Issuu on Google+

‫ئاداری ‪2013‬‬

‫‪1‬‬


‫‪2‬‬

‫هه‌ڵبژاردن ژماره‌ تایبه‌ت‬


‫به‌ره‌و هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی‬ ‫پارێزگاکان ل ‌ه عێراقدا‬

‫‌سپێك‬ ‫ده‬

‫ئ������ه‌م ژماره‌یه‌ی گۆڤاری (هه‌ڵب������ژاردن) تایبه‌ت‌ه ب‌ه هه‌ڵبژاردن������ی ئه‌نجومه‌نی پارێزگاکانی‬ ‫عێراق‪ ،‬که‌ بڕیار‌ه له‌ (‪)٢٠١٣/٤/٢٠‬دا ل‌ه ‪ ١٤‬پارێزگای عێراق‪ ،‬جگ‌ه له‌ هه‌رێمی کوردس������تان‬ ‫و که‌رکووک به‌ڕێو‌ه بچێت‪.‬‬ ‫ناواخنی ئه‌م ژماره‌ تایبه‌ته‌ بۆ ناس������اندن و باڵوکردنه‌وه‌ی به‌رنام‌ه و دروش������می (لیستی‬ ‫هاوپه‌یمانیی برایه‌ت������ی و پێکه‌وه‌ژیان)‪ ،‬هه‌روه‌ها ناو و په‌یامی پاڵێوراوانی پارتی دیموکراتی‬ ‫کوردس������تان بۆ ده‌نگ������ده‌ران ل������‌ه پارێزگاکانی (نه‌ین������ه‌وا)‪( ،‬دیاله‌) و (س������ه‌الحه‌دین) باڵو‬ ‫ده‌کاته‌وه‌‪.‬‬ ‫به‌شێکی تری بابه‌ته‌کان‪ ،‬په‌یوه‌ندییان به‌ (یاسای هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی پارێزگا‪ ،‬قه‌زا و‬ ‫ناحییه‌کانی عێراق)ـه‌و‌ه هه‌یه‌‪( .‬په‌یڕه‌وه‌کانی هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی پارێزگاکان ل‌ه عێراق)‪،‬‬ ‫هه‌روه‌ها (په‌یڕه‌وی ده‌نگدان‪ ،‬ژمار‌ه و جیاکردنه‌وه‌) به‌شێکی تر ل‌ه بابه‌ته‌کان پێک دێنن‪.‬‬ ‫لیس������تی هاوپه‌یمانیی برایه‌تی و پێکه‌وه‌ژیان ک‌ه ل‌ه ‪ ٨‬حزب و الیه‌نی سیاس������یی هه‌رێمی‬ ‫کوردس������تان بۆ ناوچه‌ کوردستانییه‌کانی ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێم پێکهاتووه‌‪ ،‬له‌و هه‌ڵبژاردنه‌دا له‌ژێر‬ ‫چه‌تری لیستی هاوپه‌یمانیی برایه‌تی و پێکه‌وه‌ژیان به‌شداری له‌ هه‌ڵبژاردنه‌کاندا ده‌که‌ن‪.‬‬ ‫لیس������تی هاوپه‌یمانی������ی برایه‌ت������ی و پێکه‌وه‌ژی������ان (‪ )٤٦٩‬له‌م حزب و الیه‌ن سیاس������ییان‌ه‬ ‫پێکهاتووه‌‪ -١ :‬یه‌کێتیی نیش������تمانیی کوردس������تان‪ -٢ ،‬بزووتنه‌وه‌ی گ������ۆڕان‪ -٣ ،‬یه‌کگرتووی‬ ‫ئیس���ل��امیی کوردستان‪ -٤ ،‬کۆمه‌ڵی ئیسالمیی کوردستان‪ -٥ ،‬حزبی شیوعی کوردستان‪-٦ ،‬‬ ‫حزبی سۆسیالیست دیموکراتی کوردستان‪ -٧ ،‬حزبی زه‌حمه‌تکێشانی کوردستان‪ -٨ ،‬پارتی‬ ‫دیموکراتی کوردستان‪.‬‬ ‫سه‌رنووسه‌ر‬

‫ئاداری ‪2013‬‬

‫‪3‬‬


‫هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی پارێزگاکان‬ ‫‪٢٠١٣/٤/٢٠‬‬ ‫هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی پارێزگاکانی عێراق ل ‌ه (‪)٢٠١٣/٤/٢٠‬دا‪ ،‬ل ‌ه ‪ ١٤‬پارێزگا به‌ڕێوه‌ده‌چێت‪.‬‬

‫ده‌سپێکی هه‌ڵمه‌تی هه‌ڵبژاردن‪:‬‬ ‫کۆتایی هه‌ڵمه‌تی هه‌ڵبژاردن‪:‬‬ ‫ماوه‌ی هه‌ڵمه‌تی هه‌ڵبژاردن‪:‬‬ ‫ڕۆژی ده‌نگدان‪:‬‬ ‫ژماره‌ی پاڵێوراوان‪:‬‬ ‫کۆی لیستی به‌شداربوو‪:‬‬ ‫ژماره‌ی کورسییه‌کان‪:‬‬

‫‪٢٠١٣/٣/١‬‬ ‫‪٢٠١٣/٤/١٨‬‬ ‫‪ ٤٨‬ڕۆژ‬ ‫‪٢٠١٣/٤/٢٠‬‬ ‫‪ 8.275‬پاڵێوراو‬ ‫‪ ١٣٩‬لیست‬ ‫‪٤٤٧‬‬

‫لیستی هاوپه‌یمانیی برایه‌تی و پێکه‌وه‌ژیان (‪)٤٦٩‬‬ ‫لیستی هاوپه‌یمانیی برایه‌تی و پێکه‌وه‌ژیان‪ ،‬له‌م حزب و الیه‌ن ‌ه سیاسییان ‌ه پێکهاتووه‌‪:‬‬ ‫‪ -١‬پارتی دیموکراتی کوردستان‪،‬‬ ‫‪ -٢‬یه‌کێتیی نیشتمانیی کوردستان‪،‬‬ ‫‪ -٣‬بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان‪،‬‬ ‫‪ -٤‬یه‌کگرتووی ئیسالمیی کوردستان‪،‬‬ ‫‪ -٥‬کۆمه‌ڵی ئیسالمیی کوردستان‪،‬‬ ‫‪ -٦‬حزبی شیوعی کوردستان‪،‬‬ ‫‪ -٧‬حزبی سۆسیالیست دیموکراتیکی کوردستان‬ ‫‪ -٨‬حزبی زه‌حمه‌تکێشانی کوردستان‪.‬‬

‫‪4‬‬

‫هه‌ڵبژاردن ژماره‌ تایبه‌ت‬


‫ب��� ‌ه گوێره‌ی ئام���اری کۆمیسیۆنی بااڵی سه‌ربه‌خ���ۆی هه‌ڵبژاردنه‌کانی عێراق‪ ،‬دابه‌ش���کردنی‬ ‫کورسیی ئه‌نجومه‌نی پارێزگاکان ب ‌ه پێی یاسای ‪٣٦‬ی ساڵی (‪ )٢٠٠٨‬ده‌بێت‪ ،‬هه‌روه‌ها ب ‌ه گوێره‌ی‬ ‫دوایین ئاماری سه‌رژمێری‪ ،‬دانیشتووانی عێراق ‪ ٣٤،٢٠٧،٢٤٨‬ملیۆن که‌سه‌‪.‬‬

‫پارێزگا‬ ‫مووسڵ‬ ‫دیاله‌‬ ‫ئه‌نبار‬ ‫به‌غدا‬ ‫بابل‬ ‫که‌ربه‌ال‬ ‫واست‬ ‫سه‌الحه‌ددین‬ ‫نه‌جه‌ف‬ ‫قادسیه‌‬ ‫موسنه‌‬ ‫زیقار‬ ‫میسان‬ ‫به‌سرا‬

‫ژماره‌ی كورسی‬ ‫‪٣٩‬‬ ‫‪٢٩‬‬ ‫‪٣٠‬‬ ‫‪٥٨‬‬ ‫‪٣١‬‬ ‫‪٢٧‬‬ ‫‪٢٨‬‬ ‫‪٢٩‬‬ ‫‪٢٩‬‬ ‫‪٢٨‬‬ ‫‪٢٦‬‬ ‫‪٣١‬‬ ‫‪٢٧‬‬ ‫‪٣٥‬‬

‫ژماره‌ی دانیشتووان به‌پێی دوایین سه‌رژمێری‬ ‫‪٣،٣٥٣،٨٧٥‬‬ ‫‪١،٤٧٧،٦٨٤‬‬ ‫‪١،٥٩٨،٨٢٢‬‬ ‫‪٧،٢٥٥،٢٧٨‬‬ ‫‪١،٨٦٤،١٢٤‬‬ ‫‪١،٠٩٤،٢٨١‬‬ ‫‪١،٢٤٠،٩٣٠‬‬ ‫‪١،٤٤١،٢٦٦‬‬ ‫‪١،٣١٩،٦٠٨‬‬ ‫‪١،١٦٢،٢٨٥‬‬ ‫‪٧٣٥،٩٠٥‬‬ ‫‪١،٨٨٣،١٦٠‬‬ ‫‪٩٩٧،٤١٠‬‬ ‫‪٢،٦٠١،٧٩٠‬‬

‫لیستی هاوپه‌یمانیی برایه‌تی و پێکه‌وه‌ژیان (‪ )٤٦٩‬ل ‌ه سێ پارێزگای مووسڵ‪ ،‬سه‌الحه‌ددین و‬ ‫دیال ‌ه به‌شداری ل ‌ه هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی پارێزگاکاندا ده‌کات‪.‬‬

‫ئاداری ‪2013‬‬

‫‪5‬‬


‫به‌رنامه‌ی‌ لیست ‌ی هاوپه‌یمانیی‌ برایه‌تی‌ و پێكه‌وه‌‌ژیان (‪)469‬‬ ‫بۆ هه‌ڵبژاردن ‌ی ئه‌نجومه‌ن ‌ی پارێزگاكان (‪)2013‬‬ ‫ی‬ ‫ی ئاشتیان‌ه ل‌ه چوارچێوه‌ ‌‬ ‫ی و پێكه‌وه‌‌ژیان ‌‬ ‫ی برایه‌ت ‌‬ ‫ی و پێكه‌وه‌‌ژیان‪ ،‬هه‌وڵده‌دات بۆ چه‌سپاندنی‌ بنه‌ماكان ‌‬ ‫ی برایه‌ت ‌‬ ‫لیس������ت ‌‬ ‫ی‬ ‫ی پرنسیپ ‌‬ ‫ی هه‌میشه‌یی واڵت و په‌سندكردن ‌‬ ‫ی ده‌ستوور ‌‬ ‫ی و فیدراڵ له‌سای‌هی‌ ڕێزگرتن و جێبه‌جێكردن ‌‬ ‫ی دیموكراس������ ‌‬ ‫عێراق ‌‬ ‫یو‬ ‫ی و خۆش������گوزه‌ران ‌‬ ‫ی عیراق ل‌ه ئازاد ‌‬ ‫ی گه‌الن ‌‬ ‫ی و ده‌س������ته‌به‌ركردنی‌ مافه‌ڕه‌واكان ‌‬ ‫هاوواڵتیبوون‪ ،‬دادپه‌روه‌ری‌‪ ،‬یه‌كس������ان ‌‬ ‫ی مافی‌ نه‌ته‌و‌ه و‬ ‫ی مرۆڤ و زامنكردن ‌‬ ‫ی واڵت‪ ،‬له‌پێناو ده‌سته‌به‌ركردنی‌ سه‌رجه‌م مافه‌كان ‌‬ ‫ی ئاسایش و سه‌قامگیری ‌‬ ‫پاراستن ‌‬ ‫ی زمان و كولتووری‌ نه‌ته‌و‌ه و پێكهاته‌كان تێده‌كۆشێت‪.‬‬ ‫ی و ئایینزاكان‪ ،‬ڕێزگرتن و په‌ره‌پێدان ‌‬ ‫ئایین ‌‬

‫ی و پێكه‌وه‌ژیان ژمار ‌ه (‪ )469‬خه‌بات ده‌كات له‌پێناو‪:‬‬ ‫ی برایه‌ت ‌‬ ‫لیست ‌‬ ‫ی و چاره‌نووسسازه‌كان ‪:‬‬ ‫یه‌كه‌م‪ :‬پرس ‌ه سیاس ‌‬

‫ی و سیاسی‌ بكرێت و هه‌موو‬ ‫ی فره‌یی‌‪ ،‬نه‌ته‌وه‌یی‌‪ ،‬ئایین ‌‬ ‫ی و فیدراڵی‪ ،‬تێیدا ڕه‌چاو ‌‬ ‫ی حوكمڕانیی‌ دیموكراس ‌‬ ‫‪ -1‬سیسته‌مێك ‌‬ ‫پێكهاته‌كان له‌ به‌ڕێوه‌بردنیدا به‌شداربن‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ی خه‌ڵك ‌‬ ‫ی (‪ )140‬كه‌ زۆرینه‌ ‌‬ ‫ی عیراق به‌ تایبه‌ت مادده‌ ‌‬ ‫ی هه‌میش������ه‌ی ‌‬ ‫ی ته‌واوی‌ به‌نده‌كانی‌ ده‌س������توور ‌‬ ‫‪ -2‬جێبه‌جێكردن ‌‬ ‫ی بۆ داوه‌‪.‬‬ ‫عیراق ده‌نگ ‌‬ ‫‪ -3‬كاراتركردنی‌ داواكاریی‌ گشتی‌ و پاراستنی‌ بێالیه‌نیی‌ دادگا‪ ،‬په‌ره‌پێدانی‌ ده‌زگاكانی‌ چاودێریی دارایی‌‪ ،‬یاسایی‌ و نه‌زاهه‌‪.‬‬ ‫ی پارێزگاكان‪.‬‬ ‫ی دیموگرافیا ‌‬ ‫ی گۆڕینی‌ سیما ‌‬ ‫‪ -٤‬هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی‌ هه‌موو ئه‌و یاسا و بڕیارانه‌ی‌ ك‌ه بوونه‌ته‌ هۆ ‌‬ ‫ی سوپا له‌ ملمالنێ سیاسییه‌كاندا‪.‬‬ ‫ی پارێزگا و بێالیه‌نكردن ‌‬ ‫ی و ئیداریی‌ ئه‌نجومه‌ن ‌‬ ‫ی ده‌سه‌اڵتی‌ مه‌ده‌ن ‌‬ ‫‪ -٥‬به‌هێزكردن ‌‬ ‫ی خۆیدا‪.‬‬ ‫ی هه‌ڵبژاردنی‌ ئه‌نجومه‌نی‌ قه‌زا و ناحیه‌كان له‌ كاتی‌ یاسای ‌‬ ‫‪ -٦‬ئه‌نجامدان ‌‬ ‫ی گشتی‌ ل‌ه عێراقدا ده‌كات‪.‬‬ ‫ی له‌سه‌ر ئه‌نجامدانی‌ سه‌رژمێری ‌‬ ‫‪ -٧‬پێداگر ‌‬

‫ی‬ ‫ی ئاسایش و سه‌قامگیر ‌‬ ‫دووه‌م‪ :‬پرس ‌‬

‫ی‬ ‫ی بۆ ته‌واوی‌ هاوواڵتیان و پاراس������تنیان ل‌ه كرده‌و‌ه تیرۆریستییه‌كان‪ ،‬به‌بێ‌ جیاوازی ‌‬ ‫ی ئاس������ایش و ئارام ‌‬ ‫‪ -1‬دابینكردن ‌‬ ‫نه‌ته‌و‌ه و ئایین‪.‬‬

‫‪6‬‬

‫هه‌ڵبژاردن ژماره‌ تایبه‌ت‬


‫ی‬ ‫ی خول و ده‌سته‌به‌ركردن ‌‬ ‫ی كه‌س������انی‌ ش������اره‌زا و كردنه‌وه‌ ‌‬ ‫ی ده‌زگا و پێكهاته‌كانی‌ پۆلیس و دامه‌زراندن ‌‬ ‫‪ -2‬به‌هێزكردن ‌‬ ‫پێداویستیی‌ هاوچه‌رخ و پێشكه‌وتوو بۆیان‪.‬‬ ‫ی پارێزگاكان‪.‬‬ ‫ی دانیشتووان ‌‬ ‫ی یاسا و ڕێنمایییه‌كان بۆ پارێزگاریكردن ل‌ه ئاسایش و ئارامی ‌‬ ‫‪ -3‬جێبه‌جێكردنی‌ ته‌واو ‌‬ ‫ی ‪2003‬دا تا ئێستا زه‌ره‌مه‌ندبوونه‌‪.‬‬ ‫ی ل‌ه ساڵ ‌‬ ‫ی باری‌ ئه‌من ‌‬ ‫ی ناجێگیری ‌‬ ‫‪ -٤‬قه‌ره‌بووكردنه‌وه‌ی‌ ئه‌و خێزانه‌ی‌ به‌هۆ ‌‬

‫ی و ئاوه‌دانكردنه‌و ‌ه‬ ‫ی ئابوور ‌‬ ‫سێیه‌م‪ :‬پرس ‌‬

‫‪ -1‬باشتركردنی‌ ژیان و گوزه‌رانی‌ چین و توێژه‌كان‪ ،‬له‌ ڕێگای‌ چاودێریكردنی‌ الیه‌نی‌ كه‌می‌ هاوسه‌نگی‌ له‌نێوان بازاڕ و داهاتدا‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ی (كش������توكاڵ‪ ،‬پیشه‌س������ازی‌‪ ،‬كاره‌با‪ ،‬گه‌شتوگوزار‪ ،‬كه‌رتی‌ نه‌وت و گاز) به‌چاودێری ‌‬ ‫‪ -2‬بنیادنانه‌وه‌ی‌ ژێرخانی‌ ئابوور ‌‬ ‫حكوومه‌ت و به‌هه‌ماهه‌نگی‌ كه‌رتی‌ تایبه‌ت‪.‬‬ ‫ی پارێ������زگا بۆ خزمه‌تكردن ب‌ه هاوواڵتیان‪ ،‬هه‌وڵدان بۆ‬ ‫ی ش������ه‌فافیه‌ت له‌داهات و بوودج‌ه و خه‌رجییه‌كان ‌‬ ‫‪ -3‬په‌یڕه‌وكردن ‌‬ ‫دابه‌شكردنی‌ به‌شێك له‌داهاتی‌ نه‌وت به‌سه‌ر هاوواڵتیاندا‪.‬‬ ‫ی پێداویستیی‌ه كشتوكاڵییه‌كان‪.‬‬ ‫ی جوتیاران ب‌ه دابینكردن ‌‬ ‫ی گونده‌كان ب‌ه هاریكاریكردن ‌‬ ‫‪ -4‬بوژاندنه‌وه‌ ‌‬ ‫ی و به‌خێوكردنی‌ په‌له‌وه‌ر و ماسی‌‪ ...‬هتد‪.‬‬ ‫‪ -5‬به‌كارهێنانی‌ ته‌كنه‌لۆژیای‌ سه‌رده‌میانه‌ ل‌ه كشتوكاڵ و ئاژه‌ڵدار ‌‬ ‫ی بۆ‬ ‫ی ده‌ره‌ك ‌‬ ‫ی سه‌رمایه‌ ‌‬ ‫ی بانك و‪ ،‬هه‌وڵدان بۆ ڕاكێشان ‌‬ ‫ی تازه‌ ‌‬ ‫ی سیس������ته‌م ‌‬ ‫ی بانكه‌كان به‌پێ ‌‬ ‫‪ -6‬په‌ره‌پێدان و ڕێكخس������تن ‌‬ ‫ی پارێزگا‪.‬‬ ‫پڕۆژ‌ه ستراتیژییه‌كان ‌‬

‫ی و كۆمه‌اڵیه‌‌تی‌‬ ‫ی خزمه‌تگوزار ‌‬ ‫چواره‌م‪ :‬پرس ‌‬

‫‪ -1‬دابینكردنی‌ هه‌لی‌ كار و داڕشتنی‌ به‌رنامه‌ی‌ زانستی‌ بۆ چاره‌سه‌ركردنی‌ كێشه‌ی‌ بێكاری‌ له‌ هه‌ردوو كه‌رتی‌ گشتی‌ و تایبه‌تدا‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ی بیمه‌ ‌‬ ‫ی تێیدا و‪ ،‬ده‌سته‌به‌ر ‌‬ ‫ی خزمه‌تگوزار ‌‬ ‫ی ئاست ‌‬ ‫‪ -2‬گرینگیدان به‌سیسته‌می‌ نه‌خۆشخانه‌ گشتییه‌كان و به‌رزكردنه‌وه‌ ‌‬ ‫ی درێژخایه‌نیان هه‌یه‪‌.‬‬ ‫ی و چاودێریی‌ به‌رده‌وامی‌ ئه‌و كه‌سانه‌ی‌ كه‌نه‌خۆشی ‌‬ ‫ته‌ندروست ‌‬ ‫ی پارێزگا بۆ‬ ‫ی تایب������ه‌ت و چاودێریكردن ‌‬ ‫ی كه‌رت ‌‬ ‫ی نیش������ته‌جێبوون بۆ هه‌موو خێزانێ������ك به‌هاوكار ‌‬ ‫ی ش������وێن ‌‬ ‫‪ -٣‬دابینكردن ‌‬ ‫ی خانوو و شوق‌ه بۆ كه‌سانی‌ كه‌م ده‌رامه‌ت‪.‬‬ ‫دروستكردن ‌‬ ‫ی په‌روه‌رده‌‪ ،‬به‌سوودوه‌رگرتن‬ ‫ی كه‌رت ‌‬ ‫ی ئاست ‌‬ ‫ی خوێندن ل‌ه ڕووی‌ سیسته‌م و بینا و به‌رزكردنه‌وه‌ ‌‬ ‫ی به‌رنامه‌ ‌‬ ‫‪ -4‬پێشخستن ‌‬ ‫ی نوێ و هاوچه‌رخی‌ جیهان‪.‬‬ ‫له‌سیسته‌م ‌‬ ‫ی الوان له‌هه‌موو پێگ‌ه و نێوه‌نده‌كان و گرینگیدان ب‌ه به‌هر‌ه و توانایان‪.‬‬ ‫ی هه‌لی‌ به‌شداریكردن ‌‬ ‫‪ -5‬ڕه‌خساندن ‌‬ ‫ی ناو كۆمه‌ڵگه‌‪.‬‬ ‫ی توندوتیژییه‌كان ‌‬ ‫ی هۆشیاركردنه‌و‌هی‌ كۆمه‌ڵگ‌ه بۆ ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ ‌‬ ‫‪ -6‬به‌‌رنامه‌سازی ‌‬ ‫ی ڕاده‌ربڕین و كۆڕ و كۆبوونه‌وه‬ ‫ی ئازادی ‌‬ ‫ی مرۆڤ و ئازادییه‌ تاكه‌سییه‌كان و فه‌راهه‌مكردن ‌‬ ‫ی ماف ‌‬ ‫‪ -7‬ڕێزگرتن له‌بنه‌ماكان ‌‬ ‫‌و ڕه‌خساندن و ڕێزگرتن له‌ئه‌نجامدانی‌ هه‌موو ڕێوڕه‌سمێكی‌ ئایینی‪.‬‬ ‫ی پێكردنیان له‌هه‌موو كایه‌كانی‌ كۆمه‌ڵگه‌‪.‬‬ ‫ی ژنان و به‌شدار ‌‬ ‫‪ -8‬ده‌سته‌به‌ری‌ مافه‌كان ‌‬ ‫ی و پێكه‌وه‌ژیان‪.‬‬ ‫ی ته‌بای ‌‬ ‫ی گیان ‌‬ ‫ی بۆ فراوانكردن ‌‬ ‫‪ -٩‬بایه‌خدان ب‌ه كاری‌ سه‌ندیكا و ڕێكخراوه‌كانی‌ كۆمه‌ڵگه‌ی‌ مه‌ده‌ن ‌‬

‫ی ئاو و ژینگ ‌ه‬ ‫پێنجه‌م‪ :‬گرینگیدان ب ‌ه بوار ‌‬

‫‪ -١‬دروستكردنی‌ به‌نداو بۆ گلدانه‌وه‌ی‌ ئاو و به‌كارهێنانی‌ له‌بواری‌ كشتوكاڵ و ده‌ستكه‌وتنی‌ ته‌زووی‌ كاره‌با و كه‌رتی‌ گه‌شتوگوزار‪.‬‬ ‫ی ڕۆژانه‌‪.‬‬ ‫ی ئاو ل‌ه پێداویستی ‌‬ ‫ی تاك له‌ به‌كارهێنان ‌‬ ‫ی وشیاری ‌‬ ‫‪ -٢‬به‌رزكردنه‌وه‌ی‌ ئاست ‌‬ ‫ی به‌كارهاتوو‪.‬‬ ‫ی پاكژكردنه‌وه‌ی‌ پاشماوه‌كانی‌ ئاو ‌‬ ‫ی وێستگه‌ ‌‬ ‫ی و دروستكردن و دانان ‌‬ ‫‪ -٣‬گرینگیدان ب‌ه ئاودێر ‌‬ ‫ی‬ ‫ی وه‌به‌رهێنان له‌ بوار ‌‬ ‫‪ -4‬گرینگیدان ب‌ه سه‌وزكردنی‌ شار و شارۆچكه‌كان و ناوچ‌ه ئاوه‌دانییه‌كان و هه‌موو چاالكییه‌كان ‌‬ ‫ی ژینگه‌‪.‬‬ ‫ی و پیشه‌وه‌ری‌‪ ،‬پابه‌ند بكرێت ب‌ه پاراستن ‌‬ ‫ی و پیشه‌ساز ‌‬ ‫بیناساز ‌‬ ‫ی ڕێگرتن له‌ پیسبوونی‌ ژینگ‌ه و ناساندن و خستنه‌ڕووی‌ گرفته‌ ژینگه‌یییه‌كان‬ ‫ی به‌مه‌به‌ست ‌‬ ‫ی یاسای ‌‬ ‫ی ڕێوش������وێن ‌‬ ‫‪ -5‬دانان ‌‬ ‫ی ژینگه‌‪.‬‬ ‫ی تاك بۆ پاراستن ‌‬ ‫ی و ڕۆشنبیری ‌‬ ‫ی وشیار ‌‬ ‫و به‌رزكردنه‌وه‌ی‌ ئاست ‌‬ ‫‪ -6‬كاراكردنی‌ فه‌رمانگه‌كانی‌ كۆنتڕۆڵی‌ جۆری‌‪ ،‬بۆ ڕێگرتن له‌ به‌كاربردنی‌ كااڵ و ده‌رمانی‌ زیانبه‌خش بۆ مرۆڤ و ژینگه‌‪.‬‬

‫ئاداری ‪2013‬‬

‫‪7‬‬


‫دروشمه‌كانی لیستی‬ ‫هاوپه‌یمانیی برایه‌تی و پێكه‌وه‌‌ژیان‬

‫‪469‬‬

‫‪ -١‬لیستی هاوپه‌یمانیی برایه‌تی و پێكه‌وه‌‌ژیان‪ ،‬زامنی پێكه‌وه‌ژیانی ئایین و نه‌ته‌وه‌ جیاوازه‌كانه‌‪.‬‬ ‫‪ -٢‬جێبه‌جێكردنی ماده‌ی (‪ )140‬زامنی پێكه‌وه‌ژیانی خه‌ڵكی ناوچه‌كه‌یه‌‪.‬‬

‫‪ -٣‬ده‌نگدان ب ‌ه لیستی هاوپه‌یمانیی برایه‌تی و پێكه‌وه‌ژیان‪ ،‬ده‌نگدان ‌ه بۆ به‌گژداچوونه‌وه‌ی گه‌ندڵی و به‌فیڕۆدانی‬

‫سامانی سروشتی‪.‬‬

‫‪ -٤‬لیستی هاوپه‌یمانیی برایه‌تی و پێكه‌وه‌ژیان‪ ،‬كار بۆ دابینكردنی ژیانێكی خۆشگوزه‌ران بۆ هاوواڵتیان ده‌كات‪.‬‬ ‫‪ -٥‬له‌ پێناو پاشه‌ڕۆژێكی پرشنگدار بۆ نه‌وه‌ی ئێستا و داهاتوو‪ ،‬ده‌نگ به‌ لیستی (‪ )469‬بده‌‪.‬‬

‫‪ -٦‬بۆ به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ی تیرۆر و تۆقاندن‪ ،‬ده‌نگ به‌لیستی هاوپه‌یمانیی برایه‌تی و پێكه‌وه‌ژیان (‪ )469‬بده‌‪.‬‬

‫‪ -٧‬لیستی هاوپه‌یمانیی برایه‌تی و پێكه‌وه‌ژیان‪ ،‬لیستی سه‌روه‌ر‌یی یاسایه‌‪.‬‬

‫‪ -٨‬ده‌نگدان به‌ لیستی هاوپه‌یمانیی برایه‌تی و پێكه‌وه‌ژیان‪ ،‬هه‌وڵێكه‌ بۆ به‌گژداچوونه‌وه‌ی تیرۆر‪.‬‬

‫‪ -٩‬لیستی هاوپه‌یمانیی برایه‌تی و پێكه‌وه‌ژیان‪ ،‬هه‌وڵێكه‌بۆ بنبڕكردنی هه‌موو ش���ێوازه‌كانی جیاكاریی ئایینی‬

‫و نه‌ته‌وه‌یی‪.‬‬

‫‪ -١٠‬ده‌نگدان به‌ لیستی هاوپه‌یمانیی برایه‌تی و پێكه‌وه‌ژیان‪ ،‬ئه‌ركێكی نیشتمانییه‌‪.‬‬

‫‪ -١١‬ده‌نگدان به‌ لیستی هاوپه‌یمانیی برایه‌تی و پێكه‌وه‌ژیان‪ ،‬دابینكردنی ژیانێكی هاوچه‌رخه‌ بۆ هاوواڵتیان‪.‬‬ ‫‪ -١٢‬لیستی هاوپه‌یمانیی برایه‌تی و پێكه‌وه‌ژیان‪ ،‬كار بۆ نه‌هێشتنی بێكاری ده‌كات‪.‬‬

‫‪ -١٣‬لیستی هاوپه‌یمانیی برایه‌تی و پێكه‌وه‌ژیان‪ ،‬كار بۆ ده‌سته‌به‌ركردنی شوێنی نیشته‌جێبون بۆ هاوواڵتیان ده‌كات‪.‬‬

‫‪ -١٤‬لیستی هاوپه‌یمانیی برایه‌تی و پێكه‌وه‌ژیان‪ ،‬كار بۆ ئاوه‌دانكردنه‌وه‌و گه‌یاندنی خزمه‌تگوزاری بۆ سه‌رجه‌م‬

‫گونده‌گان ده‌كات‪.‬‬

‫‪ -١٥‬لیستی هاوپه‌یمانیی برایه‌تی و پێكه‌وه‌ژیان‪ ،‬خه‌بات ده‌كات ل ‌ه پێناو بنبڕكردنی گه‌نده‌ڵیی ئیداری‪ ،‬دارایی‪،‬‬

‫سیاسی و به‌هێزكردنی ڕۆڵی چاودێریی دارایی‪.‬‬ ‫‪8‬‬

‫هه‌ڵبژاردن ژماره‌ تایبه‌ت‬


‫ناو‪ ،‬زانیاری‪ ،‬په‌یامی پاڵێوراوانی پارتی دیموكراتی‬ ‫ه مووسڵ‪ ،‬سه‌الحه‌دین و دیاله‌‬ ‫كوردستان ل ‌‬

‫‪469‬‬

‫به‌شار حه‌مید مه‌حموود كیكی‬

‫‪6‬‬

‫‪469‬‬

‫‪9‬‬

‫عه‌بدولقادر عه‌بدوڵاڵ به‌توش یوسف‬

‫كانديدی پارتی دیموكراتی كوردستان ‪ -‬مووسڵ‬

‫كانديدی پارتی دیموكراتی كوردستان ‪ -‬مووسڵ‬

‫زانیاریی كه‌سێتیی پاڵێوراو‬

‫زانیاریی كه‌سێتیی پاڵێوراو‬

‫ناو‪ :‬به‌شار حه‌مید مه‌حموود عه‌بدولغه‌فوور كیكی‬ ‫نازناو‪ :‬به‌شار كیكی‬ ‫له‌دایكبووی‪1973 :‬‬ ‫پله‌ی خوێندن‪ :‬دیپلۆمی په‌روه‌رده‌ی وه‌رزشی‬ ‫چ��االك��ی‪ :‬س �ه‌رۆك��ی ئه‌نجوومه‌نی ق���ه‌زار تلكێف‪-‬بواری‬ ‫ڕاگه‌یاندن و كارگێڕی و ڕێكخراوه‌كان‬ ‫شاره‌زایی زمان‪ :‬كوردی‪-‬عه‌ره‌بی‪-‬ئینگلیزی (مامناوه‌ند)‬ ‫ناوونیشان‪ :‬مووسڵ‪ /‬تلكێف‬ ‫زنجیره‌ی پاڵێوراو‪6 :‬‬

‫په‌یامی بۆ ده‌نگده‌ر‬ ‫چه‌ند پێشكه‌شی نیشتمان بكه‌ین‪،‬‬ ‫شایسته‌ی زیاتره‌ لێمان‬

‫ناو‪ :‬عه‌بدولقادر عه‌بدوڵاڵ به‌توش یوسف‬ ‫نازناو‪ :‬خدر خه‌ڵه‌ف‬ ‫له‌دایكبووی‪1971 :‬‬ ‫پله‌ی خوێندن‪ :‬به‌كالۆریۆس یاسا‬ ‫چاالكی‪ :‬كادری لق‬ ‫شاره‌زایی زمان‪ :‬كوردی‪-‬عه‌ره‌بی‬ ‫ناوونیشان‪ :‬مووسڵ‪ /‬شنگال‪-‬تاخی شه‌هیدان‬ ‫زنجیره‌ی پاڵێوراو‪9 :‬‬

‫په‌یامی بۆ ده‌نگده‌ر‬ ‫ كارك������ردن بۆ به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ی گه‌نده‌ڵیی كارگێڕی و‬‫دارایی ل‌ه ده‌زگاكانی حكوومه‌تدا‪.‬‬ ‫ چاودێری������ی ده‌زگا حكوومیی������ه‌كان و هاندانی������ان بۆ‬‫پێشكه‌شكردنی باشترین خزمه‌تگوزاری بۆ گشت خه‌ڵكی‬ ‫پارێزگای مووسڵ‪.‬‬ ‫ئاداری ‪2013‬‬

‫‪9‬‬


‫‪469‬‬

‫سێڤی بابا شێخ‬

‫‪12‬‬

‫‪469‬‬

‫‪14‬‬

‫روقيه‌ محه‌مه‌د ساڵح عه‌بدولڕه‌حمان‬

‫كانديدی پارتی دیموكراتی كوردستان ‪ -‬مووسڵ‬

‫كانديدی پارتی دیموكراتی كوردستان ‪ -‬مووسڵ‬

‫زانیاریێن كه‌سێتیا كاندیدی‬

‫زانیاریی كه‌سێتیی پاڵێوراو‬

‫ناو‪ :‬سێڤی بابا شێخ‬ ‫نازناو‪ :‬بابا شێخ‬ ‫له‌دایكبووی‪1966 :‬‬ ‫پله‌ی خوێندن‪ :‬دیپلۆم‪-‬خانه‌ی مامۆستایان‬ ‫ ئه‌ندامی ده‌س������ته‌ی بااڵی ناوه‌ندی ڕۆش������نبیری و‬‫كۆمه‌اڵیه‌تیی اللش‪.‬‬ ‫ ‪ 26‬ساڵ خزمه‌تی مامۆستایه‌تی‪.‬‬‫شاره‌زایی زمان‪ :‬كوردی‪-‬عه‌ره‌بی‬ ‫ناوونیشان‪ :‬مووسڵ‪ /‬شێخانی‪-‬ناحییه‌ی ئه‌لقوش‬ ‫زنجیره‌ی پاڵێوراو‪12 :‬‬

‫ناو‪ :‬ڕوقیه‌ محه‌مه‌د ساڵح عه‌بدولڕه‌حمان‬ ‫له‌دایكبووی‪1957 :‬‬ ‫پله‌ی خوێندن‪ :‬به‌كالۆریۆس ئه‌ندازیاری شارستانی زانكۆی سه‌اڵحه‌دین‬ ‫چاالكی ‪ -‬ل‌ه ‪ 1984‬ب‌ه ئه‌ندازیار ل‌ه لقی ئاودێریی هه‌ولێر دامه‌زراوه‌‪.‬‬ ‫ سه‌رپه‌رش������تیاری ئیش������پێكردن و چاككردنه‌وه‌ی پڕۆژه‌ی‬‫ئاودێریی ئاسكی كه‌ڵه‌ك ‪1987-1985‬‬ ‫ به‌ڕێوه‌به‌ری ئاودێریی هه‌ولێر ‪1995‬‬‫ به‌رپرسی به‌شی ئه‌ندازه‌ له‌ وه‌زاره‌تی كشتوكاڵ و ئاودێری ‪2000-1996‬‬‫ سه‌رپه‌رشتیاری پرۆژه‌كانی وه‌زاره‌تی كشتوكاڵ و ئاودێری‬‫ل‌ه ڕێكخراوی فاو ‪2003-1997‬‬ ‫ به‌ڕێوه‌به‌ری شاره‌وانیی مه‌خموور ‪2010-2007‬‬‫ به‌ڕێوه‌به‌ری شاره‌وانیی شه‌مامك ‪2013‬‬‫شاره‌زایی زمان‪ :‬كوردی‪-‬عه‌ره‌بی‪-‬ئینگلیزی‬ ‫ناوونیشان‪ :‬هه‌ولێر‪ /‬مه‌نتیكاوه‌‬ ‫زنجیره‌ی پاڵێوراو‪14 :‬‬

‫په‌یامی بۆ ده‌نگده‌ر‬

‫په‌یامی بۆ ده‌نگده‌ر‬

‫ نه‌هێشتنی بێكاری ل‌ه ڕێگه‌ی وه‌به‌رهێنان ل‌ه پارێزگا‬‫و هاندانی پیشه‌سازیی ناوخۆیی‪.‬‬ ‫ دابینكردنی خزمه‌تگوزارییه‌كان له‌ ناوچه‌ك‌ه و كار بۆ‬‫جێبه‌جێكردنی مادده‌ی ‪ 140‬ده‌كه‌م‪ ،‬له‌پێناو ئارامیی‬ ‫ناوچه‌كه‌ و كۆتاییهێنان به‌ دۆگمایی كه‌ ناوچه‌كه‌مان‬ ‫پێوه‌ی ده‌ناڵێنی‪.‬‬

‫ هه‌وڵدان بۆ باشتركردنی باری گوزه‌ران و نه‌هێشتنی بێكاری‪.‬‬‫ گێڕانه‌وه‌ی ئه‌و مافانه‌ی تا ئێس������تا له‌الیه‌ن حكوومه‌تی‬‫عیراقی و پارێزگای مووسڵه‌و‌ه بۆمان دابین ناكرێت‪.‬‬ ‫ هه‌وڵدان بۆ ئاوه‌دانكردنه‌وه‌ی گونده‌كان و دابینكردنی‬‫سووته‌مه‌نی بۆ برا جووتیاره‌كان و خه‌ڵكی ناوچه‌كه‌‪.‬‬ ‫ گرنگیدان به‌ په‌روه‌رده‌ و دروس������تكردنی قوتابخانه‌ و‬‫دابینكردنی پێداویستییه‌كان‪.‬‬

‫‪ 10‬هه‌ڵبژاردن ژماره‌ تایبه‌ت‬


‫‪469‬‬

‫‪15‬‬

‫هاشم محه‌مه‌د عه‌لی ته‌ها بریفكانی‬ ‫كانديدی پارتی دیموكراتی كوردستان ‪ -‬مووسڵ‬

‫‪469‬‬

‫‪18‬‬

‫سه‌یدۆ چه‌تۆ حه‌سۆ ئیبراهیم‬

‫كانديدی پارتی دیموكراتی كوردستان ‪ -‬مووسڵ‬

‫زانیاریی كه‌سێتیی پاڵێوراو‬

‫زانیاریی كه‌سێتیی پاڵێوراو‬

‫ناو‪ :‬هاشم محه‌مه‌د عه‌لی ته‌ها بریفكانی‬ ‫نازناو‪ :‬بریفكانی‬ ‫له‌دایكبووی‪1970 :‬‬ ‫پله‌ی خوێندن‪ :‬بكالوریوس ب كارگیری و ئابوری و دیپلوم ته‌كنیكی‬ ‫چاالكی‪ :‬بواری كارگێڕی و ئابووری‬ ‫شاره‌زایی زمان‪ :‬كوردی‪-‬عه‌ره‌بی‪-‬ئینگلیزی‬ ‫ناوونیشان‪ :‬مووسڵ‪ /‬فایده‌‪-‬دۆمیز‬ ‫زنجیره‌ی پاڵێوراو‪15 :‬‬

‫ناو‪ :‬سه‌یدۆ چه‌تۆ حه‌سۆ ئیبراهیم‬ ‫نازناو‪ :‬ئال دۆخی‬ ‫له‌دایكبووی‪1969 :‬‬ ‫پله‌ی خوێندن‪ :‬دیپلۆمی ته‌ندروستی‬ ‫ ئه‌ندامی لیژنه‌ی ناوخۆی لقی ‪ 17‬ل‌ه سنونی‬‫ ئه‌ندامی ده‌س������ته‌ی كارگێڕیی ناوه‌ندی ڕۆش������نبیری و‬‫كۆمه‌اڵیه‌تیی اللش ل‌ه سنونی ‪2007-2005‬‬ ‫ ئه‌ندامی ده‌سته‌ی كارگێڕیی سه‌ندیكای ڕۆژنامه‌نووسانی‬‫كوردستان‪ /‬لقی دهۆك‬ ‫ ئه‌ندامی ڕێكخراوی كه‌س������كه‌ س������ۆر بۆ لێبورده‌یی و‬‫پێكه‌وه‌ژیان له‌ سیمێل‬ ‫ ئه‌ندامی ڕێكخراوی مافه‌ مه‌ده‌نییه‌كان ل‌ه دهۆك‬‫شاره‌زایی زمان‪ :‬كوردی‪-‬عه‌ره‌بی‬ ‫ناوونیشان‪ :‬مووسڵ‪ /‬شنگال‪-‬سنون خان‌ه سۆر‬ ‫زنجیره‌ی پاڵێوراو‪18 :‬‬

‫په‌یامی بۆ ده‌نگده‌ر‬ ‫ كاركرن بۆ بنه‌جه بوونا پێكڤه‌ ژیانا ئاش������تیانه‌ و برایه‌تی ناڤبه‌را‬‫هه‌م������وو پێكهاتێن پارێزگه‌ها نه‌ین������ه‌وا‪ ،‬و ئه‌ڤ ئارمانجه‌ ژی ب ڕێكا‬ ‫بنه‌جه كرنا بنه‌مایا داد په‌روه‌ری و یه‌كسانیی د ئه‌رك و مافان دا‪.‬‬ ‫ نه‌هێالن������ا دیاردا بێكاریی یا هه‌یی ل پارێزگه‌ها نه‌ینه‌وا‪ ،‬ب ڕێكا‬‫ڕاكێشان و ئینانا س������ه‌رمایه‌گوزاریێ بۆ پارێزگه‌ها نه‌ینه‌وا و بلند‬ ‫كرنا ئاس������تێ ژی������ارا هاوه‌التیێن پارێزگه‌ها نه‌ین������ه‌وا لگور حه‌ز و‬ ‫ئاره‌زوویا وه‌التیێن پارێزگه‌هێ‪.‬‬ ‫ پێشكێش كرنا خزمه‌تگوزاریێن پێدڤی بۆ خه‌لكێ پارێزگه‌ها نه‌ینه‌وا‬‫و ڕاكێشانا باشترین پروژه‌یێن ژێرخانا ئابوری بۆ پارێزگه‌هێ‬ ‫ گرنگ������ی پێدان������ه‌كا مه‌زن ب ته‌خا گه‌ن������ج و الوان و كار كرن بۆ‬‫ئاڤا كرن و چێكرنا س������ه‌نته‌ر و بنگه‌هێن ڕه‌وشه‌نبیری و وه‌رزشی‬ ‫(بتایبه‌ت یاریگه‌هێن گرتی) و ڕوخساندنا ده‌رفه‌تێن كاریێن یه‌كسان‬ ‫بۆ گه‌نجان‪.‬‬

‫په‌یامی بۆ ده‌نگده‌ر‬ ‫پااڵوتن������م بۆ ئه‌نجومه‌ن������ی پارێزگا له‌پێن������او هه‌وڵدان و‬ ‫به‌رده‌وامیی ل‌ه خزمه‌تكردنی حزب و خه‌ڵك له‌ناوچه‌كه‌دا‪،‬‬ ‫هه‌روه‌ه������ا گه‌یاندن������ی ئازاره‌كانی������ان ب������ۆ الیه‌نه‌كان������ی‬ ‫په‌یوه‌ندیدار و به‌دواداچوونی بۆ به‌ده‌ستهێنان و گه‌یاندنی‬ ‫خزمه‌تگوزاری به‌پێی ڕیزبه‌ندیی گرنگی‪ ،‬وه‌ك ئاس������ایش‪،‬‬ ‫ته‌ندروستی‪ ،‬ئاو و كاره‌با و نه‌هێشتنی بێكاری‪.‬‬ ‫هه‌ڵمبژێرن بۆ ئه‌وه‌ی خزمه‌تتان بكه‌م‪..‬‬ ‫ئاداری ‪2013‬‬

‫‪11‬‬


‫‪469‬‬

‫‪20‬‬

‫عه‌بدولكه‌ریم محه‌مه‌د حه‌سه‌ن عه‌بدولاڵ‬ ‫كانديدی پارتی دیموكراتی كوردستان ‪ -‬مووسڵ‬

‫زانیاریی كه‌سێتیی پاڵێوراو‬ ‫ناو‪ :‬عه‌بدولكه‌ریم محه‌مه‌د حه‌سه‌ن عه‌بدولاڵ‪.‬‬ ‫نازناو‪ :‬شیدانی‪.‬‬ ‫له‌دایكبووی‪1959 :‬‬ ‫پله‌ی خوێندن‪ :‬به‌كالۆریۆس ئه‌ندازیاری‪.‬‬ ‫چاالكی‪ :‬بواری ئه‌ندازیاری‪.‬‬ ‫شاره‌زایی زمان‪ :‬كوردی‪-‬عه‌ره‌بی‪-‬ئینگلیزی‪.‬‬ ‫ناوونیشان‪ :‬مووسڵ‪.‬‬ ‫زنجیره‌ی پاڵێوراو‪20 :‬‬

‫په‌یامم بۆ ده‌نگده‌ر‬ ‫بواری سیاسیی خۆی ل‌ه ڕێگه‌ی جه‌ختكردن له‌سه‌ر‬ ‫به‌ش������داریی ڕاس������ته‌قینه‌دا ده‌بینێت������ه‌وه‌ و په‌راوێز‬ ‫نه‌خستنی هیچ پێكهات‌ه و الیه‌نێكی سیاسی‪.‬‬ ‫ ب������واری كارگێڕی������ی خۆی له‌ ڕێگ������ه‌ی جه‌ختكردن‬‫له‌سه‌ر پێشكه‌شكردنی باشترین خزمه‌تگوزارییه‌كان‬ ‫ده‌بینێته‌وه‌‪ ،‬ك‌ه له‌گه‌ڵ ویسته‌كانی جه‌ماوه‌ری مووسڵ‬ ‫بگونجێ������ت‪ ،‬بۆی‌ه پێكه‌و‌ه كار ده‌كه‌ی������ن بۆ عێراقێكی‬ ‫دیموكراتی فیدراڵی یه‌كگرتوو‪.‬‬ ‫‪ 12‬هه‌ڵبژاردن ژماره‌ تایبه‌ت‬

‫‪469‬‬

‫‪23‬‬

‫سالم محه‌مه‌د جه‌میل ئیبراهیم‬

‫كانديدی پارتی دیموكراتی كوردستان ‪ -‬مووسڵ‬

‫زانیاریی كه‌سێتیی پاڵێوراو‬ ‫ناو‪ :‬سالم محه‌مه‌د جه‌میل ئیبراهیم‬ ‫نازناو‪ :‬قه‌ساب‬ ‫له‌دایكبووی‪1966 :‬‬ ‫پله‌ی خوێندن‪ :‬كۆلێژی سه‌ربازی‬ ‫چاالكی‪ :‬ئه‌فسه‌ری خانه‌نشین‬ ‫شاره‌زایی زمان‪ :‬عه‌ره‌بی‪-‬توركی‬ ‫ناوونیشان‪ :‬مووسڵ‪ /‬ته‌له‌عفه‌ر‪-‬تاخی نور‬ ‫زنجیره‌ی پاڵێوراو‪23 :‬‬

‫په‌یامی بۆ ده‌نگده‌ر‬ ‫له‌پێن������او پێشكه‌ش������كردنی باش������ترین خزمه‌تگ������وزاری‬ ‫و كارك������ردن ب������ۆ چه‌س������پاندنی ئارامی و ئاس������ایش و‬ ‫سه‌روه‌ریی یاسا‪ ،‬ئامانجمان‌ه ئه‌زموونه‌ شارستانییه‌كه‌ی‬ ‫سه‌ركردایه‌تیی كورد له‌ هه‌رێمی كوردستان بگوازینه‌و‌ه‬ ‫بۆ شار‌ه خۆشه‌ویسته‌كه‌مان (مووسڵ)‪.‬‬


‫‪469‬‬

‫‪24‬‬

‫سعيد سلو شريف عمر‬ ‫كانديدی پارتی دیموكراتی كوردستان ‪ -‬مووسڵ‬

‫زانیاریێن كه‌سێتیا كاندیدی‬ ‫ناو‪ :‬سعید سلو شریف عمر‬ ‫نازناو‪ :‬ئال عومه‌ر‬ ‫له‌دایكبوون‪1966 :‬‬ ‫ئاس������تێ خوێندن������ێ‪ :‬دیپلۆم‪-‬بڕێڤه‌بردن������ا ب������وارێ‬ ‫گه‌شتوگوزار‪.‬‬ ‫چاالكڤانه‌‪ :‬جێگرێ س������ه‌رۆكێ ده‌ستا باڵندا ناوه‌ندا‬ ‫ڕۆشنبیری و كۆمه‌اڵیه‌تیا اللش‪.‬‬ ‫سه‌رنڤیسه‌رێ گۆڤارا اللش‪.‬‬ ‫شاره‌زایی زمان‪ :‬كوردی‪-‬عه‌ره‌بی‪.‬‬ ‫ناڤونیشان‪ :‬ناحیه‌ی ئه‌لقوش‪ /‬كۆمه‌ڵگه‌ها شێخان‪.‬‬ ‫زنجیرا پاڵێوراوێ‪24 :‬‬

‫په‌یاما من بۆ ده‌نگده‌ری‬ ‫دێ ه������ه‌ول ده‌ین مادده‌ی ‪ 140‬بێت������‌ه جێبه‌جێكرن و‬ ‫قه‌ره‌بووكردنا زه‌ره‌رمه‌ندا و نه‌هێالنا بێكاریێ‪.‬‬

‫‪469‬‬

‫فه‌هیم ‌ه عه‌باس قاسۆ فریز‬

‫‪27‬‬

‫كانديدی پارتی دیموكراتی كوردستان ‪ -‬مووسڵ‬

‫زانیاریی كه‌سێتیی پاڵێوراو‬ ‫ناو‪ :‬فه‌هیمه‌ عه‌باس قاسۆ فریز‬ ‫نازناو‪ :‬به‌با‬ ‫له‌دایكبووی‪1964 :‬‬ ‫پله‌ی خوێندن‪ :‬به‌كالۆریۆس په‌روه‌رده‌‬ ‫چاالكی‪ :‬كارگێڕی ناوچه‌‬ ‫شاره‌زایی زمان‪ :‬كوردی‪-‬عه‌ره‌بی‪-‬ئینگلیزی‬ ‫ناوونیشان‪ :‬مووسڵ‪ /‬شنگال‪-‬تاخی ڕۆژهه‌اڵت‬ ‫زنجیره‌ی پاڵێوراو‪27 :‬‬

‫په‌یامی بۆ ده‌نگده‌ر‬ ‫كاركردن ب������ۆ پێشخس������تی پرۆس������ه‌ی په‌روه‌رده‌یی ل‌ه‬ ‫پارێزگای مووس������ڵ ب‌ه شێوه‌یه‌كی گش������تی و ل‌ه شنگال‬ ‫به‌تایبه‌ت������ی و هه‌ماهه‌نگی له‌گه‌ڵ لیژنه‌ی ته‌ندروس������تی و‬ ‫لیژنه‌ی خزمه‌تگوزارییه‌كان و كاركردن له‌گه‌ڵ كۆمه‌ڵه‌كانی‬ ‫هاوكاری و كش������توكاڵی له‌پێناو پێشخستنی كشتوكاڵ و‬ ‫گه‌شه‌كردنی ژینگه‌ ل‌ه شنگال‪.‬‬

‫ئاداری ‪2013‬‬

‫‪13‬‬


‫‪469‬‬

‫‪28‬‬

‫ته‌حسین حه‌سه‌ن حه‌مۆ خه‌ڵه‌ف‬

‫‪469‬‬

‫‪30‬‬

‫عه‌بدولكه‌ریم مه‌دلول سلێمان ئه‌لجاره‌ڵاڵ‬

‫كانديدی پارتی دیموكراتی كوردستان ‪ -‬مووسڵ‬

‫كانديدی پارتی دیموكراتی كوردستان ‪ -‬مووسڵ‬

‫زانیاریی كه‌سێتیی پاڵێوراو‬

‫زانیاریی كه‌سێتیی پاڵێوراو‬

‫ناو‪ :‬ته‌حسین حه‌سه‌ن حه‌مۆ خه‌ڵه‌ف‬ ‫نازناو‪ :‬سۆفی‬ ‫له‌دایكبووی‪1955 :‬‬ ‫پله‌ی خوێندن‪ :‬به‌كالۆریۆس كارگێڕی و ئابووری‬ ‫چاالكی‪ :‬ئه‌ندام ناوچه‌‬ ‫شاره‌زایی زمان‪ :‬كوردی‪-‬عربی‬ ‫ناوونیشان‪ :‬مووسڵ‪ /‬تلعفر‪-‬عیازیه‌‬ ‫زنجیره‌ی پاڵێوراو‪28 :‬‬

‫ناو‪ :‬عه‌بدولكه‌ریم مه‌دلول سلێمان ئه‌لجاره‌ڵاڵ‬ ‫نازناو‪ :‬ئه‌لجاره‌ڵاڵ‬ ‫له‌دایكبووی‪1969 :‬‬ ‫پله‌ی خوێندن‪ :‬ئاماده‌یی پیشه‌سازی‬ ‫شاره‌زایی زمان‪ :‬كوردی‪-‬عه‌ره‌بی‬ ‫ناوونیشان‪ :‬مووسڵ‪ /‬شنگال‪-‬گوندی ئه‌لجاره‌ڵاڵ‬ ‫زنجیره‌ی پاڵێوراو‪30 :‬‬

‫په‌یامی بۆ ده‌نگده‌ر‬

‫په‌یامی بۆ ده‌نگده‌ر‬

‫خزمه‌ت������ی ن������ه‌وه‌ی هاوواڵتییانی ناوچه‌ك������ه‌م ل‌ه ناحیه‌ی‬ ‫زومار ده‌كه‌م‪ ،‬له‌رێگه‌ی كاركردن گه‌ڕاندنه‌وه‌ی ژێرخانی‬ ‫ئابووری������ی ناوچه‌كه‌ و دابینكردنی هه‌لی كار بۆ بێكاران‪،‬‬ ‫هه‌روه‌ه������ا كاركردن بۆ فراوانكردن������ی تۆڕی په‌روه‌رده‌ی‬ ‫كۆمه‌اڵیه‌ت������ی‪ ،‬به‌تایبه‌ت������ی بێوه‌ژن و بێ سه‌رپه‌رش������ت و‬ ‫په‌ككه‌وته‌كان‪.‬‬

‫خزمه‌تگوزاری بۆ هه‌مووان‬

‫‪ 14‬هه‌ڵبژاردن ژماره‌ تایبه‌ت‬


‫‪469‬‬

‫‪31‬‬

‫جه‌مال محه‌مه‌د حه‌سه‌ن محی‬

‫‪469‬‬

‫‪33‬‬

‫سوبحی ئه‌حمه‌د خه‌ڵه‌ف ئه‌لجه‌رجه‌ری‬

‫كانديدی پارتی دیموكراتی كوردستان ‪ -‬مووسڵ‬

‫كانديدی پارتی دیموكراتی كوردستان ‪ -‬مووسڵ‬

‫زانیاریی كه‌سێتیی پاڵێوراو‬

‫زانیاریی كه‌سێتیی پاڵێوراو‬

‫ناو‪ :‬جه‌مال محه‌مه‌د حه‌سه‌ن محی‬ ‫نازناو‪ :‬زێدك‬ ‫له‌دایكبووی‪1961 :‬‬ ‫پله‌ی خوێندن‪ :‬ئاماده‌یی‬ ‫چاالكی ‪ :‬كاری سیاسی‬ ‫شاره‌زایی زمان‪ :‬كوردی‪-‬عه‌ره‌بی‬ ‫ناوونیشان‪ :‬مووسڵ‪ /‬شێخان‬ ‫زنجیره‌ی پاڵێوراو‪31 :‬‬

‫په‌یامی بۆ ده‌نگده‌ر‬ ‫خزمه‌تی نه‌وه‌ی ناوچه‌كه‌م ده‌كه‌م‪ ،‬ل‌ه ڕێگه‌ی دڵسۆزیم‬ ‫بۆ پێشكه‌شكردنی باشترین ئه‌و خزمه‌تگوزارییانه‌ی‬ ‫په‌یوه‌ستن به‌ ژیانی ڕۆژانه‌ی هاوواڵتییانی ناوچه‌كه‌م‬ ‫و گه‌یاندنیان ب‌ه ئاستی توێژه‌كانی دیكه‌ی میلله‌تانی‬ ‫عیراق‪ .‬بۆی‌ه ده‌س������تپاك ده‌بم ل������ه‌ گه‌یاندنی ده‌نگ و‬ ‫پێداویستییه‌كانیان به‌ ناوه‌نده‌ گرنگه‌كانی ده‌وڵه‌ت ب‌ه‬ ‫مه‌به‌ستی جێبه‌جێكردنیان‪.‬‬ ‫سه‌ركه‌وتن پشت به‌ یه‌زدان‪.‬‬

‫ناو‪ :‬سوبحی ئه‌حمه‌د خه‌ڵه‌ف ئه‌لجه‌رجه‌ری‬ ‫نازناو‪ :‬سوبحی عه‌لالف‬ ‫له‌دایكبووی‪1953 :‬‬ ‫پله‌ی خوێندن‪ :‬ئاماده‌یی‬ ‫چاالكی‪ :‬كاری خزمه‌تگوزاری‬ ‫شاره‌زایی زمان‪ :‬كوردی‪-‬عه‌ره‌بی‬ ‫ناوونیشان‪ :‬مووسڵ‬ ‫زنجیره‌ی پاڵێوراو‪33 :‬‬

‫په‌یامی بۆ ده‌نگده‌ر‬ ‫به‌پێی ئه‌و ش������اره‌زاییانه‌ی ل‌ه بواری خزمه‌تگوزاریدا‬ ‫هه‌مه‌‪ ،‬كار بۆ پێشخس������تی پارێزگاكه‌م ده‌كه‌م‪ ،‬به‌پێی‬ ‫یاسا بۆ گشت چین و توێژه‌كانی كۆمه‌ڵگه‌‪.‬‬

‫ئاداری ‪2013‬‬

‫‪15‬‬


‫‪469‬‬

‫به‌ره‌كات شه‌مۆ نایف قه‌تۆ‬

‫‪35‬‬

‫‪469‬‬

‫خدر ئیالس ئدی كجۆ‬

‫‪37‬‬

‫كانديدی پارتی دیموكراتی كوردستان ‪ -‬مووسڵ‬

‫كانديدی پارتی دیموكراتی كوردستان ‪ -‬مووسڵ‬

‫زانیاریی كه‌سێتیی پاڵێوراو‬

‫زانیاریی كه‌سێتیی پاڵێوراو‬

‫ناو‪ :‬به‌ره‌كات شه‌مۆ نایف قه‌تۆ‬ ‫نازناو‪ :‬عه‌مێ‬ ‫له‌دایكبووی‪1966 :‬‬ ‫پله‌ی خوێندن‪ :‬ئاماده‌یی‬ ‫چاالكی‪ :‬كادری ناوچه‌‬ ‫شاره‌زایی زمان‪ :‬كوردی‪-‬عه‌ره‌بی‬ ‫ناوونیشان‪ :‬مووسڵ‪ /‬شنگال‪-‬سنون‬ ‫زنجیره‌ی پاڵێوراو‪35 :‬‬

‫ناو‪ :‬خدر ئیالس ئدی كجۆ‬ ‫نازناو‪ :‬كجۆ‬ ‫له‌دایكبووی‪1967 :‬‬ ‫پله‌ی خوێندن‪ :‬دیپلۆم هونه‌ری‬ ‫چاالكی‪ :‬به‌ڕێوه‌به‌ری قوتابخانه‌‬ ‫شاره‌زایی زمان‪ :‬كوردی‪-‬عه‌ره‌بی‬ ‫ناوونیشان‪ :‬مووسڵ‪ /‬شنگال‪-‬ته‌ل قه‌سه‌ب‬ ‫زنجیره‌ی پاڵێوراو‪37 :‬‬

‫په‌یامی بۆ ده‌نگده‌ر‬

‫په‌یامی بۆ ده‌نگده‌ر‬

‫خۆم بۆ ئه‌م لیس������ت‌ه پ������ااڵوت وه‌ك باوه‌ڕبوونم ب‌ه چوون‌ه‬ ‫ناو لیس������تی برایه‌تی و پێكه‌وه‌ژیان‪ ،‬بۆ ئه‌وه‌ی ببم‌ه جێی‬ ‫ب������اوه‌ڕی ده‌نگ������ده‌ری ناوچه‌كه‌م ل‌ه ش������نگال‪ ،‬بۆ ئه‌وه‌ی‬ ‫باش������ترین خزمه‌تگوزارییه‌كانی������ان پێش������كه‌ش بكه‌م و‬ ‫به‌خش������ینی ڕیزبه‌ندی گرنگیی بده‌م ب‌ه كێشه‌ گرنگه‌كان‬ ‫و به‌ره‌نگاربوون������ه‌وه‌ی گه‌نده‌ڵی������ی كارگێ������ڕی و دارایی‪،‬‬ ‫هه‌روه‌ها دابینكردنی هه‌لی كار بۆ بێكاران و كاراكردنی‬ ‫ڕۆڵی پ������ه‌روه‌رده‌ی كۆمه‌اڵیه‌تی و به‌هێزكردنی ئارامی و‬ ‫ئاسایش له‌ ناوچه‌كه‌‪.‬‬

‫هه‌وڵدان ب������‌ه هه‌موو توانام له‌پێناو نه‌هێش������تنی بێكاری‬ ‫و دابینكردن������ی ئ������اوی خواردنه‌و‌ه و پێشكه‌ش������كردنی‬ ‫باشترین خزمه‌تگوزاریی ش������اره‌وانی له‌ڕێگه‌ی هه‌وڵدان‬ ‫بۆ كردنه‌وه‌ی به‌ش������ه‌كانی ش������اره‌وانی ل������‌ه ناوچه‌كانی‬ ‫نیش������ته‌جێبوون ل‌ه قه‌زای شنگال‪ ،‬هه‌روه‌ها گرنگیدان ب‌ه‬ ‫الیه‌نی په‌روه‌رده‌یی‪.‬‬

‫‪ 16‬هه‌ڵبژاردن ژماره‌ تایبه‌ت‬


‫‪469‬‬

‫خه‌لیل شه‌مۆ خدێدا خدر‬

‫‪38‬‬

‫‪469‬‬

‫سیدۆ حسێن خدر ئوسی‬

‫‪41‬‬

‫كانديدی پارتی دیموكراتی كوردستان ‪ -‬مووسڵ‬

‫كانديدی پارتی دیموكراتی كوردستان ‪ -‬مووسڵ‬

‫زانیاریی كه‌سێتیی پاڵێوراو‬

‫زانیاریی كه‌سێتیی پاڵێوراو‬

‫ناو‪ :‬خه‌لیل شه‌مۆ خدێدا خدر‬ ‫نازناو‪ :‬ختاری‬ ‫له‌دایكبووی‪1968 :‬‬ ‫پله‌ی خوێندن‪ :‬به‌كالۆریۆس ئه‌ندازیاریی مه‌ده‌نی‬ ‫شاره‌زایی زمان‪ :‬كوردی‪-‬عه‌ره‌بی‪-‬ئینگلیزی‪-‬سریانی‬ ‫ناوونیشان‪ :‬مووسڵ‪ /‬شێخان‪ -‬تاری‬ ‫زنجیره‌ی پاڵێوراو‪38 :‬‬

‫ناو‪ :‬سیدۆ حسێن خدر ئوسی‬ ‫نازناو‪ :‬تاتا‬ ‫له‌دایكبووی‪1961 :‬‬ ‫پله‌ی خوێندن‪ :‬دیپلۆمی په‌روه‌رده‌‬ ‫چاالكی‪ :‬ل‌ه ‪ 2003‬تا ئێستا ئه‌ندامی ئه‌نجوومه‌نی‬ ‫ناحیه‌ی باكوور ل‌ه مووسڵ‬ ‫شاره‌زایی زمان‪ :‬كوردی‪-‬عه‌ره‌بی‬ ‫ناوونیشان‪ :‬مووسڵ‪ /‬شنگال‪-‬ستون دوهوال‬ ‫زنجیره‌ی پاڵێوراو‪41 :‬‬

‫په‌یامی بۆ ده‌نگده‌ر‬

‫په‌یامی بۆ ده‌نگده‌ر‬

‫ دادوه‌ری و هاوس������ه‌نگی له‌ دابه‌ش������كردنی (موازنه‌) و‬‫(نفق������ات)ی پارێزگا به‌پێی ڕێ������ژه‌ی دانیش������تووان له‌ پێناو‬ ‫پێشكه‌ش������كردنی باش������ترین خزمه‌تگوزاری ب������ۆ هاوواڵتییان‬ ‫و پێویس������تیی دابه‌ش������كردنی به‌ش������ێك له‌ داهاته‌كانی نه‌وت‬ ‫به‌سه‌ریاندا‪.‬‬ ‫ دابینكردن������ی هه‌ل بۆ گه‌نجان‪ ،‬بۆ به‌ش������داریكردن ل‌ه‬‫بواره‌كان������ی داموده‌زگاكانی ده‌وڵه‌ت و گه‌ش������ه‌پێكردنی‬ ‫تواناكانیان و دابینكردنی پێداویستییه‌كانیان‪.‬‬ ‫ به‌رگریك������ردن ل‌ه ماف‌ه ڕه‌واكانی هاوواڵتییان‪ ،‬ل‌ه ڕووی‬‫هه‌مه‌ڕه‌نگی������ی نه‌ته‌وه‌یی و ئاینی و مه‌زهه‌بی و ڕێزگرتنی‬ ‫زمان و كولتووره‌كانیان‪.‬‬

‫ه������ه‌وڵ ده‌ده‌م بۆ بردنه‌وه‌م له‌ هه‌ڵبژاردنه‌كاندا‪ ،‬بۆئه‌وه‌ی‬ ‫ببم������‌ه ئه‌ندامێكی كارا ل‌ه پێشكه‌ش������كردنی باش������ترین‬ ‫خزمه‌تگوزاری بۆ هاوواڵتیان له‌ كۆمه‌ڵگاكانی ش������نگال‪،‬‬ ‫وه‌ك������و كۆمه‌ڵگ������ه‌ی (دوهوال‪-‬بۆرك‪-‬كهبل‪-‬زۆراڤ������ا) ك‌ه‬ ‫س������ااڵنی ڕابردوو لێی بێبه‌ش بوون و پاش ڕاگواستنیان‬ ‫له‌ گونده‌كانیانه‌و‌ه بۆ ئه‌م زیندانه‌ به‌كۆمه‌اڵن‌ه زه‌ره‌رمه‌ند‬ ‫بوون و‪ ،‬ئێستا پێویستییان ب‌ه ساده‌ترین خزمه‌تگوزاری‬ ‫مرۆیی هه‌یه‌‪ ،‬به‌تایبه‌تی ئاوی خواردنه‌وه‌ و خزمه‌تگوزاریی‬ ‫ته‌ندروستی و ڕێگاوبان و كاراكردنی پڕۆژه‌ی گه‌یاندنی‬ ‫ئاوی خواردنه‌و‌ه له‌ ڕووباری دیجله‌و‌ه بۆ ئه‌م كۆمه‌ڵگایان‌ه‬ ‫و به‌ئاگاهێنانه‌وه‌ی واقیعی ژیانیان له‌و تاڵییه‌‪.‬‬ ‫ئاداری ‪2013‬‬

‫‪17‬‬


‫‪469‬‬

‫‪42‬‬

‫ئیسماعیل عیدۆ خه‌ڵه‌ف له‌وی‬

‫‪469‬‬

‫‪44‬‬

‫گولستان حه‌سه‌ن عه‌لی سلێمان‬

‫كانديدی پارتی دیموكراتی كوردستان ‪ -‬مووسڵ‬

‫كانديدی پارتی دیموكراتی كوردستان ‪ -‬مووسڵ‬

‫زانیاریی كه‌سێتیی پاڵێوراو‬

‫زانیاریی كه‌سێتیی پاڵێوراو‬

‫ناو‪ :‬ئیسماعیل عیدۆ خه‌ڵه‌ف له‌وی‬ ‫نازناو‪ :‬عومه‌ر‬ ‫له‌دایكبووی‪1973 :‬‬ ‫پله‌ی خوێندن‪ :‬دیپلۆمی كشتوكاڵ‬ ‫چاالكی‪ :‬مامۆستا و ئه‌ندام په‌یوه‌ندییه‌كان له‌ ناوه‌ندی‬ ‫ڕۆشنبیری و كۆمه‌اڵیه‌تیی اللش‬ ‫شاره‌زایی زمان‪ :‬كوردی‪-‬عه‌ره‌بی‬ ‫ناوونیشان‪ :‬مووسڵ‪ /‬شنگال‪-‬گرزه‌رك‬ ‫زنجیره‌ی پاڵێوراو‪42 :‬‬

‫په‌یامی بۆ ده‌نگده‌ر‬ ‫ چاككردن������ی خزمه‌تگوزاریی������ه‌كان وه‌ك قیرتاوكردنی‬‫جاده‌كان‪ ،‬دابینكردنی ئ������اوی خواردنه‌و‌ه (له‌به‌ر ئه‌وه‌ی‬ ‫بۆت‌ه كێشه‌ی خه‌ڵكی ناوچه‌كه‌)‪.‬‬ ‫ دابینكردنی هه‌لی كار‪ ،‬پشتگیریی ته‌واوی قوتابییان و‬‫خوێندكاران ل‌ه ڕێگه‌ی پێشخستنی پرۆگرامی خوێندن‪.‬‬

‫‪ 18‬هه‌ڵبژاردن ژماره‌ تایبه‌ت‬

‫ناو‪ :‬گولستان حه‌سه‌ن عه‌لی سلێمان‬ ‫نازناو‪:‬‬ ‫له‌دایكبووی‪1982 :‬‬ ‫پله‌ی خوێندن‪ :‬دیپلۆم – و خوێندكاری كۆلێژی ئاداب‬ ‫چاالكی‪ :‬بواری په‌روه‌رد‌ه و مافی مرۆڤ‬ ‫شاره‌زایی زمان‪ :‬كوردی ‪ -‬عه‌ره‌بی‬ ‫ناوونیشان‪ :‬مووسڵ ‪ -‬باشیك‬ ‫زنجیره‌ی پاڵێوراو‪44 :‬‬

‫په‌یامی بۆ ده‌نگده‌ر‬ ‫پشتگیری و هاوكاریی گشت هه‌ژار و كه‌مده‌رامه‌تان‪،‬‬ ‫چ ئافره‌ت‪ ،‬چ گه‌نج������ان‪ .‬به‌رگریكردن له‌ مافه‌كانی‬ ‫مرۆڤ‪.‬‬


‫‪469‬‬

‫‪45‬‬

‫زێن ئه‌لعابدين غانم جومع ‌ه سه‌عيد‬

‫‪469‬‬

‫‪46‬‬

‫نه‌ریمان مسته‌فا خالید مه‌حموود‬

‫كانديدی پارتی دیموكراتی كوردستان ‪ -‬مووسڵ‬

‫كانديدی پارتی دیموكراتی كوردستان ‪ -‬مووسڵ‬

‫زانیاریی كه‌سێتیی پاڵێوراو‬

‫زانیاریی كه‌سێتیی پاڵێوراو‬

‫ناو‪ :‬زێن ئه‌لعابدین غانم جومعه‌ سه‌عید‬ ‫نازناو‪ :‬ئه‌بو حه‌یده‌ر‬ ‫له‌دایكبووی‪1971 :‬‬ ‫پله‌ی خوێندن‪ :‬ئاماده‌یی‪ -‬وێژه‌یی‬ ‫چاالكی‪ :‬كاری حزبی‬ ‫شاره‌زایی زمان‪ :‬كوردی‪-‬عه‌ره‌بی‬ ‫ناوونیشان‪ :‬مووسڵ‪ /‬نه‌مرود‬ ‫زنجیره‌ی پاڵێوراو‪45 :‬‬

‫په‌یامی بۆ ده‌نگده‌ر‬ ‫ دابینكردنی ئاسایش‪.‬‬‫ دابینكردنی خزمه‌تگوزاری‪.‬‬‫‪ -‬دابینكردنی هه‌لی كار‪.‬‬

‫ناو‪ :‬نه‌ریمان مسته‌فا خالید مه‌حموود‬ ‫نازناو‪ :‬تورنان‬ ‫له‌دایكبووی‪1962 :‬‬ ‫پله‌ی خوێندن‪ :‬ئاماده‌یی‬ ‫شاره‌زایی ل‌ه به‌ڕێوه‌بردن و كارگێڕی‬ ‫شاره‌زایی زمان‪ :‬كوردی‪-‬عربی‬ ‫ناوونیشان‪ :‬مووسڵ‪ /‬تلعفر‪-‬زوار‬ ‫زنجیره‌ی پاڵێوراو‪46 :‬‬

‫په‌یامی بۆ ده‌نگده‌ر‬ ‫ كاركردن له‌ پێناو دواڕۆژێكی باش������تر بۆ مووس������ڵ و‬‫پێشكه‌شكردنی خزمه‌تگوزاری باشتر بۆ ناوچه‌كه‌‪.‬‬ ‫ كاركردن به‌ گڕ و تینێك������ی به‌رزه‌وه‌ له‌پێناو مافه‌كانی‬‫ئافره‌تان‪ ،‬به‌تایبه‌تی بێوه‌ژن و بێ سه‌رپه‌رشتان‪ ،‬چونك‌ه‬ ‫پێویس������تیی زیاتریان ب‌ه ده‌س������تگرتن هه‌ی������ه‌‪ ،‬هه‌روه‌ها‬ ‫كاركردن له‌پێناو گه‌نجانی بێكار و خاوه‌ن بڕوانامه‌كان و‬ ‫دۆزینه‌وه‌ی هه‌لی كار بۆیان‪ ،‬چونكه‌ هه‌وێنی كۆمه‌ڵگان‪.‬‬

‫ئاداری ‪2013‬‬

‫‪19‬‬


‫‪469‬‬

‫‪48‬‬

‫‪469‬‬

‫‪2‬‬

‫د‪ .‬عامر عه‌بدولمه‌وجود جاروڵاڵ ئه‌لعیسا‬

‫لوقمان عه‌لی به‌گ عيسا‬

‫كانديدی پارتی دیموكراتی كوردستان ‪ -‬مووسڵ‬

‫كانديدی پارتی دیموكراتی كوردستان ‪ -‬دیاله‌‬

‫زانیاریی كه‌سێتیی پاڵێوراو‬

‫زانیاریی كه‌سێتیی پاڵێوراو‬

‫ناو‪ :‬د‪ .‬عامر عه‌بدولمه‌وجود جاروڵاڵ ئه‌لعیسا‬ ‫نازناو‪ :‬مه‌تیوتی‬ ‫له‌دایكبووی‪1981 :‬‬ ‫پله‌ی خوێندن‪ :‬به‌كالۆریۆسی پزیشكی به‌یته‌ری‬ ‫چاالكی بواری ته‌ندروستی‪-‬به‌یته‌ری‬ ‫شاره‌زایی زمان‪ :‬عه‌ره‌بی‪-‬ئینگلیزی‬ ‫ناوونیشان‪ :‬مووسڵ‪ /‬شنگال‪-‬ناحیه‌ی قه‌یره‌وان‬ ‫زنجیره‌ی پاڵێوراو‪48 :‬‬

‫په‌یامی بۆ ده‌نگده‌ر‬ ‫به‌ره‌نگاربوون������ه‌وه‌ی گه‌نده‌ڵ������ی و پێشكه‌ش������كردنی‬ ‫خزمه‌تگوزاری بۆ خه‌ڵكانی پارێزگای مووسڵ ب‌ه گشتی و‬ ‫ناحیه‌ی قه‌یره‌وان به‌ تایبه‌تی ئامانجمان ته‌نها پل‌ه و پای‌ه‬ ‫نییه‌‪ ،‬به‌ڵكو زۆر له‌و‌ه قووڵتره‌‪ ،‬چونك‌ه دروشممان برایه‌تیی‌ه‬ ‫و ئامانجم������ان خزمه‌تكردن������ی خه‌ڵك������‌ه و به‌خته‌وه‌رییان‬ ‫ش������انازییه‌ بۆم������ان‪ ،‬هه‌ربۆیه‌ ده‌نگ������ت بڕوانامه‌یه‌‪ ،‬بیك‌ه‬ ‫بڕوانامه‌ی هه‌ق بۆ ئه‌وه‌ی شایه‌نییه‌تی‪.‬‬

‫‪ 20‬هه‌ڵبژاردن ژماره‌ تایبه‌ت‬

‫ناو‪ :‬لوقمان عه‌لی به‌گ عیسا ‬ ‫له‌دایكبووی‪1965 :‬‬ ‫پله‌ی خوێندن‪ :‬به‌كالۆریۆس زانستی بایۆلۆژی‬ ‫چاالكی‪ :‬كاری حزبی‪-‬به‌رپرسی ناوچه‌‬ ‫شاره‌زایی زمان‪ :‬كوردی‪-‬عه‌ره‌بی‬ ‫ناوونیشان‪ :‬دیاله‌‪ /‬خانه‌قین‬ ‫زنجیره‌ی پاڵێوراو‪2 :‬‬

‫په‌یامی بۆ ده‌نگده‌ر‬ ‫ خزمه‌تكردنی هاوواڵتیان به‌بێ جیاوازی (نه‌ته‌وه‌یی و‬‫ئاینی)‪.‬‬ ‫ پشتیوانی و هاوكاری كه‌مئه‌ندام و هه‌ژاران‪.‬‬‫ پشتیوانی وه‌رزش و الوان و به‌ره‌وپێشچوونی‪.‬‬‫ دامه‌زراندنی ده‌رچوانی كۆلێژ و په‌یمانگا‪.‬‬‫‪ -‬نه‌هێشتنی گه‌نده‌ڵی له‌ هه‌موو بوارێكدا‪.‬‬


‫‪469‬‬

‫ئازاد حه‌مید شفی‬

‫‪13‬‬

‫‪469‬‬

‫ئه‌مه‌ل عومران غێدان‬

‫‪14‬‬

‫كانديدی پارتی دیموكراتی كوردستان ‪ -‬دیاله‌‬

‫كانديدی پارتی دیموكراتی كوردستان ‪ -‬دیاله‌‬

‫زانیاریی كه‌سێتیی پاڵێوراو‬

‫زانیاریی كه‌سێتیی پاڵێوراو‬

‫ناو‪ :‬ئازاد حه‌مید شفی ‬ ‫له‌دایكبووی‪1970 :‬‬ ‫پله‌ی خوێندن‪ :‬به‌كالۆریۆس زانستی ئیسالمی‬ ‫چاالكی‪ :‬كاری حزبی‬ ‫شاره‌زایی زمان‪ :‬كوردی ‪ -‬عه‌ره‌بی ‪ -‬فارسی‬ ‫ناوونیشان‪ :‬مه‌نده‌لی‪ /‬قه‌ره‌لووس‬ ‫زنجیره‌ی پاڵێوراو‪13 :‬‬

‫په‌یامی بۆ ده‌نگده‌ر‬ ‫ ناساند��ی دۆزی گه‌له‌كه‌م وه‌ك نه‌ته‌وه‌یه‌كی زوڵملێكراو‪.‬‬‫ ئاشتی و پێكه‌وه‌ژیانی پێكهاته‌ كۆمه‌اڵیه‌تی و نه‌ته‌وه‌یی‪ ،‬ئاین و ئاینزاكان‪.‬‬‫ هه‌وڵدان ب������ۆ جێبه‌جێكردنی م������ادده‌ی ‪140‬و گه‌ڕانه‌وه‌ی‬‫خه‌ڵكی ناوچه‌ كوردس������تانییه‌كان بۆ سه‌ر زێدی باپیرانیان و‬ ‫دروستكردنی یه‌كه‌ی نیشته‌جێبوون بۆیان‪.‬‬ ‫ ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ی گه‌نده‌ڵی و پش������تگیری خه‌ڵكانی هه‌ژار‬‫و كه‌مده‌رامه‌ت ده‌بم‪.‬‬ ‫ بڕین������ه‌وه‌ی مووچ‌ه ب������ۆ خانه‌واده‌ی ئ������ه‌و هاوواڵتیانه‌ی ب‌ه‬‫ده‌ستی تیرۆرستان شه‌هید بوون‪.‬‬ ‫ پشتگیری مافی ئافره‌تان ده‌كه‌م و دژی توندوتیژیم به‌رامبه‌ر به‌ ژنان‪.‬‬‫ پشتگیری خواستی الوان ده‌بم ل‌ه گشت بواره‌كاندا له‌گه‌ڵ‬‫ڕه‌خساندنی هه‌لی كار بۆیان‪.‬‬ ‫* نوێنه‌رێكی ڕاستبێژ و ڕاستگۆ ده‌بم به‌رامبه‌ر ب‌ه جه‌ماوه‌ر‬ ‫و ده‌نگده‌رانم‪.‬‬

‫ناو‪ :‬ئه‌مه‌ل عمران غێدان ‬ ‫له‌دایكبووی‪1961 :‬‬ ‫پله‌ی خوێندن‪ :‬دیپلۆم‬ ‫چاالكی‪:‬‬ ‫شاره‌زایی زمان‪ :‬كوردی – عه‌ره‌بی ‪ -‬توركمانی‬ ‫ناوونیشان‪ :‬دیاال خانه‌قین‬ ‫زنجیره‌ی پاڵێوراو‪14 :‬‬

‫په‌یامی بۆ ده‌نگده‌ر‬ ‫ خزمه‌تكردنی شاره‌كه‌م و ئیشم كردوه‌ له‌ شاره‌وانی‪.‬‬‫ پشتیوانی هه‌ژاران و كه‌مده‌رامه‌ت‪.‬‬‫ دابه‌شكردنی زه‌وی له‌سه‌ر ئه‌و هاوواڵتیانه‌ی مادده‌ی‬‫‪ 140‬ده‌یانگرێته‌وه‌‪.‬‬ ‫ به‌ناوكردنی خانووی تجاوز له‌ سنوری پارێزگای دیاله‌‪.‬‬‫‪ -‬نه‌هێشتنی گه‌نده‌ڵیی ئیداری‪.‬‬

‫ئاداری ‪2013‬‬

‫‪21‬‬


‫‪469‬‬

‫عه‌لی حه‌سه‌ن عۆدل ساڵح‬

‫‪5‬‬

‫‪469‬‬

‫‪11‬‬

‫شێرزاد كه‌ریم محه‌مه‌د نه‌شمی‬

‫كانديدی پارتی دیموكراتی كوردستان ‪ -‬سه‌الحه‌دین‬

‫كانديدی پارتی دیموكراتی كوردستان ‪ -‬سه‌الحه‌دین‬

‫زانیاریی كه‌سێتیی پاڵێوراو‬

‫زانیاریی كه‌سێتیی پاڵێوراو‬

‫ناو‪ :‬عه‌لی حه‌سه‌ن عۆدل ساڵح‬ ‫نازناو‪ :‬عه‌لی موهه‌ندیس‬ ‫له‌دایكبووی‪1972 :‬‬ ‫پله‌ی خوێندن‪ :‬به‌كالۆریۆس ئه‌ندازیاری‬ ‫چاالكی‪ :‬به‌ڕێوه‌ب������ه‌ری به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیی نۆژه‌نكردنه‌وه‌ی‬ ‫ئاودێریی دوبز‬ ‫شاره‌زایی زمان‪ :‬كوردی‪-‬عه‌ره‌بی‪-‬ئینگلیزی‪-‬توركمانی‬ ‫ناوونیشان‪ :‬سه‌اڵحه‌دین‪ /‬دوزخورماتو‬ ‫زنجیره‌ی پاڵێوراو‪5 :‬‬

‫په‌یامی بۆ ده‌نگده‌ر‬ ‫ دانان������ی نه‌خش������ه‌یه‌كی گونج������او (پێنجه‌ك������ی) ب������ۆ‬‫جێبه‌جێكردنی پڕۆژه‌كان و گرنگی ب‌ه پڕۆژ‌ه گرنگه‌كانی‬ ‫وه‌ك كاره‌با و خزمه‌تگوزارییه‌ بنه‌ڕه‌تییه‌كان بدرێت‪.‬‬ ‫ گرنكیدان ب‌ه كه‌رتی تایبه‌ت و پش������ت نه‌به‌ستنی ‪%100‬‬‫له‌سه‌ر دامه‌زراندنی گشت هاوواڵتییان له‌به‌ر ڕوونه‌دانی‬ ‫(بێكاریی قه‌ناعه‌ت پێكراو)‪.‬‬ ‫ گرنگیدان ب‌ه توێژی گه‌نجان و دانانی به‌رنامه‌ی تایبه‌ت‬‫بۆ پێشخستنی تواناكانیان‪.‬‬ ‫‪ -‬هێنانه‌دیی ئاسایش و پێشخستنی ده‌زگا ئه‌منییه‌كان‪.‬‬

‫‪ 22‬هه‌ڵبژاردن ژماره‌ تایبه‌ت‬

‫ناو‪ :‬شێرزاد كه‌ریم محه‌مه‌د نه‌شمی‬ ‫نازناو‪ :‬كه‌ریم نه‌شمی‬ ‫له‌دایكبووی‪1969 :‬‬ ‫پله‌ی خوێندن‪ :‬دپلۆم‬ ‫چاالكی‪ :‬كاری حزبی‬ ‫شاره‌زایی زمان‪ :‬كوردی ‪ -‬عه‌ره‌بی ‪ -‬توركمانی‬ ‫ناوونیشان‪ :‬كه‌ركووك‪ /‬دوزخورماتو‬ ‫زنجیره‌ی پاڵێوراو‪11 :‬‬

‫په‌یامی بۆ ده‌نگده‌ر‬

‫خزمه‌تگوزاری بۆ هه‌مووان‬


‫‪538‬‬

‫‪1‬‬

‫‪538‬‬

‫‪2‬‬

‫عه‌لی محه‌مه‌د فه‌تحی ئه‌سكه‌نده‌ر‬

‫غه‌زوان حامد حه‌مید‬

‫مرشح قائمة مجلس أحرار الشبك ‪ -‬مووسڵ‬

‫مرشح قائمة مجلس أحرار الشبك ‪ -‬مووسڵ‬

‫زانیاریی كه‌سێتیی پاڵێوراو‬

‫زانیاریی كه‌سێتیی پاڵێوراو‬

‫ناو‪ :‬عه‌لی محه‌مه‌د فه‌تحی ئه‌سكه‌نده‌ر‬ ‫نازناو‪:‬‬ ‫له‌دایكبووی‪1967 :‬‬ ‫پله‌ی خوێندن‪ :‬به‌كالۆریۆس ئاداب جوگرافیا‬ ‫چاالكی كاری‪ :‬حزبی‬ ‫شاره‌زایی زمان‪ :‬عه‌ره‌بی‬ ‫ناوونیشان‪ :‬مووسڵ‪ /‬به‌رته‌له‌‬ ‫زنجیره‌ی پاڵێوراو‪1 :‬‬

‫ناو‪ :‬غه‌زوان حامد حه‌مید‬ ‫نازناو‪:‬‬ ‫له‌دایكبووی‪1980 :‬‬ ‫پله‌ی خوێندن‪ :‬به‌الۆریۆس یاسا‬ ‫چاالكی‪ :‬كاری سیاسی‪-‬یاسایی‬ ‫شاره‌زایی زمان‪ :‬كوردی‪-‬عه‌ره‌بی‬ ‫ناوونیشان‪ :‬مووسڵ‪ /‬باشیك‬ ‫زنجیره‌ی پاڵێوراو‪2 :‬‬

‫په‌یامی بۆ ده‌نگده‌ر‬

‫په‌یامی بۆ ده‌نگده‌ر‬

‫كاركردن بۆ‪ :‬دابینكردنی ئاسایش و خزمه‌تگوزاری‬ ‫ دابینكردنی هه‌لی كار‬‫ هاوكاركردنی خێزان‌ه ڕاگوێزراوه‌كان‬‫ هاوكاریكردنی خێزانه‌ كه‌مده‌رامه‌ته‌كان و بێوه‌ژنان و‬‫بێ سه‌رپه‌رشتان‪.‬‬

‫دابینكردنی ئاس������ایش و ئارامی بۆ ناوچه‌ی شه‌به‌ك‪ ،‬ب‌ه‬ ‫هه‌ماهه‌نگی له‌گه‌ڵ هه‌ردوو حكوومه‌تی ناوه‌ند و هه‌رێمی‬ ‫كوردس������تان‪ ،‬كاركردن ب������ۆ گه‌یاندن������ی خزمه‌تگوزاریی‌ه‬ ‫ڕاس������ته‌قینه‌كان بۆ ناوچه‌ی ش������ه‌به‌ك‪ ،‬ل‌ه ئاو و كاره‌با و‬ ‫خزمه‌تگوزاریی‌ه سه‌ره‌كییه‌كانی دیكه‌‪.‬‬

‫ئاداری ‪2013‬‬

‫‪23‬‬


‫‪519‬‬

‫فوئاد عه‌لی ئه‌كبه‌ر فه‌یلی‬

‫‪1‬‬

‫كانديدی لیستی برایه‌تیی كورده‌ فه‌یلییه‌كان ‪ -‬به‌غداد‬

‫زانیاریی كه‌سێتیی پاڵێوراو‬ ‫ناو‪ :‬فوئاد عه‌لی ئه‌كبه‌ر‬ ‫نازناو‪ :‬فه‌یلی‬ ‫له‌دایكبووی‪1961 :‬‬ ‫پله‌ی خوێندن‪ :‬ماسته‌ر‪ -‬زانستی بۆماوه‌یی پزیشكی‬ ‫چاالكی‪ -:‬ئه‌ندامی یه‌كێتیی نووسه‌رانی عیراق له‌ تاراوگه‌‬ ‫ ئ�ه‌ن��دام��ی ك��ۆم�ه‌ڵ�ه‌ی ئه‌كادیمی سویدییه‌كان ب��ۆ زانستی‬‫سروشتی‬ ‫شاره‌زایی زمان‪ :‬كوردی‪-‬عه‌ره‌بی‪-‬ئینگلیزی‪-‬فارسی‪-‬سویدی‬ ‫ناوونیشان‪ :‬به‌غدا‪ /‬الكفاح‬

‫زنجیره‌ی پاڵێوراو‪ 1 :‬به‌غدا‬

‫په‌یامی بۆ ده‌نگده‌ر‬ ‫بۆ ئه‌وه‌ی كاره‌س������اتی كورد و كوردانی فه‌یلی دووبار‌ه‬ ‫نه‌بێته‌و‌ه و نه‌وه‌كانیان به‌ ئاش������تی بژین‪ ،‬تێده‌كۆشین بۆ‬ ‫گه‌ڕانه‌وه‌ی ماف‌ه زه‌وتكراوه‌كان������ی كورده‌ فه‌یلییه‌كان ل‌ه‬ ‫عیراقدا و‪ ،‬گه‌ڕانه‌وه‌ی موڵك و سامانه‌ داگیركراوه‌كانیان‬ ‫و قه‌ره‌بووكردن������ه‌وه‌ی خێزانی ش������ه‌هیدان و زیندانییان‬ ‫و گه‌ڕان������ه‌وه‌ی ڕه‌گه‌زنامه‌ و ناس������نامه‌ لێس������ه‌ندراو و‬ ‫شاردراوه‌كانیان‪ ،‬به‌خشینی ئاشتی بۆیان له‌پێناو ژیانێكی‬ ‫ئاشتی و ئارامی له‌گه‌ڵ پێكهاته‌كانی دیكه‌دا‪.‬‬

‫‪ 24‬هه‌ڵبژاردن ژماره‌ تایبه‌ت‬

‫‪519‬‬

‫حيدر هشام الفيلي‬

‫‪1‬‬

‫كانديدی لیستی برایه‌تیی كورده‌ فه‌یلییه‌كان ‪ -‬واست‬

‫زانیاریی كه‌سێتیی پاڵێوراو‬ ‫ناو‪ :‬حيدر هشام الفيلي‬ ‫ناوونیشان‪ :‬كوت‬

‫زنجیره‌ی پاڵێوراو‪ 1 :‬كوت‬

‫پله‌ی خوێندن‪ :‬به‌كالۆریۆس‪ -‬زانستی بیۆلۆژی‬ ‫چاالكی‪ :‬ئه‌ندامی ئه‌نجومه‌نی كه‌سایه‌تییه‌كانی كوت‪ -‬ئه‌ندامی‬ ‫ژووری بازرگانیی كوت‪ -‬ئه‌ندامی ناوه‌ندی پێشخستنی كاروباری‬ ‫‪ - SBDC‬ئه‌ندامی ئه‌نجومه‌نی عێراقی ب��ۆ چاكسازیی‬ ‫ئ��اب��ووری‪ -‬ئه‌ندامی ده‌زگ���ای ئینبثاق ب��ۆ گه‌شه‌سه‌ندن و‬ ‫پێشخستنی ئ��اب��ووری‪ -‬ئه‌ندامی ئه‌نجومه‌نی عێراقی بۆ‬ ‫ئاشتی و پشتگیری‪ -‬ئه‌ندامی ناوه‌ندی ڕۆشنبیریی فه‌یلی‪-‬‬ ‫وه‌ك ڕێكخه‌ری گروپی(المنجم االستثمارية الكويتية) كارم‬ ‫كردووه‌‪ ،‬وه‌ك ڕێكخه‌ری پرۆژه‌ی كۆمیسیۆنی ئه‌ورووپی بۆ‬ ‫پێشخستنی دیوانی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌ران كارم كردووه‌‪.‬‬

‫په‌یامی بۆ ده‌نگده‌ر‬ ‫دامه‌زراندنی نووسینگه‌یه‌ك بۆ به‌دواداچوونی كاروباری كورد‌ه‬ ‫فه‌یلییه‌كان له‌ كوت ‪-‬هه‌ڵگرتنی كێشه‌كانی ناوچه‌ داماوه‌كان له‌ كوت‬ ‫وه‌گه‌ڕخستنی وه‌به‌رهێنان له‌ پارێزگا و ڕاكێشانی سه‌رمایه‌دارانی‬‫جیهانی ‪-‬دامه‌زراندنی ئه‌نجومه‌نی شورایه‌كی پاڵپشت بۆ ئه‌نجومه‌نی‬ ‫پارێزگا ‪-‬كاركردن له‌سه‌ر بنه‌مای (كه‌سی شیاو بۆ شوێنی شیاو)‬ ‫له‌ ده‌زگاكانی حكوومه‌تدا ‪-‬وه‌گه‌ڕخستنی ڕۆڵی به‌ره‌كان چاودێری‬ ‫له‌ پارێزگا بۆ نه‌هێشتنی گه‌نده‌ڵی ‪-‬دروستكردنی ناوه‌ندی تایبه‌ت‬ ‫به‌ گه‌شه‌سه‌ندنی مرۆیی و پێشخستنی كارگێڕی ‪-‬پشتبه‌ستن به‌‬ ‫پ��رۆژه‌ی یه‌ك په‌نجه‌ره‌ و حكوومه‌تی ئه‌لیكترۆنی بۆ نه‌هێشتنی‬ ‫بێكاری ‪-‬گرنگیدان به‌ واقیعی ته‌ندروستی و گه‌شتوگوزار و‬ ‫ڕۆشنبیری و وه‌رزشی و په‌روه‌رده‌یی‪ .‬دواجار (ئه‌و چاوه‌ كوێربێ‬ ‫نایه‌وێ وه‌ك چاودێرێ بتبینێ)‪.‬‬


‫‪535‬‬

‫‪1‬‬

‫‪535‬‬

‫‪2‬‬

‫هادی جردۆ عه‌لی‬

‫یوسف حامۆ تاتار عه‌لی‬

‫كانديدی به‌ره‌ی دیموكراتی ئێزیدی ‪ -‬مووسڵ‬

‫كانديدی به‌ره‌ی دیموكراتی ئێزیدی ‪ -‬مووسڵ‬

‫زانیاریی كه‌سێتیی پاڵێوراو‬

‫زانیاریی كه‌سێتیی پاڵێوراو‬

‫په‌یامی بۆ ده‌نگده‌ر‬

‫په‌یامی بۆ ده‌نگده‌ر‬

‫س������ه‌ره‌تا و كۆتای������ی خزمه‌تكردنی هاوواڵتی������ان‪ ،‬هه‌روه‌ها‬ ‫كاركردن بۆ پێشخس������تی خزمه‌تگوزارییه‌كانی شاره‌وانی و‬ ‫گه‌یاندنیان به‌ گوند و كۆمه‌ڵگه‌ گوندنش������ینه‌كان‪ ،‬هه‌روه‌ها‬ ‫كار بۆ هه‌ڵس������انه‌وه‌ی واقیعی په‌روه‌رده‌یی ده‌كه‌م له‌ ڕووی‬ ‫زۆركردن������ی ژماره‌ی قوتابخانه‌كان و مامۆس������تایان‪ ،‬له‌به‌ر‬ ‫گرنگیی ئه‌م كه‌رته‌ له‌ ژیانی هاوواڵتیدا‪.‬‬ ‫ به‌شداربه‌‪ ..‬له‌پێناوت به‌شداربووم‬‫ ده‌نگ بده‌‪ ..‬ئه‌بم به‌ ده‌نگی تۆ‬‫‪ -‬خزمه‌تكردنت مه‌به‌سته‌‪ ..‬سه‌ركه‌وتنمان هۆیه‌‬

‫ گرنگی������دان به‌ پ������ه‌روه‌رده‌ و خوێن������دن و خوێندكاران و‬‫گه‌نجان‪ ،‬به‌ كردنه‌وه‌ی كۆلێژ و په‌یمانگه‌ له‌ شنگال‪.‬‬ ‫ ڕێزگرتن������ی پیاوان و زانایان������ی ئایینی و نۆژه‌نكردنه‌وه‌ی‬‫شوێنه‌ ئایینییه‌كان‪.‬‬ ‫ گرنگیدان به‌ بریندار و خاوه‌ن پێداویستییه‌ تایبه‌تییه‌كان‬‫و بنه‌ماڵه‌ی شه‌هیدان و بێوه‌ژن و بێ سه‌رپه‌رشتان و پیر و‬ ‫خانه‌نشینان و دابینكردنی ژیانێكی شایسته‌ بۆیان‪.‬‬

‫ناو‪ :‬هادی جردۆ عه‌لی‬ ‫نازناو‪ :‬قیران‬ ‫له‌دایكبووی‪1975 :‬‬ ‫پله‌ی خوێندن‪ :‬ئاماده‌یی پیشه‌سازی‬ ‫چاالكی‪ :‬كاری سیاسی‬ ‫شاره‌زایی زمان‪ :‬كوردی‪-‬عه‌ره‌بی‬ ‫ناوونیشان‪ :‬مووسڵ‪ /‬شنگال‪-‬سیبا شێخ خدر‬ ‫زنجیره‌ی پاڵێوراو‪1 :‬‬

‫ناو‪ :‬یوسف حامۆ تاتار عه‌لی‬ ‫نازناو‪ :‬زندینا‬ ‫له‌دایكبووی‪1950 :‬‬ ‫پله‌ی خوێندن‪ :‬دیپلۆم‪-‬په‌یمانگه‌ها مامۆستا له‌ هه‌ولێر‪.‬‬ ‫چاالكی‪ :‬به‌ڕێوه‌به‌ری قوتابخانه‌ی قه‌حتانی‪3-‬‬ ‫شاره‌زایی زمان‪ :‬كوردی‪-‬عه‌ره‌بی‬ ‫ناوونیشان‪ :‬مووسڵ‪ /‬شنگال‪-‬گر عزێر‬ ‫زنجیره‌ی پاڵێوراو‪2 :‬‬

‫ئاداری ‪2013‬‬

‫‪25‬‬


‫یاسای هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی پارێزگا و‬ ‫قه‌زا و ناحییه‌کان له‌ عێراق‬ ‫به‌پشتبه‌ستن به‌وه‌ی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌ران بڕیاری له‌سه‌ر‬ ‫داوه‌ و ئه‌نجومه‌نی سه‌رۆكایه‌تی په‌سه‌ندی كردووه‌‪ ،‬هه‌روه‌ها‬ ‫ئام������اژه‌ به‌ حوكمه‌كانی به‌ندی (یه‌كه‌م) له‌ مادده‌ی (‪)61‬‬ ‫و به‌ندی سێیه‌م له‌ مادده‌ی (‪ )73‬و به‌ندی چواره‌م له‌ مادده‌ی‬ ‫(‪)122‬ی ده‌س������توور‪ ،‬ئه‌نجومه‌نی سه‌رۆكایه‌تی له‌ دانیشتنی‬ ‫خۆی������دا له‌ ڕێکه‌وتی ‪ 2008/10 /8‬بڕیاری دا ئه‌م یاس������ایه‌ی‬ ‫خواره‌وه‌ ده‌ر بكات‪:‬‬

‫یاسای هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی پارێزگا و قه‌زا و ناحییه‌کان ل ‌ه عێراق‬ ‫ژمار ‌ه (‪ )36‬بۆ ساڵی ‪2008‬‬ ‫فه‌سڵی یه‌كه‌م‬ ‫ه و كاراكردن و ئامانجه‌كان‬ ‫پێناس ‌‬ ‫مادده‌ی (‪ )1‬مه‌به‌ست له‌م ده‌سته‌واژانه‌ی خواره‌وه‌‪ ،‬بۆ مه‌به‌سته‌كانی ئه‌م یاسایه‌‪ ،‬ئه‌و واتایانه‌ی‌ه ك‌ه ل‌ه به‌رامبه‌ریاندا‬ ‫ڕوونكراونه‌ته‌وه‌‪:‬‬ ‫ كۆمیسیۆن‪ :‬كۆمیسیۆنی بااڵی سه‌ربه‌خۆی هه‌ڵبژاردن‪.‬‬‫ ده‌نگده‌ر‪ :‬هه‌ركه‌سێك مافی ده‌نگدانی هه‌بێت‪.‬‬‫ پاڵێوراو‪ :‬ئه‌و كه‌س������ه‌یه‪ ‌،‬ك‌ه‌مه‌رجی ڕه‌زامه‌ندی له‌س������ه‌ر پااڵوتنه‌كه‌ی نیش������ان درابێت بۆ ئه‌ندامیه‌تیی ئه‌نجومه‌نی‬‫پارێزگا‪ ،‬قه‌زا یا ناحییه‌‪.‬‬

‫‪ 26‬هه‌ڵبژاردن ژماره‌ تایبه‌ت‬


‫ تۆماری سه‌ره‌تایی ده‌نگده‌ر‪ :‬ئه‌و تۆماره‌یه‌‪ ،‬كه‌ ناو و زانیارییه‌كانی ده‌نگده‌رانی تێدای‌ه و له‌الیه‌ن كۆمیسیۆن ئاماد‌ه‬‫و باڵو ده‌كرێته‌وه‌‪ ،‬بۆ ئه‌وه‌ی هه‌موو الیه‌نه‌كان لێی ئاگاداربن و له‌باره‌یه‌وه‌ تانه‌كانیان پێشكه‌ش بكه‌ن‪.‬‬ ‫ تۆماری كۆتایی ده‌نگده‌ران‪ :‬ئه‌و تۆماره‌یه‌‪ ،‬ك‌ه ناو و زانیارییه‌كانی ده‌نگده‌رانی تێدای‌ه و ش������یاوی تانه‌دان نیی‌ه و‬‫پاش كۆتایی هاتنی ماوه‌ی ناڕه‌زایه‌تییه‌كان‪ ،‬باڵو ده‌كرێته‌وه‌‪.‬‬ ‫ لیستی كراوه‌‪ :‬ئه‌و لیسته‌یه‪ ‌،‬ك‌ه ناوی پاڵێوراوه‌ ڕاگه‌یێندراوه‌كان له‌خۆ ده‌گرێت‪ ،‬ب‌ه مه‌رجێك له‌ ژماره‌ی كورسییه‌كانی‬‫تایبه‌ت ب‌ه بازنه‌كه‌ تێپه‌ڕ نه‌كات‪.‬‬ ‫ لیستی تاك‪ :‬ئه‌و لیس������ته‌یه‌‪ ،‬ك‌ه یه‌ك كه‌س مافی ئه‌وه‌ی هه‌یه‌ خۆی پێی بپاڵێوێت‪ ،‬به‌مه‌رجێك له‌الیه‌ن كۆمیس������یۆنه‌و‌ه‬‫تۆمار كرابێت‪.‬‬ ‫ بازنه‌ی هه‌ڵبژاردن‪ :‬هه‌موو ئه‌و ده‌ڤه‌ر‌ه دیاركراوانه‌ی ك‌ه ژماره‌یه‌ك كورس������ی بۆ ته‌رخان كراوه‌‪ ،‬به‌ پێی به‌نده‌كانی‬‫ئه‌م یاسایه‌‪.‬‬ ‫ ناوه‌ندی هه‌ڵبژاردن‪ :‬ئه‌و ش������وێنه‌یه‌‪ ،‬ك‌ه كۆمس������یۆن ل‌ه چوارچێوه‌ی بازنه‌ی هه‌ڵبژاردن دیاری ده‌كات‪ ،‬بۆ ئه‌وه‌ی‬‫پرۆسه‌كه‌ی تێدا ئه‌نجام بدرێت‪.‬‬ ‫ ده‌نگده‌ری كۆچپێكراو‪ :‬ئه‌و عێراقییه‌یه‌‪ ،‬كه‌ به‌زۆر له‌ ش������وێنی هه‌میش������ه‌یی خۆی بۆ شوێنێكی تری ناو عێراق پاش‬‫‪ 2003/4/9‬له‌به‌ر هه‌ر هۆیه‌ك‪ ،‬كۆچی پێ كراوه‌‪.‬‬ ‫مادده‌ی (‪ :)2‬ئه‌م یاسایه‌ به‌سه‌ر هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نه‌كانی پارێزگا و قه‌زا و ناحییه‌کان جێبه‌جێ ده‌بێت‪.‬‬ ‫مادده‌ی (‪ :)3‬ئامانجی ئه‌م یاسای‌ه بریتییه‌ له‌‪:‬‬ ‫یه‌كه‌م‪ :‬به‌شداریكردنی ده‌نگده‌ران ل‌ه ده‌ستنیشانكردنی نوێنه‌رانیان له‌ ئه‌نجومه‌نه‌كانی پارێزگا و قه‌زا و ناحییه‌کان‪.‬‬ ‫دووه‌م‪ :‬یه‌كسانی له‌ به‌شداریكردنی هه‌ڵبژاردندا‪.‬‬ ‫سێیه‌م‪ :‬ده‌سته‌به‌ركردنی مافه‌كانی ده‌نگده‌ر و پاڵێوراو له‌ به‌شداریكردنی هه‌ڵبژاردندا‪.‬‬ ‫چواره‌م‪ :‬ده‌سته‌به‌ركردنی دادپه‌روه‌ریی هه‌ڵبژاردن و ئازادی و بێگه‌ردییه‌كه‌ی‪.‬‬ ‫پێنجه‌م‪ :‬فه‌راهه‌مكردنی پاراستنی یاسایی بۆ قۆناغه‌كان و ڕێوشوێنه‌كانی پڕۆسه‌ی هه‌ڵبژاردن‪.‬‬

‫فه‌سڵی دووه‌م‬ ‫مافی هه‌ڵبژاردن‬

‫مادده‌ی (‪:)4‬‬ ‫یه‌ك���ه‌م‪ :‬هه‌ڵب������ژاردن مافی هه‌موو عێراقییه‌كه‪ ،‬به‌ هه‌ردوو ڕه‌گه‌زی نێر و مێیه‌وه‌‪ ،‬ئه‌و مه‌رجانه‌ی تێدابێت كه‌ ده‌قه‌كه‌یان‬ ‫له‌م یاس������ایه‌دا هاتووه‌؛ بۆ به‌كارهێنانی ئه‌م یاسایه‌‪ ،‬به‌بێ جیاوازیكردن به‌هۆی ڕه‌گه‌ز‪ ،‬نه‌ته‌وه‌‪ ،‬ڕه‌سه‌نایه‌تی‪ ،‬ڕه‌نگ‪ ،‬ئایین‪،‬‬ ‫ئایینزا‪ ،‬بیروباوه‌ڕ‪ ،‬ڕا‪ ،‬بارودۆخی ئابووری یا كۆمه‌اڵیه‌تی‪.‬‬ ‫دووه‌م‪ :‬هه‌موو ده‌نگده‌رێك مافی ده‌نگدانی به‌ش������ێوه‌یه‌كی ئازاد‪ ،‬ڕاس������ته‌وخۆ‪ ،‬نهێنی و تاكه‌كه‌سی له‌ هه‌ڵبژاردن به‌كار‬ ‫ده‌هێنێت و‪ ،‬ده‌نگدانیش ب‌ه هۆی بریكاره‌و‌ه ڕێگای پێ نادرێت‪.‬‬ ‫مادده‌ی (‪ :)5‬ده‌نگده‌ر ده‌بێت ئه‌م مه‌رجانه‌ی خواره‌وه‌ی تێدابێت‪:‬‬ ‫یه‌كه‌م‪ :‬ڕه‌گه‌زنامه‌ی عێراقی بێت‪.‬‬ ‫دووه‌م‪ :‬ته‌واو شیاو بێت‪.‬‬ ‫سێیه‌م‪ :‬هه‌ژد‌ه ساڵی ته‌مه‌نی ته‌واو كردبێت له‌و ساڵه‌ی هه‌ڵبژاردنی تێدا ئه‌نجام ده‌درێت‪.‬‬ ‫چواره‌م‪ :‬له‌ تۆماری ده‌نگده‌ران به‌پێی حوكمه‌كانی ئه‌م یاس������ایه‌و ئه‌و ڕێنمایییانه‌ی دواتر ل‌ه كۆمسیۆنه‌وه‌ ده‌رده‌چێت‪،‬‬ ‫تۆمار كرابێت‪.‬‬ ‫مادده‌ی (‪ :)6‬یه‌كه‌م‪ :‬هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی پارێزگاكان له‌ قۆناغی یه‌كه‌مدا ئه‌نجام ده‌درێت‪ ،‬ب‌ه مه‌رجێك هه‌ڵبژاردنی‬

‫ئاداری ‪2013‬‬

‫‪27‬‬


‫ئه‌نجومه‌نی قه‌زا و ناحییه‌کان ل‌ه قۆناغی دووه‌م و له‌ماوه‌ی شه‌ش مانگ ل‌ه مێژووی ئه‌نجامدانی هه‌ڵبژاردنی قۆناغی یه‌كه‌م‬ ‫ئه‌نجام بدرێت‪.‬‬ ‫دووه‌م‪ :‬چه‌ند ناوه‌ندێكی هه‌ڵبژاردن تایبه‌ت ده‌كرێت بۆ كۆچپێكراوه‌كان له‌و ش������وێنانه‌ی تێیدا نیشته‌جێن‪ ،‬به‌ مه‌به‌ستی‬ ‫ده‌نگدان ب‌ه پاڵێوراوه‌كانیان له‌و ش������وێنانه‌ی لێی كۆچ پێكراون و كۆمیس������یۆن ئه‌ركی دیاریكردنی میكانیزمی تۆماركردنیان‬ ‫به‌پێی ڕێنمایییه‌كان له‌ ئه‌ستۆ ده‌گرێت‪.‬‬

‫فه‌سڵی سێیه‌م‬ ‫مافی خۆپااڵوتن‬ ‫مادده‌ی (‪ :)7‬پش������ت ده‌به‌سترێت ب‌ه مه‌رجه‌كانی خۆپااڵوتن‪ ،‬ك‌ه ل‌ه مادده‌ی (‪)5‬ی یاسای پارێزگا ڕێكنه‌خراوه‌کان ل‌ه‬ ‫هه‌رێمێكدا ژمار‌ه (‪ )21‬بۆ ساڵی ‪ 2008‬هاتووه‌‪.‬‬

‫مادده‌ی (‪:)8‬‬

‫یه‌كه‌م‪ :‬كۆمسیۆن لیسته‌كانی پاڵێوراوان بۆ ده‌سته‌ی نیشتمانی بۆ لێپرسینه‌و‌ه و دادپه‌روه‌ری ده‌نێرێت بۆ هه‌اڵوێركردنیان‬ ‫له‌ ماوه‌ی (‪ )10‬ڕۆژ ل‌ه مێژووی وه‌رگرتنی لیسته‌كان‪.‬‬ ‫دووه‌م‪ :‬پاڵێوراوه‌كان ملكه‌چ ده‌بن بۆ بڕیاری كۆمسیۆن‪.‬‬ ‫مادده‌ی (‪ :)9‬پااڵوتن به‌پێی سیسته‌می لیستی كراو‌ه ده‌بێت‪.‬‬ ‫م���ادده‌ی (‪ :)10‬ژماره‌ی پاڵێوراوانی لیس������تێك زیاتر نه‌بێت ل‌ه دوو ئه‌وه‌نده‌ی ژماره‌ی كورس������یی‌ه ته‌رخانكراوه‌كانی‬ ‫بازنه‌ی هه‌ڵبژاردن‪.‬‬ ‫مادده‌ی (‪ :)11‬هیچ كیانێكی سیاس������ی بۆی نیی‌ه كورس������ی له‌ پاڵێوراوی سه‌ركه‌وتووی خۆی وه‌رگرێته‌وه‌‪ ،‬جا له‌هه‌ر‬ ‫كاتێك بێت‪.‬‬ ‫مادده‌ی (‪ :)12‬یه‌كه‌م‪ :‬ده‌نگدان تاكه‌كه‌سی و نهێنی ده‌بێت‪.‬‬ ‫دووه‌م‪ :‬ده‌نگده‌ر بۆی نیی‌ه دووجار ل‌ه هه‌ڵبژاردندا ده‌نگ بدات‪.‬‬ ‫سێی���ه‌م‪ :‬ڕێگا ب‌ه ده‌نگده‌ر ده‌درێت ده‌نگ بۆ لیس������تێكی ك������راوه‪ ‌،‬یا خود یه‌ك پاڵێوراوی لیس������ته‌ كراوه‌كه‌ی بازنه‌كه‌ی‬ ‫بدات‪.‬‬ ‫مادده‌ی (‪:)13‬‬ ‫یه‌كه‌م‪ :‬ژماره‌ی ده‌نگه‌ ڕاس������ته‌كانی هه‌ر لیس������تێك دابه‌ش������ی ژماره‌ تاكه‌كانی (‪.... 9،7،5،3،1‬هتد) به‌ ئه‌ندازه‌ی‬ ‫ژماره‌ی كورس������ییه‌كانی هه‌ر بازنه‌یه‌كی هه‌ڵبژاردن‪ ،‬دواتر بۆ ته‌رخانكردنی كورس������ییه‌ك‪ ،‬به‌رزترین ژماره‌ له‌ ئه‌نجامه‌‬ ‫دابه‌ش������كراوه‌كان ده‌دۆزرێته‌وه‌‪ .‬تا ئه‌و كاته‌ی گشت كورس������ییه‌كانی بازنه‌ی هه‌ڵبژاردن ته‌واو ده‌بن‪ ،‬ئه‌م هاوكێشه‌یه‌‬ ‫دووباره‌ ده‌كرێته‌وه‌‪.‬‬ ‫دووه‌م‪ :‬كورس������ییه‌كان به‌س������ه‌ر پاڵێوراوه‌كانی لیس������تی كراوه‌دا دابه‌ش ده‌كرێن‪ ،‬دواتر به‌پێی ئه‌و ده‌نگانه‌ی پاڵێوراو‬ ‫به‌ده‌س������تیهێناوه‌‪ ،‬دووباره‌ ڕیزبه‌ندیی پاڵێوراوان ڕێكده‌خرێته‌وه‌‪ .‬س������ه‌ركه‌تووی یه‌كه‌م ئه‌و پاڵێوراو‌ه ده‌بێت كه‌ له‌ناو لیستی‬ ‫كراوه‌دا زۆرترین ده‌نگی به‌ده‌ستهێناوه‌‪.‬‬ ‫ئه‌م میكانیزم‌ه بۆ گش������ت پاڵێوراوه‌كانی تر به‌كارده‌هێنرێت و پێویست‌ه سێیه‌م پاڵێوراوی سه‌ركه‌وتوو ئافره‌ت بێت‪ ،‬به‌بێ‬ ‫له‌به‌رچاوگرتنی پیاو‌ه سه‌ركه‌وتووه‌كان (وات‌ه ئه‌گه‌ر یه‌كه‌م و دووه‌م سه‌ركه‌وتوو پیاو بوون‪ ،‬پێویست‌ه سێیه‌م سه‌ركه‌وتوو ئه‌و‬ ‫ئافره‌ته‌بێت ك‌ه زۆرترین ده‌نگی له‌ناو ئافره‌تانی لیسته‌كه‌دا به‌ده‌ستیهێناوه‌‪ ،‬ته‌نانه‌ت ئه‌گه‌ر ژماره‌ی ده‌نگی ئه‌و ئافره‌ته‌ ل‌ه‬ ‫ژماره‌ی ده‌نگی پیاوه‌كانی ناو لیسته‌كه‌ كه‌متریش بێت)‪.‬‬

‫‪ 28‬هه‌ڵبژاردن ژماره‌ تایبه‌ت‬


‫مادده‌ی (‪:)14‬‬ ‫یه‌كه‌م‪ :‬ئه‌گه‌ر دوو پاڵێوراو یان زیاتر ل‌ه لیس������ته‌كانی هه‌ڵبژاردن ده‌نگ‌ه ڕاس������ته‌كانیان یه‌كسان بوون و كه‌وتن‌ه كۆتایی‬ ‫لیس������تی بازنه‌ی هه‌ڵبژاردنه‌وه‌‪ ،‬ئه‌وا كۆمیس������یۆن تیروپش������ك له‌نێوانیاندا ئه‌نجام ده‌دات و ئه‌و‌كه‌س������‌ه براو‌ه ده‌بێت ك‌ه ل‌ه‬ ‫تیروپشكه‌كه‌د‌ا ده‌یباته‌وه‌‪.‬‬ ‫دووه‌م‪ :‬ئه‌گه‌ر دوو پاڵێوراو یان زیاتر له‌ هه‌مان لیستی هه‌ڵبژاردندا‪ ،‬ده‌نگه‌ڕاسته‌كانیان یه‌كسان بوون و كه‌وتن‌ه كۆتایی‬ ‫لیس������تی بازنه‌ی هه‌ڵبژاردنه‌وه‌‪ ،‬ئه‌وا پش������ت به‌و ڕیزبه‌نده‌ ده‌به‌سترێت ك‌ه قه‌واره‌ سیاسییه‌كه له‌ لیستی هه‌ڵبژاردندا پشتی‬ ‫پێ به‌ستووه‌‪ ،‬بۆ دیاریكردنی براوه‌ی كورسییه‌كه‌ی هه‌ڵبژاردن‪.‬‬

‫مادده‌ی (‪:)15‬‬

‫یه‌كه‌م‪ :‬ئه‌گه‌ر هاتوو ئه‌ندامی ئه‌نجومه‌ن كورسییه‌كه‌ی له‌ده‌ستدا جا له‌به‌ر هه‌رهۆیه‌ك بێت‪ ،‬ئه‌وا پاڵێوراوی دوای ئه‌و‪ ،‬ك‌ه‬ ‫ژماره‌ی ده‌نگه‌كانی له‌ چوارچێوه‌ی بازنه‌ی هه‌ڵبژاردنی خۆیدا به‌ده‌س������تی هێناوه‪ ‌،‬جێگه‌ی ئه‌و ده‌گرێته‌وه‌؛ هه‌روه‌ها ئه‌گه‌ر‬ ‫هاتوو ئه‌ندامه‌كه‌ ل‌ه لیستێكی تاكه‌كه‌سیدا بوو‪ ،‬ئه‌وا هه‌ڵبژاردنێكی ته‌واوكاری ل‌ه چوارچێوه‌ی هه‌مان بازنه‌ی هه‌ڵبژاردندا‬ ‫پێشنیار ده‌كرێت‪.‬‬ ‫دووه‌م‪ :‬ئه‌گه‌ر هاتوو كورسیی‌ه به‌تاڵ ماوه‌ك‌ه تایبه‌ت بوو به‌ ئافره‌تێكه‌وه‌‪ ،‬ئه‌وا مه‌رج نییه‌ ئافره‌تێكی تر جێگای بگرێته‌وه‌‪،‬‬ ‫ته‌نها له حاڵه‌تێكدا نه‌بێت ك‌ه كاربكات‌ه سه‌ر ڕێژه‌ی نوێنه‌رایه‌تیی ئافره‌تان‪.‬‬

‫فه‌سڵی چواره‌م‬ ‫تۆماری ده‌نگده‌ران‬

‫مادده‌ی (‪:)16‬‬ ‫یه‌كه‌م‪ :‬له‌س������ه‌ر كۆمیس������یۆن پێویس������ته‌ ئه‌و ده‌نگده‌ران‌ه تۆمار بكات‪ ،‬كه‌وا ئه‌و مه‌رجانه‌یان تێدای‌ه ك‌ه له‌م یاس������ایه‌دا‬ ‫هاتوون‪.‬‬ ‫‌گرێته ئه‌ستۆ؛ ب‌ه هاوكاری و‬ ‫دووه‌م‪ :‬كۆمیس������یۆن ئه‌ركی ئاماده‌كردن و نوێكردنه‌وه‌ی تۆماری سه‌ره‌تایی ده‌نگده‌ران ده ‌‌‬ ‫هه‌ماهه‌نگیكردن له‌گه‌ڵ نووسینگه‌ی هه‌رێمه‌كان و پارێزگاكانی سه‌ر ب‌ه كۆمیسیۆن‪.‬‬ ‫سێیه‌م‪ :‬هه‌ر كه‌س������ێك مه‌رجه‌كان������ی هه‌ڵبژاردنی تێدابێت‪ ،‬بۆی هه‌ی‌ه داوای تۆماركردنی ناوی ل‌ه تۆماری س������ه‌ره‌تایی‬ ‫ده‌نگده‌ران بكات‪ ،‬هه‌روه‌ها بۆی هه‌یه‌ له‌ناوه‌كه‌ی بكۆڵێته‌وه‌ ئه‌گه‌ر ل‌ه لیسته‌كه‌دا نه‌بوو‪.‬‬ ‫چواره‌م‪ :‬تۆماركردن ب‌ه خودی خۆی یان به‌پێی ڕێنمایییه‌كانی كۆمیسیۆن ده‌بێت‪.‬‬ ‫پێنجه‌م‪ :‬ناكرێت ده‌نگده‌ر ل‌ه زیاتر ل‌ه بازنه‌یه‌كی هه‌ڵبژاردن تۆمار بكرێت‪.‬‬ ‫مادده‌ی (‪:)17‬‬ ‫یه‌كه‌م‪ :‬بۆ دیاریكردنی ژماره‌ی كورسییه‌كانی بازنه‌ی هه‌ڵبژاردن‪ ،‬كۆمسیۆن پشت ب‌ه نوێترین داتاكانی ده‌زگای ناوه‌ندی‬ ‫بۆ سه‌رژمێری ده‌به‌ستێت‪.‬‬ ‫دووه‌م‪ :‬بۆ ئاماده‌كردنی توماری ده‌نگده‌ران‪ ،‬كۆمسیۆن پشت به‌ نوێترین بنكه‌ی داتاكانی توماری ده‌نگده‌ران ده‌به‌ستێت‬ ‫كه‌ به‌پێی بنكه‌ی داتاكانی كۆبوونی خۆراك ئاماده‌كراوه‌‪ ،‬له‌گه‌ڵ نوێكردنه‌وه‌یان ل‌ه بنكه‌كانی تۆماركردنی ده‌نگده‌ران‪.‬‬ ‫مادده‌ی (‪ :)18‬تۆماری ده‌نگده‌رانی هه‌ر بازنه‌یه‌كی هه‌ڵبژاردن ك‌ه تیایدا ناوی ده‌نگده‌ران به‌پێی پیته‌ ئه‌بجه‌دییه‌كان‬ ‫ڕیز ده‌كرێت ل‌ه بنكه‌كانی تۆمار و ل‌ه شوێنێكی دیار هه‌ڵداوه‌سرێت‪ ،‬بۆ ئه‌وه‌ی بۆ سه‌یركردن ئاسان بێت‪.‬‬

‫مادده‌ی (‪:)19‬‬

‫یه‌كه‌م‪ :‬هه‌ر كه‌سێك ناوی له‌ تۆماری سه‌ره‌تایی ده‌نگده‌ران نه‌هاتبێت یا هه‌ركه‌سێك هه‌ڵه‌یه‌ك له‌ زانیارییه‌ تۆماركراوه‌كانیدا‬ ‫هه‌بێت‪ ،‬بۆی هه‌یه‌ ناڕه‌زایه‌تییه‌ك بدات به‌ نووسینگه‌ی سه‌ره‌كیی كۆمیسیۆنی بااڵ یا لقه‌كانی ل‌ه پارێزگاكان‪ ،‬بۆ چه‌سپاندنی‬ ‫ناوه‌كه‌ی یا ڕاستكردنه‌وه‌ی زانیارییه‌كانی له‌ تۆماره‌كه‌دا‪.‬‬

‫ئاداری ‪2013‬‬

‫‪29‬‬


‫دووه‌م‪ :‬ناڕه‌زایییه‌ك‌ه به‌پێی ئه‌م یاس������ایه‌و به‌ نووسراو پێشكه‌ش ده‌كرێت‪ ،‬له‌ماوه‌یه‌ك كه‌ كۆمسیۆن دیاری ده‌كات‪ ،‬كه‬ ‫‌ل‌ه مێژووی خستنه‌ڕووی تۆماری سه‌ره‌تایی ده‌نگده‌ران ل‌ه بازنه‌كانی هه‌ڵبژاردن‪ ،‬ده‌ست پێ ده‌كات‪.‬‬ ‫سێیه‌م‪ :‬نووس������ینگه‌ی كۆمسیۆن له‌ماوه‌یه‌ك كه‌ كۆمس������یۆن دیاری ده‌كات ل‌ه ناڕه‌زایه‌تییه‌ك‌ه ده‌كۆڵێته‌وه‌‪ ،‬بڕیاره‌كه‌شی‬ ‫شیاوی ناڕه‌زایی ده‌بێت له‌به‌رده‌م ئه‌نجومه‌نی كۆمیسیاران‪ ،‬هه‌روه‌ها بڕیاره‌كه‌ی به‌پێی یاسا شیاوی تانه‌لێدا ‌ن ده‌بێت‪.‬‬ ‫مادده‌ی (‪ :)20‬تۆماری سه‌ره‌تایی پاش كۆتاییهاتنی ماوه‌ی ناڕه‌زایی یا یه‌كالییكردنه‌وه‌ی ناڕه‌زایییه‌ پێشكه‌شكراوه‌كه‌‪ ،‬ده‌بێته‌‬ ‫تۆماری كۆتایی و باڵوكردنه‌وه‌ی له‌ بنكه‌كانی تۆمار ده‌كه‌وێته‌ ئه‌ستۆی كۆمیسیۆن‪ ،‬پاش ئه‌و ماوه‌یه‌ی بڕیاری له‌سه‌ر ده‌دات‪.‬‬

‫فه‌سلی پێنجه‌م‬ ‫بازنه‌كانی هه‌ڵبژاردن‬ ‫م���ادده‌ی (‪ :)21‬هه‌م������وو ده‌نگده‌رێك مافی هه‌ڵبژاردنی خۆی ب������ه‌كار ده‌هێنێت له‌و بازن������‌ه هه‌ڵبژاردنه‌ی له‌ تۆماری‬ ‫ده‌نگده‌ران تۆماركراوه‌‪ ،‬له‌گه‌ڵ ڕه‌چاوكردنی حوكمه‌كانی مادده‌ی (‪)18‬ی ئه‌م یاسایه‌‪.‬‬

‫مادده‌ی (‪:)22‬‬

‫یه‌كه‌م‪ :‬هه‌موو پارێزگایه‌ك به‌پێی س������نووری كارگێڕیی فه‌رمی‪ ،‬بازنه‌یه‌كی هه‌ڵبژاردن ده‌بێت ل‌ه هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی‬ ‫پارێزگاكان‪.‬‬ ‫دووه‌م‪ :‬هه‌موو قه‌زا و ناحییه‌یه‌ك به‌پێی سنووری فه‌رمی‪ ،‬بازنه‌یه‌كی هه‌ڵبژاردن ده‌بێت ل‌ه هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی قه‌زا‬ ‫و ناحییه‌کان‪.‬‬

‫مادده‌ی ‪:23‬‬

‫یه‌كه‌م‪ :‬هه‌ڵبژاردن ل‌ه كه‌ركووك و قه‌زا و ناحییه‌کانی‪ ،‬ل‌ه دوای جێبه‌جێكردنی پڕۆسه‌ی دابه‌شكردنی ده‌سه‌اڵتی ئیداری‬ ‫و ئه‌منی و پۆس������ته‌ گش������تییه‌كان‪ ،‬له‌وان‌ه پۆس������تی س������ه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی پارێزگا و پارێزگار و جێگری پارێزگار‪ ،‬له‌نێوان‬ ‫پێكهاته‌كانی كه‌ركووك به‌ڕێژه‌ی یه‌كسان‪ ،‬ئه‌نجام ده‌درێت‪.‬‬ ‫پێكهاته‌ی خاوه‌ن زۆرینه‌ش له‌ئه‌نجومه‌نی پارێزگادا‪ ،‬سه‌رپش������ك ده‌بێت له‌هه‌ڵبژاردنی یه‌كێك له‌بااڵترین س������ێ پۆستی‬ ‫پارێزگار و جێگری پارێزگار و سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی پارێزگا‪.‬‬ ‫دووه‌م‪ :‬لێژنه‌یه‌ك پێكده‌هێندرێت كه‌ بریتی ده‌بێت له‌ دوو نوێنه‌ری هه‌ریه‌ک له‌ س������ێ پێكهاته‌ س������ه‌ره‌كییه‌كه‌ی پارێزگای‬ ‫كه‌رك������ووك‪ ،‬ك‌ه ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌ران بن له‌س������ه‌ر پارێزگای كه‌ركوك و نوێنه‌ران������ی پێكهاته‌كان ل‌ه ئه‌نجومه‌نه‌ك‌ه‬ ‫ده‌ستنیش������انیان ده‌كه‌ن‪ ،‬له‌گه‌ڵ نوێنه‌رێكی پێكهاته‌ی مه‌س������یحی تا (‪)1‬ی تش������رینی دووه‌می ‪ .2008‬لیژنه‌كه‌ بۆی هه‌ی‌ه ب‌ه‬ ‫مه‌به‌ستی ئامۆژگاریكردن و ڕاوێژ‪ ،‬كه‌ڵك له‌ یارمه‌تیی دوو پسپۆر ل‌ه هه‌ر یه‌كێك له‌ پێكهاته‌كان و نوێنه‌رانی فراكسیۆنه‌كانی‬ ‫په‌رله‌مان و وه‌زاره‌ت������ه‌ په‌یوه‌ندیداره‌کان وه‌ربگرێت‪ ،‬وێڕای یارمه‌تیی ته‌كنیكی له‌الی������ه‌ن نه‌ته‌وه‌ یه‌كگرتووه‌كانه‌وه‌؛ لێژنه‌ك‌ه‬ ‫بڕیاره‌كانیش������ی به‌ته‌وافوق ده‌دات و كاره‌كانی له‌گه‌ڵ هیچ مادده‌یه‌كی ده‌س������تووری عێراق ك‌ه په‌یوه‌ندییان به‌كه‌ركووكه‌و‌ه‬ ‫هه‌یه‌‪ ،‬ناكۆك نابێت‪.‬‬ ‫ئه‌م لێژنه‌یه‌ له‌باره‌ی ئه‌م بابه‌تانه‌ی خواره‌وه‌‪ ،‬ڕاپۆرتی خۆی پێشكه‌ش به‌ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌ران ده‌كات‪:‬‬ ‫أ‌‪ -‬میكانیزمی دابه‌شكردنی ئه‌و ده‌سه‌اڵتانه‌ له‌ كه‌ركووك‪ ،‬ك‌ه له‌ خاڵی یه‌كه‌م له‌سه‌ره‌وه‌دا هاتوون‪.‬‬ ‫ب‌‪ -‬ده‌ستنیش������انكردنی زیاده‌ڕۆیییه‌كان له‌سه‌ر موڵكه‌ گشتی و تایبه‌تییه‌كان له‌ پارێزگای كه‌ركووك‪ ،‬پێش و دوای (‪)9‬ی‬ ‫نیسانی ‪ .2003‬حكوومه‌تی عێراق ڕاستکردنه‌وه‌ی به‌ میكانیزم و به‌پێی یاسا په‌یڕه‌وكراوه‌كان له‌ عێراقدا‪ ،‬ئه‌و زیاده‌ڕۆییان‌ه‬ ‫ده‌سته‌به‌ر ده‌كات‪.‬‬ ‫ج‪ -‬پێداچوونه‌و‌ه و وردبینیکردنی سه‌رجه‌م به‌ڵگه‌نامه‌و تۆماره‌كانی په‌یوه‌ندیدار ب‌ه بارودۆخی دانیشتووان‪ ،‬ب‌ه تۆماری‬

‫‪ 30‬هه‌ڵبژاردن ژماره‌ تایبه‌ت‬


‫ده‌نگده‌رانیش������ه‌و‌ه و ڕاسپارد‌ه ئیلزامییه‌كانی خۆی به‌ته‌وافوق پێشكه‌ش������ی كۆمیسیۆنی بااڵی سه‌ربه‌خۆی هه‌ڵبژاردنه‌كا ‌ن‬ ‫ده‌كات‪ ،‬به‌پێی ئه‌و ئه‌نجامانه‌ی پێی گه‌یشتووه‌‪.‬‬ ‫د‪ -‬لێژنه‌ك������ه‌ له‌واده‌یه‌كدا كه‌ ل‌ه (‪)31‬ی ئاداری ‪ 2009‬تێپه‌ڕ نه‌كات‪ ،‬ڕاپۆرتی خۆی پێش������كه‌ش ب‌ه ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌ران‬ ‫ده‌كات‪ ،‬ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانیش به‌دواداچوون بۆ كاره‌كانی لێژنه‌ك‌ه ده‌كات و ده‌سته‌به‌ریان ده‌كات‪.‬‬ ‫سێیه‌م‪ :‬هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی پارێزگای كه‌ركووك دوای پێشكه‌ش������كردنی ڕاسپارده‌كانی لێژنه‌كه‌و ئه‌و ئه‌نجامانه‌ی‬ ‫پێیگه‌یش������توو‌ه به‌ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌ران ئه‌نجام ده‌درێت‪ ‌،‬به‌و پێیه‌ش ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌ران یاس������ایه‌كی تایبه‌ت بۆ یه‌ك خولی‬ ‫هه‌ڵبژاردنی تایبه‌ت به‌ ئه‌نجومه‌نی پارێزگای كه‌ركووك داده‌نێت‪.‬‬ ‫چواره‌م‪ :‬حكوومه‌تی مه‌حه‌للی و حكوومه‌تی فیدرالی به‌ یه‌كسانی و ب‌ه هاوكاریی له‌گه‌ڵ الیه‌ن‌ه په‌یوه‌ندیداره‌كان به‌پێی‬ ‫ده‌ستوور‪ ،‬هه‌موو پێداویستییه‌كان بۆ سه‌رخستنی ئه‌ركه‌كانی لێژنه‌ك‌ه ده‌سته‌به‌ر ده‌كات‪.‬‬ ‫پێنجه‌م‪ :‬ئه‌نجومه‌نی ئێس������تای پارێزگای كه‌ركووك له‌ کاره‌کانی به‌رده‌وام ده‌بێت‪ ،‬به‌پێی یاس������ا كارپێكراوه‌كانی به‌ر ل‌ه‬ ‫کارپێکردنی یاسای ژمار‌ه ‪21‬ی ساڵی ‪2008‬و بارودۆخی پارێزگای كه‌ركووكیش ك‌ه به‌پێی ده‌ستوور ئاماژه‌ی پێكراوه‌‪ ،‬تا‬ ‫ئه‌نجامدانی هه‌ڵبژاردن تێیدا‪ ،‬وه‌كو خۆی ده‌مێنێته‌وه‌‪.‬‬ ‫شه‌ش���ه‌م‪ :‬حوكمه‌كانی بڕگه‌ی دووه‌م له‌مادده‌ی (‪)55‬ی یاس������ای ژماره‌ (‪)21‬ی ساڵی ‪ ،2008‬به‌سه‌ر ئه‌نجومه‌نه‌كانی‬ ‫پارێزگای كه‌ركووكدا جێبه‌جێ ده‌كرێت‪.‬‬ ‫حه‌وته‌م‪ :‬ئه‌گه‌ر لێژنه‌كه‌ نه‌یتوانی ڕاسپارده‌كانی خۆی پێشكه‌شی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عێراق بكات‪ ،‬ئه‌وا ئه‌نجومه‌ن‬ ‫یاس������ایه‌كی تایبه‌ت بۆ هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی پارێزگای كه‌ركووك ده‌رده‌كات‪ ،‬ل‌ه حاڵه‌تێكیش������دا ئه‌گه‌ر نه‌تواندرا ئه‌م كار‌ه‬ ‫بكرێت‪ ،‬سێ سه‌رۆكایه‌تییه‌كه‌ (ئه‌نجومه‌نی سه‌رۆكایه‌تی و سه‌رۆكایه‌تیی وه‌زیران و سه‌رۆكایه‌تیی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌ران) و‬ ‫به‌یارمه‌تیی نێوده‌وڵه‌تی ل‌ه ڕێگه‌ی نه‌ته‌وه‌ یه‌كگرتووه‌كانه‌وه‪ ‌،‬مه‌رجه‌ گونجاوه‌كان بۆ ئه‌نجامدانی هه‌ڵبژاردن له‌ كه‌ركووكدا‬ ‫دیاری ده‌كات‪.‬‬ ‫مادده‌ی (‪ :)24‬ئه‌نجومه‌نی پارێزگا له‌ (‪ )25‬كورس������ی پێكدێت‪ ،‬بۆهه‌ر (‪ )200.000‬دووس������ه‌د هه‌زار كه‌س‬ ‫كورس������ییه‌ك زیاد ده‌كرێت‪ ،‬ئه‌گ������ه‌ر هاتوو له‌(‪ )500.000‬پێنج س������ه‌د هه‌زار كه‌س تێپه‌ر ب������كات؛ ئه‌مه‌ش به‌پێی‬ ‫نوێترین ئاماری پش������ت پێبه‌ستراو به‌پێی پسووله‌ی خۆراك‪ ،‬كه‌له‌سه‌ر بنچینه‌ی ئه‌م پسووله‌یه‌ تۆماری دنگده‌ران‬ ‫داندراوه‌‪.‬‬ ‫مادده‌ی (‪ :)25‬ئه‌نجومه‌نی قه‌زا له‌ (‪ ‌)10‬ئه‌ندام پێكدێت و بۆ هه‌ر (‪ )50.000‬په‌نجاهه‌زار كه‌س كورسییه‌ك‬ ‫زیاد ده‌كرێت به‌پێی نوێترین ئاماری پش������ت پێبه‌س������تراو‪ ،‬كه‌له‌س������ه‌ر بنچینه‌ی ئه‌م ئام������اره‌ تۆماری ده‌نگده‌ران‬ ‫داندراوه‌‪.‬‬ ‫مادده‌ی (‪ :)26‬ئه‌نجومه‌نی ناحییه‌ له‌ (‪ )7‬كورس������ی پێكدێت بۆ هه‌ر (‪ )25.000‬بیست و پێنج هه‌زار كه‌س‬ ‫كورس������ییه‌ك زیاد ده‌كرێت‪ ،‬به‌پێی نوێترین ئاماری پش������ت پێ به‌ستراو‪ ،‬كه‌ له‌ س������ه‌ر بنچینه‌ی ئه‌م ئاماره‌ تۆماری‬ ‫ده‌نگده‌ران داندراوه‌‪.‬‬

‫فه‌سڵی شه‌شه‌م‬ ‫پڕوپاگه‌نده‌ی هه‌ڵبژاردن‬ ‫م���ادده‌ی (‪ :)27‬پڕوپاگه‌ن������ده‌ی هه‌ڵبژاردنی ئازاد‪ ،‬به‌پێی حوكمه‌كانی ئه‌م یاس������ای‌ه مافێكی پاڵێوراو‌ه كه‌له‌ ڕێكه‌وتی‬ ‫په‌سه‌ندكردنی پااڵوتنی ده‌ست پێ ده‌كات و پێش (‪ )24‬كاتژمێر ل‌ه ڕێكه‌وتی ئه‌نجامدانی هه‌ڵبژاردن كۆتایی دێت‪.‬‬ ‫مادده‌ی (‪ :)28‬پڕوپاگه‌نده‌ی هه‌ڵبژاردن له‌ هه‌موو باجێك ده‌به‌خشرێت‪.‬‬

‫ئاداری ‪2013‬‬

‫‪31‬‬


‫مادده‌ی (‪:)29‬‬ ‫یه‌كه‌م‪ :‬ئه‌مینداریه‌تیی به‌غدا و شاره‌وانیی‌ه په‌یوه‌ندیداره‌كانی پارێزگاكان ب‌ه هه‌ماهه‌نگی له‌گه‌ڵ كۆمیسیۆن ئه‌و شوێنان‌ه‬ ‫دیاری ده‌كات‪ ،‬كه‌ تێی������دا به‌كارهێنانی پڕوپاگه‌نده‌ی هه‌ڵبژادن و ڕاگه‌یاندنی ئاگادارییه‌كانی هه‌ڵبژاردن قه‌ده‌غه‌یه‌‪ ،‬ئه‌مه‌ش‬ ‫به‌ درێژایی ماوه‌ی پێش ڕۆژی دیاریكراوی هه‌ڵبژاردن‪ ،‬هه‌روه‌ها باڵوكردنه‌وه‌ی هه‌ر ئاگادارییه‌ك یا پڕۆگرامێگ یا وێن‌ه ل‌ه‬ ‫ناوه‌نده‌كانی ده‌نگدان قه‌ده‌غ‌ه ده‌كرێت‪.‬‬ ‫دووه‌م‪ :‬له‌سه‌ر قه‌وار‌ه سیاس������ییه‌كانی به‌شداربووی هه‌ڵبژاردن پێویست‌ه هه‌ڵواس������راوه‌كانی پڕوپاگه‌نده‌ی هه‌ڵبژاردن‬ ‫الببه‌ن‪ ،‬ئه‌مه‌ش به‌پێی ڕێنمایییه‌ك ك‌ه كۆمیسیۆن ده‌ری ده‌كات‪.‬‬ ‫مادده‌ی (‪ :)30‬ڕێكخس������تنی كۆبوونه‌وه‌كانی هه‌ڵبژاردن ك‌ه پاڵێوراو یا الیه‌نگره‌كانی سازی ده‌ده‌ن‪ ،‬له‌و بااڵخانانه‌ی‬ ‫باره‌گای وه‌زاره‌ته‌كان و فه‌رمانگ‌ه جۆاروجۆره‌كانی تێدایه‌‪ ،‬قه‌ده‌غه‌ ده‌كرێت‪ ،‬ك‌ه مه‌به‌س������ت له‌م كۆبوونه‌وان‌ه بریتی بێت ل‌ه‬ ‫پڕوپاگه‌ند‌ه كردن بۆ پاڵێوراوه‌كه‌‪ ،‬له‌و ماوه‌یه‌ی ئ‌هم‌ یاسای‌ه دیاری كردووه‌‪.‬‬

‫مادده‌ی (‪:)31‬‬

‫یه‌كه‌م‪ :‬به‌كارهێنانی دروش������می فه‌رمیی ده‌وڵه‌ت له‌ كۆبوونه‌وه‌كان و ڕاگه‌یاند‌نه‌كان و باڵوكراوه‌كانی هه‌ڵبژاردن و له‌و‬ ‫نووسراو و تابلۆیانه‌ی له‌ هه‌ڵمه‌تی هه‌ڵبژاردن به‌كاردێن‪ ،‬قه‌ده‌غه‌یه‌‪.‬‬ ‫م���ادده‌ی (‪ :)32‬فه‌رمانبه‌ران������ی ده‌وڵ������ه‌ت و ده‌س������ه‌اڵت‌ه خۆجێییه‌كان بۆی������ان نیی‌ه بۆ به‌رژه‌وه‌ندی������ی خۆیان یا هه‌ر‬ ‫پاڵێوراوێك‪ ،‬خه‌سڵه‌ت‌ه فه‌رمییه‌كانیان یا هێزیان یا ده‌رامه‌ته‌كانی ده‌وڵه‌ت یان كه‌ره‌سه‌كانی یان ده‌زگایه‌كانی ب‌ه ئاسایش و‬ ‫سه‌ربازییه‌كانیشه‌وه‌ ل‌ه پێناو پڕوپاگه‌نده‌ی هه‌ڵبژاردن و كارتێكه‌ری به‌سه‌ر ده‌نگده‌رانه‌و‌ه به‌كار بهێنن‪.‬‬

‫مادده‌ی (‪:)33‬‬

‫یه‌كه‌م‪ :‬به‌كارهێنانی هه‌ر جۆرێك له‌ جۆره‌كانی گوش������ار‪ ،‬ترس������اندن‪ ،‬به‌كافركردن‪ ،‬خیانه‌ت دانه‌پاڵ‪ ،‬سه‌ره‌نجڕاكێشان‪،‬‬ ‫یاخود به‌خش������ینی یا به‌ڵێندانی ده‌سكه‌وتی ماددی یا مه‌عنه‌وی‪ ،‬له‌الیه‌ن هه‌ر حزبێك‪ ،‬كۆمه‌ڵه‌یه‌ك‪ ،‬ڕێكخستنێك‪ ،‬قه‌واره‌یه‌ك‪،‬‬ ‫تاكه‌كه‌سه‌كان‪ ،‬یان هه‌ر الیه‌نێك بێت‪ ،‬قه‌ده‌غه‌یه‌‪.‬‬ ‫دووه‌م‪ :‬هه‌ر حزبێك یا قه‌واره‌یه‌كی سیاسی‪ ،‬ك‌ه خاوه‌نی میلیشیای چه‌كدار بێت‪ ،‬ل‌ه به‌شداریكردن له‌ هه‌ڵبژاردن بێبه‌ش‬ ‫ده‌كرێت‪.‬‬ ‫سێیه‌م‪ :‬هه‌ر كیانێكی سیاسی له به‌شداری ل‌ه هه‌ڵبژاردن و ده‌نگه‌كانی بێبه‌ش ده‌كرێت‪ ،‬ل‌ه حاڵه‌تێكدا ئه‌گه‌ر هه‌ڵبستێت‬ ‫به‌ داخستنی ناوچه‌یه‌كی هه‌ڵبژاردن‪ ،‬ل‌ه ڕێگه‌ی‌ هێز‪ ،‬یان ب‌ه هه‌ڕه‌شه‌كردن ب‌ه به‌كارهێنانی هێز بۆ به‌رژه‌وه‌ندیی خۆی یان‬ ‫ل‌ه دژی الیه‌نێكی تر‪.‬‬ ‫م���ادده‌ی (‪ :)34‬به‌كارهێنانی فه‌رمانگه‌كانی ده‌وڵه‌ت جا به‌هه‌ر ڕێگایه‌ك بێت بۆ پڕوپاگه‌نده‌ی هه‌ڵبژاردن قه‌ده‌غه‌یه‌و‬ ‫ناكرێت شوێنه‌كانی خواپه‌رستی بۆ ئه‌م كاره‌ به‌كار بهێندرێت‪.‬‬ ‫مادده‌ی (‪ :)35‬بۆ پاڵێوراوان قه‌ده‌غه‌یه‌ به‌هه‌ر پڕوپاگه‌نده‌یه‌كی هه‌ڵبژاردن هه‌ڵبس������تن ك‌ه فێڵكردن ل‌ه ده‌نگده‌ران یان‬ ‫ته‌فره‌دانیان یان به‌كارهێنانی شێوازی برینداركردن یان بوختانهه‌ڵبه‌ستن بۆ كه‌سانی تر له‌خۆ بگرێت‪.‬‬ ‫مادده‌ی (‪ :)36‬خه‌رجكردنی دارایی گش������تی یان بودجه‌ی وه‌زاره‌ته‌كان ی������ان داراییی‌ه وه‌قفكراوه‌كان یان هاوكاریی‬ ‫ده‌ره‌كی بۆ پڕوپاگه‌نده‌ی هه‌ڵبژاردن قه‌ده‌غه‌یه‌‪.‬‬

‫مادده‌ی (‪:)37‬‬

‫یه‌كه‌م‪ :‬هیچ پاڵێوراوێك بۆی نیی‌ه له‌ ڕۆژی ده‌نگداندا پڕۆگرامی كار یان باڵوكراوه‌كان یا پسووله‌كان یان شتێكی تر ل‌ه‬ ‫به‌ڵگه‌نامه‌كان به‌خۆی یان به‌هۆی كه‌سێكی تره‌وه‌ دابه‌ش بكات‪.‬‬ ‫دووه‌م‪ :‬له‌وانه‌ی ک‌ه له‌ فه‌رمانگه‌كانی ده‌وڵه‌ت كار ده‌كه‌ن‪ ،‬یا ئه‌ندامانی ده‌س������ه‌اڵتی خۆجێیی نین بۆیان نییه‌ له‌ ڕۆژی‬ ‫ده‌نگداندا پڕۆگرامی كار به‌خۆی یان به‌هۆی كه‌سێكی تره‌وه‌ دابه‌ش بكات‪.‬‬ ‫سێیه‌م‪ :‬ناكرێت ڕاگه‌یاندنه‌كان یا پڕۆگرامه‌كانی كار یا باڵوكراوه‌كان یا پسووله‌كان‪ ،‬به‌ناوی پاڵێوراوێك هه‌ڵبواسرێت‪،‬‬ ‫ك‌ه ناوی ل‌ه تۆماری باڵوكراوه‌ی پاڵێوراواندا نه‌بێت‪.‬‬

‫‪ 32‬هه‌ڵبژاردن ژماره‌ تایبه‌ت‬


‫فه‌سڵی حه‌وته‌م‬ ‫تاوانه‌كانی هه‌ڵبژاردن‬ ‫مادده‌ی (‪ :)38‬ب‌ه زیندانیكردن به‌ماوه‌یه‌ك كه‌له‌(‪ )6‬ش������ه‌ش مانگ زیاتر نه‌بێت و ب‌ه پێبژاردنێك ك‌ه له‌ (‪)100.000‬‬ ‫سه‌د هه‌زار دینار كه‌متر نه‌بێت و ل‌ه (‪ )500.000‬پێنج سه‌د هه‌زار دینار زیاتر نه‌بێت‪ ،‬هه‌ر كه‌سێك سزا ده‌درێت‪:‬‬ ‫یه‌كه‌م‪ :‬ب‌ه ئه‌نقه‌س������ت ناوێك یان چه‌ند ناوێك یان چه‌ند خه‌س������ڵه‌تێكی س������اخت‌ه له‌ خش������ته‌كانی ده‌نگده‌راندا دابنێت یا‬ ‫به‌ئه‌نقه‌ست ناوێك دانه‌‌نێت كه‌ پێچه‌وانه‌ی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌یه‌‪.‬‬ ‫دووه‌م‪ :‬ناوی خۆی یان ناوی كه‌س������ێكی تر دابنێت به‌بێ هه‌بوونی مه‌رجی یاس������ایی پێویس������ت‪ ،‬دوایش ده‌ركه‌وێت ك‌ه‬ ‫زانیاریی له‌و باره‌یه‌و‌ه هه‌بووه‌؛ یا به‌ ئه‌نقه‌ست ناوی كه‌سێكی تر دانه‌نێت یا بیسڕێته‌وه‌‌‪.‬‬ ‫سێیه‌م‪ :‬ل‌ه هه‌ڵبژاردن ده‌نگ بدات و بش������زانێت ناوی به‌ نایاس������ایی ل‌ه تۆماری ده‌نگده‌راندا داندراوه‌‪ ،‬یا مه‌رجه‌كانی‬ ‫یاسایی پێویست بۆ ده‌نگدان له‌ هه‌ڵبژاردنی تێدا نه‌بووه‌‪.‬‬ ‫چواره‌م‪ :‬به‌ ئه‌نقه‌ست به‌ناوی كه‌سێكی تره‌و‌ه ده‌نگ بدات‪.‬‬ ‫پێنجه‌م‪ :‬به‌بێ ڕزامه‌ندیی ده‌نگده‌رێك‪ ،‬نهێنیی ده‌نگدانه‌كه‌ی ئاشكرا بكات‪.‬‬ ‫شه‌شه‌م‪ :‬مافی خۆی له‌ یه‌ك هه‌ڵبژاردندا‪ ،‬جارێك زیاتر به‌كار بێنێت‪.‬‬ ‫حه‌وته‌م‪ :‬خواس������تی ده‌نگده‌رێكی نه‌خوێنده‌وار بگۆڕێت یا ناوێك بنووس������ێت یا ئه‌و الیه‌نه‌ نیش������ان‌ه بكات كه‌ ده‌نگده‌ر‬ ‫مه‌به‌ستی نه‌بووه‌‪ ،‬یا له‌مپه‌ر بخاته‌ به‌رده‌م ده‌نگده‌رێك بۆئه‌وه‌ی له‌ مافی ده‌نگدان بێبه‌شی بكات‪.‬‬ ‫هه‌شته‌م‪ :‬خۆی ل‌ه زیاتر ل‌ه بازنه‌یه‌كی هه‌ڵبژاردن یان لیستێكی هه‌ڵبژاردن بپاڵێوێت‪.‬‬ ‫مادده‌ی (‪ :)39‬ب‌ه زیندانیكردن به‌ ماوه‌یه‌ك كه‌ ل‌ه ساڵێك زیاتر نه‌بێت‪ ،‬هه‌ر كه‌سێك سزا ده‌درێت‪:‬‬ ‫یه‌ك���ه‌م‪ :‬هێ������ز یان هه‌ڕه‌ش������ه‌كردن به‌كاربهێنێت بۆ ڕێگه‌گرتن ل������‌ه ده‌نگده‌رێك بۆ به‌كارهێنانی ماف������ی بۆ ئه‌وه‌ی ده‌نگ‬ ‫به‌شێوه‌یه‌كی دیاریكراو بدات یا ل‌ه ده‌نگدان به‌شداری نه‌كات‪.‬‬ ‫دووه‌م‪ :‬س������وودێك بدات یان بیخاته‌ڕوو‪ ،‬به‌ڵێن بدات كه‌ بیدات ب‌ه ده‌نگده‌رێك یان كه‌س������ێكی تر بۆ ئه‌وه‌ی ناچاری بكات‬ ‫ب‌ه شێوه‌یه‌كی دیاریكراو ده‌نگ بدات یان هه‌ر ده‌نگ نه‌دات‪.‬‬ ‫سێیه‌م‪ :‬ڕه‌زامه‌ندی یان داوای س������وودێك بكات بۆ خۆی یان بۆ كه‌سێكی تر‪ ،‬كه‌ ڕاپه‌ڕاندنی خزمه‌تگوزارییه‌كی گشتی‬ ‫پێ سپێردراو‌ه ل‌ه پڕۆسه‌ی هه‌ڵبژاردندا‪.‬‬ ‫چواره‌م‪ :‬هه‌واڵێكی ناڕاس������ت ده‌رباره‌ی ڕه‌فتار یان ئابڕووی یه‌كێك ل‌ه پاڵێوراوه‌كان ل‌ه نێوان ده‌نگده‌ران باڵو بكاته‌و‌ه‬ ‫به‌ مه‌به‌ستی كاریگه‌ری ل‌ه ڕای ده‌نگده‌ران‪ ،‬ل‌ه ده‌ره‌نجامی هه‌ڵبژاردن‪.‬‬ ‫پێنجه‌م‪ :‬ب‌ه چه‌كی گه‌رم یا‌بڕێنه‌ر بچێته‌ ناو باره‌گای تایبه‌ت به‌ هه‌ڵبژاردنه‌وه‌‪ ،‬كه‌ پێچه‌وانه‌ی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌یه‌‪.‬‬ ‫شه‌شه‌م‪ :‬جنێو بدات یان بدات ب‌ه لێژنه‌ی هه‌ڵبژاردن یا یه‌كێك له‌ ئه‌ندامه‌كانی ل‌ه كاتی پڕۆسه‌ی هه‌ڵبژاردن‪.‬‬ ‫حه‌وته‌م‪ :‬ده‌س������تێوه‌ردان ل‌ه س������ندووقه‌كانی ده‌نگدان یا خش������ته‌كانی هه‌ڵبژاردن یا هه‌ر به‌ڵگه‌نامه‌یه‌كی په‌یوه‌ست ب‌ه‬ ‫پڕۆسه‌ی هه‌ڵبژاردن‌‪.‬‬ ‫مادده‌ی (‪ :)40‬ب‌ه زیندانیكردن ب‌ه ماوه‌یه‌ك ك‌ه ل‌ه ساڵێك كه‌متر نه‌بێت و ب‌ه پێبژاردنێك ك‌ه ل‌ه (‪ )100.000‬سه‌د هه‌زار‬ ‫دینار كه‌متر نه‌بێت و ل‌ه (‪ )500.000‬پێنج سه‌د هه‌زار دینار زیاتر نه‌بێت‪ ،‬سزا ده‌درێت هه‌ر كه‌سێك‪:‬‬ ‫یه‌كه‌م‪ :‬ده‌س������ت بگرێت به‌سه‌ر پسووله‌كانی ده‌نگدان یان خشته‌كانی ده‌ن��ده‌ران یان بیشارێته‌وه‌‪ ،‬یان له‌ناوی ببات یان‬ ‫بیان شێوێنێت‪ ،‬یا به‌هه‌ر ڕێگایه‌ك ل‌ه ڕێگاكان ئه‌نجامیان بگۆڕێت‪.‬‬ ‫دووه‌م‪ :‬ته‌گه‌ره‌ بخات‌ه ئازادیی هه‌ڵبژاردن یا سیسته‌مه‌كه‌ی‪ ،‬ئه‌مه‌ش ب‌ه به‌كارهێنانی هێز یان هه‌ڕه‌شه‌كردن‪.‬‬ ‫مادده‌ی (‪ :)41‬به‌ زیندانیكردن به‌ ماوه‌یه‌ك كه‌ ل‌ه مانگێك زیاتر نه‌بێت سزا ده‌درێت‪ ،‬هه‌ر كه‌سێك زانیاری و وێن‌ه و‬ ‫باڵوكراوه‌كانی هه‌ڵبژاردن له‌و شوێنانه‌ هه‌ڵبواسێت كه‌ تایبه‌ت نین بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌‪.‬‬

‫ئاداری ‪2013‬‬

‫‪33‬‬


‫مادده‌ی (‪ :)42‬به‌ زیندانیكردن به‌ماوه‌یه‌ك كه‌ل‌ه مانگێك كه‌متر نه‌بێت و ل‌ه س������اڵێك زیاتر نه‌بێت‪ ،‬س������زا ده‌درێت هه‌ر‬ ‫كه‌سێك‪:‬‬ ‫یه‌كه‌م‪ :‬به‌ ئه‌نقه‌ست ده‌ستدرێژی بكاته‌ سه‌ر وێنه‌ و پڕۆگرامه‌ هه‌ڵواسراوه‌كانی پاڵێوراوان له‌و شوێنانه‌ی بۆیان ته‌رخان‬ ‫كراوه‌‪ ،‬ئه‌مه‌ش بۆ به‌رژه‌وه‌ندی كه‌سێكی تر یان الیه‌نێكی دیاریكراو به‌ مه‌به‌ستی زیان گه‌یاندن به‌و پاڵێوراو‌ه یا كاریگه‌ری‬ ‫خستنه‌ سه‌ر ڕێره‌وی پڕۆسه‌ی هه‌ڵبژاردن‪.‬‬ ‫دووه‌م‪ :‬كشانه‌وه‌ی پاڵێوراوێك یا زیاتر ل‌ه پڕۆسه‌ی هه‌ڵبژاردن ڕابگه‌یێنێت و بشزانێت ك‌ه ئه‌م‌ه ڕاست نییه‪ ،‬ئه‌مه‌ش ب‌ه‬ ‫مه‌به‌ستی كاریگه‌ری خستنه‌ سه‌ر ده‌نگده‌ران یا گواستنه‌وه‌ی ده‌نگه‌كانی پاڵێوراو‪.‬‬ ‫سێیه‌م‪ :‬ده‌س������تدرێژیكردن‌ه س������ه‌ر هۆیه‌كانی پڕوپاگه‌نده‌ی هه‌ڵبژاردن كه‌ یاس������ا ڕێگای پێداون‪ ‌،‬جا له‌به‌ر هۆیه‌ك بێت؛‬ ‫ئه‌مه‌ش ب‌ه شێواندن یان دڕاندن یا هه‌ر هه‌ڵسوكه‌وتێكی له‌م بابه‌ته‌ بێت‪.‬‬

‫مادده‌ی (‪:)43‬‬

‫یه‌كه‌م‪ :‬به‌زیندانیكردن بۆماوه‌یه‌ك ك‌ه ل‌ه مانگێك كه‌متر نه‌بێت و له‌ شه‌ش مانگ زیاتر نه‌بێت و پێبژاردنێك ك‌ه ل‌ه ملیۆنێك‬ ‫كه‌متر نه‌بێت و ل‌ه پێنج ملیۆن دینار زیاتر نه‌بێت‪ ،‬سزا ده‌درێت هه‌ركه‌سێك پێچه‌وانه‌ی مادده‌كانی (‪ 30‬و ‪ 31‬و ‪ 32‬و ‪35‬‬ ‫و ‪ 36‬و ‪)37‬ی ئه‌م یاسایه‌ بێت‪.‬‬ ‫دووه‌م‪ :‬ب������ه‌ زیندانیكردن������ی كاتی و ب‌ه پێبژاردنێك ك‌ه ل‌ه ده‌ ملیۆن دینار كه‌متر نه‌بێت و له‌ بیس������ت و پێنج ملیۆن زیاتر‬ ‫نه‌بێت‪ ،‬سزا ده‌درێت هه‌ر كه‌سێك پێچه‌وانه‌ی حوكمی هه‌ردوو مادده‌ی (‪ 33‬و ‪)34‬ی ئه‌م یاسای‌ه بێت‪.‬‬ ‫مادده‌ی (‪ :)44‬هه‌ر كه‌س������ێك ده‌س������ت بكات به‌م تاوانانه‌ی له‌م یاس������ایه‌دا هاتوون‪ ،‬ب‌ه س������زای تاوانی ته‌واو س������زا‬ ‫ده‌درێت‪.‬‬ ‫مادده‌ی (‪ :)45‬یه‌كه‌م‪ :‬ل‌ه حاڵه‌تێك ئه‌گه‌ر س������ه‌لمێندرا ئه‌و قه‌واره‌ سیاس������ییه‌ به‌شداره‌ ل‌ه ئه‌نجامدانی تاوانێك له‌و‬ ‫تاوانانه‌ی له‌و یاسایه‌دا هاتوون‪ ،‬ئه‌وا ب‌ه پێبژاردنێك كه‌ ئه‌ندازه‌كه‌ی (‪ )50.000.000‬په‌نجا ملیۆن دیناره‌‪ ،‬سزا ده‌درێت‪.‬‬ ‫دووه‌م‪ :‬قه‌واره‌ی سیاس������ی له‌و ده‌نگانه‌ی له‌ ناوه‌ندێكی هه‌ڵبژاردن به‌ده‌س������تی هێناو‌ه بێبه‌ش ده‌كرێت‪ ،‬ئه‌گه‌ر هاتوو ب‌ه‬ ‫یه‌كێك له‌و تاوانانه‌ی وا ده‌قه‌كه‌یان له‌ به‌نده‌كانی (یه‌كه‌م‪ ،‬پێنجه‌م‪ ،‬شه‌ش������ه‌م‪ ،‬حه‌وته‌م)ی مادده‌ی (‪ )41‬و مادده‌ی (‪)42‬ی‬ ‫ئه‌م یاسایه‌ هه‌ڵبستێت؛ بۆ ئه‌نجومه‌نی كۆمسیۆنیش هه‌ی‌ه بڕیاری پێویست له‌مباره‌یه‌و‌ه ده‌ر بكات‪.‬‬

‫فه‌سڵی هه‌شته‌م‬ ‫مادده‌ی (‪:)46‬‬

‫ه گشتی و كۆتایییه‌كان‬ ‫حوكم ‌‬

‫یه‌كه‌م‪ :‬واده‌ی هه‌ڵبژاردن به‌ بڕیارێكی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران دیاری ده‌كرێت‪ ،‬ب‌ه پشتبه‌ستن ب‌ه پێشنیاری كۆمیسیۆن‪ ،‬كه‬ ‫‌له‌ هۆیه‌كانی ڕاگه‌یاندن باڵوده‌كرێته‌وه‌‪ ،‬پێش واده‌ی دیاریكراو بۆ ئه‌نجامدانی ب‌ه (‪)60‬رۆژ‪.‬‬ ‫دووه‌م‪ :‬ده‌نگدان له‌ یه‌ك ڕۆژدا ده‌بێت بۆ ئه‌نجومه‌نی پارێزگاكان‪.‬‬ ‫سێیه‌م‪ :‬ل‌ه حاڵه‌تی دواخس������تنی هه‌ڵبژاردن‪ ،‬ئه‌وا ئه‌نجومه‌نی پارێزگا و قه‌زا و ناحییه‌كانی ئێس������تا به‌رده‌وام ده‌بن ل‌ه‬ ‫به‌ڕێوه‌بردنی كاروباره‌كانیان‪ ،‬تا كاتی هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌ن‌ه نوێیه‌كان‪.‬‬

‫مادده‌ی (‪:)47‬‬

‫یه‌ك���ه‌م‪ :‬ده‌نگدانی تایبه‌ت بۆ س������ه‌ربازه‌كان و هێزه‌كانی ئاس������ایش و ئه‌و كه‌س������انه‌ی بارودۆخی������ان ڕێگره‌ له‌به‌رده‌م‬ ‫به‌شداریكردنیان له‌ ده‌نگدانی گشتیدا‪ ،‬به‌پێی ئه‌و ڕێنماییان‌ه به‌ڕێوه‌ده‌چێت ك‌ه له‌الیه‌ن كۆمسیۆنه‌و‌ه ده‌رده‌چن‪ ،‬به‌ شێوه‌یه‌ك‬ ‫نابێت ده‌نگدان له‌ یه‌كه‌ سه‌ربازییه‌كاندا ئه‌نجام بدرێت‪.‬‬ ‫دووه‌م‪ :‬له‌س������ه‌ر كۆمسیۆن پێویسته‌ ئه‌و ڕێكارانه‌ بگرێته‌ به‌ر ك‌ه دڵنیایی ده‌دات ل‌ه باره‌ی البردنی ناوی ئه‌و كه‌سانه‌ی‬ ‫ده‌نگدانی تایبه‌ت ده‌یانگرێته‌و‌ه ل‌ه توماری كۆتایی ده‌نگده‌راندا‪.‬‬

‫‪ 34‬هه‌ڵبژاردن ژماره‌ تایبه‌ت‬


‫م���ادده‌ی (‪ :)48‬كۆمیس������یۆنی بااڵ بۆی هه‌یه‌ ڕێنمایی ده‌رب������كات‪ ،‬بۆ ئاس������انكردنی جێبه‌جێكردنی حوكمه‌كانی ئه‌م‬ ‫یاسایه‌‪.‬‬ ‫مادده‌ی (‪ :)49‬كار به‌هیچ ده‌قێكی پێچه‌وانه‌ی ئه‌م یاسای‌ه ناكرێت‪.‬‬ ‫مادده‌ی (‪ :)50‬ئه‌م یاسایه‌ ل‌ه مێژووی په‌سه‌ندكردنی له‌الیه‌ن ئه‌نجومه‌نی سه‌رۆكایه‌تییه‌و‌ه جێبه‌جێ ده‌كرێت‪.‬‬ ‫مادده‌ی (‪ :)51‬كۆمیس������یۆن به‌پێی ئیمكانیاتی ته‌كنیكیی خۆی‪ ،‬واده‌یه‌ك بۆ ئه‌نجامدانی هه‌ڵبژاردن دیارده‌كات‪ ،‬كه‌ ل‌ه‬ ‫‪ 2009/1/31‬تێپه‌ڕ نه‌كات‪.‬‬ ‫مادده‌ی (‪:)52‬‬ ‫یه‌كه‌م‪ :‬ل‌ه كورس������ییه‌كانی ئه‌نجومه‌نی پارێزگاكان‪ ،‬ئه‌م كورسییانه‌ی خواره‌و‌ه بۆ ئه‌و پێكهاتانه‌ی به‌رامبه‌ریان ته‌رخان‬ ‫ده‌كرێن‪:‬‬ ‫ا‪ -‬چوار كورسی بۆ هه‌ریه‌ك له‌ مه‌سیحییه‌كان‪ ،‬سابیئه‌ی مه‌ندائی‪ ،‬كوردی فه‌یلی و توركمانه‌كان ل‌ه به‌غدا‪.‬‬ ‫ب‪ -‬سێ كورسی بۆ هه‌ریه‌ك له‌ مه‌سیحییه‌كان و ئێزیدی و شه‌به‌ك له‌ نه‌ینه‌وا‪.‬‬ ‫ج‪ -‬كورسییه‌ك بۆ مه‌سیحییه‌كان له‌ به‌سره‌‪.‬‬ ‫د‪ -‬كورسییه‌ك بۆ كوردی فه‌یلی له‌ واست‪.‬‬ ‫دووه‌م‪ :‬ل������‌ه كورس������ییه‌كانی ئه‌نجومه‌نی قه‌زاكان‪ ،‬ئه‌م كورس������ییانه‌ی خواره‌و‌ه بۆ پێكهاته‌كان������ی به‌رامبه‌ریان ته‌رخان‬ ‫ده‌كرێن‪:‬‬ ‫ا‪ -‬كورسییه‌ك بۆ سابیئه‌ی مه‌ندائی له‌ هه‌ریه‌ك له‌ به‌سره‌‪ ،‬عه‌ماره‌‪ ،‬ڕه‌ساف‌ه و كه‌رخ‪.‬‬ ‫ب‪ -‬كورسییه‌ك ل‌ه مووسڵ بۆ هه‌ریه‌ك ل‌ه ئێزیدی و شه‌به‌ك‪.‬‬ ‫ج‪-‬كورسییه‌ك بۆ مه‌سیحییه‌كان له‌ هه‌ریه‌ك له‌ به‌سره‌‪ ،‬مووسڵ‪ ،‬عه‌مماره‌‪ ،‬ڕه‌ساف‌ه و كه‌رخ‪.‬‬ ‫سێیه‌م‪ :‬كورسییه‌ك بۆ ئه‌و لیست‌ه دیاری ده‌كرێت كه‌ زۆرترین ده‌نگی به‌ده‌ستهێناو‌ه و‪ ،‬له‌ناو لیسته‌كه‌شدا به‌و پاڵێوراو‌ه‬ ‫ده‌درێت ك‌ه زۆرترین ده‌نگی به‌ده‌ستهێناوه‌ (واته‌ به‌و پاڵێوراوه‌ ده‌درێت ك‌ه له‌ناو پاڵێوراوه‌ سه‌رنه‌كه‌وتووه‌كانی لیسته‌كه‌دا‬ ‫زۆرترین ده‌نگی به‌ده‌ستهێناوه‌)*‪.‬‬

‫مادده‌ی (‪:)6‬‬

‫به‌پێی یاسای هه‌مواری دووه‌م ژمار‌ه ‪ 54‬بۆ ساڵی ‪ 2012‬زیادكراوه‌‪.‬‬ ‫پرۆسه‌ی ژماردن و لێكجیاكردنه‌وه‌ی ده‌نگه‌كان ڕاسته‌وخۆ دوای ته‌واوبوونی پرۆسه‌ی ده‌نگدان ل‌ه بنكه‌كانی هه‌ڵبژاردن‬ ‫به‌ڕێوه‌ده‌چێت‪ .‬له‌سه‌ر كۆمسیۆن پێویسته‌ ڕێژه‌ی په‌سه‌ندكراوی ئه‌نجامه‌كانی ژماردن و لێكجیاكردنه‌وه‌ی ده‌نگه‌كانی هه‌ر‬ ‫بنكه‌یه‌ك ب‌ه بریكارانی قه‌واره‌ سیاسییه‌كان بدات‪.‬‬

‫مادده‌ی(‪:)2‬‬

‫به‌پێی یاسای هه‌مواری چواره‌م ژمار‌ه ‪ 114‬بۆ ساڵی ‪ 2012‬زیادكراوه‌‪.‬‬ ‫بڕگه‌ی یاس������ایی(كۆڵه‌كه‌ی هه‌ڵبژاردن) ل‌ه هه‌ر شوێنێكی یاس������ای هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی پارێزگا و قه‌زا و ناحییه‌کان‬ ‫ژماره‌(‪ )36‬بۆ ساڵی ‪2008‬ی هه‌مواركراودا هاتبێت‪ ،‬الببرێت‪.‬‬

‫هۆیه‌كانی دانانی ئه‌م یاسایه‌‬

‫ب‌ه مه‌به‌ستی ئه‌نجامدانی هه‌ڵبژاردنێكی ئازاد و بێگه‌رد بۆ گشت پارێزگاو قه‌زا و ناحییه‌كان و بۆ ئه‌وه‌ی ئه‌م هه‌ڵبژاردنان‌ه‬ ‫ب������ه‌ ش������ێوه‌یه‌كی دیموكراتی ئه‌نجام بدرێن و دووربن ل������ه‌ كاریگه‌ریی ده‌ره‌كی‪ ،‬هه‌روه‌ها به‌مه‌به‌س������تی به‌رزكردنه‌وه‌ی ئه‌م‬ ‫هه‌ڵبژاردنان‌ه بۆ ئاستێكی شاییسته‌‪ ،‬ئه‌م یاسای‌ه داندرا‌‪.‬‬

‫ئاداری ‪2013‬‬

‫‪35‬‬


‫په‌یڕه‌وه‌كانی‬ ‫هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی‬ ‫پارێزگاكان ل ‌ه عێراق‬ ‫‪2013‬‬ ‫وه‌رگێڕانی‪ :‬ڕزگار مه‌جید‬

‫‪ 36‬هه‌ڵبژاردن ژماره‌ تایبه‌ت‬


‫په‌یڕه‌وی په‌سندكردنی كیانه‌ سیاسییه‌كان و‬ ‫هاوپه‌یمانییه‌تییه‌كان بۆ هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجوومه‌نی‬ ‫پارێزگا ڕێكنه‌خراوه‌كان ل ‌ه هه‌رێمێكدا‬ ‫ب ‌ه پشتبه‌ستن ب ‌ه هه‌ردوو به‌ندی (دووه‌م و هه‌شته‌م) ل ‌ه مادده‌ی (‪)4‬ی یاسای كۆمسیۆنی بااڵی‬ ‫هه‌ڵبژاردنه‌ك���ان ژمار ‌ه (‪ )11‬ب���ۆ ساڵی ‪ 2007‬هه‌مواركراو و‪ ،‬یاسای هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی‬ ‫پارێزگ���ا و ق���ه‌زا و ناحیه‌كان ژم���ار ‌ه (‪ )36‬بۆ ساڵی ‪ 2008‬و‪ ،‬فه‌رمان���ی ده‌سه‌اڵتی هاوبه‌ند ‌ه‬ ‫هه‌ڵوه‌شاو ‌ه ژمار ‌ه (‪ )97‬بۆ ساڵی ‪ 2004‬بڕیارماندا ب ‌ه ده‌ركردنی ئه‌م په‌یڕه‌وه‌ی خواره‌وه‌‪:‬‬

‫په‌یڕه‌وی ژمار‌ه (‪ )1‬بۆ ساڵی ‪2012‬‬

‫په‌یڕه‌وی په‌سندكردنی كیان ‌ه سیاسی و هاوبه‌ندییه‌كان‬ ‫كۆمس������یۆنی بااڵی س������ه‌ربه‌خۆی هه‌ڵبژاردنه‌كان به‌پێی‬ ‫یاس������ای ژماره‌ (‪ )11‬ب������ۆ س������اڵی ‪2007‬ی هه‌مواركراو‬ ‫دروس������تبووه‌ بۆ ئه‌وه‌ی ب‌ه ته‌نیا ببێت‌ه یه‌كه‌م ده‌س������ه‌اڵتی‬ ‫هه‌ڵبژاردن ل‌ه عێراقدا‪ ،‬هه‌روه‌ها كۆمس������یۆن ده‌سته‌یه‌كی‬ ‫پیش������ه‌یی و بێالیه‌ن‌ه كه‌ خاوه‌ن كه‌س������ایه‌تی مه‌عنه‌ویی‌ه و‬ ‫ملكه‌چ‌ه بۆ چاودێریی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌ران‪.‬‬

‫به‌شی یه‌كه‌م‬ ‫(زاراوه‌كان)‬ ‫مادده‌ی ‪1‬‬

‫مه‌به‌ست له‌م زاراوانه‌ی خواره‌وه‌ بریتی‌ه له‌و مانایه‌ی ل‌ه‬ ‫به‌رامبه‌ریان دیاری كراوه‌‪:‬‬ ‫‪ -١‬كۆمس������یۆن‪ :‬كۆمس������یۆنی ب������ااڵی س������ه‌ربه‌خۆی��� ‫هه‌ڵبژاردنه‌كان‪.‬‬ ‫‪ -٢‬ئه‌نجومه‌ن‪ :‬ئه‌نجومه‌نی كۆمسیۆن‬ ‫‪ -٣‬یاس������ای هه‌ڵبژاردن������ه‌كان‪ :‬یاس������ای هه‌ڵبژاردن������ی‬ ‫ئه‌نجومه‌ن������ی پارێزگا و ق������ه‌زا و ناحیه‌كان ژماره‌ (‪ )36‬بۆ‬ ‫ساڵی ‪2007‬ی هه‌مواركراو‪.‬‬ ‫‪ -٤‬ده‌نگ������ده‌ری ش������یاو‪ :‬ئ������ه‌و كه‌س������ه‌ی‌ه ك������ه‌ مه‌رج‌ه‬ ‫یاس������ایییه‌كانی هاوواڵتیبوون و شیاوبوونی بۆ ده‌نگدان ل‌ه‬ ‫هه‌ڵبژاردنه‌كان تێدایه‌‪.‬‬

‫‪ -٥‬نووس������ینگه‌ی نیش������تمانی‪ :‬نووس������ینگه‌ی سه‌ره‌كیی‬ ‫كۆمسیۆن‌ه بۆ به‌ڕێوه‌بردنی هه‌ڵبژاردنه‌كان له‌ به‌غدا‪.‬‬ ‫‪ -٦‬نووس������ینگه‌ی هه‌ڵبژاردن������ی پارێزگا‪ :‬نووس������ینگه‌ی‬ ‫كۆمس������یۆن‌ه بۆ به‌ڕێوه‌بردنی هه‌ڵبژاردن������ه‌كان له‌ پارێزگا‬ ‫په‌یوه‌ندیداره‌كان‪.‬‬ ‫‪ -٧‬كیانی سیاسی‪ :‬ڕێكخراو یا حزبێكی سیاسییه‌‪ ،‬كه‌وا‬ ‫ل‌ه چه‌ند ده‌نگده‌رێكی شیاو پێك دێت و پێكه‌وه‌ كار ده‌كه‌ن‬ ‫له‌سه‌ر بنچینه‌ی هزر و به‌رژه‌وه‌ندیی هاوبه‌ش ب‌ه ئامانجی‬ ‫ده‌ربڕین������ی به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانیان و به‌ده‌س������تهێنانی هێز و‬ ‫به‌خشینی توانست ب‌ه نوێنه‌ره‌كانیان بۆ خۆهه‌ڵبژاردنیان بۆ‬ ‫پله‌یه‌كی گش������تی‪ ،‬ب‌ه مه‌رجێك ئه‌و ڕێكخراو‌ه یا حزبه‌ وه‌كو‬ ‫كیانێكی سیاس������ی له‌الیه‌ن كۆمس������یۆنه‌و‌ه په‌سند كرابێت‪،‬‬ ‫ل‌ه هه‌مان كاتدا ده‌س������ته‌واژه‌ی كیانی سیاس������ی یه‌ك تاك‌ه‬ ‫كه‌سیش به‌ ته‌نها ده‌گرێته‌وه‌‪.‬‬ ‫‪ -٨‬هاوبه‌ن������دی‪ :‬كۆبوون������ه‌وه‌ی دوو كیانی سیاس������ی یا‬ ‫زیاتر‌ه به‌ مه‌به‌ستی پێشكه‌شكردنی لیستێكی یه‌كگرتوو بۆ‬ ‫هه‌ڵبژاردنێكی دیاریكراو‪.‬‬ ‫‪ -٩‬س������ه‌رۆكی كیان������ی سیاس������ی‪ :‬ئ������ه‌و كه‌س������ه‌ی‌ه ك‌ه‬ ‫س������ه‌رۆكایه‌تیی كیانی سیاس������ی ده‌كات به‌پێ������ی په‌یڕه‌وی‬ ‫ناوخۆی كیانه‌كه‌و‪ ،‬به‌ س������ه‌رۆكیش پێناس������‌ه ده‌كرێت له‌و‬ ‫داواكارییه‌ی ك‌ه پێشكه‌ش ب‌ه كۆمسیۆن ده‌كرێت‪.‬‬

‫ئاداری ‪2013‬‬

‫‪37‬‬


‫‪ -١٠‬س������ه‌رۆكی هاوبه‌ن������دی‪ :‬ئه‌و كه‌س������ه‌ی‌ه ك������‌ه كیان‌ه‬ ‫سیاسیی‌ه هاوبه‌نده‌كان ڕێك ده‌كه‌ون ك‌ه ب‌ه سه‌رۆكی ناوزه‌د‬ ‫بكه‌ن و به‌رپرس‌ه له‌ هاوبه‌ندییه‌كه‌ له‌ به‌رامبه‌ر كۆمسیۆندا‬ ‫و‪ ،‬ب‌ه س������ه‌رۆكیش پێناسه‌ ده‌كرێت له‌و داوایه‌ی پێشكه‌شی‬ ‫كۆمسیۆن ده‌كرێت‪.‬‬ ‫‪ -١١‬هه‌ڵبژاردنه‌كان������ی پێش������وو‪ :‬هه‌ڵبژاردنی كۆمه‌ڵه‌ی‬ ‫نیش������تمانی ‪ ،2005‬هه‌ڵبژاردنه‌كانی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی‬ ‫عێراقی ‪ ،2005‬هه‌ڵبژاردنه‌كان������ی ئه‌نجومه‌نی پارێزگاكان‬ ‫‪ ،2009‬هه‌ڵبژاردن������ی په‌رله‌م������ان و س������ه‌رۆكی هه‌رێم������ی‬ ‫كوردستان ‪ -‬عێراق‪ ،‬هه‌روه‌ها هه‌ڵبژاردنه‌كانی ئه‌نجومه‌نی‬ ‫نوێنه‌رانی عێراق ‪ 2010‬ده‌گرێته‌وه‌‪.‬‬ ‫‪ -١٢‬ده‌سته‌ی دادوه‌ریی هه‌ڵبژاردن‪ :‬ئه‌و ده‌سته‌یه‌ی‌ه ك‌ه‬ ‫له‌ س������ێ دادوه‌ری دیاریكراو پێك دێ������ت و له‌الیه‌ن دادگای‬ ‫ته‌می������زه‌وه‌ دیاری ده‌كرێن بۆ ڕامان ل������ه‌و تانانه‌ی له‌الیه‌ن‬ ‫ئه‌نجومه‌نه‌و‌ه یا زیانلێكه‌وتووان������ی بڕیاره‌كانی ئه‌نجومه‌ن‬ ‫ڕاسته‌وخۆ ئاڕاسته‌یان كراوه‌‪.‬‬

‫(‪ )2.000.000‬دوو ملی������ۆن دیناری عێراقیه‌ بۆ كیانی تاك‌ه‬ ‫كه‌س������ی ئه‌گه‌ر ئافره‌ت بێت و‪ )10.000.000( ،‬د‌ه ملیۆن‬ ‫دین������اری عێراقی‌ه بۆ كۆمه‌ڵ‌ه (حزب ی������ا ڕێكخراو) ئه‌گه‌ر‬ ‫هاتوو كیانه‌ سیاسییه‌ك‌ه تایبه‌ت بوو ب‌ه ئافره‌تان‪.‬‬ ‫‪ -٣‬پێشكه‌ش������كردنی لیس������تێك به‌ ن������اوی ده‌نگده‌ره‌‬ ‫شیاوه‌كان كه‌ له‌ (‪ )500‬پێنج سه‌د ده‌نگده‌ر كه‌متر نه‌بێت‪،‬‬ ‫كه‌ ناو و مێژوو و ش������وێنی له‌دایكبوونیان و ناونیشانیان‬ ‫و ئیم������زا یا په‌نجه‌مۆریان له‌خ������ۆ گرتبێت‪ ،‬له‌ گه‌ڵ ژماره‬ ‫‌و مێ������ژووی ڕه‌گه‌زنامه‌یان و پێویس������ته‌ له‌ هه‌مان كاتدا‬ ‫ئیمزایان بۆ كیانێكی تری سیاس������ی بۆ هه‌مان مه‌به‌ست‬ ‫نه‌كردبێت‪.‬‬ ‫‪ -٤‬پێشكه‌ش������كردنی وێنه‌یه‌كی ئه‌لكترۆنی و سه‌ركاغه‌ز‬ ‫له‌ په‌ی������ڕه‌وی ناوخۆ ك������‌ه چاالكیی كیانی سیاس������ی ڕێك‬ ‫ده‌خات جگ‌ه ل‌ه كیانی تاك‌ه كه‌سی‪ ،‬به‌شێوه‌یه‌ك په‌یڕه‌وه‌ك‌ه‬ ‫میكانزمی ده‌ستنیشانكردنی سه‌رۆكی كیان و هه‌یكه‌لیه‌ت‬ ‫و سه‌رچاو‌ه دارایییه‌كانی كیانه‌كه‌ له‌خۆی بگرێت‪.‬‬ ‫‪ -٥‬پێشكه‌شكردنی وێنه‌یه‌كی ئه‌لكترۆنی و سه‌ر كاغه‌ز‬ ‫له‌ دروش������می كیانی سیاس������ی و وێنه‌یه‌ك ل‌ه ڕێس������اكانی‬ ‫ڕه‌فتار‪.‬‬ ‫‪ -٦‬ئه‌و كیانه‌ سیاس������ییانه‌ی ل‌ه هه‌ڵبژاردنه‌كانی پێشوو‬ ‫په‌س������ن ده‌كرێن حوكم������ی بڕگه‌ی (‪)3‬ی س������ه‌ره‌وه‌ نایان‬ ‫گرێته‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم ل‌ه حاڵه‌تی گۆڕینی ناوی كیانی سیاسی یا‬ ‫س������ه‌رۆكی كیان یا دروشمه‌كه‌ی‪ ،‬ئه‌وا ملكه‌چ ده‌بن بۆ ئه‌و‬ ‫مه‌رجانه‌ی دیاریكراون بۆ په‌س������ندكردنی كیانی سیاسیی‬ ‫نوێ‌‪.‬‬

‫پێویست‌ه كیانه‌ سیاسییه‌كان ك‌ه داواكاری په‌سندكردنیان‬ ‫پێشكه‌ش كردووه‌‪ ،‬ڕه‌چاوی ئه‌م خاالنه‌ی خواره‌وه‌ بكه‌ن‪:‬‬ ‫‪ -١‬پێشكه‌ش������كردنی داواكاریی������ه‌ك به‌ كۆمس������یۆن بۆ‬ ‫په‌سندكردنی وه‌كو كیانێكی سیاسی به‌ پێی ئه‌و نموونه‌یه‌ی‬ ‫له‌الی������ه‌ن كۆمس������یۆنه‌وه‌ ئاماده‌ك������راوه‌‪ ،‬هه‌روه‌ها ده‌كرێت‬ ‫داواكارییه‌ك‌ه ئاڕاس������ته‌ی نووسینگه‌ی هه‌ڵبژاردنی پارێزگا‬ ‫یا نووسینگه‌ی نیشتمانی بكرێت‪.‬‬ ‫‪ -2‬أ‪ -‬دانانی گوژمه‌یه‌ك ل‌ه حس������ابی كۆمس������یۆن ك‌ه‬ ‫بڕه‌كه‌ی (‪ )5000.000‬پێنج ملیۆن دیناری عێراقی‌ه بۆ كیانی‬ ‫تاك‌ه كه‌سی و (‪ )25.000.000‬بیست و پێنج ملیۆن دیناری‬ ‫عێراقیه‌ بۆ كۆمه‌ڵه‌ (حزب یا ڕێكخراو) كه‌ بیانه‌وێت وه‌كو‬ ‫كیانی سیاسی په‌سند بكرێن‪.‬‬ ‫ب‪ -‬دانانی گوژمه‌یه‌ك له‌ حسابی كۆمسیۆن كه‌ بڕه‌كه‌ی‬

‫یه‌كه‌م‪:‬‬ ‫ئه‌گه‌ر هاتوو كیان یا هاوبه‌ندی تووشی ڕێوشوێنی سزای‬ ‫دارایی بوونه‌و‌ه (ل‌ه ئه‌نجامی سه‌رپێچیكردنیان له‌ یاسا یا‬ ‫په‌یڕه‌وی كۆمسیۆن یا هه‌ڵس������ا به‌ كردارێك ك‌ه كاریگه‌ری‬ ‫هه‌بێت له‌س������ه‌ر ڕێچكه‌ی پڕۆس������ه‌ی هه‌ڵبژاردن)‪ ،‬ئه‌وا له‌و‬ ‫گوژمه‌ی‌ه داده‌شكێندرێت ك‌ه ل‌ه الیه‌ن كۆمسیۆنه‌و‌ه دانراوه‌‪،‬‬ ‫ئه‌گه‌ر به‌ش������ی نه‌كرد ئه‌وا پێویس������ت‌ه كیان‌ه سیاس������ییه‌ك‌ه‬ ‫له‌سه‌ری ته‌واو بكات‪.‬‬ ‫دووه‌م‪:‬‬ ‫پاش هه‌ڵبژاردنه‌كان گوژمه‌ دانراوه‌كه‌ بۆ كیانه‌ سیاسییه‌كه‌‬ ‫یا هاوبه‌ندییه‌كه‌ ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ به‌ مه‌رجێك‪ ،‬كیانه‌ سیاسییه‌كه‌‬ ‫یا هاوبه‌ندییه‌كه‌ ده‌نگی پێویستی بۆ كورسییه‌ك به‌الی كه‌مه‌وه‌‬ ‫به‌ده‌ست هێنابێت‪ ،‬هه‌روه‌ها بۆ ئه‌و كیان یا هاوبه‌ندییانه‌ش‬

‫به‌شی دووه‌م‬ ‫(په‌سندكردنی كیان ‌ه سیاسییه‌كان)‬ ‫مادده‌ی ‪2‬‬

‫كۆمس������یۆن ماوه‌یه‌ك دیاری ده‌كات بۆ پێشكه‌ش������كردنی‬ ‫داواكارییه‌كان������ی په‌س������ندكردنی كیان������‌ه سیاس������ییه‌كان‪،‬‬ ‫هی������چ داواكارییه‌كیش پێ������ش یا پاش م������اوه‌ی دیاریكراو‬ ‫وه‌رناگیرێت‪.‬‬

‫مادده‌ی ‪3‬‬

‫‪ 38‬هه‌ڵبژاردن ژماره‌ تایبه‌ت‬

‫مادده‌ی ‪4‬‬


‫ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ كه‌ لیستی كاندیده‌كانی پێشكه‌ش نه‌كردووه‌ ب‌ه‬ ‫مه‌رجێك ڕێوشوێنه‌كانی سزادانی دارایی نه‌یانگرێته‌وه‌‪ .‬له‌‬ ‫حاڵه‌تی به‌ده‌س������ت نه‌هێنانی ده‌نگی پێویستی یه‌ك كورسی‬ ‫له‌الیه‌ن كیان ی������ا هاوبه‌ندییه‌وه‌‪ ،‬ئه‌وا گوژمه‌كه‌ وه‌كو داهات‬ ‫له‌ گه‌نجینه‌ی ده‌وڵه‌ت تۆمار ده‌كرێت‪.‬‬

‫مادده‌ی ‪5‬‬

‫كیانی سیاس������ی له‌ الیه‌ن كۆمسیۆنه‌و‌ه په‌سند ده‌كرێت‬ ‫ئه‌گه‌ر ئه‌و مه‌رجانه‌ی خواره‌وه‌ی تێدا بوو‪:‬‬ ‫‪ -١‬ئه‌گ������ه‌ر هاتوو داواكارییه‌كه‌ ئه‌و مه‌رجانه‌ی تێدا بوو‬ ‫ك‌ه له‌ مادده‌ی سێی‌ ئه‌و په‌یڕه‌وه‌دا دیاری كراون‪.‬‬ ‫‪ -٢‬ده‌بێت ناوی كیان یا دروش������مه‌كه‌ی له‌ یه‌كچووی‬ ‫یا هاوش������ێوه‌ی ناو یا دروش������می كیانێكی سیاسی تر‬ ‫نه‌بێت‪.‬‬ ‫‪ -٣‬نابێت ناو و دروش������می كیانی سیاس������ی ببێته‌ هۆی‬ ‫ڕق و كینه‌و توندڕه‌وی یا س������ه‌رپێچیی سیسته‌می گشتی‪،‬‬ ‫هه‌روه‌ها نابێت وێنه‌ی كه‌س������ایه‌تی یا سونبولی ئایینی یا‬ ‫سه‌ربازی به‌خۆیه‌و‌ه بگرێت‪.‬‬ ‫‪ -٤‬ئه‌و كیان‌ه سیاس������ییه‌ تاكه‌ كه‌س������ییانه‌ی كه‌ وێنه‌ی‬ ‫كه‌سی خۆیان وه‌كو دروشم به‌كار ده‌هێنن‪ ،‬حوكمی بڕگه‌ی‬ ‫(‪)3‬ی سه‌ره‌و‌ه نایانگرێته‌وه‌‪.‬‬

‫مادده‌ی ‪6‬‬

‫ل‌ه حاڵه‌تێكدا ئه‌گه‌ر هات������وو داواكارییه‌كه‌ مه‌رجه‌كانی‬ ‫په‌س������ندكردنی تێدا نه‌بوو‪ ،‬ئه‌وا كۆمس������یۆن هه‌ڵده‌ستێ‌ ب‌ه‬ ‫پێڕاگه‌یاندن������ی بڕیاره‌كه‌ی ب‌ه كیانی سیاس������ی‪ ،‬هه‌روه‌ها‬ ‫ده‌كرێ������ت الیه‌نی پێشكه‌ش������كاری داواكارییه‌ك‌ه هه‌موار یا‬ ‫ته‌واوی ب������كات ب‌ه مه‌رجێك كۆمس������یۆن داواكارییه‌ك‌ه له‌و‬ ‫ماوه‌یه‌دا وه‌ربگرێت كه‌ بۆ په‌سندكردنی كیانه‌ سیاسییه‌كان‬ ‫دیاری كراوه‌‪.‬‬

‫مادده‌ی ‪7‬‬

‫كۆمس������یۆن هه‌ڵده‌س������تێ‌ به‌ پێڕاگه‌یاندنی له‌سه‌ر‬ ‫داواكارییه‌ك������ه‌ ب������ه‌ كیان������ی سیاس������ی و ل������ه‌ پێگه‌ی‬ ‫ئه‌لكترۆنی������ی كۆمس������یۆن و تابل������ۆی ئاگادارییه‌كانی‬ ‫نووس������ینگه‌ی هه‌ڵبژاردن باڵو ده‌كرێت������ه‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم ل��‌‬ ‫حاڵه‌ت������ی ڕه‌تكردن������ه‌وه‌ی داواكارییه‌كه‪ ‌،‬كۆمس������یۆن‬ ‫هه‌ڵده‌ستێ‌ به‌ ئاگاداركردنه‌وه‌ی كیانه‌ سیاسییه‌كه‌ له‌‬ ‫ڕێگه‌ی باڵوكردنه‌وه‌ی بڕیاره‌كه‌ له‌ پێگه‌ی ئه‌لكترۆنیی‬ ‫كۆمس������یۆن‪ ،‬هه‌روه‌ها له‌ س������ێ ڕۆژنامه‌ی ڕۆژانه‌ له‌‬

‫ماوه‌ی (س������ێ ڕۆژ) به‌الی كه‌مه‌وه‌ به‌ هه‌ردوو زمانی‬ ‫عه‌ره‌بی و كوردی‪.‬‬

‫مادده‌ی ‪8‬‬

‫هه‌ر كیانێكی سیاسی بۆی هه‌یه‌‪:‬‬ ‫أ‌‪ -‬س������كااڵ پێش������كه‌ش ب‌ه ئه‌نجومه‌ن بكات‪ ،‬له‌مه‌ڕ هه‌ر‬ ‫بڕیارێكی كۆمسیۆن‪ ،‬ك‌ه ده‌رده‌كات به‌پێی ئه‌و په‌یڕه‌وه‌‪.‬‬ ‫ب‌‪ -‬تیاهه‌ڵچوون������ه‌وه‌ی بڕی������اری ئه‌نجوم������ه‌ن به‌رامبه‌ر‬ ‫ده‌س������ته‌ی دادوه‌ریی هه‌ڵبژاردنه‌كان ل‌ه ماوه‌ی سێ ڕۆژ ل‌ه‬ ‫دوای ڕۆژی باڵوكردنه‌وه‌ی بڕیاره‌كه‌‪.‬‬

‫مادده‌ی ‪9‬‬

‫كۆمس������یۆن تۆمارێكی تایبه‌ت ب‌ه كیان‌ه سیاسییه‌ په‌سند‬ ‫كراوه‌كان الی خۆی هه‌ڵده‌گرێت‪.‬‬

‫مادده‌ی ‪10‬‬

‫ناكرێ������ت داواكارییه‌كانی په‌س������ندكردن له‌الیه‌ن كیانی‬ ‫سیاسی پاش پێشكه‌شكردنی ب‌ه كۆمسیۆن هه‌موار بكرێن‪،‬‬ ‫ته‌نه������ا ئه‌گه‌ر كۆمس������یۆن داوای هه‌موارك������ردن بكات بۆ‬ ‫مه‌به‌ستی جێیه‌جێكردنی ئه‌و په‌یڕه‌وه‌‪.‬‬

‫مادده‌ی ‪11‬‬

‫كیانی سیاس������ی بۆی نییه‌ پاشه‌كشه‌ بكات له‌ پرۆسه‌ی‬ ‫هه‌ڵبژاردن پاش كۆتاییهاتنی ماوه‌ی په‌س������ندكردنی لیستی‬ ‫كاندیده‌كان‪.‬‬

‫مادده‌ی ‪12‬‬

‫هه‌ر دوو كیانی سیاسی یا زیاتر بۆیان هه‌ی‌ه هاوبه‌ندییه‌ك‬ ‫پێك بهێنن به‌ مه‌به‌ستی پێشكه‌شكردنی لیستێكی هاوبه‌ش‬ ‫ل‌ه كاندیده‌كانیان‪ ،‬ئه‌ویش به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌‪:‬‬ ‫‪ -١‬پێشكه‌ش������كردنی داواكاری به‌پێ������ی نموون������ه‌ی‬ ‫ئاماده‌كراوی كۆمسیۆن ب‌ه مه‌رجێك له‌الیه‌ن سه‌رۆكی گشت‬ ‫كیان‌ه سیاسیی‌ه هاوبه‌نده‌كان ئیمزا كرابێت و ناو و ئیمزای‬ ‫سه‌رۆكی هاوبه‌ندییه‌كه‌ی له‌خۆ گرتبێت‪.‬‬ ‫‪ -٢‬پێشكه‌شكردنی وێنه‌یه‌كی ئه‌لكترۆنی و سه‌ركاغه‌ز ل‌ه‬ ‫دروشمی هاوبه‌ندییه‌كه‌‪.‬‬ ‫‪ -٣‬ناكرێت كیانی سیاس������یی تاك‌ه كه‌سی هاوبه‌ندی ل‌ه‬ ‫گه‌ل كیانێكی تری تاك‌ه كه‌سی پێك بهێنێت‪.‬‬

‫مادده‌ی ‪13‬‬

‫گش������ت داواكارییه‌كان������ی تایب������ه‌ت ب‌ه په‌س������ندكردنی‬ ‫هاوبه‌ندییه‌كان پێشكه‌شی نووسینگه‌ی هه‌ڵبژاردن ل‌ه پارێزگا‬

‫ئاداری ‪2013‬‬

‫‪39‬‬


‫یا نووسینگه‌ی نیشتمانی ده‌كرێن‪ ،‬هه‌روه‌ها ماوه‌یه‌ك له‌الیه‌ن‬ ‫كۆمسیۆنه‌و‌ه دیاری ده‌كرێت بۆ وه‌رگرتنی داواكارییه‌كانی‬ ‫په‌سندكردنی هاوبه‌ندییه‌كان‪ ،‬هیچ داواكارییه‌كیش پێش یا‬ ‫پاش ئه‌و ماوه‌یه‌ وه‌رناگیرێت‪.‬‬

‫مادده‌ی ‪14‬‬

‫هاوبه‌ندی له‌الیه‌ن كۆمس������یۆنه‌و‌ه په‌سند ده‌كرێت ئه‌گه‌ر‬ ‫هاتوو ئه‌و مه‌رجانه‌ی خواره‌وه‌ی تێدا بوو‪:‬‬ ‫‪ -١‬نه‌بوونی كه‌موكوڕی له‌ ناوه‌ڕۆكی داواكارییه‌كه‌دا‪.‬‬ ‫‪ -٢‬نه‌بوونی له‌یه‌كچوون و هاوشێوه‌بوون له‌ نێوان ناوی‬ ‫هاوبه‌ندییه‌ك‌ه و دروشمه‌كه‌ی له‌گه‌ڵ ناو و دروشمی كیانێكی‬ ‫سیاسی یا هاوبه‌ندییه‌كی تر كه‌ پێشتر تۆمار كرابێت یا ل‌ه‬ ‫حاڵه‌تی تۆمار كردندا بێت‪.‬‬ ‫‪ -٣‬نابێت ناو و دروشمی هاوبه‌ندیی سیاسی ببێته‌ هۆی‬ ‫ڕق و كینه‌و توندڕه‌وی یا س������ه‌رپێچی سیسته‌می گشتی‪،‬‬ ‫هه‌روه‌ها نابێت وێنه‌ی كه‌س������ایه‌تی یا س������ونبولی ئایینی یا‬ ‫سه‌ربازی به‌خۆیه‌و‌ه بگرێت‪.‬‬

‫مادده‌ی ‪15‬‬

‫كیان������ی سیاس������یی هاوپه‌یمان ب������ۆی نیی‌ه لیس������تێكی‬ ‫كاندیده‌كانی به‌ ته‌نیا پێش������كه‌ش ب������كات و ل‌ه هه‌مان كاتدا‬ ‫كاندی������د ل‌ه چوارچێوه‌ی هاوبه‌ندییه‌ك پێش������كه‌ش بكات ل‌ه‬ ‫یه‌ك بازنه‌ی هه‌ڵبژاردندا‪ ،‬هه‌روه‌ك كیانی سیاسی بۆی نیی‌ه‬ ‫به‌ش������داری ل‌ه هاوبه‌ندییه‌ك زیات������ر بكات ل‌ه هه‌مان بازنه‌ی‬ ‫هه‌ڵبژاردندا‪.‬‬

‫مادده‌ی ‪16‬‬

‫كیانی سیاس������ی بۆی نیی‌ه پاشه‌كش������ه‌ ل‌ه هاوبه‌ندییه‌ك‬ ‫بكات پاش كۆتاییهاتنی ماوه‌ی دیاریكراو بۆ پێشكه‌شكردنی‬ ‫لیستی كاندیده‌كانی كیانه‌ سیاسییه‌كان یا هاوبه‌ندییه‌كان‪.‬‬

‫مادده‌ی ‪17‬‬

‫ئه‌گه‌ر هاتوو كیانێكی سیاس������ی پێش كۆتایی هاتنی‬ ‫ماوه‌ی دیاریكراو بۆ پێشكه‌ش������كردنی لیستی كاندیدی‬ ‫كیان‌ه سیاس������ییه‌كان یا هاوبه‌ندییه‌كان له‌ هاوبه‌ندییه‌ك‬ ‫كش������ایه‌وه‌‪ ،‬ئه‌وا كیانه‌ به‌جێماوه‌كانی نێو هاوبه‌ندییه‌ك‌ه‬ ‫ێ پێش������كه‌ش ده‌كه‌ن‪ .‬هه‌روه‌ه������ا كیانی‬ ‫لیس������تێكی نو ‌‬ ‫ێ‬ ‫سیاس������یی پاشه‌كش������‌ه كردوو بۆی نیی‌ه لیستێكی نو ‌‬ ‫وه‌ك������و كیانێكی سیاس������ی پێش������كه‌ش ب������كات و ئه‌گه‌ر‬ ‫هاوبه‌ندییه‌كه‌ له‌ دوو كیانی سیاسی پێك هاتبوو و دواتر‬

‫‪ 40‬هه‌ڵبژاردن ژماره‌ تایبه‌ت‬

‫هه‌ڵوه‌شایه‌وه‌‪ ،‬هه‌ردوو كیانه‌كه‌ بۆیان هه‌یه‌ دوو لیستی‬ ‫جیاواز پێشكه‌ش بكه‌ن‪.‬‬

‫مادده‌ی ‪18‬‬

‫ماوه‌ی������ه‌ك دی������اری ده‌كرێت بۆ ئه‌نجامدانی تیروپش������ك‬ ‫له‌ كۆتایی ماوه‌ی دیاریكراوی پێشكه‌ش������كردنی لیس������تی‬ ‫كاندیده‌كان بۆ گش������ت كیان‌ه سیاس������ییه‌كان و هاوبه‌ندیی‌ه‬ ‫په‌سند كراوه‌كان و لیستی كاندیده‌كانیان بۆ به‌ده‌ستهێنانی‬ ‫ژماره‌ی ده‌نگدان ك‌ه بۆ كیان یا هاوبه‌ندی دیاری ده‌كرێت‬ ‫له‌ كاغه‌زی ده‌نگداندا‪.‬‬

‫مادده‌ی ‪19‬‬

‫گشت ئه‌و هاوبه‌ندییانه‌ی ك‌ه ل‌ه هه‌ڵبژاردنه‌كانی پێشوودا‬ ‫كۆمسیۆن په‌س������ندی كردوون‪ ،‬هه‌ڵده‌وه‌شێنه‌وه‌‪ .‬هه‌روه‌ها‬ ‫ێ په‌س������ند‬ ‫ئه‌گه‌ر ئه‌و هاوبه‌ندییانه‌ بیانه‌وێت س������ه‌ر له‌ نو ‌‬ ‫ێ داواكاریی نوێ‌ پێشكه‌شی‬ ‫ێ سه‌ر ل‌ه نو ‌‬ ‫بكرێن‪ ،‬ئه‌وا ده‌ب ‌‬ ‫كۆمسیۆن بكه‌ن‪.‬‬

‫مادده‌ی ‪20‬‬

‫أ‌‪ -‬ناكرێت هاوبه‌ندییه‌ك ب‌ه ناوی هاوبه‌ندییه‌كی هه‌ڵوه‌شاو‌ه‬ ‫به‌شداری بكات كه‌ ل‌ه هه‌ڵبژاردنه‌كانی پێشوودا به‌شداری‬ ‫كردبێت ك‌ه به‌ش������داربووانی ئه‌و هاوبه‌ندییه‌ هه‌مان كیان‌ه‬ ‫سیاسییه‌كانی پێشوو نه‌بن‪.‬‬ ‫ب‌‪ -‬ل‌ه حاڵه‌تی پێشكه‌شكردنی داواكاریی هاوبه‌ندی ب‌ه‬ ‫هه‌مان ناوی پێش������وو كه‌ تۆمار كرابێت ل‌ه هه‌ڵبژاردنه‌كانی‬ ‫پێشوودا‪ ،‬پێویسته‌ ب‌ه شێوه‌یه‌ك پێشكه‌ش بكرێت ك‌ه كیان‌ه‬ ‫سیاس������ییه‌كانی ئه‌و هاوبه‌ندییه‌ له‌ نیوه‌ی به‌شدارانی ئه‌و‬ ‫كاتی هاوبه‌ندییه‌ك‌ه زیاتر بێت‪.‬‬

‫مادده‌ی ‪21‬‬

‫كۆمسیۆن میكانزمی جێبه‌جێكردنی په‌یڕه‌وه‌كان به‌رامبه‌ر‬ ‫هه‌ر كیانێكی سیاس������ی یا هاوبه‌ندییه‌ك دیاری ده‌كات‪ ،‬ك‌ه‬ ‫پێك دێت ل‌ه سزای دارایی و كێشانه‌وه‌ی متمان‌ه له‌ كیانی‬ ‫سیاسی یا هاوبه‌ندی‪.‬‬

‫به‌شی سێیه‌م‬ ‫(مێژووی جێبه‌جێكردن)‬ ‫ئه‌م په‌یڕه‌و‌ه جێبه‌جێ‌ ده‌كرێت ل‌ه مێژووی په‌سندكردنی‬ ‫له‌الیه‌ن ئه‌نجومه‌نه‌وه‌ ل‌ه ‪.2012/10/8‬‬ ‫ئه‌نجوومه‌نی كۆمیسه‌ران‬


‫په‌یڕه‌وی په‌سندكردنی كیانه‌ سیاسییه‌كانی تایبه‌ت‬ ‫به‌ پێكهاته‌كان بۆ هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی پارێزگا‬ ‫ڕێكنه‌خراوه‌کان ل ‌ه هه‌رێمێكدا‬ ‫ب ‌ه پشتبه‌ستن ب ‌ه هه‌ردوو به‌ندی (دووه‌م و هه‌شته‌م) ل ‌ه مادده‌ی (‪)4‬ی یاسای كۆمسیۆنی بااڵی‬ ‫هه‌ڵبژاردنه‌ك���ان ژمار ‌ه (‪ )11‬بۆ ساڵی ‪ 2007‬هه‌موارك���راو و یاسای هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی‬ ‫پارێزگ���ا و ق���ه‌زا و ناحیه‌ك���ان ژمار ‌ه (‪ )36‬ب���ۆ ساڵی ‪ 2008‬و فه‌رمان���ی ده‌سه‌اڵتی هاوبه‌ند ‌ه‬ ‫هه‌ڵوه‌شاو ‌ه ژمار ‌ه (‪ )97‬بۆ ساڵی ‪ 2004‬بڕیارماندا ب ‌ه ده‌ركردنی ئه‌م په‌یڕه‌وه‌ی خواره‌وه‌‪:‬‬

‫په‌یڕه‌وی ژمار‌ه (‪ )2‬بۆ ساڵی ‪2012‬‬ ‫په‌یڕه‌وی په‌سندكردنی كیان ‌ه سیاسی و هاوبه‌ندیی پێكهاته‌كان‬ ‫كۆمسیۆنی بااڵی س������ه‌ربه‌خۆی هه‌ڵبژاردنه‌كان ب‌ه پێی‬ ‫یاسای ژمار‌ه (‪ )11‬بۆ ساڵی ‪2007‬ی هه‌مواركراو دروست‬ ‫بوو‌ه بۆ ئه‌وه‌ی ب‌ه ته‌نیا ببێت‌ه یه‌كه‌م ده‌سه‌اڵتی هه‌ڵبژاردن‬ ‫ل‌ه عێراقدا‪ ،‬هه‌روه‌ها كۆمس������یۆن ده‌س������ته‌یه‌كی پیشه‌یی و‬ ‫بێالیه‌ن‌ه كه‌ خاوه‌ن كه‌س������ایه‌تیی مه‌عنه‌وییه‌ و ملكه‌چ‌ه بۆ‬ ‫چاودێریی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌ران‪.‬‬

‫به‌شی یه‌كه‌م‬ ‫(زاراوه‌كــــان)‬ ‫مادده‌ی ‪1‬‬

‫مه‌به‌ست له‌م زاراوانه‌ی خواره‌وه‌ بریتی‌ه له‌و مانایه‌ی ل‌ه‬ ‫به‌رامبه‌ریان دیاری كراوه‌‪:‬‬ ‫‪ -١‬كۆمس������یۆن‪ :‬كۆمس������یۆنی ب������ااڵی س������ه‌ربه‌خۆی‬ ‫هه‌ڵبژاردنه‌كان‪.‬‬ ‫‪ -٢‬ئه‌نجومه‌ن‪ :‬ئه‌نجومه‌نی كۆمسیۆن‬ ‫‪ -٣‬یاس������ای هه‌ڵبژاردن������ه‌كان‪ :‬یاس������ای هه‌ڵبژاردن������ی‬ ‫ئه‌نجومه‌ن������ی پارێزگا و قه‌زا و ناحی������ه‌كان ژماره‌ (‪)36‬ی‬ ‫هه‌مواركراو بۆ ساڵی ‪.2007‬‬ ‫‪ -٤‬كورسییه‌كانی تایبه‌ت به‌ پێكهاته‌كان‪ :‬ئه‌و كورسییانه‌ن‬ ‫كه‌ تایبه‌تن ب������ه‌ ئه‌نجومه‌نی پارێزگاكان بۆ ئه‌و پێكهاتانه‌ی‬ ‫ل‌ه مادده‌ی (‪)52‬ی یاسای هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی پارێزگا‬

‫و قه‌زا و ناحیه‌كان ژمار‌ه (‪)36‬ی هه‌مواركراو بۆ س������اڵی‬ ‫‪ ،2008‬هاتوون‪.‬‬ ‫‪ -٥‬كورس������ییه‌ گش������تییه‌كان‪ :‬ئه‌و كورس������ییانه‌ن كه‌ ل‌ه‬ ‫مادده‌ی (‪)24‬ی یاس������ای هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی پارێزگا‬ ‫و قه‌زا و ناحیه‌كان ژمار‌ه (‪)36‬ی هه‌مواركراو بۆ س������اڵی‬ ‫‪ ،2008‬هاتوون‪.‬‬ ‫‪ -٦‬لیستی كورسییه‌كانی تایبه‌ت به‌ پێكهاته‌كان‪ :‬بریتین‬ ‫ل‌ه لیستی ئه‌و كاندیدانه‌ی ده‌یانه‌وێت خۆیان تۆمار و كاندید‬ ‫بكه‌ن بۆ كورس������ییه‌كانی تایبه‌ت ب������‌ه پارێزگاكانی به‌غدا‪،‬‬ ‫نه‌ینه‌وا‪ ،‬به‌سرا و واست‪.‬‬ ‫‪ -٧‬لیستی كورسیی‌ه گشتییه‌كان‪ :‬بریتین له‌ لیستی كیان‌ه��� ‫سیاسییه‌كان و هاوبه‌ندیی‌ه په‌سندكراوه‌كان به‌پێی په‌یڕه‌وی‬ ‫ژمار‌ه (‪ )1‬بۆ ساڵی ‪2012‬‬

‫به‌شی دووه‌م‬ ‫(كورسیی پێكهاته‌كان)‬ ‫مادده‌ی ‪2‬‬

‫ ئ������ه‌و پێكهاتانه‌ی خواره‌وه‌ ژماره‌یه‌ك كورس������ییان ل‌ه‬‫ئه‌نجومه‌نی پارێزگاكان پێ ده‌درێت ئه‌ویش به‌و ش������ێوه‌یه‌ی‬ ‫خواره‌وه‌‪:‬‬ ‫أ‌‪ -‬به‌غدا‪ :‬یه‌ك كورسی بۆ مه‌سیحییه‌كان‪ ،‬یه‌ك كورسی‬

‫ئاداری ‪2013‬‬

‫‪41‬‬


‫بۆ سابیئه‌ی مه‌ندائی و یه‌ك كورسی بۆ كوردی فه‌یلی‬ ‫ب‌‪ -‬نه‌ین���ه‌وا‪ :‬یه‌ك كورس������ی بۆ مه‌س������یحییه‌كان‪ ،‬یه‌ك‬ ‫كورسی بۆ ئێزدییه‌كان و یه‌ك كورسی بۆ شه‌به‌ك‪.‬‬ ‫ج‌‪ -‬به‌سرا‪ :‬یه‌ك كورسی بۆ مه‌سیحییه‌كان‪.‬‬ ‫د‌‪ -‬واست‪ :‬یه‌ك كورسی بۆ كورده‌ فه‌یلییه‌كان‬

‫مادده‌ی ‪3‬‬

‫ئه‌و كیان‌ه سیاس������ییانه‌ی ك������‌ه نوێنه‌رایه‌تیی پێكهاته‌كان‬ ‫ده‌كه‌ن و له‌الیه‌ن كۆمسیۆنه‌و‌ه په‌سند كراون‪ ،‬دوو بژارده‌یان‬ ‫له‌پێش������ه‌‪ :‬خۆكاندیدكردن بۆ كورسییه‌ گشتییه‌كان یان ئه‌و‬ ‫كورسیانه‌ی تایبه‌تن به‌ پێكهاته‌كان (كۆتا)‪.‬‬

‫به‌شی سێیه‌م‬ ‫په‌سندكردنی كیان ‌ه سیاسییه‌كانی پێكهاته‌كان‬ ‫مادده‌ی ‪4‬‬

‫كه‌ ده‌یانه‌وێ‌ كێبڕكێ‌ له‌س������ه‌ر كورسییه‌كانی تایبه‌ت به‌‬ ‫پێكهاته‌كان بكه‌ن‪.‬‬

‫مادده‌ی ‪5‬‬

‫* حوكمی مادده‌كانی (‪ )21-3‬ل‌ه په‌یڕه‌وی ژماره‌ (‪)1‬ی‬ ‫تایبه‌ت به‌ په‌سندكردنی كیان‌ه سیاسییه‌كان بۆ هه‌ڵبژاردنی‬ ‫ئه‌نجومه‌نی پارێ������زگا ڕێكنه‌خراوه‌کان ل������ه‌ هه‌رێمێكدا بۆ‬ ‫كێبڕكێكردن له‌س������ه‌ر كورس������ییه‌ گش������تییه‌كانی تایبه‌ت ب‌ه‬ ‫كیانه‌ سیاسییه‌كان كه‌ داواكاریی په‌سندكردنیان پێشكه‌ش‬ ‫ده‌كه‌ن ب������ۆ كێبڕكێكردن له‌س������ه‌ر كورس������یی پێكهاته‌كان‬ ‫ێ ده‌بێت‪.‬‬ ‫جێبه‌ج ‌‬

‫به‌شی چواره‌م‬ ‫(جێبه‌جێكردنی په‌یڕه‌و)‬

‫ێ ده‌كرێت ل‌ه مێژووی په‌سندكردنی‬ ‫* ئه‌م په‌یڕه‌و‌ه جێبه‌ج ‌‬ ‫له‌الیه‌ن ئه‌نجومه‌نه‌وه‌ ل‌ه ‪.2012/10/8‬‬

‫كۆمس������یۆن ماوه‌یه‌ك������ی كاته‌كی دی������اری ده‌كات بۆ‬ ‫وه‌رگرتنی دواكاریی په‌س������ندكردنی كیانه‌ سیاسییه‌كان‬

‫ئه‌نجوومه‌نی كۆمیسه‌ران‬

‫په‌یڕه‌وی بریكاری كیانه‌ سیاسییه‌كان‬ ‫بۆ هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی پارێزگا ڕێكنه‌خراوه‌کان ل ‌ه هه‌رێمێكدا‬ ‫ب ‌ه پشتبه‌ستن ب ‌ه ده‌سه‌اڵتی به‌خشراو ب ‌ه ئه‌نجومه‌نی كۆمیسه‌ران ل ‌ه مادده‌ی (‪ )4‬بڕگه‌ی‬ ‫(هه‌ش���ته‌م) ل ‌ه یاس���ای كۆمسیۆنی ب���ااڵی هه‌ڵبژاردنه‌ك���ان ژمار ‌ه (‪ )11‬ب���ۆ ساڵی ‪2007‬‬ ‫هه‌مواركراو و یاسای هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی پارێزگا و قه‌زا و ناحیه‌كان ژمار ‌ه (‪ )36‬بۆ‬ ‫ساڵی ‪ 2008‬بڕیارماندا ب ‌ه ده‌ركردنی ئه‌م په‌یڕه‌وه‌ی خواره‌وه‌‪:‬‬

‫په‌یڕه‌وی ژمار‌ه (‪ )3‬بۆ ساڵی ‪2012‬‬ ‫په‌یڕه‌وی بریكاری كیان ‌ه سیاسییه‌كان‬ ‫كۆمس������یۆنی بااڵی س������ه‌ربه‌خۆی هه‌ڵبژاردنه‌كان‬ ‫به‌ پێی یاس������ای ژم������اره‌ (‪ )11‬بۆ س������اڵی ‪2007‬ی‬ ‫هه‌مواركراو دروس������ت بووه‌ بۆ ئه‌وه‌ی به‌ ته‌نیا ببێته‌‬ ‫یه‌كه‌م ده‌س������ه‌اڵتی هه‌ڵبژاردن له‌ عێراقدا‪ ،‬هه‌روه‌ها‬ ‫كۆمسیۆن ده‌سته‌یه‌كی پیشه‌یی و بێالیه‌نه‌ كه‌ خاوه‌ن‬ ‫كه‌س������ایه‌تیی مه‌عنه‌ویی������‌ه و ملكه‌چه‌ ب������ۆ چاودێریی‬ ‫ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌ران‪.‬‬

‫‪ 42‬هه‌ڵبژاردن ژماره‌ تایبه‌ت‬

‫به‌شی یه‌كه‌م‬ ‫(زاراوه‌كــــان)‬

‫مه‌به‌ست له‌م زاراوانه‌ی خواره‌و‌ه بریتی‌ه له‌و مانایه‌ی ل‌ه‬ ‫به‌رامبه‌ریان دیاری كراوه‌‪:‬‬ ‫‪ -١‬كۆمس������یۆن‪ :‬كۆمس������یۆنی ب������ااڵی س������ه‌ربه‌خۆی‬ ‫هه‌ڵبژاردنه‌كان‪.‬‬ ‫‪ -٢‬ئه‌نجومه‌ن‪ :‬ئه‌نجومه‌نی كۆمسیۆن‬


‫‪ -٣‬بریكاری كیانی سیاس������ی‪ :‬كه‌سێك‌ه له‌ الیه‌ن كیانی‬ ‫سیاس������ییه‌و‌ه ن������اوزه‌د ده‌كرێ������ت ب������ۆ چاودێریكردنی پاك‬ ‫به‌ڕێوه‌چوونی پڕۆس������ه‌ی هه‌ڵبژاردن ل‌ه گشت قۆناغه‌كاندا‪،‬‬ ‫هه‌روه‌ها له‌الیه‌ن كۆمس������یۆنه‌و‌ه ڕێگه‌ی پێ ده‌درێت به‌پێی‬ ‫ڕێوشوێن‌ه ده‌رچووه‌كانی كۆمسیۆن‪.‬‬ ‫‪ -٤‬ڕێس������اكانی ڕه‌فت������ار‪ :‬بریتیی‌ه ل‌ه كۆمه‌لێك ڕێس������ا و‬ ‫پابه‌ندبوون ك‌ه ل‌ه كۆمسیۆنه‌و‌ه ده‌رچووون بۆ ده‌سته‌به‌ركردنی‬ ‫ڕێڕه‌وی به‌ڕێوه‌چوونی پڕۆس������ه‌ی هه‌ڵبژاردن به‌پێی یاسا و‬ ‫په‌یڕه‌وه‌كانی كۆمسیۆن و له‌سه‌ر بریكاری كیانی سیاسیش‬ ‫پێویسته‌ پێیانه‌وه‌ پابه‌ند بێت‪.‬‬ ‫‪ -٥‬نووس������ینگه‌ی هه‌ڵبژاردن������ی پارێزگا‪ :‬نووس������ینگه‌ی‬ ‫كۆمس������یۆن‌ه ب������ۆ به‌ڕێوه‌بردن������ی هه‌ڵبژاردنه‌كان������‌ه ل������‌ه‬ ‫پارێزگاكاندا‪.‬‬

‫به‌شی دووه‌م‬ ‫(ڕێگه‌دان ب ‌ه بریكاری كیان ‌ه سیاسییه‌كان)‬

‫‪ -١‬بری������كاری كیانی سیاس������ی ڕه‌گه‌زێك������ی گرنگ‌ه ل‌ه‬ ‫ڕه‌گه‌زه‌كان������ی پرۆس������ه‌ی هه‌ڵبژاردن ك‌ه ڕۆڵ������ی بریتیی‌ه ل‌ه‬ ‫چاودێریكردن������ی به‌ڕێوه‌چوون������ی پڕۆس������ه‌ی هه‌ڵبژاردن ل‌ه‬ ‫گشت قۆناغه‌كانیدا ب‌ه مه‌به‌ستی پێشكه‌شكردنی ڕاپۆرتێك‬ ‫ده‌رباره‌ی بێالیه‌نی و پ������اك به‌ڕێوه‌چوونی هه‌ڵبژاردنه‌كان‬ ‫به‌و كیان‌ه سیاسییه‌ی نوێنه‌رایه‌تی ده‌كات‪ ،‬هه‌روه‌ها مافی‬ ‫ئه‌وه‌ی هه‌ی‌ه سكااڵ ئاڕاسته‌ی كۆمسیۆن بكات‪.‬‬ ‫‪ -٢‬كیان‌ه سیاس������ییه‌ تۆماركراو و په‌سنكراوه‌كان مافی‬ ‫ئه‌وه‌یان هه‌ی‌ه ئه‌و كه‌س������ان‌ه به‌ بریكاری خۆیان دابنێن ك‌ه‬ ‫مه‌رج‌ه پێویس������ته‌كانی تێدا دێته‌ دی ب������ۆ چاودێریكردنی‬ ‫پڕۆسه‌ی هه‌ڵبژاردن‪.‬‬ ‫‪ -٣‬كۆمس������یۆن ته‌نها پش������ت به‌و بریكارانه‌ ده‌به‌ستێت‬ ‫ك������ه‌ به‌ پێی بنه‌ماكان ڕێگه‌یان پ������ێ دراو‌ه و له‌الیه‌ن كیان‌ه‬ ‫سیاس������ییه‌كانه‌وه‌ بۆ چاودێریكردنی پرۆسه‌ی هه‌ڵبژاردن‬ ‫كاندید كراون‪.‬‬

‫به‌شی سێیه‌م‬ ‫(بنه‌ماكانی كاركردنی بریكاری كیان ‌ه‬ ‫سیاسییه‌كان)‬

‫‪ -١‬كۆمس������یۆن به‌رپرس نییه‌ له‌ گش������ت ڕێوشوێنه‌كانی‬ ‫تایبه‌ت ب‌ه گواستنه‌وه‌و گه‌یاندن‪ ،‬ته‌ندروستی و سه‌المه‌تیی‬ ‫بریكاری كیانه‌ سیاسییه‌كان و هیچ هاوكارییه‌كی ماددیان‬ ‫پێشكه‌ش ناكات‪.‬‬

‫‪ -٢‬هه‌م������وو كیانێكی سیاس������ی به‌رپرس������‌ه له‌ گش������ت‬ ‫ڕێوش������وێنه‌كانی هاوكاریك������ردن و خه‌رجی������ی پێویس������ت‬ ‫ل������‌ه گواس������تنه‌وه‌و گه‌یان������دن و حه‌وانه‌و‌ه ب������ۆ كاركردنی‬ ‫بریكاره‌كانی و كۆمسیۆن هیچ خه‌رجییه‌ك له‌م خه‌رجییان‌ه‬ ‫ناخات‌ه ئه‌س������تۆی خۆی‪ ،‬هه‌روه‌ك بریكاری كیانی سیاسی‬ ‫بۆی نیی‌ه هیچ كه‌ره‌س������ه‌یه‌كی كۆمسیۆن وه‌كو كه‌لوپه‌له‌كان‬ ‫و ئۆتۆمبیله‌كان به‌كار بهێنێت‪.‬‬ ‫‪ -٣‬كیانه‌ سیاس������ییه‌كان به‌رپرس������ن ل‌ه چاودێریكردنی‬ ‫ته‌واوی بریكاره‌كانیان له‌س������ه‌ر ڕێوش������وێنه‌كانی پڕۆسه‌ی‬ ‫هه‌ڵب������ژاردن و حوكمی ڕێس������اكانی ڕه‌فت������ار پێش ئه‌وه‌ی‬ ‫ێ بدرێت ده‌ست به‌ چاالكییه‌كانیان بكه‌ن‪.‬‬ ‫ڕێگه‌یان پ ‌‬ ‫‪ -٤‬له‌س������ه‌ر كیان‌ه سیاس������ییه‌كان پێویس������ت‌ه پابه‌ند بن‬ ‫ب‌ه تۆماری ڕێس������اكانی ڕه‌فتار كه‌ ل‌ه الیه‌ن كۆمس������یۆنه‌و‌ه‬ ‫ده‌رچووه‌و پێشێلی نه‌كه‌ن‪.‬‬ ‫‪ -٥‬له‌سه‌ر بریكاری كیانی سیاسی پێویسته‌ ئیمزا له‌سه‌ر‬ ‫پسووله‌ی ڕێگه‌پێدانی بكات له‌كاتی وه‌رگرتنه‌وه‌ی‪ ،‬هه‌روه‌ها‬ ‫پێویسته‌ له‌س������ه‌ری ناسنامه‌ی پێناسه‌كردنی هه‌ڵبگرێت ك‌ه‬ ‫وێنه‌ی خۆی پێوه‌ی‌ه بۆ ئه‌وه‌ی كارمه‌ندانی كۆمسیۆن بتوانن‬ ‫دڵنیا بن له‌ ناسنامه‌كه‌ی‪.‬‬ ‫‪ -٦‬له‌ هیچ حاڵه‌تێكدا بریكاری كیانه‌ سیاسییه‌كان بۆیان‬ ‫نیی‌ه ده‌ست بخه‌ن‌ه نێو پڕۆس������ه‌ی هه‌ڵبژاردن و كار بكه‌ن‌ه‬ ‫س������ه‌ر به‌ڕێوه‌چوونی‪ ،‬بۆیان هه‌یه‌ ئ������اگاداری كارمه‌ندانی‬ ‫كۆمسیۆن بكه‌نه‌و‌ه له‌‌و پرسانه‌ی له‌كاتی ئاماده‌بوونیان ڕوو‬ ‫ده‌ده‌ن و ده‌یانه‌وێت بیورووژێنن و كه‌رمه‌ندانی كۆمسیۆنیش‬ ‫پابه‌ند نین ب‌ه ڕه‌چاوكردنی حاڵه‌ته‌كه‌‪.‬‬ ‫‪ -٧‬بری������كاری كیان������‌ه سیاس������ییه‌كان تێبینییه‌كانیان بۆ‬ ‫سه‌رۆكی كیانی سیاس������ی یا نوێنه‌ر‌ه ڕێپێدراوه‌كه‌ی به‌رز‬ ‫ده‌كه‌نه‌و‌ه یا سكااڵیه‌كی نوسراو به‌پێی ڕێوشوێنی تایبه‌ت‬ ‫به‌ سكااڵكان له‌سه‌ر هه‌ر پێش������ێلكارییه‌ك یا زیاده‌رۆییه‌ك‬ ‫كه‌ ل‌ه كاتی به‌ڕێوه‌چوونی پڕۆسه‌ی هه‌ڵبژاردن ڕوو ده‌ده‌ن‬ ‫پێشكه‌ش ب‌ه به‌رپرس������ی بنكه‌ی هه‌ڵبژاردن یا نووسینگه‌ی‬ ‫پارێزگا ده‌كه‌ن‪.‬‬

‫به‌شی چواره‌م‬ ‫(جێبه‌جێكردنی په‌یڕه‌و)‬

‫ئه‌م په‌یڕه‌و‌ه جێبه‌جێ‌ ده‌كرێت ل‌ه مێژووی په‌سندكردنی‬ ‫له‌الیه‌ن ئه‌نجومه‌نه‌وه‌ ل‌ه ‪.2012/10/8‬‬ ‫ئه‌نجوومه‌نی كۆمیسه‌ران‬

‫ئاداری ‪2013‬‬

‫‪43‬‬


‫په‌یڕه‌وی چاودێره‌كانی هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی‬ ‫پارێزگا ڕێكنه‌خراوه‌کان ل ‌ه هه‌رێمێكدا‬ ‫ب ‌ه پش���تبه‌ستن ب ‌ه ده‌سه‌اڵتی به‌خش���راو ب ‌ه ئه‌نجومه‌نی كۆمیس���ه‌ران ل ‌ه مادده‌ی (‪)4‬‬ ‫بڕگه‌ی (هه‌ش���ته‌م) ل ‌ه یاسای كۆمسیۆنی ب���ااڵی هه‌ڵبژاردنه‌كان ژمار ‌ه (‪ )11‬بۆ ساڵی‬ ‫‪ 2007‬هه‌موارك���راو و یاس���ای هه‌ڵبژاردن���ی ئه‌نجومه‌نی پارێزگا و ق���ه‌زا و ناحیه‌كان‬ ‫ژمار ‌ه (‪ )36‬بۆ ساڵی ‪ 2008‬بڕیارماندا ب ‌ه ده‌ركردنی ئه‌م په‌یڕه‌وه‌ی خواره‌وه‌‪:‬‬

‫په‌یڕه‌وی ژمار‌ه (‪ )4‬بۆ ساڵی ‪2012‬‬ ‫چاودێره‌كانی هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی پارێزگا‬ ‫كۆمس������یۆنی بااڵی س������ه‌ربه‌خۆی هه‌ڵبژاردنه‌كان‬ ‫به‌ پێی یاس��������ای ژم������اره‌ (‪ )11‬بۆ س������اڵی ‪2007‬ی‬ ‫هه‌مواركراو دروس������ت بووه‌ بۆ ئه‌وه‌ی به‌ ته‌نیا ببێته‌‬ ‫یه‌كه‌م ده‌س������ه‌اڵتی هه‌ڵبژاردن له‌ عێراقدا‪ ،‬هه‌روه‌ها‬ ‫كۆمسیۆن ده‌سته‌یه‌كی پیشه‌یی و بێالیه‌نه‌ كه‌ خاوه‌ن‬ ‫كه‌س������ایه‌تیی مه‌عنه‌ویی������ه‌و ملكه‌چه‌ ب������ۆ چاودێریی‬ ‫ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌ران‪.‬‬

‫به‌شی یه‌كه‌م‬ ‫(زاراوه‌كــــان)‬

‫مه‌به‌س������ت له‌م زاراوان������ه‌ی خ������واره‌وه‌ بریتیه‌ له‌و‬ ‫مانایه‌ی له‌ به‌رامبه‌ریان دیاری كراوه‌‪:‬‬ ‫‪ -١‬كۆمس������یۆن‪ :‬كۆمس������یۆنی بااڵی س������ه‌ربه‌خۆی‬ ‫هه‌ڵبژاردنه‌كان‪.‬‬ ‫‪ -٢‬ئه‌نجومه‌ن‪ :‬ئه‌نجومه‌نی كۆمسیۆن‬ ‫‪ -٣‬نووس������ینگه‌ی هه‌ڵبژاردنی پارێزگا‪ :‬نووسینگه‌ی‬ ‫كۆمس������یۆنه‌ ب������ۆ به‌ڕێوه‌بردن������ی هه‌ڵبژاردنه‌كان������ه‌ له‌‬ ‫پارێزگاكاندا‬ ‫‪ -٤‬تیم������ی چاودێره‌كانی هه‌ڵب������ژاردن‪ :‬كۆمه‌ڵێكی‬ ‫تۆماركراوه‌ له‌الیه‌ن كۆمس������یۆنه‌وه‌ بۆ چاودێریكردنی‬

‫‪ 44‬هه‌ڵبژاردن ژماره‌ تایبه‌ت‬

‫پڕۆس������ه‌ی نوێكردنه‌وه‌ی تۆماری ده‌نگده‌رانی گشت‬ ‫جۆره‌كانی هه‌ڵبژاردنی فیدڕاڵی‪ ،‬هه‌رێمی و ناوخۆیی‪،‬‬ ‫به‌ ئامانجی هه‌ڵسه‌نگاندنی و به‌رزكردنه‌وه‌ی ڕاپۆرت‬ ‫له‌ باره‌یه‌وه‌‪.‬‬ ‫‪ -٥‬چاودێریی هه‌ڵبژاردنه‌كان‪ :‬كه‌سێكی تۆمار كراوه‌‬ ‫له‌ چوارچێوه‌ی تیمی چاودێره‌كان كه‌ كۆمسیۆن ڕێگه‌ی‬ ‫پێ ده‌دات بۆ چاودێریكردنی پڕۆسه‌ی هه‌ڵبژاردن له‌‬ ‫گشت قۆناغه‌كانیدا ئه‌مه‌ش نوێنه‌رایه‌تی تیمه‌كه‌‪.‬‬ ‫‪ -٦‬ڕێساكانی ڕه‌فتار‪ :‬كۆمه‌ڵه‌ بنه‌ما و پابه‌ندییه‌كه‌‬ ‫كه‌ له‌ كۆمس������یۆنه‌وه‌ ده‌ركراون بۆ ده‌سته‌به‌ركردنی‬ ‫كاری چاودێریكردن������ی هه‌ڵب������ژاردن به‌پێی یاس������ا و‬ ‫په‌یڕه‌وه‌كانی كۆمسیۆن‪.‬‬

‫به‌شی دووه‌م‬ ‫(ڕێگه‌دان ب ‌ه چاودێره‌كانی هه‌ڵبژاردن)‬

‫‪ -١‬كۆمس������یۆن چه‌ند تیمێكی عێڕاق و نێوده‌وڵه‌تی‬ ‫تۆمار ده‌كات‪ ،‬بۆ چاودێریكردنی قۆناغه‌كانی پڕۆسه‌ی‬ ‫هه‌ڵب������ژاردن و تیم������ه‌ تۆمارك������راوه‌كان ب������ه‌ چاودێر‬ ‫ده‌ستنیش������ان ده‌كرێن ب������ۆ ئه‌وه‌ی تیمه‌ك������ه‌ بتوانێت‬ ‫كاره‌كانیان به‌ڕێكی ئه‌نجام بده‌ن‪.‬‬


‫‪ -٢‬كۆمس������یۆن ڕێگه‌ ده‌دات به‌ تیمی چاودێران و‬ ‫ڕێگه‌ به‌ هیچ چاودێرێكی تاكه‌ كه‌سی نادات‪ ،‬هه‌روه‌ها‬ ‫ڕێگه‌ی چاودێریكردن ته‌نها ب������ه‌و تیمانه‌ی چاودێری‬ ‫ده‌دات كه‌ كۆمسیۆن ده‌ستنیشانی كردوون‪.‬‬ ‫‪ -٣‬بۆ ڕێگ������ه‌دان به‌ تیم������ه‌كان و چاودێره‌كانیان‬ ‫پێویس������ته‌ ئیمزا له‌سه‌ر ڕێس������اكانی ڕه‌فتار بكه‌ن و‬ ‫پێی������ه‌وه‌ پابه‌ند بن‪ ،‬هه‌روه‌ه������ا تیمه‌كانی چاودێریی‬ ‫هه‌ڵبژاردن������ه‌كان به‌رپرس������ن ل������ه‌ پابه‌ندبوون������ی‬ ‫چاودێره‌كانیان ب������ه‌ بنه‌ماكانی ڕه‌فتاره‌وه‌‪ ،‬هه‌روه‌ها‬ ‫كۆمس������یۆن بۆی هه‌یه‌ تۆماركردن ی������ا ڕێگه‌ پێدانی‬ ‫تیمه‌كانی چاودێری یا چاودێره‌كان بكێش������ێته‌وه‌ كه‌‬ ‫سه‌رپێچی ڕێساكانی ڕه‌فتار ده‌كه‌ن‪.‬‬ ‫‪ -٤‬تیمی چاودێری ماف������ی ئه‌وه‌ی هه‌یه‌ تانه‌ بدات‬ ‫ل������ه‌ بڕیاری كێش������انه‌وه‌ی ڕێگه‌ پێدان ل������ه‌ به‌رامبه‌ر‬ ‫ئه‌نجومه‌ن‪ ،‬ئه‌مه‌ش له‌ ڕێگه‌ی نووس������ینگه‌ی پارێزگای‬ ‫په‌یوه‌ندی������داره‌وه‌ له‌م������اوه‌ی (‪ )3‬س������ێ‌ ڕۆژی پاش‬ ‫باڵوكردن������ه‌وه‌ی بڕیاره‌ك������ه‌‪ ،‬له‌ حاڵه‌ت������ی ده‌رچوونی‬ ‫بڕیاری ئه‌نجومه‌ن به‌ ڕه‌تكردنه‌وه‌ی تانه‌كه‌ ئه‌وا تیمه‌كه‌‬ ‫ده‌توانێت تانه‌ بگرێت له‌ به‌رامبه‌ر ده‌سته‌ی دادوه‌ریی‬ ‫هه‌ڵبژاردن به‌ پێی یاسای كۆمسیۆنی ژماره‌ (‪)11‬ی‬ ‫هه‌موار كراو بۆ ساڵی ‪.2007‬‬

‫به‌شی سێیه‌م‬ ‫(بنه‌ماكانی كاری چاودێران)‬

‫‪ -١‬كۆمس������یۆن به‌رپ������رس نیی������ه‌ ل������ه‌ گه‌یاندن و‬ ‫گواستنه‌وه‌ و سه‌المه‌تیی تیمه‌كانی چاودێران یا هه‌ر‬ ‫هاریكاریه‌كی تر‪.‬‬ ‫‪ -٢‬هه‌موو تیمێكی تۆماركراو له‌ الیه‌ن كۆمسیۆنه‌وه‌‬ ‫به‌ ته‌نها خۆی به‌رپرس������ه‌ له‌ گش������ت ڕێوشوێنه‌كانی‬ ‫هاوكاری و تێچوونه‌كانی چاودێریكردن (له‌ گواستنه‌وه‬ ‫‌و گه‌یان������دن و حه‌وان������ه‌وه‌و س������ه‌المه‌تی) هه‌روه‌ها‬ ‫كۆمسیۆن به‌رپرس نییه‌ له‌ هیچ یه‌كێك له‌م تێچوونانه‌‪،‬‬ ‫هه‌روه‌ك هیچ تیمێكی چاودێران و چاودێره‌كانی بۆیان‬ ‫نییه‌ هیچ كه‌لوپه‌لێكی كۆمس������یۆن به‌كار بهێنێت وه‌كو‬ ‫ئامێر و ئۆتۆمبیله‌كان‪.‬‬

‫‪ -٣‬پێویس������ته ‌تیمه‌كانی چاودێ������ری به‌دواداچوون‬ ‫ب������ۆ كاری چاودێره‌كانی بكه‌ن ب������ۆ پابه‌ندبوونیان به‌و‬ ‫په‌یڕه‌و و ڕێوش������وێنه‌كان و ڕێس������اكانی ڕه‌فتار كه‌ له‌‬ ‫كۆمس������یۆنه‌وه‌ ده‌رچ������ووون پێش ئه‌وه‌ی ده‌س������ت به‌‬ ‫چاالكییه‌كانیان بكه‌ن‪.‬‬ ‫‪ -٤‬له‌س������ه‌ر هه‌ر چاودێرێك پێویسته‌ ئیمزا له‌سه‌ر‬ ‫پس������ووله‌ی ڕێگه‌ پێدانی بكات له‌كاتی وه‌رگرتنه‌وه‌ی‪،‬‬ ‫هه‌روه‌ها له‌سه‌ر چاودێره‌كان پێویسته‌ به‌ڵگه‌نامه‌كانی‬ ‫پێناس������ه‌كردنی زیاده‌ی ئیمزاكراو و وێنه‌دار هه‌ڵبگرن‬ ‫بۆ ئه‌وه‌ی كارمه‌ندانی كۆمس������یۆن بتوانن دڵنیا بن له‌‬ ‫ناسنامه‌كانیان‪.‬‬ ‫‪ -٥‬چاودێ������ره‌كان له‌ هیچ حاڵه‌تێك������دا بۆیان نییه‌‬ ‫ده‌س������ت بخه‌نه‌ نێو پڕۆس������ه‌ی هه‌ڵبژاردن یا سكااڵ‬ ‫ده‌رب������اره‌ی به‌رز بكه‌ن������ه‌وه‌‪ ،‬هه‌روه‌ه������ا بۆیان هه‌یه‌‬ ‫ئ������اگاداری كارمه‌ندانی كۆمس������یۆن بكه‌ن������ه‌وه‌ له‌و‬ ‫پرس������انه‌ی له‌كات������ی ئاماده‌بوونی������ان ڕوو ده‌ده‌ن و‬ ‫ده‌یانه‌وێت بیورووژێنن و كارمه‌ندانی كۆمس������یۆنیش‬ ‫پابه‌ند نین به‌ ڕه‌چاوكردنیان‪.‬‬ ‫‪ -٦‬چاودێره‌كان تێبینییه‌كانیان بۆ سه‌رۆكه‌كانیان‬ ‫به‌رز ده‌كه‌ن������ه‌وه‌ و تیمه‌كانیش ئه‌و كات بۆیان هه‌یه‌‬ ‫ڕاپۆرتێكی گش������تیی فه‌رمی ده‌ر بك������ه‌ن كه‌ هه‌موو‬ ‫ئ������ه‌و تێبینییانه‌ له‌خ������ۆ بگرێت‪ ،‬هه‌روه‌ها پێویس������ته‌‬ ‫تیمه‌كه‌ ئام������اده‌ بێت بۆ پێشكه‌ش������كردنی ڕاپۆرتی‬ ‫كۆتای������ی بۆ كۆمس������یۆن س������ه‌باره‌ت ب������ه‌ ئه‌نجامی‬ ‫چاالكییه‌كانی������ان كه‌ پشتئه‌س������توور بێت به‌ به‌ڵگه‌ی‬ ‫به‌هێزكه‌ری گریمانه‌كانیان له‌كاتی پێشكه‌ش������كردنی‬ ‫ئه‌و ڕاپۆرتانه‌‪.‬‬

‫به‌شی چواره‌م‬ ‫(مێژووی جێبه‌جێكردن)‬

‫ئ������ه‌م په‌یڕه‌وه‌ جێبه‌جێ‌ ده‌كرێت له‌ مێژووی په‌س������ند‬ ‫كردنی له‌الیه‌ن ئه‌نجومه‌نه‌وه‌ له‌ ‪.2012/10/8‬‬ ‫ئه‌نجوومه‌نی كۆمیسه‌ران‬

‫ئاداری ‪2013‬‬

‫‪45‬‬


‫په‌یڕه‌وی هۆیه‌كانی ڕاگه‌یاندن‬ ‫بۆ هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی پارێزگا‬ ‫ڕێكنه‌خراوه‌کان ل ‌ه هه‌رێمێكدا‬ ‫ب ‌ه پش���تبه‌ستن ب ‌ه چوار‪ /‬هه‌ش���ته‌م ل��� ‌ه یاسای كۆمسیۆنی ب���ااڵی هه‌ڵبژاردنه‌كان ژمار ‌ه‬ ‫(‪ )11‬ب���ۆ ساڵی ‪ 2007‬هه‌موارك���راو و یاسای هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی پارێزگا و قه‌زا و‬ ‫ناحیه‌ك���ان ژمار ‌ه (‪ )36‬بۆ ساڵ���ی ‪2008‬ی هه‌مواركراو و فه‌رمانی ده‌سه‌اڵتی هاوبه‌ندیی‬ ‫كاتی (‪ )66‬بۆ ساڵی ‪ 2004‬بڕیارماندا ب ‌ه ده‌ركردنی ئه‌م په‌یڕه‌وه‌ی خواره‌وه‌‪:‬‬

‫په‌یڕه‌وی ژمار‌ه (‪ )5‬بۆ ساڵی ‪2012‬‬ ‫هۆیه‌كانی ڕاگه‌یاندن‬ ‫مادده‌ی ‪1‬‬ ‫زاراوه‌كان‬

‫مه‌به‌ست له‌م زاراوانه‌ی خواره‌و‌ه بریتییه‌ له‌و مانایه‌ی ل‌ه‬ ‫به‌رامبه‌ریان دیاری كراوه‌‪:‬‬ ‫‪ -١‬كۆمس������یۆن‪ :‬كۆمس������یۆنی ب������ااڵی س������ه‌ربه‌خۆی‬ ‫هه‌ڵبژاردنه‌كان‪.‬‬ ‫‪ -٢‬ئه‌نجومه‌ن‪ :‬ئه‌نجومه‌نی كۆمسیۆن‬ ‫‪ -٣‬هه‌ڵمه‌تی ڕاگه‌یاندن‪ :‬بریتییه‌ ل‌ه پڕوپاگه‌نده‌ی هه‌ڵبژاردن‬ ‫ک‌ه كی������ان و هاوبه‌ندی و كاندیده‌كان پێی هه‌ڵده‌س������تن ل‌ه‬ ‫م������اوه‌ی پێش هه‌ڵبژاردندا و پێش (‪ )24‬كاتژمێر ل‌ه واده‌ی‬ ‫كردنه‌وه‌ی بنكه‌كانی ده‌نگدان ده‌وه‌ستێندرێت‪.‬‬ ‫‪ -٤‬نووس������ینگه‌ی هه‌ڵبژاردن������ی پارێزگا‪ :‬نووس������ینگه‌ی‬ ‫كۆمس������یۆن‌ه ب������ۆ به‌ڕێوه‌بردن������ی هه‌ڵبژاردنه‌كان������‌ه ل������‌ه‬ ‫پارێزگاكاندا‪.‬‬ ‫‪ -٥‬ڕاگه‌یان������دن‪ :‬بریتیی������‌ه له‌ چه‌ن������د هۆكارێكی تایبه‌ت‬ ‫ب������ۆ فه‌راهه‌مكردنی ده‌نگوباس یا زانیاری یا كه‌ره‌س������ه‌ی‬ ‫كاتبه‌سه‌ربردن بۆ خه‌ڵك‪ ،‬ئه‌مه‌ش به‌ به‌كارهێنانی هۆكاری‬ ‫بینراو و بیسراو و خوێنراو جا خه‌رجییه‌كانی ئه‌م هۆكاران‌ه‬ ‫چ ل‌ه دارایی گشتی یاخود تایبه‌تی بكرێت‪.‬‬ ‫‪ -٦‬ڕێس������اكانی ڕه‌فتار‪ :‬بریتیی‌ه له‌ ڕێساكانی ڕه‌فتاری‬ ‫ڕاگه‌یاندنكاران ك‌ه ل‌ه كۆمسیۆنه‌و‌ه ده‌رده‌چن‪.‬‬

‫‪ 46‬هه‌ڵبژاردن ژماره‌ تایبه‌ت‬

‫مادده‌ی ‪2‬‬ ‫ڕۆماڵكردنی ڕاگه‌یاندنێكی پاك‬

‫‪ -١‬ب‌ه پشتبه‌س������تن ب‌ه مافی ڕاده‌ربڕی������ن كه‌ ده‌قه‌كه‌ی‬ ‫ل‌ه ده‌س������تووردا هاتووه‌و گه‌یشتن به‌ زانیارییه‌كان ده‌بێت‬ ‫هۆكاره‌كانی ڕاگه‌یاندن ورد و پاك بن ل‌ه كاركردنیاندا و ل‌ه‬ ‫كاتی گواستنه‌وی هه‌ردوو پڕۆسه‌ی نوێكردنه‌وه‌ی تۆماری‬ ‫ده‌نگده‌ران و ده‌نگداندا بێالیه‌ن بن‪.‬‬ ‫‪ -٢‬ده‌بێت هۆیه‌كان������ی ڕاگه‌یاندن پابه‌ند بن به‌ وردی و‬ ‫پاكی ل������ه‌ كاره‌كانیاندا و ل‌ه كاتی گواس������تنه‌وه‌ی هه‌ردوو‬ ‫پرۆس������ه‌ی نوێكردنه‌وه‌ی تۆماری ده‌نگده‌ران و ده‌نگداندا‬ ‫بێالیه‌ن بن‪.‬‬ ‫‪ -٣‬أ‪ -‬له‌س������ه‌ر هۆیه‌كانی ڕاگه‌یاندن پێویسته‌ ب‌ه ڕوونی‬ ‫ئاماژ‌ه بده‌ن ب‌ه زانیاریی‌ه فه‌رمییه‌كان و داتا و ڕێوش������وێن‬ ‫و په‌یڕه‌وه‌كانی هه‌ڵبژاردن كه‌ ل‌ه كۆمس������یۆنه‌وه‌ ده‌رده‌چن‬ ‫و تایب������ه‌ت ب‌ه هه‌ردوو پرۆس������ه‌ی نوێكردن������ه‌وه‌ی تۆماری‬ ‫ده‌نگ������ده‌ران و ده‌نگدان‪ ،‬هه‌روه‌ها نابێت پێش ئه‌وه‌ی دڵنیا‬ ‫بن ل‌ه ڕاستییان‪ ،‬باڵوی بكه‌نه‌وه‌‪.‬‬ ‫ب‪ -‬له‌س������ه‌ر هۆیه‌كانی ڕاگه‌یاندن پێویس������ت‌ه خۆیان‬ ‫ب������ه‌دوور بگرن ل‌ه هه‌ر ش������ێواندن و به‌الڕێدابردنی هه‌ر‬ ‫زانیارییه‌ك������ی ده‌رچوو ل‌ه كۆمس������یۆنه‌و‌ه كه‌ تایبه‌تن ب‌ه‬ ‫هه‌ردوو پرۆس������ه‌ی نوێكردنه‌وه‌ی تۆماری ده‌نگده‌ران و‬


‫ده‌نگدان‪ ،‬جا ئ������ه‌و زانیارییان‌ه چ ئه‌وان‌ه بن كه‌ پاره‌یان‬ ‫ێ خه‌رج كراوه‌ وه‌كو ئ������اگاداری و داتاكان یا ئه‌وان‌ه‬ ‫ل������ ‌‬ ‫بن ك������ه‌ پاره‌یان لێ‌ خه‌رج نه‌كراوه‌ وه‌كو ده‌نگوباس������ی‬ ‫ڕاگه‌یاندنی گشتی‪.‬‬

‫مادده‌ی ‪3‬‬ ‫هاوكاریی هۆیه‌كانی ڕاگه‌یاندن‬

‫به‌هه‌ن������د وه‌رگرتن������ی هاوكاریكردن له‌گ������ه‌ڵ هۆیه‌كانی‬ ‫ڕاگه‌یاندن ل‌ه ڕێگای‪:‬‬ ‫‪ -١‬ڕۆش������نبیركردنی ده‌نگ������ده‌ران و زانیاری پێ‬ ‫به‌خش������ینیان ده‌رباره‌ی هه‌ڵبژاردنه‌كانی ئه‌نجومه‌نی‬ ‫پارێزگا ڕێكنه‌خراوه‌کان له‌ هه‌رێمێكدا به‌ به‌كارهێنانی‬ ‫باڵوكراوه‌ی ده‌نگوباسه‌كان و پڕۆگرامی ته‌له‌فزیۆنی‬ ‫و ڕادیۆی������ی و فه‌راهه‌مك������ردن و به‌كارهێنان������ی‬ ‫ده‌نگه‌كانیان‪.‬‬ ‫‪ -٢‬فه‌راهه‌مكردنی ماوه‌یه‌ك بۆ په‌خش������ی ته‌له‌فزیۆن و‬ ‫ڕادیۆ ك‌ه له‌س������ه‌ری ڕێك ده‌كه‌ون و دابینكردنی ستۆدیۆ و‬ ‫س������ه‌رچاوه‌ی هونه‌ری له‌ پارێزگاكان������دا بۆ كاندیده‌كان ب‌ه‬ ‫شێوه‌یه‌كی یه‌كسان‪.‬‬ ‫‪ -٣‬فه‌راهه‌مكردنی ماوه‌یه‌ك بۆ په‌خش ك‌ه له‌ سه‌ری ڕێك‬ ‫بكه‌ون بۆ هه‌ڵمه‌ته‌كانی هۆشیاریی هه‌ڵبژاردن كه‌ كۆمسیۆن‬ ‫پێی هه‌ڵده‌ستێت‪.‬‬

‫مادده‌ی ‪4‬‬ ‫ئاماده‌بوونی هۆیه‌كانی ڕاگه‌یاندن‬

‫‪ -١‬ڕێگ‌ه ده‌درێ������ت به‌ هۆیه‌كان������ی ڕاگه‌یاندن كه‌ بچن‌ه‬ ‫نێو باره‌گاكانی كۆمس������یۆن و بنكه‌كان������ی بۆ ڕووماڵكردنی‬ ‫گش������ت قۆناغه‌كانی پڕۆس������ه‌ی هه‌ڵبژاردن‪ ،‬ئه‌مه‌ش پاش‬ ‫به‌ده‌س������تهێنانی ڕێگه‌پێدانی فه‌رمی له‌الیه‌ن كۆمسیۆنه‌وه‌و‬ ‫به‌پێی ئه‌و ڕێوشوێنانه‌ی لێیه‌و‌ه ده‌رچووون‪.‬‬ ‫‪ -٢‬پێویس������ته‌ له‌س������ه‌ر هۆیه‌كانی ڕاگه‌یاندن ك‌ه له‌الیه‌ن‬ ‫كۆمس������یۆنه‌و‌ه ڕێگه‌یان پێ دراوه‌ له‌ كات������ی ڕووماڵكردنی‬ ‫قۆناغه‌كانی پرۆسه‌ی هه‌ڵبژاردن له‌ باره‌گاكانی كۆمسیۆن‬ ‫و بنكه‌كانی پابه‌ند بن به‌ مانه‌ی خواره‌وه‌‪:‬‬ ‫أ‌‪ -‬ده‌ست نه‌خستن‌ه نێو كاری كارمه‌ندانی كۆمسیۆن و‬ ‫پابه‌ندبوون به‌ ڕێنماییه‌كانه‌وه‌‪.‬‬ ‫ب‌‪ -‬وێن‌ه نه‌گرتنی هه‌ر كه‌سێك له‌ نێو بنكه‌ی كۆمسیۆن‬ ‫به‌بێ ڕه‌زامه‌ندیی ڕاسته‌وخۆی كه‌سه‌كه‌‪.‬‬ ‫ج‌‪ -‬پابه‌ندب������وون ب������‌ه نهێنی������ی ده‌نگ������دان و ئاش������كرا‬

‫نه‌كردنی نیازی ده‌نگده‌ر ل������‌ه كاتی ده‌نگداندا یا زانیاریی‌ه‬ ‫كه‌سییه‌كانی‪.‬‬ ‫ێ هۆیه‌كان������ی ڕاگه‌یاندنی نێو بنكه‌كانی ده‌نگدان‬ ‫د‌‪ -‬ده‌ب ‌‬ ‫نه‌بن‌ه هۆی ڕێگ‌ه گرتن ل‌ه چوون‌ه ژووره‌وه‌ی ده‌نگده‌ران بۆ‬ ‫نێو بنكه‌كانی ده‌نگدان‪.‬‬

‫مادده‌ی ‪5‬‬ ‫پابه‌ندییه‌كانی تۆڕی ڕاگه‌یاندنی عێڕاقی‬

‫تۆڕی ڕاگه‌یاندنی عێڕاقی ب‌ه سیفه‌تی ئه‌وه‌ی ده‌سته‌یه‌كی‬ ‫په‌خش������ی گش������تیی‌ه و خه‌رجییه‌كانی ل‌ه ده‌وڵه‌ته‌و‌ه دابین‬ ‫ده‌كرێن‪ ،‬ده‌بێت پابه‌ندی ئه‌مانه‌ی خواره‌و‌ه بێت‪:‬‬ ‫‪ -١‬ڕۆشنبیركردنی ده‌نگده‌ران و پێ ڕاگه‌یاندنی بیسه‌ران‬ ‫و بینه‌ران ده‌رباره‌ی هه‌ردوو پڕۆسه‌ی نوێكردنه‌وه‌ی تۆماری‬ ‫ده‌نگ������ده‌ران و ده‌نگ������ده‌ران ب‌ه به‌كارهێنان������ی باڵوكراوه‌ی‬ ‫ده‌نگوباس������ه‌كان و پڕۆگرام������ی ته‌له‌فزیۆن������ی و ڕادیۆی������ی‬ ‫په‌یوه‌ندیدار‪.‬‬ ‫‪ -٢‬فه‌راهه‌مكردن������ی زانیاری������ی پڕاكتیكی بۆ ده‌نگده‌ران‬ ‫ێ كردنه‌وه‌ی‬ ‫ل������‌ه كاتی چوونیان بۆ بنكه‌كان������ی تۆمار بۆ نو ‌‬ ‫زانیاریه‌كانیان و یا چوونیان بۆ بنكه‌كانی ده‌نگدان بۆ ده‌نگدان‬ ‫و ڕێوش������وێنی پێویس������ت ده‌گرێته‌به‌ر بۆ ده‌سته‌به‌ركردنی‬ ‫گه‌یشتنی ب‌ه گشت چینه‌كانی كۆمه‌ڵگا‪.‬‬ ‫‪ -٣‬فه‌راهه‌مكردن������ی ماوه‌یه‌ك بۆ په‌خش������ی ته‌له‌فزیۆنی‬ ‫خۆڕای������ی و تایبه‌تكردن������ی س������تۆدیۆكان و س������ه‌رچاو‌ه‬ ‫هونه‌رییه‌كانی بۆ ڕۆش������نبیركردنی ده‌نگ������ده‌ران ل‌ه گرنگی‬ ‫چوونی������ان بۆ بنكه‌كانی نوێكردنه‌وه‌ی تۆماری ده‌نگده‌ران و‬ ‫بنكه‌كان������ی ده‌نگدان و كاریگ������ه‌ری به‌كارهێنانی مافیان ل‌ه‬ ‫ده‌نگداندا‪.‬‬ ‫‪ -٤‬فه‌راهه‌مكردن������ی ده‌رفه‌تی په‌خش������ی به‌ خۆڕایی بۆ‬ ‫زانیاری و پڕۆگرام و زانیارییه‌كان كه‌ كۆمس������یۆن ده‌ریان‬ ‫ده‌كات‪ ،‬ئه‌مه‌ش وه‌كو هاوكارییه‌ك ل‌ه هۆیه‌كانی ڕاگه‌یاندنه‌و‌ه‬ ‫بۆ هه‌وڵه‌كانی كۆمس������یۆن و هه‌ڵمه‌ت‌ه ڕۆش������نبیرییه‌كه‌ی ل‌ه‬ ‫كاتی هه‌ردوو پڕۆسه‌ی نوێكردنه‌و‌ه و ده‌نگداندا‪.‬‬

‫مادده‌ی ‪6‬‬ ‫سه‌رپێچیه‌كان‬

‫‪ -١‬كۆمس������یۆن بۆی هه‌ی‌ه متمانه‌ ل‌ه ڕێگه‌ پێدان ل‌ه هه‌ر‬ ‫ڕاگه‌یاندنكارێك بكێش������ێته‌و‌ه كه‌ پابه‌ند نه‌بێت به‌ په‌یڕه‌و و‬ ‫ڕێنمایییه‌كانی كۆمسیۆنه‌وه‌‪.‬‬

‫ئاداری ‪2013‬‬

‫‪47‬‬


‫‪ -٢‬كۆمس������یۆن ب������ۆی هه‌ی������ه‌ س������ه‌رپێچییه‌كانی‬ ‫هۆیه‌كانی ڕاگه‌یاندن ڕه‌وانه‌ی ده‌س������ته‌ی گه‌یاندن و‬ ‫ڕاگه‌یاندن بكات بۆ گرتنه‌به‌ری ڕێوش������وێنی پێویست‬ ‫ده‌رباره‌یان‪.‬‬ ‫‪ -٣‬ئه‌و سه‌رپێچییانه‌ی له‌الیه‌ن هۆیه‌كانی ڕاگه‌یاندنه‌و‌ه‬ ‫ده‌كرێ������ن و ده‌چن‌ه قالب������ی تاوانی هه‌ڵب������ژاردن‪ ،‬ل‌ه الیه‌ن‬ ‫كۆمسیۆنه‌و‌ه ڕه‌وانه‌ی دادگا تایبه‌تمه‌نده‌كان ده‌كرێن‪.‬‬ ‫‪ -٤‬كۆمس������یۆن بۆی هه‌یه‌ داوا له‌ ده‌س������ته‌ی گه‌یاندن و‬

‫ڕاگه‌یاندن بكات‪ ،‬تۆماركراوی بینراو یا بیسراوی پڕۆگرامی‬ ‫هۆیه‌كانی ڕاگه‌یاندنی پێ ببه‌خشێت‪.‬‬

‫مادده‌ی ‪7‬‬ ‫جێبه‌جێكردن‬

‫ێ ده‌كرێت ل‌ه مێژووی په‌سند كردنی‬ ‫ئه‌م په‌یڕه‌و‌ه جێبه‌ج ‌‬ ‫له‌الیه‌ن ئه‌نجومه‌نه‌وه‌ ل‌ه ‪.2012/10/11‬‬ ‫ئه‌نجوومه‌نی كۆمیسه‌ران‬

‫په‌یڕه‌وی سكااڵ و تانه‌كانی هه‌ڵبژاردن‬ ‫بۆ هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌ن پارێزگا‬ ‫ڕێكنه‌خراوه‌کان ل ‌ه هه‌رێمێكدا‬ ‫ب ‌ه پشتبه‌ستن ب ‌ه ده‌‌سه‌اڵتی به‌خشراو ب ‌ه ئه‌نجومه‌نی كۆمیسه‌ران ل ‌ه مادده‌ی (‪ )4‬بڕگه‌ی‬ ‫(هه‌ش���ته‌م) ل��� ‌ه یاسای كۆمسیۆن���ی بااڵی هه‌ڵبژاردنه‌ك���ان ژمار ‌ه (‪ )11‬ب���ۆ ساڵی ‪2007‬‬ ‫هه‌مواركراو بڕیارماندا ب ‌ه ده‌ركردنی ئه‌م په‌یڕه‌وه‌ی خواره‌وه‌‪:‬‬

‫په‌یڕه‌وی ژمار‌ه (‪ )6‬بۆ ساڵی ‪2012‬‬ ‫په‌یڕه‌وی سكااڵ و تانه‌كانی هه‌ڵبژاردن‬ ‫مادده‌ی (‪)1‬‬ ‫(زاراوه‌كان)‬

‫مه‌به‌س������ت ل������ه‌م زاراوانه‌ی خ������واره‌وه‌ بریتییه‌ له‌و‬ ‫مانایه‌ی له‌ به‌رامبه‌ریان دیاری كراوه‌‪:‬‬ ‫‪ -١‬كۆمسیۆن‪ :‬كۆمس������یۆنی بااڵی س������ه‌ربه‌خۆی‬ ‫هه‌ڵبژاردنه‌كان‪.‬‬ ‫‪ -٢‬ئه‌نجومه‌ن‪ :‬ئه‌نجومه‌نی كۆمسیۆن‬ ‫‪ -٣‬ده‌ست����ه‌ی دادوه‌ری����ی هه‌ڵب����ژاردن‪ :‬ئ������ه‌و‬ ‫ده‌س������ته‌یه‌یه‌ كه‌ له‌ سێ دادوه‌ری دیاریكراو پێك دێت‬ ‫و له‌الی������ه‌ن دادگای ته‌میزه‌وه‌ دیاری ده‌كرێن بۆ ڕامان‬

‫‪ 48‬هه‌ڵبژاردن ژماره‌ تایبه‌ت‬

‫له‌و تانانه‌ی له‌الیه‌ن ئه‌نجومه‌نه‌وه‌ یا زیانلێكه‌وتووانی‬ ‫بڕیاره‌كانی ئه‌نجومه‌ن ڕاسته‌وخۆ ئاڕاسته‌یان كراوه‌‪.‬‬ ‫‪ -٤‬كیان���ی سیاس���ی‪ :‬ڕێكخراو ی������ا حزبێكی‬ ‫سیاس������ییه‌‪ ،‬كه‌وا ل������ه‌ چه‌ند ده‌نگده‌رێكی ش������یاو‬ ‫پێ������ك دێت و پێكه‌وه‌ كار ده‌كه‌ن له‌س������ه‌ر بنچینه‌ی‬ ‫ه������زر و به‌رژه‌وه‌ندی������ی هاوب������ه‌ش ب������ه‌ ئامانجی‬ ‫ده‌ربڕین������ی به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانیان و به‌ده‌س������تهێنانی‬ ‫هێز و به‌خش������ینی توانس������ت به‌ نوێنه‌ره‌كانیان بۆ‬ ‫خۆهه‌ڵبژاردنیان بۆ پله‌یه‌كی گش������تی‪ ،‬به‌ مه‌رجێك‬ ‫ئ������ه‌و ڕێكخراوه‌ یا حزبه‌ وه‌كو كیانێكی سیاس������ی‬


‫له‌الیه‌ن كۆمس������یۆنه‌وه‌ په‌س������ند كرابێت‪ ،‬له‌ هه‌مان‬ ‫كاتدا ده‌س������ته‌واژه‌ی كیانی سیاس������یی یه‌ك تاكه‌‬ ‫كه‌سیش به‌ ته‌نها ده‌گرێته‌وه‌‪.‬‬ ‫‪ -٥‬هاوبه‌ندی‪ :‬كۆبوونه‌وه‌ی دوو كیانی سیاس������ی‬ ‫یا زیاتره‌ به‌ مه‌به‌س������تی پێشكه‌ش������كردنی لیستێكی‬ ‫یه‌كگرتوو بۆ هه‌ڵبژاردنێكی دیاریكراو‪.‬‬ ‫‪ -٦‬ده‌نگده‌ر‪ :‬ئه‌و كه‌سه‌یه‌ كه‌ مه‌رجه‌ یاسایییه‌كانی‬ ‫هاوواڵتیب������وون و ش������یاوبوونی ب������ۆ ده‌نگ������دان ل������ه‌‬ ‫هه‌ڵبژاردنه‌كان تێدایه‌‪.‬‬ ‫‪ -٧‬نووس������ینگه‌ی ده‌س������ته‌ی هه‌رێم‪ :‬نووس������ینگه‌ی‬ ‫كۆمس������یۆنه‌ بۆ به‌ڕێوه‌بردنی هه‌ڵب������ژاردن له‌ هه‌ریمی‬ ‫كوردستاندا‪.‬‬ ‫‪ -٨‬نووسینگه‌ی هه‌ڵبژاردن‪ :‬نووسینگه‌ی هه‌ڵبژاردنه‌‬ ‫له‌ پارێزگای په‌یوه‌ندیدار‪.‬‬ ‫‪ -٩‬بریكاری كیانی سیاس������ی‪ :‬كه‌سێكه‌ له‌ الیه‌ن‬ ‫كیانی سیاسییه‌وه‌ ناوزه‌د ده‌كرێت بۆ چاودێریكردنی‬ ‫پاك به‌ڕێوه‌چوونی پڕۆس������ه‌ی هه‌ڵبژاردن له‌ گش������ت‬ ‫قۆناغه‌كان������دا‪ ،‬هه‌روه‌ه������ا له‌الی������ه‌ن كۆمس������یۆنه‌وه‌‬ ‫ڕێگه‌ی پێ ده‌درێت به‌پێی ڕێوشوێنه‌ ده‌رچووه‌كانی‬ ‫كۆمسیۆن‪.‬‬ ‫‪ -١‬تیم������ی چاودێره‌كان������ی هه‌ڵب������ژاردن‪ :‬كۆمه‌ڵێك������ی‬ ‫تۆماركراوه‌ له‌الیه‌ن كۆمس������یۆنه‌وه‌ ب������ۆ چاودێریكردنی‬ ‫پڕۆس������ه‌ی نوێكردن������ه‌وه‌ی تۆماری ده‌نگده‌رانی گش������ت‬ ‫جۆره‌كان������ی هه‌ڵبژاردنی فیدڕاڵ������ی‪ ،‬هه‌رێمی و ناوخۆیی‪،‬‬ ‫به‌ ئامانجی هه‌ڵسه‌نگاندنی و به‌رزكردنه‌وه‌ی ڕاپۆرت له‌‬ ‫باره‌یه‌وه‌‪.‬‬

‫مادده‌ی (‪)2‬‬

‫یه‌ك����ه‌م‪ :‬ئه‌نجوم������ه‌ن ده‌س������ه‌اڵتی یه‌كالكردنه‌وه‌ی‬ ‫س������كااڵكانی تایبه‌ت به‌ پڕۆس������ه‌ی هه‌ڵبژاردنی هه‌یه‌‪،‬‬ ‫هه‌روه‌ها بۆی هه‌یه‌ به‌ش������ێك له‌ ده‌سه‌اڵته‌كانی بدات‬ ‫به‌ به‌ڕێوه‌بردنی هه‌ڵبژاردن به‌پێی ئه‌و ڕێوش������وێنانه‌ی‬ ‫كۆمسیۆن دیاری ده‌كات‪.‬‬ ‫دووه‌م‪ :‬ل‌ه س������ه‌ر ئه‌نجومه‌ن پێویس������ته‌ هه‌موو‬ ‫پرس������ێكی دادگایی ڕه‌وانه‌ی دادگا تایبه‌تمه‌نده‌كان‬ ‫ب������كات ئه‌گ������ه‌ر هات������وو به‌ڵگه‌یه‌ك هه‌بوو له‌س������ه‌ر‬ ‫ئه‌نجامدان������ی ه������ه‌ر تاوانێ������ك ل‌ه كاتی پرۆس������ه‌ی‬ ‫هه‌ڵبژاردندا‪.‬‬

‫مادده‌ی (‪)3‬‬

‫یه‌ك���ه‌م‪ :‬ته‌نه������ا بۆ ده‌نگ������ده‌ران و بری������كاری كیان‌ه‬ ‫سیاس������ییه‌كان هه‌ی������ه‌ س������كااڵی تایبه‌ت به‌ پڕۆس������ه‌ی‬ ‫نوێكردنه‌وه‌ی تۆماری ده‌نگده‌ران پێشكه‌ش بكه‌ن‪ ،‬ئه‌مه‌ش‬ ‫به‌ پێی فۆڕمێك كه‌ بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌ ئاماده‌كراوه‌‪.‬‬ ‫دووه‌م‪ :‬ته‌نه������ا بۆ ده‌نگ������ده‌ران و بریكاری كیانه‌‬ ‫سیاس������ییه‌كان هه‌یه‌ س������كااڵی تایبه‌ت به‌ پڕۆس������ه‌ی‬ ‫ده‌نگدان پێشكه‌ش بكه‌ن‪ ،‬ئه‌مه‌ش به‌پێی فۆڕمێك كه‌ بۆ‬ ‫ئه‌م مه‌به‌سته‌ ئاماده‌ كراوه‌‪.‬‬ ‫سێیه‌م‪ :‬بۆ كیانه‌ سیاسییه‌كان و كاندیده‌كان هه‌یه‌‬ ‫س������كااڵی س������ه‌لمێنراو به‌ به‌ڵگه‌وه‌ پێشكه‌ش بكه‌ن له‌‬ ‫هه‌ر قۆناغێ������ك له‌ قۆناغه‌كانی پڕۆس������ه‌ی هه‌ڵبژاردن‬ ‫ل������ه‌ چوارچێ������وه‌ی م������اوه‌ی دیاریك������راو و به‌پێی ئه‌و‬ ‫ڕێوشوێنانه‌ی كه‌ كۆمسیۆن دایده‌نێت‪.‬‬ ‫چواره‌م‪ :‬ئه‌نجومه‌ن بۆی هه‌یه‌ ڕێوشوێنی سزادان‬ ‫بس������ه‌پێنێت له‌ كاتی ڕوودانی هه‌ر س������ه‌رپێچییه‌ك له‌‬ ‫پڕۆسه‌ی هه‌ڵبژاردندا ئه‌گه‌ر هاتوو هیچ سكااڵیه‌كیش‬ ‫له‌ سه‌ر ئه‌م سه‌رپێچییه‌ نه‌بێت‪.‬‬

‫مادده‌ی (‪)4‬‬

‫پێویس������ته‌ س������كااڵ ئه‌و مه‌رجانه‌ی خواره‌وه‌ی تێدا‬ ‫بێت‪:‬‬ ‫یه‌ك����ه‌م‪ :‬پێویس������ته‌ نووس������را بێ������ت و ل������ه‌ الیه‌ن‬ ‫پێشكه‌شكاره‌كه‌ ئیمزا كرا بێت‪.‬‬ ‫دووه‌م‪ :‬سكااڵكانی تایبه‌ت به‌ پڕۆسه‌ی نوێكردنه‌وه‌ی‬ ‫تۆماری ده‌نگده‌ران له‌ بنك������ه‌ی نوێكردنه‌وه‌ی تۆماری‬ ‫ده‌نگ������ده‌ران ی������ا نووس������ینگه‌ی ده‌س������ته‌ی هه‌رێم یا‬ ‫نووسینگه‌ی هه‌ڵبژاردن پێشكه‌ش ده‌كرێن‪ ،‬له‌ قۆناغی‬ ‫ده‌نگدانیش������دا پێش������كه‌ش به‌ به‌ڕێوه‌به‌ری وێستگه‌ یا‬ ‫به‌ڕێوه‌به‌ری بنكه‌ی ده‌نگدان یا نووسینگه‌ی ده‌سته‌ی‬ ‫هه‌رێم یا نووس������ینگه‌ی هه‌ڵبژاردن یان نووس������ینگه‌ی‬ ‫نیشتمانی ده‌كرێن‪.‬‬ ‫سێی����ه‌م‪ :‬س������كااڵكانی تایب������ه‌ت به‌ س������ه‌رپێچییه‌‬ ‫ئه‌نجامدراوه‌كانی پڕۆسه‌ی نوێكردنه‌وه‌ی ده‌نگده‌ران‬ ‫له‌ ماوه‌ی (‪ )48‬كاتژمێردا پێش������كه‌ش ده‌كرێن كه‌ له‌‬ ‫مێژووی ڕوودانی سه‌رپێچییه‌كه‌ ده‌ست پێ ده‌كات‪.‬‬ ‫چ����واره‌م‪ :‬س������كااڵكانی تایبه‌ت به‌ س������ه‌رپێچییه‌‬ ‫ئه‌نجامدراوه‌كان������ی پڕۆس������ه‌ی ده‌نگدان ل������ه‌ ماوه‌ی‬

‫ئاداری ‪2013‬‬

‫‪49‬‬


‫(‪ )48‬كاتژمێردا پێش������كه‌ش ده‌كرێن‪ ،‬كه‌ له‌ كاتژمێری‬ ‫ده‌ستپێكی ده‌نگدانه‌وه‌ ده‌ست پێ ده‌كات‪.‬‬ ‫مادده‌ی (‪)5‬‬ ‫یه‌كه‌م‪ :‬ئه‌نجومه‌ن بۆی هه‌یه‌ ئه‌و سكااڵیه‌ی به‌ڵگه‌ی‬ ‫ته‌واوی نییه‌ یا س������كااڵیه‌كی الوازه‌ ی������ا مه‌رجه‌كانی‬ ‫سكااڵی تێدا نییه‌‪ ،‬ڕه‌ت بكاته‌وه‌‪.‬‬ ‫دووه‌م‪ :‬ئه‌نجوم������ه‌ن بۆی هه‌یه‌ داوای ئاماده‌بوونی‬ ‫شاهێد یا الیه‌نی تر بكات‪.‬‬ ‫سێیه‌م‪ :‬ئه‌گه‌ر هاتوو س������كااڵ له‌ س������ه‌ر بنچینه‌ی‬ ‫یاسایی بوو‪ ،‬ئه‌وا س������كااڵلێكراو به‌ نووسراو ئاگادار‬ ‫ده‌كرێته‌وه‌‪ ،‬هه‌روه‌ها ئه‌ویش ده‌رفه‌تی پێ ده‌درێت كه‌‬ ‫س������كااڵكه‌ ڕه‌ت بكاته‌وه‌ له‌ ماوه‌یه‌كدا كه‌ كۆمس������یۆن‬ ‫دیاری ده‌كات‪.‬‬ ‫چواره‌م‪ :‬وه‌اڵمی س������كااڵلێكراو به‌ نووسین ده‌بێت‬ ‫و له‌الیه‌ن خۆیه‌وه‌ یا بریكاره‌ یاس������ایییه‌كه‌یه‌وه‌ ئیمزا‬ ‫ده‌كرێت‪.‬‬ ‫پێنجه‌م‪ :‬ڕه‌تكردنه‌وه‌كه‌ پێشكه‌ش������ی نووسینگه‌ی‬ ‫نیش������تمانی ده‌كرێت و پێویسته‌ به‌ شێوه‌یه‌كی خێرا و‬ ‫نهێنی ڕاده‌ستی ئه‌نجومه‌ن بكرێت‪.‬‬ ‫شه‌ش����ه‌م‪ :‬ئه‌نجومه‌ن به‌رده‌وام ده‌بێت له‌ تێڕامانی‬ ‫س������كااڵكه‌ پ������اش وردبینیكردن������ی به‌ڵگ������ه‌كان له‌ گه‌ڵ‬ ‫دس������ته‌به‌ربوونی نهێنی������ی زانیارییه‌كانی جگه‌ له‌وه‌ی‬ ‫ك������ه‌ په‌یوه‌ندیداره‌ به‌ الیه‌نه‌كانی س������كااڵكه‌ بۆ زانینی‬ ‫بابه‌ته‌كه‌ی‪.‬‬ ‫حه‌وت����ه‌م‪ :‬كۆمس������یۆن لێكۆڵینه‌وه‌ ل‌ه س������كااڵكان‬ ‫ده‌كات پاش وردبینیكردنی به‌ڵگ‌ه پێشكه‌ش������كراوه‌كان‬ ‫له‌ گه‌ڵ ده‌س������ته‌به‌ر كردنی نهێنیی زانیارییه‌كانی جگه‌‬ ‫له‌وه‌ی كه‌ په‌یوه‌سته‌ به‌ الیه‌نه‌كانی سكااڵكه‌ بۆ زانینی‬ ‫بابه‌ته‌كه‌ی‪.‬‬ ‫هه‌ش����ته‌م‪ :‬ئه‌نجوم������ه‌ن ب������ۆی هه‌یه‌ بڕی������ار بدات‬ ‫ب������ۆ ئ������ه‌وه‌ی لێكجیاكردنه‌وه‌ و ژماردن������ی ده‌نگه‌كانی‬ ‫دووباره‌ بكرێت������ه‌وه‌ پێش په‌س������ندكردنی ده‌ره‌نجامی‬ ‫هه‌ڵبژاردنه‌كان‪.‬‬

‫مادده‌ی (‪)6‬‬

‫یه‌ك����ه‌م‪ :‬ئه‌نجومه‌ن بۆی هه‌یه‌ هه‌ندێ‌ ڕێوش������وێنی‬ ‫سزایی بسه‌پێنێت له‌ كاتی ڕوودانی هه‌ر سه‌رپێچییه‌ك‬

‫‪ 50‬هه‌ڵبژاردن ژماره‌ تایبه‌ت‬

‫له‌ پڕۆس������ه‌ی هه‌ڵبژاردندا یا له‌ كاتی الدان له‌ په‌یڕه‌و‬ ‫و ڕێنمایییه‌كانی كۆمسیۆن‪.‬‬ ‫دووه‌م‪ :‬هاوبه‌ندی و كیانه‌ سیاسییه‌كان به‌رپرسن‬ ‫له‌ هه‌ر س������ه‌رپێچییه‌ك كه‌ له‌الیه‌ن ئه‌ندامه‌كانیانه‌وه‌ یا‬ ‫كاندیده‌كانی یا بریكاره‌كانی ئه‌نجام ده‌درێن‪.‬‬ ‫سێی����ه‌م‪ :‬ئه‌نجوم������ه‌ن بۆی هه‌یه‌ ئه‌و ڕێوش������وێنه‌‬ ‫س������زایانه‌ی خواره‌وه‌ بس������ه‌پێنێنت له‌ كاتی ڕوودانی‬ ‫سه‌رپێچییه‌كی دیاریكراودا‪.‬‬ ‫أ‌‪ -‬گه‌ڕاندنه‌وه‌ی واقعه‌ك������ه‌ بۆ پێش كاتی ڕوودانی‬ ‫سه‌رپێچییه‌كه‌ ئه‌گه‌ر بكرێت‪.‬‬ ‫ب‌‪ -‬لێبڕینی دارایی‬ ‫ج‌‪ -‬هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی په‌س������ندكردنی هاوبه‌ندی یا‬ ‫كیان یاخود كاندید‪.‬‬ ‫د‌‪ -‬هه‌ڵوه‌ش������اندنه‌وه‌ی په‌س������ندكردنی ڕێگه‌دان به‌‬ ‫بریكاری كیانێكی سیاسی‪.‬‬ ‫ه‌‪ -‬هه‌ڵوه‌ش������اندنه‌وه‌ی په‌س������ندكردنی تۆماركردنی‬ ‫ڕێكخراوی چاودێری یا هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی ڕێگه‌پێدانی‬ ‫چاودێرێك‪.‬‬

‫مادده‌ی (‪)7‬‬

‫یه‌ك����ه‌م‪ :‬بریاره‌كانی ئه‌نجومه‌ن كه‌ په‌یوه‌س������تن ب‌ه‬ ‫سكااڵكان له‌ سێ ڕۆژنامه‌ی ڕۆژانه‌ به‌ هه‌ردوو زمانی‬ ‫عه‌ره‌بی و كوردی باڵو ده‌كرێنه‌وه‌‪.‬‬ ‫دووه‌م‪ :‬زیانلێكه‌وتوو بۆی هه‌یه‌ تانه‌ له‌ بڕیاره‌كانی‬ ‫ئه‌نجومه‌ن بدات‪ ،‬ئه‌مه‌ش له‌ پێش ده‌سته‌ی دادوه‌ریی‬ ‫هه‌ڵبژاردنه‌كان له‌ ماوه‌ی سێ ڕۆژ كه‌ له‌ ڕۆژی دوای‬ ‫باڵوكردنه‌وه‌ی بڕیاره‌كه‌ ده‌ست پێ ده‌كات‪.‬‬ ‫سێیه‌م‪ :‬تانه‌كه‌ پێشكه‌شی نووسینگه‌ی نیشتمانی‬ ‫یا نووسینگه‌ی هه‌رێم یا نووس������ینگه‌ی هه‌ڵبژاردن یا‬ ‫ڕاسته‌وخۆ پێشكه‌شی ده‌سته‌ی دادوه‌ری ده‌كرێت‪.‬‬ ‫چ����واره‌م‪ :‬بڕیاره‌كانی ئه‌نجوم������ه‌ن ده‌رده‌كرێن له‌‬ ‫گه‌ڵ ئاگادارییه‌ك بۆ الیه‌نه‌ په‌یوه‌ندیداره‌كان كه‌ مافیان‬ ‫هه‌یه‌ تانه‌ بده‌ن‪.‬‬

‫مادده‌ی (‪)8‬‬

‫ئه‌م په‌یڕه‌و‌ه جێبه‌جێ‌ ده‌كرێت له‌ مێژووی په‌س������ند‬ ‫كردنی له‌الیه‌ن ئه‌نجومه‌نه‌وه‌ له‌ ‪.2012/10/14‬‬ ‫ئه‌نجوومه‌نی كۆمیسه‌ران‬


‫په‌یڕه‌وی نوێكردنه‌وه‌ی ده‌نگده‌ران و خستنه‌ڕوو‬ ‫و تانه‌كانی هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی پارێزگاكان‬ ‫ب ‌ه پشتبه‌ستن ب ‌ه ده‌سه‌اڵتی به‌خشراو ب ‌ه ئه‌نجومه‌نی كۆمیسه‌ران ل ‌ه مادده‌ی (‪ )4‬بڕگه‌ی‬ ‫(هه‌ش���ته‌م) ل��� ‌ه یاس���ای كۆمسیۆنی ب���ااڵی هه‌ڵبژاردنه‌كان ژمار ‌ه (‪ )11‬ب���ۆ ساڵی ‪2007‬‬ ‫هه‌موارك���راو و یاسای هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی پارێزگا و قه‌زا و ناحیه‌كان ژمار ‌ه (‪)36‬‬ ‫بۆ ساڵی ‪ 2008‬بڕیارماندا ب ‌ه ده‌ركردنی ئه‌م په‌یڕه‌وه‌ی خواره‌وه‌‪:‬‬

‫په‌یڕه‌وی ژمار‌ه (‪ )7‬بۆ ساڵی ‪2012‬‬ ‫په‌یڕه‌وی نوێكردنه‌وه‌ی ده‌نگده‌ران و خستنه‌ڕوو و تانه‌كانی هه‌ڵبژاردن‬ ‫مادده‌ی ‪1‬‬

‫مه‌به‌س������ت له‌م زاراوانه‌ی خواره‌و‌ه بریتییه‌ له‌و مانایه‌ی‬ ‫له‌ به‌رامبه‌ریان دیاری كراوه‌‪:‬‬ ‫‪ -١‬كۆمسی���ۆن‪ :‬كۆمس������یۆنی ب������ااڵی س������ه‌ربه‌خۆی‬ ‫هه‌ڵبژاردنه‌كان‪.‬‬ ‫‪ -٢‬ئه‌نجومه‌ن‪ :‬ئه‌نجومه‌نی كۆمسیۆن‬ ‫‪ -٣‬نووسینگ���ه‌ی هه‌ڵبژاردنی پارێزگا‪ :‬نووسینگه‌ی‬ ‫كۆمس������یۆن‌ه ب������ۆ به‌ڕێوه���بردن������ی هه‌ڵبژاردنه‌كان������‌ه ل������‌ه‬ ‫پارێزگاكاندا‬ ‫‪ -٤‬بنك���ه‌ی تۆماركردن���ی ده‌نگ���ده‌ران‪ :‬ش������وێنێك‌ه‬ ‫له‌الیه‌ن كۆمس������یۆنه‌وه‌ دیاری ده‌كرێ������ت و به‌ڕێوه‌ ده‌برێت‪،‬‬ ‫كه‌ ده‌نگده‌ر ل‌ه ڕێگه‌یه‌وه‌ ده‌توانێت دڵنیا بێت ل‌ه ڕاس������تیی‬ ‫زانیاریی������‌ه تاك������ه‌ كه‌س������ییه‌كانی ل‌ه تۆماری س������ه‌ره‌تایی‬ ‫ده‌نگده‌ران و ئه‌نجامدان������ی گۆڕانكاری تیایدا (زیادكردن‪،‬‬ ‫گۆڕین‪ ،‬ڕاستكردنه‌وه‌‪ ،‬سڕینه‌و‌ه و ده‌نگدانی كۆچبه‌ران)‬ ‫‪ -٥‬تۆم���اری ده‌نگده‌ران‪ :‬تۆمارێك������‌ه ناوی ده‌نگده‌ر‌ه‬ ‫ش������یاوه‌كانی تێدایه‌ كه‌ ده‌توانن ل‌ه هه‌ڵبژاردنه‌كاندا ده‌نگ‬ ‫بده‌ن‪.‬‬ ‫‪ -٦‬تۆم���اری سه‌ره‌تای���ی ده‌نگده‌ران���ی‪ :‬تۆمارێك‌ه‬ ‫ناوی ده‌نگده‌ره‌ شیاوه‌كان له‌خۆ ده‌گرێت پێش ئه‌نجامدانی‬

‫پڕۆسه‌كانی (زیادكردن‪ ،‬گۆڕین‪ ،‬ڕاستكردنه‌وه‌‪ ،‬سڕینه‌وه‌ و‬ ‫ده‌نگدانی كۆچبه‌ران)‬ ‫‪ -٧‬تۆم���اری كۆتای���ی ده‌نگ���ده‌ران‪ :‬تۆمارێك‌ه ناوی‬ ‫ده‌نگ������ده‌ر‌ه ش������یاوه‌كان له‌خۆ ده‌گرێت پ������اش ئه‌نجامدانی‬ ‫پڕۆسه‌كانی (زیادكردن‪ ،‬گۆڕین‪ ،‬ڕاستكردنه‌وه‌‪ ،‬سڕینه‌وه‌ و‬ ‫ده‌نگدانی كۆچبه‌ران)‬ ‫‪ -٨‬خستن���ه‌ڕووی تۆم���اری ده‌نگ���ده‌ران‪ :‬بریتیی‌ه‬ ‫ل‌ه توانس������تی ده‌نگده‌ران بۆ پش������كنینی تۆماری سه‌ره‌تایی‬ ‫ده‌نگده‌ران ل‌ه ماوه‌یه‌كدا ك‌ه كۆمسیۆن دیاری ده‌كات‪.‬‬ ‫‪ -٩‬تان���ه‌دان ل��� ‌ه تۆم���اری ده‌نگ���ده‌ران‪ :‬بریتییه‌ ل‌ه‬ ‫تانه‌دان له‌ وردی������ی زانیاریی‌ه تۆماركراوه‌كانی نێو تۆماری‬ ‫سه‌ره‌تایی له‌ الیه‌ن ئه‌و كه‌سانه‌ی كه‌ مافی تانه‌دانیان هه‌ی‌ه‬ ‫به‌پێی ئه‌م په‌یڕه‌وه‌‪.‬‬ ‫‪ -١٠‬ده‌نگ���ده‌ری كۆچبه‌ر‪ :‬ئه‌و عێڕاقیی‌ه ك‌ه ب‌ه زۆری‬ ‫كۆچ������ی پێ كراو‌ه ل‌ه ش������وێنی دانیش������تنی به‌رده‌وامی بۆ‬ ‫شوێنێكی تر ل‌ه ناو عێراق پاش ‪2003/4/9‬‬

‫مادده‌ی ‪2‬‬ ‫شیاوبوون بۆ ده‌نگدان‬

‫پێویس������ت‌ه ده‌نگده‌ر ئه‌و مه‌رج‌ه یاسایییانه‌ی خواره‌وه‌ی‬ ‫تێدا بێت بۆ ئه‌وه‌ی به‌شداریی هه‌ڵبژاردن بكات‪:‬‬

‫ئاداری ‪2013‬‬

‫‪51‬‬


‫ێ عێڕاقی بێت‪.‬‬ ‫‪ -١‬ده‌ب ‌‬ ‫‪ -٢‬ته‌واو شیاو بێت‪.‬‬ ‫‪ -٣‬هه‌ژد‌ه س������اڵی ته‌مه‌نی ته‌واو كردبێت له‌و ساڵه‌ی ك‌ه‬ ‫هه‌ڵبژاردنی تیادا ئه‌نجام ده‌درێت‪.‬‬ ‫‪ -٤‬ده‌بێت تۆمار كرابێ������ت له‌ تۆماری ده‌نگده‌ران به‌پێی‬ ‫په‌یڕه‌و و ڕێوشوێن‌ه ده‌رچووه‌كانی كۆمسیۆن‪.‬‬

‫مادده‌ی ‪3‬‬ ‫نوێكردنه‌وه‌ی تۆماركردنی ده‌نگده‌ران‬

‫‪ -١‬تۆم������اری ده‌نگ������ده‌ران كه‌ له‌ الیه‌ن كۆمس������یۆنه‌و‌ه‬ ‫ئاماده‌ك������راوه‌‪ ،‬پش������ت ده‌به‌س������تێت ب������ه‌ دات������ا به‌یس������ی‬ ‫سیس������ته‌می دابه‌شكردنی گشتیی پس������ووله‌ی خۆراك كه‌‬ ‫له‌ هه‌ڵبژاردنه‌كانی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی گش������تیی عێراق‬ ‫‪ 2010‬پش������تی پێ به‌س������تراوه‌‪ ،‬دواتر به‌پێی ئه‌و په‌یڕه‌وه‌‬ ‫و به‌پێ������ی ئه‌و ڕێوش������وێنانه‌ی كۆمس������یۆن دایده‌نێت نوێ‌‬ ‫ده‌كرێت������ه‌وه‌‪ ،‬ئه‌مه‌ش به‌ به‌كارهێنان������ی فۆڕمێك كه‌ بۆ ئه‌و‬ ‫مه‌به‌سته‌ ئاماده‌ كراوه‌‬ ‫‪ -٢‬هه‌موو ئه‌و كه‌س������انه‌ی مه‌رجی یاسایییان تێدای‌ه بۆ‬ ‫به‌ش������داریكردن ل‌ه هه‌ڵبژاردنه‌كاندا و ناوی له‌ ڕیزبه‌ندیی‬ ‫تۆماری سه‌ره‌تایی ده‌نگده‌راندا نه‌هاتبوو‪ ،‬بۆیان هه‌ی‌ه داوا‬ ‫له‌ بنك������ه‌ی تۆماركردن بكه‌ن بۆ ئه‌وه‌ی ن������اوی ل‌ه تۆماری‬ ‫ده‌نگده‌ران������دا دابنرێت پاش ئه‌وه‌ی به‌ڵگ‌ه س������ه‌لمێنه‌ره‌كان‬ ‫نیشان ده‌دات‪.‬‬ ‫ئه‌و ده‌نگه‌ر‌ه ش������یاوانه‌ی ناویان ل‌ه تۆماری سه‌ره‌تایی‬ ‫ده‌نگده‌راندا هاتووه‌‪ ،‬پێویست‌ه زانیارییه‌كانیان نوێ‌ بكه‌نه‌و‌ه‬ ‫به‌پێی فۆڕمی نوێكردنه‌وه‌ی تۆماره‌كه‌‪ ،‬ك‌ه بۆ ئه‌و مه‌به‌ست‌ه‬ ‫ئاماده‌ كراو‌ه ب‌ه به‌كارهێنانی ش������وێنی (زیادكردن‪ ،‬گۆڕین‪،‬‬ ‫ڕاستكردنه‌وه‌‪ ،‬سڕینه‌و‌ه و ده‌نگدانی كۆچبه‌ران)‬ ‫‪ -٤‬بۆ ده‌نگ������ده‌ره‌ كۆچبه‌ره‌ ش������یاوه‌كان هه‌یه‌ كه‌‬ ‫ناوی������ان له‌ تۆماری س������ه‌ره‌تایی ده‌نگده‌راندا هاتووه‌‪،‬‬ ‫زانیارییه‌كانیان نوێ‌ بكه‌ن������ه‌وه‌ به‌پێی تۆمارێك كه‌ بۆ‬ ‫ئه‌و مه‌به‌س������ته‌ ئاماده‌ كراوه‌ به‌ به‌كارهێنانی شوێنی‬ ‫ده‌نگدانی كۆچبه‌ران‪.‬‬ ‫‪ -٥‬كۆمسیۆن هه‌ڵده‌ستێ‌ ب‌ه كردنه‌وه‌ی بنكه‌كانی تۆمار‬ ‫به‌ مه‌به‌س������تی نوێكرنه‌وه‌ی تۆم������اری ده‌نگده‌ران ك‌ه دواتر‬ ‫ده‌س������ت ب������‌ه كاره‌كانیان ده‌كه‌ن و له‌و ش������وێن و ماوه‌یه‌ی‬ ‫له‌الیه‌ن كۆمسیۆنه‌و‌ه دیاری ده‌كرێت‪.‬‬ ‫‪ -٦‬داوكاریی نوێكردنه‌وه‌ی زانیارییه‌كان (زیادكردن‪،‬‬

‫‪ 52‬هه‌ڵبژاردن ژماره‌ تایبه‌ت‬

‫گۆڕین‪ ،‬ڕاستكردنه‌وه‌‪ ،‬سڕینه‌وه‌ و ده‌نگدانی كۆچبه‌ران)‬ ‫پێش یا پ������اش م������اوه‌ی دیاریك������راوی نوێكردنه‌وه‌ی‬ ‫تۆماره‌كه‌ وه‌رناگیرێن‪ ،‬ئه‌و ماوه‌یه‌ش كۆمسیۆن دیاری‬ ‫ده‌كات‪.‬‬ ‫‪ -٧‬جگ‌ه له‌و كه‌سانه‌ی ك‌ه ل‌ه تۆماری كۆتایی ده‌نگده‌ران‬ ‫تۆمار كراون‪ ،‬كه‌سی تر بۆی نیی‌ه له‌ هه‌ڵبژاردنه‌كاندا ده‌نگ‬ ‫بدات‪.‬‬ ‫‪ -٨‬پش������ت ب‌ه هه‌موو ئ������ه‌و زانیارییانه‌ی نێ������و تۆماری‬ ‫ده‌نگده‌ران ده‌به‌س������ترێت ك‌ه ل‌ه پڕۆس������ه‌ی نوێكردنه‌وه‌ی‬ ‫تۆماردا ده‌ستكاری نه‌كراون‪.‬‬ ‫‪ -٩‬پرۆس������ه‌ی نوێكردن������ه‌وه‌ی زانیارییه‌كانی تۆماره‌ك‌ه‬ ‫تاكه‌ كه‌س������ی یا ل‌ه جیاتی ده‌بێت به‌پێی چه‌ند شوێنێك ك‌ه‬ ‫كۆمسیۆن دیاری ده‌كات‪.‬‬

‫مادده‌ی ‪4‬‬ ‫خستنه‌ڕووی تۆماری ده‌نگده‌ران‬

‫‪ -١‬تۆم������اری ده‌نگده‌ران و چه‌ند وێنه‌یه‌ك له‌و فۆڕمانه‌ی‬ ‫زانیاری نوێیان له‌خۆ گرتوو‌ه ل‌ه بنكه‌كانی تۆمار ده‌خرێنه‌ڕوو‬ ‫له‌و ماوه‌یه‌ی ك‌ه كۆمسیۆن دیاری ده‌كات‪.‬‬ ‫‪ -٢‬بۆ ده‌نگده‌ران و بریكاری كیان‌ه سیاس������ییه‌كان هه‌ی‌ه‬ ‫سه‌ردانی بنكه‌كانی تۆماری ده‌نگده‌ران بكه‌ن له‌و ماوه‌یه‌ی‬ ‫بۆ پڕۆس������ه‌ی نوێكردنه‌و‌ه دیاری كراوه‌ له‌ پێناو دڵنیابوون‬ ‫له‌ ڕاس������تیی زانیاریی‌ه خراو‌ه ڕووه‌كان و‪ ،‬پێشكه‌شكردنی‬ ‫تانه‌كان به‌پێی ئه‌و ڕێوش������وێنانه‌ی كۆمسیۆن دایده‌نێت له‌و‬ ‫ماوه‌یه‌ی بۆی دیاری كراوه‌‬ ‫‪ -٣‬چاودێ������ره‌ ناوخۆی������ی و نێوده‌وڵه‌تیی������ه‌كان و‬ ‫ڕاگه‌یاندن������كاره‌كان و بریكاری كیان‌ه سیاس������ییه‌كان بۆیان‬ ‫هه‌ی������ه‌ چاودێریی پڕۆس������ه‌ی نوێكردنه‌وه‌و خس������تنه‌ڕووی‬ ‫تۆماری ده‌نگده‌ران بكه‌ن‪.‬‬

‫مادده‌ی ‪5‬‬ ‫تانه‌دان ل ‌ه تۆماری ده‌نگده‌ران‬

‫‪ -١‬بۆ ده‌نگده‌ران هه‌یه‌ تان������‌ه له‌ زانیارییه‌كانیان بده‌ن‪،‬‬ ‫هه‌روه‌ك ب������ۆ ده‌نگده‌ران و بریكاری كیان‌ه سیاس������ییه‌كان‬ ‫هه‌ی‌ه تانه‌ ل‌ه تۆماری ده‌نگده‌ران بده‌ن س������ه‌باره‌ت به‌وه‌ی‬ ‫په‌یوه‌ست‌ه ب‌ه زانیاریی كه‌سانی تر‪.‬‬ ‫‪ -٢‬له‌ماوه‌ی خس������تنه‌ڕووی تۆماری ده‌نگده‌راندا بۆ‬ ‫هه‌م������وو ده‌نگده‌رێك هه‌یه‌‌ به‌ نووس������ین تانه‌ له‌ وردیی‬


‫تۆمار بدات یا تانه‌ له‌ هه‌ر گۆڕانكارییه‌كی تۆمار بدات‪،‬‬ ‫ئه‌مه‌ش به‌پێی فۆڕمێك كه‌ بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌ ئاماده‌ كراوه‌‪،‬‬ ‫به‌ مه‌رجێك به‌ڵگه‌ی سه‌لمێنه‌ریان هه‌بێت و پێشكه‌شی‬ ‫به‌ڕێوه‌به‌ری بنكه‌ی تۆمار ده‌كرێت كه‌ ئه‌ویش ڕه‌وانه‌ی‬ ‫به‌ڕێوه‌به‌ری نووس������ینگه‌ی پارێزگای ده‌كات بۆ ئه‌وه‌ی‬ ‫لێی ورد ببێته‌وه‌ جگه‌ له‌وانه‌ی په‌یوه‌س������تن به‌ زانیاری‬ ‫كه‌س������انی تر‪ ،‬ئه‌مه‌ش له‌ ماوه‌یه‌ك ك������ه‌ به‌الی زۆره‌وه‌‬ ‫س������ێ‌ ڕۆژه‌ پاش كۆتایی ماوه‌ی خستنه‌ڕووی تۆمار و‬ ‫پێشكه‌شكردنی تانه‌كان‪.‬‬ ‫‪ -٣‬بۆ ده‌نگده‌ران و بریكاری كیان‌ه سیاس������ییه‌كان هه‌ی‌ه‬ ‫به‌ نووس������ین تان‌ه بده‌ن‪ ،‬ئه‌مه‌ش به‌پێی فۆڕمێك كه‌ بۆ ئه‌و‬ ‫مه‌به‌سته‌ ئاماده‌كراو‌ه ده‌رباره‌ی دانانی كه‌سێك له‌ تۆماری‬ ‫ده‌نگده‌ران له‌سه‌ر بنچینه‌ی‪:‬‬ ‫أ‌‪ -‬نا عێراقی‬ ‫ب‌‪ -‬کۆچ كردوو (مردوو)‬ ‫ج‌‪ -‬هه‌ژد‌ه س������اڵی ته‌مه‌نی ته‌واو نه‌كردبێت له‌و ساڵه‌ی‬ ‫كه‌ هه‌ڵبژاردنی تیادا ئه‌نجام ده‌درێت‪.‬‬ ‫‪ -٤‬هیچ تانه‌یه‌ك به‌بێ‌ به‌ڵگه‌ی س������ه‌لمێنه‌ر وه‌رناگیرێت‪،‬‬ ‫ئه‌ركی سه‌لماندنیش������ی ده‌كه‌وێته‌ ئه‌س������تۆی ئه‌و كه‌سه‌ی‬ ‫پێشكه‌شی كردووه‌‪.‬‬ ‫‪ -٥‬تانه‌كان له‌و ماوه‌یه‌دا پێش������كه‌ش ده‌كرێن كه‌ بۆ ئه‌و‬ ‫پڕۆسه‌ی‌ه دیاریكراوه‌و به‌ پێی ئه‌و ڕێوشوێنانه‌ی كۆمسیۆن‬ ‫دای ده‌نێت‪.‬‬

‫‪ -٦‬بڕی������اری به‌ڕێوه‌به‌ران������ی نووس������ینگه‌ی هه‌ڵبژاردنی‬ ‫پارێزگاكان ك‌ه په‌یوه‌ستن ب‌ه پڕۆسه‌ی نوێكردنه‌وه‌ی تۆماری‬ ‫ده‌نگده‌ران شیاوی تان‌ه لێ گرتنن ل‌ه به‌رامبه‌ر ئه‌نجومه‌نی‬ ‫ێ ڕۆژدا‪ ،‬كه‌ ل������ه‌ ڕۆژی دوای‬ ‫كۆمیس������ه‌ران ل‌ه ماوه‌ی س������ ‌‬ ‫مێژووی باڵوكردنه‌وه‌ی بڕیاره‌ك‌ه له‌ نووس������ینگه‌ی پارێزگا‬ ‫ێ ده‌كات‪ ،‬هه‌روه‌ها ده‌كرێت تان‌ه‬ ‫و بنكه‌ی تۆمار ده‌س������ت پ ‌‬ ‫بدرێت ل������‌ه بڕیاره‌كانی ئه‌نجومه‌ن ل‌ه به‌رامبه‌ر ده‌س������ته‌ی‬ ‫دادوه‌ریی هه‌ڵبژاردنه‌كان‪.‬‬ ‫‪ -٧‬تۆماره‌كه‌ ش������ێوه‌ی كۆتایی وه‌رده‌گرێت و ده‌نگدانی‬ ‫پ������ێ ده‌كرێت پاش وردبوونه‌و‌ه به‌ش������ێوه‌یه‌كی كۆتایی به‌و‬ ‫بڕیاران������ه‌ی ده‌رباره‌ی تان������ه‌دان ل‌ه تۆماری س������ه‌ره‌تایی‬ ‫ده‌نگده‌ران و فۆڕم‌ه نوێكراوه‌كان ده‌درێن‪.‬‬

‫مادده‌ی ‪6‬‬ ‫كارابوونی په‌یڕه‌و‬

‫كار ب������‌ه هیچ ده‌قێك ناكرێت كه‌ پێچه‌وانه‌ی حوكمه‌كانی‬ ‫ئه‌م په‌یڕه‌وه‌ بێت‬

‫مادده‌ی ‪7‬‬ ‫مێژووی جێبه‌جێكردن‬

‫ئه‌م په‌یڕه‌و‌ه جێبه‌جێ‌ ده‌كرێت ل‌ه مێژووی په‌سندكردنی‬ ‫له‌الیه‌ن ئه‌نجومه‌نه‌وه‌ ل‌ه ‪.2012/10/16‬‬ ‫ئه‌نجوومه‌نی كۆمیسه‌ران‬

‫ئاداری ‪2013‬‬

‫‪53‬‬


‫په‌یڕه‌وی په‌سندكردنی لیستی‬ ‫كاندیده‌كان‬

‫ب ‌ه پش���تبه‌ستن ب ‌ه ده‌سه‌اڵتی به‌خش���راو ب ‌ه ئه‌نجومه‌نی كۆمیسه‌ران ل ‌ه مادده‌ی‬ ‫(‪ )4‬بڕگه‌ی (هه‌ش���ته‌م) ل ‌ه یاسای كۆمسیۆنی ب���ااڵی هه‌ڵبژاردنه‌كان ژمار ‌ه (‪)11‬‬ ‫ب���ۆ ساڵی ‪ 2007‬هه‌مواركراو و یاسای هه‌ڵبژاردن���ی ئه‌نجومه‌نی پارێزگا و قه‌زا‬ ‫و ناحیه‌كان ژمار ‌ه (‪)36‬ی هه‌موار كراو بۆ ساڵی ‪ 2008‬بڕیارماندا ب ‌ه ده‌ركردنی‬ ‫ئه‌م په‌یڕه‌وه‌ی خواره‌وه‌‪:‬‬

‫په‌یڕه‌وی په‌سندكردنی لیستی كاندیده‌كان‬

‫په‌یڕه‌وی ژمار‌ه (‪ )8‬بۆ ساڵی ‪2012‬‬ ‫كۆمسیۆنی بااڵی سه‌ربه‌خۆی هه‌ڵبژاردنه‌كان به‌ پێی‬ ‫یاس������ای ژماره‌ (‪ )11‬بۆ ساڵی ‪2007‬ی هه‌مواركراو‬ ‫دروست بووه‌ بۆ ئه‌وه‌ی به‌ ته‌نیا ببێته‌ یه‌كه‌م ده‌سه‌اڵتی‬ ‫هه‌ڵبژاردن له‌ عێراقدا‪ ،‬هه‌روه‌ها كۆمسیۆن ده‌سته‌یه‌كی‬ ‫پیشه‌یی و بێالیه‌نه‌ كه‌ خاوه‌ن كه‌سایه‌تیی مه‌عنه‌وییه‬ ‫‌و ملكه‌چه‌ بۆ چاودێریی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌ران‪.‬‬

‫به‌شی یه‌كه‌م‬ ‫(زاراوه‌كــــان)‬ ‫مادده‌ی ‪1‬‬

‫مه‌به‌س������ت له‌م زاراوانه‌ی خ������واره‌وه‌ بریتییه‌ له‌و‬ ‫مانایه‌ی له‌ به‌رامبه‌ریان دیاری كراوه‌‪:‬‬ ‫‪ -١‬كۆمسیۆن‪ :‬كۆمس������یۆنی بااڵی س������ه‌ربه‌خۆی‬ ‫هه‌ڵبژاردنه‌كان‪.‬‬ ‫‪ -٢‬ئه‌نجومه‌ن‪ :‬ئه‌نجومه‌نی كۆمسیۆن‬ ‫‪ -٣‬ده‌نگ����ده‌ر‪ :‬ئ������ه‌و كه‌س������ه‌یه‌ ك������ه‌ مه‌رج������ه‌‬ ‫یاسایییه‌كانی هاوواڵتیبوون و شیاوبوونی بۆ ده‌نگدان‬ ‫له‌ هه‌ڵبژاردنه‌كان تێدایه‌‪.‬‬ ‫‪ -٤‬یاسای هه‌ڵبژاردنه‌كان‪ :‬یاسای هه‌ڵبژاردنی‬ ‫ئه‌نجومه‌نی پارێزگا و قه‌زاو ناحیه‌كان ژماره‌ (‪ )36‬بۆ‬ ‫ساڵی ‪ 2007‬ی هه‌مواركراو‪.‬‬ ‫‪ 54‬هه‌ڵبژاردن ژماره‌ تایبه‌ت‬

‫‪ -٥‬كاندی����د‪ :‬هه‌موو ئه‌و كه‌س������انه‌ی كه‌ به‌ فه‌رمی‬ ‫كاندیدكردنه‌كه‌ی په‌س������ند ده‌كرێت ب������ۆ ئه‌نجومه‌نی‬ ‫پارێزگا یا قه‌زا یا ناحیه‌‪.‬‬ ‫‪ -٦‬بازن����ه‌ی هه‌ڵب����ژاردن‪ :‬هه‌موو ئ������ه‌و ناوچه‌‬ ‫دیاریكراوانه‌ن كه‌ به‌پێی یاس������ا ژماره‌یه‌ك كورسی بۆ‬ ‫دیاری كراوه‌‪.‬‬ ‫‪ -٧‬نووسینگ����ه‌ی نیش����تمانی‪ :‬نووس������ینگه‌ی‬ ‫سه‌ره‌كیی كۆمسیۆنه‌ بۆ به‌ڕێوه‌بردنی هه‌ڵبژاردن كه‌‬ ‫باره‌گاكه‌ی له‌ به‌غدایه‌‪.‬‬ ‫‪ -٨‬نووسینگ����ه‌ی هه‌ڵبژاردن����ی پارێزگ����ا‪:‬‬ ‫نووسینگه‌ی كۆمسیۆنه‌ بۆ به‌ڕێوه‌بردنی هه‌ڵبژاردنه‌كان‬ ‫له‌ پارێزگا په‌یوه‌ندیداره‌كان‪.‬‬ ‫‪ -٩‬كیانی سیاسی‪ :‬ڕێكخراو یا حزبێكی سیاسییه‌‪،‬‬ ‫كه‌وا له‌ چه‌ند ده‌نگده‌رێكی شیاو پێك دێت و پێكه‌وه‌ كار‬ ‫ده‌كه‌ن له‌سه‌ر بنچینه‌ی هزر و به‌رژه‌وه‌ندیی هاوبه‌ش ب‌ه‬ ‫ئامانجی ده‌ربڕینی به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانیان و به‌ده‌ستهێنانی‬ ‫هێز و به‌خش������ینی توانس������ت ب������‌ه نوێنه‌ره‌كانیان بۆ خۆ‬ ‫هه‌ڵبژاردنیان بۆ پله‌یه‌كی گشتی‪ ،‬ب‌ه مه‌رجێك ئه‌و ڕێكخراو‌ه‬ ‫یا حزبه‌ وه‌كو كیانێكی سیاس������ی له‌الیه‌ن كۆمس������یۆنه‌و‌ه‬ ‫په‌س������ند كرابێت‪ ،‬ل‌ه هه‌مان كاتدا ده‌س������ته‌واژه‌ی كیانی‬ ‫سیاسی تاكه‌ كه‌سیش ب‌ه ته‌نها ده‌گرێته‌وه‌‪.‬‬


‫‪ -١٠‬هاوبه‌ندی‪ :‬كۆبوونه‌وه‌ی دوو كیانی سیاسی‬ ‫یا زیاتره‌ به‌ مه‌به‌س������تی پێشكه‌ش������كردنی لیستێكی‬ ‫یه‌كگرتوو بۆ هه‌ڵبژاردنێكی دیاریكراو‪.‬‬ ‫‪ -١١‬سه‌رۆكی كیانی سیاسی‪ :‬ئه‌و كه‌سه‌یه‌ كه‌‬ ‫به‌پێی په‌یڕه‌وی ناوخۆی كیانه‌كه‌ سه‌رۆكایه‌تیی كیانی‬ ‫سیاسی ده‌كات و به‌ سه‌رۆكیش پێناسه‌ ده‌كرێت له‌و‬ ‫داواكارییه‌ی كه‌ پێشكه‌ش به‌ كۆمسیۆن ده‌كرێت‪.‬‬ ‫‪ -١٢‬سه‌رۆكی هاوبه‌ندی‪ :‬ئه‌و كه‌سه‌یه‌ كه‌ كیانه‌‬ ‫سیاسییه‌ هاوبه‌نده‌كان ڕێك ده‌كه‌ون كه‌ به‌ سه‌رۆكی‬ ‫ناوزه‌د بكه‌ن و به‌رپرسه‌ له‌ هاوبه‌ندییه‌كه‌ له‌ به‌رامبه‌ر‬ ‫كۆمس������یۆندا و به‌ سه‌رۆكیش پێناس������ه‌ ده‌كرێت له‌و‬ ‫داوایه‌ی پێشكه‌شی كۆمسیۆن ده‌كرێت‪.‬‬ ‫‪ -١٣‬هه‌ڵبژاردنه‌كان����ی پێش����وو‪ :‬هه‌ڵبژاردن������ی‬ ‫كۆمه‌ڵ������ه‌ی نیش������تمانی ‪ ،2005‬هه‌ڵبژاردنه‌كان������ی‬ ‫ئه‌نجوومه‌نی نوێنه‌رانی عێراقی ‪ ،2005‬هه‌ڵبژاردنه‌كانی‬ ‫ئه‌نجومه‌نی پارێزگاكان ‪ ،2009‬هه‌ڵبژاردنی په‌رله‌مان‬ ‫و سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردس������تان ‪ -‬عێراق‪ ،‬هه‌روه‌ها‬ ‫هه‌ڵبژاردنه‌كانی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عێراق ‪2010‬‬ ‫ده‌گرێته‌وه‌‪.‬‬ ‫‪ -١٤‬ده‌ست����ه‌ی دادوه‌ری����ی هه‌ڵب����ژاردن‪ :‬ئه‌و‬ ‫ده‌س������ته‌یه‌یه‌ كه‌ له‌ سێ دادوه‌ری دیاریكراو پێك دێت‬ ‫و له‌الیه‌ن دادگای ته‌میزه‌وه‌ دیاری ده‌كرێن بۆ ڕامان‬ ‫له‌و تانانه‌ی له‌الیه‌ن ئه‌نجومه‌نه‌وه‌ یا زیانلێكه‌وتووانی‬ ‫بڕیاره‌كان������ی ئه‌نجومه‌ن ڕاس������ته‌وخۆ ئاڕاس������ته‌یان‬ ‫كراوه‌‪.‬‬

‫مادده‌ی ‪2‬‬ ‫(جێبه‌جێكردن)‬

‫• حوكمه‌كان������ی ئه‌م په‌یڕه‌وه‌ به‌س������ه‌ر پاڵێوراوانی‬ ‫هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌ن������ی پارێزگا ڕێكنه‌خراوه‌کان له‌‬ ‫هه‌رێمێكدا جێبه‌جێ‌ ده‌كرێن‪ ،‬ئه‌مه‌ش به‌ پشتبه‌س������تن‬ ‫به‌ حوكمه‌كانی یاسای هه‌ڵبژاردن‪.‬‬

‫مادده‌ی ‪3‬‬ ‫(كیان ‌ه سیاسییه‌كان و كاندیده‌كان)‬

‫‪ -١‬ب������ۆ ئه‌و كیانه‌ سیاس������ییانه‌ نیی������ه‌ كه‌ له‌ الیه‌ن‬ ‫كۆمس������یۆنه‌وه‌ په‌سند نه‌كراون‪ ،‬لیس������تی كاندیده‌كان‬ ‫پێشكه‌ش بكه‌ن‪.‬‬

‫‪ -٢‬بۆ دوو كیانی سیاسی یا زیاتر هه‌یه‌ هاوبه‌ندییه‌ك‬ ‫پێك بهێنن و لیستێك به‌ ناوی پاڵێوراوه‌كانیان پێشكه‌ش‬ ‫بكه‌ن‪.‬‬ ‫‪ -٣‬بۆ كیانه‌ سیاسی و هاوبه‌ندییه‌كان هه‌یه‌ لیستی‬ ‫كاندیده‌كانیان پێش������كه‌ش بكه‌ن بۆ به‌شداریكردن له‌‬ ‫بازنه‌یه‌كی هه‌ڵبژاردن یا زیاتر‪ ،‬له‌هه‌مان كاتدا بۆیان‬ ‫هه‌یه‌ هاوبه‌ندی هاوبه‌ندی له‌گه‌ڵ كیانێكی سیاسی تر‬ ‫پێك بهێنن بۆ پێشكه‌ش������كردنی لیستی كاندیده‌كان بۆ‬ ‫بازنه‌كانی تری هه‌ڵبژاردن جگه‌ له‌وانه‌ نه‌بێت كه‌ وه‌كو‬ ‫تاكه‌ كه‌س به‌شداریان كردووه‌‪.‬‬ ‫‪ -٤‬له‌س������ه‌ر ئه‌و كیانه‌ سیاس������ی و هاوبه‌ندییانه‌ی‬ ‫ده‌یانه‌وێت به‌ش������داریی هه‌ڵبژاردنه‌كان بكه‌ن له‌ چه‌ند‬ ‫بازنه‌یه‌كی جۆراوجۆری هه‌ڵبژاردن‪ ،‬پێویسته‌ له‌ هه‌ر‬ ‫بازنه‌یه‌كی هه‌ڵب������ژاردن لیس������تێكی كاندیدی جیاواز‬ ‫پێشكه‌ش بكه‌ن‪.‬‬

‫مادده‌ی ‪4‬‬ ‫(لیستی كاندیده‌كان)‬

‫‪ -١‬ده‌بێ������ت لیس������تی كاندیده‌كان ئ������ه‌و مه‌رجانه‌ی‬ ‫خواره‌وه‌ی تێدا بێت‪:‬‬ ‫أ‌‪ -‬پێویسته‌ ژماره‌ی كاندیده‌كانی لیسته‌كه‌ له‌ سێ‌‬ ‫كه‌س كه‌متر نه‌بێت‬ ‫ب‌‪ -‬كیان������ی سیاس������ی ده‌بێ������ت پابه‌ن������د بێ������ت به‌‬ ‫ده‌س������ته‌به‌ركردنی ڕێ������ژه‌ی نوێنه‌رایه‌تیی ئافره‌تان له‌‬ ‫لیستی كاندیده‌كان به‌ شێوه‌یه‌ك که‌ له‌ (‪ )%٢٥‬كه‌متر‬ ‫نه‌بێت‪.‬‬ ‫ج‌‪ -‬ئه‌و دوو بڕگه‌ییه‌ی س������ه‌ره‌وه‌ كیانی سیاسیی‬ ‫تاكه‌ كه‌سی ناگرێته‌وه‌‪.‬‬ ‫‪ -٢‬پێویسته‌ هاوبه‌ندیی سیاسی ئینتیمای كاندیدان‬ ‫بۆ هه‌ر كیانێكی سیاسی نێو هاوبه‌ندییه‌كه‌ ڕابگه‌یه‌نێت‪،‬‬ ‫ئه‌مه‌ش ل������ه‌و كاته‌ی كه‌ فۆڕمی پااڵوتن پێشكه‌ش������ی‬ ‫كۆمسیۆن ده‌كات‪.‬‬ ‫‪ -٣‬له‌س������ه‌ر ئ������ه‌و كیان������ه‌ سیاس������ییانه‌ی ك������ه‌‬ ‫په‌س������ندكردنه‌كه‌یان تایبه‌ته‌ بۆ نوێنه‌رایه‌تی ئافره‌تان‪،‬‬ ‫پێویس������ته‌ لیستی كاندیده‌كانیان ته‌نها له‌ ئافره‌ت پێك‬ ‫هاتبن‪.‬‬ ‫‪ -٤‬بۆ كیانه‌ سیاس������ییه‌كان یا هاوبه‌ندییه‌كان نییه‌‬ ‫كش������انه‌وه‌ یا گۆڕین له‌ لیستی كاندیده‌كانیان ئه‌نجام‬ ‫بده‌ن یا لیس������تێكی جی������اواز پێش������كه‌ش بكه‌ن پاش‬ ‫ئاداری ‪2013‬‬

‫‪55‬‬


‫كۆتاییهاتنی ماوه‌ی دیاریكراو بۆ په‌سندكردنی لیستی‬ ‫كاندیده‌كان‪ ،‬ته‌نها له‌ حاڵه‌تێكدا نه‌بێت كه‌ كۆمسیۆن‬ ‫داوای ئه‌م������ه‌ بكات‪ ،‬ئه‌م������ه‌ش بۆ ئه‌وه‌ی لیس������ته‌كه‌‬ ‫مه‌رجه‌كانی ئه‌م په‌یڕه‌وه‌ی تێدا بێت‪ ،‬له‌و حاڵه‌ته‌شدا‬ ‫پێویسته‌ ئه‌و لیس������ته‌ی گۆڕانكارییه‌كانی تیادا كراوه‌‬ ‫پێش كۆتای������ی هاتنی ئه‌و ماوه‌یه‌ بێ������ت‪ ،‬كه‌ له‌ الیه‌ن‬ ‫كۆمس������یۆنه‌وه‌ بۆ په‌سندكردنی لیس������تی كاندیده‌كان‬ ‫دیاری كراوه‌‪.‬‬ ‫‪ -٥‬پێویسته‌ كیانه‌ سیاسی و هاوبه‌ندییه‌كان لیستی‬ ‫كاندیده‌كانیان ل‌ه نووسینگه‌ی هه‌مان پارێزگا پێشكه‌ش‬ ‫بكه‌ن‪ ،‬كه‌ ده‌یانه‌وێت خۆیانی تێدا كاندید بكه‌ن‪.‬‬

‫ده‌س������ته‌ی نیشتمانی بۆ لێپرس������ینه‌وه‌ و دادپه‌روه‌ری‬ ‫بۆ ئه‌وه‌ی بزانێت ئایا ڕێوش������وێنه‌كانی لێپرسینه‌وه‌ و‬ ‫دادپ������ه‌روه‌ری ده‌یانگرێته‌وه‌‪ ،‬ئه‌مه‌ش له‌ ماوه‌ی (‪)10‬‬ ‫ڕۆژ له‌ مێژووی وه‌رگرتنی لیسته‌كان به‌ پێچه‌وانه‌وه‌ش‬ ‫ناوه‌كان له‌الیه‌ن كۆمس������یۆنه‌وه‌ به‌ په‌سند داده‌نرێن‪،‬‬ ‫ئه‌گه‌ر پێچه‌وانه‌ی ئه‌مه‌ش ده‌رچوو‪ ،‬ئه‌وا ئه‌نجومه‌نی‬ ‫پارێزگا بۆی هه‌یه‌ له‌ ڕاستیی ئه‌ندامێتیی كاندیده‌كان‬ ‫بكۆڵێته‌وه‌‬ ‫‪ -٣‬كاندیده‌كان ملكه‌چن بۆ په‌سندكردنیان له‌الیه‌ن‬ ‫كۆمسیۆنه‌وه‌‪.‬‬

‫مادده‌ی ‪5‬‬ ‫(شیاوبوونی پاڵێوراوان)‬

‫‪ -١‬كۆمس������یۆن ماوه‌یه‌كی كاته‌ك������ی دیاری ده‌كات‬ ‫كه‌ تیای������دا داواكارییه‌كانی په‌س������ندكردنی لیس������ی‬ ‫كاندیده‌كان������ی كیانه‌ سیاس������ییه‌كان و هاوبه‌ندییه‌كان‬ ‫وه‌رده‌گرێت‪ ،‬هیچ داواكارییه‌كی په‌سندكردنیش پێش‬ ‫یا پاش ئه‌و ماوه‌یه‌ وه‌رناگیرێت‪.‬‬ ‫‪ -٢‬ده‌بێت داواكارییه‌كه‌ به‌و شێوه‌یه‌ بنووسرێت كه‌‬ ‫كۆمسیۆن دایده‌ڕێژێت‪.‬‬ ‫‪ -٣‬زانیارییه‌ داواكراوه‌كانی گش������ت لیس������ته‌كان‬ ‫ئه‌مانه‌ی خواره‌وه‌ له‌خۆ ده‌گرێت‪:‬‬ ‫أ‌‪ -‬ناوی كیانی سیاس������ی یا هاوبه‌ندی و ژماره‌ی‬ ‫په‌س������ندكردن و ژماره‌ی نوێن������ه‌ری ڕێپێدراوی و ئه‌و‬ ‫هۆیانه‌ی ده‌توانرێت په‌یوه‌ندی پێیه‌و بكرێت‪.‬‬ ‫ب‌‪ -‬ناوی ئه‌و بازنه‌ هه‌ڵبژاردنه‌ی كه‌ هه‌ر لیس������تێك‬ ‫ده‌یه‌وێت تیایدا به‌شداریی هه‌ڵبژاردن بكات‪.‬‬ ‫ج‌‪ -‬ن������اوی چوارینه‪ ،‬ڕه‌گه‌ز‪ ،‬ش������وێنی له‌دایكبوون‪،‬‬ ‫ش������وێنی نیش������ته‌جێبوون و پێكهاته‌ ئه‌گه‌ر هه‌بوو بۆ‬ ‫هه‌موو كاندیدێك له‌س������ه‌ر هه‌موو لیستێك و هۆیه‌كانی‬ ‫په‌یوه‌ندی پێكردنی و ئیمزای‪.‬‬ ‫د‌‪ -‬به‌ڵێننامه‌یه‌ك له‌ هه‌ر كاندیدێكه‌وه‌ به‌و شێوه‌یه‌ی‬ ‫كۆمسیۆن دایده‌ڕێژێت‪.‬‬ ‫‪ -٤‬هه‌ر كاندیدێك ش������یاوبوونی كاندیدایه‌تی خۆی‬ ‫له‌ ده‌س������ت ده‌دات‪ ،‬ئه‌گه‌ر هاتوو زانیاریی نادروست‬ ‫پێش������كه‌ش بكات‪ ،‬دواتریش تووش������ی لێپرسینه‌وه‌ی‬ ‫یاسایی ده‌بێته‌وه‌‪.‬‬ ‫‪ -٥‬ئه‌گه‌ر هاتوو كۆمسیۆن لیستی كاندیده‌كانی به‌‬ ‫ته‌واوی ڕه‌ت كرده‌وه‌‪ ،‬ئه‌وا كیانی سیاسی یا هاوبه‌ندی‬

‫‪ -١‬مه‌رج������ه‌‪ ،‬پاڵێ������وراو ده‌نگده‌رێكی ش������یاو بێت‬ ‫سه‌ره‌ڕای بوونی ئه‌و مه‌رجانه‌ی خواره‌وه‌‪:‬‬ ‫أ‌‪ -‬ده‌بێت عێراقییه‌كی ته‌واو شیاو بێت و سی‌ ساڵی‬ ‫ته‌مه‌نی ته‌واو كردبێت له‌ كاتی خۆ كاندید كردنیدا‪.‬‬ ‫ب‌‪ -‬ده‌بێ������ت به‌الی كه‌م������ه‌وه‌ خ������اوه‌ن بڕوانامه‌ی‬ ‫به‌كالۆریۆس یا هاوتاكه‌ی بێت‪.‬‬ ‫ج‌‪ -‬ده‌بێت خاوه‌ن ڕێچكه‌‪ ،‬ئابڕو و ڕه‌فتارێكی باش‬ ‫بێت و به‌ هیچ كه‌تنێكی له‌كه‌داركردنی شه‌ره‌ف حوكم‬ ‫نه‌درابێت‪.‬‬ ‫د‌‪ -‬ده‌بێ������ت له‌ ڕۆڵه‌كانی بازن������ه‌ی هه‌ڵبژاردن بێت‬ ‫به‌پێی تۆماری كه‌س������ێتی یا به‌ش������ێوه‌یه‌كی به‌رده‌وام‬ ‫تیایدا نیش������ته‌جێ‌ بێت بۆ ماوه‌یه‌ك كه‌ له‌ ده‌ س������اڵ‬ ‫كه‌مت������ر نه‌بێت‪ ،‬به‌ مه‌رجێك ئه‌و نیش������ته‌جێبوونه‌ی به‌‬ ‫مه‌به‌ستی گۆڕینی دیمۆگرافی نه‌بووبێت‪.‬‬ ‫ه‌‪ -‬ده‌بێت سه‌ر به‌ هێزه‌ چه‌كداره‌كان و دامه‌زراوه‌‬ ‫ئه‌منیی������ه‌كان نه‌بێت له‌ كات������ی خۆپااڵوتنی‪ ،‬به‌اڵم ئه‌و‬ ‫كارمه‌نده‌ مه‌ده‌نییانه‌ ناگرێت������ه‌وه‌ كه‌ له‌ دامه‌زراوه‌و‬ ‫وه‌زاره‌ته‌ ئه‌منییه‌كاندا كار ده‌كه‌ن‪.‬‬ ‫و‌‪ -‬ده‌بێ������ت له‌وان������ه‌ نه‌بێ������ت كه‌ حوكمی یاس������ای‬ ‫لێپرسینه‌وه‌و دادپه‌روه‌ری ده‌یانگرێته‌وه‌‪.‬‬ ‫ز‌‪ -‬ده‌بێت به‌ شێوه‌یه‌كی ناشه‌رعی له‌سه‌ر حسابی‬ ‫نیشتمانی یا دارایی گشتی ده‌وله‌مه‌ند نه‌بووبێت‪ ،‬كه‌‬ ‫ئه‌مه‌ش به‌ حوكمێكی دادوه‌ری سه‌لمێنرا بێت‪.‬‬ ‫‪ -٢‬كۆمس������یۆن ن������اوی كاندی������ده‌كان ده‌نێرێت بۆ‬ ‫‪ 56‬هه‌ڵبژاردن ژماره‌ تایبه‌ت‬

‫مادده‌ی ‪6‬‬ ‫(په‌سندكردنی لیستی كاندیده‌كان)‬


‫لێ‌ ئ������اگادار ده‌كرێته‌وه‌ تاكو بتوانێت لیس������تێكی تر‬ ‫پێش������كه‌ش بكات‪ ،‬به‌ مه‌رجێك له‌ماوه‌ی س������ێ‌ ڕۆژ له‌‬ ‫به‌رواری ئاگاداركردنه‌وه‌كه‌‪ ،‬لیسته‌ نوێیه‌كه‌ ڕاده‌ست‬ ‫بكات‪.‬‬ ‫‪ -٦‬ئه‌گه‌ر هاتوو كۆمسیۆن ناوی چه‌ند كاندیدێكی‬ ‫له‌نێو لیس������ته‌كه‌دا ڕه‌ت كرده‌وه‌‪ ،‬ئه‌وا هه‌ڵده‌ستێت به‌‬ ‫ئاگاداركردنه‌وه‌ی كیانی سیاس������ی ی������ا هاوبه‌ندی به‌‬ ‫بڕیاری ڕه‌تكردنه‌وه‌كه‌‪ ،‬دواتر لیستی پاڵێوراوه‌كانی تر‬ ‫كه‌ مه‌رجه‌كانیان تێدایه‌ به‌ لیستێكی دروستی كیانی‬ ‫سیاس������ی یا هاوبه‌ندی داده‌نرێت‪ ،‬ته‌نها له‌حاڵه‌تێكدا‬ ‫نه‌بێت كه‌ كیانه‌ سیاسییه‌كه‌ یا هاوبه‌ندییه‌كه‌ له‌ ماوه‌ی‬ ‫سێ‌ ڕۆژدا گۆڕانكاری له‌ لیسته‌كه‌دا بكات‪.‬‬ ‫‪ -٧‬ئه‌گه‌ر هاتوو ناوی كاندیده‌كان له‌ ئاستی بااڵی‬ ‫ڕێپێ������دراو زیاتر بوو له‌ ه������ه‌ر بازنه‌یه‌كی هه‌ڵبژاردن‪،‬‬ ‫ئه‌وا كۆمس������یۆن هه‌ڵده‌س������تێ‌ به‌ ئاگاداركردنه‌وه‌ی‬ ‫كیانی سیاسی بۆ سڕینه‌وه‌ی پاڵێوراوه‌ زیاده‌كان له‌‬ ‫ماوه‌ی (س������ێ‌ ڕۆژدا)‪ ،‬به‌ پێچه‌وانه‌وه‌ش كۆمس������یۆن‬ ‫بۆی هه‌یه‌ ئه‌و ناوانه‌ بس������ڕێته‌وه‌ ك������ه‌ له‌ دوا ناوه‌وه‌‬ ‫ده‌س������ت پێ‌ ده‌كات‪ ،‬بۆ ئه‌مه‌ش كیانه‌ سیاس������ییه‌كه‌‬ ‫ی������ا هاوبه‌ندییه‌كه‌ی لێ‌ ئ������اگادار ده‌كاته‌وه‌‪ .‬به‌مه‌ش‬ ‫لیسته‌كه‌ به‌ دروست داده‌نرێت‪.‬‬ ‫‪ -٨‬ئه‌گه‌ر هاتوو ناوی یه‌كێك له‌ كاندیده‌كان له‌ لیستی‬ ‫كیان و هاوبه‌ندیی سیاس������ی بازنه‌یه‌كی هه‌ڵبژاردنی‬ ‫دیاریكراو پاش كۆتایی ماوه‌ی خۆپاالوتن س������ڕایه‌وه‪‌،‬‬ ‫له‌به‌ر چه‌ند هۆكارێكی وه‌كو مردن یا په‌ككه‌وتن‪ ،‬ئه‌وا‬ ‫پاشماوه‌ی لیسته‌كه‌ به‌ لیستێكی دروستی كاندیده‌كانی‬ ‫كیانه‌ سیاس������ییه‌كه‌ یا هاوبه‌ندییه‌كه‌ ده‌مێنێته‌وه‌ له‌و‬ ‫پارێزگایه‌‪.‬‬ ‫‪ -٩‬ئه‌گ������ه‌ر هات������وو كاندیدێك ناوی ل������ه‌ زیاتر له‌‬ ‫لیس������تێكدا یا بازنه‌یه‌كی هه‌ڵبژاردن هاتبوو‪ ،‬یا ئه‌گه‌ر‬ ‫كیانه‌كه‌ له‌مه‌ به‌شدار بوو‪ ،‬ئه‌وا كۆمسیۆن بۆی هه‌یه‌‬ ‫ڕێوشوێنی پێویست بگرێته‌به‌ر دژی كیانه‌ سیاسییه‌كه‌‬

‫ی������ا كاندیده‌كه‌ كه‌ یه‌كێك له‌و ڕێوش������وێنانه‌ بریتییه‌ له‌‬ ‫كشانه‌وه‌ی ناوی كاندید‪.‬‬ ‫‪ -١٠‬بۆ هیچ كیانێكی سیاس������ی ی������ا هاوبه‌ندییه‌ك‬ ‫نیی������ه‌ له‌ هه‌ڵبژاردن بكش������ێته‌وه‌ له‌ ه������ه‌ر بازنه‌یه‌كی‬ ‫هه‌ڵبژاردن پ������اش كۆتایی هاتنی ماوه‌ی دیاریكراو بۆ‬ ‫بڕیاردان له‌سه‌ر په‌س������ندكرددنی كاندیده‌كان له‌الیه‌ن‬ ‫كۆمسیۆنه‌وه‌‪.‬‬ ‫‪ -١١‬له‌س������ه‌ر كۆمسیۆن پێویس������ته‌ ناوی پاڵێوراوه‌‬ ‫په‌سندكراوه‌كان باڵو بكاته‌وه‌ ئه‌مه‌ش له‌ ماوه‌یه‌ك كه‌‬ ‫كه‌متر نه‌بێت له‌ (‪ )30‬ڕۆژ پێش ڕۆژی ده‌نگدان‪.‬‬ ‫‪ -١٢‬كیان������ه‌ سیاس������ییه‌كان و كاندی������ده‌كان مافی‬ ‫ئه‌وه‌ی������ان هه‌یه‌ تانه‌ له‌ بڕیاری كۆمس������یۆن تایبه‌ت به‌‬ ‫ڕه‌تكردنه‌وه‌ی په‌س������ندكردنی لیستی پاڵێوراوان بده‌ن‬ ‫له‌پێش ده‌سته‌ی دادوه‌ریی هه‌ڵبژاردنه‌كان و له‌ماوه‌ی‬ ‫(‪ )3‬ڕۆژدا كه‌ له‌ ڕۆژی دوایی دوا ڕۆژی باڵوكردنه‌وه‌ی‬ ‫له‌ ڕۆژنامه‌كان ده‌ست پێ ده‌كات‪.‬‬

‫مادده‌ی ‪7‬‬ ‫بڕیاره‌كانی كۆمسیۆن‬

‫• كۆمس������یۆن میكانیزمه‌كان������ی جێبه‌جێكردن������ی‬ ‫په‌یڕه‌وه‌كان������ی داده‌نێ������ت له‌ به‌رامبه‌ر ه������ه‌ر كیانێكی‬ ‫سیاسی یا هاوبه‌ندییه‌ك كه‌ پێكدێت له‌ شیاونه‌بوونی‬ ‫كاندیده‌كان‪ ،‬كێشانه‌وه‌ی په‌سندكردنی كیانی سیاسی‬ ‫یا هاوبه‌ندی‪.‬‬

‫مادده‌ی ‪8‬‬ ‫جێبه‌جێكردنی په‌یڕه‌و‬

‫ئ������ه‌م په‌ی������ڕه‌وه‌ جێبه‌ج������ێ‌ ده‌كرێت ل������ه‌ مێژووی‬ ‫په‌سندكردنی له‌الیه‌ن ئه‌نجومه‌نه‌وه‌ له‌ ‪.2012/11/21‬‬ ‫ئه‌نجوومه‌نی كۆمیسه‌ران‬

‫ئاداری ‪2013‬‬

‫‪57‬‬


‫په‌یڕه‌وی كاندیده‌كانی كورسیی‬ ‫تایبه‌ت به‌ پێكهاته‌كان‬ ‫ب ‌ه پشتبه‌ستن ب ‌ه ده‌سه‌اڵتی به‌خشراو ب ‌ه ئه‌نجومه‌نی كۆمیسه‌ران ل ‌ه مادده‌ی (‪ )4‬بڕگه‌ی‬ ‫(هه‌ش���ته‌م) ل��� ‌ه یاس���ای كۆمسیۆنی ب���ااڵی هه‌ڵبژاردنه‌كان ژمار ‌ه (‪ )11‬ب���ۆ ساڵی ‪2007‬‬ ‫هه‌مواركراو و یاسای هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی پارێزگا و قه‌زا و ناحیه‌كان ژمار ‌ه (‪)36‬ی‬ ‫هه‌موار كراو بۆ ساڵی ‪ 2008‬بڕیارماندا ب ‌ه ده‌ركردنی ئه‌م په‌یڕه‌وه‌ی خواره‌وه‌‪:‬‬

‫په‌یڕه‌وی ژمار ‌ه (‪ )9‬بۆ ساڵی ‪2012‬‬

‫په‌یڕه‌وی كاندیده‌كانی كورسیی تایبه‌ت به‌ پێكهاته‌كان‬ ‫مادده‌ی ‪1‬‬ ‫(زاراوه‌كان)‬

‫مه‌به‌ست له‌م زاراوانه‌ی خواره‌و‌ه بریتییه‌ له‌و مانایه‌ی ل‌ه‬ ‫به‌رامبه‌ریاندا دیاریكراوه‌‪:‬‬ ‫‪ -١‬ئه‌نجومه‌ن‪ :‬ئه‌نجومه‌نی كۆمسیۆن‪.‬‬ ‫‪ -٢‬كورسییه‌كانی تایبه‌ت ب‌ه پێكهاته‌كان‪ :‬ئه‌و كورسییانه‌ن‬ ‫كه‌ تایبه‌تن ب������ه‌ ئه‌نجومه‌نی پارێزگاكان بۆ ئه‌و پێكهاتانه‌ی‬ ‫له‌ مادده‌ی (‪)52‬ی یاسای هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی پارێزگا‬ ‫و ق������ه‌زاو ناحیه‌كان ژمار‌ه (‪)36‬ی هه‌مواركراو بۆ س������الی‬ ‫‪ 2008‬هاتوون‪.‬‬ ‫‪ -٣‬كورسییه‌ گشتییه‌كان‪ :‬ئه‌و كورسییانه‌ن كه‌ له‌ مادده‌ی‬ ‫(‪)24‬ی یاسای هه‌ڵبژاردنی یاسای هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی‬ ‫پارێزگا و قه‌زا و ناحیه‌كان ژماره‌ (‪)36‬ی هه‌مواركراو بۆ‬ ‫ساڵی ‪ 2008‬هاتوون‪.‬‬ ‫‪ -٤‬لیستی كورسییه‌كانی تایبه‌ت به‌ پێكهاته‌كان‪ :‬بریتین‬ ‫ل‌ه لیستی ئه‌و كاندیدانه‌ی ده‌یانه‌وێت خۆیان تۆمار و كاندید‬ ‫بكه‌ن بۆ كورس������ییه‌كانی تایبه‌ت ب������ه‌ پارێزگاكانی به‌غدا‪،‬‬ ‫نه‌ینه‌و‌ا‪ ،‬به‌سرا و واست‪.‬‬ ‫‪ -٥‬لیستی كورسییه‌ گشتییه‌كان‪ :‬بریتین له‌ لیستی كیان‌ه‬ ‫سیاسییه‌كان و هاوبه‌ندییه‌ په‌سندكراوه‌كان به‌پێی په‌یڕه‌وی‬ ‫ژمار‌ه (‪ )1‬بۆ ساڵی ‪.2012‬‬

‫‪ 58‬هه‌ڵبژاردن ژماره‌ تایبه‌ت‬

‫مادده‌ی ‪2‬‬ ‫كورسیی تایبه‌ت ب ‌ه پێكهاته‌كان و‬ ‫كاندیده‌كان‬

‫‪ -١‬ئه‌و پێكهاتانه‌ی خواره‌وه‌ ژماره‌یه‌ك كورسییان له‌ ئه‌نجومه‌نی‬ ‫پارێزگاكا�� پێ ده‌درێت‪ ،‬ئه‌ویش به‌و شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌‪:‬‬ ‫أ‌‪ -‬به‌غدا‪ :‬یه‌ك كورسی بۆ مه‌سیحییه‌كان‪ ،‬یه‌ك كورسی‬ ‫بۆ سابیئه‌ی مه‌ندائی و یه‌ك كورسی بۆ كوردی فه‌یلی‬ ‫ب‌‪ -‬نه‌ینه‌وا‪ :‬یه‌ك كورسی بۆ مه‌سیحییه‌كان‪ ،‬یه‌ك كورسی‬ ‫بۆ ئێزدییه‌كان و یه‌ك كورسی بۆ شه‌به‌ك‪.‬‬ ‫ج‌‪ -‬به‌سرا‪ :‬یه‌ك كورسی بۆ مه‌سیحییه‌كان‪.‬‬ ‫د‌‪ -‬واست‪ :‬یه‌ك كورسی بۆ كورد‌ه فه‌یلییه‌كان‬ ‫‪ -٢‬ئه‌و كیانه سیاسییانه‌ی كه نوێنه‌رایه‌تی پێكهاته‌كان‬ ‫ده‌كه‌ن و له‌الیه‌ن كۆمسیۆنه‌وه په‌سند كراون‪ ،‬دوو بژارده‌یان‬ ‫له‌پێشه‪ :‬خۆ كاندیدكردن بۆ كورسییه گشتییه‌كان یان ئه‌و‬ ‫كورسیانه‌ی تایبه‌تن به پێكهاته‌كان (كۆتا)‪.‬‬

‫مادده‌ی ‪3‬‬ ‫جێبه‌جێكردنی په‌یڕه‌و‬

‫ئه‌م په‌یڕه‌و‌ه جێبه‌جێ‌ ده‌كرێت ل‌ه مێژووی په‌سندكردنی‬ ‫له‌الیه‌ن ئه‌نجومه‌نه‌وه‌ ل‌ه ‪.2012/11/21‬‬ ‫ئه‌نجوومه‌نی كۆمیسه‌ران‬


‫په‌یڕه‌وی هه‌ڵمه‌ته‌كانی‬ ‫هه‌ڵبژاردن‬ ‫ب ‌ه پش���تبه‌ستن ب ‌ه ده‌سه‌اڵتی به‌خش���راو ب ‌ه ئه‌نجومه‌نی كۆمیس���ه‌ران ل ‌ه مادده‌ی‬ ‫(‪ )4‬بڕگه‌ی (هه‌ش���ته‌م) ل ‌ه یاسای كۆمسیۆنی ب���ااڵی هه‌ڵبژاردنه‌كان ژمار ‌ه (‪)11‬ی‬ ‫هه‌موارك���راو بۆ ساڵ���ی ‪ 2007‬و یاسای هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی پارێزگا و قه‌زا و‬ ‫ناحیه‌كان ژمار ‌ه (‪)36‬ی هه‌موار كراو بۆ ساڵی ‪ 2008‬بڕیارماندا ب ‌ه ده‌ركردنی ئه‌م‬ ‫په‌یڕه‌وه‌ی خواره‌وه‌‪:‬‬

‫په‌یڕه‌وی ژمار ‌ه (‪ )10‬بۆ ساڵی ‪2012‬‬

‫په‌یڕه‌وی هه‌ڵمه‌ته‌كانی هه‌ڵبژاردن‬ ‫كۆمس������یۆنی بااڵی س������ه‌ربه‌خۆی هه‌ڵبژاردنه‌كان به‌پێی‬ ‫یاسای ژمار‌ه (‪)11‬ی هه‌مواركراو بۆ ساڵی ‪ 2007‬دروست‬ ‫بوو‌ه بۆ ئه‌وه‌ی ب‌ه ته‌نیا ببێت‌ه یه‌كه‌م ده‌سه‌اڵتی هه‌ڵبژاردن‬ ‫ل‌ه عێراقدا‪ ،‬هه‌روه‌ها كۆمس������یۆن ده‌س������ته‌یه‌كی پیشه‌یی و‬ ‫بێالیه‌ن‌ه كه‌ خاوه‌ن كه‌س������ایه‌تیی مه‌عنه‌وییه‌ و ملكه‌چ‌ه بۆ‬ ‫چاودێریی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌ران‪.‬‬

‫مادده‌ی ‪1‬‬ ‫(زاراواكان)‬

‫مه‌به‌س������ت له‌م زاراوانه‌ی خواره‌و‌ه بریتییه‌ له‌و مانایه‌ی‬ ‫له‌ به‌رامبه‌ریاندا دیاری كراوه‌‪:‬‬ ‫‪ -١‬كۆمس������یۆن‪ :‬كۆمس������یۆنی ب������ااڵی س������ه‌ربه‌خۆی‬ ‫هه‌ڵبژاردنه‌كان‪.‬‬ ‫‪ -٢‬ئه‌نجومه‌ن‪ :‬ئه‌نجومه‌نی كۆمسیۆن‬ ‫‪ -٣‬یاس������ای هه‌ڵبژاردن������ه‌كان‪ :‬یاس������ای هه‌ڵبژاردن������ی‬ ‫ئه‌نجومه‌ن������ی پارێزگا و قه‌زا و ناحی������ه‌كان ژماره‌ (‪)36‬ی‬ ‫هه‌مواركراو بۆ ساڵی ‪.2007‬‬ ‫‪ -٤‬هه‌ڵمه‌تی هه‌ڵبژاردن‪ :‬بریتیی‌ه ل‌ه هه‌ڵمه‌تی ڕاگه‌یاندن‬ ‫و ڕازیكردنی ش������ه‌رعی ك������‌ه له‌الیه‌ن كیانی سیاس������ی یا‬

‫هاوپه‌یمانی������ی سیاس������ی یا كاندیده‌و‌ه به‌ڕێ������وه‌ ده‌برێت بۆ‬ ‫ڕازیكردنی ده‌نگده‌ران‪ ،‬بۆ ئ������ه‌وه‌ی ده‌نگ بۆ به‌رژه‌وه‌ندیی‬ ‫ئه‌وان بده‌ن‪.‬‬ ‫‪ -٥‬ڕێس������اكانی ڕه‌فتار‪ :‬ئه‌و ڕێس������ایانه‌ن ك������ه‌ له‌الیه‌ن‬ ‫كۆمس������یۆنه‌و‌ه ده‌رده‌چ������ن و تایبه‌تن ب‌ه ڕه‌فت������اری كیان‌ه‬ ‫سیاسییه‌ به‌شداربووه‌كانی پڕۆسه‌ی هه‌ڵبژاردن‪.‬‬ ‫‪ -٦‬كیانی سیاس������ی‪ :‬ڕێكخراوێك یا حزبێكی سیاس������ی‬ ‫یا كه‌س������ێك‌ه ك‌ه نی������ازی خۆكاندیدكردنی به‌ ته‌نها هه‌یه‌ بۆ‬ ‫هه‌ڵبژاردنه‌كان‪ ،‬به‌مه‌رجێك ب‌ه فه‌رمی له‌الیه‌ن كۆمسیۆنه‌و‌ه‬ ‫وه‌كو كیانێكی سیاسی په‌سند كرابێت‪.‬‬ ‫‪ -٧‬هاوبه‌ن������دی‪ :‬كۆبوون������ه‌وه‌ی دوو كیانی سیاس������ی یا‬ ‫زیاتر‌ه به‌ مه‌به‌ستی پێشكه‌شكردنی لیستێكی یه‌كگرتوو بۆ‬ ‫هه‌ڵبژاردنێكی دیاریكراو‪.‬‬ ‫‪ -٨‬كاندی������د‪ :‬هه‌م������وو ئه‌و كه‌س������انه‌ی كه‌ ب������ه‌ فه‌رمی‬ ‫كاندیدكردنه‌كه‌ی په‌سند ده‌كرێت بۆ ئه‌نجومه‌نی پارێزگا یا‬ ‫قه‌زا و یا ناحیه‌‪.‬‬ ‫‪ -٩‬نووس������ینگه‌ی هه‌ڵبژاردن������ی پارێزگا‪ :‬نووس������ینگه‌ی‬ ‫كۆمس������یۆن‌ه بۆ به‌ڕێوه‌بردنی هه‌ڵبژاردن������ه‌كان له‌ پارێزگا‬ ‫په‌یوه‌ندیداره‌كان‪.‬‬

‫ئاداری ‪2013‬‬

‫‪59‬‬


‫مادده‌ی ‪2‬‬ ‫(ماوه‌ی هه‌ڵمه‌تی هه‌ڵبژاردن)‬

‫یه‌ك������ه‌م‪ :‬ب������ۆ كیان������‌ه سیاس������ی‪ ،‬هاوپه‌یمان������ی و كاندید‌ه‬ ‫په‌سندكراوه‌كان هه‌ی‌ه ده‌ست ب‌ه هه‌ڵمه‌ته‌كانی هه‌ڵبژاردن بكه‌ن‬ ‫له‌ مێژووی په‌س������ندكردنی كاندیده‌كانیانه‌وه‌‪ ،‬به‌ مه‌رجێك پێش‬ ‫(‪ )24‬كاتژمێر له‌ كاتی كردنه‌وه‌ی ده‌نگده‌ران ڕابگیرێت‪.‬‬ ‫دووه‌م‪ :‬هه‌ڵمه‌ته‌كانی هه‌ڵبژاردن بۆ گشت كیان‌ه سیاسی‪،‬‬ ‫هاوپه‌یمانی و كاندید‌ه په‌سندكراوه‌كان ئازاد‌ه و ئه‌مه‌ش ل‌ه‬ ‫چوارچێوه‌ی یاسا و په‌یڕه‌وه‌كانی كۆمسیۆن‪.‬‬

‫مادده‌ی ‪3‬‬ ‫(مه‌رجه‌كانی هه‌ڵمه‌تی هه‌ڵبژاردن)‬

‫یه‌ك������ه‌م‪ :‬ئه‌مینداریه‌تی������ی به‌غ������دا و ش������اره‌وانیی‌ه‬ ‫په‌یوه‌ندی������دداره‌كان له‌ پارێزگاكان ب������ه‌ هه‌ماهه‌نگی‬ ‫له‌گه‌ڵ كۆمس������یۆن‪ ،‬ئه‌و ش������وێنانه‌ دیاری ده‌كه‌ن كه‌‬ ‫به‌كارهێنانی پڕوپاگه‌نده‌ی هه‌ڵبژاردن و هه‌ڵواس������ینی‬ ‫ئاگاداریی هه‌ڵبژاردنی تیایدا قه‌ده‌غه‌ ده‌كرێت‪ ،‬ئه‌مه‌ش‬ ‫ب������ه‌ درێژایی م������اوه‌ی پێ������ش ڕۆژی هه‌ڵبژاردنه‌كان‪،‬‬ ‫هه‌روه‌ها باڵوكرنه‌وه‌ی هه‌ر ئاگادارییه‌ك و پڕۆگرامێك‬ ‫و وێنه‌ی كاندیده‌كان له‌ بنكه‌كانی ده‌نگداندا قه‌ده‌غه‌‬ ‫ده‌كرێت‪.‬‬ ‫س������ێیه‌م‪ :‬به‌كارهێنانی كه‌ره‌سه‌ی هه‌ڵواسین یا نووسین‬ ‫له‌س������ه‌ر دی������واره‌كان قه‌ده‌غه‌ی‌ه ل������‌ه كات������ی پروپاگه‌نده‌ی‬ ‫هه‌ڵبژاردندا‪.‬‬ ‫چ������واره‌م‪ :‬ناكرێت فه‌رمانگه‌كان������ی ده‌وڵه‌ت و خانه‌كانی‬ ‫خواپه‌رس������تی و س������امان و مولكه‌كانی ت������ری وه‌كو ده‌زگا‬ ‫ئه‌منی و سه‌ربازییه‌كان بۆ پڕوپاگه‌نده‌ی هه‌ڵبژاردن به‌كار‬ ‫بهێنرێن‪.‬‬ ‫پێنجه‌م‪ :‬خۆ به‌دوور ده‌گیردرێت ل‌ه به‌كارهێنانی دروشمی‬ ‫فه‌رمیی ده‌وڵه‌ت ل‌ه كۆبوونه‌وه‌ و ڕاگه‌یاندن و باڵوكراوه‌كانی‬ ‫هه‌ڵبژاردن‪ ،‬هه‌روه‌ها له‌و نووس������ین و وێنانه‌ی له‌ هه‌ڵمه‌تی‬ ‫هه‌ڵبژاردندا به‌كار ده‌هێندرێن‪.‬‬ ‫شه‌شه‌م‪ :‬كارمه‌ندی فه‌رمانگه‌كانی ده‌وڵه‌ت و ده‌سه‌اڵتی‬ ‫خۆجێییه‌كان به‌ گش������تی بۆیان نییه‌ پله‌وپای‌ه وه‌زیفییه‌كان‬ ‫بقۆزنه‌وه‌ بۆ هه‌ڵسان ب‌ه هه‌ڵمه‌تی هه‌ڵبژاردن بۆ به‌رژه‌وه‌ندیی‬ ‫خۆی������ان یا ه������ه‌ر كاندید یا كیانی سیاس������ی یا كاریگه‌ری‬ ‫خستنه‌سه‌ر ده‌نگده‌ران‪.‬‬ ‫حه‌وت������ه‌م‪ :‬پێویس������ت‌ه كیان������‌ه سیاس������ییه‌كان و‬

‫‪ 60‬هه‌ڵبژاردن ژماره‌ تایبه‌ت‬

‫هاوپه‌یمانییه‌تییه‌كان و كاندی������ده‌كان خۆیان به‌دوور بگرن‬ ‫له‌ ده‌رخستنی به‌یاننامه‌ی هه‌ڵبه‌س������تراو یا ته‌شهیركردن‬ ‫به‌ كاندیدێك یا كیانێكی سیاس������ی به‌شداربووی پرۆسه‌ی‬ ‫هه‌ڵبژاردن و یا دژی كۆمسیۆن‪.‬‬ ‫هه‌ش������ته‌م‪ :‬پێویس������ته‌ هه‌موو كیانێكی سیاس������ی و‬ ‫هاوپه‌یمانیه‌کی به‌ش������داربووی هه‌ڵبژاردنه‌كان خۆیان‬ ‫به‌ دوور بگ������رن له‌وه‌ی هه‌ڵمه‌ت������ی هه‌ڵبژاردنیان ببێته‌‬ ‫هۆی ورووژاندنی هه‌س������تی نه‌ته‌وایه‌تی‪ ،‬ئایینی‪ ،‬تایفی‪،‬‬ ‫هۆزایه‌تی یاخود هه‌رێمی له‌نێو هاوواڵتیاندا‪ ،‬جا چ له‌‬ ‫ڕێگه‌ی دروش������مه‌كان یا وێنه‌كان یا هه‌ڵواسراوه‌كانی‬ ‫س������ه‌ر دیوار یا په‌خش������ی ته‌له‌فزیۆنی و ڕادیۆ و یا به‌‬ ‫هه‌ر هۆیه‌كی تری ڕاگه‌یاندن و گه‌یاندنی جۆراوجۆری‬ ‫تر بێت‪.‬‬ ‫نۆیه‌م‪ :‬هیچ كیانێكی سیاس������ی ی������ا هاوپه‌یمانییه‌ك بۆی‬ ‫نییه‌ ل‌ه ماوه‌ی هه‌ڵمه‌تی هه‌ڵبژاردندا هه‌ڵسێ‌ به‌ به‌خشینی‬ ‫دیاری و هاوكاری یا هه‌ر سوودێكی تر بۆ ئه‌وه‌ی كاریگه‌ری‬ ‫بخاته‌ سه‌ر ده‌نگده‌ران‪.‬‬ ‫ده‌ی������ه‌م‪ :‬له‌س������ه‌ر كیان������ه‌ سیاس������ییه‌كان و‬ ‫هاوپه‌یمانییه‌تیی������ه‌كان و كاندیده‌كان پێویس������ته‌ خۆیان‬ ‫به‌دوور بگرن ل������ه‌ به‌كارهێنانی توندڕه‌وی و ڕق و كینه‌‬ ‫و تۆقاندن یا هاوكاریكردن������ی تیرۆر و ئه‌نجامدانی‪ ،‬یا‬ ‫هاندان بۆ ئه‌م كارانه‌ له‌ كاتی هه‌ڵمه‌ته‌كانی هه‌ڵبژاردن‪،‬‬ ‫ئه‌م������ه‌ش له‌ ڕێگ������ه‌ی ده‌ربڕینیان له‌ ڕوانگ������ه‌ و وتار و‬ ‫هه‌ڵواسراوه‌كانیان یا له‌ ڕێگه‌ی هۆیه‌كانی ڕاگه‌یاندنی‬ ‫بینراو و بیستراو یا هه‌ر هۆیه‌كی تره‌وه‌‪.‬‬ ‫یازده‌هه‌م‪ :‬هیچ الیه‌نێك بۆی نیی‌ه خه‌رجی پروپاگه‌نده‌ی‬ ‫هه‌ڵبژاردن له‌ دارایی گش������تی یا له‌ بودجه‌ی وه‌زاره‌ته‌كان‬ ‫ی������ا وه‌قفه‌كان دابین بكات‪ ،‬هه‌روه‌ه������ا بۆی نیی‌ه هاوكاریی‬ ‫ده‌ره‌كی بۆ ئه‌م مه‌به‌ست‌ه وه‌ربگرێت‪.‬‬ ‫دوازده‌هه‌م‪ :‬پابه‌ندبوون ب‌ه ده‌س������تدرێژینه‌كردن‌ه س������ه‌ر‬ ‫هه‌ر پروپاگه‌نده‌یه‌كی تری هه‌ڵبژاردن كه‌ تایبه‌تن ب‌ه كیان‌ه‬ ‫سیاسی و هاوپه‌یمانی و كاندیده‌كانی تر‪.‬‬ ‫سێزده‌هه‌م‪ :‬ناكرێت ئاگاداریی هه‌ڵواسین یا دابه‌شكردنی‬ ‫كارنامه‌ یا پس������وول‌ه ب‌ه ن������اوی كاندیدێكه‌وه‌ بكرێت‪ ،‬ك‌ه ل‌ه‬ ‫ده‌رخسته‌ی كاندیده‌كان تۆمار نه‌كرابێت‪.‬‬ ‫چوارده‌هه‌م‪ :‬هیچ كارمه‌ندێك������ی فه‌رمانگه‌كانی ده‌وڵه‌ت‬ ‫یا ئه‌ندامانی ده‌س������ته‌ی خۆجێیه‌تی بۆی������ان نییه‌ ل‌ه ڕۆژی‬ ‫ێ ب‌ه دابه‌شكردنی كارنامه‌كه‌ی یا به‌هۆی‬ ‫ده‌نگداندا هه‌ڵبست ‌‬ ‫كه‌سێكی تره‌وه‌ ئه‌م‌ه بكات‪.‬‬


‫پازده‌هه‌م‪ :‬هه‌موو كیانێكی سیاسی یا هاوپه‌یمانییه‌تییه‌كی‬ ‫په‌سندكراو له‌ سه‌ری پێویست‌ه خه���رجی هه‌ڵمه‌تی هه‌ڵبژاردنی‬ ‫خۆی دابین بكات‪ ،‬به‌ مه‌رجێك داهاته‌كانی شه‌رعی بن‪.‬‬ ‫ش������ازده‌هه‌م‪ :‬بۆ هه‌موو كاندی������ده‌كان قه‌ده‌غه‌ی‌ه وێنه‌و‬ ‫ناوی سه‌رۆكی هاوپه‌یمانی و كیانه‌ سیاسییه‌كانی تر به‌كار‬ ‫بهێنن ل‌ه پڕوپاگه‌نده‌ی هه‌ڵبژاردندا‪.‬‬

‫مادده‌ی ‪4‬‬ ‫(ئاسه‌واره‌كانی سه‌رپێچیكردن ل ‌ه‬ ‫مه‌رجه‌كانی هه‌ڵمه‌تی هه‌ڵبژاردن)‬

‫یه‌ك������ه‌م‪ :‬لیژنه‌ی چاودێریكردن گرفتی نووس������ینگه‌كانی‬ ‫هه‌ڵبژاردن������ی پارێزگاكان ده‌گرنه‌ ئه‌س������تۆ به‌ هه‌ماهه‌نگی‬ ‫له‌گ������ه‌ڵ به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تییه‌كان و فه‌رمانگه‌كانی ش������اره‌وانی‬ ‫ب������ۆ چاودێریكردنی س������ه‌رپێچییه‌كانی تایبه‌ت به‌ هه‌ڵمه‌تی‬ ‫هه‌ڵبژاردن‪.‬‬ ‫ێ به‌سه‌ر‬ ‫دووه‌م‪ :‬كۆمس������یۆن بۆی هه‌ی‌ه سزا بس������ه‌پێن ‌‬ ‫هه‌ر كیانێكی سیاس������ی ی������ا هاوپیمانییه‌تییه‌ك یا كاندیدێك‬ ‫ك‌ه س������ه‌رپێچی ئه‌م په‌یڕه‌و‌ه یا ڕێس������اكانی ڕه‌فتار بكات‪،‬‬ ‫ئه‌م‌ه جگ‌ه ل‌ه خس������تنه‌به‌ری ڕێوش������وێنی یاسایی تایبه‌ت‬ ‫ب‌ه پراكتیزه‌كردنی ئه‌و س������زایانه‌ی ده‌قه‌كه‌یان ل‌ه یاس������ای‬ ‫هه‌ڵبژاردندا هاتووه‌‪.‬‬ ‫س������ێیه‌م‪ :‬كیان‌ه سیاسییه‌كان ل‌ه س������ه‌رپێچی هه‌ڵمه‌تی‬ ‫هه‌ڵب������ژاردن ئاگادار ده‌كرێنه‌وه‌‪ ،‬ئه‌مه‌ش ب‌ه به‌رزكردنه‌وه‌ی‬ ‫ل‌ه م������اوه‌ی (‪ )3‬ڕۆژ ل������ه‌ مێ������ژووی ئاگاداركردنه‌وه‌كه‌ ب‌ه‬ ‫پێچه‌وانه‌ش سزایه‌كه‌ دوو ئه‌وه‌نده‌ ده‌بێته‌وه‌‪ ،‬له‌ حاڵه‌تێكدا‬ ‫ئه‌گه‌ر كیانی سیاسی خۆی بێ خاوه‌ن نه‌زانی‪ ،‬ئه‌وا ناوی‬

‫كیانه س������ه‌رپێچیكردووه‌كان ل‌ه هۆیه‌كانی ڕاگه‌یاندن باڵو‬ ‫ده‌كرێته‌وه‌‪.‬‬ ‫چواره‌م‪ :‬له‌سه‌ر كیان‌ه سیاسییه‌كان پێویست‌ه كه‌لوپه‌لی‬ ‫پڕوپاگه‌ن������ده‌ی هه‌ڵبژاردن ل‌ه ماوه‌ی (‪ )30‬ڕۆژ پاش ڕۆژی‬ ‫هه‌ڵب������ژاردن كۆ بكه‌نه‌وه‌‪ ،‬ب‌ه پێچه‌وان������ه‌و‌ه ده‌بێت تێچووی‬ ‫كۆكردن������ه‌وه‌ی ئه‌و كه‌لو‌په‌الن‌ه بگرێت‌ه ئه‌س������تۆ‪ ،‬كه‌ له‌الیه‌ن‬ ‫به‌ڕێوه‌به‌رایه‌ت������ی و فه‌رمانگه‌كان������ی ش������اره‌وانی دی������اری‬ ‫ده‌كرێت‪.‬‬ ‫پێنج������ه‌م‪ :‬بارمت������ه‌ داراییه‌كان������ی كیان������‌ه سیاس������یی‌ه‬ ‫س������ه‌ركه‌وتووكان بۆی������ان ناگه‌ڕێته‌و‌ه ته‌نه������ا ل‌ه پاش دانی‬ ‫گوژمه‌ی البردنی سه‌رپێچییه‌كان ب‌ه شاره‌وانی نه‌بێت‪ ،‬به‌الم‬ ‫ئه‌گه‌ر هاتوو بارمت‌ه داراییه‌كان به‌ش������ی نه‌كرد یا له‌ كیان‌ه‬ ‫سیاسیی‌ه س������ه‌رنه‌كه‌وتووه‌كان بوو‪ ،‬ئه‌وا له‌سه‌ری پێویست‌ه‬ ‫گوژمه‌ك‌ه ل������‌ه ماوه‌ی (‪ )10‬ڕۆژ بدات‪ ،‬ب������‌ه پێچه‌وانه‌وه‌ش‬ ‫تووشی ڕێوشوێنی یاسایی ده‌بێت‪.‬‬ ‫شه‌شه‌م‪ :‬سكااڵكانی تایبه‌ت ب‌ه پڕوپاگه‌نده‌ی هه‌ڵبژاردن‬ ‫ئاڕاس������ته‌ی نووسینگه‌ی نیشتمانیی نووسینگه‌ی كۆمسیۆن‬ ‫له‌ پارێزگاكان ده‌كرێن به‌پێی په‌یڕه‌وی س������كااڵ و تانه‌كانی‬ ‫هه‌ڵبژاردنی ژمار‌ه (‪ )6‬بۆ ساڵی ‪.2012‬‬

‫مادده‌ی ‪5‬‬ ‫(جێبه‌جێكردنی په‌یڕه‌و)‬

‫ئه‌م په‌یڕه‌و‌ه جێبه‌جێ‌ ده‌كرێت ل‌ه مێژووی په‌سندكردنی‬ ‫له‌الیه‌ن ئه‌نجومه‌نه‌وه‌ ل‌ه ‪.2012/12/18‬‬ ‫ئه‌نجوومه‌نی كۆمیسه‌ران‬

‫ئاداری ‪2013‬‬

‫‪61‬‬


‫په‌یڕه‌وی ده‌نگدان و ژماردن و‬ ‫جیاكردنه‌وه‌‬ ‫ب ‌ه پشتبه‌ستن ب ‌ه ده‌سه‌اڵتی به‌خشراو ب ‌ه ئه‌نجومه‌نی كۆمیسه‌ران ل ‌ه مادده‌ی‬ ‫(‪ )4‬بڕگه‌ی (هه‌شته‌م) ل ‌ه یاسای كۆمسیۆنی بااڵی هه‌ڵبژاردنه‌كان ژمار ‌ه (‪)11‬‬ ‫ب���ۆ ساڵ���ی ‪ 2007‬هه‌مواركراو و یاس���ای هه‌ڵبژاردن���ی ئه‌نجومه‌نی پارێزگا و‬ ‫ق���ه‌زا و ناحیه‌ك���ان ژمار ‌ه (‪)36‬ی هه‌موار بۆ ساڵ���ی ‪ 2008‬كراو بڕیارماندا ب ‌ه‬ ‫ده‌ركردنی ئه‌م په‌یڕه‌وه‌ی خواره‌وه‌‪:‬‬

‫په‌یڕه‌وی ژمار ‌ه (‪ )11‬بۆ ساڵی ‪2013‬‬

‫په‌یڕه‌وی ده‌نگدان و ژماردن و جیاكردنه‌وه‌‬ ‫به‌شی یه‌كه‌م‬ ‫(زاره‌وه‌کان)‬

‫مه‌به‌س������ت له‌م زاراوانه‌ی خواره‌وه‌ بریتیی‌ه له‌و مانایه‌ی‬ ‫ک‌ه له‌ به‌رامبه‌ریاندا دیاری كراوه‌‪:‬‬ ‫‪ -١‬كۆمس������یۆن‪ :‬كۆمس������یۆنی ب������ااڵی س������ه‌ربه‌خۆی‬ ‫هه‌ڵبژاردنه‌كان‪.‬‬ ‫‪ -٢‬كارمه‌ندی ده‌نگدان‪ :‬ئه‌و كه‌س������ه‌ی‌ه كه‌ گرێبه‌ستی ل‌ه‬ ‫گه‌ڵ ده‌كرێت به‌ مه‌به‌ستی كاركردن ل‌ه گه‌ڵ كۆمسیۆن له‌و‬ ‫ماوه‌یه‌ی كۆمسیۆن دیاری ده‌كات‪ ،‬به‌پێی مه‌رج و ڕێكاری و‬ ‫ڕێساكانی ڕه‌فتار ك‌ه ل‌ه كۆمسیۆنه‌وه‌ ده‌رده‌چن و خۆیشی‬ ‫ئیمزای له‌سه‌ر ده‌كات‪.‬‬ ‫‪ -٣‬بنكه‌ی ده‌نگدان‪ :‬ئه‌و ش������وێنه‌یه‌ كه‌ تیایدا پڕۆسه‌ی‬ ‫ده‌نگدان به‌ڕێو‌ه ده‌چێت ك‌ه وێستگه‌یه‌كی ده‌نگدان یا زیاتر‬ ‫ل‌ه خۆی ده‌گرێت‪.‬‬ ‫‪ -٤‬وێستگه‌ی ده‌نگدان‪ :‬شوێنێك‌ه ل‌ه چوارچێوه‌ی بنكه‌ی‬ ‫ده‌نگداندا ك������ه‌ تیایدا تیمێكی كارمه‌ن������دان كار ده‌كه‌ن بۆ‬ ‫ئه‌وه‌ی ده‌نگ������ده‌ره‌كان بتوانن ده‌نگ بده‌ن‪ .‬هه‌روه‌ها تیایدا‬ ‫پڕۆس������ه‌ی تۆماركردن و جیاكردنه‌وه‌ی ده‌نگی ده‌نگده‌ران‬ ‫ئه‌نجام ده‌درێت‪.‬‬ ‫‪ -٥‬بنكه‌ی ژم������اردن و جیاكردنه‌و‌ه ل������ه‌ پارێزگادا‪ :‬ئه‌و‬ ‫ش������وێنه‌ی‌ه ك‌ه ل‌ه پارێزگاكاندا ئاماده‌كراو‌ه بۆ ئه‌نجامدانی‬

‫‪ 62‬هه‌ڵبژاردن ژماره‌ تایبه‌ت‬

‫پڕۆس������ه‌ی ژماردن و جیاكردنه‌وه‌ی كاغه‌زه‌كانی ده‌نگدانی‬ ‫تایبه‌ت ب‌ه س������ه‌ربازه‌كان و هێزه‌كانی ئاسایش������ی ناوخۆ‪،‬‬ ‫ده‌نگدان������ی كۆچب������ه‌ران‪ ،‬زیندانیان‪ ،‬ده‌ستبه‌س������ه‌ره‌كان و‬ ‫نه‌خۆشه‌كانی له‌ نه‌خۆشخانه‌كان خه‌وێنراون‪.‬‬ ‫‪ -٦‬بنك������ه‌ی تۆماركردنی زانیارییه‌كان‪ :‬ئه‌و ش������وێنه‌یه‬ ‫‌له‌ نووس������ینگه‌ی نیش������تمانی ك‌ه تایبه‌ت‌ه ب������ه‌ تۆماركردن‬ ‫و كۆكردن������ه‌وه‌ی ده‌نگی كاندید و كیان‌ه سیاس������ییه‌كان ل‌ه‬ ‫هه‌ڵبژاردندا‪.‬‬ ‫‪ -٧‬تۆماری ده‌نگده‌ران‪ :‬لیس������تێك‌ه ل������ه‌ ناوی ده‌نگده‌ر‌ه‬ ‫ش������یاوه‌كان پێك دێ������ت‪ ،‬ئه‌مه‌ش ب������‌ه پێی دوا پڕۆس������ه‌ی‬ ‫نوێكردنه‌وه‌ی تۆماره‌ك‌ه ك‌ه كۆمسیۆن ئه‌نجامی داوه‌‪.‬‬

‫به‌شی دووه‌م‬ ‫(به‌پرسیاریه‌تیی به‌ڕێوه‌بردنی‬ ‫بنكه‌ی ده‌نگدان و پڕۆسه‌ی ژماردن و‬ ‫جیاكردنه‌وه‌)‬

‫‪ -١‬بنكه‌كانی ده‌نگدان له‌ ش������وێنی گونجاو داده‌نرێن ل‌ه‬ ‫گشت شوێنه‌كانی عێراق‪.‬‬ ‫‪ -٢‬به‌رپرس������یاریه‌تی هه‌ر بنكه‌یه‌كی ده‌نگدان ده‌كه‌وێت‌ه‬ ‫ئه‌س������تۆی ڕێكخه‌رێ������ك (به‌ڕێوه‌ب������ه‌ر) كه‌ هه‌ڵده‌س������تێ‌ ب‌ه‬ ‫ڕێكخستنی كاره‌كانی بنكه‌كه‌و كارمه‌نده‌كانی ب‌ه هه‌ماهه‌نگی‬ ‫له‌ گه‌ڵ هێزه‌كانی ئاس������ایش بۆ پاراستنی بنكه‌كه‌ ته‌رخان‬


‫كراون‪ .‬هه‌روه‌ها به‌رپرس‌ه له‌ به‌رامبه‌ر به‌ڕێوه‌به‌ری بنكه‌ی‬ ‫لق ك‌ه سه‌ر به‌ خۆیه‌تی‪.‬‬ ‫‪ -٣‬به‌ڕێوه‌بردنی هه‌ر وێس������تگه‌یه‌كی ده‌نگدان ده‌كه‌وێت‌ه‬ ‫ئه‌ستۆی كارمه‌ندێك (به‌ڕێوه‌به‌ری وێستگه‌) ك‌ه سه‌رپه‌رشتی‬ ‫كارمه‌ندانی هه‌ڵبژاردن له‌و وێستگه‌یه‌د‌ا ده‌كات‪.‬‬ ‫‪ -٤‬پرۆس������ه‌ی جیاكردن������ه‌وه ‌و ژماردن������ی ده‌نگ������ی‬ ‫هه‌ڵبژاردنه‌كان ل‌ه وێس������تگه‌ی ده‌نگ������دان ئه‌نجام ده‌درێت‪،‬‬ ‫ئه‌م������ه‌ش ل‌ه گ������ه‌ڵ كۆتاییهاتنی پڕۆس������ه‌ی ده‌نگدان‪ ،‬ته‌نها‬ ‫ده‌نگدانی تایب������ه‌ت و ده‌نگدانی كۆچب������ه‌ران نه‌بێت كه‌ ل‌ه‬ ‫بنكه‌كانی ژماردن و جیاكردنه‌وه‌ی سه‌ر به‌ نووسینگه‌كانی‬ ‫هه‌ڵبژاردنی پارێزگاكان به‌ڕێو‌ه ده‌چێت‪.‬‬ ‫‪ -٥‬به‌ڕێوه‌بردن������ی جیاكردن������ه‌وه‌ و ژماردنی ده‌نگه‌كان‬ ‫ده‌كه‌وێت������ه‌ ئه‌س������تۆی كارمه‌ندی به‌رپرس������ی وێس������تگه‌ی‬ ‫ده‌نگدان‪ ،‬هه‌روه‌ها كارمه‌ندانی وێستگه‌كه‌ به‌ ئه‌نجامدانی‬ ‫ئه‌م پڕۆسه‌یه‌ هه‌ڵده‌ستن‪.‬‬

‫به‌شی سێیه‌م‬ ‫(ئه‌و كه‌سانه‌ی ڕێگه‌یان پێ ده‌درێت بچن ‌ه‬ ‫نێو بنكه‌كانی ده‌نگدانه‌وه‌)‬

‫‪ -١‬ئه‌و كه‌س������انه‌ی خواره‌و‌ه ڕێگه‌یان پێ ده‌درێت بچن‌ه‬ ‫نێو بنك‌ه یا وێستگه‌ی ده‌نگدانه‌و‌ه و له‌وێش بمێننه‌وه‌‪:‬‬ ‫أ‌‪ -‬كارمه‌ندانی ده‌نگدان‪.‬‬ ‫ب‌‪ -‬كارمه‌ندی كۆمسیۆن ك‌ه ڕێگه‌یان پێ دراوه‌‪.‬‬ ‫ج‌‪ -‬ئه‌ندام‌ه ڕێپێدراوه‌كانی نه‌ته‌وه‌ یه‌كگرتووه‌كان‪.‬‬ ‫د‌‪ -‬بریكاره‌كانی كیان و هاوپه‌یمانییه‌ سیاسییه‌كان‪.‬‬ ‫ه‌‪ -‬چاودێران������ی هه‌ڵبژاردنی ناوخۆیی و نێوده‌وڵه‌تی ك‌ه‬ ‫ڕێگه‌یان پێ دراوه‌‪.‬‬ ‫و‌‪ -‬نوێنه‌رانی هۆیه‌كانی ڕاگه‌یاندن كه‌ ڕێگه‌یان پێ دراوه‌‪.‬‬ ‫‪ -٢‬كۆمسیۆن ژماره‌یه‌ك بریكاری كیانه‌ سیاسییه‌كان و‬ ‫چاودێری هه‌ڵبژاردن دیاری ده‌كات‪ ،‬كه‌ بۆیان هه‌یه‌ بوونیان‬ ‫هه‌بێت له‌ هه‌ر وێستگ‌ه یا بنكه‌یه‌كی ده‌نگداندا‪.‬‬ ‫‪ -٣‬ڕێگه‌ نادرێت به‌ بردنه‌ ژووره‌وه‌ی ئامێری وێنه‌گرتن‬ ‫و وێنه‌كێش������انی فۆتۆگراف������ی بۆ ناو بنك‌ه یا وێس������تگه‌ی‬ ‫ده‌نگدان به‌بێ ڕه‌زامه‌ندیی پێشتری كۆمسیۆن‪ ،‬كۆمسیۆن‬ ‫چه‌ند بنكه‌یه‌ك دیاری ده‌كات بۆ هه‌ڵسان به‌م چاالكییانه‌ و‬ ‫ناكرێت وێن‌ه گرتنه‌كه‌ نیازی ده‌نگده‌ر ئاشكرا بكات‪ ،‬ئه‌گه‌ر‬ ‫بێت و خۆیش������ی ڕازی بێت هه‌روه‌ك ناكرێت چاوپێكه‌وتنی‬ ‫ڕۆژنامه‌وانی ل‌ه نێو بنكه‌ی ده‌نگداندا ئه‌نجام بدرێت‪.‬‬ ‫‪ -٤‬هه‌موو ئه‌وانه‌ی ده‌چنه‌ نێو بنكه‌ی ده‌نگدان‪ ،‬ملكه‌چن‬

‫بۆ پشكنین‪ ،‬هیچ كه‌سێك بۆی نیی‌ه هیچ جانتا یا شتی تری‬ ‫له‌و شێوه‌یه‌ ببات‌ه نێو بنكه‌ی ده‌نگدان جگ‌ه له‌ كارمه‌ندانی‬ ‫كۆمس������یۆن نه‌بێت‪ ،‬ك������‌ه كه‌لوپه‌لی تایبه‌ت ب������ه‌ ده‌نگدان و‬ ‫جیاكردنه‌و‌ه ده‌گوازنه‌وه‌‪.‬‬ ‫‪ -٥‬له‌سه‌ر ئه‌ندامانی هێزه‌كانی ئاسایش پێویسته‌ له‌ ده‌ره‌وه‌ی‬ ‫بنكه‌ یا وێس������تگه‌ی ده‌نگدان یا بنك������ه‌ی ژماردن و جیاكردنه‌وه‌‬ ‫بمێنێته‌وه‌‪ ،‬جگه‌ له‌ حاله‌تانه‌ نه‌بێت كه‌ پێویس������ت ده‌بێت ئه‌وان‬ ‫بێنه‌ ژووره‌وه‪ ‌،‬ئه‌مه‌ش له‌ سه‌ر داواكاریی كارمه‌ندێكی ڕێگه‌ پێ‬ ‫دراوی كۆمسیۆن و هۆیه‌كانیش دیار بن‪.‬‬

‫به‌شی چواره‌م‬ ‫(مافی ده‌نگدان)‬

‫‪ -١‬هه‌م������وو ده‌نگده‌رێك ك‌ه ناوی ل‌ه تۆماری ده‌نگده‌رانی‬ ‫وێستگه‌یه‌كدا هه‌بێت بۆی هه‌ی‌ه ته‌نیا یه‌ك جار ده‌نگ بدات‪،‬‬ ‫به‌پێی ئه‌و ڕێوشوێنانه‌ی كۆمسیۆن دایده‌نێت‪.‬‬ ‫‪ -٢‬ده‌نگ������دان تایبه‌ت‌ه ب‌ه ده‌نگده‌ره‌ك������ه‌ خۆی و ناكرێت‬ ‫ده‌نگدان ب‌ه هۆی كه‌سێكی تر یا نوێنه‌ره‌وه‌ بێت‪.‬‬ ‫‪ -٣‬له‌س������ه‌ر ده‌نگده‌ری نێو تۆماری ده‌نگده‌ران پێویست‌ه‬ ‫به‌ڵگه‌نامه‌یه‌كی فه‌رمی ناس������اندان له‌گه‌ڵ خۆی بهێنێت ك‌ه‬ ‫وێنه‌ی خۆی پێو‌ه بێت و ناسنامه‌كه‌ی بسه‌لمێنێت‪.‬‬ ‫‪ -٤‬ئه‌وان������ه‌ی ده‌كه‌ون������ه‌ ڕی������زی ده‌نگدان������ی تایبه‌ت و‬ ‫كۆچبه‌ران و كارمه‌ندانی ده‌نگدان ب‌ه پێی ئه‌و ڕێوشوێنان‌ه‬ ‫ده‌نگ ده‌ده‌ن‪ ،‬ك‌ه كۆمسیۆن دیاری ده‌كات‪.‬‬

‫به‌شی پێنجه‌م‬ ‫(پڕۆسه‌ی ده‌نگدان)‬

‫‪ -١‬پڕۆس������ه‌ی ده‌نگدان ل‌ه كاتژمێ������ر حه‌وتی به‌یانییه‌و‌ه‬ ‫ده‌س������ت پێ ده‌كات و تاكو كاتژمێر پێنجی ئێواره‌ی هه‌مان‬ ‫ڕۆژ به‌رده‌وام ده‌بێت‪ ،‬هه‌روه‌ها ڕێگه‌ به‌و كه‌س������انه‌ ده‌درێت‬ ‫ك������ه‌ له‌ بنكه‌كان������ی ده‌نگدان ل������ه‌ كاتژمێر پێن������ج ڕیزكانی‬ ‫چاوه‌ڕوانكردن پێش داخستن وه‌س������تاون بێنه‌ ژووره‌و‌ه و‬ ‫ده‌نگ بده‌ن‪.‬‬ ‫‪ -٢‬ده‌نگدان به‌پێی سیس������ته‌می لیستی كراوه‌ ده‌بێت و‬ ‫ئه‌ویش به‌پێی دوو هه‌ڵبژارده‌‪:‬‬ ‫أ‌‪ -‬دانانی نیشانه‌یه‌ك ل‌ه چوارگۆشه‌ی تایبه‌ت به‌ یه‌كێك‬ ‫له‌ كیان‌ه سیاسییه‌كان‪.‬‬ ‫ب‌‪ -‬دانانی نیشانه‌یه‌ك ل‌ه چوارگۆشه‌ی تایبه‌تی یه‌كێك ل‌ه‬ ‫كیان‌ه سیاس������ییه‌كان و دانانی نیشانه‌یه‌كی تر ل‌ه به‌رامبه‌ر‬ ‫ئه‌و كاندیده‌ی ده‌نگده‌ر ده‌یه‌وێت ده‌نگی بۆ بدات‪.‬‬ ‫‪ -٣‬هه‌موو ده‌نگده‌رێك كاغه‌زی ده‌نگدان ب‌ه نهێنی نیشان‌ه‬

‫ئاداری ‪2013‬‬

‫‪63‬‬


‫ده‌كات‪ ،‬ئه‌و ده‌نگده‌ره‌ی كه‌ نه‌خوێنده‌واره‌ یا نابینه‌یه‌ یا ب‌ه‬ ‫هه‌ر هۆیه‌ك������ی تر په‌ككه‌وته‌یه‌ و پێویس������تی ب‌ه یارمه‌تیدان‬ ‫هه‌یه‪ ‌،‬ده‌كرێت كه‌س������ێكی نزیكی ی������ا هاوڕێیه‌كی كه‌ خۆی‬ ‫دیاری ده‌كات یا كارمه‌ندی به‌رپرس������ی وێستگه‌ی ده‌نگدان‬ ‫یارمه‌تی بدات‪ ،‬بۆ هیچ كه‌سێك جگ‌ه ل‌ه كارمه‌ندی به‌رپرس‬ ‫نیيه‌ یارمه‌تی زیاتر ل‌ه دوو كه‌س بدات‪.‬‬ ‫‪ -٤‬له‌س������ه‌ر هه‌م������وو ده‌نگده‌رێك پێویس������ته‌ ڕێگ‌ه بدات‬ ‫په‌نج������ه‌ی ش������ایه‌تمانی به‌ ڕه‌نگی تایب������ه‌ت ڕه‌نگ بكرێت و‬ ‫ڕێگه‌ی پێ نادرێت ده‌نگ بدات ئه‌گه‌ر هاتوو ڕێگری كرد ل‌ه‬ ‫ڕه‌نگكردنی په‌نجه‌ی‪.‬‬ ‫‪ -٥‬ڕێگه‌ به‌و كه‌س������ه‌ نادرێت جارێكی تر ده‌نگ بدات ك‌ه‬ ‫په‌نجه‌ی ڕه‌نگ كراوه‌‪.‬‬

‫به‌شی شه‌شه‌م‬ ‫(پڕۆسه‌ی جیاكردنه‌و ‌ه و ژماردنی‬ ‫ده‌نگه‌كان)‬

‫‪ -١‬پرۆس������ه‌ی جیاكردن������ه‌و‌ه و ژماردن������ی ده‌نگ������ه‌كان‬ ‫و دروس������تكردنی فۆڕم������ی تایب������ه‌ت به‌م پرۆس������ه‌یه‌ له‌گه‌ڵ‬ ‫كۆتاییهاتنی پڕۆس������ه‌ی ده‌نگدان له‌ هه‌ر وێس������تگه‌یه‌ك ل‌ه‬ ‫وێس������تگه‌كانی ده‌نگدان ئه‌نجام ده‌درێت‪ ،‬جگه‌ له‌ ده‌نگدانی‬ ‫تایب������ه‌ت و ده‌نگدانی كۆچبه‌ران ك‌ه له‌ بنكه‌كانی ژماردن و‬ ‫جیاكردنه‌وه‌ی پارێزگاكان ئه‌نجام ده‌درێت‪.‬‬ ‫‪ -٢‬ل‌ه كۆتایی پرۆسه‌ی ده‌نگداندا‪ ،‬به‌ڕێوه‌به‌ری وێستگ‌ه‬ ‫ێ ب������ه‌ ئه‌نجامدانی پرۆس������ه‌ی ئام������اری ده‌نگ‌ه‬ ‫هه‌ڵده‌س������ت ‌‬ ‫ڕاسته‌كانی هه‌ر لیستێك و كاندیدێك به‌پێی ئه‌و ڕێوشوێنانه‌ی‬ ‫له‌الیه‌ن كۆمسیۆنه‌و‌ه دیاری ده‌كرێن‪.‬‬ ‫‪ -٣‬گشت بڕیاره‌كانی تایبه‌ت به‌ دروستیی كاغه‌زه‌كانی‬ ‫ده‌نگدانی یا تایبه‌ت ب‌ه س������ه‌المه‌تیی ژماردنیان بۆ هه‌ردوو‬ ‫هه‌ڵب������ژارده‌ی (لیس������ت و كاندید) ل‌ه الی������ه‌ن به‌ڕێوه‌به‌ری‬ ‫وێس������تگ‌ه ده‌درێن‪ ،‬كه‌ پێویست‌ه گشت ڕێساكانی كۆمسیۆن‬ ‫ل‌ه بڕیاره‌ك������ه‌ بێننه‌جێ‌‪ ،‬بڕیاری به‌ڕێوه‌به‌ری وێس������تگه‌ش‬ ‫كۆتایی ده‌بێت ئه‌گه‌ر هاتوو هیچ كارمه‌ندێك له‌ كارمه‌ندانی‬ ‫ژماردن و جیاكرنه‌و‌ه تێبینی له‌س������ه‌ر بڕیاره‌ك‌ه نه‌بێت‪ ،‬له‌م‬ ‫حاڵه‌ته‌ش������دا كارمه‌ندانی ژماردن و جیاكرنه‌و‌ه ب‌ه زۆرین‌ه‬ ‫ده‌ن������گ ده‌ده‌ن و ده‌نگی یه‌كالكه‌ره‌وش ه������ی به‌ڕێوه‌به‌ری‬ ‫وێستگ‌ه ده‌بێت‪ ،‬ئه‌گه‌ر هاتوو ده‌نگه‌كان یه‌كسان بوون‪.‬‬ ‫‪ -٤‬كۆكردنه‌وه‌ی ده‌نگی كیانه‌كان و هاوپه‌یمانییه‌تییه‌كان‬ ‫له‌ وێستگه‌كانی بنكه‌ی ده‌نگدان به‌ فۆڕمی تایبه‌تی بنكه‌ك‌ه‬ ‫ده‌بێ������ت و‪ ،‬ئه‌مه‌ش ب������ه‌ به‌رێوه‌به‌رایه‌تی������ی ڕێكخه‌ری بنك‌ه‬

‫‪ 64‬هه‌ڵبژاردن ژماره‌ تایبه‌ت‬

‫ل‌ه ڕێگ������ه‌ی به‌ڕێوه‌به‌رانی وێس������تگه‌كان ده‌بێت به‌پێی ئه‌و‬ ‫ڕێوشوێنانه‌ی كۆمسیۆن ده‌ری ده‌كات‪.‬‬

‫به‌شی حه‌وته‌م‬ ‫(كۆكرنه‌وه‌ی ئه‌نجامه‌كان)‬

‫‪ -١‬به‌ڕێوه‌به‌ری وێستگه‌ هه‌ڵده‌ستێ‌ به‌ ڕاگه‌یاندنی به‌رایی بۆ‬ ‫ئاماده‌بووانی نێو وێستگه‌ی ده‌نگدان پاش كۆتاییهاتنی پرۆسه‌ی‬ ‫جیاكردنه‌وه‌ و ژماردنی ده‌نگه‌كان ئه‌مه‌ش به‌ هه‌ڵواسینی وێنه‌ی‬ ‫چواره‌م له‌ فۆرمی ئه‌نجامه‌كان له‌ سه‌ر دیواری وێستگه‌كه‌‪.‬‬ ‫‪ -٢‬ڕێكخه‌ری بنكه‌ی ده‌نگدان و به‌ڕێوه‌به‌رانی وێستگه‌كانی‬ ‫بنكه‌كه‌ هه‌ڵده‌ستن به‌ كۆكردنه‌وه‌ی ده‌نگی كیانه‌كان له‌ گشت‬ ‫وێس������تگه‌كانی بنكه‌كه‌و تۆماركردنی له‌ فۆڕمی ئه‌نجامه‌كانی‬ ‫بنكه‌كه‌‪ ،‬پاش كۆتاییهاتنی ئه‌م������ه‌ش ده‌ره‌نجامه‌ به‌رایییه‌كان‬ ‫نیش������انی ئاماده‌بووان ده‌درێن ئه‌مه‌ش به‌ هه‌ڵواسینی وێنه‌ی‬ ‫چواره‌می فۆڕمی ئه‌نجامه‌كان له‌ دیواری بنكه‌كه‌وه‌‪ ،‬دواتر ئه‌م‬ ‫ئه‌نجامانه‌ (وێستگه‌و بنكه‌كان) به‌پێی دیاریكردنی كۆمسیۆن‬ ‫ده‌گوازرێنه‌وه‌ بۆ شوێنێكی مه‌ركه‌زی ‪.‬‬ ‫‪ -٣‬به‌ڕێوه‌به‌ری بنكه‌ی ژماردن و جیاكردنه‌و‌ه ل‌ه پارێزگا‬ ‫ێ پاش كۆتاییهاتنی پڕۆسه‌ی‬ ‫ده‌ره‌نجامی به‌رایی ڕاده‌گه‌یه‌ن ‌‬ ‫ژم������اردن و جیاكردنه‌وه‌ی كاغه‌زی تایبه‌ت و نائاماده‌بووان‬ ‫ئه‌مه‌ش ب‌ه هه‌ڵواسینی وێنه‌ی چواره‌می فۆڕمی ئه‌نجامه‌كان‬ ‫ل‌ه بنكه‌ی ژماردن و جیاكردنه‌وه‌‪.‬‬ ‫‪ -٤‬بریكاری كیان‌ه سیاسییه‌كان وێنه‌یه‌كی په‌سندكراویان‬ ‫ل������‌ه ئه‌نجامه‌كانی ژماردن و جیاكردن������ه‌وه‌ی هه‌ر بنكه‌یه‌ك‬ ‫پارێزگادا پێ ده‌درێت‪.‬‬ ‫‪ -٥‬تۆماركردن������ی ئه‌نجام������ی هه‌ڵبژاردن������ه‌كان ‌و بنكه‌ی‬ ‫تۆماركردنی زانیارییه‌كان ده‌بێت ل‌ه نووسینگه‌ی نیشتمانی‬ ‫ب‌ه پێی فۆڕمی وێستگه‌كان‪.‬‬ ‫‪ -٦‬پاش گه‌یشتن به‌ ئه‌نجامی كۆتایی‪ ،‬تێكڕای ژماره‌ی ده‌نگه‌كانی‬ ‫هه‌ڵبژاردنه‌كان و پاش یه‌كالكردنه‌وه‌ی گشت سكااڵكانی په‌یوه‌ست ب‌ه‬ ‫پرۆس������ه‌ی ده‌نگدانه‌وه‌‪ ،‬به‌پێی سیسته‌می دابه‌شكردنی كورسییه‌كان‪،‬‬ ‫كورسییه‌كان به‌سه‌ر كیانه‌ سه‌ركه‌وتووه‌كاندا دابه‌ش ده‌كرێن‪.‬‬

‫به‌شی هه‌شته‌م‬ ‫(مێژووی جێبه‌جێكردن)‬

‫حوكمه‌كانی ئه‌م په‌یڕه‌و‌ه له‌سه‌ر هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی‬ ‫پارێزگاكان بۆ س������اڵی ‪ 2013‬جێبه‌جێ‌ ده‌كرێن‪ ،‬هه‌روها ل‌ه‬ ‫مێژووی په‌س������ندكردنی له‌الیه‌ن ئه‌نجومه‌نی كۆمیسه‌رانه‌و‌ه‬ ‫ێ ده‌كرێت‪.‬‬ ‫ل‌ه ‪ 2013/1/28‬جێبه‌ج ‌‬ ‫ئه‌نجومه‌نی كۆمیسه‌ران‬


‫ئاداری ‪2013‬‬

‫‪65‬‬


‫‪ 66‬هه‌ڵبژاردن ژماره‌ تایبه‌ت‬


Taibet kurdi