Issuu on Google+

Vriendenbrief

Vrienden van

in dit nummer o . a .

philip freriks leest voor de nederlandse bachvereniging en maastricht interview met theo loevendie over zijn en mozarts requiem applaus na de matthäuspassion? concert en cd meine freundin, du bist schön

fred jacobs

‘Purcell net zo vernieuwend en fris als Bach’ Fred Jacobs If music be the food of love

philip freriks

2009 17e jaargang nummer 1

Philip Freriks leest voor ‘van der krooninge eens konings’ De Kroning van James II

www.bachvereniging.nl


2

woordje van de voorzitter De beste ambassadeur Als vriend bent u natuurlijk de beste ambassadeur van De Nederlandse Bach­ vereniging die er maar kan zijn. Dat bedenk ik me soms na afloop van een concert: meer men­ sen hadden kunnen en willen genieten van die prachtige muziek en niemand kan daar bete­ re reclame voor maken dan mensen die ‘onze’ uitvoeringen al jaren zo trouw bezoeken. Weliswaar hoeft het ensemble helemaal niet ontevreden te zijn over de publieke belang­ stelling voor zijn concerten, maar er is vaak ruimte voor meer mensen in de concertloca­ ties. Misschien deelt u uw enthousiasme voor De Nederlandse Bachvereniging al met uw vrienden, familie en kennissen, maar als u dat nog niet doet, zou ik u hiertoe graag aan­ sporen. Wellicht kunt u dan zelfs eens iemand uitnodigen om u te vergezellen naar een van de concerten. Natuurlijk is dat niet meer mogelijk voor de concerten die al geweest zijn. En dat is jammer. Daarmee doel ik in eerste instantie natuurlijk op de prachtige uitvoeringen van

Haydns Die Schöpfung, ter gelegenheid van het 25-jarig jubileum van Jos van Veldhoven als artistiek leider. Ik kan mij geen mooier jubileum voorstellen: de uitvoeringen waren top, het publiek uitzinnig en de pers vol lof. Maar ik doel ook op het programma Immortal Bach. De Noorse componist Knut Nystedt - hij wordt dit jaar 94 jaar! - was mij nog onbekend. Zijn compositie Immortal Bach, een bewerking van het Bachkoraal ‘Komm süsser Tod’, heeft echter een onwisbare indruk op mij gemaakt en ik weet dat veel vrienden dit gevoel met mij delen. De Bachakkoorden zongen langgerekt door de Grote Kerk in Naarden en daarna nog dagen in mijn hoofd, soms zelfs nu nog. U kunt uw familie, vrienden en kennissen nog wel verleiden tot een concertbezoek in de tweede seizoenshelft. In januari en februari ligt de nadruk op het Engelse repertoire. Henry Purcell en John Blow maakten monumentale muziek voor de kroning van James II in 1685 en de Coronation Anthems uit 1727 van Handel worden nog steeds uitgevoerd bij de kroning van Engelse vorsten. Wie kan een programma met deze werken beter dirigeren dan de BritsNederlandse specialist Richard Egarr? Ik ver­ heug me ontzettend op dit concert. En wat te denken van een klavecimbelrecital

van Gustav Leonhardt in februari en een kamermuziekprogramma in het valentijns­ weekend met de toepasselijke titel If Music be the food of love. In maart maken onze beste vocalisten ver­ volgens een uitstapje naar het Nederlands Blazers Ensemble voor een uitvoering van onder meer Mozarts Requiem. De Matthäuspassion in april wordt dit jaar gedirigeerd door de Deense dirigent Lars Ulrik Mortensen. Ik ben heel benieuwd naar zijn interpretatie. Van de publieksservice heb ik begrepen dat het nog niet helemaal is uitver­ kocht. Als laatste wil ik u wijzen op de nieuwe cd Beloved & Beautiful met oudtestamentische liefdesliederen. Het zal u niet verrassen dat ik u deze cd van harte aanbeveel, maar als u nog niet zeker bent, kunt u zich misschien laten overtuigen door het concert Meine Freundin, du bist schön. Dat wordt in mei 2009 vijf keer uitgevoerd. Het concert en de cd hebben na­ genoeg hetzelfde repertoire. Ik wens u een gelukkig 2009 en hoop u te mogen begroeten bij de concerten van De Nederlandse Bachvereniging. Laetitia Griffith


3 Koning worden ambieert lang niet iedereen. Maar alleen al vanwege de prachtige muziek die tijdens de kroning van James II in Westminster Abbey werd uitgevoerd, had iedereen in 1685 wel koning van Engeland willen worden. Reden voor De Nederlandse Bachvereniging om die tijd te laten herleven met deze kroningsmuziek. De klanken worden afgewisseld met geschreven verslagen, die Philip Freriks op zijn onnavolgbare wijze ten gehore zal brengen. Voor ons doet hij nu verslag van zijn eerdere podium­ belevenissen en blikt even vooruit op de concerten.

van der krooninge eens konings

Philip Freriks leest voor Toen James II ko­ ning van Engeland werd, heerste er politieke chaos. Zijn regeringsperiode zou ook maar zeer kort duren. De ver­ houdingen tussen staat en kerk lagen gevoelig, en wetende dat er ook nog een philip freriks strijd gaande was tussen de roomskatholieke en de anglicaanse kerk, kunt u zich voorstellen onder welke druk John Blow en zijn beschermeling en vriend Henry Purcell hun kroningsmuziek hebben zitten componeren. Die is er niet minder mooi om geworden, in­ tegendeel. Sommige van de bewaard gebleven

anthems zijn als de mooiste ooit de geschiedenis ingegaan. Aangevuld met de Coronation Anthems van Handel, die in dit kroningsjaar werd geboren en zijn anthems 42 jaar later schreef voor de kroning van George II, brengt De Nederlandse Bachvereniging een majestei­ telijk programma. Over de kroning van de vorst, die in de Nederlanden Jacobus de Tweede werd ge­ noemd, werd voor de afwezigen uit ons taal­ gebied uitgebreid en treffend verslag gedaan in De Krooninge van Jacobus de II. Wie kan deze tekst beter presenteren dan NOS Journaalpresentator Philip Freriks, de man die er zicht­ baar en hoorbaar genoegen in schept een al dan niet archaïsche tekst tot leven te brengen. Hij nam de uitnodiging voor deze concerten dan ook met beide handen aan. “De laatste jaren sta ik met regelmaat op de

planken,” vertelt Freriks. “Tot vlak voor kerst als rechter in De grote verkiezingsshow - een zaak tegen de burger, met het Zuidelijk Toneel. Dat is wel het echtste toneel dat ik ooit heb gedaan. Eerder waren het meestal literaire voorstellingen. En ik heb in december voor de negentiende keer het Groot Dictee der Nederlandse Taal gedaan. Echt een jaarlijkse traditie: Sinterklaas, Dictee, Kerstmis. Ik vind het ontzettend leuk om naast het NOS Journaal andere dingen te doen. Maar niet als nieuwslezer. Ik krijg wel drie keer per dag aan­ vragen van mensen die het ‘originele’ idee hebben opgevat mij te vragen voor een jour­ naalsetting. Maar journaaltje spelen doe ik alleen bij het journaal.” De smaak te pakken Geen geacteerde nieuwslezerij op de plan­ ken dus. Maar Freriks’ voorleestalent komt wel ruimschoots aan bod. Zijn eerste optreden, een jaar of acht geleden, had een onverwachte aanleiding. Freriks: “Muziekcentrum Frits Philips in Eindhoven wilde mij graag op het toneel interviewen over mijn muzieksmaak. Dat leek me niet zo’n goede formule. Toen heb ik in een vlaag van verstandsverbijstering geopperd om zelf een voorstelling met eigen teksten te maken. Dat werd Ik herinner me… met de Franse chansonnier Fernand Huard en een combo. Elke tekst begon met ‘Ik herin­ ner me…’ en ging over dingen die iedereen zich zou kunnen herinneren, gecombineerd


4 met muziek die iedereen zich herinnert. Het werd een groot succes, die voorstelling heb­ ben we wel 35 keer gespeeld en van de teksten is een boekje verschenen.” Freriks had de smaak te pakken, een nieuw theateroptreden liet niet lang op zich wachten. “Toen ik het Boekenweekgeschenk Gare du Nord had ge­ schreven, hebben we daarvan ook zo’n soort voorstelling gemaakt. Weer heel fijn om te doen.”

“Klassieke muziek vervlechten met tekst werkt heel goed.” Freriks is geen musicus, maar combineert zijn tekstuele voordracht wel altijd met mu­ ziek. “Muziek helpt enorm. Muziek is heel sfeerbepalend, voegt een dimensie toe.” En al is Freriks dan geen musicus, hij is één keer te betrappen geweest op gezang op het to­ neel. “Ik heb ooit gezongen in de voorstelling Sancho Pança van I Piccoli Holandesi. Daarin gaf ik commentaar dat live werd gefilmd en geprojecteerd. Aan het eind werd ik als ver­ rassing naar voren geschoven om een heel couplet van een lied te zingen. Het was een komische opera, erg prettig om aan mee te werken.” Komma’s Toen De Nederlandse Bachvereniging hem vroeg voor het kroningsprogramma, voelde

Freriks zich vereerd. “De Bachvereniging heeft natuurlijk een grote traditie, het is bijzonder om daar zelf aan bij te dragen. Ik stel me veel van het optreden voor, ik vind het een mooi idee om die oude teksten over de kroning voor te dragen.” De muziek spreekt hem in elk geval aan. “Deze anthems kende ik nog niet, maar van Purcell ken ik wel werken zoals King Arthur en die vind ik erg mooi. Ik ben met mijn halve Franse leven toch meer op Frankrijk gericht, maar dat keurige Engelse, dat heeft wel wat. Het is statig en koninklijk, herkenbaar zeventiende-eeuws.” Het is ook zeker niet voor het eerst dat Freriks teksten bij klassieke muziek voorleest. “Met fortepianist Arthur Schoonderwoerd heb ik een Frans programma gedaan, waarbij ik Proust voorlas. We refereerden aan muziek­ avonden in Parijs, met muziek van Ravel en Debussy. Erg mooi, het publiek was enorm enthousiast. Klassieke muziek vervlechten met tekst werkt heel goed.” Voor de kroningsteksten zal Freriks mis­ schien even moeten gaan zitten, want er zijn zinnen van wel acht of negen regels bij die wonderlijke constructies bevatten. Maar er staan genoeg komma’s in om tussentijds naar adem te happen. En het Groot Dictee is tegen die tijd al zo lang achter de rug dat Freriks vast niet in de verleiding komt om die komma’s hardop te noemen. Ellen Segeren

de kroning van james ii Georg Frideric Handel (1685-1759)

– Coronation Anthems Henry Purcell (1659-1695)

– My heart is inditing John Blow (1649-1708)

– God spake sometime in visions – Let thy hand be strengthened – Behold, o God our defender – Let my prayer come up Thomas Tallis (ca. 1505-1585)

– Come, Holy Ghost, our souls inspire Uitvoerenden De Nederlandse Bachvereniging • koor en orkest Richard Egarr • dirigent Philip Freriks • verteller

concerten januari vr 23 Amsterdam, Muziekgebouw aan ‘t IJ, 20.30 uur, 020 – 788 20 00 za 24 Groningen, De Oosterpoort, 20.15 uur 050 – 368 0 368 wo 28 Maastricht, OLV Basiliek, 20.30 uur 043 – 350 55 55 do 29 Naarden, Grote Kerk, 20.15 uur 030 – 2 513 413 vr 30 Utrecht, Vredenburg Leidsche Rijn, 20.15 uur, 030 – 231 45 44


5

‘net zo vernieuwend en fris als bach’ if music be the food of love “Goede muziek geeft niet direct zijn geheimen prijs.” Aan het woord is luitist en theorbespeler Fred Jacobs. Voor februari heeft hij een kamermuziekconcert samengesteld met werken van Henry Purcell, Matthew Locke en John Blow. “Ik krijg de vrijheid krijgt om te grasduinen in het repertoire dat mij zo vertrouwd is.” Bij De Nederlandse Bachvereniging neemt hij net als de andere instrumentalisten betrek­ kelijk anoniem plaats in het orkest. Toch weet Fred Jacobs bewust of onbewust altijd de aan­ dacht van het publiek te trekken. Dat komt in de eerste plaats door dat instrument - de theorbe -, dat direct in het oog springt. Maar zijn jongensachtige trots en enthousiasme zijn ook duidelijk zichtbaar. “Ik speelde al heel vroeg muziek voor luit op gitaar. Vooral de muziek van John Dowland sprak mij aan. Ik werd steeds meer gegrepen door het reper­ toire voor luit, een instrument dat ik ook zelf wilde spelen. Het was nog niet makkelijk om aan een goede luit te komen. Met hulp van mijn ouders heb ik er toen een gekocht bij een bekende bouwer uit Zwitserland. En ik ben er achter gekomen dat als je echt iets wil, het dan ook lukt. Zodra je concessies doet, gaat het mis.” Toch blijkt het moeilijk onder woorden te brengen was precies de aantrekkingskracht is van het instrument: “Met de luit heb je direct

contact met de snaren, waardoor er een soort poëzie ontstaat. De luit spreekt, zei men al in het zeventiende-eeuwse Engeland. De luit was in de zestiende en zeventiende eeuw het be­ langrijkste instrument voor solomuziek. Henry Purcell kreeg tijdens zijn opleiding aan de Chapel Royal verplicht luitles. De componisten waren zo vertrouwd met het instrument; het zat als het ware in hun aderen. Die rol is in de loop van de zeventiende eeuw vervangen door het klavecimbel, maar de Engelse componis­ ten uit het programma wisten hoe de luit of theorbe functioneerden.”

“Met de luit heb je direct contact met de snaren, waardoor er een soort poëzie ontstaat.”

Voor het kamermuziekprogramma If music be the food of love heeft Jacobs gekozen voor het wereldlijke, soms lichtvoetige repertoire van de drie componisten. Zelf omschrijft hij het als ‘domestic music’ of ‘entertainment voor in de kroeg’: “Bij Bach zul je geen schun­ nige teksten tegenkomen. Wat dat betreft waren de Engelse componisten in de zeven­ tiende eeuw een vrijgevochten bende. Voor de rest is de muziek van Purcell net zo ver­ nieuwend en verfrissend als Bach. En dat geldt eigenlijk ook voor Matthew Locke en John Blow. Die eerste ging in zijn tijd echt een nieuwe richting in; eigenwijze dissonanten en grillige melodievormen. Het was geen makke­ lijke man en ook de muziek verveelt nooit.” Jacobs is ook bijzonder blij dat hij met dit programma mag samenwerken met de so­ praan Nicola Wemyss, “een Schotse die het repertoire heel authentiek voor het voetlicht fred jacobs


6 kan brengen, aangezien ook enige schotse tunes van Purcell te horen zullen zijn.” Fred Jacobs is er lang niet altijd bij als De Nederlandse Bachvereniging op tournee gaat. Soms is er geen partij voor zijn instru­ menten in het programma opgenomen en soms laat de agenda het niet toe: Fred Jacobs is internationaal een veelgevraagde luitist en is vaak op tournee met ensembles als het Gabrieli Consort of het continuo-ensemble van Ivor Bolton, waarmee barokopera’s van Monteverdi en Cavalli worden uitgevoerd in onder meer München, Londen en in januari ook in Amsterdam. En als het niet met een ensemble is, dan geeft hij recitals met onder meer Johannette Zomer, Maarten Koningsberger of instrumentalisten die gespecialiseerd zijn in het repertoire uit de zeventiende en achttiende eeuw. Dat zijn soms dezelfde musici die we ook tegenkomen bij De Nederlandse Bachvereniging, zoals Siebe Henstra en Mieneke van der Velden. Toch vindt Jacobs dat het barokensemble een eigen plaats inneemt en dan vooral op het gebied van de zeventiende eeuw: “Het werk van de grote componisten als Bach of Handel staat niet op zich. Ze stonden onder grote invloed van componisten die nu welhaast vergeten zijn. Jos van Veldhoven heeft terecht aandacht voor deze muziek. Dat geldt nu voor het pro­ gramma in februari.” Harold Kerkhof

if music be the food of love Songs, Scottish tunes, Rounds and Dialogues Henry Purcell (1659-1695) John Blow (1649-1708) Matthew Locke (1621-1677) Uitvoerenden Nicola Wemyss • sopraan Mattijs van de Woerd • bas Fred Jacobs • luit Siebe Henstra • klavecimbel

februari do 12 Zutphen, St. Janskerk, 20.15 uur, 030 – 2 513 413 vr 13 Rotterdam-Delfshaven, Pelgrimvaders­ kerk, 20.30 uur, 030 – 2 513 413 za 14 Maastricht, St. Janskerk, 20.15 uur, 043 – 350 55 55 ❥Valentijnsconcert: u kunt een arrangement boeken. Zie pagina 8.

Bent u geïnteresseerd geraakt in het rijke repertoire voor luit? Behalve de concerten kunnen wij de jongste cd van Fred Jacobs aanbevelen: Robert de Visée Pieces de theorbe – Metronome met cd 1072 (verkrijgbaar bij de klassieke muziekhandel)


7 Zodra ik de oude houten deur van de OLV-Basiliek van Maastricht openduw, word ik gegrepen door de kracht van eeuwen geschiedenis. De glimmend geboende tegels, de Romaanse gewelven, de krakende kerkbanken: ze torsen duizend verhalen, hebben veel vreugde gedeeld of boden troost bij verdriet. Maar bovenal zijn ze de bevoorrechte getuigen van het mooiste dat onze Europese cultuur heeft voortgebracht: muziek!

De Nederlandse Bachvereniging en Maastricht:

Huidig gastheer, pastoor Kurris, laat geen gelegenheid voorbij gaan om ons te vertellen over de helende werking van muziek, ware bal­ sem voor de ziel. Sinds een paar seizoenen is hij echter niet meer de enige! Bach zélf is hier “thuis” gekomen en laat zijn werk klinken in deze tempel, gebouwd op Romeinse fundamenten. Jos van Veldhoven en Gustav Leonhardt beamen het zelf na elk con­ cert: hier gebeurt iets bijzonders met musici en publiek, hier ontstaat een alchemie die niet te kopiëren of te exporteren is naar andere concertzalen of steden. Het mysterie van die alchemie zal wel nooit onthuld worden: daarvoor zouden de stenen moeten spreken. Maar dat Bach en Maastricht elkaar hier op deze unieke plek gevonden heb­ ben, is géén toeval. Maastricht heeft gastvrij de deuren geopend voor de actuele meesters

alchemie!

van de klassieke muziek. En die meesters hebben feilloos aangevoeld dat onze stad, die in haar dagelijks doen en laten zo gebonden is aan haar eigen regio, steeds meer hunkert naar de universaliteit van Bach en de andere grote componisten. En daarmee is de toon gezet: het voorbeeld van De Nederlandse Bachvereniging inspireert nu al menig kunstenaar én politicus om het beste van de kunst te verbinden met het beste dat deze stad te bieden heeft: een plek vol geschiedenis, maar met een ongelooflijk leer­ gierig en toekomstgericht publiek. De Nederlandse Bachvereniging laat ons tij­ dens haar concerten een glimp opvangen van de culturele hemel. Aan ons om de poorten nu verder open te duwen, niet om te kijken, en dankzij de kracht van kunst en cultuur de toekomst van Maastricht met vertrouwen tegemoet te zien.

De OLV-Basiliek van Maastricht

Ik hoop daarom van harte dat Jos van Veldhoven en zijn Bachvereniging belangrijke bakens zullen blijven op de lange weg naar 2018, jaar waarin Maastricht wil schitteren als Europese Culturele Hoofdstad! Jean Jacobs Wethouder van Cultuur van Maastricht


8

❥ valentijnsdag in maastricht

arrangement rond concert if music be the food of love

14 en 15 februari

Programma Op Valentijnsdag mag een arrangement Maastricht niet in ons aanbod ontbreken! Na het succesvolle Maastricht-arrangement in 2007 zijn wij te gast in het sfeervolle Grand Hotel de L’Empereur, tegenover het station. Op zaterdagmiddag gaan we op een verras­ sende manier de leuke plekjes in de histo­ rische binnenstad verkennen. Daarna is er een 3-gangendiner in een restaurant vlakbij het beroemde Onze Lieve Vrouweplein. Het kamermuziekconcert door De Nederlandse Bachvereniging in de Sint Janskerk (aan het Vrijthof) krijgt met de titel If music be the food of love een romantisch tintje mee op deze speciale dag. Op zondag staat een bezoek aan de bekend­ ste wijngaard van Nederland op het program­ ma, de Apostelhoeve. Ter plekke krijgt u een deskundige toelichting en een proeverij in het proeflokaal.

Reserveren Het volledige programma vindt u op onze website, waar u tevens kunt reserveren voor dit arrangement. U kunt natuurlijk ook bellen met onze publieksservice via 030 – 2 513 413. Er zijn nog enkele plaatsen beschikbaar. Prijzen: Normaal ¤ 216,- / vrienden ¤ 211, Heeft u al kaarten voor het concert? Dan gelden de volgende prijzen: Normaal ¤ 196,- / vrienden ¤ 191,Prijzen zijn op basis van 2-persoons­kamer. Prijzen op basis van 1-persoons­kamer op aanvraag beschikbaar.


9

apotheose van de schoonheid werken van telemann en françois couperin bij organisatie oude muziek De Nederlandse Bachvereniging en de Organisatie Oude Muziek hebben veel gemeen: als voorvechters van de oude muziek staan ze al vele jaren zij aan zij, en als uitvoerende is de Bachvereniging altijd een graag geziene gast in het Festival Oude Muziek Utrecht. Dat de Organisatie Oude Muziek naast het festival ook nog een compleet seizoen van circa honderd concerten met kleinschaliger oude-muziekconcerten door het hele land programmeert, is veel minder bekend. In januari geeft het vermaarde ensemble Musica ad Rhenum onder leiding van traverso­ speler Jed Wentz de aftrap voor een nieuw jaar van seizoen oudemuziek met concerten op zes verschillende locaties, van Middelburg tot Enschede. Het programma, getiteld Apotheose van de schoonheid, biedt de crèmede-la-crème van de barokmuziek: twee van de Frans-georiënteerde fluitkwartetten van Georg Philipp Telemann, afgewisseld met de muziek van François Couperin die daarvoor de inspira­ tiebron vormde. Telemann publiceerde in 1730 in Hamburg zes Quadri (twee concerten, twee sonates en twee suites) voor viool, fluit, cello en basso continuo; ter gelegenheid van zijn bezoek aan Parijs in 1736 liet hij ze daar herdrukken. De kwartetten sloegen zo aan dat hij meteen een grote schare intekenaars had voor het vervolg: de Nouveaux quatours (1738) voor dezelfde bezetting. Maar nu bekeerde Telemann zich helemaal tot de Franse suite-vorm, met ouver­ ture-achtige preludes gevolgd door een aantal

min of meer gestileerde dansdelen. Er klinkt Lully-achtige grandeur in door, maar even zo vaak hypermoderne galanterieën of rococowoelingen. De werken van hofcomponist François Couperin die hem tot voorbeeld hadden ge­ diend zijn verzameld in de Concerts Royaux (1722) en Les Goûts-Réunies (1724). Het zijn kamermuziekwerken voor een variabele bezet­ ting, waarin hij stevig flirt met de Italiaanse muziek die in Versailles zo geliefd was. In zekere zin voltooide de Duitser Telemann met zijn kwartetten dus toen al de muzikale Europese eenwording… Jed Wentz heeft over de interpretatie van Franse barokmuziek uitgesproken ideeën. Zo is hij ervan overtuigd dat niet wufte galanterie, maar juist een grote gepassioneerdheid het wezenskenmerk is van de Franse achttiendeeeuwse muziek. Rubato, extreme tempi en ander trapezewerk vormen zijn gereedschap. ‘Dit is wat je noemt een droomprogramma’, zegt hij. ‘Ik wilde deze werken van Couperin

en Telemann al langer dolgraag in één concert uitvoeren. Omdat ze zo mooi zijn en omdat ze een unieke onderlinge samenhang vertonen. Maar vooral ook omdat het zo’n vreselijk groot genoegen is om ze te spelen!’

musica ad rhenum / jed wentz Jed Wentz • traverso Igor Roukhadze • viool Cassandra Luckhardt • viola da gamba Job ter Haar • cello Michael Borgstede • klavecimbel

jed wentz

januari zo 18 Middelburg, Zeeuwse Concertzaal, 15.30 uur di 20 Enschede, Grote Kerk, 20.00 uur wo 21 Rhenen, Cunerakerk, 20.15 uur do 22 Westzaan, Zuidervermaning, 20.15 uur vr 23 Venlo, Domani, 20.15 uur za 24 Bloemendaal, Dorpskerk, 16.00 uur Kaarten: ¤ 17,50; Middelburg ¤ 15,kaartverkoop@oudemuziek.nl of 030 – 23 29 010 www.oudemuziek.nl


10

personalia

geboren

roos en emma

nieuw op kantoor

Op dinsdag 14 oktober zijn Roos en Emma geboren, dochters van Mark en Jacqueline Vondenhoff. Met ingang van seizoen 2007/ 2008 is Mark Vondenhoff zakelijk leider van De Nederlandse Bachvereniging. Sinds 14 oktober zit hij met een welhaast constante lach aan zijn bureau op kantoor. Moeder en dochters maken het dan ook uitstekend.

geboren

abel

Op paaszaterdag 22 maart – kan het mooier? – is Abel geboren, zoon van Sytske Slager. Sytske werkt sinds 2003 bij De Nederlandse Bachvereniging. Tot het einde van seizoen 2006/2007 werkte ze zowel als mede­werker publieksservice als assistent van de zakelijk leider. Met ingang van seizoen 2007/2008 is zij medewerker communicatie & marketing. In die hoedanigheid produceert zij onder meer de programmaboekjes en de maandelijkse e-nieuwsbrief.

Met ingang van 1 december 2008 is ons team versterkt met een nieuwe medewerker publieksservice: Rebecca Schoon. Zij vervangt Edda Grol, die deze functie tijdelijk heeft vervuld. Wij wensen Rebecca Schoon veel succes in haar nieuwe functie.


11

‘straatmuziek zoals ik me verbeeld dat die klonk in de tijd van mozart’ interview met theo loevendie over het requiem Op uitnodiging van het Nederlands Blazers Ensemble gaan de beste vocalisten van De Nederlandse Bachvereniging in maart 2009 op tournee met een bijzonder requiem­ concert. In het eerste deel klinkt het bekende Requiem KV 626 van Mozart in een nieuwe bewerking voor blazers, koor en solisten. Bij deze gelegen­heid speelt het Nederlands Blazers Ensemble op historische instrumen­ ten. Het tweede deel slaat om naar een vrolijkere beleving van de dood, zoals die in sommige andere culturen bestaat. In deze traditie schrijft de componist Theo Loevendie een nieuw requiem. Hij maakt voor zijn composi­ tie ook gebruik van de specifieke kwaliteiten van de zangers van ons barokensemble. Theo Loevendie is inmiddels 78 jaar oud en de éminence grise van componerend Nederland. Hij studeerde klarinet en compo­ sitie aan het Conservatorium van Amsterdam. Zijn jazzachtergrond, zijn late bekering tot het hedendaags componeren en zijn interesse in de klassieke muziek van het MiddenOosten leidden tot een zeer persoonlijke opvatting van componeren. lucia swarts

Kunt u al iets vertellen over het stuk? Er zit geen pauze tussen het Requiem van Mozart en mijn stuk. Als overgang tussen de twee stukken begin ik met een soort van reci­ tatief. Dat is een tussenweg tussen breeduit zingen en spreken. Je zou het een vroege vorm van rap kunnen noemen, omdat het om de tekst gaat en de muziek van ondergeschikt belang is. Voor hun teksten heb ik me laten inspireren door een toneelstuk van Poesjkin dat heet: Mozart en Salieri. De film Amadeus is daar ook op geïnspireerd. Salieri moppert een beetje. Hij vindt dat sommige componisten een beetje lichtzinnig omgaan met muziek. Zelf heeft hij het altijd serieus aangepakt. Je voelt dan al een beetje aan dat de kritiek van Salieri op Mozart slaat. Dan komt Mozart binnenstormen, dat is de andere zanger. Hij vertelt over iets dat hij net heeft gezien: een straatmuzikant die een stuk uit een opera van hem aan het spelen was. Mozart vindt dat iets prachtigs, maar Salieri kan niet geloven dat iemand van zijn niveau het kan waarderen dat straatmuzikanten zijn muziek spelen in plaats van professionals.

Mozart vindt dat dit naast elkaar moet kunnen bestaan. Die discussie werk ik erg uit, omdat dat ook mijn houding is binnen de muziek: ik vind dat dingen naast elkaar moeten kunnen bestaan in de muziek. Je kan niet meteen zeggen dat de ene vorm superieur is aan de andere. Het requiem hoeft bijvoorbeeld niet volgens een bepaald patroon geschreven te worden. Vandaar dat mijn stuk zo verschilt van dat van Mozart. Ik hoop deze stelling muzikaal te bewijzen. Mozart zegt tegen Salieri dat hij de straatmuzikant zo goed vond dat hij hem heeft meegenomen. Ikzelf speel de rol van straat­ muzikant en heb nog wat vrienden meege­ nomen. Dat is mijn ensemble Ziggurat dat de rol heeft van straatorkest. Dat wordt dus hele andere muziek dan het Requiem van Mozart: namelijk straatmuziek zoals ik me verbeeld dat die klonk in de tijd van Mozart. Het eerste onderdeel na het recitatief is een menuet van Mozart dat eerst correct wordt uitgevoerd en daarna met ‘verkeerde’ noten en ritmes wordt herhaald door mijn ensemble Ziggurat. Dat begingedeelte


12 heeft een humoristisch gehalte. Het wordt becommentarieerd door het koor van De Nederlandse Bachvereniging, waarschijnlijk met citaten uit het Requiem van Mozart. Dan wordt het vanzelf triester. Ik ga daar nog niet teveel over verklappen, maar het stuk eindigt in het teken van de dood. Kunt u iets vertellen over uw eigen ensemble dat als straatorkest gaat optreden? Dat ensemble is door mij opgericht enkele jaren geleden omdat ik graag niet-westerse invloeden in mijn muziek verwerk. Ik heb namelijk veel belangstelling voor andere cul­ turen. Meestal worden die exotische klanken weergegeven op westerse instrumenten. Ik wilde nu eens een ensemble dat die klanken weergaf op instrumenten die uit die culturen komen. Om een hecht ensemble te creëren wilde ik dat de bespelers van de instrumenten in Nederland wonen, zodat we ook regelmatig kunnen repeteren en om continuïteit in het ensemble te brengen. Zo kan ik als componist ook gaan schrijven op de specifieke kwaliteiten van de bespelers. Dat zie je ook vaak gebeuren in de jazz en de popmuziek.

vond ik geweldige muziek. Die probeerde ik na te componeren. Toen was ik 8 of 9 jaar. Pas op mijn 16e had ik voor het eerst een instrument, een klarinet. Toen heb ik ook les gekregen. Ik speelde toen jazz, want ik zat niet in een milieu waar klassieke muziek gewoon was. Maar die drang naar Bach bleef bestaan, al ligt Bach niet heel ver van de jazz af door de doorgaande ritmes die hij gebruikt. Ik was al beroepsmusicus toen ik naar het conservatorium ging. Op mijn 25ste begon ik met compositie en klarinet. Ik ben ook nog saxofoon gaan spelen, wat ik nu nog doe. Toen ik was afgestudeerd ben ik les gaan geven aan het conservatorium. Mijn jazzverleden komt naar voren in de muziek die ik voor Ziggurat schrijf. Het lijkt niet echt op jazz, maar er zitten bijvoorbeeld wel ritmische jazzinvloeden in. Ook de vorm van het ensemble, een hecht gezelschap zon­ der dirigent, doet eerder aan een jazzensemble denken. In dit ensemble komt zowel mijn klassiek als mijn jazzachtergrond bij elkaar. Vandaar dat dit ensemble voor mij een soort van apo­ theose in mijn ontwikkeling is. Bewerking van een interview van Bram Kortekaas met Thoe Loevendie.

Hoe bent u begonnen met componeren? Ik ben op een bijzondere manier de klassie­ ke muziek ingerold. Op de basisschool kwam ik via mijn leraar in aanraking met Bach. Dat

Wilt u meer weten over Theo Loevendie en deze bijzondere concerten? Ga dan naar www.theoloevendie.com en www.nbe.nl.

requiem lang zullen we dood gaan Wolfgang Amadeus Mozart (1756-1791) – Requiem, KV 626 (in een nieuwe bewer­ king voor blazers, koor en solisten) Theo Loevendie (1930) – Requiem (première) Uitvoerenden Nederlands Blazers Ensemble • op historische instrumenten De Nederlandse Bachvereniging • koor en solisten Ensemble Ziggurat

maart za 7 Enschede, Muziekcentrum, 20.00 uur, 053 – 485 85 00 zo 8 Den Haag, Dr Anton Philipszaal, 15.00 uur, 070 – 88 00 333 di 10 Leeuwarden, De Harmonie, 20.30 uur, 058 – 233 02 33 wo 11 Zwolle, Odeon De Spiegel, 20.15 uur, 038 – 428 82 88 do 12 Amsterdam, Muziekgebouw aan ‘t IJ, 20.30 uur, 020 – 788 20 00 vr 13 Amsterdam, Muziekgebouw aan ‘t IJ, 20.30 uur, 020 – 788 20 00 zo 15 Haarlem, Philharmonie, 15.30 uur, 023 – 512 12 12


13 ‘Schande!’ klonk er luid na afloop van een uitvoering van Bachs Matthäus­ passion toen daar iemand begon te klappen voor de uit­voerenden. Al meer dan vijftig jaar komt De Nederlandse Bachvereniging de zaterdag voor Pasen in Aardenburg om daar in de historische St. Baafskerk de Matthäuspassion uit te voeren. Dat applaus daar niet gebruikelijk is en niet wordt gewaardeerd blijkt wel uit deze reactie.

Applaus na de Matthäuspassion? Normaliter komt er tijdens een concert een reactie van het publiek nadat het slotakkoord heeft geklonken. Meestal is dat applaus. Maar na een uitvoering van Bachs Matthäuspassion is dit helemaal geen vanzelfsprekendheid. Na afloop van het eerste deel voor de pauze wordt er sowieso nooit geklapt.

Van oudsher zijn de toehoorders, om reli­ gieuze redenen - het lijden van Christus leeft dan voort - na het slotkoor stil. Tegenwoordig hangt het van een aantal factoren af wat er gebeurt. Wordt het een staande ovatie of niet? Gaan de musici en de zangers buigen voor het publiek?

gustav leonhardt Niet alleen het publiek komt altijd in grote getale af op concerten die onder leiding staan van Gustav Leonhardt, ook de instrumen­ talisten en vocalisten vinden het speciaal om met hem hem samen te werken. De uit­ voeringen van de Matthäuspassion in 2002 worden door veel musici van De Nederlandse Bachvereniging als legendarisch beschouwd. We zijn verheugd dat Leonhardt dit jaar na­ mens De Nederlandse Bachvereniging drie klavecimbelrecitals uitvoert. Op het program­ ma staat natuurlijk werk van Johann Sebastian Bach.

In kerken eindigen de meeste uitvoeringen (zeker op de Goede Vrijdag) in stilte, terwijl deze etiquette in concertzalen veelal niet geldt. Sommigen komen vooral voor een ervaring van vrome aard naar de Matthäuspassion en houden graag de traditie van het niet applaudisseren in ere. Anderen vinden louter de muziek mooi en hebben daar geen religieuze en traditionele gevoelens bij. Zij zullen eerder geneigd zijn om te gaan klappen voor de zangers en musici. In Aardenburg werd in bovengenoemd voor­ beeld direct na het slotakkoord een discussie gevoerd, weliswaar met weinig woorden, die eigenlijk zowel de religieuze als niet-religieuze waardigheid van de uitvoering teniet deed.

klavecimbelrecital gustav leonhardt februari vr 27 Utrecht, Geertekerk, 20.15 uur, 030 – 2 513 413 za 28 Amsterdam, Waalse Kerk, 20.15 uur, 030 – 2 513 413 maart zo 1 Kampen, Stadsgehoorzaal, 15.30 uur, 038 – 331 73 73 n.b: exclusieve ontvangst voor vrienden; zie pagina 20 De mening van Gustav Leonhardt over applaus na de Matthäuspassion leest u op pagina 14.


14 jos van veldhoven Jos van Veldhoven is al 25 jaar artistiek leider van De Nederlandse Bachvereniging.

En dat is natuurlijk van niemand de bedoe­ ling. Moeten er bordjes hangen met ‘gelieve niet te applaudisseren’? Moet het publiek van te voren worden geïnformeerd over deze spe­ cifieke Matthäus-etiquette? Of is het beter om het gewoon aan ‘het moment’ over te laten? Wel of geen applaus: dat de meningen daar­ over verdeeld zijn blijkt wel uit de reacties van diverse dirigenten die weleens voor De Nederlandse Bachvereniging staan.

“Het allerbelangrijkste lijkt mij dat het spontaan is en elke uitspraak van mij zou iets van die spontaniteit afnemen. Ik bepaal niet hoe mensen moeten reageren.”

Gustav Leonhardt: “Hoe kan men in ’s hemels naam uitvoerenden die zojuist ‘Wir setzen uns mit Tränen nieder, - sanfte Ruh’ hebben gezongen en gespeeld, willen toe­juichen?” Jos van Veldhoven: “Over applaus wil ik zelf geen uitspraken doen, omdat ik echt vind dat dit iets van het publiek zelf is. Het reageert tijdens of na een concert op zijn eigen authen­ tieke manier: geremd of uitbundig, hard of zacht, met geklap of boegeroep, extrovert of introvert, met lawaai of met... doodse stilte. Het allerbelangrijkste lijkt mij dat het spontaan is en elke uitspraak van mij zou iets van die spontaniteit afnemen. Ik bepaal niet hoe men­ sen moeten reageren. En ik heb het allemaal meegemaakt: van fluitconcerten tot doodse stilte. En elke keer is het weer indrukwekkend.” Johannes Leertouwer: “De stilte na een geslaagde uitvoering van de Matthäuspassion jos van veldhoven

“Een stilte die vanuit die behoefte ontstaat is prachtig, maar een afgedwongen stilte, die aan het publiek wordt opgelegd, schiet vaak zijn doel voorbij.”

johannes leertouwer Johannes Leertouwer is zowel violist als dirigent. Hij treedt bij De Nederlandse Bachvereniging regelmatig op als concert­ meester, maar soms geeft hij ook leiding aan koor en orkest. In 2002 wisselde hij bij toerbeurt Gustav Leonhardt af als dirigent van de Matthäuspassion. In 2006 dirigeerde hij met veel succes het Requiem van Mozart in een nieuwe versie van Clemens Kemme. In november 2009 staat hij weer voor het barokensemble voor een bijzonder program­ ma met muziek van Mozart en Haydn. Meer informatie over dit concert vindt u in de seizoensbrochure 2009/2010, die in april verschijnt.


15 is van een bijzondere aard. Natuurlijk, het komt vaker voor dat het publiek dusdanig onder de indruk is van een concert dat er een lange stilte aan een applaus vooraf gaat, maar niet vaak met zo’n lading. De stilte na de Matthäus lijkt vaak niet alleen ingegeven door de aangrijpende vertelling van het passiever­ haal als geheel, maar ook samen te hangen met de werking van het slotakkoord. Het is immers alsof Bach daarin de hele gang van het lijden naar de verlossing nog eenmaal in zijn meest bondige vorm laat klinken: van zware, smartelijke voorhouding naar diepe eensge­ zinde oplossing. De stilte die daarop volgt hebben we nodig als uitvoerders en als luisteraars. Wij moeten ons even hervinden lijkt het, we kijken terug op de geschiedenis van de kruisiging van Jezus, op de uitvoering van de muziek, of ook op de veranderingen in ons leven of dat van onze dierbaren sinds de vorige lijdenstijd. Stilte kortom, voor enige contemplatie. Een stilte die vanuit die behoefte ontstaat is prachtig. Maar een afgedwongen stilte, die aan het publiek wordt opgelegd, schiet vaak zijn doel voorbij en is maar weinig minder erg dan de overenthousiaste bravo-roeper die zich te vroeg manifesteert. Lars Ulrik Mortensen: “Oorspronkelijk werd de Matthäuspassion uitgevoerd als onderdeel van de kerkdienst. Het publiek vormde

lars ulrik mortensen Onder de artistieke leiding van Lars Ulrik Mortensen is Concerto Copenhagen uitge­ groeid tot een van de beste barokensembles van Scandinavië. Ook maakte hij naam als muzikaal directeur van het European Union Baroque Orchestra. Mortensen wordt ge­ roemd om zijn vaak levendige en dynamische uitvoeringen van Oude Muziek. In maart en april 2009 werkt hij voor het eerst met De Nederlandse Bachvereniging. Niet alleen dirigeert hij de Matthäuspassion, maar hij speelt als continuospeler ook in de vroege ochtend van Goede Vrijdag en Paaszaterdag het al even traditionele lamentatieconcert.

lamentaties Een nieuwe traditie in de vroege ochtend van Goede Vrijdag en Paaszaterdag Giovanni Paolo Colonna (1637-1695) – Prima Letione Del Venerdi – Lectio 2da Venerdi – Terza Letione Del Venerdi Johann Rosenmüller (ca. 1619 – 1684) – Venerdi Santo Letio

Uitvoerenden Dorothee Mields • sopraan Robin Blaze • alt Lars Ulrik Mortensen • orgel Richte van der Meer • cello april Goede Vrijdag vr 10 Naarden, Grote Kerk, 9.15 uur, 030 – 2 513 413 Paaszaterdag za 11 Naarden, Grote Kerk, 9.15 uur, 030 – 2 513 413


16

“Voel je vrij om je waardering voor de uitvoering te uiten – mits er een reden is om te applaudisseren!” eigenlijk de gemeente. Aan de muziek werden dikwijls andere kerkelijke rituelen toegevoegd. Ongetwijfeld was er een sterk collectief devoot gevoel bij de aanwezigen. In onze tijd daarentegen wordt geestelijke muziek onder diverse omstandigheden uit­ gevoerd. Natuurlijk is de kerk gangbaar, maar ook thuis – de cd – of de concertzaal en de ‘belevenis’ van de luisteraar is tegenwoordig veel individueler en onbestendig. Ik zal niet ontkennen dat, onder de beste omstandigheden, uitvoerders en publiek een eenheid zouden moeten vormen (en dat is soms ook het geval). Aan de andere kant kan de rolverdeling vaak erg uitgesproken zijn. Sommigen zijn actief, sommigen passief, sommigen krijgen betaald om te spelen en anderen betalen om te mogen luisteren. De uiting van dankbaarheid van de laatst­ genoemde groep lijkt mij een belangrijk deel van de situatie en ik heb niet het gevoel dat de essentiële devote atmosfeer van een concert, of laten we zeggen van de Matthäuspassion, hieraan afdoet. Dus, voel je vrij om je waardering voor de uitvoering te uiten – mits er een reden is om te applaudisseren!”

matthäuspassion 2009 Johann Sebastian Bach (1685-1750) Matthäuspassion BWV 244 Uitvoerenden De Nederlandse Bachvereniging Lars Ulrik Mortensen • dirigent Diverse solisten onder wie Dorothee Mields, Suzanne Rydén, Robin Blaze, Alex Potter en Peter Harvey m.m.v. Kampen Boys Choir

Concerten maart di 31 Utrecht, Vredenburg Leidsche Rijn, 19.30 uur, 030 – 231 45 44 april wo 1 Rotterdam, De Doelen, 19.30 uur 010 – 217 17 17 do 2 Amsterdam, Het Concertgebouw, 19.30 uur, 020 – 671 83 45 za 4 Aardenburg, St. Baafskerk, 14.00 uur uitverkocht zo 5 Naarden, Grote Kerk, 14.30 uur 030 – 2 513 413, nog kaarten verkrijgbaar voor 3e rang di 7 Tilburg, Concertzaal, 19.30 uur 013 – 543 22 20 wo 8 Naarden, Grote Kerk, 19.00 uur 030 – 2 513 413, nog kaarten verkrijgbaar voor 3e rang do 9 Naarden, Grote Kerk, 19.00 uur 030 – 2 513 413, nog kaarten verkrijgbaar voor 3e rang vr 10 Naarden, Grote Kerk, 11.30 uur uitverkocht za 11 Naarden, Grote Kerk, 11.30 uur uitverkocht


17

weekendje brugge-aardenburg arrangement rond de matthäuspassion in aardenburg Al vijfendertig jaar komt De Nederlandse Bachvereniging de zater­ dag voor Pasen in Aardenburg om daar in de historische St. Baafskerk Bachs Matthäuspassion uit te voeren. Het concert is ieder jaar al in een vroeg stadium uitverkocht. Het verheugt ons dan ook zeer dat wij u, dankzij de medewerking van het organiserende Bach Comité Aardenburg, voor het eerst rondom het concert op zaterdag 4 april 2009 een arrangement kunnen aanbieden. De uitvalsbasis voor dit tweedaagse arrangement is Brugge. Het programma: Zaterdag 4 april U reist op eigen gelegenheid naar Brugge. Het gezamenlijke pro­ gramma begint om 11.30 uur. • Ontvangst en lunch in Brugge • Vervoer naar Aardenburg • Concert Matthäuspassion door De Nederlandse Bachvereniging in Aardenburg • vervoer terug naar Brugge • diner in Vlaams restaurant • overnachting inclusief uit­ gebreid ontbijtbuffet in NH Hotel Brugge

Zondag 5 april • stadswandeling door histo­ risch Brugge o.l.v. een gids • bezoek en rondleiding Frietmuseum, het enige ter wereld, met aansluitend proeverij. Prijzen op basis van 2-persoons­ kamer: (prijzen voor 1-persoons­ kamer op aanvraag beschikbaar) Normaal ¤ 285,- / vrienden ¤ 279,U kunt bestellen via onze website (www.bachvereniging.nl) of telefo­ nisch bij onze publieksservice via 030 – 2 513 413. Uiterste besteldatum: 15 februari 2009.


18

uit de pers Immortal Bach

“Door het wonderschone meerstemmig rondzingen kon je alleen maar meegetrokken worden in deze cirkel van muzikale betovering. Na een gedegen uitvoering van Bachs cellosui­ te nr. 2 door Swarts kwamen we bij Bach motet ‘Der Geist hilft unser Schwacheit auf’. Het koor zong zoals het begon met fraaie puntige herhalingen; onsterfelijk mooi.” Rudolf Hunnik, Gooi- en Eemlander, 11/11/2008 “Het kon niet anders dan dat ook deze dubbelkorige werken van de componist waar De Nederlandse Bachvereniging haar naam aan ontleend heeft, uitstekend uitgevoerd wer­ den. Een zowel innige als heldere, tegelijkertijd op de tekst en op de noten gericht interpreta­ tie, ging gepaard met lichtheid en intense klankschoonheid.” Wim Hekking, Dagblad De Limburger/ Limburgs Dagblad, 14/11/2008 “Valt het te billijken om de geliefde Bach te paren aan de hedendaagse componist Knut Nystedt? Wél voor De Nederlandse Bachvereniging, die met kwaliteit als maatstaf deze dagen een wel heel bijzonder concert brengt, met de Noorse componist in een over­ weldigende rol. Want dat Bach overweldigt, weten we al heel lang (…) Alhoewel dit geen

dagelijks repertoire is voor de Bachvereniging, benutte het koor alle beschikbare expressieve middelen en bleef trouw aan de eigen homo­ gene stijl. Een indrukwekkend vocaal pleidooi voor een eeuwenoude diepe emotie.” Jos Ruiters, Noordhollands Dagblad, 10/11/2008 “Van Veldhoven heeft met zijn ensemble een wel heel hoge graad van vocale verfijning bereikt. Goed te horen in openings- en slot­ nummer, twee indrukwekkende begrafenis­ motetten van de ‘eigen’ Bach, maar ook in de tussenliggende muziek.” René de Cocq, De Stentor, 17/11/2008

Die Schöpfung - Joseph Haydn

“Van Veldhoven kwam met zijn uitstekende orkest en voortreffelijke koor en solisten tot een overweldigende, prachtlievende, lyrische en juichende uitvoering in de ‘eigen’ Grote Kerk in Naarden.” Kasper Jansen, NRC Handelsblad, 13/10/2008 “Het zoeken naar beeldende kracht is Van Veldhoven wel toevertrouwd. De inleiden­ de voorstelling van de chaos en het niets krijgt onder zijn handen een adembenemende werking dankzij ragfijn uitgesponnen lijnen, waarin de geboorte van het licht ongekend majestueus jubelt.” Thiemo Wind, De Telegraaf, 14/10/2008

“Vanaf de fijnzinnige orkestraal uitgebeelde chaos, waarin knap de vaste grond onder de oren werd weggetrokken, tot en met het zon­ overgote ‘Amen!’: deze schepping klink als metafoor voor Van Veldhovens werk als leider van zijn ensemble.” Anthony Fiumara, Trouw, 14/10/2008

Weihnachtsoratorium

“En een geluid dat eruit komt. Volslank, maar niet mollig. Doorschijnenend, maar niet leek.(...) Zo werkt dus de Bachverenigingnieuwe-stijl: monolithisch koor eruit, vocaal flexwerk erin. In Naarden profiteerde van die koerswijziging ook Bachs Weihnachtsoratorium. In Ehre sei Gott riep het opgefriste engelenkoor lichtvoetig op tot vrede.” Guido van Oorschot, de Volkskrant, 18/12/2008 “De feestelijke pracht van deze drie cantates krijgt hier in volle luister gestalte. De pastorale sfeer van de tweede cantate vormt een rustpunt in een hectische wereld. (…) Van Veldhoven laat het openingskoor bruisen. Maar hij neemt ook tijd om de meer intieme gedeelten liefdevol uit te werken. En door een goed uitgewerkte tempo­ keuze krijgt elk koraal zijn eigen sfeer mee: van plechtig tot ootmoedig, van eenvoudig tot rijk (…) Bij elkaar vormden de vocalisten een schit­ terende eenheid waaruit zich soms een stem stralend losmaakt.” Winand van de Kamp, Haarlems Dagblad, 13/12/2008


19

meine freundin, du bist schön beloved & beautiful - cd en concerten

tijdelijk e lage geldig t/ m 31 janprijs uari

Heeft u de cd al in huis en wilt u dat deze muziek u ook persoonlijk wordt toegezongen? Of wilt u deze rijke muziek sowieso eens horen tijdens een concert? In mei wordt hetzelfde repertoire uitgebreid met een cantate van Dietrich Buxtehude en vijf keer uitgevoerd in Nederland. Heinrich Schütz (1585-1672) – Stehe auf, meine Freundin

“Fijnzinnig musiceren van een solisten­ kwartet en een uitgelezen ensemble van De Nederlandse Bachvereniging.” Financieel Dagblad “ !” Tijdschrift Luister De mooie liefdesliederen uit het Oude Testament inspireerden en fascineerden vele componisten. Zo ook Böhm, Schütz, Johann Christoph en Johann Sebastian Bach. Van hen voert De Nederlandse Bachvereniging prach­ tige muziek uit in een intieme bezetting. De cd met deze muziek is tijdelijk zeer laag geprijsd: ¤ 17,95 (inclusief verzendkosten).

mei di 12 Zutphen, Hanzehof, 20.00 uur, 0575 – 521 013 wo 13 Rotterdam, Laurenskerk, 20.30 uur, 030 – 2 513 413 do 14 Kampen, Bovenkerk, 20.15 uur, 030 – 2 513 413 vr 15 Utrecht, Geertekerk, 20.15 uur, 030 – 2 513 413 zo 17 Amsterdam, Het Concertgebouw, 11.00 uur, 020 – 671 83 45

Georg Böhm (1661-1733) – Mein Freund ist mein Dietrich Buxtehude (1637-1707) – Drei schöne Dinge sind, BuxWV 19 Johann Christoph Bach (1642-1702) – Meine Freundin, du bist schön Johann Sebastian Bach (1685-1750) – Der Herr denket an uns, BWV 196 Uitvoerenden De Nederlandse Bachvereniging • solistenensemble Jos van Veldhoven • dirigent Dorothee Mields • sopraan Marcel Beekman • tenor Harry van der Kamp • bas

johannette zomer

dorothee mields

Johannette Zomer is de sopraan op de cd, Dorothee Miels is de sopraan tijdens het concert.


20

agenda

vriendenactiviteiten Op veler verzoek organiseert De Neder­ landse Bachvereniging op zaterdag 24 januari wederom arrangement rondom een con­ • 24 en 25een januari: arrangement Groningen cert in De Oosterpoort, (inschrijving gesloten)Groningen. In het voorjaar 2005 namen bijna zestig enthou­ •  14 en 15van februari: arrangement Maastricht siaste vrienden (zie pagina 8)deel aan een arrangement in de1 stad Groningen, waarbij het accent lag op •  maart: gratis vriendenontvangst Kampen de(zie Joodse historie van de stad. Het arrange­ hieronder) ment dit keer een koninklijke invalshoek •  4 enzal 5 april: arrangement Brugge/ hebben, in aansluiting op het concert De Aardenburg rond Matthäuspassion Kroning van James (zie pagina 17) II. U kunt uw bezoek aan de stad desgewenst uitbreiden met een hotelovernachting; Gratis vriendenontvangst Kampen speciaal De Nederlandse Bachvereniging Bel voor voor aanmelding met de kassa van de zijn enkele kamers038 gereserveerd Stadsgehoorzaal: – 331 73 73.in het Eden City Hotel, strategisch gelegen tussen DeOp Ooster­ poort en het1 stadscentrum. Als u zondagmiddag maart geeft niemand van dezedan mogelijkheid gebruik een maakt, krijgt minder Gustav Leonhardt recital in u er gratis een kaartje bij voor het veelgeprezen de Stadsgehoorzaal te Kampen. U kunt hier Groninger Museum, dat u op meer over lezen op pagina 13. zondagochtend Alle aanwezige op eigen gelegenheid kunt bezoeken. vrienden van De Neder­ landse Bachvereniging Het van arrangement bestaat uit de volgende zijn harte welkom bij een speciale vrien­ onderdelen: in de pauze en na afloop van het denontvangst concert. In een speciale ruimte kunt u terecht Zaterdag 24 januari 2009 voor een kop koffie of thee met een ‘petitfour’. Het om 12.00 Naprogramma afloop is erbegint gelegenheid om uur met elkaar • teOntvangst en lunch in ‘Overstag’ na praten onder het genot van een glas wijn • Stadswandeling VVV-gids of sap. Deze activiteito.l.v. is gratis voor vrienden • hun Rondvaart dooru de grachten en introducés, betaalt alleen het con­ • Dinerbuffet inp.p. De Oosterpoort certkaartje à ¤ 18,U dient zich wel tele­ • Concert Kroningvoor vandeze Jamesontvangst, II in fonisch aan teDe melden De uOosterpoort ook als al in het bezit bent van een toegangs­ bewijs. • Optioneel: Overnachting metarrangement ontbijt Voor kaarten en dit gratis Eden hotel tot het belt uinmet deCity kassa vanen detoegang Stadsgehoorzaal: 038 – 331 73 73.

vriendenrepetities Ook de komende maanden zijn prestovrien­ den, vrienden voor het leven en Bachfonds­ vrienden welkom bij een van onze openbare repetities. Om zoveel mogelijk vrienden een kans te geven bij een repetitie aanwezig te zijn kunt u kiezen uit één van de onderstaande drie data: • Donderdagmiddag 22 januari, 14.30 uur, Geertekerk Utrecht, De Kroning van James II • Donderdag 28 mei, tijdstip n.t.b., Geertekerk Utrecht, Vrede van Utrecht * • Maandagavond 11 mei, 19.00 uur, Geertekerk Utrecht, Meine Freundin, du bist schön Opgeven kan bij onze publieksservice op 030 – 2 513 413 of stuur een e-mail naar info@bachvereniging.nl. * Sinds 2006 voert De Nederlandse Bachvereniging jaarlijks een wisselend programma uit in het kader van de meerjarige manifestatie Vrede van Utrecht, dat haar hoogtepunt moet vinden in 2013 als het driehonderd jaar geleden is dat de Vrede van Utrecht werd getekend. Op het programma staat in ieder geval het Utrecht Te Deum van Handel dat speciaal is gecomponeerd voor de Vrede van Utrecht in 1713.

bestuur stichting vrienden van de nederlandse bachvereniging Mr. Laetitia Griffith, voorzitter Marian van der Meer, vice-voorzitter Drs. Ing. Simon Schaap ra, penningmeester Mr. Erik Habers, secretaris Siebe Henstra, Pim Mol, Pol Schevernels, Mr. Ben Schmitz colofon Redactie Marian van der Meer, Harold Kerkhof (eindredactie) Ontwerp Het Lab – grafisch ontwerpers BNO, Arnhem Fotografie o.m. Marco Borggreve, Paul Bergen (Philip Freriks) Druk Drukkerij Atlas Oplage 3300 De Vriendenbrief is een uitgave van de Stichting Vrienden van De Nederlandse Bachvereniging en verschijnt twee keer per jaar. ISSN 1568-8615 Voor alle informatie en bestellingen: Vrienden van De Nederlandse Bachvereniging Antwoordnummer 4545, 3500 vg Utrecht (een postzegel graag, maar hoeft niet) Telefoon 030 – 2 513 413 (op werkdagen 10 - 16 u) Fax 030 – 2 511 639 E-mail info@bachvereniging.nl Website www.bachvereniging.nl


Vriendenbrief 2009-01