Page 1

№ 4 (14)

kwiecień

2017 rok

WYDARZENIE

Josepha Conrada koncepcja Europy Ambasada RP w Kijowie

W związku z obchodami Roku Josepha Conrada w Bibliotece im. Adama Mickiewicza w Kijowie odbył się wykład Pana Profesora Wiesława Krajki pod tytułem Josepha Conrada koncepcja Europy.

Współorganizowany przez Referat ds. Współpracy Naukowo-Oświatowej oraz Wydział Konsularny Ambasady RP w Kijowie wykład został wygłoszony 26 marca dla przedstawicieli środowisk polonijnych z Kijowskiego Okręgu Konsularnego. Pan

№ 4(14), kwiecień 2017 Świadectwo rejestracyjne КВ № 22300-12200ПР od 29.08.2016 r.

Nakład — 5000.

Profesor Wiesław Krajka, członek Polskiego Towarzystwa Conradowskiego, specjalista w dziedzinie badań nad twórczością Josepha Conrada i jej polskich kontekstów, przybliżył zaproszonym postać światowej sławy pisarza. Przyjęty z dużym zainteresowaniem wykład

Założyciel ­­­­­­— OOS «Związek Przedsiębiorców Polaków Ukrainy» Szef-redaktor — Włodzimierz Midzianowski Kierownik projektu — Wiktoria Trofymczuk Adres redakcji i wydawcy: 01054, m. Kijów, ul. Dmytriwska 18/24, tel. +380445012560, e-mail: ososppu@ukr.net

pozwolił zapoznać się z polskimi aspektami twórczości Josepha Conrada, jego zaangażowaniem w kwestię odzyskania niepodległości przez Polskę oraz koncepcjami wolnej, opartej na wspólnocie narodów Europy. Po wykładzie odbyła się dyskusja, podczas której

Dyzajn i zdjęcia — Mykoła Melnyczenko Korespondenci: Oleg Gawrzysz Andrzej Duszutin Daria Gorbatenko Jarosława Woronowa Fedor Czerkaszyn Oksana Iwanowa Artem Kołosiuk

zgromadzeni goście mieli okazję zadać pytania dotyczące twórczości i życia Josepha Conrada. Ambasadę RP w Kijowie reprezentowały Emilia Jasiuk (Radca ds. współpracy naukowo-oświatowej) oraz Klaudia Pieszczoch (Attaché konsularny).

Drukarnia — «Interkontynental — Ukraina» S p z o. o. Adres: 03190, Ukraina, m. Kijów, ul. Szczerbakowa 4, tel. +380442399788

Żródła: kresy.pl, polukr.net, gazeta.pl, kijów.msz.gov.pl, zozpu.zhitomir.net


2

PRAWO

Wolność i Prawo № 4(14), kwiecień 2017

PREDSIĘBIORCY

Obowiązki przedsiębiorców Oleg Gawrysz

Dla większości produktów istnieją w polskim prawie przepisy, które określają wymagania bezpieczeństwa. Są to na przykład zabawki, żywność, kosmetyki itp. Do wszystkich innych wyrobów, dla których brak jest szczegółowych regulacji — przykładem mogą być zapalniczki, łóżeczka dla dzieci, meble czy świeczki – stosuje się Ustawa z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. Nr 229, poz. 2275 oraz z 2007 r. Nr 35, poz. 215). Nakłada ona na producenta szereg obowiązków — przede wszystkim nakazuje wprowadzać na rynek wyłącznie produkty bezpieczne. Wyrób nie powinien stwarzać zagrożenia, gdy używany jest zarówno w sposób typowy

(zgodny z przeznaczeniem), jak i inny, lecz dający się przewidzieć. Nie zawsze możliwe jest całkowite wyeliminowanie ryzyka — dlatego ustawa dopuszcza wystąpienie znikomego zagrożenia, czyli takiego, które da się pogodzić z zwykłym używaniem rzeczy i uwzględniającego wysoki poziom wymagań dotyczących ochrony życia i zdrowia ludzkiego. Oceniając bezpieczeństwo produktu, bierze się pod uwagę: — cechy — w tym jego skład, opakowanie, instrukcję montażu, instalacji i konserwacji, — oddziaływanie na inne wyroby, — wygląd — oznakowanie, ostrzeżenia i instrukcje dotyczące użytkowania, — kategorie konsumentów

narażonych na niebezpieczeństwo w związku z jego używaniem. Producent wprowadzający produkt na rynek polski jest zobowiązany dostarczać konsumentom informacje w języku polskim, umożliwiające im ocenę zagrożeń oraz przeciwdziałanie im. Do jego obowiązków należy również: — umieszczanie na produktach swojej nazwy i adresu, — przeprowadzanie badań próbek produktów, analizowanie skarg konsumentów oraz — jeśli to potrzebne — prowadzenie ich rejestru i informowanie dystrybutorów o prowadzonych przez siebie działaniach. Producenci i dystrybutorzy powinni być również świadomi obowiązku powiadomienia Prezesa UOKiK, gdy dowiedzą się, że wprowadzili na rynek produkty niebezpieczne. Definicja producenta w ustawie jest bardzo szeroka. Wszystko po to, by uniknąć problemów z produktami, za które nikt nie chce wziąć odpowiedzialności. Producentem jest zatem nie tylko ten, kto wytwarza towar, ale każdy kto występuje jako wytwórca, firmując produkt swoim nazwiskiem, znakiem towarowym, nazwą itp. Zostanie za niego uznana również osoba dokonująca naprawy lub regeneracji towaru. Gdy producent nie prowadzi działalności

w UE, odpowiedzialność taką jak on będzie ponosił jego przedstawiciel lub importer produktu. Natomiast dystrybutor to każdy, kto pośredniczy w drodze produktu od wytwórcy do konsumenta. Cechą różniącą go od producenta jest to, że jego działalność nie wpływa na właściwości towaru związane z bezpieczeństwem. Ustawa ma zastosowanie do przedsiębiorców wprowadzających produkty na rynek zarówno odpłatnie jak i nieodpłatnie. Dystrybutorem jest więc zarówno sprzedawca lub hurtownik, jak i — na przykład — wydawca dołączający upominek do czasopisma. W trakcie kontroli Inspekcja Handlowa zabezpiecza tylko 3 sztuki produktów, wobec których istnieje prawdopodobieństwo, że nie są bezpieczne. Ustawa określa również wymogi wobec dokumentu, który ma być dowodem w postępowaniu w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów. Jednym z nich jest obowiązek tłumaczenia na język polski dokumentu sporządzonego w języku obcym. Przedsiębiorcy, którzy nie przestrzegają wymagań określonych w ustawie, narażają się na surowe sankcje. Grożą one zarówno za wprowadzanie na rynek produktów niebezpiecznych, jak i niewykonywanie obowiązków nałożonych przez Prezesa UOKiK.

Dla przedsiębiorcy Andrzej Duszutin Za producenta uznaje się każdą osobę fizyczną lub prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, która projektuje i wytwarza wyrób, albo dla której ten wyrób zaprojektowano lub wytworzono, w celu wprowadzenia go do obrotu lub oddania do użytku pod własną nazwą lub znakiem. Dotyczy to również składania, pakowania, przetwarzania lub umieszczania etykiety na gotowych produktach w celu ich umieszczenia na rynku pod własnym imieniem/ nazwą. Producent przyjmuje na siebie

pełną i ostateczną odpowiedzialność za swój wyrób. W przypadku zatrudnienia podwykonawców, musi on zachować kontrolę nad procesem produkcyjnym, ponieważ odpowiada za zgodność produktu z zasadniczymi lub innymi wymaganiami. Zlecenie części lub całości prac nie zwalnia producenta od odpowiedzialności za wyrób. W fazie projektowania i produkcji producent jest odpowiedzialny między innymi za: — podjęcie działań gwarantujących, że proces wytwarzania zapewniał zgodność wyrobu z zasadniczymi lub innymi wymaganiami,

— jeżeli wymaga tego dyrektywa — zaangażowanie w ocenę zgodności niezależnej jednostki mającej odpowiednie uprawnienia do przeprowadzenia badań produktu lub oceny i zatwierdzenia systemu jakości (tzw. jednostki notyfikowanej), — opracowanie dokumentacji technicznej, — umieszczenie na towarze oznakowania CE, — sporządzenie deklaracji zgodności. Wszystkie wyroby objęte przepisami przenoszącymi do polskiego prawa dyrektywy nowego podejścia przed ich wprowadzeniem

do obrotu są poddawane ocenie zgodności z zasadniczymi lub innymi wymaganiami. Są one ustalane w celu przeciwdziałania zagrożeniom, jakie produkt może powodować z uwagi na swoje właściwości fizyczne i chemiczne (odporność mechaniczna lub fizyczna, palność, właściwości chemiczne lub elektryczne, radioaktywność itp.). Niektóre wymagania dotyczą też materiałów, z jakich wyrób powinien być wykonany, sposobu jego konstruowania i procesu produkcji. Procedura oceny zgodności z zasadniczymi lub innymi wymaganiami różni się w zależności od wyrobu.


Wolność i Prawo № 4(14), kwiecień 2017

UKRAINA

3

POLACY NA UKRAINIE

Wybitni Polacy w twórczości Nieżyńskiego Teatru Dramatycznego

Spotkanie dla młodzieży polonijnej „Sławne Polki” Ambasada RP w Kijowie

11 marca 2017 r. Wydział Konsularny Ambasady RP w Kijowie zorganizował spotkanie dla młodzieży poświęcone sławnym Polkom. 16 marca 2017 r. Stowarzyszenie Polaków Podczas tematycznej prezentacji młodzi ludzie „Aster” w Nieżynie zorganizowało spotkanie polskiego pochodzenia mieli okazję poznać poświęcone wkładowi Polaków w rozwój kilkanaście znanych Polek, które wsławiły się Nieżyńskiego Teatru im. Marii Zańkowieckiej. w różnych dziedzinach: od kultury, polityki i działalności społecznej po sport.

Ambasada RP w Kijowie

Spotkanie odbyło się w Bibliotece Miejskiej w Nieżynie i zgromadziło liczną publiczność. Głównym punktem programu był wykład Profesora Grigorija Samojlenko, poprzedzony występami artystycznymi nieżyńskiej młodzieży. Na spotkaniu byli obecni przedstawiciele władz miejskich i obwodowych, członkowie

Stowarzyszenia „Aster” wraz z Panią Prezes Feliksą Bielińską oraz mieszkańcy miasta Nieżyn. Ambasadę RP w Kijowie reprezentowały Emilia Jasiuk (Radca ds. współpracy naukowooświatowej) oraz Klaudia Pieszczoch (Attaché konsularny). Przy okazji wizyty złożono kwiaty pod pomnikiem Polaków Mieszkańców Miasta Nieżyna.

Spotkanie odbyło się w Instytucie św. Tomasza z Akwinu w Kijowie i zgromadziło liczną publiczność w przedziale wiekowym od 11 do 16 lat. Po prezentacji przeprowadzonej przez Klaudię Pieszczoch (attaché konsularny) i Izabelę Szacht (Referent w Wydziale Konsularnym) przybyli goście zostali podzieleni na drużyny

i mogli wykazać się swoją wiedzą w krótkim quizie. Wszyscy uczestnicy zostali nagrodzeni, a spotkanie zakończyła projekcja godzinnego filmu dokumentalnego „Prawda o Marii Skłodowskiej-Curie”. Wydarzenie spotkało się z dużym zainteresowaniem i entuzjazmem zaproszonych osób.

Etap ogólnoukraiński Olimpiady Literatury i Języka Polskiego Ambasada RP w Kijowie

W dniach 4-5 marca odbyła się w Ambasadzie RP w Kijowie kolejna edycja Olimpiady Literatury i Języka Polskiego na szczeblu ogólnoukraińskim. Z całej Ukrainy na dwudniowe zawody przybyło 34 uczestników wyłonionych wcześniej na etapie okręgowym Olimpiady. Organizowana przez Polską Akademię Nauk Olimpiada cieszy się co roku ogromną popularnością i daje biorącym w niej udział uczniom możliwość wyjazdu na finał konkursu do Polski, gdzie walczą oni o wstęp na studia polonistyczne oraz pięcioletnie stypendium. W tym roku w zawodach ogólnoukraińskich wzięli

udział uczniowe dziesiątej i jedenastej klasy z Lwowskiego Okręgu Konsularnego (10 osób), Łuckiego Okręgu Konsularnego (3 osoby), Kijowskiego Okręgu Konsularnego (4 osoby), Odeskiego Okręgu Konsularnego (7 osób) oraz Winnickiego Okręgu Konsularnego (11 osób). Jury konkursu (Przewodniczący: p. Daniel Zych i p. Katarzyna

Porembska Zych oraz pozostali członkowie: p. Tetiana Czernysz, p. Anna Leszczyńska, p. Nadzieja Susznicka i p. Klaudia Pieszczoch) wyłoniło ośmiu laureatów, którzy zakwalifikowali się na finał Olimpiady w Warszawie: — Małgorzata Czaczojan (Odessa) — Maryna Zamryka (Odessa) — Natalia Maslaninowa

(Odessa) — Władysława Wasyliewa (Odessa) — Katarzyna Tuma (Chmielnicki) — Anna Czepierga (Lwów) — Maria Tomaszewska (Lwów) —Dmytro Torbiński (Odessa) Serdecznie gratulujemy wszystkim laureatom oraz uczestnikom!


4

PRAWO

Wolność i Prawo № 4(14), kwiecień 2017

PORADY

Darmowe porady prawne Artem Kołosiuk Od początku roku 2016 na terenie całej Polski funkcjonuje system darmowej pomocy prawnej Nieodpłatnej pomocy prawnej udzielają adwokaci i radcowie prawni. Natomiast w punktach prowadzonych przez organizacje pozarządowe porad mogą udzielać także doradcy podatkowi oraz absolwenci wyższych studiów prawniczych (posiadający co najmniej trzyletnie doświadczenie), a w szczególnie uzasadnionych przypadkach również aplikanci adwokaccy lub radcowscy z upoważnienia odpowiednio — adwokata lub radcy prawnego udzielających nieodpłatnej pomocy prawnej. Dla kogo nieodpłatna pomoc prawna?

— Dla osób fizycznych, którym w okresie roku poprzedzającego zostało przyznane świadczenie z pomocy społecznej na podstawie ustawy o pomocy społecznej, — Dla młodzieży do 26. roku życia — Dla seniorów, którzy ukończyli 65. lat. — Dla kombatantów i weteraniów. — Dla osób uprawnionych do korzystania z Karty Dużej Rodziny. — Dla kobiet w ciąży, na podstawie dokumentu potwierdzającego ciążę. — Dla każdego zagrożonego lub poszkodowanego: — katastrofa naturalną, — awarią techniczną, — klęską żywiołową. Nieodpłatna pomoc prawna

świadczona jest w zakresie: — prawa pracy, — przygotowania do rozpoczęcia działalności gospodarczej, — ubezpieczenia społecznego, — spraw karnych, — spraw administracyjnych, — spraw cywilnych, — spraw rodzinnych, — prawa podatkowego z wyłączeniem spraw podatkowych związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. — związanym z ciążą i urodzeniem dziecka, w szczególności praw rodzicielskich i uprawnień pracowniczych (dotyczy kobiet w ciąży). Nieodpłatna pomoc prawna polega na: — sporządzaniu projektu pisma

o zwolnienie od kosztów sądowych lub ustanowienie pełnomocnika z urzędu, — informacji o stanie prawnym i przysługujących uprawnieniach lub obowiązkach, — wskazaniu sposobu rozwiązania problemu prawnego, — pomocy w sporządzeniu projektu pisma, z wyłączeniem pism procesowych, — w postępowaniach przygotowawczym lub sądowym i pism w postępowaniu sądowo — administracyjnym. Pomoc nie będzie natomiast obejmowała spraw z zakresu prawa celnego, dewizowego, handlowego i działalności gospoodarczej z wyjątkiem przygotowania do jej rozpoczęcia.

Co to jest SPAM? Łada Bażenowa Pojęcie „spam” przyjęło się zarówno w języku potocznym, jak i języku prawnym dla określenia wielokrotnie wysyłanej niechcianej korespondencji, zazwyczaj w celu marketingu produktów i usług o komercyjnym przeznaczeniu. Zawartość tych wiadomości obejmuje ogromne spektrum produktów – od reklamy tanich biletów lotniczych do ofensywnych treści pornograficznych. Spam bardzo często utożsamiany jest z pojęciem niechcianej i niezamówionej wiadomości wysyłanej za pomocą poczty elektronicznej. Należy jednak pamiętać, że zjawisko to ma dużo szerszy zakres oddziaływania. Na podstawie definicji przytaczanej przez amerykańską organizację pozarządową Mail Abuse Prevention System, pod pojęciem „spam” należy rozumieć informację przesłaną drogą elektroniczną (w tym nie tylko informację handlową), która spełnia łącznie następujące warunki: — jej treść i kontekst są niezależne od tożsamości odbiorcy, ponieważ potencjalnie może być skierowana do wielu innych osób — odbiorca nie wyraził wcześniej zgody na otrzymanie wiadomości,

przy czym zgoda taka musi być wyraźna, możliwa do weryfikacji, zamierzona i zawsze odwołalna, — z okoliczności wynika, że wysyłający odniesie większe korzyści z faktu wysłania wiadomości w stosunku do korzyści, jakie odniesie odbiorca w związku z jej odbiorem1. Spamem będzie z związku z tym niechciana korespondencja pojawiająca się w szczególności na następujących platformach komunikacyjnych: — poczta elektroniczna, — telefon, faks, — telefony komórkowe (SMS, MMS), — komunikatory internetowe (np. ICQ, Gadu-Gadu), — czaty (IRC), — strony WWW (i znajdujące się tam tzw. pop-up windows, czyli wyskakujące okienka reklamowe)2. — Spam ma zazwyczaj charakter reklamowy, ale może także stanowić ofertę zawarcia umowy. Obecnie korespondencja zaliczana do spamu coraz częściej wykorzystywana jest posiłkowo do działań kryminalnych w internecie, takich jak: próby wyłudzeń informacji finansowych (numery kont oraz hasła dostępu), czy wysyłanie zamaskowanych

wiadomości podszywających się pod zaufanych nadawców („brandspoofing”, „phishing”). Spamerzy wykorzystują obecnie coraz bardziej wyszukane metody w celu uniknięcia wykrycia, takie jak: zafałszowywanie pochodzenia wiadomości, czy unikanie weryfikacji treści przez filtry. Skala problemu urosła do takiego poziomu, iż w wielu krajach ustawodawcy zdecydowali się na stworzenie tzw. prawa anty – spamowego. Przy czym na arenie międzynarodowej istnieje konsensus w kwestii tego, iż spam jako problem transgraniczny nie może być skutecznie zwalczany jedynie przy wykorzystywaniu narodowych narzędzi prawnych i konieczna jest ścisła międzynarodowa koordynacja działań oraz współpraca. SPAM a informacja handlowa — regulacje w zakresie ochrony przed niechcianą korespondencją Definicje zawarte w przepisach prawa europejskiego i prawa polskiego zawężają pojęcie spamu do niezamówionych informacji handlowych skierowanych do oznaczonego odbiorcy za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w szczególności poczty elektronicznej.

Dla konsumenta podstawowe znaczenie w zakresie ochrony przed niechcianą korespondencją elektroniczną mają przepisy ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (t.j. DzU z 2013 r., poz. 1422). Zwiększają ochronę osób korzystających z usług świadczonych drogą elektroniczną i częściowo regulują zachowania w sieci. Dotyczą one między innymi niezamawianej korespondencji. Należy pamiętać, że zakazane jest wysyłanie niezamówionej informacji handlowej, skierowanej do oznaczonego odbiorcy będącego osobą fizyczną, za pomocą środków komunikacji elektronicznej (w szczególności poczty elektronicznej). Informacją handlową jest każda informacja przeznaczona bezpośrednio lub pośrednio do promowania towarów, usług lub wizerunku przedsiębiorcy lub osoby wykonującej zawód. Ponadto informacja handlowa powinna zostać wyraźnie wyodrębniona i oznaczona w sposób niebudzący wątpliwości czym jest. Przesyłka taka wymaga zgody usługobiorcy, przy czym nie może być ona domniemana ani dorozumiana z oświadczenia woli o innej treści.


Wolność i Prawo № 4(14), kwiecień 2017

5

KULTURA

TARGI I KSIĄŻKI

Cuda niewidy na wielkich targach wielkanocnych w Warszawie Daria Gorbatenko

Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie i Wydawnictwo Egmont zapraszają na Wielkie Targi Wielkanocne, które obędą się już w

najbliższą niedzielę 2. kwietnia w siedzibie Muzeum, ul. Kredytowa 1. Tegoroczna edycja Targów to możliwość udziału w wielkim święcie

rzemieślników, twórców i artystów inspirujących się etnografią! Na ponad 100 stanowiskach uczestnicy wydarzenia będą mogli zakupić pamiątki i dekoracje Wielkanocne z wszystkich regionów Polski, a także wielu krajów europejskich. Na miejscu przedpremierowo będzie dostępna najnowsza książka Marianny Oklejak „Cuda niewidy. Zagadki dla młodszych i starszych”. W regularnej sprzedaży książka pojawi się w księgarniach już 26 kwietnia. Cuda niewidy w świecie Cudów wianków Dwaj bracia wyruszają w daleką drogę w poszukiwaniu szczęścia. Świat jest pełen niespodzianek, ale i pułapek, a mieszkańcy leśnych ostępów nie zawsze są tak gościnni, jak można by sobie tego życzyć. Wróżki, dzikie zwierzęta, wiedźma, krasnoludki, a

do tego diabeł Rokita! Bohaterowie wywodzący się z baśni i ludowych podań na przemian ułatwiają i utrudniają podróż obu chłopcom. Przeżyj przygodę wraz z dzielnymi braćmi, pomóż im pokonać zło i znaleźć to, co najważniejsze… Jak? Wytęż wzrok, wyostrz wszystkie zmysły! Zagadki, zadania na spostrzegawczość, wyszukiwanie różnic, labirynty — jeśli tylko zdołasz rozwiązać wszystkie łamigłówki zawarte w książce, bracia będą wiedzieli, co robić dalej. — wspaniałe ilustracje Marianny Oklejak — kontynuacja Cudów wianków — zagadki i zadania, które zachęcają dziecko do zabawy i śledzenia historii — piękne wydanie w twardej oprawie

Weekend z książką – krakowski kiermasz książki powraca! Jarosława Woronowa Choć pąki na drzewach nie rozwinęły się jeszcze w liście, w Krakowie — Mieście Literatury UNESCO mamy już pierwsze oznaki literackiej wiosny! 22 i 23 kwietnia z okazji Światowego Dnia Książki i Praw Autorskich na Placu Św. Marii Magdaleny odbędzie się Krakowski Kiermasz Książki — kameralny targ, na którym swoją ofertę zaprezentują antykwariusze i bukiniści z Krakowa oraz regionu. Na uczestników czekają warsztaty, wykłady i pokazy introligatorskie, a także kawa i przekąski. Swoje atrakcje na najbardziej literacki weekend wiosny szykuje również pobliski Instytut Cervantesa, będzie można przebierać wśród propozycji krakowskich i małopolskich księgarń oraz bibliotek. Zapraszamy! Krakowski Kiermasz Książki to cykliczna, plenerowa impreza. Promuje ideę drugiego obiegu literatury i przypomina, że dobra książka nie ma daty ważności. W tym roku zaplanowaliśmy aż cztery edycje kiermaszu! 22 i 23 kwietnia od 11:00 do 18:00 zaprezentują się antykwariaty: Abecadło, Hulaj Pole, Suszek, 451 stopni i Świat w Tunelu, unikatowa księgarnia

komiksowa Fankomiks, podgórska Szafa Pełna Książek oraz bukiniści znani z niedzielnych poranków na Hali Targowej. Program kwietniowego kiermaszu uzupełnią spotkania, pokazy i warsztaty — uczestnicy dowiedzą się m.in., jak obsługiwać prawdziwy powielacz białkowy do kopiowania opozycyjnej prasy z lat 80. i nauczą się zszywać artystyczne notesy Rebook. Zaplanowane są także warsztaty rysowania komiksów, czytanie bajek w wykonaniu ekipy Księgarni pod Globusem, ciekawie zapowiadający się wykład o powojennej literaturze mesjanistycznej oraz okolicznościowy spacer po krakowskich antykwariatach, który poprowadzi Grzegorz Nieć z Uniwersytetu Pedagogicznego. W związku z zaplanowanymi na 23 i 24 kwietnia 16. Małopolskimi Dniami Książki „Książka i Róża” na swoje stanowisko zaprosi też Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie, a z okazji przyznania Eduardo Mendozie Nagrody Cervantesa nazywanej hiszpańskim Noblem — w niedzielę 23 kwietnia w pobliskim Instytucie Cervantesa odbędą się dni otwarte. Na

miejscu będzie można napić się kawy ze stylowego włoskiego pojazdu Kavke Cafe oraz przekąsić hummus Amamamusi czy pieczone kasztany z oryginalnego parowoziku Pana Kasztana. Szczególnie intensywny program wydarzeń na Światowy Dzień Książki szykują krakowskie księgarnie. W ramach ogólnopolskiego Weekendu Księgarń Kameralnych swoje wydarzenia zaplanowały m.in. Księgarnia Pod Globusem i Pod Szesnastką, Lokator, De Revolutionibus Books & Café, Bonobo Księgarnia Kawiarnia Podróżnicza i wiele innych. Weekend Księgarń Kameralnych to oddolna inicjatywa księgarzy, która obejmie w tym roku aż 20 miast w Polsce! W drugiej połowie kwietnia ruszą również projekty kulturalne realizowane w ramach pierwszego w Polsce miejskiego programu wsparcia działalności kulturalnej w księgarniach. Więcej szczegółów wkrótce! Krakowski Kiermasz Książki — program wydarzeń na Placu Św. Marii Magdaleny 22 kwietnia (sobota) 13:00-15:00 — drukujemy „bibułę”! Działanie powielacza białkowego prezentuje Leszek Jaranowski, działacz

opozycji niepodległościowej w latach 80. 15:00-17:00 — spacer po antykwariatach. Poznajcie Szpitalną — ulicę książki, inne najciekawsze adresy na bibliofilskiej mapie Krakowa oraz ludzi, którzy je prowadzą. Spacer poprowadzi dr hab. Grzegorz Nieć z Uniwersytetu Pedagogicznego. Obowiązkowa rejestracja: spacery@miastoliteratury.pl, informację o miejscu zbiórki podajemy w odpowiedzi na zgłoszenie. Ilość miejsc ograniczona! 15:00-17:00 — „Zbawić Polskę, wskrzesić świat” – prelekcja o mesjanizmie powojennym. Myślicie, że na imię „40 i 4” czekało tylko pokolenie Mickiewicza? Nic bardziej mylnego! O nieznanej twarzy powojennej literatury emigracyjnej opowie dr Paweł Chojnacki, historyk i filozof. 23 kwietnia (niedziela) 12:00-14:00 Bajki pod Globusem. Czytamy bajki z księgarzami! 14:00-16:00 — otwarte warsztaty rysowania komiksów. Zajęcia prowadzi Michał Jankowski — pomysłodawca i koordynator Małopolskiego Studia Komiksu. Wstęp wolny, rejestracja na miejscu podczas kiermaszu. 16:00-18:00 — pokaz introligatorski.


6

POLSKA

Wolność i Prawo № 4(14), kwiecień2017

SPORT

Niszowy sport osiągnął w Polsce wielką popularność Fedor Czerkaszyn

Po zapaści polskich skoków narciarskich w latach 90. moda na tę dyscyplinę sportu odżyła w naszym kraju na początku XXI wieku. Wszystko za sprawą wielkich sukcesów Adama Małysza. Bez niego nie było kolejnych medali polskich skoczków narciarskich. Nie byłoby też tak wielkiej rzeszy kibiców. Bez dwóch zdań skoki narciarskie w Polsce należą do najpopularniejszych sportów w Polsce.

Nieoceniona rola Adama Małysza Najlepiej świadczy o tym oglądalność skoków narciarskich w naszym kraju. Co roku przed telewizorami zasiadają miliony kibiców. Nie zmieniło tego nawet to, że karierę zakończył Adam Małysz. Na szczęście «Orzeł z Wisły» nie pozostawił po sobie pustki. Obawiano się, że kiedy odejdzie ze skoków, na kolejne sukcesy polskich zawodników trzeba będzie czekać kilka lat. Nic z tych rzeczy. Bardzo szybko znakomite wyniki zaczęli osiągać: Kamil Stoch, Piotr Żyła, Maciej Kot, Jan Ziobro i cała rzesza młodych zawodników, którzy zaczęli zasilać polską kadrę. Oni swoją przygodę ze skokami rozpoczynali na fali «małyszomani». Polski Związek Narciarski szybko wykorzystał sukcesy skoczka z Wisły i stworzył program «Lotos Cup», który jest dostarczycielem kolejnych reprezentantów. A przecież, kiedy pierwsze znaczące rezultaty zaczął odnosić Małysz, trudno było zebrać czterech skoczków. Skoki w Polsce to wielka tradycja

Skoki narciarskie w Polsce to jednak wielka tradycja. I zdaniem Apoloniusza Tajner — prezesa Polskiego Związku Narciarskiego — popularność tej dyscypliny wypływa właśnie z tradycji. — «Wszystkie kraje, które liczą się w skokach narciarskich mają właśnie bardzo głębokie tradycje. Mówimy tutaj o Skandynawii, a w szczególności Norwegach. Zagadką z kolei byli zawsze Szwedzi, gdzie jednak skoki narciarskie nie przyjęły się aż tak bardzo. Jeżeli z kolei mówimy o Europie Centralnej, to właściwie w każdym kraju, który ma góry, rozwijają się skoki narciarskie» — analizował prezes Tajner. — «W Polsce największą siłę popularności skoków narciarski widzę właśnie w tradycji. Mieliśmy kiedyś bardzo dużo obiektów w kraju. Nie było jednak wówczas takich wymagań, jeżeli chodzi o skocznie. To wszystko sprawiło, że skakać można było właściwie wszędzie. Wokół tych ludzi, którzy uprawiali skoki narciarskie, skupiały się całe rodziny. To wszystko tworzyło wspaniałą atmosferę i

sprawiało, że dyscyplina ta była bardzo popularna w naszym kraju. Nie byłoby przecież tych wszystkich znakomitych polskich zawodników, gdyby nie nasi przodkowie» — dodał. Skoki narciarskie to sport niszowy Skoki narciarskie, choć są popularną dyscypliną sportową, bo przecież Turniej Czterech Skoczni, to jedna z najsłynniejszych imprez na świecie, to jednak uznawane są za sport niszowy. Wszystko ze względu na ilość zawodników uprawiających go. Polska w gronie ponad 20 państw, w których są skoczkowie narciarscy, znajduje się w ścisłej czołówce. Sukcesy napędzają popularność Obecnie popularność jest napędzana głównie przez osiągane wyniki. Tak właśniebyłownaszymkrajuwprzypadku pierwszych sukcesów Małysza. Zaraz po tym jak błysnął jeszcze jako nastolatek, na zawodach Pucharu Świata w Zakopanem pojawiło się kilkanaście tysięcy kibiców, którzy byli spragnieni skoków na wysokim światowym

poziomie. Dla Wielkiej Krokwi był to bowiem powrót do Pucharu Świata po sześciu latach. Wcześniej właściwie nie było to możliwe, o czym zresztą mówił wówczas sam Walter Hofer, który już wtedy był dyrektorem PŚ. Austriak otwarcie przyznał, że Polska odzyska zawody PŚ, jeżeli nasi skoczkowie zaczną osiągać wyniki. Małysz był zatem zbawieniem dla tej dyscypliny sportu w Polsce. Największy boom na skoki narciarskie w Polsce przypadł jednak na początek XXI wieku, kiedy to zawodnik z Wisły wygrał — jako pierwszy Polak — Turniej Czterech Skoczni, zdobył Kryształową Kulę i został mistrzem świata. Od tej pory w naszym kraju pokazywane są w telewizji wszystkie konkursy PŚ, a wcześniej standardem były relacje z Turnieju Czterech Skoczni i mistrzowski imprez oraz sporadycznie z pojedynczych konkursów. Dostępność skoków przy sobotnim, czy niedzielnym obiedzie, znacznie zwiększyła też popularność tej dyscypliny. kon. na 7 st.


Wolność i Prawo № 4(14), kwiecień 2017

7

POLSKA

SPORT

Niszowy sport osiągnął w Polsce wielką popularność Fedor Czerkaszyn pocz. na 6 st. Polska błyszczy na tle innych krajów Poza Polską, o popularności skoków narciarskich, można mówić w przypadku ledwie kilku krajów. Na pewno do tego grona można zaliczyć Niemcy, Słowenię, Austrię, czy Norwegię, choć w przypadku tych dwóch ostatnich krajów większą estymę cieszy się narciarstwo alpejskie i biegi narciarskie. W Niemczech też przed skokami jest biathlon, ale jednak u naszych zachodnich sąsiadów skoki nie odstają tak od tej dyscypliny jak w Austrii czy Norwegii od narciarstwa alpejskiego i biegów. — Rzeczywiście w Niemczech skoki narciarskie cieszą się wielką popularnością. Z Austrią już wcale tak nie jest, choć przecież zawodnicy z tego kraju zaliczani są do potęg w tej dyscyplinie. Tam jednak skoki narciarskie są daleko za narciarstwem alpejskim. Skoki nie mają szans z konkurencjami alpejskimi. W dużej mierze popularność dyscypliny w danym kraju zależy jednak od wyników. Można jednak powiedzieć, że jesteśmy jednym z dwóch krajów na świecie — oprócz Słowenii — w którym spośród wszystkich sportów zimowych, skoki narciarskie są najważniejsze — mówił Kruczek. Interesująca sytuacja jest w

Czechach, które miały wielkie tradycje w skokach narciarskich. Lata 2005 i 2006 były znakomite dla Jakuba Jandy. Zdobył on dwa medale mistrzostw świata, wygrał klasyfikację generalną Pucharu Świata i — co najważniejsze — zwyciężył w Turnieju Czterech Skoczni. Mimo tak dużych sukcesów, nie pociągnął za sobą tłumów kibiców i nie zwiększych tak popularności skoków narciarskich jak Małysz w Polsce. — Skoki narciarskie były u nas bardziej popularne w czasach Jiriego Parmy, Pavla Ploca czy Jaroslava Sakali niż w okresie, kiedy Turniej Czterech Skoczni wygrywał Jakub Janda. W Czechach w tej chwili wielką popularnością cieszy się biathlon, jeżeli mowa o sportach zimowych — powiedział Tomas Kohout, dziennikarz «Cesky’ego Rozhlasu». Dlaczego tak się stało? —To wina związku. Zabrakło stworzenia odpowiedniego systemu — przyznał. Tak naprawdę za naszą południową granicą powoli zaczyna brakować miejsca do treningu. Jest wprawdzie skocznia Jested w Libercu, na której w 2009 roku odbywały się mistrzostwa świata, ale powoli odchodzi ona do lamusa. Dramatycznie wygląda też sytuacja w Harrachovie. Legendarny mamut wymaga remontu, podobnie

zresztą jak duża skocznia. W Norwegii, w której narodziły się skoki narciarskie, dyscyplina ta znacznie ustępuje biegom narciarskim, które uprawiane są w tym kraju masowo. Mimo jednak dużej popularności pojawiają się też kłopoty. W ubiegłym sezonie, po raz pierwszy w historii, zawodnicy kadry B musieli zapłacić związkowi za to, że się w niej znaleźli. — W dzisiejszych czasach wszystko kosztuje i po raz pierwszy w historii stosujemy takie rozwiązanie. Nie musi być ono najgorsze, ponieważ wszyscy skoczkowie zgodzili się na propozycję. Będą mieli identyczne treningi jak członkowie pierwszej drużyny lecz ich starty będą się odbywać głównie w ramach Pucharu Kontynentalnego — mówił wówczas kierownik reprezentacji Clas Brede Brathen. Skoki narciarskie nigdy wielką popularnością nie cieszyły się we Włoszech, skąd jednak «wyszło» kilku dobrych zawodników. Teraz Łukasz Kruczek ma możliwość porównania tego, jak wygląda praca w kraju, w którym właściwie ta dyscyplina wymierała, a tym, co było w Polsce. — Przepaść jest ogromna. Nie mówię już tylko o ogólnym zainteresowaniu dyscypliną, ale także o podejściu związku,

co przekłada się na finansowanie. We Włoszech zawodnicy otrzymują od centrali tylko kombinezony i — od tego sezonu —kaski oraz gogle. O narty i całą resztę muszą sobie zadbać sami — opowiadał Kruczek. W Polsce takie problemy to już przeszłość, ale niektórzy jeszcze pamiętają, że podobnie było w latach 90. Nie ma cię w telewizji, nie istniejesz Skoki narciarskie, podobnie zresztą jak wiele innych dyscyplin, które zaliczane są do sportów niszowych, muszą sobie poradzić z jednym ważnym problemem. W ostatnich latach coraz mniej dzieci garnie się do uprawiania sportu. Ten trend najbardziej daje się we znaki właśnie dyscyplinom nazywanym niszowymi. Do tego — w przypadku skoków narciarskich — dochodzi jeszcze przyznawanie kwot startowych. Wystarczy, że kilka mocnych krajów może wystawić sześciu zawodników w zawodach Pucharu Świata. To znacznie ogranicza możliwość przebicia się do drugiej serii skoczkom ze słabszych reprezentacji. A jeżeli nie ma ich w przekazie telewizyjnym, wówczas nie ma możliwości zwiększenia popularności. No, chyba że wyskoczy ktoś taki jak Adam Małysz.

Adam Małysz: Nie wytrzymałbym za biurkiem Fedor Czerkaszyn

—Nasi zawodnicy będą chcieli odkuć się na dużej skoczni - mówi Adam Małysz, dyrektor-koordynator PZN przed czwartkowym konkursem na mistrzostwach świata w Lahti. — To pierwsze mistrzostwa świata, na których jest Pan w roli… — ...działacza (śmiech). Nie bójmy się tego słowa. — Jak jest po drugiej stronie lustra?

— Bardzo dobrze. Choć inaczej. Non stop w ruchu, w zasadzie nie ma na nic czasu. Zawodnicy mają sporo wolnego, natomiast sztab pracuje na okrągło. Dużo spraw organizacyjnych jest do ogarnięcia, tu trzeba zajechać, tam coś załatwić. To się tylko tak wydaje, że to są wakacje. Chłopaki czasem przychodzą do naszego domku i mówią: „Kurczę,

coś byśmy porobili, bo już się nudzimy”. A Stefan Horngacher odpowiada: „Langsam, langsam, my tu jesteśmy zajęci”. Ale ja to lubię, coś się dzieje. Siedzenia za biurkiem bym nie wytrzymał. — Adrenaliny nie brakuje? —Trochę czasem brakuje. — Przez kilkanaście lat dostarczały jej Panu skoki, potem rajdy. I nagle trzeba było gwałtownie odciąć jej dopływ. - Teraz adrenalina rośnie mi na konkursach, o wiele mocniej przeżywam starty chłopaków niż własne. Cóż, tak się to potoczyło, że ta moja kariera sportowca została nagle urwana, na rajdy nie było mnie stać, ale nie zapomniałem o tym, co było. W Polsce kiedy mam czas, to jadę sobie potrenować, żeby jednak mieć cały czas kontakt z samochodem. — W Finlandii też są ładne tereny. — Oj, tak. Niesamowite. I faktycznie, gdy tutaj jeżdżę, to czasem w głowie

pojawiają się takie myśli: ale fajne miejsce na off-road, tu też byłaby niezła zabawa. Tam, gdzie mieszkamy, w Vierumaeki, również są piękne tereny, a do naszych domków prowadzi kręta droga. I jest takie uczucie, żeby nacisnąć mocniej gaz i pójść bokiem przez las. Ale się powstrzymuję (śmiech). — Trudniej być dyrektorem czy sportowcem? — To jest zupełnie inny rodzaj odpowiedzialności. Ale czy trudniej? Na pewno inaczej. Wiem jednak, jaka jest moja rola, co mam robić. Doświadczeń zebrałem sporo. Bardzo dużo nauczyłem się będąc w rajdach, zobaczyłem, jak ta strona organizacyjna wygląda w innych dyscyplinach. I wiem, że w sporcie nie można się zatrzymywać, cały czas trzeba się rozwijać. Nie zadowalać się jednym dobrym rozwiązaniem, tylko na podorędziu mieć już następne. Przykładem, że to działa, może być choćby kadra Horngachera.


8

OSTATNIA STRONA

Wolność i Prawo №4 (14), kwiecień 2017

HISTORIA

10 NAJLEPSZYCH CIEKAWOSTEK O HISTORII POLSKI Oksana Iwanowa Polska przez cały XX wiek tylko sło­ wac­ k ie zajęły wówczas m.in. Litwę, Białoruś i Ukrainę. raz wypowiedziała wojnę. Jakiemu Za­ko­p a­ne, a w star­ciach ze stroną Jakie miasto funkcjonowało krajowi? polską zginęło 37 Sło­ wa­ ków. 5 jako stolica Litwy w latach 1922paź­dzier­ni­ka odbyła się parada 1939? zwy­cię­stwa w Po­pra­dzie. Po za­ koń­ cze­ niu kampanii Hitler za­ ofe­ro­wał Słowacji Za­ko­p a­ne, co jednak rząd Słowacji od­rzu­ci­ł, uznając, że nie za­ miesz­ ku­ ją go Słowacy.

szpinak. Wszyst­ k ie one zostały spro­wa­dzo­ne z Włoch za sprawą królowej Bony i zbiorczo nazwane włosz­czy­zną. Która wyspa w latach 1639-1693 należała częściowo do Kurlandii, lennika Rzeczypospolitej Obojga Narodów?

Odp.: Japonii In­ for­ ma­ c ja o stanie wojny z Japonią znalazła się w Dzien­ ni­ ku Ustaw RP z 20 grudnia 1941 r.: „Na pod­sta­wie art. 12, lit. f ) ustawy kon­sty­tu­c yj­nej stanowię na wniosek Rady Mi­ ni­ stró­ w, że Rzecz­p o­spo­li­t a Polska znajduje się po­cząw­szy od dnia 11 grudnia 1941 r., w stanie wojny z Imperium Ja­p oń­ski­m”. Japonia jednak nie przyjęła wojny wy­p o­wie­dzia­nej przez Rząd RP na uchodź­ stwie. Co ciekawe, z for­mal­ne­go punktu widzenia wojna pol­sko­-ja­p oń­ska trwała wy­ jąt­ ko­ wo długo, bo aż do 1957 roku. Była to praw­do­p o­ dob­nie naj­dłuż­sza wojna, podczas której nie doszło do ani jednego starcia.

Odp.: Kowno Przez cały okres mię­ dzy­ wo­ jen­ny Litwini nie po­go­dzi­li się z faktem zajęcia Wilna przez Polskę, choć ludność litewska sta­no­wi­ła w Odp.: Tobago nim mniej, niż 5% po­pu­la­c ji. We wszyst­k ich ofi­c jal­nych do­ku­men­ Kur­ lan­ dia, lennik Polski, w tach nazywali Wilno stolicą kraju, XVII wieku dokonała ko­lo­ni­za­ Jak nazywało się miasto a Kowno «tym­cza­s o­wą sto­li­cą­». cji afry­ kań­ skiej Gambii i wyspy Katowice w latach 1953-1956? Tobago u wybrzeży Ameryki Po­łu­ Odp.: Stalinogród Kto założył Uniwersytet dnio­wej. Powstała kolonia zwana W całym bloku wschod­ nim Nową Kur­lan­dią, której jednak nie prze­mia­no­w y­wa­no miasta na wiodło się naj­le­piej i osta­tecz­nie cześć ra­dziec­k ie­go wodza. Los została opusz­czo­na. ten spokał m.in. buł­gar­ską Warnę (w 1949-1956 Stalin), ukra­ iń­ ski Które państwo w czasie «potopu Donieck (w 1924-1961 Stalino) szwedzkiego» wysłało swoją flotę w czy nie­miec­k i Eisen­hüt­ten­stadt celu zdjęcia szwedzkiej blokady z (1952-1961 Sta­lin­stad­t). Gdańska? Odp.: Holandia Jaki trzeci kraj, po III Rzeszy i Który pieniądz był Holandia czerpała duże zyski ZSRR najechał Polskę we wrześniu najpopularniejszy w z handlu na Bałtyku, zwłasz­ cza 1939 roku? średniowiecznej Polsce? z Gdań­skiem. W związku z tym blokada szwedzka była nie na rękę Ho­len­drom. Eskadrą dowodził adm. Jacob van Was­s e­na­er Obdam. Jagielloński? Odp.: Kazimierz Wielki Akademię Kra­kow­ską założył w 1364 Ka­ zi­ mierz Wielki. Z początku nie miała ona pre­ sti­ żo­we­go wydziału Teo­lo­g icz­ne­go, jednak królowi bardziej zależało na kształ­ce­niu ad­mi­ni­stra­c ji. Odp.: Słowacja Świeżo utwo­rzo­na Słowacja (pow­ sta­ ła w marcu 1939 jako satelita Niemiec po zajęciu Cze­ cho­sło­wa­c ji) do­łą­czy­ła do nie­ miec­kie­go ataku na Polskę, wy­sy­ ła­jąc 3 dywizje pie­cho­ty. Wojska

Odp.: grosz praski Grosz praski był bity w wielkich ilo­ś ciach w czeskiej Kutnej Horze dzięki zasobnym ko­p al­niom srebra. W XIV w. opanował rynek pie­nięż­ny Śląska, Polski i Ma­zow­ sza. W XV w. zdo­mi­no­wał również

Skąd do Polski trafiła marchew? Odp.: z Włoch Na początku XVI wieku na polskich stołach pojawiło się wiele nie­zna­nych wcze­śniej warzyw: marchew, po­mi­do­r y, ka­ la­f io­r, kar­czo­chy, fasola szpa­ra­ go­wa, brokuły, kapusta, sałata czy

Gdzie i kiedy, według legendy, wyszczerbił się Szczerbiec, miecz koronacyjny królow Polski Odp.: w Kijowie w 1018 Według legendy z Kroniki Wiel­ ko­p ol­skiej miecz został wy­szczer­ bio­ny, kiedy Bolesław I Chrobry uderzył nim o Złotą Bramę wy­j eż­ dża­jąc z Kijowa w 1018 roku. W rze­czy­wi­sto­ś ci miecz powstał naj­ praw­do­p o­dob­niej później, pierw­ szym udo­ku­men­to­wa­nym jego po­ sia­da­czem był książę ma­zo­wiec­k i Bolesław I (1208-1248). Pierwszy raz Szcze­biec został użyty w 1320 roku podczas ko­ro­na­c ji Wła­dy­sła­ wa Ło­k iet­ka.

Kwiczeń 4(14) gazeta wip 2017  
Kwiczeń 4(14) gazeta wip 2017  
Advertisement