NAD SOBĄ Bądź świadom, że samo zadanie „niedozwolonego” pytania nie świadczy o złamaniu czy naruszeniu prawa. Czasem pytania, które są niezgodne z prawem, często wynikają ze szczerych zamiarów bądź innych motywacji. Ktoś może sprawdzać na przykład Twoje zachowanie pod wpływem stresu.

PONIŻEJ 5 TRUDNYCH PYTAŃ ORAZ PRZYKŁADY JAK SOBIE Z NIMI RADZIĆ: 1. „Opowiedz mi o sobie” TAK: Opowiedz ogólnie, ale zwięźle kim jesteś, co potrafisz i do czego dążysz w życiu zawodowym. NIE: Nie opowiadaj rozmówcy całej historii swojego życia osobistego. 2. „Czy słyszałeś jakieś negatywne opinie o naszej firmie?” TAK: Firma z kiepską opinią nie zainteresowałaby Cię, prawda? Powinieneś, więc szczerze odpowiedzieć, że nic złego o niej nie słyszałeś. NIE: Nie powtarzaj plotek zasłyszanych na ostatniej imprezie u znajomych. 3. „Dlaczego powinniśmy Cię zatrudnić?” TAK: Zabłyśnij przed pracodawcą, wymień najistotniejsze wymagania stawiane przez firmę oraz wyjaśnij, dlaczego to właśnie Ty je spełniasz i jesteś idealnym Kandydatem do pracy. NIE: Nie skompromituj się, będąc nieprzygotowanym do tak standardowego pytania. Jak znaleźć wymarzoną pracę? | 21


4.

5.

”Gdzie widzisz siebie za 5 lat?” TAK: Opowiedz jak Twoje predyspozycje, umiejętności i trening pozwolą zintegrować się z tą firmą i osiągnąć sukces zawodowy. NIE: Nie odpowiadaj, że nie masz pojęcia. Czy umiesz pracować pod presją?” TAK: Odpowiedz, że tak oczywiście, po czym podaj przykład, kiedy ostatnio sprawdziłeś się pracując w stresujących warunkach i z krótkim terminem realizacji projektu. NIE: Nie poprzestań tylko na „Tak, potrafię”.

2.4 DRUGI ETAP ROZMOWY KWALIFIKACYJNEJ Pierwsza rozmowa przebiegła pomyślnie, pracodawca zaprosił Cię na kolejną. Co zrobić, aby drugie spotkanie z potencjalnym szefem zakończyło się sukcesem, czyli ofertą pracy?

ULGA KONTRA NIEPOKÓJ Gdy dowiadujesz się, że zaproszono Cię na drugą rozmowę, czujesz radość, ulgę i ogólne samozadowolenie z siebie. Jednak zaraz potem pojawia się lekki strach i obawy, że trzeba stawić czoła kolejnej przeszkodzie. Ostatecznie może pojawić się niepokój a nawet strach w sytuacji, gdy rozmowa jest w prestiżowej firmie w sprawie stanowiska, o którym marzysz. Rynek pracy jest bardzo konkurencyjny, w szczególności w branżach, w których jest więcej Kandydatów niż stanowisk. Tam gdzie panuje ostra rywalizacja, pracodawcy są często bardzo wymagający. Pamiętaj jednak, że jeżeli zaszedłeś tak daleko, Twoja Kandydatura jest teraz poważnie rozpatrywana. Szala zaczyna przechylać się na Twoją stronę, musisz tylko jeszcze raz tak dobrze, a nawet lepiej zaprezentować się. Co jeszcze możesz zrobić? Kluczową sprawą jest szczegółowa prezentacja. Skupienie się na najmniejszych szczegółach pomoże Ci być lepszym niż konkurencja!

PIERWSZA KONTRA DRUGA ROZMOWA: JAKA JEST RÓŻNICA? Pierwszą rozmowę przeprowadzają zazwyczaj osoby z działów HR. Sprawdzają Twoje wykształcenie, umiejętności i doświadczenie, aby porównać czy są zgodne z Twoim CV, a także ogólne predyspozycje osobowościowe. Forma drugiej rozmowy zależy od firmy. Istnieje kilka możliwości: możesz się spotkać z jedną osobą (Twoim przyszłym przełożonym) lub z kilkoma członkami zespołu, na rozmowie grupowej lub serii rozmów indywidualnych. Niezależnie od formy, zadawane pytania mają odkryć: •

Czy posiadasz kompetencje, aby wykonywać tą pracę? To pytanie ma na celu sprawdzenie Twoich umiejętności i doświadczenie, być może osądzenie wiedzy zdobytej podczas studiów. Pytania są bardziej szczegółowe niż na pierwszej rozmowie. Musisz być w stanie udzielić pełniejszych, wyczerpujących odpowiedzi. Czy zamierzasz dopasować się do firmy i współpracować z innymi pracownikami? Twoja osobowość i wpływ, jaki wywierasz tak naprawdę zdecydują o Twoim zatrudnieniu. Jest to często ważniejsze niż jakiekolwiek kwalifikacje. Najlepiej bądź sobą i pozwól lśnić swojej osobowości. Bądź entuzjastyczny, szczery i pozytywnie nastawiony.

Pojawienie się na rozmowie z „odrobioną pracą domową” doda Ci pewności siebie, bo wiesz, że jest mniejsza szansa na jakiekolwiek niespodzianki! Jak zatem możesz się przygotować? Twoje przygotowania powinny koncentrować się na praktycznych i intelektualnych aspektach rozmowy kwalifikacyjnej.

22 | Jak znaleźć wymarzoną pracę?


ASPEKTY PRAKTYCZNE • • • •

Dowiedz się z wyprzedzeniem, jakie są nazwiska i tytuły osób prowadzących rozmowę. Sprawdź gdzie i kiedy odbędzie się rozmowa oraz stosownie do tego, zaplanuj swoją podróż (zostaw zapas czasu w swojej podróży na wypadek opóźnień). Pierwsze wrażenie bardzo się liczy, więc upewnij się, że wyglądasz czysto i schludnie (zawsze załóż strój formalny/oficjalny). Zabierz ze sobą kopię CV, portfolio swoich prac (jeśli jest to stosowne). Upewnij się, że wziąłeś wizytówki osób prowadzących rozmowę, abyś mógł napisać emaile z podziękowaniami (nie zawsze jest to jednak praktykowane).

ASPEKTY INTELEKTUALNE Na podstawie odpowiedzi uzyskanych podczas pierwszej rozmowy zbierz informacje wokół branży, firmy i Twojej potencjalnej roli. Poznaj firmę poprzez przeglądanie prasy branżowej, nowinek, artykułów na temat ostatnich wydarzeń, strony internetowej firmy i rocznego raportu, uwzględniając jej misję, cele, filozofię i styl zarządzania. Przypomnij sobie potrzeby i wymagania swojego potencjalnego pracodawcy w odniesieniu do potencjalnego stanowiska, aby poprzez podkreślenie Twoich umiejętności, zainteresowań i doświadczeń mógł trafić w te potrzeby. Porozmawiaj z kimś, kogo znasz i kto pracuje w tej samej branży lub jest związany z firmą. Znajomość z taką osobą lub po prostu bardziej dogłębna wiedza zrobi wrażenie na pracodawcach.

RADY OGÓLNE Cofnij się myślami do pierwszej rozmowy kwalifikacyjnej: • • •

• • • •

Na jakich głównych zagadnieniach koncentrowali się współrozmówcy? Pracodawca zapewne będzie się bardziej skupiał na tych obszarach, poprosi o więcej szczegółów. Spójrz na informacje, które zostały Ci zaprezentowane: broszury, prezentacje. Bądź przygotowany, aby odpowiedzieć na pytania z nimi związane. Jakie pytania były zadawane? Które wydawały Ci się trudne? Bądź przygotowany, aby odpowiedzieć na nie raz jeszcze. Przygotowanie umożliwi Ci udzielenia przekonujących odpowiedzi nawet na tradycyjne pytania, takie jak: Dlaczego powinniśmy zatrudnić Ciebie? Co nam możesz zaoferować? Przy czym pamiętaj, aby udzielać podobnych odpowiedzi, co poprzednim razem, gdyż Twój rozmówca mógł zrobić notatki. Pomyśl o tym, czego stara się dowiedzieć osoba prowadząca rozmowę. Postaraj się przewidzieć poszczególne pytania i sformułuj swoje odpowiedzi. Przygotuj się na prezentację swoich pomysłów. Bądź oryginalny – pomyśl o nowych przykładach i informacjach, gdy jest mowa o Twoich osiągnięciach. Nie daj się rozpraszać. Skoncentruj się i słuchaj uważnie. Bądź pewny siebie, pozostań spokojny, konkretny, entuzjastyczny i pozytywnie nastawiony. W końcu znasz swoje umiejętności, mocne strony, więc wyraź je z przekonaniem.

Jak znaleźć wymarzoną pracę? | 23


PYTANIA WARTE ZADANIA Poprzez zadawanie pytań okażesz inicjatywę i entuzjazm. Poniżej przykłady takich, które możesz zadać: • • •

Jakich osiągnięć oczekujecie ode mnie podczas pierwszych sześciu miesięcy? Jak można zdefiniować kulturę firmy? Jaki otrzymam rodzaj wsparcia dla mojego rozwoju zawodowego?

Przygotuj również kilka pytań, które odnoszą się bezpośrednio do informacji, jakich Ci dostarczono na pierwszej rozmowie. Na przykład: „W zeszłym tygodniu, gdy spotkałem się z Panem X, wspomniał on o takim, czy innym projekcie – jaki będzie udział mojego zespołu w tym właśnie obszarze?” Takie pytania pokażą, że nie tylko entuzjastycznie podchodzisz do stanowiska, ale również umiesz słuchać. Możesz także poprosić o wyjaśnienie jakichkolwiek wątpliwości na temat organizacji, szkoleń, wynagrodzenia czy lokalizacji. Pamiętaj, iż rekrutacja jest to proces dwustronny. Możesz się spodobać, ale jaka jest Twoja opinia o firmie? Twoim celem jest się tego dowiedzieć. Wykorzystaj kolejną możliwość, aby spotkać się z pracodawcą, przyjrzeć się firmie, zweryfikować jej filozofię i cele. Czy potencjalny szef robi wrażenie szczęśliwego, znudzonego czy też przepracowanego? Czy łatwo się z nim dogadujesz? Jest to człowiek, z którym będziesz musiał spędzić większość swojego czasu, więc lepiej wiedzieć to teraz.

JAK NALEŻY ROZMAWIAĆ O KWESTIACH WYNAGRODZENIA? Podczas kolejnego spotkania z pracodawcą w celu określenia warunków umowy, istnieje duża szansa, że padnie pytanie o obecny i oczekiwany poziom wynagrodzenia. Jak wybrnąć z takiej sytuacji: Pytanie: Ile Pan/Pani obecnie zarabia? Odpowiedź: „Moje wynagrodzenie łącznie z bonusem, w skali roku mieści się w przedziale X-Y. W przyszłym miesiącu spodziewam się nagrody za wyniki, dzięki czemu zbliżę się do tej górnej granicy.” Pytanie: Jakie są Pana/Pani oczekiwania finansowe co do tego stanowiska? Odpowiedź: „Myślę, że perspektywa rozwoju jest tu ważniejsza niż kwestie finansowe. Jeśli zdecydujemy się na współpracę mam pewność, że zaoferują mi Państwo uczciwe warunki.” W odpowiedzi na pierwsze pytanie podajemy średnią, przedział, a nie konkretną kwotę. Jednak w sytuacji, gdy pracodawca naciska na skonkretyzowanie odpowiedzi, sprecyzuj wymagania odnośnie wynagrodzenia podstawowego, zasad premiowania, wysokości bonusów, dodatkowych benefitów, perspektyw podwyżek itd. W odniesieniu do drugiego pytania, jeżeli pracodawca naciska na określenie konkretnej kwoty oczekiwanego wynagrodzenia, warto również określić średnią lub przedział. Zamknięcie się w określonej kwocie może obrócić się przeciwko Tobie na dwa sposoby: podana kwota jest za niska i tak naprawdę nie koresponduje z Twoimi oczekiwaniami lub kwota w odczuciu pracodawcy jest za niska lub za wysoka, więc oferta pracy w ogóle się nie pojawi. Określenie przedziału daje zawsze większe pole do negocjacji.

NIE WYBIEGAJ PRZED SZEREG O ile nie zostałeś zaskoczony pytaniem o finanse w początkowej fazie rozmowy, poczekaj aż potencjalny pracodawca jako pierwszy podejmie ten temat. Jeżeli zainicjujesz dyskusję o pieniądzach ponosisz ryzyko, iż sprawisz wrażenie osoby zmotywowanej wyłącznie finansowo. 24 | Jak znaleźć wymarzoną pracę?


Z taktycznego punktu widzenia najbardziej sensownym wydaje się być zbudowanie silnego obrazu własnej wartości w oczach pracodawcy, zanim temat w ogóle się pojawi. Im lepsza ocena Twoich kwalifikacji przez pracodawcę, tym lepszej oferty finansowej możesz się spodziewać. Głównym celem pierwszego i drugiego spotkania z pracodawcą jest odkrycie przed nim możliwości wykorzystania Twojego potencjału do celów założonych przez firmę, czy jej poszczególny dział. Koncentracja na pieniądzach może jedynie odciągnąć uwagę od znaczącego zagadnienia, czy zarówno Ty, jak i pracodawca możecie zaspokajać swoje potrzeby i odnosić sukcesy poprzez wspólna pracę.

CO POTEM? Jeżeli Twoja rekrutacja przebiega za pośrednictwem agencji doradztwa personalnego, pamiętaj, aby po odbyciu drugiej rozmowy jak najszybciej skontaktować się ze swoim konsultantem ds. rekrutacji, który będzie czekał, aby się dowiedzieć jak Ci poszło. Opowiedz jak przebiegła rozmowa, uwzględniając wszystkie obszary, szczególnie te, z których nie jesteś zadowolony. Być może masz wątpliwość, co do określonej odpowiedzi, której udzieliłeś lub zapomniałeś podać istotnego przykładu. Twój konsultant może to uzupełnić, dzwoniąc do pracodawcy. Prześlij notkę z podziękowaniami, jeżeli rozmowa odbyła się bezpośrednio z pracodawcą, wyrażając swój entuzjazm i chęć do współpracy. Może się okazać, że notka wysłana natychmiast do osoby, z którą odbyła się rozmowa, jest decydującym czynnikiem dla otrzymania oferty pracy. Istnieje możliwość, że pracodawca złoży Ci ofertę pracy od razu, pod koniec drugiej rozmowy kwalifikacyjnej. Jeżeli ją dostaniesz i nie jesteś przekonany, bądź na tyle pewny siebie, aby poprosić o czas do namysłu (pamiętaj jednak by podać termin, w którym przedstawisz pracodawcy swoją decyzję). Nie zwlekaj z odpowiedzią dłużej niż kilka dni.

Jak znaleźć wymarzoną pracę? | 25


JEŚLI ZAOFEROWANO CI PRACĘ

26 | Jak znaleźć wymarzoną pracę?


3.1 JAK DOKONAĆ OCENY OFERTY PRACY? Zakładając, że proces rekrutacyjny masz już za sobą i istnieje szczere, obustronne zainteresowanie podjęciem współpracy musisz teraz zdecydować, czy nowe miejsce pracy jest dla Ciebie atrakcyjne i jeśli tak, to jaki rodzaj oferty jesteś gotowy przyjąć. W podjęciu tej decyzji może Ci pomóc poniższy test porównania nowej oferty pracy z dotychczasową.

CZAS NA PRAKTYKĘ! CZY PRZYJĄĆ OFERTĘ PRACY? W tabeli poniżej porównaj nową ofertę pracy z aktualnie wykonywaną pracą

CZYNNIK

OBECNA PRACA

Nazwa stanowiska Zakres odpowiedzialności Samodzielne projekty Autonomia w podejmowaniu decyzji Swoboda w implementacji nowych rozwiązań Możliwość wpływu na zmiany Perspektywa awansu Poziom zadań Adekwatność wymagań Możliwość rozwoju zawodowego Możliwość rozwoju osobistego Pozycja firmy / wzrost Pozycja firmy / stabilność Podstawowe wynagrodzenie, premie Perspektywa wzrostu płac Lokalizacja / dojazd / parking Podróże służbowe Środowisko pracy Relacje z współpracownikami Relacje z przełożonymi Kultura organizacji Inne... SUMA: WYNIK: NOWA CZY OBECNA PRACA?

NOWA PRACA


Z JAKIM WYNAGRODZENIEM TAK NAPRAWDĘ WIĄŻE SIĘ NOWA PRACA? Wynagrodzenie jest jednym z kluczowych zagadnień rozpatrywanym przy zmianie pracy. Mimo to, niewiele osób poświęca czas, aby tak naprawdę przemyśleć swój wybór w kategoriach ekonomicznych, głównie dlatego, iż istnieje wiele ukrytych czynników, takich jak chociażby koszty życia, dodatkowe benefity itd. W dokonaniu oceny pomoże Ci poniższy test porównania wynagrodzenia dotyczącego nowej oferty pracy z dotychczasowym poziomem wynagrodzenia.

CZAS NA PRAKTYKĘ! PORÓWNANIE OBECNEGO I POTENCJALNEGO POZIOMU WYNAGRODZENIA. Porównaj składowe potencjalnego i dotychczasowego poziomu wynagrodzenia

SKŁADNIKI WYNAGRODZENIA Wynagrodzenie podstawowe Ruchomy składnik wynagrodzenia – prowizje uzależnione od wyników Dodatkowe premie – np. roczne Możliwość udziału w zyskach firmy Kupony żywieniowe Zwrot kosztów (hotele, bilety itd) Ubezpieczenie medyczne Koszty życia (w danym mieście) Inne benefity: Karta sportowa / basen III Filar emerytalny Wydatki związane z relokacją Zniżki związane z działalnością firmy Koszt dojazdu do pracy Ubezpieczenie Podatek od własności intelektualnej Składka emerytalna Samochód służbowy Telefon komórkowy / laptop Inne Różnica (+/-)

28 | Jak znaleźć wymarzoną pracę?

OBECNA PRACA

NOWA PRACA


Niezależnie od tego, które składowe wynagrodzenia uważasz za priorytetowe, warto wiedzieć wcześniej, na co możesz liczyć podejmując decyzję o zmianie pracy.

TECHNIKI NEGOCJACJI WYNAGRODZENIA Najlepszym sposobem na osiągnięcie kompromisu jest ustalenie, czy warto przyjąć daną ofertę zanim pojawi się kwestia finansów. Pozwala to określić na ile praca jest zbieżna z oczekiwaniami i czy zaspokaja potrzeby. Jeżeli nie jesteś zmotywowany wyłącznie finansowo naprawdę istnieją nikłe szanse, iż kilka dodatkowych „złotówek” zamieni kiepską ofertę pracy na życiową szansę. Określenie “dolna granica” odnosi się do kwoty wynagrodzenia, które jest absolutnym minimum do zaakceptowania danej oferty. Jeżeli przykładowo naprawdę chcesz zarabiać 6 000 złotych, ale myślisz, że 5 000, ostatecznie 4 000 też są akceptowalne, tak naprawdę nie można powiedzieć, że została ustalona dolna granica. Dolna granica jest rynkową kwotą wynagrodzenia, czy minimalnie wyższą od tej, którą posiadasz obecnie i którą niewątpliwie chcesz zwiększyć przy zmianie pracy. Ustalenie dolnej granicy jasno definiuje Twoją wartość i pomaga uniknąć niekomfortowej sesji targowania się. Odradzamy negocjowanie oferty w sposób klasyczny, gdzie pracodawca składa propozycję, którą pracownik przebija, następnie pracodawca chce ją zbić itd. Taki rodzaj negocjacji niewątpliwie sprawdza się przy negocjacji warunków wynajmu nieruchomości, ale oferty pracy powinno się negocjować w sposób bardziej zdefiniowany. Określ dolną granicę zanim otrzymasz określoną propozycję. Jeżeli firma zaproponuje Ci więcej niż zakłada dolna granica – świetnie. Jeżeli zaproponują niższą kwotę masz do wyboru odrzucenie oferty lub przedstawienie dolnej granicy jako warunek przyjęcia oferty. Pracodawca może zaproponować większe wynagrodzenie lub zrezygnować z Twojej Kandydatury. Przedstawienie dolnej granicy pozwala uniknąć targowania, które często powoduje rozczarowanie i niesmak. Dzięki wcześniejszemu zdefiniowaniu warunków przyjęcia oferty nigdy nie zostaniesz posądzony o negocjacje w złej wierze lub niezdecydowanie. Niezależnie od tego, czy poszukujesz pracy na własną rękę, czy poprzez firmę rekrutacyjną, umiejętność odróżnienia realnych możliwości wynagrodzenia od fantastyki znacznie ułatwia proces rekrutacyjny. Jeśli czujesz, że musisz uargumentować podane oczekiwania finansowe, możesz wskazać jakiekolwiek straty wynikające z różnic w formie wynagradzania (dodatkowe benefity), mniej korzystnej lokalizacji, wydatków na dojazdy itp. Istnieją również pozafinansowe warunki oferty, które mogą być istotne. Czynniki takie jak: nazwa stanowiska, okres ochronny, podział pracy, urlop, warunki awansu są bardzo istotne i powinny być uważnie przemyślane. Powyższa strategia negocjacyjna może odnosić się do całokształtu wynagrodzenia, jak i do określonego „punktu”, który według Ciebie musi zostać spełniony zanim podejmiesz pracę. Jeżeli prześledzisz wspólnie z pracodawcą wszystkie składowe wynagrodzenia, unikniesz sytuacji ponawiania negocjacji pewnych kwestii, które poprzednio „umknęły”. Świadomość „dolnej granicy” stawia Cię w lepszej pozycji wyjściowej do osiągnięcia założonego celu, jeżeli ustalone warunki są rynkowe i adekwatne do Twoich kwalifikacji.

Jak znaleźć wymarzoną pracę? | 29


STRATEGIA ROZWOJU KARIERY ZAWODOWEJ: ZMIANA SIĘ OPŁACA! Czy zaryzykujesz wszystkie życiowe oszczędności – każdą złotówkę – w jednej grze na giełdzie? Prawdopodobnie nie, gdyż wiadomo, że umieszczenie wszystkich jajek w jednym koszyku jest zbyt ryzykowne. Zaskakującym jest jednak fakt, jak wiele osób w rozwoju swojej kariery zawodowej stawia na jedną kartę. Z roku na rok ciężko pracują, inwestując swój talent w bardzo wąski wycinek zainteresowań. Do niedawna takie podejście miało głęboki sens. Życiowa mądrość głosi, iż jeżeli opanujesz swoją pracę do perfekcji nigdy nie zostaniesz na lodzie. Czasy jednak się zmieniają, a z nimi powinna się zmienić Twoja strategia rozwoju osobistego. Nadal prawdą jest, iż sukces zawodowy jest zbudowany na solidnych podstawach i eksperckiej wiedzy w danej dziedzinie, ale widoczny jest również wzrost znaczenia zróżnicowanego portfolio umiejętności. Pracodawcy poszukujący talentów zazwyczaj sięgają po osoby wykazujące zaawansowany poziom kilku umiejętności. Poszukiwani pracownicy – zwłaszcza na dzisiejszym wyjątkowo konkurencyjnym rynku – to łatwo adaptujące się osoby, których szerokie umiejętności znajdują zastosowanie w wielu, najczęściej na pierwszy rzut oka nieprzystających do siebie dyscyplinach. Dowód? Odnoszący sukcesy sales manager bez skrępowania opowiada o możliwościach technologii XML, a inżynier debatuje o zaletach i kosztach współpracy ze strategicznym partnerem. Innymi słowy, im mniejsza organizacja, tym więcej wymagań stawia się poszczególnym pracownikom. Oznacza to, że wszechstronność nie tylko jest w modzie, ale stanowi główny składnik sukcesu w dzisiejszym rozumieniu rozwoju kariery zawodowej. Nie jest to sugestia, aby dążyć do perfekcji we wszystkich dziedzinach będąc ekspertem od wszystkiego i niczego. Aby osiągnąć status pożądanego pracownika na dzisiejszym dynamicznym rynku pracy konieczny jest szeroki arsenał umiejętności, które jesteśmy w stanie rozwijać. Przeanalizuj swoje CV i postaraj się rozwijać te obszary, które zaliczasz do swoich słabych stron. Np. jeżeli jesteś inżynierem, konstruktorem i chcesz udoskonalić produkt Twojej firmy lub umocnić jego pozycję na rynku, weź sobie do serca poniższe twierdzenie: Poprzez dokształcanie się w obszarach, które są zazwyczaj traktowane jako domena “kogoś innego” zwiększasz swoją wartość na rynku pracy.

30 | Jak znaleźć wymarzoną pracę?


3.2 AKCEPTACJA OFERTY PRACY Świetna robota! Intensywne przygotowania przy poszukiwaniu pracy opłaciły się - zaoferowano Ci pracę! Wciąż jest jednak kilka rzeczy do zrobienia, zanim usiądziesz wygodnie i zrelaksujesz się.

WYOBRAŹ SOBIE TAKI SCENARIUSZ... Zostałeś zaproszony na drugą rozmowę kwalifikacyjną a wraz z końcem spotkania Twój potencjalny pracodawca natychmiast proponuje Ci pracę. Czy podziękujesz mu i zaakceptujesz ją z uśmiechem, czy może wyrazisz zadowolenie, mówiąc, że jesteś na 99% pewien, jednak chciałbyś ją przez noc jeszcze przemyśleć? Na tym etapie nie ma dobrej ani złej odpowiedzi. Możesz być absolutnie pewien, że chcesz tę pracę, ale bądź szczery. Nie bój się poprosić o czas do namysłu. Twój rozmówca zrozumie potrzebę rozważenia raz jeszcze wszystkich za i przeciw. To, co jest ważne, to sposób, w jaki będziesz postępować po przyjęciu oferty.

SŁOWNIE CZY PISEMNIE? Jednym z najbardziej powszechnych pytań, zadawanych konsultantom HAYS Poland jest: „Powiedziałem „tak” nowemu pracodawcy. Czy mimo to, muszę napisać list, potwierdzający akceptację?” Odpowiedź brzmi: „Oczywiście!”. Jeżeli otrzymałeś i zaakceptowałeś słowną ofertę, a następnie otrzymałeś tradycyjny list z ofertą pracy, abstrahując od wszystkiego innego, wypada po prostu odpisać. W dodatku, rozsądnie jest otrzymywać i odpowiadać na takie dokumenty pisemnie lub mailowo, aby uniknąć w przyszłości ewentualnych nieporozumień. Jeżeli przenosisz się z innej pracy, jest bardzo prawdopodobne, że będziesz musiał pracować w czasie okresu wypowiedzenia. Jeżeli Twój nowy pracodawca skłania się ku temu, abyś zaczął tak szybko, jak jest to możliwe, list z ofertą powinieneś otrzymać natychmiast.

JAK ODPISAĆ PRZYSZŁEMU PRACODAWCY? • • • • •

Uwzględnij wszystkie istotne formalności, takie jak nazwiska, stanowiska, adres i datę. Podziękuj nowemu pracodawcy za oferowane stanowisko. Napisz, że jesteś uradowany, mogąc przyjąć ofertę. Poinformuj o dacie rozpoczęcia pracy (jeżeli nie jest ustalona, napisz, że zawiadomisz o tym tak szybko, jak to będzie możliwe). Zakończ pozytywną wzmianką, pisząc, że nie możesz się doczekać, kiedy dołączysz do zespołu.

Przykład listu/emaila akceptującego ofertę pracy: TYTUŁ: Akceptacja oferty pracy na stanowisku X w firmie Y Szanowny Panie/Szanowna Pani, Dziękuję za pismo z dnia DD-MM-YYYY, oferujący mi posadę X w Państwa firmie X. Z przyjemnością pragnę poinformować, iż akceptuję zaoferowaną mi propozycję. Skontaktuję się z Panem/Panią w dniu DD-MM-YYYY, w celu potwierdzenia daty rozpoczęcia pracy. Jeszcze raz dziękuję za tą znakomitą szansę zawodową i nie mogę się doczekać, kiedy dołączę do organizacji i przyczynię się do przyszłych sukcesów zespołu. Z poważaniem, Jan Nowak

Jak znaleźć wymarzoną pracę? | 31


PODCZAS OKRESU WYPOWIEDZENIA Nie ma żadnego powodu, dla którego miałbyś nie utrzymywać kontaktu z nowym pracodawcą. Wyślij maila lub zadzwoń. Twój nowy szef może nawet zaprosić Cię na drinka w gronie pracowniczym, abyś mógł poznać przyszłych kolegów i jeśli tak się stanie, zrób wszystko, aby tam się pojawić. Nawet miesiąc jest długim czasem oczekiwania na start i im więcej w tym czasie się dowiesz na temat swojego stanowiska, zespołu oraz nowych projektów, tym łatwiej Ci będzie pierwszego dnia. Pamiętaj, że zaproszenie do integracji nie zawsze musi leżeć w gestii Twojego szefa, nie obawiaj się bycia pro-aktywnym. Jest więcej niż prawdopodobne, że będzie pod wrażeniem Twojej inicjatywy, zapału i chęci dopasowania się do nowego środowiska.

WSKAZÓWKI: JAK ODEJŚĆ Z KLASĄ? Wyobraź sobie współpracownika, który w ostatnim dniu pracy demoluje swoje biurko, robi sobie żarty z osoby, która go zastąpi i jak nigdy dotąd eksploatuje drukarkę. Czy jest to osoba, którą bez wahania polecisz ewentualnemu pracodawcy? A może osoba, którą Twój pracodawca ponownie zatrudni? Hmm, może osoba, z którą chciałbyś ponownie pracować? Raczej nie. Odchodząc z pracy (niezależnie od tego, czy z własnej woli, czy też nie) należy zachować kilka podstawowych zasad: • • • • •

Język za zębami. Odejście z pracy jest sprawą osobistą, jak zakończenie związku. Tzw. publiczne pranie brudów nie ma najmniejszego sensu. Zachowaj spokój. Nawet jeżeli czeka cię poważna rozmowa “na do widzenia” nie ma powodu do paniki! Zachowaj dystans. Troskliwa pomoc współpracowników może sprawiać wrażenie konspiracji i niekorzystnie wpływać na ich relacje z pracodawcą. Nie pal za sobą mostów. Firma, którą dzisiaj zostawiasz może się jutro okazać Twoim klientem. Jeżeli nie masz nic miłego do powiedzenia, lepiej nic nie mów. Pamiętaj, że styl Twojego rozstania świadczy o Tobie jako pracowniku. Czy jesteś pewien, że w dalszej karierze zawodowej nie będziesz chciał podeprzeć się referencjami od byłego pracodawcy?

Oczywiście łatwo jest być uprzejmym, kiedy wszystko wokoło jest różowe. Dojrzałe zachowanie w warunkach wzajemnych pretensji jest prawdziwą próbą charakteru.

32 | Jak znaleźć wymarzoną pracę?


3.3 W OBLICZU KONTROFERTY Zaakceptowana oferta, kontrakt z nowym pracodawcą już może podpisany, nawet złożyłeś już pisemne wypowiedzenie obecnemu pracodawcy. Twój szef być może nie był z tego powodu szczęśliwy (wyobraź sobie, jakbyś się czuł na jego miejscu), ale wydaje się, iż zaakceptował tę decyzję.

OSZOŁOMIONY I ZMIESZANY Kontroferta to propozycja od Twojego obecnego pracodawcy, który pragnie Cię zatrzymać w firmie. Aby przekonać Cię do pozostania Twój obecny szef może zaoferować Ci: wyższe niż oferowane przez przyszłego pracodawcę wynagrodzenie, awans, nowy zakres obowiązków, zapewnienie o większym udziale w ciekawych projektach, dodatkowe bonusy i premie, atrakcyjne świadczenia pozapłacowe lub jakąkolwiek kombinację wyżej wymienionych korzyści. Otrzymanie kontroferty może być z jednej strony miłe, jednak z drugiej może być szokiem i sprawić, że nie będziesz wiedział co zrobić. Odejście z pracy jest trudne, zwłaszcza, gdy pracowałeś tam jakiś czas. Dodatkowo presja kontroferty nie ułatwia sprawy. Nawet, jeżeli proces rekrutacyjny był ciężki, a Ty sporo napracowałeś się, aby dostać nową pracę i nie mogłeś się jej doczekać, możesz zacząć się zastanawiać czy aby nie powinieneś zostać. W końcu zawdzięczasz coś swojemu obecnemu pracodawcy, mimo iż nie jesteś lojalny odchodząc tak i zostawiając wszystkich, bo w końcu jak oni sobie poradzą bez Ciebie... Kontroferty są bardziej powszechne niż Ci się wydaje. Trudno odnaleźć statystyki, które podawałyby jak często oferują je pracodawcy jednak jest to często stosowana praktyka. Z naszych obserwacji wynika również, że w większości przypadków osoba, która akceptuje kontrofertę, w przeciągu następnego roku i tak odchodzi z pracy. Zdecydowana większość z nich nie pracuje w tej samej firmie już po trzech czy sześciu miesiącach.

POWODY, DLA KTÓRYCH WARTO CIĘ ZATRZYMAĆ Przyjrzyj się logice stojącej za kontrofertą. Oczywiście, pracodawca chce Ci pokazać jak bardzo mu na Tobie zależy i chce zrobić wszystko, aby Cię zatrzymać. Jednak Twój pracodawca może mieć także inne powody, dla których proponuje Ci konkurencyjną ofertę. Na przykład: • • • • • •

Poszukiwania pracownika na Twoje miejsce mogą być kosztowne, a firmę w chwili obecnej nie stać na takie wydatki. Nie ma czasu na natychmiastowe przeprowadzenie rekrutacji. Chcą mieć więcej czasu na poszukanie osoby, która i tak Ciebie zastąpi. Chcą, abyś skończył projekt, nad którym pracujesz. Nie ma w tym momencie czasu lub środków, aby przeszkolić nową osobę. Brak odpowiedniej kadry, która współpracowałaby z kluczowymi dla firmy klientami.

ZOSTAĆ CZY ODEJŚĆ? Szczerze mówiąc rzadko istnieje dobry powód do zaakceptowania kontroferty i pozostania w obecnym miejscu pracy. Zdecydowałeś się na zmianę pracy, przeszedłeś przez proces rekrutacji, odniosłeś sukces i otrzymałeś pracę, która spełnia Twoje oczekiwania. Zastanów się, więc dlaczego nie miałbyś podjąć nowego wyzwania. Poza tym: • • •

Od momentu rezygnacji Twoja lojalność zawsze będzie stała pod znakiem zapytania. Brak lojalności może stać się przeszkodą na drodze do awansu czy udziału w bardziej atrakcyjnych projektach. Koledzy i koleżanki będą patrzeć na Ciebie inaczej – mimo wszystko, nie chcesz naprawdę Jak znaleźć wymarzoną pracę? | 33


tu być, tak? Prawdopodobnie Twój obecny szef szybko zacznie się rozglądać za kimś, kto może Cię zastąpić. Przecież za chwilę znów możesz zacząć szukać nowej pracy. • Dlaczego oferują Ci coś, na co zasługujesz, właśnie teraz, a nie zanim złożyłeś rezygnację? • Czy powód Twojej rezygnacji został dobrze zrozumiany? Czy kontroferta tak naprawdę coś zmieni? • Czy firma zastanowi się dwa razy nad zwolnieniem Ciebie, gdy przyjdą gorsze czasy i cięcia budżetowe? CIEKAWOSTKA • Dlaczego czujesz się winny? Czy nie powinieneś siebie stawiać na pierwszym miejscu? Badania wskazują, że przez • I najważniejsze: przypomnij sobie dlaczego w ogóle pierwsze 2 lata przeciętny zacząłeś szukać nowej pracy? Czy wyższe wynagrodzenie pracownik uczy się 80% rzeczy, zrekompensuje Ci brak możliwości awansu lub stres których kiedykolwiek nauczy związany z wybuchowym charakterem szefa (przecież nie się na tym stanowisku u tego konkretnego pracodawcy. zmieni się z dnia na dzień). •

Nie pozwól, aby niespodziewana kontroferta zatrzymała Cię w przedbiegach. Z łatwością się z nią uporaj, podziękuj pracodawcy za szansę i oświadcz powtórnie, że zamierzasz odejść. Postaw na swoim. Nie bądź naiwny. Twoja rezygnacja nie pójdzie w niepamięć tylko dlatego, że przyjąłeś kontrofertę. Aby odzyskać zaufanie pracodawcy, będziesz musiał bardzo ciężko pracować. Prawdopodobnie przekonasz się, że będziesz musiał się starać bardziej niż Twoi koledzy, aby udowodnić firmie swoją wartość i lojalność na dłuższą metę. Twoje „nowe życie” w starej firmie nie będzie łatwe.

3.4 REZYGNACJA Z PRACY Decyzja o przyjęciu oferty nowego pracodawcy wiąże się ze złożeniem rezygnacji i okresem wypowiedzenia. Dopilnuj, aby Twój okres wypowiedzenia nie wybiegał poza datę rozpoczęcia nowej pracy!

ODPOWIEDNIA DROGA ZŁOŻENIA REZYGNACJI Staraj się nie odciągać w czasie daty rozpoczęcia pracy. Jeżeli planujesz zacząć pracę w nowym miejscu za 3 miesiące, a obowiązuje Cię tylko dwutygodniowy okres wypowiedzenia – odczekaj i powiadom obecnego pracodawcę dokładnie na dwa tygodnie przed rozpoczęciem nowej pracy. W ten sposób chronisz siebie przed niespodziewanymi sytuacjami takimi jak „zamrożenie” procesu rekrutacji przez przyszłego pracodawcę na miesiąc przed Twoim przyjściem. Zminimalizujesz również czas, w którym mogą pojawić się uwagi płynące z zazdrości, lekceważenie wynikające z Twojej nowej roli – niepełnowartościowego pracownika. Niektórzy pracodawcy przed Twoim odejściem mogą sporządzić specjalną listę zadań, jak przekazanie obowiązków, wdrożenie innych osób itp. Istnieją również zupełnie inne przypadki jak historia jednego Kandydata, który po złożeniu oświadczenia, iż rezygnuje z pracy i przechodzi do jednego z najgroźniejszych konkurentów firmy został wyprowadzony z budynku pod eskortą ochroniarza, co miało na celu ochronę danych firmy, które mógł ze sobą zabrać. Na szczęście zapłacono mu za okres dwóch tygodni wypowiedzenia. Wypowiedzenie powinno składać się osobiście podczas spotkania z bezpośrednim przełożonym. Poza ustnym oświadczeniem należy złożyć również oświadczenie na piśmie. Warto podać powód swojej decyzji – atrakcyjna oferta, życiowa szansa, większe możliwości rozwoju itd. i szczerze podziękować za współpracę, zapewniając, że na decyzję nie wpłynęły żadne przykrości, negatywne uczucia związane z firmą lub jej pracownikami. Należy również zaznaczyć, że decyzja jest ostateczna i nie rozważasz przyjęcia kontroferty, gdyż nie chodzi tu tylko o kwestie finansowe. Poinformuj pracodawcę, że doceniasz wszystko to, co 34 | Jak znaleźć wymarzoną pracę?


dla Ciebie zrobił i że uczynisz wszystko, co w Twojej mocy, aby Twoje odejście było jak najmniej odczuwalne dla firmy. W końcu zapytaj, co możesz zrobić w ciągu okresu wypowiedzenia, aby pomóc pracodawcy (szkolenie następcy, domknięcie transakcji, delegowanie zadań). Pisemne wypowiedzenie powinno być krótkie, zrozumiałe i treściwe. Nie należy zagłębiać się w szczegóły nowej pracy lub przyczyny odejścia. Jeżeli te kwestie okażą się istotne dla obecnego pracodawcy na pewno poruszy je podczas rozmowy. Pamiętaj o dostarczeniu kopii dokumentu do akt pracowniczych. Odpowiednie udokumentowanie rezygnacji jest konieczne chociażby dla uzyskania referencji.

PAMIĘTAJ Nie ma „odpowiedniego czasu” na rezygnację z pracy. Kieruj się zdrowym rozsądkiem i dobrze oceń sytuację: • • • • • •

Powiedz to w zaufaniu – Twój szef doceni to, iż jest osobą, która zdecyduje, komu jeszcze o tym powiedzieć oraz jak i kiedy rozgłosić Twoją decyzję. Znajdź dobry moment na spotkanie z szefem. Bądź przekonany co do powodów, dla których chcesz odejść – jeżeli to konieczne, przećwicz tą kwestię. Jeżeli nie chcesz zdradzać dokąd odchodzisz, masz absolutnie prawo do tego, aby nie wyjawiać swoich zamiarów. Bądź przygotowany na negatywną reakcję, a nawet złość. Głowa do góry, zatkaj uszy i ponownie, jasno i prosto oświadcz ten fakt. Pamiętaj, że Ty tylko składasz rezygnację – początkowy szok minie. Jeżeli zaistnieje możliwość przejęcia Twoich obowiązków przez któregoś z kolegów lub nową osobę, możesz zapewnić swojego szefa, że będziesz pomocny i współpracujący. Nie nastawiaj się negatywnie. Pamiętaj o powodach, dla których chcesz odejść – trzymaj się tego.

Wyjawianie nowiny o Twojej rezygnacji może być przygnębiającym doświadczeniem, ale równie dobrze, może się okazać łatwizną!

DZIESIĘĆ KLUCZOWYCH WSKAZÓWEK 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10.

Uczcij to! Przygotuj list. Nie zwlekaj, zrób to dziś. Poproś szefa o rozmowę na osobności. Bądź profesjonalny. Odejdź we właściwym czasie. Utrzymuj zainteresowanie swoimi obowiązkami. Bądź dyskretny. Odpręż się. Uczcij to!

Jak znaleźć wymarzoną pracę? | 35


3.5 ROZPOCZYNANIE NOWEJ PRACY Pamiętaj, że pierwsze wrażenia się liczą! Twój pierwszy dzień w nowej pracy, a także początkowe tygodnie wdrożenia w nowe stanowisko, mogą mieć silny wpływ na to, jak będziesz postrzegany przez nowego pracodawcę i współpracowników na długie lata. Jak zatem się przygotować do rozpoczęcia nowej pracy?

“NOWY”? Pamiętaj - pierwsze wrażenie o ile nie jest decydujące, to na pewno jest bardzo ważne. Niezależnie od tego, czy zaczynasz nową pracę w Sydney, Londynie czy w Warszawie, kluczową sprawą jest pokazanie entuzjazmu, chęci do nauki i zorganizowania. Ludzie całkiem często wpadają w pułapkę myślenia, że fakt, iż dopiero, co zaczęli pracę, pozwala traktować wszystko na luzie. W rzeczywistości jest jednak odwrotnie. Będąc „nowym” należy zrobić wszystko, aby zaimponować tym, którzy są tu od dawna. Jeżeli zaczniesz pracę i od pierwszego dnia nie będziesz siedział czekając, aż ktoś poprowadzi Cię za rączkę oraz wyjdziesz z inicjatywą, ludzie bardziej się do Ciebie zbliżą i szybciej zaakceptują.

CO WOLNO A CZEGO NIE WOLNO OSOBOM ZACZYNAJĄCYM PRACĘ? Rozpracowanie standardów zgodnie, z którymi działa firma, może stanowić przez pierwsze kilka dni wyzwanie, gdyż kultura poszczególnych firm i organizacji jest bardzo zróżnicowana. Poniżej kilka prostych, aczkolwiek ważnych wskazówek.

PIERWSZEGO DNIA W PRACY NIE WOLNO: • • • • •

Spóźniać się. Siedzieć i nic nie robić po skończeniu zadania – przejmij inicjatywę! Przeprowadzać długich rozmów prywatnych. Włączać się do polityki biura (jest zbyt wcześnie, aby oceniać, kto jest potencjalnym sojusznikiem czy wrogiem). Rezerwować urlopu!

PAMIĘTAJ JEDNAK, ABY: • • • • • •

Przyjechać wcześniej. Okazywać entuzjazm i szczere zainteresowanie pracą. Traktować wszystkich z serdecznością i szacunkiem. Pochwalić się wiedzą o nowym pracodawcy. Wyglądać elegancko i profesjonalnie. Być zorganizowanym i skupionym.

DZIAŁAJ ŚWIADOMIE Zrobisz dobre pierwsze wrażenie dzięki następującym radom: • • • • •

Integruj się również poza pracą, nie bądź jednak nachalny - potrzeba czasu aby nowi koledzy i koleżanki Cię zaakceptowali i zaprosili na pierwsze wspólne piwo czy obiad. Zarządzaj czasem efektywnie. Zawsze dobrze się prezentuj. Zadawaj pytania, jeżeli masz wątpliwości. Wspieraj nowe idee i pomysły.

36 | Jak znaleźć wymarzoną pracę?


• •

Pomyśl dwa razy zanim głośno wyrazisz swoje myśli i odczucia. A przede wszystkim wykonuj swoją pracę!

A CO JEŚLI DAŁEŚ PLAMĘ? Postępowanie według tych zasad, bez wątpienia może zwiększyć Twoją szansę na odniesienie sukcesu w nowym miejscu pracy. Jednak jeśli dałeś plamę - nie denerwuj się. Większość błędów można naprawić, Twoi koledzy i koleżanki szybko zapomną o wpadkach pierwszego dnia, jeśli w kolejnych tygodniach pokażesz się od jak najlepszej strony. Zrobienie dobrego pierwszego wrażenia ma ogromne znaczenie, ale zaczynanie z nieodpowiedniej pozycji nie decyduje o wszystkim. Kiepskie pierwsze wrażenie jest odwracalne i ludzie zazwyczaj dadzą Ci szansę – jeżeli oczywiście ich ocena nie będzie wciąż potwierdzana. POWODZENIA W NOWEJ PRACY!

Jak znaleźć wymarzoną pracę? | 37


JEŚLI ODCHODZISZ Z PRACY...

38 | Jak znaleźć wymarzoną pracę?


4.1 ZWOLNIENIE - CO DALEJ? Zwolniono Cię z pracy. Jednego dnia użalasz się nad sobą, innego jesteś gotów do akcji. Nowe wyzwanie? Musisz się z nim zmierzyć a więc uwierz w siebie i zacznij działać!

CO TERAZ? Utrata pracy to generator stresu, dlatego warto rozważyć, jak ta sytuacja wpływa nie tylko na Ciebie, ale również na Twoją rodzinę i bliskich. Jeżeli jesteś „w szoku”, możesz cierpieć z powodu ogólnego zniechęcenia lub braku koncentracji, równie dobrze z powodu bezsenności i bólu głowy wywołanego stresem. Pierwszą rzeczą, o której należy pamiętać, jest stara maksyma: „Nie panikuj!”. To się przytrafia wielu osobom i wciąż się będzie przytrafiać, ale po zwolnieniu życie toczy się dalej, a wokoło jest mnóstwo możliwości. Jedyną rzeczą, którą trzeba powtarzać w myślach, jest to, iż aktywność jest kluczem do dobrego samopoczucia w zaistniałej sytuacji. Możesz zacząć od zdystansowania się i ogólnego spojrzenia na swoją sytuację. Zacznij zbierać wszystkie myśli, umiejętności i zasoby oraz cofnij się o krok i znajdź trochę przestrzeni. Odnotuj te rzeczy lub znajdź kogoś, komu możesz się wygadać – albo jedno i drugie. Wiele osób uważa, że zwolnienie jest w pewien sposób katalizatorem dla długo zalegających możliwości dokonania zmian życiowych. Jesteśmy wszyscy tak bardzo zajęci swoją pracą, że nawet nie myślimy o tym, czy robimy naprawdę to, co chcemy. Jeżeli po zwolnieniu dostałeś odprawę, istnieje szansa, że wiesz już, co zrobić z pieniędzmi. Może zainwestujesz je we własny biznes, wydasz lekką ręką lub spłacisz długi? Decyzja zależy od Ciebie, ale nie podejmuj jej pochopnie. Skoncentruj się na przyszłości. Rozważ swoją przyszłą karierę – gdzie chciałbyś być za pięć czy dziesięć lat?

„NIKT MNIE NIE KOCHA” Negatywne uczucia i obawa, że przyszli pracodawcy mogą być sceptyczni w kwestii zatrudniania osoby, która została zwolniona są naturalne. W praktyce jednak rzadko to stanowi problem. Coraz częściej ludzie na wszystkich etapach kariery mają pewne doświadczenia związane ze zwolnieniem, czasem zdarza się to im, czasem ich bliskim. Zwolnienie nie skreśla Twoich szans na przyszłą karierę i odniesienie sukcesu. Musisz tylko skupić się na pozytywnych aspektach swojego CV, a także obecnej kariery. Pomyśl: dlaczego zostałeś przyjęty? Ktoś po drodze w Ciebie zainwestował z powodu Twojej wartości, prawda? Sam fakt zwolnienia nie oznacza, że stałeś się mniej wartościowy. W praktyce Twoja natychmiastowa dyspozycyjność może działać także na korzyść. Wiele firm rekrutuje personel na zasadzie przejścia z pracy czasowej do stałej. Jeżeli zostałeś zwolniony i nie zostałeś objęty okresem wypowiedzenia jesteś automatycznie cenniejszym Kandydatem na rynku. Nawet w przypadku pracy stałej, możesz być bardziej atrakcyjny dla przyszłych pracodawców.

DOBROWOLNE ZWOLNIENIE – MOŻLIWOŚCI Dobrowolne zwolnienie można rozpatrywać jako możliwość opłacalną pod względem finansowym, ale bądź ostrożny, jeśli je rozważasz. Dobrowolne zwolnienie może być zaoferowane wtedy, kiedy firma zamierza zwolnić dużą liczbę pracowników i zamiast przymusowych zwolnień, oferuje im możliwość rezygnacji w zamian za rekompensatę finansową. Jest to jedna z droższych dla


firmy metod cięć personalnych i pracownicy z długim stażem często czerpią z niej korzyści.

UNIWERSALNE UMIEJĘTNOŚCI Zidentyfikowanie uniwersalnych umiejętności jest sprawą kluczową przy wyborze przyszłych celów zawodowych. Uniwersalne umiejętności to takie, które zdobywa się w trakcie jednego rodzaju pracy, ale można je również wykorzystać w innym środowisku. Jeżeli na przykład Twoja praca polegała na bezpośrednim kontakcie z klientem i masz smykałkę do obsługi klienta, równie dobrze możesz wykorzystać tą umiejętność pracując w call centre czy w pracy z lokalnym rynkiem zbytu. Jeżeli uczestniczysz w masowych zwolnieniach lub zwolniono Cię z ogromnej firmy, pomoc zazwyczaj jest dostępna. W okolicy jest także wielu doradców, którzy są przeszkoleni do tego, aby pomóc Ci popracować nad odkryciem obszarów Twoich umiejętności i możliwościami ich wykorzystania w innych kierunkach. Co więcej, musisz myśleć w sposób nieograniczony. Ważną rzeczą przy ocenianiu siebie jest również porzucenie skromności – nie jest przydatna i zmniejsza prawdopodobieństwo, że ktokolwiek i kiedykolwiek zobaczy listę Twoich talentów. Postaraj się myśleć pozytywnie i nakreślić swój ogólny zarys umiejętności. Od teraz powinieneś wyznaczyć kierunek poszukiwań i rozejrzeć się, czy znasz kogoś, kto może Ci pomóc ruszyć z miejsca. Jesteś teraz doskonale zmotywowany, a przyjaciele i rodzina będą chcieli Cię wesprzeć!

CHWYTAJĄC DZIEŃ Najważniejsza jest aktywność. Często pierwszą reakcją po zwolnieniu jest panika, przygnębienie i poczucie bezużyteczności. Nie daj się tym niepotrzebnym emocjom i zacznij działać! Bardzo istotne jest, aby informacji o zwolnieniu nie traktować zbyt osobiście. Lepiej spojrzeć na nią z innej perspektywy, jako bodziec, który był Ci potrzebny, aby zmienić coś w swojej karierze! A więc bez żadnych wymówek, bierz ogłoszenia do ręki i dzwoń.

NA ROZMOWIE KWALIFIKACYJNEJ Kolejne ważne zmartwienie dotyczy tego, jak poradzić sobie z pytaniami odnośnie zwolnienia, które mogą paść na tego typu rozmowie. Bycie zwolnionym w dzisiejszym, szybko rozwijającym się świecie biznesu, nie jest fenomenem, tak więc jest mało prawdopodobne, że będzie to problemem w opinii osoby przeprowadzającej rozmowę. W przypadku narastania takiego problemu najlepiej jest wyjaśnić sprawę najprościej, jak się da, nakreślając w jakiej sytuacji znalazł się Twój poprzedni pracodawca, przechodząc następnie do skoncentrowania się na tym, co możesz zaoferować swojemu przyszłemu pracodawcy. Więcej wskazówek jak rozpocząć poszukiwanie pracy na początku niniejszego poradnika HAYS.

MAMY NADZIEJĘ, ŻE ZAWARTE W TYM PORADNIKU WSKAZÓWKI PRZYCZYNIĄ SIĘ DO TwojEGO SUKCESU W ŻYCIU ZAWODOWYM. Będziemy wdzięczni za wszelkie pytania lub opinie o powyższych wskazówkach przesyłanych na adres info@hays.pl

40 | Jak znaleźć wymarzoną pracę?


O HAYS Poland HAYS Poland jest firmą rekrutacyjną, należącą do międzynarodowej, notowanej na giełdzie w Londynie, grupy Hays plc i największej na świecie firmy zajmującej się rekrutacją specjalistyczną. Grupa Hays posiada 255 biur w 31 krajach w których łącznie pracuje ok. 7 600 specjalistów. Hays jest liderem w Europie Środkowej i Wschodniej, Azji, Ameryce Południowej, Australii, Nowej Zelandii, Chinach, Japonii, Hong Kongu i Kanadzie. Polski oddział firmy istnieje od 2002 r. i systematycznie powiększa swój udział w rynku. W Polsce biura HAYS zlokalizowane są w Warszawie, Gdyni, Katowicach, Wrocławiu, Krakowie, Łodzi, Poznaniu i Szczecinie. HAYS oferuje usługi w zakresie rekrutacji specjalistycznej, executive search oraz recruitment process outsourcing. Cechą, która wyróżnia HAYS spośród konkurentów, jest unikalny system rekrutacji wysokiej klasy specjalistów w oparciu o podział na dywizje: Accountancy & Finance, Construction & Property, Energy, IT & Telecoms, Manufacturing & Operations, Office Support, HR & Call Center, Life Science, Sales & Marketing, Retail, Business Services oraz działy Executive Search, Temporary Recruitment i IT Contracting. System ten daje gwarancję dotarcia do pracowników najwyższej klasy. Umożliwia też najefektywniejsze dopasowanie procesu do wymagań pracodawców.

Jak znaleźć wymarzoną pracę? | 41


BIURA HAYS POLAND WARSZAWA E: warsaw@hays.pl T: +48 22 584 5650 F: +48 22 584 5651

ŁÓDŹ E: lodz@hays.pl T: +48 42 209 4050 F: +48 42 663 7287

KATOWICE E: katowice@hays.pl T: +48 32 603 7480 F: +48 32 603 7490

WROCŁAW E: wroclaw@hays.pl T: +48 71 347 9980 F: +48 71 347 9990

KRAKÓW E: cracow@hays.pl T: +48 12 290 4460 F: +48 12 290 4461

POZNAŃ E: poznan@hays.pl T: +48 61 625 9111 F: +48 61 625 9105

TRÓJMIASTO E: tricity@hays.pl T: +48 58 782 6880 F: +48 58 782 6881

SZCZECIN E: szczecin@hays.pl T: +48 91 886 4600

GDYNIA

SZCZECIN

WARSZAWA

POZNAŃ ŁÓDŹ

WROCŁAW KATOWICE KRAKÓW

hays.pl


Wskazówki zawodowe dla kandydatów