Page 1

Officieel orgaan van de

Modelbouw Vereniging Arnhem e.o.

24e jaargang, 2013, nr. 4


2


Modelbouw Vereniging Arnhem e.o. (opgericht 30 augustus 1983) Clubgebouw: 1ste verdieping firma Maatwerk revalidatietechniek, Industriestraat 4, 6827 BD Arnhem Clubavonden: iedere dinsdag van 18.30 - 22.00 uur

Bestuurssamenstelling: voorzitter: Jitse Kaspers, tel. 0049.2822 9814190, kaslok423@hotmail.com secretaris: Rob Broekman, Bakenbergseweg 26, 6814 MJ Arnhem, 026-4455697 of 06-20142387, r.broekman@chello.nl 2de secretaris: Jan Hendriks, 06-20545996, j.hendriks107@upcmail.nl penningmeester: Jan Verlangen, 0316-333912, janverlangen@live.nl lid: Chris Rijnaarts, 0316-265653, bellefleur07@hotmail.com Contributie: € 120,00 per jaar, te voldoen op ING-rekening 2755177 van de Modelbouwvereniging Arnhem e.o.

NMF: De MVA is aangesloten bij de Nederlandse Modelspoor Federatie; www.nmf.nl

officieel cluborgaan Redactie: Hans van de Ven, Hoensbroekstraat 114, 6845 DP Arnhem, 06-51052631, zijspoor@mva.nu Advertentiesecretariaat: Bert Pas, Wilgenlaan 32, 6841 AR Arnhem, 026-3217578, bertpas@hotmail.com De redactie behoudt zich het recht voor om artikelen te weigeren of in te korten. De redactie kan geen aansprakelijkheid aanvaarden voor de juistheid van de ingezonden artikelen. Overname van/uit artikelen gráág, maar alleen met vermelding van schrijver en bron en ná toestemming van de redactie. Inleveren van je bijdrage(n) voor Zijspoor 2014-1 kan tot 11 februari a.s. bij de redactie. Het volgende Zijspoor komt 25 februari a.s. uit.

Website: www.mva.nu, webmaster: Jan Lourens, janlourens@planet.nl Twitter: https://twitter.com/MVAeo, twittermaster: Lennart Visser Bibliotheek: Carlo Hellegers, op de verenigingsavonden

3


van de

REDACTIE

niet weer Nee, niet weer! Huh? Nou, de afgelopen zeven redactionele bijdragen begonnen steeds met het kopje "weer". Dat kwam zo. Om me voor te bereiden op de taak Het Zijspoor te vullen las ik de nodige oude edities. Ben Molle begon zijn bijdrage graag met een impressie van het weer. "De dagen beginnen weer korter te worden, dus de hoogste tijd om op zolder aan de slag te gaan" of juist "Het mooie weer blijft maar aanhouden, dus voor onze heerlijke hobby is het nog veel te warm op zolder". Het leek me wel wat om die introductie over te nemen. Beetje sfeerbeschrijving. Maar het liep anders: al mijn introducties gingen over ándere zaken dan het weer en ik begon het leuk te vinden die eerste alinea dan tóch dat kopje te geven. Maar nu is het genoeg geweest. Niet weer dus! Ik laat het aan de voorzitter over… terugblik Wel blijf ik even terugblikken op het vorige nummer en dan in het bijzonder op de reacties. Met de versie i-Spoor ga ik, in ieder geval voorlopig, stoppen. Tweemaal bood ik deze compacte linkjesvariant aan. Niemand reageerde, dus ik denk dat er geen behoefte aan bestaat. Met het plaatsen van de inhoudsopgave op deze pagina ga ik zeker niet stoppen. Maar vorige keer bleek ie, toen ik Het Zijspoor nagenoeg gereed had, verdwenen te zijn en zag ik geen kans meer er in deze rubriek ruimte voor vrij te maken. Maar vanaf nu hieronder weer als vanouds de dienstregeling van deze uitgave. Wat báál ik als er iets mis blijkt te zijn gegaan met advertenties. Zo was de opmaak bij kapper Guus Onstenk ineens voor de helft verdwenen. De blauwe achtergrond ontbrak en daardoor waren de witte letters onzichtbaar geworden. Hoe-kan-dat-nou? Het is gewoon dezelfde advertentie die in eerdere nummers wel IN DIT NUMMER prima in beeld kwam. Gelukkig werden door Colofon----------------------------------------- 3 kapper Guus de excuses van onze adverVan de redactie ------------------------------ 4 tentieman Bert geaccepteerd en mogen we Van de voorzitter ---------------------------- 7 vanaf nu ook een website vermelden. Zie Op de draaischijf----------------------------- 9 pagina 43. Als een spin in het web ------------------ 11 Van een oud-collega (die via Facebook Groeten uit Zwitserland ------------------ 12 meelas) kreeg ik de tip om van de pdf die Joost spot treinen ------------------------- 14 ook op onze website staat een heuse blaGroeten uit Modelland -------------------- 17 derversie te maken. Dat is nog eens een Rondje om de kathedraal ---------------- 18 verbetering! Dank je wel, Jan. Zijspoor & Zijspoor ------------------------ 22 Kwartet --------------------------------------- 24 geld terug Nieuwspas ---------------------------------- 27 Onlangs in het nieuws: een actie op FaceVerroest (deel 3) --------------------------- 30 book (en inmiddels een volwaardige website Opgravingen uit 30 jaar MVA ----------- 32 www.treinbuddy.nl), waarbij je ongestemProbefahrt-ticket -------------------------- 34 pelde kaartjes voor een tweede gebruik kunt Vuurloze locomotief ----------------------- 36 aanbieden. Ik heb twijfels bij zoiets. Het is Mailbox--------------------------------------- 38 me iets te leep gebruik maken van de beAgenda--------------------------------------- 40 perkte kaartjescontrole. Je betaalt niet voor Omroepberichten -------------------------- 42 je kaartje; dat heet volgens mij gewoon zwartrijden. Beste treinreizigers, hebben jullie liever dat je om de haverklap je kaartje moet laten zien? Maar natuurlijk hoef je het geld niet weg te

4


geven. Zo reisde ik van Purmerend terug naar Arnhem. Mijn Dal Voordeelabonnement schrijft voor dat ik vóór de avondspits moet zijn ingecheckt. Kwart voor vier, prima dus. Maar bij de overstap in Zaandam (even ná vier uur) bleek er een kapotte trein in de weg te staan. Dat kan gebeuren. Na enige verwarrende omroepberichten besloot ik uit te checken en met de bus naar Amsterdam CS te reizen. Ik was het stationsgebouw nog niet uit of er werd bekend gemaakt dat er een ingelaste trein zou rijden. Dus ik weer langs de OV-paal, maar ja, dat betekende natuurlijk wel dat ik op vol tarief verder ging. Het bracht me ook nog iets meer dan een half uur later in Arnhem. Tijd om in actie te komen. Een alleraardigste mevrouw bij de NS bood me aan het verschil tussen vol en gereduceerd tarief terug te betalen en adviseerde om vervolgens Aanvragen geld terug bij vertraging aan te klikken. "Dat laatste wordt toch door een computer afgehandeld, meneer, dus die weet niet dat ik u al tegemoet gekomen ben", aldus de NSmevrouw. En zo kreeg ik vlot € 6,60 en kort daarop € 8,25 teruggestort. Toch even bij Wentink kijken wat ik daarvan kan kopen… uitgever Na de berichten over het slagveld dat Sanoma gaat aanrichten in het tijdschriftenrek, toch even nagekeken waar RailHobby wordt uitgegeven. Een kleine zucht van opluchting: het blijkt een kleine zelfstandige uitgever te zijn: Scala Publishing. We kunnen blijven lezen! felicitatie Op 30 augustus jl. bestond de MVA precies 30 jaar. We stuurden alle leden en sponsoren een felicitatiekaart. Dat werd gewaardeerd. Op de kaart stonden allerlei woorden die met heden of verleden van onze vereniging te maken hadden. Maar vreemd: niemand vroeg wat de naam "Henk" daar te betekenen had. Het was simpel: Henk van Oort en oprichter Max van de Pol zijn de enige ereleden die de MVA kent. Maar wat dan toch ook curieus is: niemand wist me te vertellen wat de bijzondere verdiensten van Henk waren, op grond waarvan het bestuur hem ooit tot erelid benoemde. Hij was in leeftijd het oudste lid van de club, had schaal 1, maakte zelf zijn rails en bouwde van messing ook zijn materieel. Henk heeft ooit een hoog gelegen spoor 1 op de zolder van de Utrechtseweg gebouwd. Maar omdat iedereen daaraan zijn hoofd stootte is het traject nooit afgemaakt en al snel weer afgebroken… Op de daarop volgende clubavond werden alle aanwezigen getrakteerd op een wel héél bijzonder gebakje. Dat was smullen! Was het maar elke avond feest! Ook wel een felicitatie waard: de redactie van het landelijke blad Signalglocke van de Vereniging Spoorgroep Zwitserland gaat de artikelen "Groeten uit Zwitserland" (zie pagina 12) van 'onze' Lennart plaatsen. lekker lezen en surfen! Ik heb me weer lekker uitgeleefd met het samenstellen van dit Zijspoor. Dus ik hou je niet langer op. Ga heerlijk lezen, bladeren, neuzen, kijken, bewonderen en surfen. Hieronder nog een paar bonuslinkjes!

   

Sneltrein: http://www.ad.nl/ad/nl/1007/Reizen/article/detail/3500715/2013/08/29/Japantest-s-werelds-snelste-trein-581-kilometer-per-uur.dhtml Rekenkamer over OV-chipkaart: http://www.uitzendinggemist.nl/afleveringen/1361652 Wilde Westen http://www.youtube.com/watch?v=EmU4JmQU770#t=24 Fotoboek mailbox (zie pagina 38/39): http://www.mijnalbum.nl/Album=PNI4RNLA

5


Autobedrijf Scheers bv Uitmaat 9 6987 ER Giesbeek 0313-632242 www.autobedrijfscheers.nl

Wij doen alles voor uw auto! Informatie: Telefoon: Mobiel:

info@arosat.nl 026 – 4953674 06 – 29355986

De specialist in digitale satellietapparatuur Wij leveren alle bekende merken satellietontvangers, onder andere Dreambox, Homecast, Topfield, Philips, Maxdigital, Arion, Inverto, Lemon, Adimo, etc. Tevens allerlei accessoires zoals Triax schotels, LNB’s, muurbeugels, dubbel afgeschermde coaxkabel, scartkabels, diseqc motoren, CImodules en de smartcard van CanalDigitaal. Bel voor vrijblijvende informatie of bezoek onze website. Arosat Esperantostraat 1 6991 CK Rheden

6


Beste leden / mede-locofielen van de MVA e.o., Wanneer deze laatste uitgave 2013 van Het Zijspoor verschijnt, tja, dan is de ‘R’ al een tijdje in de maand en dat betekent HOBBY-Time ….. ! Diverse locofielen kruipen de kelder in of gaan naar hun zolder (zoals ik = foto hieronder) of zijn in hun eigen ‘treinenkamer’ te vinden. We hebben inmiddels via beurzen en advertenties onze reguliere inkopen gedaan en gaan verder met onze fantasie in de modelspoorwereld.

Helaas stagneert de aanwas van nieuwe leden, (hoewel we op pagina 24 en 25 toch een kwartet nieuwe namen kunnen presenteren, redactie) maar dat is (gelukkig?) ook landelijk het geval. Ook de NMF merkt dat hier en daar het ledenbestand van diverse aangesloten verenigingen terugloopt. Vroeger zeiden we dat het door de vergrijzing komt, maar dat is niet alleen de oorzaak: ook de ‘crisis’ met persoonlijke onzekerheden eist nu in deze haar tol! Ik zeg maar zo: na elke (negatieve) actie zal er ook weer een (positieve) reactie komen! De geschiedenis heeft dit al vele malen bewezen.

7


Bij één opzegging van het lidmaatschap wil ik graag even stilstaan. Dat betreft het afscheid van Jan Koetsier. Na zo’n 27 jaar met elkaar opgetrokken te zijn en veel MVA-lief & leed gedeeld te hebben, vond hij het tijd om te stoppen. De naderende (donkere) winterdagen waren de belangrijkste oorzaak dat Jan ’s avonds er niet meer uit gaat. Het is jammer dat Jan als een trouw metgezel onze club verlaten heeft. Wij hebben alle begrip voor zijn beslissing, maar het was wel even slikken. Wij - het bestuur en de leden - hopen Jan nog wel te kunnen spreken tijdens bijvoorbeeld een rijavond en andere bijzondere gelegenheden van onze MVA e.o. Jan Koetsier is en blijft altijd van harte welkom. Vanaf deze plek wens ik Jan samen met zijn dierbaren nog vele jaren in een goede gezondheid toe en hoop hem inderdaad snel weer te kunnen ontmoeten. En omdat ik nu toch een opstapje gemaakt heb naar onze Modelbouw Vereniging Arnhem en omstreken, wil ik wel even kwijt, dat deze club van locofielen een gezellige en veelzijdige club is! Bijna elke ‘nieuweling’ die onze clubruimte betreedt zegt dat er in de ruimte een gezellige sfeer hangt! Die sfeer maken wij met z’n allen, niet alleen Corrie, die lekkere koffie schenkt, maar ook het bestuur! Dat laatste mag wel eens gezegd worden. Zonder goed functionerend bestuur is er geen goedlopende vereniging. De door jullie gekozen personen zijn regelmatig op de achtergrond bezig om de verenigingszaken te regelen. Binnen het bestuur heeft een ieder zo zijn eigen taak en deze wordt via een bestuursvergadering en/of per email getoetst. Zoveel mogelijk wordt alles (verlichting, computer, telefoon) gedaan zonder declaraties. Dit doen we voor onze modelspoorhobby en voor een vereniging waarin je gelooft. Ik houd er niet van om dit soort uitspraken over jezelf te doen, maar het mag wel eens gezegd worden. Samen met onze diversiteit aan soorten leden gaan wij door met onze mooie hobby en bedenk wel: “zonder dwarsliggers is een recht spoor ondenkbaar!” (da’s een nadenkertje). Wanneer je zelf vindt dat je eigen modelspoorbaan af is (de kenner weet zelf wel dat dit nooit het ge- val is) dan ga je toch voorzichtig kijken waar en hoe je toch weer een soort bypass kunt organiseren om het ‘spelelement’ nog leuker te maken. Op de foto hierboven zie je hoe ik in de zijwand een ‘doorbraak’ gemaakt heb om met name lange goederentreinen even terzijde te kunnen nemen. Zo ook op onze eigen modelspoorbanen in onze clubruimte zie je hier en daar een extra wissel verschijnen en een paar weken later begrijp je waarom. Het blijft boeiend, deze hobby ….. en helemaal wanneer je een paar weken niet op de clubavond geweest bent en je kijkt om je heen, tja …….. Beste mensen, we mogen trots op ons zelf zijn en op onze MVA die al 30 jaar bestaat! Wij hebben niet alleen een mooi uitgevoerd clubblad Het ZIJSPOOR en een aantrekkelijke website www.mva.nu - onze vijf modelspoorbanen in wording mogen er ook zijn.

8


Om een ieder toch een klein beetje onder (werk)druk te houden, noem ik alvast een datum voor ons volgend modelspoorweekend, namelijk het weekend van 20 & 21 september 2014. Deze datum is voorlopig geprikt en kan bijvoorbeeld in de ALV van voorjaar 2014 worden gewijzigd. Het is de bedoeling dat wij dan - anderhalf jaar na ons vorig modelspoorweekend - de bezoekers onze vorderingen en wellicht nieuwe taferelen kunnen laten zien. Maar dat duurt (gelukkig) nog even, want we krijgen eerst het feest van die oude en gulle Heer uit het verre Spanje: Sint Nicolaas (wanneer komt hij nu eens met de stoomtrein in plaats van steeds maar met die stoomboot?), de jaarlijkse Kerstverloting en de gezellige Kerstdagen, maar dan overheerst straks de geur van oliebollen en appelflappen het huis – het feest van Oud & Nieuw en wensen wij elkaar al het goede toe voor het nieuwe jaar 2014. Ik wens jullie veel bouwplezier en vooral veel genoegen met het lezen van ons nieuwe clubblad Het ZIJSPOOR + groet,

 door Martien Beumer

De sneltreinstoomloc van de serie 03 geeft een goed beeld van een zogenaamde eenheidsloc. Hij heeft een slanke ketel en grote drijf- en koppelwielen als opvallend details. Met een snelheid van 120 km per uur en een vermogen van 1980 PK staat ie zijn mannetje. Een geweldig model op de spoorbaan. Gaat goed over wissels en heeft prima trekkracht.

9


10


Hé, da's vreemd. Je zou denken dat iedereen zo langzamerhand dagelijks op internet te vinden is. Maar toen ik vorige week drie van onze leden vroeg om hun favoriete sites, kreeg ik nul op het request. En er is zóveel te lezen! Maar, geen probleem hoor, ik heb meer dan genoeg aantekeningen liggen om zelf deze rubriek nog een keer te vullen. Klik en kijk zelf hoe veel goeie ideeën je op het web kunt vinden!  door Hans van de Ven

http://poloha.vozu.cz/ Wie wil weten waar een Metrans-locomotief zich op elk moment bevindt, kan deze link gebruiken. www.mikrolaender.de De website van "Der MikroLänder Club", het samenwerkingsverband van Faller, Brekina, Busch, Preiser en Viesmann. Voor € 15 per jaar kun je lid worden, krijg je drie keer per jaar een blad in de bus met daarin ook exclusieve aanbiedingen. www.modelleisenbahnfan.de/zubehor-h0-alt/preiser-figuren Een website met heel veel historische afbeeldingen van Preiser-figuren. Vanaf 1936! De 3D-printer is bezig aan een flinke opmars. Ook in Arnhem. De tijdelijke winkel in het Musiskwartier is weliswaar weg, maar Eric Steijlen heeft nu in Presikhaaf een 3D-winkel geopend. Ga eens kijken! En surf hier wat rond: www.shapways.com www.chrisjward.co.uk www.spoorobjecten.nl http://www.pazzup.nl/vo Een zéér hippe website van ProRail voor scholieren uit het VO, met experimentjes, linkjes, testjes, informatie voor een werkstuk en véél meer! Op de website http://www.s-bahn-berlin.de/ wordt uitgebreide informatie gegeven over de actuele activiteiten in de stad Berlijn, zoals tentoonstellingen en bijzondere gebeurtenissen. Voor mensen die naar Berlijn willen gaan is deze website van de Berlijnse S-bahn een aanrader. Er staat duidelijk hoe je met het openbaarvervoer dit kunt bereiken.

Nieuw is de overzichtelijke startpagina en de mogelijkheid om voor de buitenlandse gasten het geheel in de Engelse taal te kunnen lezen. Voor de Duitsers is de Nederlandse taal kennelijk te moeilijk om dit te vertalen. (tip van JK) http://mancave.conrad.nl/categorie/modelspoor/ Mancave is het digitale magazine van de welbekende firma Conrad. Tekst van de eigen site: hét online toevluchtsoord voor mannelijke elektronicafans. Hier vind je spannende scoops, tools, tweaks en fails over de wereld die jou en ons interesseert.

11


 door Lennart Visser In deel 2 van onze Zwitserse vakantieavonturen aandacht voor een van de kleinste en bergbanen die ik ken: De Bergbahn Lauterbrunnen-Mürren. Met een lengte van 4,2 km, een hoogteverschil van 150 meter en zonder tunnels is het geen indrukwekkende bergspoorlijn. De spoorlijn is aangelegd in 1889 en was direct elektrisch. Mürren is een autovrij dorp en voor de aanvoer van toeristen en goederen is de BLM erg belangrijk. Op de foto is het traject te zien. Rechtsonder bij de rode streep ligt het treinstation van Lauterbrunnen, vanwaar er een kabelbaan loopt naar station Grutschalp. Vanuit daar loopt langs de groene streep de spoorlijn langs de rand van het plateau. De foto is gemaakt vanuit Wengen. Links achterin het dal ligt onze camping!

Toen de baan werd aangelegd, was het eerste stuk geen kabelbaan maar een “Standseilbahn”, een steil spoortraject. De aandrijving gebeurde via waterkracht: beide treinen hadden een grote watertank, de trein boven werd gevuld met water uit de beek, werd losgelaten en trok daarmee de onderste lege trein omhoog. Onderaan de tank leegmaken, de trein bovenaan weer vullen en op naar de volgende rit!

Trein bij vertrek uit het station van Grutschalp. Hier stappen de reizigers over van de kabelbaan naar de spoorlijn. Hier ligt ook de loods waar het onderhoud van de treinen plaatsvindt. In 2007 heeft de kabelbaan de Seilbahn vervangen.

12


De BLM rijdt met prachtige motorwagens

Station MĂźrren met goederenloods en hijskraan

Omdat de BLM een eilandbedrijf is, vindt het onderhoud plaats in de loods in Grutschalp. Als er nieuw materieel moet komen, wordt dat via een bochtige zandweg vanuit Lauterbrunnen naar boven getransporteerd.

Blik op de Eiger, MĂśnch en Jungfrau vanaf het kruisingsstation van Winteregg. Wil je een ritje meemaken met de BLM, kijk dan op: http://www.youtube.com/watch?v=Mc96z2CmI_8

13


Een mede-kerkenraadslid uit onze wijkgemeente ging al vier keer op vakantie naar "het land van zijn vader" IndonesiĂŤ. Ik heb hem gevraagd om zijn foto's van treinen.

14


15


16


17


 door Hans van de Ven Elke eerste woensdag van de maand vindt een rondleiding plaats langs het bouwterrein van het Arnhemse stationsgebied. Een paar jaar geleden voerde die tocht over de Bovenbeekbrug, langs de Sonsbeekuitgang en via de Zijpse Poort (straks weer helemaal begroeid met wilde wingersd) naar het stationsplein - of wat daar van over is. Zéér boeiend. Wat valt er veel te vertellen over de bouwactiviteiten die daar al sinds 1997 plaatsvinden! Maar inmiddels is de nieuwe passerelle naar de Amsterdamseweg klaar, de brede reizigerstunnel al geruime tijd in gebruik en zijn de perrons helemaal vernieuwd. Sinds een paar maanden ligt de focus op de bouw van de futuristische terminal. En dus wilde ik wel weer eens rondgeleid worden. Maar het leek me veel leuker dat samen met MVAers te doen. Op zaterdag 9 november werd een groep van maar liefst vijftien clubleden welkom geheten door gids Wim Verheggen. In het gebouw Brugstraat 1 werden we van koffie voorzien en kregen een boeiende presentatie te zien waarin de drie voorgangers van het nieuwe station aan bod kwamen, maar natuurlijk lag de nadruk op alle aspecten van "Arnhem Centraal": de Willemstunnel, de dive-under, de aanleg van het vierde spoor (met alle zorgen van de bewoners van de Beaulieuflat), le Maire en la Mairesse, de megabioscoop van Pathé met tien zalen, de voorzieningen voor Kiss&Ride en het busvervoer en het ondergronds afval transport systeem. En vervolgens natuurlijk de hoofdzaak: de uitdagingen van de stationshal. Architect Ben van Berkel (UNStudio) heeft wereldwijd al de nodige prestigeprojecten op zijn naam staan (o.m. de Erasmusbrug in Rotterdam, het theater Agora in Lelystad en het Mercedes-Benz Museum in Stuttgart). Het ontwerp van de Arnhemse terminal is nergens rechttoe rechtaan. Alle vormen

18

van het ontwerp zijn ‘getordeerd’: krom, gebogen of verwrongen. Geen aannemer die dat met traditionele bouwmethodes kon neerzetten, geen bouwer sowieso die het voor een redelijk bedrag kon realiseren. Na veel tijdverslindend overleg werd gekozen voor de omgekeerde aanbesteding; Bouwcombinatie BAM Ballast Nedam kreeg de eervolle opdracht en mocht meedenken over de beste constructievorm. Daarbij werd een deel van het beton vervangen door staal; scheepswerven konden zo hun expertise inbrengen. Papieren bouwtekeningen werden vervangen door tablets met 3D-animaties. Maar het wezen van het ontwerp werd niet aangetast. Dus over (gokje) anderhalf jaar staat in Arnhem gewoon het mooiste station van Nederland! Compleet met fronttwist, backtwist, flip, balcony, road bridge, trompet, stalen schaaldak, glazen façades en veel meer. Gids Wim, hoewel naar eigen zeggen beslist geen techneut, wist uitstekend duidelijk te maken welke uitdagingen momenteel worden overwonnen. Op allerlei cruciale plekken wordt bijvoorbeeld gebruik gemaakt van monocoque constructies. Nou, wij weten het een en ander van het spoor (en stelden daarover dus de nodige eigenwijze vragen), maar monocoque, nee, dat zei ons niks. Maar dank zij Wim denken we voortaan aan een eierschaal. Want dat is een prachtig voorbeeld van een fraaie vorm die tegelijkertijd de dragende constructie vormt. Zonder verstevigende elementen binnenin dus. We bekeken uitvoerig de twee prachtige maquettes en gingen vervolgens een rondje bouwterrein doen. Direct al bij de reizigerspassage van groene zeecontainers zagen we door de (niet erg fris gezeemde) ruitjes de trompet. Dat is de belangrijkste ondersteunende gekromde pilaar voor het kantoorgebouw K5, dat op de Utrechtseweg tegen de stationshal wordt aange-


bouwd. Hier te zien als de groene frietzak, links in beeld. Het wordt een bijzonder gevormde pilaar in de vorm van een U waar de krachtenverdeling via gekromde delen verloopt in plaats van rechttoe rechtaan, aldus de website. Op deze leerzame site www.arnhemcentraal.nu wordt trouwens iedere vrijdag een nieuw bouwbericht geplaatst, compleet met fraaie foto's. Een aanrader! Daarna dwaalden we door een trappenhuis van de immense parkeergarage, waar Wim ons nog wees op een "luie trap". Dat fenomeen wordt ook toegepast bij de enorme balcony, een meer dan honderd meter lange hellingbaan die het niveau van de kantoren gaat verbinden met de begane grond, twaalf meter lager. Wat betreft de schuine wanden: die dragen de hele constructie van dit gebouw; door de wanden schuin te plaatsen, wordt bereikt dat voldaan kan worden aan de van elkaar verschillende eisen aan vloeroppervlak van parkeergarage, busstation en kantoren. Daarnaast kan er tot in de onderste etage van de parkeergarage daglicht komen. Precies tussen die V-wanden zit het trappenhuis met dus die luie trappen die straks uitkomen in de centrale hal. De ruwe wanden zijn het gevolg van de manier waarop ze gemaakt zijn: het zijn diepwanden. Die worden gemaakt door een sleuf te graven (tot wel 35 m diep), die te vullen met dikspoeling op basis van bentoniet (een soort kleikorrels, die gemakkelijk zijn weg te drukken) zodat de sleuven niet instorten, daar van boven af wapening in te maken en vervolgens van onderen vol te storten met beton waarbij de dikspoeling eruit gedrukt wordt en in de volgende sleuf kan worden hergebruikt. Als de wanden hard zijn wordt de grond er omheen pas weg gegraven. We woeien bijkans weg tussen de hoge kantoortorens, waar straks de Kiss&Rideweg tussendoor slingert terug naar de

Nieuwe Stationsstraat. Op internet vond ik een verslagje van een rondleiding waarbij het gezelschap naar de 13e etage van het WTC ging om van het weergaloze uitzicht te genieten. Enkele leden van onze groep wilden liever even de rode hijskraan in. Maar helaas, die kansen kregen we niet. We keken met andere ogen naar de enorme informatieborden in wat nu tijdelijk de hal van het station is (maar waar straks de dienstruimtes voor het personeel zullen worden aangelegd). Er staat zelfs een stuk van de flip opgesteld. Voor de ingang van de Hema wees Wim ons op het bouwterrein alle verschillende onderdelen aan, die nog volop in de steigers staan, maar voor een flink deel al redelijk herkenbaar zijn. In de 21 meter brede reizigerstunnel tenslotte vertelde Wim het verhaal over het plafond. Het zou van bamboehout worden gemaakt. Daarbij werd over het hoofd gezien dat bamboe moet worden geprepareerd met behulp van enorme hoeveelheden zout. Gevolg zou zijn dat het plafond zich eerst zou volzuigen met vocht om daarna te veranderen in een soort tropisch regenwoud. Wie daarin wil lopen kan beter naar Burgers Bush gaan. De versie die vlak voor de opening werd aangebracht ĂŠn haastig weer verwijderd, bleek niet in alle opzichten te voldoen aan de eisen van brandveiligheid. Het materiaal voor de definitieve versie, Oregon Pine, ligt inmiddels klaar, maar wordt pas na voltooiing van de terminal aangebracht. In de tunnelpassage werd de rondleiding beĂŤindigd en namen we afscheid. We waaierden uit naar fiets, auto of bus. Daarbij passeerde ik weer de groene zeecontainers. Wie stond daar door de vuile ruiten naar de (ook op zaterdag) bedrijvige bouwplaats te kijken? Onze Jan Koetsier! Toch te vroeg zijn lidmaatschap opgezegd (zie pagina 8). Nu moest ie zichzelf rondleiden. Dus: word lid van onze MVA, ook voor de leerzame excursies!

Voor foto's van en informatie over de oudere Arnhemse stations: kijk op http://www.stationsweb.nl/station.asp?station=arnhem Voor een filmpje over het handmatig uitgraven van de damwand voor de Beaulieuflat: kijk op http://www.youtube.com/watch?v=x0Mf_rCrrPc Voor een animatiefilmpje van het nieuwe station: kijk op http://www.arnhemcentraal.nu/project/bovengronds/ov-terminal/

19


20


Wijnen uit vele landen. Uitgebreid assortiment gedistilleerd. Meer dan 350 whisky’s. Relatiegeschenken. STEENSTRAAT 28 - ARNHEM - TELEFOON 026 - 3515681 INTERNET WWW.YVESBOODE.NL ; M AIL INFO@YVESBOODE.NL

*Tabak Stomerij* Oranjestraat 74, Arnhem *Snoep Inkjet cartridges* tel. 026-4450057 *Tijdschriften Diverse telefoonkaarten* ma,di,do,vr 07.30-18.00 uur za 08.00-16.00 uur, wo gesloten *Drogisterij Staatsloten* www.vonktotaal.nl *Geneesmiddelen Fotoservice* *Bloemen en planten Fotorolletjes* *Wenskaarten Citin tapijtreiniger* *Strippenkaarten Videobanden* *Bus abonnementen CD-ROM's* *Fotokopiëren Fototoestellen* +Zwart/wit € 0,05 Invite cosmetica* e +kleur 1 klas Cadeau artikelen* *Fax service Kerstbomen* extra pinnen *Kantoorartikelen Postzegels* geen probleem *Inbinden Speelgoed* *Snijden Muziek CD's* *Plastificeren Simson plakspul* *Bedrukken van: Gekleurd papier* +T-shirts Fournituren* +Muismatjes DMC-garen* +Servetten Batterijen* +Bekers etc. etc. Lotto+Toto* *Krasloten Potgrond* *Apotheek service*

21


 door Hans van de Ven Natuurlijk, je kunt je beperken tot een klein baantje of specialiseren in zelfbouw met afvalmaterialen. Maar je zult het met me eens zijn dat onze hobby uiteindelijk een flinke investering vergt. Neem die digitale locomotieven van tegenwoordig, met licht, geluid en een stevige kassabon. Of koop eens wat bewegende figuurtjes, types die met een druk op de knop een drilboor of een verfkwast bedienen. Trouwens, een bouwdoos van een mooie brug of fraai stationsgebouw, wie krijgt dat van Sinterklaas? Je vindt een briefje in je schoen met het vriendelijke verzoek om iets goedkopers op je verlanglijstje te zetten. Daarom is er natuurlijk ook een levendige tweedehands handel. Ons Zijspoor vraagt graag je aandacht voor de advertenties van Wentink Occasions en Peperkamp. Maar je kunt ook naar een veiling! Daar kun je laten verkopen wat je zelf niet meer nodig hebt en er zeer interessante aankopen doen. Maar hoe gaat zoiets in zijn werk? Daarom toog ik op zaterdag 2 november als redacteur, samen met onze advertentiespecialist Bert Pas, naar een verkoopdag van Veilinghuis Bouwman & Bouwman in Brummen. Nee, niet in het nostalgische centrum van dit plaatsje, maar in een fraai gebouw bijna tegen Zutphen aan op Industrieterrein Rhienderen Noord. We hebben al wat voorwerk gedaan en de website www.veilinghuisbouwman.com goed bekeken. Ook de Facebook-pagina is trouwens de moeite waard. Dan heb je al heel wat antwoord op je vragen! Alle activiteiten van Bouwman & Bouwman staan er uitstekend beschreven. Wij zijn natuurlijk het meest geïnteresseerd in de speelgoedveilingen die zo'n zeven keer per jaar worden georganiseerd. Alles wat ter verkoop wordt aangeboden staat uitvoerig vermeld in de online catalogus; deze keer een dikke 600 artikelen! De plaatjes zijn klein en grofkorrelig, maar kunnen haarscherp worden vergroot. Dan blijkt ook dat er meerdere foto's per item beschikbaar zijn (voorkant, achterkant, onderkant, e.d.). "Speelgoed" omvat natuurlijk heel veel, maar via het zoekscherm kun je poppen, auto's, vliegtuigen, meccano, militaire objecten e.d. negeren door te selecteren op "Treinen en accessoires". Daar blijken er zo'n 160 items van te worden geveild.

22


Eenmaal binnen kijken Zijspoor & Zijspoor hun ogen uit! Alle artikelen staan zéér overzichtelijk uitgestald in fraaie vitrines, allemaal voorzien van het catalogusnummer. Vaak gaat het om een enkel exemplaar of een setje. Maar bij een aantal nummers betreft het een wat grotere partij. Een stuk of twintig verschillende verpakkingen met figuurtjes van Preiser e.d. of een doos vol bouwpakketten of kant-en-klare gebouwen. Onze Lennart kan daar zó een dozenparade mee organiseren! Desgewenst maakt een medewerker graag een kast open zodat je een begeerd voorwerp in de hand kan nemen en nog beter kunt beoordelen. Het is direct duidelijk dat wij maar simpele toeristen zijn. Veel andere bezoekers (in totaal telden we zo'n 50 belangstellenden) zijn overduidelijk goed voorbereid en staan met blocnotes vol aantekeningen met de neus tegen de ruiten, pen in de aanslag. Als klokslag elf uur veilingmeester Bouwman Sr. het woord neemt "Welkom allen bij ons Veilinghuis", blijkt pas goed dat ik een geroutineerde compagnon bij me heb. Bert heeft jarenlang gewerkt voor musea en in hun opdracht ook heel wat veilingen bezocht om een bod uit te brengen. Hij wijst dan ook moeiteloos de verschillende aspirant-kopers aan. Wie fanatiek en beslist meebiedt voor blikken speelgoed, heeft geen interesse in poppen, wie overtuigd de hand opsteekt bij raceauto's, is niet van de partij bij de collectie graafwerktuigen. Heel geroutineerd wordt de hamer gehanteerd "Aan de orde is catalogusnummer 13, Philotrain Elektrische locomotief NS 1500". Op een groot scherm wordt het aangeboden artikel getoond. De bieding begint met een startbedrag óf met het hoogste bod dat vooraf via internet al is uitgebracht "Ingezet wordt met een bod van € 130. Wie biedt meer?" Na een kwartier zijn al ruim vijftig artikelen afgehamerd "Niemand meer dan € 260?". We rekenen snel uit dat de veiling dan toch ruim drie uur in beslag gaat nemen. Slechts voor enkele nummers blijkt geen enkele interesse te bestaan. Bij sommige artikelen gaat de prijs flink over de kop. Zo wordt voor de Vip-trein van de NS (DJH model Loco E154) niet de inzetprijs van € 80, maar "Eenmaal, andermaal" € 440 neergeteld! En bedenk wel dat bij dit bedrag nog 29% voor courtage en BTW moet worden opgeteld. Wie had het over een dure hobby? Maar wij zijn helemaal "Verkocht"!

23


Wouter Schaap

Willem Gerbel

Willie Koenders

Therus Bartels

Hij is 51 jaar, getrouwd en heeft drie dochters. Beroep: Wouter is hovenier, machinist, timmerman en machinebankwerker. Hij heeft een hoveniersbedrijf en runt samen met zijn vrouw camping De Eikeboom op een prachtige locatie in De Steeg. Kleine Wouter kreeg rond zijn vijfde verjaardag een treinbaan. Eerder was hij al in het bezit gekomen van een modelhuisje, maar met de Märklintrein begon het pas echt. Al snel ruilde hij de wisselstroom in voor gelijkstroom en sindsdien zijn Fleischmann en Roco zijn hoofdmerken. Wouter woont in een oude boerderij, een pachthuis van landgoed Middachten. Boven de deel heeft hij een hobbykamer gebouwd. Het dak is geïsoleerd, er zijn twee dakramen en er is een heerlijke houtkachel. De afgelopen jaren moest zijn modelbaan tweemaal wijken voor de kinderen, maar nu kan hij volop bouwen op een ruimte van vijf bij vijf meter. Een forse U-tafel bevat een sporenplan op drie lagen. Ooit zullen er ook een tandradbaan, een bergbaan en een schaduwstation op te vinden zijn. Met een T3 loc met een lange pijp en een kraanwagen test hij het uitgezette parcours op de benodigde hoogte en bochtruimte. Wouter past graag digitale technieken toe, al is hij naar eigen zeggen beslist geen computerfreak. Toch is ie vast van plan om "al het oude spul" weg te doen of om te bouwen. Een Uhlenbrock Intellibox heeft hij alweer ingeruild voor een ESU.

Wouter Schaap

Willem Gerbel

Willie Koenders

Therus Bartels

Hij is 82 jaar en getrouwd. Vanwege de leeftijd zullen ze binnen afzienbare tijd hun eengezinswoning gaan inruilen voor een appartement. Beroep: voor zijn pensionering heeft Willem 36 jaar gewerkt bij Rijkswaterstaat, dienst Waterhuishouding. In binnen- en buitendienst maakte hij meetinstrumenten voor de vele kleine rivieren in ons land. Blikken opwindtreinen (1:32) maakten Willem als vijfjarige enthousiast. Op een rommelmarkt vond hij Amerikaanse bladen zoals de Model Railroader en Model Craftman. Hij moest en zou een locomotief op draaistellen, met cilinders aan één zijde en cardanaandrijving in zijn bezit krijgen! Enorme trekkracht en zeer wendbaar in de boskapgebieden met kronkelige rivieren. Ook in Amerika bestaan heel wat verschillende modelspoorfabrikanten, maar al in de jaren '30 is alles genormaliseerd. Al het materiaal en locs kunnen dus door elkaar gebruikt worden. Maar het meest aantrekkelijk vond hij dat alle bouwkits op zelfbouw zijn gericht. Veel voordeliger dus, maar vooral ook een heerlijke vrijetijdsbesteding. Ook de gebruikte materialen (plankjes en profielen van bijvoorbeeld het fraaie lindehout) zorgen voor bijzonder natuurlijke resultaten. "Modelrailroading is fun!"

24


Wouter Schaap

Willem Gerbel

Willie Koenders

Therus Bartels

Hij is 39 jaar, getrouwd met Marjolein, dochters Anne (6), Florijn (9) en Isabel (10). Zij wonen in Elst. Het is bij hen altijd druk. Marjolein is huisarts en heeft veel diensten. Willie is regelmatig onderweg. Het is een hele organisatie, maar door goeie planning is er toch ook nog best tijd over voor de hobby. Beroep: verantwoordelijk voor de verkoop en ontwikkeling bij Aquaco in Elst, gespecialiseerd in beregenings-, fontein- en stofbestrijdingsinstallaties voor de Benelux en de Duitstalige landen. Maar ook aan bijvoorbeeld Rusland. Willie is sinds zijn 12e bezig met modelspoor. Eerst een startset met een Br 81, later uitgebouwd tot een modelbaan met meerdere locomotieven. Eenmaal getrouwd kwam er een digitale baan die geheel bestuurd werd met Koploper. Na verhuizing naar Elst is Willie een Märklin-baan aan het bouwen. Deze wordt geheel digitaal en aangestuurd via de Raptor. Naast Märklin rijden er ook HAG en een enkele locomotief van Roco. Daarnaast is hij bezig met een Spoor 1-baan, buiten in de tuin met livesteam. Hij hoopt komend jaar de bouw van stoomlocomotief Br 99 van de HSB baan af te ronden. Het is voor hem een uitdaging om treinen realistisch te kunnen laten rijden. Elektronica is wel een specialisme.

Wouter Schaap

Willem Gerbel

Willie Koenders

Therus Bartels

Hij is 61 jaar, ongehuwd, altijd geweest. Beroep: Net een jaar met prepensioen, daarvoor 38 jaar docent Techniek, Handenarbeid en Tekenen aan het VMBO geweest. Vraag maar aan Carlo, die wordt nog gillend wakker! Hij woont op Lombok, in zijn eigen woorden: "Fantastisch!! Ik leef samen met twee kamers vol met modeltreinen, stoommachines, modelschepen en motorfietsmodellen en een garage vol klassieke motorfietsen." Als zevenjarige kreeg hij een Trix Express van zijn ouders. Deze treinbaan is nooit af gekomen. Alles verkocht om een bromfiets te kopen. Veel later, hij werkte al zo’n tien jaar, begon het toch weer te kriebelen. Therus heeft meerdere, veelal kleine modelbanen. Een H0 gelijkstroom baan, Nederland in de 60-er jaren. Een spoor G (LGB) baan, Nederlandse interlokale trambaan 30-er jaren waar hij ook met livesteam locs op rijdt. Een Nspoorbaan, (kopie van de oorspronkelijke Trix-baan) Duits middelgebergte, hangt aan de muur, hoeft hem er alleen even af te pakken om te rijden. Een H0e-baan, lijkt op de Smalspoor Stichting in de Katwijkse duinen. Op stapel staan nog een paar H0e banen; die komen ook aan de muur, Duits/Oostenrijks, Engels, Frans, Nederlandse stadstrams en een stoomtram à la GTW. "Pffff, ik schrik er zelf van, ik moet wel 140 worden." Landschappen en materieel verbouwen vindt hij het leukste. Vervuilen wil hij erg graag leren.

25


26


Twee locaties voor overslag spoorcontainer

De Gelderlander, donderdag 29 augustus 2013

Er wordt weer gesproken over een containerterminal. Het Broek(6 miljoen), Kleefse Waard (idem) of toch Valburg (15 miljoen)? Nou vooruit, bij Tiel kan het ook (voor 100 miljoen).

Buitendienststelling nodig voor verder opknappen station Arnhem De Gelderlander, donderdag 5 september 2013

Nieuwe natuurstenen bestrating leggen (dus werken tot aan de rand van het perron) kan niet als er treinen rijden, aldus ProRail. Stations krijgen extra cachet, ook met nieuwe bankjes rond "eilanden vol groen" en wachtpaviljoens.

Minder trilling langs spoor door demper biels

De Gelderlander, zaterdag 7 september 2013

Kunststof stroken onder de dwarsliggers op het traject Zevenaar - Duitse grens.

Als de stoomfluit klinkt, komen de camera's onmiddellijk tevoorschijn De Gelderlander, maandag 9 september 2013

De Veluwsche Stoomtrein Maatschappij houdt weer haar jaarlijkse stoomtreinfestival, het grootste van Nederland.

Trein dreigt fors duurder te worden

De Gelderlander, di 10 sept

Stijgingen tot 40% als gevolg van het gegeven dat de NS 50 miljoen meer moet gaan betalen voor het gebruik van het spoor. Aan het eind van het artikel, als je net denkt het te snappen, is de conclusie dat de tarieven gemiddeld met 3,38% zullen stijgen.

Kantoren bij station niet zinvol

De Gelderlander, dinsdag 10 september 2013

Onderzoek van o.m. Universiteit Twente toont aan dat kantoren in de omgeving van stations net zo vaak en net zo lang leeg staan als kantoren elders. Onze gids Wim (pagina 18) vertelde overigens dat op Arnhem Centraal een bevredigende bezetting van de kantoren kent.

Machinist mag weer gewoon spreken

De Volkskrant, dinsdag 10 september 2013

Getallen mogen weer fonetisch worden uitgesproken. Daarna volgt een gespelde versie. De vakbondsbestuurder is opgetogen over deze nieuwe afspraak.

Station valt in de smaak

De Gelderlander, donderdag 12 september 2013

Meer dan 80% geeft het cijfer 7 voor reinheid en veiligheid van Station Arnhem. Twee jaar geleden was dat nog maar 37%.

O jee, daar is de herfst weer

De Gelderlander, vrijdag 13 september 2013

ProRail-voorlichter: er ligt 7000 km spoor in de buitenlucht. De speciale winterdienstregeling kan nog beter, door langere treinen en met een regionale invulling. Het sneeuwt niet altijd in het hele land. (Zie de mooie foto in ons fotoboek http://www.mijnalbum.nl/Album=PNI4RNLA)

27


Quotum voor lpg-treinen wordt nauwelijks bereikt De Gelderlander, dinsdag 17 september 2013

Maximaal 1700 lpg-wagons mogen tussen Elst en Oldenzaal rijden. Het zijn er in de praktijk slechts 240. De kans op een grote ramp is 1 op 10 miljoen.

Dora het reuzenkanon

De Gelderlander, za 21 sept

Een model van 's werelds grootste spoorweggeschut (1:6) heeft nu een plek gekregen in het Oorlogsmuseum in Overloon. Het originele kanon was 50 meter lang en 12 meter hoog.

Rotterdam Centraal, dat bekt niet lekker

De Volkskrant, woensdag 25 september 2013

Haaienbek dan maar? Treinmond? Puntzak? Zinksnijer? Station Kapsalon?

Korting OV-chip moet duidelijker

De Gelderlander, woensdag 2 oktober 2013

V贸贸r de zomer van 2014 moeten de vervoerders en provincies vrijwillig een uniform kortingsbeleid gaan voeren, anders wordt het bij wet verplicht.

Verkeerde meting trilling door trein

De Gelderlander, donderdag 3 oktober 2013

De Raad van State heeft het trac茅besluit "Sporen in Arnhem 2012" vernietigd. Maar tegelijkertijd is besloten dat het werk afgemaakt mag worden en de treinen gewoon blijven rijden. Toch zijn de omwonenden tevreden.

Ernstige vervuiling opgeruimd op het spoorwegemplacement De Gelderlander, vrijdag 11 oktober 2013

Vierhonderd vrachtwagens met vervuilde grond worden afgevoerd van 't Broek. Na een eerdere sanering bleef op een diepte tussen 2,5 en 5,5 m nog olie en diesel achter.

Rover: irritant dat NS stations voorbijrijdt

De Gelderlander, zaterdag 12 oktober 2013

'Heel irritant', vindt de reizigersorganisatie. 'Het gebeurt alleen maar als een vertraagde trein de hele dienstregeling overhoop dreigt te gooien', zegt NS. De staatssecretaris vindt dat NS allen in nood stations mag overslaan.

'Niet meer van deze tijd'

De Gelderlander, maandag 21 oktober 2013

Iedereen weet het: de spoorbrug bij Ravenstein is te smal. Dubbel spoor is echter ver weg.

Caf茅 The Move maakt nieuwe start met oud treinmeubilair De Gelderlander, donderdag 24 oktober 2013

Via een nieuwe ingang in de Varkensstraat kun je in The Move plaatsnemen in oude treinbankjes. En ook mooi: de opbrengst gaat naar scholen in ontwikkelingslanden!

28


NS voert aanpak zwartrijder tot uiterste op

De Gelderlander, zaterdag 26 oktober 2013

'Mensen moeten met hun handen afblijven van ons personeel', aldus de NS. En dus wordt de aanpak gericht op zwartrijders, want die zorgen voor de meeste agressie in de trein

Onkruid eraf, en Britse boemels rijden weer

De Volkskrant, dinsdag 29 oktober 2013

Een halve eeuw geleden sloot ambtenaar Beeching een derde van alle spoorlijnen in GrootBrittannië. Een kaalslag. Bijna 10.000 km rails werd buiten gebruik gesteld. Maar de trein blijkt populairder dan gedacht en dus worden steeds meer Beeching-lijnen heropend.

Storm zit verkeer dwars

De Gelderlander, di 29 okt

Doemscenario's voor regiotreinen

De Gelderlander, vrijdag 1 november 2013

De lijnen Arnhem-Tiel en Zutphen-Apeldoorn opheffen en op zondag geen treinen meer in de Achterhoek. Daartoe besluit de provincie wellicht als de prijs van rode diesel met 20 cent wordt verhoogd. Dus gaat er een boze brief naar Den Haag. Een week later laat de staatssecretaris weten het probleem te begrijpen.

En verder o.m. ook nog:  Half miljard voor spoor Schiphol-Lelystad (Vk do 29/8)  Machiniste botsende sprinter (Amsterdam; april jl.) wordt vervolgd (Vk do 19/9)  Extra inspecties spoor na treinincident Zwolle (dG vr 20/9)  Rover: veel klachten volle trein (dG wo 25/9)  ProRail schrapt in 3 jaar 600 banen (Vk wo 9/10).

Het

-dossier

 NS zegt contract voor Fyra formeel op (dG za 31/8)  De Fyra's staan stil, maar wie haalt ze op? (Vk di 17/9)  Objectief onderzoek Fyra bijna onmogelijk (dG vr 20/9).

Kabinet en NS kiezen voor treinencocktail naar België

De Volkskrant, za 28 september 2013

Een dag eerder beschreef deze krant de drie mogelijke oplossingen. Nu is duidelijk dat niet gekozen wordt voor het opknappen van de Fyra of het kopen van nieuwe treinen. Conventionele intercity's (maar dan wel over het hsl-parcours), extra ritten van de Thalys en doortrekking van de Eurostar moeten het Fyra-gat opvullen.  Reiziger is beter af zonder Fyra (Vk ma 30/9)  'Rapport stelt dat Fyra winter kan doorstaan' (Vk di 1/10)  Fyra-probleem is nog lang niet opgelost (dG vr 18/10).

'Aparte lijn Breda-Antwerpen nodig'

De Volkskrant, maandag 4 november 2013

Wens van de ChristenUnie: als de NS geen snelle verbinding tussen Breda en Antwerpen kan regelen, moet het traject maar opnieuw worden aanbesteed. Een meerderheid van de Tweede Kamer vindt het een interessant voorstel.  Minder geld voor het spoor na Fyra-flop (dG di 5/11)  Italianen mogen naar Fyra onderzoek doen (Vk do 7/11)  Fyra-debacle drukt winst van moederbedrijf AnsaldoBreda (Vk za 9/11).

29


In vorige Zijsporen toverden we plastic kieplorries om tot verroeste oude bakken (2012-2). Daarna (2012-4) is een oud dieseltje onder handen genomen. Tijd voor iets nieuws: hier is het recept voor een houten uitkijktoren.  door Jaap Stoter Ingrediënten: een flinke hoeveelheid lucifers, een paar latjes van vuurpijlen (elk jaar na oud en nieuw liggen er hele kuddes op straat), acrylverf bruin-zwart-wit, houtlijm, breekmesje, schuurpapiertje, een restantje vliegengaas en een bakje roest (?, zie deel 1 of de site http://www.nproject.org/nl/modelspoor-scenery/hoe-maak-je-roest-op-je-modellen.html).

1:

2:

Eerst een bouwtekening maken. Op schaal, Vervolgens ga je met “normale” lucifers de is wel zo makkelijk! vloeren aanbrengen en verbind je deze door trappetjes. Tsja, ook van lucifers…. Van elke Dan het frame maken van de vuurpijllatjes en lucifer de zwavelkop afsnijden en het houtje daarna de verdiepingen opbouwen uit grote op maat maken is inderdaad tijdrovend. Het (langere en dikkere) lucifers als steunbalken. houtje wel van de straat……

30

3:

4:

Na een avondje plakken (als je tenminste tien keer sneller bent dan ik) is de ruwbouw klaar en ben je uiteraard de hekjes en trapleuningen niet vergeten.

Na het verwijderen van oneffenheden en het opschuren is het tijd om het bouwwerk van een kleurtje te voorzien. Mijn voorkeur ligt bij donkerbruin wat straks “verouderd” wordt.


5:

6:

Vervolgens het vliegengaas op maat snijden Details aanbrengen, zoals met bijna droge voor hekjes en trapleuningen en dat lichtgrijze verf op een harde korte kwast het vastplakken. hout verouderen.

Het vliegengaas “verroesten” doet het ook goed. Tenslotte een aantal figuurtjes plaatsen waarbij een aantal “abseilers” opvalt.

En na al dit gefrutsel heb je toch wel weer een hele aparte aanwinst om je baan aan te kleden.

Aan verlichting ben ik nog niet toegekomen maar dat zou het model echt compleet maken.

Het bouwwerkje is 21 cm hoog geworden, het bovenplateau meet 7 bij 7 cm. Het zal voorlopig geplaatst worden op de gelijkstroombaan van de Modelbouw Vereniging Arnhem.

Wellicht valt er nog meer te “verroesten”?

Misschien tot een volgende keer!

31


opgravingen bij de MVA  door Hans van de Ven Op 30 augustus bestond de M.V.A. e.o. officieel 30 jaar. We kijken in 2013 in deze rubriek van Het Zijspoor terug op memorabele elementen uit onze clubhistorie.

ZOMAAR WAT SHOWS: 1985: 1991: ?: 1987: 1987:

De Opbouw Tiroler-avond in Huissen Kesteren (Dorpshuis) Oosterbeek (Lebretweg) groot modelbouwfestijn in Rijnhal; met trolley 101 1993: informatiekraam en baantje op Velleper donderdagen

32

óórdat de MVA neerstreek aan de Utrechtseweg was de club geregeld "buitenshuis" actief. Hieronder een foto van zo’n modelspoorbeurs aan de Lebretweg te Oosterbeek waar onze vereniging modulair met heel veel succes en vlagvertoon aanwezig was. Op de voorgrond in die witte trui een jongere uitgave van onze Alexander aan de modulebak van Willem Gouw, links de modulebak van Ton Karel en rechts die van Joop Bodt † & zoon. Dat waren nog eens 


spannende tijden: op vrijdag werden alle modules met een gehuurde vrachtauto van aardappelhandel Paradijs bij de leden opgehaald en ’s middags tot in de late uurtjes werden de modules aan elkaar ‘geknoopt’. Alles heeft zo zijn charme, maar ik persoonlijk vind het iets rustiger om in een vaste (club)ruimte lekker te kunnen werken aan ons eigen modelspoorwereldje. Koester dit gegeven, want menig modelspoorvereniging beschikt niet over zo’n prachtige ruimte zoals wij onder het dak van firma MAATWERK! (tekst JK) En over "onderdak" gesproken: voor één keer heb ik de gedoopt in Verhuizing van de Utrechtseweg. Geen opbeurende en inspirerende plaatjes dus op pagina 17, maar bedenk wel dat juist het gedwongen vertrek, met alle hartverscheurende sloopwerk van dien, onze club ook een nieuwe start gaf, waardoor we nu wekelijks weer volop en met veel plezier kunnen bouwen aan banen die nog láng niet af zijn. Een aangekondigd bezoek aan ons oude clubgebouw aan de Nassaulaan op Lombok heeft nog niet plaatsgevonden; dat beloofde verslag blijft dus beloofd!

rubriek Groeten uit Modelland om-

DE VOORZITTERS Max van de Pol (1983-1989) Jitse Kaspers (1989-1998) Gerrit Anneveld (1998-1999) vacant eerste helft 2000 Hans van Bekkum (2000-2002) Jitse Kaspers (2002-heden)

e MVA e.o. heeft in het jaar 2000 haar medewerking verleend aan de introductie van de ICE-3 op het centraal station Arnhem. Aan deze happening hebben de locale media veel aandacht geschonken. Als dank hebben wij van wethouder Van Hensbergen een 8-delig H0 ICE-3 (gelijkstroom) treinstel gekregen. Helaas is dit cadeau later op een zeer geheimzinnige wijze verdwenen. Het blijft voor iedereen (minus één persoon) een raadsel.

1600 In de Zijsporen 1 en 2 van dit jaar beschreven we "onze" 1620, gesierd met naam en logo van de gemeente Arnhem. Hier tot slot een treurige foto van deze loc, terzijde gesteld op een emplacement op Rotterdam Botlek (foto Carlo). En als opkikker een foto van de ICE waarmee ik vorige maand de terugreis vanuit Zwitserland maakte: jazeker, met naam en logo van de gemeente Arnhem!

Kijk voor de 1600-serie ook eens op: http://nl.wikipedia.org/wiki/1600/1800_(locomotieftype)

33


 door Jitse Kaspers Op donderdag 10 oktober was ik één van de 3000 vrijwillige deelnemers die via Internet een Probefahrt-Ticket van de DB heb kunnen bemachtigen. In een advertentie in de NRZ heeft de Deutsche Bahn aangekondigd dat er maximaal 3000 personen zich op diverse trajecten en op verschillende data via www.bahn.de konden aanmelden. Waarvoor deze actie? De Duitse spoorwegen wil de automobilist in de trein lokken en biedt met deze eenmalige (?) actie aan om (gratis) kennis te maken met het snellere en comfortabele vervoer per trein. De opgedane ervaring kan men dan via internet op een formulier doorgeven. De mooiste trajecten waren al snel vergeven, maar er was nog ruimte op het traject Emmerich Hbf – Dortmund Hbf en zelfs nog met enkele voor mij geschikte data. Het werd dus de 10e oktober. Gewapend met een uitdraai van het Probefahrt-Ticket ging ik al vroeg op pad. Eerst met de RE5 vanuit Emmerich Hbf (met loc BR 146) naar Oberhausen Hbf en dan overstappen op de S2 (BR 422) naar Dortmund. Dat is in totaal zo’n kleine twee uur trein reizen. Onderweg zag ik een groter broertje van de BR 143 namelijk de BR 155, die als cargo loc in Bhf Herne stond te wachten (foto links). Dit soort locs lijken op die mopshondjes of het poezenras de Perzische kat, dat van die stompe neuzen heeft. Tja, en wat zie je verder onderweg: zie de volgende foto’s.

Ik heb geen spectaculaire treinen gespot, maar dat laat ik dan ook maar aan de andere leden van onze MVA over. Wel heb ik ’s morgens in Emmerich Bhf, de locwisseling kunnen meemaken van de CNL 457 onder andere uit Praag. Op de foto’s hieronder zie je dat de DB Eloc BR 120 werd afgelost door een NS Eloc 1700.

34


In Dortmund heb ik onder andere een bezoek gebracht aan een filiaal van firma Conrad. Vanaf het station is het namelijk maar zo’n vijf minuten lopen. Maar dit bezoek was een grote tegenvaller, want ik had gedacht dat wat in de catalogi staat ook daar te zien zou zijn. Niets is minder waar: op zo’n tien meter lengte was alles wat met onze modelspoorhobby te maken heeft in een vitrine uitgestald. Gelukkig was ik er niet voor niets, want de Noch-koeien op schaal 1:87 waren in de aanbieding! Dus heb ik voor het boerderijtje, dat een plek naast de halteplaats Koendorf (linksboven langs de Bemo-baan) zal krijgen, een bescheiden veestapel aangeschaft. Het is een aangename en interessante DB-spoordag geweest en beslist voor herhaling vatbaar. Aldus jullie ‘verslaggever’,

35


 door Lennart Visser Van een aardige collega kreeg ik bijgaande foto’s van de vuurloze locomotief die opgesteld staat vlakbij station Hulshorst.

Een vuurloze locomotief is een stoomlocomotief die bestemd is voor plaatsen waar vuur en rook gevaarlijk of ongewenst zijn, bijvoorbeeld in kolenmijnen. Deze locomotief moet van tijd tot tijd worden gevuld vanuit een gewone stoomlocomotief of vanuit een fabrieksstoomketel. Nadat de ketel voor de helft met warm water is gevuld, wordt dit water verder verhit door er hete stoom door te blazen, waardoor de watertemperatuur verder stijgt. Bij een watertemperatuur van 192 graden Celsius hoort een druk van 12 bar. De aan het vat toegevoegde stoom condenseert geheel en doet het waterpeil tot het maximum stijgen. Dankzij de warmtecapaciteit van het water wordt de verbruikte stoom steeds aangevuld en kan de locomotief enige uren dienst doen (Bron: Wikipedia)

36


37


Wie heeft er tegenwoordig niet een camera op zak? Meerdere clubleden stuurden de afgelopen periode foto's naar zijspoor@mva.nu. DANK JE WEL! Hieronder tref je een selectie aan, op http://www.mijnalbum.nl/Album=PNI4RNLA vind je het fotoboek met alle inzendingen. Jitse maakte foto's van een clubavond:

Arthur (linkerfoto) en Dick (midden en rechts) stuurden foto's van het NMF-weekend:

Lennart (wie anders?) knipte deze foto ergens in Zwitserland. Hij noteert er bij: "Dat je ieder beekje dat uit een berg komt rollen een naam geeft, dat kan ik mij nog wel voorstellen. Maar dat je een beekje “Stationsbeekje” noemt, terwijl het er in de wijde omtrek geen rails en station te bekennen is, dat vind ik raar…"

38


Arthur maakte ook foto's tijdens onze rondleiding bij Arnhem Centraal:

Hans III maakte foto's van het gigantische rangeerterrein ten westen van Z端rich:

Jitse (links) en Hans III (midden en rechts) legden de dozenparade van Lennart vast:

De dozenparade? Ja, dit is een initiatief van Lennart (die een paar jaar geleden al van alle dozen een overzichtelijke inhoudsopgave maakte). Wat houdt de parade in? Lees mee in de mail van Lennart: "We hebben nogal wat dozen met inhoud en de beide H0-banen zijn net bezig met het verzamelen van allerlei gebouwen etc. We hebben namelijk als club veel meer spullen dan dat we weten! In het vergaderkamertje stal ik wekelijks de inhoud van een doos uit, zodat we kunnen bekijken wat we ermee willen. Daarbij zijn er een vijftal mogelijkheden: 1. Gebruiken voor een van de banen, 2. Niet nodig voor de banen maar wel geschikt voor de verkoop in Modelspoorweekenden, 3. Bewaren in de rommeldoos voor het gebruik van onderdelen, 4. Niet nodig en aan de leden meegeven, 5. Exit, weggooien. Als we dit een poosje volhouden, komen de banen aan spullen, verzamelen we verkoopmateriaal en raken we de overtollige zooi kwijt!"

39


Ieder tweede weekend van de maand: Heimwee Express. Waan je voor even een reiziger uit lang vervlogen tijden. De Heimwee Express is een rit in een historische trein, stap een keer in de Hondekop, Muizeneus, Blauwe Engel, Rode Duivel of Blokkendoos voor een reisje dat verder gaat dan het museum. De trein vertrekt drie keer per dag. Iedere derde dinsdag van de maand organiseert Het Spoorwegmuseum een bezoekersdag speciaal voor 55-plussers: Plusdagen. Stationsbarbier Jan geeft de heren een ouderwetse scheerbeurt met kwast en mes. wo 6 november za 30 november

Rondleiding door Arnhem Centraal. Zie 4 december. Open dag MSC Veenendaal, Smalle Zijde 38; 10-16 uur; € 2,50. www.modelspoor.nl za 30 november NAMAC-beurs in Euretco Expo Center Houten (10-15 uur) Prijs € 5,00. www.namac.nl wo 4 december Rondleiding door Arnhem Centraal. Kosten: geen. Aanmelden: rondleidingenarnhemcentraal@arnhem.nl. Start om 10.00 uur in het infocentrum, Bergstraat 1. Elke 1ste woensdag van de maand. Zie ook pagina 18 - 20. wo 4 december NVBS Oost Arnhem: Trams in het Ruhrgebied - Nu; een presentatie van Hans Casteleijn. We reizen van Krefeld naar Dortmund. Eerst worden beelden getoond uit de jaren tachtig. Daarna kijken we naar de huidige situatie in een Ruhrgebied waar de zware industrie wèl maar de tram zeker niet tot het verleden behoort. De reis voert langs illustere oorden als Buer en Erle maar ook grote steden als Oberhausen, Duisburg Essen en Gelsenkirchen. “De Uithoek” op het emplacement Arnhem Berg (20.00-22.30 uur). Prijs € 2,50. Zie www.nvbs.com za 14 december Speelgoedveiling Bouwman&Bouwman in Brummen; aanvang 11.00 uur. Zie ook pagina 22 en 23. www.veilinghuisbouwman.com za 14 december Modelspoorbeurs Houten Euretco Expo Center (10-15 uur). Gratis parkeren www.modelspoorbeurs.nl zo 15 december Winterrijdag in kerstsfeer CactusOase in Ruurlo; 10-17 uur; www.seinpaal.nl di 17 december onze laatste MVA-clubavond van dit jaar, compleet met de spectaculaire verloting. zo 22 en zo 29 dec LokaalSpoorwegMuseum Haaksbergen - Boekelo. Het museum is geopend en de stoomtrein rijdt tussen Haaksbergen en Boekelo. In het museum kunt u in de locomotievenloods en het museumdepot een groot deel van de materieelcollectie bekijken en kunt u o.a. in het stationsgebouw en goederenloods ervaren hoe er vroeger over het lokaalspoor werd gereisd. Kinderen kunnen spelenderwijs kennis maken met het spoorwegbedrijf. www.museumbuurtspoorweg.nl Beleef hoe het vroeger was! zo 29 december Demonstratiedag Modelspoorclub 'de Achterhoek' in Doetinchem; 13.00-16.30 uur; € 1,00. www.mscachterhoek.nl wo 8 januari Rondleiding door Arnhem Centraal. Zie 4 september. di 7 januari onze eerste MVA-clubavond in het veelbelovende nieuwe jaar 2014. wo 8 januari NVBS Oost Arnhem: Jubilea - bij NS en NVBS; een presentatie van Raymond Naber. Een terugblik naar 150 jaar spoorwegen in Nederland

40


in 1989 en naar de NVBS-jubilea van 1981 en 2006. Weet u het nog? Het jubileum van 150 jaar spoorwegen in Nederland in 1989? In 1981 bestond onze vereniging 50 jaar en we keren nog een keer terug naar de lijn Amersfoort - Woudenberg (de Pon-lijn) waar Stoom 81 plaatsvond. In 2006 bij het 75-jarig jubileum werd door de vereniging opdracht gegeven een jubileum DVD uit te brengen met daarop de verschillende activiteiten van dat jaar. (Uithoek: zie 4 december) za 11 + zo 12 jan Nederlandse Modelspoordagen in Rijswijk; 10-17 uur; € 10,00. www.modelspoordagen.nl za 18 januari Modelspoorbeurs Houten; zie 14 december. zo 19 januari Modelspoordag Modelspoorclub 'de Achterhoek' in 't Wittepaard in Zelhem; 10-16 uur; € 2,50. www.mscachterhoek.nl wo 5 februari Rondleiding door Arnhem Centraal. Zie 4 december. wo 5 februari NVBS Oost Arnhem: The Isle of Man / Ellan Vannin; een presentatie van René Platjouw. Op dit kleine eiland hebben maar liefst 15 spoor- en trambedrijven dienst gedaan. Vanavond wil René met ons alle rails op het eiland berijden en zo al die bedrijfjes aan de vergetelheid ontrukken. Sommige lijnen zijn zeer klein, niet meer dan een kilometer lang. Er is er zelfs één waarvan geclaimd wordt, dat die door de langste tunnel op het eiland gaat. Dat het hier om de enige tunnel op het eiland gaat, zal wel een soort Engelse humor zijn. (Uithoek: zie 4 december) za 8 februari Modelspoorbeurs Rijnhal Arnhem; 10-16 uur; € 5,00 p.p. di 11 februari Sluitingsdatum inzendtermijn kopij Het Zijspoor 4 za 15 februari NAMAC-beurs in Euretco Expo Center Houten; zie 30 november. 21 t/m 23 februari Rail 2014 in Expo Houten; 10-17 uur; € 15,00 p.p. di 25 februari Het Zijspoor 4 verschijnt wo 5 maart NVBS Oost Arnhem: Guilty tickets; een presentatie van Marco Moerland. Aan de hand van tramkaartjes valt vaak veel van de geschiedenis en de politieke ontwikkelingen af te lezen. Vooral de invloed van totalitaire regimes heeft op de plaatsbewijzen duidelijke sporen achtergelaten. Vanavond volgen we aan de hand van plaatsbewijzen de ontwikkelingen in Europa. Tramkaartjes uit Italië tonen de opkomst van het fascisme. Het zwaartepunt ligt op Duitse tramkaartjes maar er zal op deze avond ook een grote hoeveelheid interessante en zeldzame plaatsbewijzen en afbeeldingen uit andere landen, waaronder Nederland te zien zijn. (Uithoek: zie 4 december) vr 7 t/m zo 9 maart On traXS! in het Spoorwegmuseum za 20 & zo 21 sept modelspoorweekend MVA

"Dames en Heren, de intercity naar Ede-Wageningen, Driebergen-Zeist en Utrecht van 15.46 uur, heeft een vertraging van ongeveer tien minuten vanwege geflirt met de conducteur."

41


PERSONALIA Weer twee nieuwe MVA-bouwers aan de gelijkstroombaan: Willem Gerbel en Therus Bartels. Hartelijk welkom!

JARIGEN 5 december

Hein vd Haagen

We namen afscheid van Stefan Baerends, Ruben Schots en Jan Koetsier.

8 december

Carlo Hellegers 2 januari

BIJZONDERE PROJECTEN In het vorige Zijspoor noemde ik het nog een mismatch: de huisvesting van de MVA in de Kleefse Waard. Bij heel wat leden gaat de galblaas opspelen als ze aan die periode terugdenken. Iets meer dan 茅茅n jaar bouwen was ons daar maar gegund. Kennelijk waren we als modelbouwvereniging te gew贸贸n. Niet speciaal genoeg. Want voor bijzondere projecten heeft projectontwikkelaar Schipper Bosch echt wel aandacht. Tenminste - dat laten ze in kapitale letters zien op een etalageruit in de Kortestraat.

Martien Beumer 14 januari

Cees Hendriks 18 januari

Chris Rijnaarts 19 januari

Jan Lourens 26 januari

Jaap Stoter 27 januari

Ton Karel 28 januari

Joop Kokke

.

Dacht ik dat ze een gesprek met elkaar hadden, bleken ze heel mooi synchroon te bellen. Aan dit nummer van

werkten mee:

de adverteerders, de bezorgers, Jan Angevaare (pag. 4), Jitse Kaspers, Martien Beumer, Lennart Visser, Joost Viejou (pag. 14), Wim Verheggen, Bert Pas, Wouter Schaap, Willem Gerbel, Willie Koenders, Therus Bartels, Arthur Brinkhoff, Dick Aalbers, Hans van de Ven. Staat jouw naam hier de volgende keer bij? Mail aan zijspoor@mva.nu !

42


DĂŠ speciaalzaak voor de fijne houtbewerking met het grootste assortiment gereedschappen en machines voor iedereen met passie voor houtbewerken!

kijk eens wat vaker in de spiegel van

Bezoek baptist.nl en vind ruim 8.000 artikelen met uitgebreide omschrijvingen, afbeeldingen, video’s en gerelateerde producten! Graag tot ziens in Arnhem!

Guus Onstenk herenkapper behandeling zonder afspraak Huissensestraat 29 6833 HL Arnhem tel. 026-3218933 www.guusonstenk.nl

Baptist voor Houtbewerkers

Beekstraat 30 6811 DW Arnhem

gereedschappen en machines

Tel.: 026 - 445 16 44 houtbewerkers@baptist.nl

Winkel ook op Baptist.nl

Wilke Tabak v.o.f. uw sigarenspeciaalzaak

Alles op rookgebied, o.a.: Longfillers: Cubaans, Dominicaans Luxe aanstekers: Dupont, Ronson Waterpijpen Humidoors

43


MODELTREINEN ARNOLD ARTITEC AUHAGEN BACHMANN BEMO BRAWA BUSCH DIGIRAIL ESU FALLER FLEISCHMANN GÜTZOLD HALLING HARTEL HEKI HELJAN HENCKENS HOBBYTRAIN KATO KIBRI L.G.B. LENZ LILIPUT LIMA MÄRKLIN

40m2 MÄRKLIN SHOP-IN-SHOP

OOK VOOR AUTO'S, BOUWDOZEN, RADIOGRAFISCHE AUTO'S, BOTEN EN RACEBANEN

MEHANO NOCH PICCOLO POLA PREISSER RIVAROSSI ROCO SEUTHE SOMMERFELDT SYMOBA TORTOISE TRIX UHLENBROCK VIESSMANN VOLLMER WOODLAND en nog véél meer!

Tevens hebben wij een ruime keuze in DVD's, boeken en tijdschriften

WIJ ZIJN VAN DINSDAG T/M ZATERDAG GEOPEND

Steenstraat 20 • 6828 CK Arnhem T. 026 - 442 32 26 • F. 026 - 446 17 37 I. www.wentinkhobby.nl • E. support©wentinkhobby.nl

44

Zijspoor 2013-4  

clubblad van Modelspoor Vereniging Arnhem e.o.