Issuu on Google+

cmy k

‹flçi kentinde, iflsizlik isyan›! Gebze’de kriz bahanesi ile yaflanan, hükümetin seyre dald›¤› iflten ç›kartmalara tepki sokaktan geldi. 5 bin emekçi yeri gö¤ü inletti, iflsizlik ve sefalet düzenine karfl› “Çeli¤e su verme zaman›d›r” dedi Emekçi kenti Gebze’de, Anadolu’nun bir çok sanayi kentinde oldu¤u gibi kitlesel iflçi k›y›mlar› yaflan›yor. Ve yine Anadolu’nun bir çok kentinde oldu¤u gibi Gebze’de de emekçiler 30 Kas›m günü soka¤a ç›k›p öfkelerini ve taleplerini hayk›rd›lar. Gebze Sendikalar Birli¤i’nin düzenledi¤i eylem ilçede

Sayfa 7’de

son y›llarda yap›lan en büyük miting oldu. Eylemde “Krizin bedelini ödemeyece¤iz”, “Hamdolsun iflsiz kald›k”, “Babalar iflsiz çocuklar aç”, “Paras›z e¤itim paras›z sa¤l›k”, “Öldürdü¤ünüz yetmedi mi? fiimdi de aç b›rak›yorsunuz. Tersane iflçileri”, “‹flçi düflman› AKP’yi istemiyoruz”, “Çeli¤e su

vermenin zaman›d›r” yaz›l› dövizler ve pankartlar dikkat çekti. Mitingde yap›lan konuflmada “Krizi bahane ederek iflçinin paras›na göz dikenler, krizin faturas›n› iflçiye ödetmeye çal›flanlar önce katlar›ndan, yatlar›ndan, al›flt›klar› befl y›ld›zl› lüksten vazgeçmeye bafllamal›d›r” denildi.

Medya emekçileri soka¤a indi ‹flten atmaları kabul etmeyerek soka¤a çıkan emekçilerin arasına medya çalıflanları da katıldı. Türkiye Gazeteciler Sendikası’nın 2 Aral›k günü Taksim-Galatarasaray arasında düzenledi¤i ‘Medyada Emekçi Kıyımına Son’ yürüyüflüne katılan 200 basın emekçisi hep bir a¤ızdan ‘Krizin bedelini patronlar ödesin’ dedi. ''Eme¤in Onuru Sendikal› Olmakt›r'', ''Bas›na Özgürlük Sendikayla Gelecek'', ''‹flten At›lmalar Yasaklans›n'', ''‹flsizli¤e 'Hamdolsun' Demeyece¤iz'' sloganlar›n›n at›ld›¤› eylemde ''IMF'nin Feneri Sevsinler Seni'' yaz›l› dövizler tafl›nd›. Gazeteciler foto¤raf makinelerini yere bırakarak alkıfllı protestoda bulundu.

15 Günlük Siyasi Gazete

Y›l 3 • Say› 69 • 4 Aral›k 2008 • 1 YTL

Halk›n sabr› taflt› her yer eylem alan› On binlerce insan iflini kaybetti, yüz binlercesi iflsizlik tehdidiyle ücret kesintilerine boyun e¤dirilmeye çal›fl›l›yor. Zamlar durmak bilmiyor, borçlar g›rtla¤a dayand›. Halk, kriz f›rsatç›s› sermayeye ve onlar› kurtarmak için k›rk takla atan hükümete karfl› ayakta Öfke Ankara’ya taflt› I ‹flçi havzalar›ndan, kapanan fabrikalardan, zamlarla sefalete sürüklenen yoksul mahallelerden, okullardan, hastanelerden taflan öfke Ankara’da bulufltu. KESK ve D‹SK’in ça¤r›s›yla gerçeklefltirilen 29 Kas›m mitingi, dünyada krize karfl› düzenlenen en büyük eylem oldu.

“Tüm zamlar geri al›ns›n” I Türkiye’nin pek çok ilinde do¤algaz zamm›a karfl› protestolar yükselerek devam ediyor. Bofl tencereleri ve üstlerine sar›nd›klar› battaniyeleriyle sokaklara ç›kan binlerce kifli hükümetin ve belediyelerin kap›lar›na dayan›yor. Eylemlerde kad›nlar bafl› çekiyor.

“‹flten ç›karmalar yasaklans›n” I Türlü bahanelerle grev yapmay›, sendikalaflmay› yasaklamay› bilen hükümet iflten ç›karmalar karfl›s›nda hiçbir önlem alm›yor. Patronlar iflten ç›karmalar› ücretleri düflürmek ve direngen sendikalar› tasfiye etmek için kullan›yor. ‹flçiler ise iflyerlerini terk etmeyerek, anayollar› keserek kurbanl›k koyun olmad›klar›n› gösteriyorlar.

Ortak talepler etraf›nda yerel seferberlik zaman›

Açma Recep Sayfa 8’de

ABD nerede isterse El Kaide orada “El Kaide terörü” bu kez de, yeni ABD baflkan› Obama’n›n hedef gösterdi¤i Güney Asya’da Hindistan 26 Kas›m’da, El Kaide ba¤lant›l› militanlar›n gerçeklefltirildi¤i öne sürülen sald›r›larla sars›ld›. Sald›r›lar› Hindistan’›n 11 Eylül’ü olarak yorumlayan emperyalist merkezler ve Hindistan cmy k

yönetimi, sald›rganlar›n üssü olarak komflu Pakistan’a iflaret etti. Hindistan’›n ABD deste¤iyle komflusuna sald›rabilece¤i konufluluyor. Obama da daha önce Pakistan’a sald›rabileceklerini söylemiflti.

AKP hükümeti yerel seçimler yaklafl›rken, rafa kald›rd›¤› Alevi ve Kürt aç›l›mlar›n› yeniden ›s›tarak piyasaya sürdü. Paketten eflit yurttafll›k haklar› de¤il, Alevi dedelerine ahlaks›z teklif ve Kürtlere gerici kuflatma ç›kt›

Deli akl›

Bu takvim baflka...

Sayfa 4’te

Geçti¤imiz y›llarda ilgiyle karfl›lanan Halkevleri maarif takvimi 2009 y›l›nda da ç›k›yor. Takvimde güncel pratik bilgilerin yan›s›ra mücadele tarihinden an›msatmalara da yer veriliyor. Takvimlerden edinmek için, iletiflim tel: 0212 245 82 65

Tufan Sertlek

29 Kas›m yetmez!

Sayfa 7’de

Tepki eksen de¤ifltiriyor

Ender Büyükçulha

Sayfa 5’te

... üniversiteyi aya¤a kald›rmaya ne dersiniz

Ferda Koç

Sayfa 3’te

Ö¤renci Kolektifleri

Sayfa 2’de

Sayfa 2’de

‘fiiddetinizle bar›flm›yoruz’

‹flçi filmleri Anadolu yollar›nda Sayfa 11’de

Bu y›l üçüncüsü düzenlenen Uluslararas› ‹flçi Filmleri Festivali, Anadolu’yu dolaflmaya devam ediyor. Kas›m bafl›nda Çukurova illerinde coflkulu ve kitlesel etkinliklerle emekçilerle buluflan Festival, buradan Eskiflehir ve Kocaeli’ne tafl›nd›. Eskiflehir’de gerçeklefltirilen görkemli aç›l›fl törenine kat›lan yüzlerce emekçi aras›nda Rut-

kay Aziz, Nejat ‹fller, Mustafa Alabora, Yalç›n Güzelce, Ahmet Keskin, ‹lknur Birol ve Ayd›n Çubukçu da vard›. Kocaeli’nde ise 2 Aral›k akflam› Dafne Kültür Merkezi’nde gerçeklefltirilen aç›l›fl etkinli¤inin ard›ndan 4 Aral›k tarihine kadar iflçi filmleri iflçi kentinde emekçilerle bulufltu.

Kad›nlar, 25 Kas›m Kad›na Yönelik fiiddete Karfl› Uluslararas› Mücadele ve Dayan›flma Günü’nde pek çok kentte alanlara ç›kt›. Ankara’da, ‹stanbul’da, Mersin’de, Samsun’da, Bursa’da, Eskiflehir’de ve Adana’da sokaklar› ›s›tan kad›nlar cinsel sald›r›lara, militarizme ve krizin fliddetine teslim olmayacaklar›n› hayk›rd›. Sayfa 6’da


cmy k

4 Aral›k 17 Aral›k

2 GÜNDEM

Mumbai sald›r›lar›

Krize karfl› üniversiteyi aya¤a kald›rmaya ne dersiniz? Ö¤renci Kolektifleri

Kriz sonucu yaflanan iflten ç›karmalar, ifl yeri kapatmalar›, artan yoksulluk tabii ki üniversitelilerde de bir duyarl›l›k yaratacakt›r ama üniversiteyi harekete geçirecek ana kanal krizin üniversitelilerin kendi yaflamlar›nda yol açt›¤› y›k›mlar olacakt›r. Bu noktada üniversitelilerin krizin faturas›n› ödemeyece¤ini göstermek için eyleme geçmenin tam zaman›. Hedefimiz her s›radan üniversitelinin kat›labilece¤i kadar basit ve sade fakat krizin sahiplerini endiflelendirecek kadar güçlü eylemler yapmak olmal›d›r

K

rizin etkileri giderek yayg›nlafl›yor. ‹flten ç›karmalar, kapanan ifl yerleri, zamlar, yükselen iflçi ve toplumsal muhalefet eylemleri halk›n neredeyse tek gündemi. Haber programlar› krizin faturas›yla ilgili geliflmelerle dolmufl durumda. Yoksullaflma, artan iflsizlik ve zamlar halk›n öfkesini giderek büyütüyor. Böyle bir dönemdeyken 29 Kas›m’da D‹SK ve KESK’in ça¤r›c›l›¤›yla yap›lan miting ülkemizde yoksul emekçi halk›n öfkesinin ulaflt›¤› boyutu göstermesi aç›s›ndan oldukça önemli bir ad›m oldu. Toplumun ilerici güçlerinin son y›llarda örgütledi¤i en kitlesel ve coflkulu miting olan 29 Kas›m mitingi, toplumsal muhalefet hareketi aç›s›ndan heyecan verici ve ayn› zamanda da önümüzdeki dönem aç›s›ndan da yol gösterici niteliktedir. On binlerce kifliyi soka¤a ç›karan dinamikler kuflkusuz ki krizin yaratt›¤›/yarataca¤› etkiye duyulan tepki, AKP politikalar›n›n tümüne olan tepki ve uzun süredir uygulanan ve giderek etkileri daha çok a盤a ç›kan neo-liberal programlara duyulan tepkinin bir bütün olarak birleflimidir. 29 Kas›m mitinginin kuflkusuz ki en önemli sonuçlar›ndan birisi sol ve emek güçlerine sa¤lad›¤› güç ve moral olacakt›r. Fakat bu havan›n sürmesi için, krizin faturas›n› “gerçekten” ödememek için ve bu yönde genifl kesimlerin çok daha büyük tepkilerinin a盤a ç›kart›lmas› için yeni ad›mlar at›lmal›d›r. Bu noktada ad›m atmas› beklenecek toplumsal kesimlerin bafl›nda elbette üniversiteler de gelmektedir.

tan ev kiralar›, ulafl›m ve yurt ücretleri, elektrik, su, do¤algaz ücretlerine gelen zamlar, yüksek yemek, kantin ve k›rtasiye giderleri tüm bunlar›n yan›nda azalan harçl›klar ve kesilen burslarla birleflince faturan›n ölçüsü daha net görünebiliyor. Piyasac› rektörler, neo-liberal belediye baflkanlar›, ö¤renciyi yolunacak kaz olarak gören esnaf… Kriz hiç kuflkusuz ki üniversitelileri de çarpm›flt›r. Bu noktada üniversitenin krize karfl› aya¤a kalkmas› ve kendini savunmas› acil bir görev olarak önümüzde duruyor. Üniversiteliler krize karfl› ne yapmal›? Fakat üniversitelerdeki sol güçlerin böyle bir haz›rl›k içerisinde oldu¤unu söyleyebilmek oldukça güç. Bu durum en aç›k biçimiyle 29 Kas›m mitinginde görülmüfl oldu. Mitinge örgütlü ya da örgütsüz biçimlerde binlerce üniversitelinin kat›l›m›n› olumlu bir geliflme olarak bir kenara kaydetmeliyiz. Fakat ayn› baflar›n›n, alanda bulunan üniversitelileri ortak bir politik hedefe yöneltmekte gösterilebildi¤ini söylemek mümkün de¤il. Hâlbuki ülkedeki ve üniversitedeki geliflmeler bu olana¤› üniversite muhalefetinin önüne koymaktad›r. Krizin etkilerine karfl› üniversite ö¤rencileri taraf›ndan bir direnç oluflturmak istiyorsak, mutlaka krizin üniversitelilere olan etkilerine karfl› mücadeleyi önemli bir hareket noktas› olarak kabul etmemiz gerekiyor. Kriz sonucu yaflanan iflten ç›karmalar, ifl yeri kapatmalar›, artan yoksul-

Kriz üniversite ö¤rencilerini de çarp›yor Ekonomik krizin en çok etkiledi¤i kesimlerden biri de üniversiteliler. Uzun y›llard›r uygulanan piyasalaflt›rma ve müflterilefltirme programlar› sonucunda üniversite yaflam›n› bin bir zorlukla sürdürmeye çal›flan yüz binlerce üniversiteli için günlük yaflam art›k daha da zorlu bir hale gelmifltir. Özellikle ailesinden ayr› kentlerde okuyan ö¤renciler için kriz etkisini hem aileler üzerinde hem de ö¤renciler üzerinde katlanarak göstermektedir. En son Belediyeler eliyle da¤›t›lan komik miktarlardaki burslar›n bile mahkeme karar›yla ilerleyen aylarda kesilecek olmas› krizin faturas›n›n ö¤renciye yans›mas›n›n somut bir göstergesi oldu. Ar-

luk tabii ki üniversitelilerde de bir duyarl›l›k yaratacakt›r ama üniversiteyi harekete geçirecek ana kanal krizin üniversitelilerin kendi yaflamlar›nda yol açt›¤› y›k›mlar olacakt›r. Yani üniversiteliler kriz karfl›s›nda kendi bulundu¤u noktay› üniversitelilerin flartlar›yla dile getirecektir. Üniversite muhalefetinin özellikle neo-liberalizmin y›k›mlar›na karfl› öteden beri sürdürdü¤ü mücadele ve ülkemizdeki piyasac› ve gerici programlar›n yürütücüsü AKP’ye karfl› geliflen direnç krizin etkilerine karfl› verilecek bir mücadele için zaten üniversite içinde önemli bir altyap› haz›rlam›flt›r. Burs yetersizli¤ine karfl› soka¤a inen ö¤renciler, yemekhane iflgalleri, zam karfl›t› çal›flmalar giderek ço¤almaktad›r. Bunlar krizle birlefltirilmeli ve acil talepler ç›kmal›d›r. Bu noktada üniversitelerde kesinlikle kazan›mlar elde etme hedefiyle çal›flmalar yap›lmal›d›r. Üstelik çeflitli konularda elde edilecek kazan›mlar daha büyük sorunlar karfl›s›nda gelifltirilecek taleplerin kazan›labilirli¤inin inand›r›c›l›¤›n› da artt›racakt›r. A盤a ç›kart›lacak ve tüm Türkiye’deki üniversitelilerin önüne konmas› gereken k›sa vadeli hedef ise hiç kuflkusuz ki krizin etkilerine karfl› üniversitelilerin flartlar›n› ve toplumsal muhalefetin taleplerini savunmak olmal›d›r. Ö¤renci Kolektifleri 29 Kas›m mitingine bu flekilde bir içerikle kat›lm›fl ve bu taleplerin duyurulmas› için

Umudunu büyütüyor yolunda yürüyoruz 1980 sonras›n›n karanl›k günlerinde hapishaneden ç›kar ç›kmaz umudu ve kararl›l›¤›yla mücadelesini sürdüren, Eminönü Halkevi’nin kuruluflunda büyük emekleri olan Nazik Büyükbafl’› 24 Kas›m 2005’te yitirdik. Devrimci mücadelenin güler yüzlü neferi Nazik ablay› ölümünün 3. y›l›nda sayg› ile an›yoruz.

Justin PODUR MRZine u¤rafl vermifltir. Fakat as›l hedef bu taleplerin ve program›n tüm üniversitenin program› haline getirilmesiyle baflar›lacakt›r. Hiç kuflkusuz üniversite muhalefeti aç›s›ndan en önemli sorun dönemin kapanmas›na çok uzun bir sürenin kalmam›fl olmas› ve 10 gün sürecek bayram tatilidir. Bayram dönüflünde ise iki haftal›k bir sürenin ard›ndan ülke çap›nda neredeyse tüm üniversiteler s›nav dönemlerine girecek ve eylemsel hareketlilik büyük ölçüde ikinci dönemin bafl›na kadar yitirilecektir. Bu nedenle üniversite muhalefeti bayram dönüflü kalan süreyi tüm gücüyle iyi de¤erlendirmek için kullanmal›d›r. Tüm ülke krizin faturas›n› ödemeyen ve flartlar›n› savunan üniversitelileri görmelidir. Üniversitelilerin krizin faturas›n› ödemeyece¤ini göstermek için eyleme geçmenin tam zaman›. Uzun süredir üniversitelerde neo-liberalizm karfl›tl›¤› örgütleyen Kolektiflerin bu sene bafl›ndan itibaren AKP'ye karfl› verdi¤i mücadeleyle yakalad›¤› ivmeyi kriz karfl›t› eylemlerle büyütmesi gerekmektedir. Fakat bugünkü sorumlulu¤umuz sadece Kolektifleri harekete geçirmek de¤il, baflta tüm sol güçler olmak üzere üniversitenin tamam›n› harekete geçirecek bir program› infla etmektir. Hiç flüphe etmeyelim ki y›llard›r neo-liberal piyasac› yöntemlerle müflterilefltirilen üniversiteliler krizin karfl›s›nda haklar›n›n giderek daralmas›na, ayn› zamanda yaflad›¤› ülkenin insanlar›n›n iflsiz ve yoksul kalmas›na sessiz kalmayacakt›r. Vicdanl›, onurlu ve ayd›n üniversiteliler bu ça¤r›y› sahipsiz b›rakmayacakt›r. Eminiz ki buradaki en yak›n mücadele dostlar›m›z sol güçler olsa da as›l hedefimiz üniversitenin bütününü etkilemek olmal›d›r. Bu noktada üniversitelerin kulüpleri, ö¤renci komisyonlar›, topluluklar› hareketlendirilmeli ve örgütleyece¤imiz eylemlere her biri için eflit düzeyden inisiyatiflerle kat›l›mlar› sa¤lanmal›d›r. Akademisyenlerin derslerde yüreklendirici konuflmalar-ça¤r›lar yapmalar› ve eylemlerimize bizzat kat›lmalar› ayr› bir güç yaratacakt›r. Öte taraftan Kolektifin ak›lc›, yarat›c› eylemleriyle bu mücadele güçlendirilmelidir. Hedefimiz her s›radan üniversitelinin kat›labilece¤i kadar basit ve sade fakat krizin sahiplerini endiflelendirecek kadar güçlü eylemler yapmak olmal›d›r.

Ortak talepler etraf›nda yerel seferberlik zaman›

E

konomik krizin etkileri toplumu sarmaya bafllay›p seçimler yaklaflt›kça siyasal odaklar›n hamleleri de yo¤unlafl›yor. Ülke krizin etkileriyle sars›l›rken, T.Erdo¤an’›n “bundan sonra krizin etkisi azalacak” sözleri AKP’nin seçim stratejisinin ana boyutunu a盤a ç›karm›fl oldu. AKP, bu dönemde siyasal mücadelenin ana eksenini oluflturan ekonomik krizin boyutlar›n› küçük göstermeye çal›flarak, seçim sonras›nda gerçekleflecek y›k›m› gizlemeyi hedefledi¤i ve toplumda gelece¤e iliflkin yay›lan karamsarl›¤a karfl› umutlu bir gelecek tablosunun ucunu göstermeyi amaçlad›¤› anlafl›l›yor. Ancak T.Erdo¤an’›n sözleri daha kulaklarda ç›nlarken, uluslararas› kredi kuruluflu Moody’s, “IMF ile anlaflma yap›lmamas› halinde Türkiye ekonomisinin resesyona (kal›c› durgunlu¤a) girece¤i” uyar›s›nda bulundu. Bu aç›klama üzerine borsa düfltü, dolar yükseldi. Bu hengâme içinde geleneksel sermaye çevreleri de hala bir ekonomik paketin aç›klanmam›fl olmas› nedeniyle yak›nmalar›n› sürdürüyorlar. Tüm bu geliflmeler, emperyalist ülkelerin krizin yükünü yeni sömürge ülke emekçilerinin üstüne daha da fazla y›kmak istedi¤i ve geleneksel sermayenin de buna çanak tuttu¤u bir ortamda AKP’nin krizi kafas›na göre yönetmesine izin verilmeyece¤ini gösterdi. Asl›na bak›l›rsa, mevcut krizin er geç alt›n› oyaca¤›n› gören ve zaten mevcut modelin d›fl›na ç›kma flans› olmayan AKP’nin oyalanmas› da, k›smen kendi yandafllar›n› kollamay› ama esasen de politik olarak u¤rayaca¤› zarar› azaltmay› hedefliyor. Bütün iktidar dönemini IMF ile yap›lan bir önceki y›k›m anlaflmas›n›n ekonomik ve politik nimetleri üzerine oturtmufl olan T. Erdo¤an’›n, ekonomik tedbirlerin çoktan aç›lm›fl bir paketin parçalar› oldu¤u biçimindeki vurgular› ise asl›nda, dünya krizi içinde yönünü kaybeden AKP’nin sermayeye güven telkin etme çabalar›ndan ibaret. Ayn› tutum AKP’nin taktik “aç›l›mlar” politikas›nda da görülüyor. “Kürt sorununda paket beklemeyin süreç parça önlemlerle devam edecek”. Öte yandan AKP, Alevi mitinginin ard›ndan dile gelen taleplerin bir

cmy k

bölümünün karfl›lanmas›yla, Kürt sorununda üzeri çizilen “demokrat” kisvesini bu sefer buradaki sahte aç›l›mlarla telafi etmeye çal›fl›yor. Ancak bu kez d›flar›da “demokrat kamuoyu” nezdinde hiç inand›r›c› olmad›¤› gibi, iç paylafl›m kavgalar›yla da bafl› derde girmeye bafllad›. Adana Büyükflehir Belediye Baflkan› AKP’li Aytaç Durak’›n istifas›nda ve Ankara’da Melih Gökçek-Turgut Alt›nok geriliminde belirginleflen paylafl›m kavgalar› seçimlerde AKP’nin iflinin zor oldu¤unun göstergeleri. Ayn› tablo AKP’nin yolsuzluk iddialar› karfl›s›nda kald›¤› durumla daha da a¤›rlafl›yor. Bu noktada f›rsatç› Baykal, hamlelerini yo¤unlaflt›r›yor. Krizin flekillendirece¤i yeni iktidar aday› AKP’nin taban›n› t›rt›klamak için ‹stanbul il örgütü üzerinden bafllatt›¤› türban flovuna ›srarla devam ediyor. Elbette her seçim döneminde benzer hamleler yapan Baykal’›n, Anadolu solundan Edibali vurgular›na atlayan k›vrak hareketleri hala belleklerdeyken, son çarflaf flovu da flafl›rt›c› de¤il. Ama T.Erdo¤an R.Kutan ve çeflitli ‹slamc› yazarlar›n ard›ndan E.Özkök’ten de gelen desteklerin ve Baykal’›n son grup toplant›s›nda Erdo¤an’a karfl› kahramanca yapt›¤› IMF savunmas›n›n ard›ndan, bu yeni hamlelerin basit seçim manevras›ndan ibaret oldu¤unu düflünmek için fazla saf olmak gerekiyor. Baykal’›n yoksullar› çarflaf-türban, sermayeyi IMF savunusuyla tavlama manevras›, CHP’nin önümüzdeki dönemde krizin y›prataca¤› AKP’nin yerine birebir aday olmay› hedefledi¤ini akla getiriyor. Emperyalist odaklar›n dünya krizi içinde, Türkiye’yi rekabet gücünü art›rma safsatas›yla zorlayaca¤› anlafl›lan yeni y›k›mlarla uzlaflman›n, kendi aç›s›ndan zorunlulu¤unu gören ve gerçeklefltirdi¤i medya flovlar› arac›l›¤›yla türban› ve çarflaf› kendisi de siyasi olarak kullanan Baykal, mevcut pragmatizmiyle önümüzdeki dönemde sermayenin istedi¤i ölçüde liberalleflebilece¤inin ve sa¤c›laflarak muhafazakarl›kla yan yana yaflayabilece¤inin güçlü sinyallerini veriyor. *** Son aylar›n popüler flahsiyeti, “bin bir surat›n” güncel versiyonu Tuncay Güney’in M‹T’le, M‹T’in resmi aç›kla-

mas› arac›l›¤›yla -Susurluk sürecinden beri CIA’n›n korumas›nda yaflam›n› sürdüren- eski M‹T’çi Mehmet Eymür’le ve Fethullah Gülen cemaatiyle iliflkisi ortaya saç›l›p döküldükçe, Türkiye’de AKP’yi iktidara tafl›yarak ›l›ml›‹slam projesini hayata geçiren güçlerin seceresi; CIA ve MOSSAD’›n M‹T ve yeni kontrgerilla ba¤lant›lar›; bunlar etraf›nda egemenler aras›ndaki yeni çat›flmalar ve Ergenekon davas›n›n arka plan›na ›fl›k tutan geliflmeler de birer birer ayd›nlanmaya bafll›yor. Genellikle bu tür durumlarda on y›llar alan bu “ayd›nlanma-ayd›nlat›lma” sürecinin bu denli h›zl› geliflmesi, çat›flman›n fliddetlenerek sürmesinin yan› s›ra bir dizi yeni tasfiye haz›rl›¤›n›n yap›ld›¤› izlenimi de uyand›r›yor. Bu geliflmelerin anlam› ise seçim sonuçlar› ve sonras›ndaki geliflmeler ›fl›¤›nda daha iyi okunabilecek. *** Düzen siyaseti pragmatizm, yolsuzluk, yönsüzlükle karakterize olurken, Türkiye iflsizlik kriziyle kavruluyor. Tek tek öne ç›kan önemli iflçi eylemlerinin ötesinde, bu süreçte toplumsal muhalefet aç›s›ndan önemli bir durak olan 29 Kas›m mitingi, 60 bini aflan kitleselli¤i ve coflkulu kat›l›m›yla kriz ortam›na dönük tepkiler aç›s›ndan anlaml› bir yer tuttu. Kürt Hareketi’nin AKP’yi bölgeden adeta tecrit eden at›l›m›n›n ard›ndan, bat›da 2 Kas›m’da Halkevleri’nin yapt›¤› aç›l›flla birlikte, 9 Kas›m’da Alevi mitingiyle bariz bir biçimde d›fla vuran toplumsal tepkilerin giderek yükseldi¤i, 29 Kas›m mitingiyle beraber bir kez daha görüldü. 29 Kas›m’da toplumsal muhalefetin tüm iç sorunlar›na ra¤men, (baflta E¤itim-Sen) yeni KESK yönetimi, kamu çal›flanlar›n›n mücadele tarihine ve emek hareketinin birikimine yak›flan bir ad›ma imza att›. Ancak toplumsal muhalefetin seçimlerin yaklaflmas› nedeniyle siyasi muhalefet rolünü h›zla mevcut sol partilere devretme biçimindeki kolayc› yaklafl›mlara kap› aralad›¤› da biliniyor. Ancak bu yönelimler, bu partilerin emekçi s›n›flar›n hareketi karfl›s›ndaki bugünkü bilinen konumlar› nedeniyle, emekçilerin krize karfl› ba¤›ms›z bir siyasal muhalefet oluflturma yolunun önünü açabilir nitelikte

de¤il. Aksine bugün böyle bir siyasal muhalefeti yaratmak için, öncelikle toplumsal muhalefeti krize karfl› toplumun k›lcal damarlar›ndan bafllayarak hareketlendirecek; yoksullaflan y›¤›nlar› dinamiklefltirecek bir mücadele sürecinin örülmesi gerekiyor. Böyle bir hareketlenme sendikalar›n da yeniden canlanmas›n›n önünü açan bir rol oynayacak. Nitekim dar siyasal hesaplarla 29 Kas›m mitinginin baflar›s›zl›¤›na oynayanlar›n da fena halde yan›ld›klar› görüldü. S›n›f hareketinin genel ç›karlar›n›n karfl›s›na dar grup ç›karlar›n›n konmas›n›n yanl›fll›¤› ve bu tutumun yol açaca¤› olumsuz etkiler ortada. Bu tutumun iç gerilimlere neden olarak dinamizm yerine didiflmeleri ve iç gerilimleri t›rmand›ran çürütücü etkiler yaratt›¤›, hayat içinde bininci kez görüldü. Bu hatay› besleyenlerin saflar›ndaki iç tart›flma ve güvensizlikler derinleflirken, ayn› hata toplumsal muhalefetin sürece daha etkili bir biçimde müdahalede bulunmas› f›rsat›n›n vasatlaflt›r›lmas›na yol açt›. 29 Kas›m, toplumsal muhalefetin bir bütün olarak; ama sadece bütünsel biçimde davranmakla kalmay›p, ayn› zamanda canl› ve atak bir tarzla yürütece¤i bir çal›flman›n sonucunda, rahatl›kla ikiye katlanan bir kitleyle toplan›p, topluma daha güçlü mesajlar veren bir hareketlenme zeminine de dönüflebilirdi. Ancak yaflanan iç rekabet ve küçük hesaplar›n yan› s›ra, kontrolsüz ve hedefsiz tutumlar da solun daha büyük rollere soyunmas› aç›s›ndan epey mesafe kat edilmesi gerekti¤ini sergiliyor. Bütün bunlar›n da etkisiyle 29 Kas›m mitingi “solu” toplamas›na toplad› ama halk içindeki ön çal›flmalar›n yetersizli¤i nedeniyle, ortaya ç›kan olumluluk solla s›n›rl› bir düzeyde kald›. Halk aras›ndaki etkisi ise çok s›n›rl› oldu. Bu s›n›rl›l›¤›n›n bir baflka nedeni ise miting mesajlar›n›n soyut olmas› ve salt karfl›tl›klarla s›n›rl› kalmas›yd›. Oysa somut taleplerin dillendirilmesi ve bu talepleri elde etmek do¤rultusunda yürütülecek bir miting çal›flmas› halk›n deste¤inin ve kat›l›m›n›n sa¤lanmas›, AKP’nin demagojilerinin alt›n›n boflalt›lmas› aç›s›ndan önemli olacakt›.

2008

Bütün bunlar ›fl›¤›nda toplumsal muhalefetin seçim öncesi dönemde tek bir “merkez” etraf›nda toparlanmas›n›n mümkün olmad›¤› görülüyor. Yine de bu koflullarda toplumsal muhalefetin vurgular›n›n ortak bir söylem etraf›nda toplanmas› sa¤lanabilir. Krize karfl› halk›n flartlar›, halk›n acil talepleri flu ana bafll›klar etraf›nda dile getirilebilir: 1-‹flten ç›kartmalar yasaklans›n, herkese ifl güvencesi sa¤lans›n, 2-Temel ihtiyaçlara yap›lan tüm zamlar geri al›ns›n, 3-Halk›n e¤itim, sa¤l›k, su, ulafl›m, konut, ›s›nma gibi temel haklar› yaflamsal ihtiyaçlar› ölçüsünde ücretsiz hale getirilerek güvence alt›na al›ns›n, 4-Tüketicilerin kredi kart›, çiftçilerin kredi borç faizleri silinsin, 5-IMF ile anlaflma imzalanmas›n, imzalanmayaca¤› ilan edilsin. Önümüzdeki dönemde halk›n acil talepleri etraf›nda yürütülecek mücadele yerellere, mahallelere, iflyerlerine tafl›nmal› ve neoliberalizmin y›k›c›l›¤›na karfl› daha yayg›n toplumsal dinamiklerle buluflturularak, bu taleplerin halk›n talepleri olarak ifade edilmesinin yollar› oluflturulmal›d›r. T.Erdo¤an’›n ve sermayenin “ayn› gemideyiz, gemi batarsa hepimiz batar›z” türü laf ebeliklerinin karfl›s›nda, somut taleplerimizin dünyalar kadar ayr› oldu¤u, sermaye ve sözcüleriyle bizim, halk›n farkl› gemilerde oldu¤u her f›rsatta dile getirilmelidir. Krizi f›rsata çevirecek olanlar sermaye güçleri de¤il, halk güçleri olmal›d›r. Büyük bir kriz atmosferiyle birleflen yerel seçimler hak mücadelelerinin kavrat›lmas› ve yayg›nlaflt›r›lmas› aç›s›ndan çok önemli bir f›rsata dönüfltürülebilir. Yerel seçim süreci bu hak mücadelelerinin kazan›mla sonuçlanmas› aç›s›ndan da çok elveriflli bir zemin sunmaktad›r. Bar›nma hakk› mücadelesi yürütenler, ulafl›m ve enerji hakk› için zamlara karfl› mücadele yürütenler, temel ihtiyaçlar›n paras›zlaflt›r›lmas›n› savunanlar bu süreçte somut kazan›mlar için mücadeleyi yükseltmelidir. Devrimciler seçim sürecinde sadece sand›¤a gitmekle s›n›rl› edilgen bir tutum tak›nmayan, seçim sürecini hakk›n› arayarak etkilemeye çal›flan, taraf›n› hak mücadelesi etraf›nda belirleyen kitlelerin sesi olmal›d›r.

s

ald›r›lar›n kapsam› inan›lmaz: Taj, Oberei Trident, büyük bir tren istasyonu (CST), büyük bir hastane (Cama), turistlerin devam etti¤i bir kafe (Cafe Leopold), bir Yahudi merkezi, bunlar›n tümü de kentin farkl› yerlerinde. Baz› sald›rganlar denizden gelmifl, baz›lar› bombalar› yerlefltirmifl, di¤erleri binalara ve kamusal alanlara girerek atefl etmeye bafllam›fl. Hindistan kentlerinin halk›, Pakistan ve daha birçok kentin halk› gibi, son aylar ve y›llarda birçok bombalama olay› yaflad›. Hindistan’da Aral›k 2001’de Yeni Delhi’deki Hindistan parlamentosuna yap›lan sald›r› gibi birçok önemli hedefe sald›r›larda bulunuldu. Ama kentin bu kadar farkl› alan›nda ayn› anda yap›lan bu kadar çok sald›r›, farkl› yerlerde rehin al›nanlar, di¤er yerlere yerlefltirilen bombalar, baflka yerlerde günlerce çat›flan komandolar yeni ve korkutucu bir durum. Ölüm say›s› çoktan 100’ü geçti ve muhtemelen daha da yükselecek. Askeri mükemmellik politik anlafl›lmazl›kla ele ele gidiyor. Sald›rganlar›n kim olduklar›na ve amaçlar›n›n ne oldu¤una dair çok az inan›l›r aç›klama var. Bu durum Hindistan’da son y›llarda sivillere karfl› meydana gelen birçok sald›r› ve bombalamada oldu¤u gibi muhtemelen bir süre daha sürecek. Ama kamuoyuna e-postalar› da¤›t›lan “Deccan Mücahidin” gerçek bir grupsa ve olaydan sorumluysa, tam tersi bir istikamette ilerleyen Hindistan Müslümanlar› içinde hiçbir politik güç kazanamayacak. Delhi kökenli (ve arkadafl›m) Badri Raina bu haftan›n ilk günlerinde Hindistan Müslüman toplulu¤u içinde olup bitenleri Hindistan flovenistlerinin Sangh Parivar’daki durufllar›yla k›yasl›yordu: Sangh Parivar içindeki yeniden merkezilefltirmeci, safl›k yanl›s› rahats›zl›¤›n oldukça dinamik bir karfl›l›¤› flu anda Hindistan Müslümanlar› içinde mevcut. Bu dinami¤in Parivar içindeki yeni faflist ça¤›r›y› alt etmekte görünürdeki di¤er her fleyden daha vaat edici oldu¤unu düflünüyorum. Raiana bu dinami¤in iki parças› oldu¤unu düflünüyor. Bir yanda, “flu ya da bu dinsel yetke taraf›ndan güya emredilmifl olan toplumsal pratiklerin” sorgulanmas›ndan, “masum özellikle de Müslüman olmayan kimselerin öldürülmesinin k›nanmas›ndan” ve öte yandan, Müslümanlar›n “giderek ve daha büyük say›larla” “hukuk düzeninin ayr›mc› olmayan biçimde uygulanmas›n› güçlendirmek… Üzere sivil haklar faaliyetlerine” kat›lmalar›ndan olufluyor. Hindistan’›n Müslümanlar› bir istikamete do¤ru hareket etmeye çal›fl›rken, bu sald›r›y› izleyen fleyler bu topluluk bak›m›ndan oldukça tehlikeli olabilir. 2002 fiubat Gujarat cinayetleri ve Godhra katliam›ndan sonra Arundhati Roy Hindistan’daki Müslümanlar›n yaflad›klar› hakk›nda yazm›flt›: Bu dayan›lmaz bas›nç alt›nda, olacaklar içinde en muhtemel olan› Müslüman toplulu¤un ço¤unlu¤unun kendisini ikinci s›n›f vatandafllar olarak, sürekli korku içinde, hiçbir sivil haklar› olmadan ve adalet için hiçbir kaynaklar› olmadan gettolarda yaflamaya itmeleridir. Gündelik hayatlar› nas›l olacak? Küçücük bir fley, bir sinema kuyru¤undaki bir kargaflal›k ya da trafik lambas›ndaki kavga ölümcül sonuçlar do¤urabilir. Bu yüzden seslerini k›smay›, kendilerine düflen pay› kabul etmeyi, içinde yaflad›klar› toplumun kenarlar›nda sürünmeyi kabul etmeyi ö¤renecekler. Birçoklar›, özellikle de gençler, muhtemelen militanlaflacaklar. Berbat fleyler yapacaklar. Sivil toplum onlar› k›namaya ça¤r›lacak. 2002 Gujarat katliam› s›ras›nda, insanlar polise ve katliamlar› yapan çetelere karfl› direndiler. 2004’te, BJP, (Bharatiya Janata Partisi, Hindistan’da 1998/-2004 aras›nda iktidarda olan Sangh Parivar isimli milliyetçi dinci hareketin en önemli ö¤elerinden birisi olan sa¤c› parti) ulusal iktidar› kaybetti çünkü insanlar flövenist bir hatta oy kullanmad›lar. Baz› Mumbai yurttafllar› bir arada duracaklar›n› ve sald›r›lar›n topluluklar›n› mahvetmesine izin vermeyeceklerini ilan ettiler. Bu durumdan yararlanmak isteyecek olan politik güçler Hindistan ile Pakistan aras›nda ve Hindularla Müslümanlar aras›nda fliddet isteyenler olacak. E¤er bu sald›r›lar Güney Asya’da Hindistan ile Pakistan aras›nda bir yumuflama savunan olumlu hareketleri yolundan ç›kartmay› ve Hindistan’da cemaatçili¤i güçlendirmeyi baflaramazsa bu güçlerin kurduklar› tuzak da ifllemeyecek. Pakistan’›n Hindistan ile iflbirli¤ine gitmesi de buna katk›da bulunacak, t›pk› BJP’nin bugün iktidarda olmamas› gibi.


4 Aral›k 17 Aral›k

2008

GÜNDEM 3

I ‹mam Ö¤retmen dönemi bafllad›

I Gözalt›nda taciz ve tecavüz sürüyor

I Bafl›büyük halk›: ‘Yasalar uyulans›n’

‹zmir Güzelbahçe’de 5 cami imam› din kültürü ve ahlak bilgisi derslerine girmek için görevlendirildi. ‹mamlar›n atanmas›nda yasal bir sorun olmad›¤›n› savunan Milli E¤itim yöneticilerine, ‹zmirli veliler tepki gösterdi. Mardin’de de ‹l Milli E¤itim Müdürlü¤ü benzer bir uygulamaya imza atarak 20 imam› ö¤retmen olarak görevlendirdi

Gözalt›nda Cinsel Taciz ve Tecavüze Karfl› Hukuki Yard›m Bürosu taraf›ndan yap›lan aç›klamaya göre 2008’in ilk on ay›nda 35 kad›n gözalt›nda cinsel fliddete maruz kald›klar› gerekçesiyle baflvuru yapm›fl. Son 11 y›lda ise toplam 294 kad›n ayn› gerekçeyle baflvuruda bulunmufl.

‹stanbul’da Bafl›büyük Mahallesi Halk›, 28 Kas›m’da Maltepe Belediyesi önünde bir eylem yaparak, ‹stanbul 5. ‹dare Mahkemesi’nin, evlerinin y›k›m› ile ilgili verdi¤i yürütmeyi durdurma karar›n›n uygulanmamas›n› protesto etti. Mahalle halk› aç›klaman›n ard›ndan sloganlarla topluca Maltepe Camii’ne kadar yürüdü.

Halk ‘aç›m’ AKP ‘vururum’ diyor Krizle beraber yoksulluk ve iflsizlik h›zla art›yor. Köfleye s›k›flan AKP hükümeti ise her türlü hak arama eylemine bask› ve gözda¤› ile cevap veriyor. Polisin sokak ortas›ndaki yarg›s›z infazlar› toplumun vicdan›n› yaral›yor. AKP polisin yetkilerini s›n›rlamaya yanaflm›yor Krizin etkisini hissettirmeye bafllamas›yla iflsizlik h›zla yayg›nlafl›yor. Son aylarda yap›lan zamlar yoksullu¤u içinden ç›k›lmaz biçimde derinlefltiriyor. Fakat zamlara karfl› yap›lan eylemler, halktan yükselen her itiraz AKP hükümeti taraf›ndan ya yok say›l›yor ya da polis marifeti ile bast›r›lmaya çal›fl›l›yor. Say›lar› sadece alt› ayda 20’yi bulan polis cinayetleri, artan polis bask›nlar›, s›klaflan polis kontrolleri ve çevirmeleri akla kriz öncesi hareketlenmesi muhtemel soka¤›n denetlenmeye çal›fl›ld›¤›n› getiriyor. Soka¤a ç›kan herkesin polis taraf›ndan iflkenceye maruz kalaca¤› hatta öldürülebilece¤i fikri giderek yayg›nlafl›yor. Soka¤›n tehlikeli oldu¤u mesaj› medya, hükümet ve emniyet taraf›ndan sürekli yineleniyor. Hak alma eylemlerine iliflkin davalar ceza ile sonuçland›r›l›yor. Bireysel olarak dile getirilen tepkiler dahi bizzat bakanlar taraf›ndan hiddetle karfl›lanabiliyor. ‘Aç›m’ dedi gözalt›na al›nd› Sinop'un Boyabat ‹lçesi'nde yaflayan 32 yafl›ndaki Özay Çelikçi 21 Kas›m’da bir aç›l›fl

için ilçeye gelen Adalet Bakan›’na “Aç›m, ifl istiyorum” diye ba¤›rd›. Çelikçi polis taraf›ndan apar topar gözalt›na al›nd›. Bakan, aç›l›fl konuflmas›nda Çelikçi’ye çatarak “Benim fabrikalar›m yok, devletin daireleri de benim dairem de¤il” dedi.

Ankara’da yarg›s›z infaz Adana ve Antalya’dan sonra Ankara’da da polis “dur” ihtar›na uymad›¤› gerekçesiyle Soner Çankal adl› genci öldürdü. 20 Kas›m’da Ankara Alt›nda¤’da yaflanan olay sonras› Çankal’›n ailesi çocuklar›n›n sebepsiz yere vuruldu¤unu belirtti.

Kad›n eylemine polis engeli 25 Kas›m Kad›na Yönelik fiiddete Karfl› Uluslararas› Mücadele ve Dayan›flma Günü

Türkiye’nin farkl› flehirlerinde kad›n örgütleri taraf›ndan eylemlerle geçirildi. ‹stanbul ve Mersin’de eylem polis barikatlar› ile engellendi. Kad›na yönelik fliddete karfl› gerçeklefltirilen eylemlerde yüzlerce kad›n devlet fliddeti ile bir kez daha karfl›laflm›fl oldu. AKP polisi durdurmamakta ›srarl› Çankal cinayeti sonras› CHP, yak›c› bir sorun haline gelen ve polis infazlar›n›n önünü açan Polis Vazife ve Selahiyetleri Kanunu’nda de¤ifliklik yap›lmas› için Meclis’e teklif götürdü. O¤uz Oyan taraf›ndan verilen kanun de¤iflikli¤i teklifi polisin; kendisine ya da baflkas›na karfl›, silahl› veya benzeri bir direnifl olmad›kça, uyar› atefli de dahil silah kullanmamas›n›” öngörüyordu. AKP’liler de¤iflikli¤e gerek olup olmad›¤›n› incelemek gerekti¤ini söyleyerek de¤iflikli¤e yanaflmad›lar. Bar›nma Hakk›na Ceza

Dikmen Vadisi’nde 1 fiubat 2007’de y›k›ma gelen belediye ekiplerini engelleyen mahalle halk›n›n yarg›land›¤› dava sonuçland›. Vadi’de yaflayan 17 kifliye, “memura mukavemet" ve "mala zarar ver-

mek" suçlamas›yla 1 y›l 7’fler ay hapis cezas› verildi. Hükmün geri b›rak›lmas› yoluna gidildi. Bu karar ile, san›klar ceza hükmü verilmemifl olsa da beraat da ç›kmam›fl oldu.

AKP’nin hayalindeki polis

Brezilya polisi sokak ortas›nda yapt›¤› infazlar ve yoksul mahallelere (favela) yapt›¤› ölümcül operasyonlarla tan›n›yor. Devlet taraf›ndan yoksullara karfl› adeta bir savafl örgütü olarak kullan›lan polis, sokaklarda terör estiriyor. Sokak çocuklar›n› ac›mas›zca öldüren Brezilyal› polisler favelalara düzenledi¤i operasyonlarda ev bask›nlar› ile çok say›da kifliye sald›r›yor. Sokaklarda insan av›na ç›k›yor. Zaman zaman yoksul mahallelerdeki evleri y›kmaktan çekinmiyor. Sadece geçen y›l Rio de Janeiro kentinde polis taraf›ndan 1260 sivilin öldürüldü¤ü biliniyor. Brezilya’daki polis cinayetlerinin gerekçesi ise art›k Türkiye’de de aflina oldu¤umuz “polise direnme” . Brezilya’da yoksullar› denetim alt›nda tutmak için kullan›lan polis yöntemleri Türkiye’deki yöntemlerle oldukça benzefliyor.

Tayyip’in flark›s›: ‘Beni sevmeyen ölsün’ Erdo¤an kendisine yönelik elefltiriler karfl›s›nda sergiledi¤i tahammülsüzlükle adeta bir diktatörü and›r›yor. Kendini rahats›z eden haberler yapan gazeteciler yasaklan›yor, onu ‘ti’ye alan karikatürler daval›k oluyor. ‘Baflbakan›n›n Rektörü’ de karikatürleri sergileyen ö¤rencilere polis marifetiyle sald›rarak demokrasi düflmanl›¤›na ortak oluyor

Üniversitelilere karikatür daya¤›

Gazeteci yasa¤›nda ›srar ediyor

‹stanbul Üniversitesi Beyaz›t Kampusu’nda Ö¤renci Kolektifleri’nin açt›¤› karikatür ve foto¤raf sergisi üç gün boyunca polis ve özel güvenlik sald›r›s›na maruz kald›. “6 y›ll›k AKP iktidar› - Sergiliyoruz” bafll›kl› sergi AKP hükümetinin icraatlar›n› teflhir eden karikatür ve fo-

Baflbakanl›k kendisini izleyen gazetecilere yönelik yeni akreditasyon uygulamas› ile sansür yoluna gitti. Akreditasyon ifllemi ile kurum gazetecilere kendini takip etme yetkisi veriyor. Bu anti demokratik uygulama nedeniyle uzun y›llard›r Baflbakanl›k muhabirli¤i görevini yürüten farkl› bas›n kurulufllar›ndan yedi gazeteci, Baflbakanl›k taraf›ndan akredite edilmeyerek engellendi. Baflbakan akreti-

to¤raflardan olufluyordu. Kolektiflerin 18 Kas›m’da ‹.Ü Edebiyat Fakültesi içinde açt›¤› sergiye özel güvenlikçiler ve sivil polisler sald›rd›. Ö¤renciler sald›r›ya karfl› direndi. Kolektifçilerin ertesi gün açt›¤› sergiye bu sefer de çevik kuv-

vet sald›rd›. Ö¤rencilerden ikisi a¤›r biçimde yaraland›. Fakat ö¤renciler 20 Kas›m’da ayn› yerde sergilerini açarak AKP hükümetini ve üniversite yönetimini teflhir etmeye devam etti. 3’üncü gün de polis sald›r›s›na maruz kalan ö¤renciler günlerdir sürdürdükleri direnifllerini eyleme dönüfltürdüler. Sald›r› 21 Kas›m’da Hergele Meydan›’ndan Edebiyat Fakültesi’ne yap›lan kitlesel bir yürüyüflle protesto edildi.

tasyon iptalinin gerekçesini “Bundan sonra yalan yanl›fl haber yapanlarla yola devam etmeyece¤iz” diyerek aç›klad›. Fakat Sultan Özer’in sorusu üzerine Baflbakanl›k Bas›n Müflavirli¤i’nin verdi¤i cevap Baflbakan› do¤rulamad›. Özer’e akreditasyonu-

Sohbet hakk› için eylem

Tezekten terazinin b.ktan olur dirhemi Tuncay Güney’in M‹T ajan› oldu¤u ve Ergenekon örgütüne iliflkin bilgi toplamakla “görevlendirildi¤i” ortaya ç›kt›. Susurluk soruflturmas›nda da “aktif” rol oynayan Güney, kontrgerillan›n iç çat›flmalar›nda kullan›lan bir “tetikçi” “Ergenekoncular” M‹T ajan› oldu¤u ortaya ç›kan Güney’in Ergenekon’a s›zd›r›lm›fl bir “ajan-provokatör” oldu¤unu; “Darbe-karfl›tlar›” ise, Ergenekon iddianamesine temel oluflturan ifadenin bir “meczup”un say›klamalar› de¤il, bir devlet görevlisinin raporu oldu¤unun kan›tland›¤›n› ileri sürüyorlar. Bu tart›flma içinde, “Susurluk Çetesi”nin “sünnet dü¤ünü foto¤raflar›”n›n da Tuncay Güney taraf›ndan bas›na “s›zd›r›ld›¤›” ortaya ç›kt›. Güney’in M‹T ajan› olup olmamas›n›n Ergenekon davas› iddianamesini nas›l etkileyece¤i tart›fl›ladursun, tart›fl›lmayacak bir baflka gerçek var: Kontrgerilla

içindeki iki büyük iç çat›flmada da Güney etkili bir rol oynuyor; çat›flman›n geliflmesine yön veren müdahalelerde rol al›yor. Bilindi¤i gibi “Susurluk Soruflturmas›”, Kontrgerilla içerisinde, Mehmet A¤ar’›n merkezinde oldu¤u grubu iktidardan tasfiye

sürecine sokmufl, buna karfl›l›k Kontrgerillan›n o günlerde “ipleri elinde toplayan” merkezleri olan J‹TEM ve M‹T’in “Susurluk Çetesi” ile ba¤lant›lar›n›n üzerine hiç gitmemiflti. Güney’in s›zd›rd›¤› Susurluk Dü¤ünü foto¤raflar›, bu “körlefltirici” odak-

lanmada kullan›lm›flt›. Bugünkü Ergenekon soruflturmas› ise J‹TEM’i hedefine koyuyor. Buna karfl›l›k, baflta Hrant Dink cinayeti ve linç hareketleri olmak üzere ›rkç› iç savafl ve darbe tezgahlar›n›n parças› olan eylem ve hareketleri düzenleyen polis ve M‹T birimlerini görmezden geliyor. Davan›n bu çarp›k geliflmesinde de Tuncay Güney’in ifadelerindeki “çerçeve” önemli bir rol oynuyor. Bu durumda, Tuncay Güney’in kontrgerilla içindeki iktidar mücadelelerinde “tetikçi” olarak rol oynad›¤›n› saptamakta bir mahzur yok. Tezekten terazinin b.ktan olur dirhemi!

nun iptal edilmesine gerekçe olarak “devams›zl›k” gösterildi. Özer’in ekonomik krizle ilgili sordu¤u sorular›n Erdo¤an’› rahats›z etti¤i biliniyor. Benzer biçimde Baflbakan ve Cumhurbaflkan›’n›n Çukurambar buluflmas›n› haber yaparak gündeme tafl›yan Hasan Tüfekçi’nin akreditasyonunun iptal edilmesi, uygulaman›n gazetecileri hizaya getirmek niyetiyle yap›ld›¤›n› gösteriyor.

TAYAD 3 günlük bir eylemle hapishanelerde 10 saatlik sohbet uygulamas›n›n hayata geçmesini istedi F Tipi hapishanelerde 10 saatlik sohbet hakk›n›n uygulanmas› için Tutuklu Hükümlü Aileleri Yard›mlaflma Derne¤i (TAYAD) 3 günlük bir eylem gerçeklefltirdi. TAYAD’l› aileler Adalet Bakan›’n›n aylar önce verdi¤i sözü tutarak 10 saatlik sohbet hakk›n› uygulamas› için Ankara Abdi ‹pekçi Park›’nda 22-24 Kas›m tarihleri

aras›nda açl›k grevi yapt›. Türkiye’nin farkl› flehirlerinden gelen yaklafl›k 300 TAYAD’l› üç gün boyunca kendilerine destek veren kurumlar taraf›ndan ziyaret edildi. KESK, D‹SK, ÇHD, T‹HV, Halkevleri, EKD Park’taki direnifli ziyaret eden kurumlar aras›ndayd›. Eylemin üçüncü gününde TAYAD’l› aileler Adalet Bakanl›¤›’na gide-

rek taleplerini ilettiler. TAYAD’l› aileler Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürü Hüseyin Kulak’›n sohbet uygulamas›na bütçe yetersizli¤i nedeniyle uygulanamad›¤›n›, 2009’da çözüm için çal›flacaklar›n› söyledi¤ini aktard›. Fakat kendilerinin art›k oyalanmaya tahammüllerinin kalmad›¤›n› ifade ederek çözüm istediklerini belirtti.


4 Aral›k 17 Aral›k

4 GÜNDEM

2008

MEDYA EMEKÇ‹LER‹ SOKA⁄A ‹ND‹

SOLA B‹R PART‹ DAHA GELD‹

“‹KT‹DAR ‹Ç‹N DEMOKRAT‹K B‹RL‹K”

‘IMF’nin feneri sevsinler seni’

Sosyalist Parti kuruldu

EMEP 5. Kongresini yapt›

ÖDP’den Kampanya

‹flçilerin Sosyalist Partisi (Sosyalist Parti) kuruldu. 26 Kas›m’da ‹stanbul ‹l binas›nda Baflkan Sevim Belli yapt›¤› aç›klamada Sosyalist Parti’nin kuruluflunun, dünya kapitalizminin yeni kriz günlerine denk geldi¤ini ifade ederek, bu rastlant›n›n sosyalizmin dünya halklar› için tek umut oldu¤u gerçe¤ini bir kez daha vurgulad›¤›n› söyledi.

Emek Partisi 5. Ola¤an Kongresi 23 Kas›m’da yap›ld›. Kongredeki seçimlere Levent Tüzel baflkanl›¤›ndaki tek liste ile girildi. "Halk iktidar› için demokratik birlik" slogan› ile Ankara Anadolu Gösteri ve Kongre Merkezinde yap›lan kongrede, Levent Tüzel yapt›¤› konuflmada 12 y›ll›k bir mücadele gelene¤ini geride b›rakt›klar›n› belirtti ve AKP’ye yüklendi.

Özgürlük ve Dayan›flma Partisi, ekonomik krize karfl› “Krizin faturas›n› zenginler ödesin” bafll›¤›yla bir kampanya bafllatt›. Kampanya için “Krizin faturas›n› zenginler ödesin” talebiyle imza toplanmaya baflland›. Kampanya süresince toplanan imzalar, neo-liberal politikalar›n Türkiye’de hayata geçirilmesinde büyük önemi olan ‘24 Ocak kararlar›n›n’ y›ldönümünde Meclis’e yollanacak.

Medya emekçileri, Türkiye Gazeteciler Sendikas› (TGS) ‹stanbul fiubesi’nin düzenledi¤i ‘Medyada Emekçi K›y›m›na Son’ yürüyüflünde medya patronlar›n› ve AKP hükümetini uyard›. Son derece coflkulu geçen yürüyüflte eylemciler ''Bas›na Özgürlük Sendikayla Gelecek'', ''‹flten At›lmalar Yasaklans›n'', ''‹flsizli¤e 'Hamdolsun' Demeyece¤iz'', sloganlar› att›, ''Sendika Bas›n Özgürlü¤ünün Güvencesidir'', ''Medyada K›y›ma Son'', ''IMF'nin Feneri Sevsinler Seni'' yaz›l› dövizler tafl›d›. Yürüyüfle Türkiye Gazeteciler Cemiyeti, Türk-‹fl fiubeler Platformu, ‹letiflim Fakültesi ö¤rencileri ile ‹stanbul Merkez, Sar›yer, Gültepe ve Okmeydan› Halkevleri üye ve yöneticileri de destek verdi.

KR‹Z‹N FATURASI ZENG‹NLERE

Açma Recep

Tepki eksen de¤ifltiriyor Ferda KOÇ ferdakoc@hotmail.com

AKP yerel seçimler öncesi Aleviler ve Kürtlere dönük yeni ‘aç›l›mlar’ yapma karar› ald›. Alevilere ve Kürtlere dönük her yeni ‘aç›l›m’ beraberinde gericilik ve sald›r› politikalar›n› getiriyor AKP yerel seçim sürecine girerken yeni ‘tezgahlar›n’ peflinde. ‹ktidarda oldu¤u alt› y›l boyunca, Alevilerin demokratik taleplerini görmezden gelen AKP, ilerici Alevi örgütlerinin 9 Kas›m’da Ankara’da on binlerce kiflinin kat›l›m›yla yapt›¤› miting sonras› Alevilere dönük ‘yeni aç›l›mlar’ yapma karar› ald›. AKP, yerel secimler öncesinde ‘Alevi aç›l›m›’ haz›rl›klar›n›, Diyanet ‹flleri Baflkanl›¤›’n›n ba¤l› oldu¤u Devlet Bakan› Said Yaz›c›o¤lu baflkanl›¤›nda yeniden bafllatt›. ‹lk olarak Meclis Baflkan› Köksal Toptan 25 Alevi örgütüyle toplant› yapt›. ‹lerici Alevi örgütleri, Köksal Toptan’›n toplant›ya Alevi kökenli milletvekili Reha Çamuro¤lu’nu da ça¤›rmas›na sert tepki göstererek, görüflmeye Çamuro¤lu’nun girmesine izin vermedi. Alevilerin büyük k›sm› Çamuro¤lu’nun geçti¤imiz y›l Ramazan’da verdi¤i iftar yeme¤ini de boykot etmifl; “iftar”a Dünya Ehlibeyt

Vakf› Baflkan› Fermani Altun ve baz› derneklerin d›fl›nda Alevi toplumundan destek gelmemiflti. Alevilerin, AKP’nin ›srarla üzerinden atlad›¤› talepleri ise çok aç›k: Alevi köylerine zorla cami yap›lmamas›, zorunlu din dersi uygulamas›n›n kald›r›lmas›, Diyanet ‹flleri Baflkanl›¤›’n›n kald›r›lmas›, Mad›mak otelinin müze yap›lmas›, Cemevlerinin ibadethane kabul edilmesi. AKP hükümeti bunlar› ‘afl›r› talepler’ olarak nitelendirip, tart›flma konusu bile yapm›yor. AKP’nin ‘Alevi aç›l›m›nda’ ise, Alevili¤in Diyanetin içinde veya Baflbakanl›k’a ba¤l› bir birimde temsil edilmesi ya da Kültür ve Turizm Bakanl›¤���na ba¤lanmas›, Alevi dedelerine maafl ba¤lanmas›, Cemevlerinin elektrik ve su faturalar›n›n devlet taraf›ndan karfl›lanmas› bulunuyor. Aç›l›m diye sunulan bu düzenlemelerin büyük bir bölümü Alevi örgütleri taraf›ndan kabul edilmiyor, yanl›fl ve ye-

tersiz bulunuyor. Aleviler, aç›l›m diye sunulan bu düzenlemelerin as›l amac›n›n asimilasyon oldu¤unda hemfikir. ‘Maafl alan bizden de¤ildir’ AKP’nin Alevi aç›l›m›n› de¤erlendirmek için 500 Alevi dedesi Ankara’da “Alevi Dedeleri ‹stiflare Toplant›s›”nda, hükümetin içifllerine kar›flmamas›n› isteyerek, “maafl alan bizden de¤ildir” dedi. Toplant›da konuflan Hac› Bektafli Veli Dergah› Postniflini Veli Ulusoy, “Nas›l baflbakanl›¤a ba¤l› Diyanet ‹flleri Baflkanl›¤› yanl›flsa Alevilerin temsil edilece¤i bir genel müdürlük de yanl›flt›r” dedi. Kürtçe Kuran AKP, Kürt sorunu konusundaki gerçekleri görmeme ve Kürt halk›n›n taleplerini dinlememe ve anlamama ›srar›n› yeni ‘çözüm’ yutturmacalar›yla derinlefltiriyor. Diyanet ‹flleri Baflkan› Ali Bardakdo¤lu’nun Kürt illeri gezisinin ard›ndan Kürtçe Kuran-› Kerim gündeme geldi. Hat›rlanaca¤›

gibi Genelkurmay Baflkan› ‹lker Baflbu¤ da Bölge illerindeki imam a盤›n›n bir an önce kapat›lmas›n› AKP’den istemiflti. AKP’nin bütün Kürt aç›l›mlar›n›n en demokratik(!) ve en büyük(!) parças› olan ve alt› y›ld›r aç›lamayan Kürtçe kanal yerel seçimler öncesinde yeniden gündeme getirildi.

Çarflafl› IMF’li aç›l›m Yerel seçimler yaklafl›rken partilerin aç›l›m ataklar› sürüyor. CHP ‘büyük aç›l›m›n›’ kara çarflafl› kad›nlar› partiye üye yapmakla ortaya koyarken, IMF aç›l›m› gölgede kald› CHP Genel Baflkan› Deniz Baykal yerel seçimler öncesi yolsuzluk karfl›t› politikalar› ve kara çarflafl› kad›nlar› partiye almas›yla son dönem yap›lan ‘aç›l›mlarda’ ben de var›m dedi. Baykal ‹stanbul Sultançifli¤i Hamza Yerlikaya Kapal› Spor Merkezi’nde yap›lan etkinlikte, kara çarflafl› ve baflörtülü kad›nlara kendi elleriyle parti rozeti takt›. Baykal daha sonraki parti etkiliklerinde de çarflafl› kad›nlara rozet takmaya devam etti. Mehmet Emin Karamehmet’in gazetesi Akflam ve Do¤an Grubu gazetesi Hürriyet, CHP’nin bu aç›l›m›n› memnuniyetle karfl›lad›. Hürriyet Gazetesi yazar› Ertu¤rul Özkök, Baykal’›n laikli¤inden kimsenin flüphe duya-

mayaca¤›n› belirterek, CHP’nin de art›k eflit flartlarda yar›flabilece¤ini halka müjdeledi. Yeni fiafak gazetesi yazar› Fehmi Koru ise CHP’nin kaba laikçi anlay›fltan kurtulup, ‘›l›ml› laikçi’ anlay›fla geçmesini te-

menni ederek memnuniyetini gizlemedi. Baykal’›n çarflaf aç›l›m›na ilk önce sesiz kalan Tayyip Erdo¤an ise daha sonra yapt›¤› her konuflmada Baykal’›n istismarc›l›k yapt›¤›n› söyledi. Baykal’›n çarflaf aç›l›m›na

Kendi çald› kendi oynad› Erdo¤an’›n Brookings Enstitüsü’nde dile getirdi¤i ‹ran ile ABD aras›nda arabulucu olma önerisi taraflardan kabul görmedi Recep Tayyip Erdo¤an geliflmifl ve “geliflmekte olan” 20 ülkenin kat›l›m›yla yap›lan G-20’ler toplant›s›na kat›lmak için gitti¤i Amerika’da Brookings Enstitüsü’nde konuflma yapt›. Erdo¤an konuflmas›nda ‹ran’la ABD aras›nda arabulucu rolü oynayabilece¤ini söyledi. ‹ran’›n ise görüflmelerde arabulucu istemedi¤ini ve bu tekliflere s›cak bakmad›¤›n› aç›klad›. ‹ran ayr›ca kendisine ya-

p›lan bir sald›r›ya lojistik destek verecek olan ülkeleri de vuraca¤›n› aç›klayarak Türkiye’ye gözda¤› vermiflti. Economist dergisine göre de Erdo¤an’›n ‹ran yaklafl›m› ABD’de kabul görmedi. Türkiye, Ortado¤u’da s›k s›k arabuluculuk rollerine soyunarak aktif rol üstlenmek ad›na yapt›¤› görüflmelerde, bölge ülkelerine ABD’nin isteklerini iletmek d›fl›nda bir etkinlik gösteremedi.

ilk tepki ise CHP’nin ‹stanbul milletvekili Necla Arat’tan geldi. Arat, “çarflaf›n CHP’nin ilke ve de¤erleri ile ba¤daflmad›¤›n›” ifade etti. CHP ‹stanbul ‹l Kad›n Kurullar› ise CHP'nin çarflafl› ve türbanl› yeni üyeleri aç›l›m›na destek verdi. CHP’nin çarflaf aç›l›m›na dair parti içi tart›flmalarda genellikle kad›nlar konunun merkezine yerlefltirilirken kad›n› çarflafa sokan erke¤in partiye üyeli¤i ve hatta belediye baflkan› aday› olma ihtimali fazlaca gündeme gelmedi. Ayr›ca Baykal’›n IMF ile “zaman›nda” anlaflma imzalamayan AKP’yi elefltirerek yapt›¤› bir di¤er aç›l›m›n da fazlaca elefltiri konusu edilmemesi dikkat çekti.

Erdo¤an’›n Bölge illerine yapt›¤› geziden kovularak gelmesinin ard›ndan Öcalan’›n hapishane koflullar›na iliflkin iyilefltirme olup olmayaca¤› belirsiz “düzenleme”ler tar›flma gündemine sokuldu. CHP ve MHP’nin “terörle pazarl›k haz›rl›¤›” olarak niteledikleri düzenlemelerin bugünkünden daha vahim bir uygulamay›

beraberinde getirebilece¤i görülüyor. Örne¤in Öcalan’a komflu olarak, kendini halife ilan eden Metin Kaplan’›n nakledilece¤inden söz ediliyor. Do¤an medyan›n, “Bölge illerinde hepimiz AKP’liyiz” slogan›yla AKP’ye verdi¤i destek, AKP’nin, kad›n çocuk demeden sald›rmas› ve DTP’nin kapat›lmas› için aç›k bir çal›flmaya yönelmesinin önünü açt›. Erdo¤an her konuflmas›nda DTP’li belediye baflkanlar›n› hizmet vermemekle suçlarken, polis ve savc›lar da DTP’li belediye baflkanlar›na yeni soruflturmalar açmay› ihmal etmiyorlar. DTP’nin bu sald›r›ya karfl› bafllatt›¤› bölge mitinglerinde elde etti¤i baflar› karfl›s›nda AKP yine fliddeti seçiyor. Son olarak DTP’li milletvekillerinin ziyaret etti¤i Ardahan’da 300 kiflilik faflist grup polis kontrolünde DTP’lilere sald›rd›. K›sacas› AKP’nin “Kürt aç›l›m›n›n” ana fliar› “ya benimsin ya topra¤›n!”

Türkiye’de vur Irak’ta koru(!) ‹çiflleri Bakan› Beflir Atalay, Kas›m ay›nda acil bir Ba¤dat ziyareti düzenledi. Irak özel temsilcisi Murat Özçelik ve Baflbakanl›k Bafldan›flman› Ahmet Davuto¤lu’nun da kat›ld›¤› ziyaret, ABD’nin Irak’tan üç y›l içinde kademeli olarak çekilmesini öngören Güvenlik ve Stratejik ‹flbirli¤i Anlaflmas›’n›n hemen ard›ndan gerçekleflti. Kürt Yönetimi temsilcilerinin de kat›l›m›yla yap›lan görüflmelerde taraflar PKK’ye karfl› birlikte davranma karar› ald›. Böylece 2007’den beri ABD, Irak ve Türkiye aras›nda iflletilen üçlü mekanizmaya eklenen Kürt Yönetimi, PKK’ye tav›r almas› karfl›l›¤›nda Türkiye taraf›ndan fiilen tan›nm›fl oldu. Türkiye PKK’ye yönelik s›n›r ötesi operasyon-

lara devam ederken, Kürt yönetiminin Türkiye’ye karfl› daha ›l›ml› PKK’ye karfl› ise mesafeli bir tav›r tak›nmas› dikkat çekiyor. Türkiye ile Kürt Yönetimi’nin ABD kontrolünde süren yak›nlaflmas›, Irak’taki olas› bölünme ve iç savafl tehlikesi karfl›s›nda Kürt Yönetimi’nin korunmas› ve iki taraf aras›ndaki en temel sorun olan PKK’nin ortaklafla s›k›flt›r›lmas› planlar›na dayan›yor. Türkiye egemenleri ve Kürt Yönetiminin iflbirlikçilik kardeflli¤i, Türkiye’de Türk-Kürt düflmanl›¤›n› derinlefltirecek yeni bir aflaman›n iflaretini veriyor.

Belediye Baflkanl›¤› kesmez Çal›flma Bakan› yap›n Gisan Tersanesi’ni kardefli ‹smail Oyar’la birlikte yöneten R›dvan Oyar Kastamonu’nun Abana ‹lçesi'nden AKP'den belediye baflkan aday aday› oldu. Hat›rlanaca¤› gibi Gisan tersanelerinde 11 A¤ustos 2008’de meydana gelen filika kazas›nda üç iflçi ölmüfl, 16 iflçi ise yaralanm›flt›. Meydana gelen ka-

zada deneme amaçl› denize indirilen filikada, kum torbas› yerine iflçi kullanan Gisan patronlar›, insan hayat›na verdikleri de¤eri göstermifllerdi. Gisan’›n patronunu bir ilçede belediye baflkan› olarak heba etmektense Çal›flma Bakan› yapmak AKP’ye daha da yak›flan bir karar olur.

Toplumun “dibi” kayn›yor. Yeni bir “endifle dalgas›” Türkiye halk›n› içine çekti. Endifle içindeki halk yüzünü soka¤a çeviriyor. 9 Kas›m’da Ankara’y› dolduran on binlerce Aleviyi üç hafta sonra on binlerce emekçi izledi. Gebze Sendikalar Birli¤i’nin ça¤r›s› on bine yak›n iflçiyi soka¤a dökmeye yetti. ‹stanbul’un, Ankara’n›n yoksul mahallelerinde zamlara, iflten ç›karmalara karfl› düzenlenen gösterilerde kat›l›m ve heyecanda belirgin bir yükselifl görülüyor. Üniversitelerde “ça¤r›” üzerine “zamlara ve AKP’ye karfl›” etkili boykotlar gerçeklefliyor. “Endifle”, bugünkü kitlesel kabar›fl›n bafll›ca nedeni. Krizin alt›nda ezilme endiflesi, AKP’nin polis devletine yönelmesinden duyulan endifle ve Kürt sorununun içinden ç›k›lmaz hale gelmesinden do¤an endifle, yerel seçimler öncesindeki “politikleflme” ortam›nda halk kitlelerini harekete geçme yönünde kamç›l›yor. Kitle hareketinin bugünkü kabar›fl›n›, Cumhuriyet mitingleriyle k›yaslad›¤›m›zda iki tablo aras›nda çok önemli farklar›n oldu¤unu görüyoruz. ‹ki hareket devresinin tek ortak unsuru, tepkinin oda¤›nda “AKP iktidar›n›n” bulunmas›. Bu ortak noktan›n d›fl›nda hiçbir fley birbirine benzemiyor. Cumhuriyet mitingleriyle harekete geçen y›¤›nlar esas olarak “orta-alt” s›n›flardan geliyordu. Bugün sokaklara yönelen kitle dinamizminin “emekçi-yoksul” karakteri belirgin. Cumhuriyet mitingleri, politik olarak “laik rejimi/devleti korumay›” bayrak edinmiflti; bugünkü kitle dinamizminde ise yoksul halk›n “kendini savunma” kayg›s› öne ç›k›yor. Cumhuriyet mitinglerinin kürsülerinden “sa¤c›s›, solcusuyla AKP’ye karfl› olan herkes” birleflmeye ça¤›r›l›yordu; bugünkü kitlesel hareketlenmeler ise AKP’ye karfl› emekçi ve ezilen halk kesimlerinin talepleri temelinde, ilerici güçlerin birli¤ini öne ç›kar›yor. AKP iktidar›na karfl› tepki “eksen de¤ifltiriyor.” Yeni eksenin toplumsal dokusuna emekçiler, ezilenler damgas›n› vuruyor. Ama bu eksen de¤iflimi kendi “siyasi karfl›l›¤›”yla buluflma veya böyle bir siyasi karfl›l›¤› üretmek bak›m›ndan ciddi sorunlarla malul. Kitle hareketinin bugünkü yükselifli, ilginç bir biçimde ilerici toplumsal ve politik muhalefet merkezlerinin hem kendi içlerinde, hem de birbirleriyle olan iliflkilerinin çözülme e¤ilimlerinin güçlü oldu¤u bir dönemde yaflan›yor. ÖDP içerisinde yaflanan ayr›flma sonras›nda KESK’te ve TMMOB’da cereyan eden iç saflaflmalar; D‹SK’in son kongresinde “türetilen” cüssesi büyük ama içi zay›f yönetimi nedeniyle, bu örgütlerin bugünkü toplumsal muhalefet dinamizmine önderlik edebilecek bir “iç enerji” üretebilmeleri kolay görünmüyor. “Yönetimler”in, 29 Kas›m mitinginin örgütlenme sürecinin “önünü t›kamaya” kadar varan bu zay›fl›¤›, tereddütsüz söylemek gerekir ki, “taban”›n dinamizmiyle afl›lm›flt›r. Bu kitle dinamizminin, “kendine yak›flan” ve “onu kucaklayarak ileriye tafl›yan” bir ilerici toplumsal muhalefet merkezini oluflum yoluna sokacak en önemli itici unsur oldu¤unu da bir kenara kaydetmek gerekiyor. Bu “kitle dinamizmi” soyut, genel bir “halk tepkisi” olman›n ötesinde, ilerici toplumsal muhalefet örgütlerinin “taban›nda” biriken ve “kurumsal merkezler”in sultas›na art›k s›¤mayan özel bir enerjidir. Mitinge ça¤r› için düzenlenen ortak bas›n aç›klamas›na dahi kat›lmayan D‹SK Genel Baflkan›’na mitinge günler kala U dönüflü yapt›ran, miting kürsüsünden “Emek Cephesi” ça¤r›s› yapt›ran iflte bu “kitle dinamizmi”dir. KESK’in 29 Kas›m’daki mitingi ortak düzenleme ça¤r›s›n› reddeden TMMOB Baflkan›’n›n kürsüye ç›kmak için “ç›rp›nmas›” bu “kitle dinamizmi” sayesinde olmufltur. ‹flte bu noktada, “kurumsal merkezlerin” sultas›n›n silkelenmesinin yolunu açan hareketleri tarihe kaydetmek gerekir. Herkese Sa¤l›k Güvenli Gelecek Platformu’nun GSS’ye karfl› “yal›n k›l›ç” mücadelesi, Halkevleri’nin 2 Kas›m eyleminde somutlanan “halk›n haklar›” mücadelesi, Birleflik Metal’in Cuma yürüyüflleri, Alevilerin 9 Kas›m mitingi, ilerici toplumsal hareketin taban›nda “mahkemenin kad›ya mülk olmad›¤›n›n” hissedilmesini sa¤layan bafll›ca hareketlerdir. “Kurumsal merkezlerin” sultas›n› silkeleyen bu yeni kitle dinamizmi, ilerici bir halk hareketinin önünü açacak yeni bir “hareket merkezi”ni oluflturmaya yönelik giriflimlerle kaynaflt›r›labilecek mi? Bu kaynaflma sa¤lanabilirse, solun, AKP iktidar›n›n icraatlar› karfl›s›nda endifleyle yüzünü soka¤a çeviren çok daha genifl bir halk y›¤›n›yla buluflmas›n›n da yolu aç›labilecektir. Sonuç her ne olursa olsun; olaylar›n gösterdi¤i gerçek, sol hareketin yeni bir kurucu sürecin efli¤inde oldu¤udur.


4 Aral›k 17 Aral›k

2008

‹NSANCA YAfiAM 5

AKP’nin hayr› de¤il halk›n kendi mal›

AKP yerel seçimlere yönelik yard›m da¤›tma faaliyetlerinde vites yükseltti. Son kurufluna kadar halk›n ödedi¤i vergilerle yap›lan bu yard›mlarla AKP yoksullardan, seçimlerde oya tahvil edece¤i minnet duygular› sat›n al›yor AKP hükümeti yerel seçimlere dört ay kala ‘yard›m’ silah›na iyice sar›ld›. Türkiye’nin dört bir yan›nda tonlarca kömür ve g›da yard›m› ‘AKP’ye minnet duygusu’ karfl›l›¤›nda mahalle mahalle, kap› kap› da¤›t›l›yor. So¤uk k›fl günlerinin gelmesiyle birlikte AKP’nin özellikle kömür da¤›t›m›na h›z verdi¤i görülüyor. Yetkililer 2008 y›l›nda 2 milyon 80 bin aileye toplamda 1 milyon 743 bin ton kö-

mür da¤›t›laca¤›n› söylüyor. AKP hükümetinin göreve geldi¤i 2003 y›l›ndan bu yana da¤›tt›¤› kömür miktar› 6 milyon 761 bin tona ulafl›rken da¤›t›lan bu kömürün para olarak karfl›l›¤› ise 1 milyar 87 milyon YTL düzeyinde. Veriler AKP’nin da¤›tt›¤› kömür miktar›n›n her y›l biraz daha artt›¤›n› gösteriyor. Minnet sat›n al›n›yor AKP hükümeti bu yard›mlar› sakl› gizli de¤il aç›k

Gökçek soyguna ve k›ya¤a devam ediyor Do¤algaz, su ve ulafl›m gibi temel hizmetleri Türkiye’deki en pahal› fiyattan sunarak Ankaral›lar› soyan Büyükflehir Belediye Baflkan› ‹. Melik Gökçek Ankaral›lar› ma¤dur etmeye devam ediyor. 2005 y›l›nda Ankara’daki 850 bin do¤algaz abonesine yüksek bedelle do¤algaz satan ve Enerji Piyasas› Düzenleme Kurumu’nun karar› nedeniyle fazla ald›¤› paray› halka geri ödemesi gereken Gökçek, ödemeleri yerel seçimler sonras›na erteledi¤ini aç›klad›. Ankara halk›n›, kendi ç›kar› için keyfi bir flekilde ma¤dur eden ve ödemeleri 1,5 y›l geciktiren ‹. Melih Gökçek’in, partisi AKP’ye ise k›yak çekti¤i ortaya ç›kt›. Tüm abonelerden ‘at›k su bedeli’ alan Büyükflehir Belediyesi’ne ba¤l› ASK‹’nin 25 bin YTL tutar›ndaki at›k su bedelini AKP Genel Merkezi’nin faturalar›na yans›tmad›¤› ö¤renildi.

aç›k yap›yor. Mahallelerde yard›m için yap›lan baflvurulara göre listeler haz›rlan›rken da¤›t›mlar AKP kadrolar› arac›l›¤›yla h›zl› bir flekilde gerçeklefltiriliyor. Gerekti¤inde TV ekranlar›ndan valilere ve kaymakamlara ‘yard›m da¤›t›m›’ konusunda talimatlar vermekten bile imtina etmeyen Baflbakan Recep Tayyip Erdo¤an yard›mlar›n sonuna kadar arkas›nda. Yard›mlar› oy avc›l›¤› olarak niteleyenlere yönelik ise Erdo¤an “Bu millet bir çuval kömüre, bir çuval una oyunu satmayacak kadar onurludur, gururludur, iflte birilerinin görmedi¤i budur” diyor. Ancak kömür yard›m› alan yoksullara yöneltilen “Oyunuzu yine AKP’ye mi vereceksiniz?” sorusuna verilen cevaplar yard›mlar›n yoksullarda yaratt›¤› minnet duygusunu gösteriyor. Yani halk, bir çuval kömüre ve una onurunu satmasa da seçimlerde oya tahvil edilmek üzere minnetini satm›fl oluyor.

Halka borcunu ödemeyen Gökçek, AKP’ye ise fatura k›ya¤› çekiyor

AKP’lilere yüzde 10 komisyon AKP yard›m da¤›tarak sadece halk›n minnet duygular›n› sömürmüyor. ‹stanbul Serbest Muhasebeciler ve Mali Müflavirler Odas›’n›n (‹SMMMO) “Sosyalleflemeyen Yard›mlar” bafll›kl› raporuna göre AKP’nin, iktidara geldi¤i 2003 y›l›ndan bu yana da¤›tt›¤›n› aç›klad›¤› 7 milyar 56 milyon YTL’lik sosyal yard›m›n en az yüzde 10’luk bölümü do¤ru adreslere ulaflmad›. Yani bu yard›mlar ihtiyaç sahibi olmayanlar›n eline geçti. En az 705 milyon YTL de¤erindeki bu yard›mlar›n ak›beti ise meçhul de¤il. G›da ve kömür gibi yard›mlar› alanlar›n bir bölümünün yard›m çuval-

lar›n› al›r almaz bunlar›, piyasan›n alt›nda bir fiyatla satarak elden ç›kard›¤› biliniyor. Böylece kamu kaynaklar›n› kullanarak da¤›t›lan yard›mlar AKP’ye yak›n kiflilerin cebine giren ‘kolay paralara’ dönüflüyor. Bu yolla AKP’liler yard›m da¤›t›m› görüntüsü alt›nda kamu kaynaklar›n› da gasp etmifl oluyor. Kömürlerin da¤›t›ld›¤› çuvallardan 25 milyon adedinin AKP Gaziantep ‹l Yönetim Kurulu üyesi Eyüp Özkeçeci’nin flirketinden sat›n al›n›yor oluflu da AKP’nin yard›mlar› partililere parsa da¤›tma konusunda ustaca kulland›¤›n› gösteriyor. AKP’nin de¤il halk›n mal› Halk›n tamam›n›n faydalanaca¤› sosyal harcamalara

Çevre hakk› soka¤a ç›kt› Sermayenin ya¤mas›na karfl› çevre ve yaflam hakk› savunucular› yeni eylemlere imza atarken devam eden mücadelelerden de kazan›m haberleri geldi. Siyanüre karfl› mücadele edenler Meclis önünde, Hasankeyf’e sahip ç›kanlar ise Beyo¤lu PTT binas›n›n tepesindeydi. Artvin ve Rize’den ise kazan›m haberleri geldi Kas›m ay›n›n ikinci yar›s›nda çevre ve yaflam hakk› savunucular› Türkiye’nin farkl› köflelerinde yeni eylemlere imza atarken devam eden mücadelelerden de kazan›m haberleri geldi. 19 Kas›m günü Meclis önünde eylem yapan çevre ve yaflam hakk› savunucular› Uflak K›fllada¤’da 2,5 y›ldan bu yana siyanürle alt›n ç›karan flirketi protesto etti. Eylemde, flirketle ilgili aç›klamalar› nedeniyle Eflme-‹nay Vicdan Hareketi sözcüsü Muammer Sakaryal›’ya dava aç›lmas› da protesto edildi. TBMM Dikmen Kap›s› önünde yap›lan eyleme Uflak ‹nay köylüleri, Eflme-‹nay Vicdan Hareketi üyeleri ile baz› dernek ve platformlar›n üyeleri kat›ld›.

ÖDP ‹stanbul Milletvekili Ufuk Uras da kap›ya gelerek eylemcilere destek oldu. Hasankeyf’in sular alt›nda b›rak›lmas›n› protesto etmek için 25 Kas›m günü Do¤a Derne¤i üyeleri taraf›ndan ‹s-

Dikmen Vadisi davas› sonuçland› Vadiye 1 fiubat 2007’de yap›lan sald›r›yla ilgili dava sonuçland›. Y›k›ma direnen Vadililere ceza verilen davada hükümler ertelendi Üç y›ld›r bar›nma hakk› mücadelesi veren Dikmen Vadisi halk›n›n 1 fiubat 2007’de karfl› karfl›ya kald›¤› y›k›m sald›r›s›yla ilgili olarak aç›lan dava sonuçland›. Vadi halk›ndan 17 kiflinin “memura mukavemet” ve “mala zarar vermek” suçlamalar›yla toplam 297,5 y›l hapis cezas› istemiyle yarg›land›¤› davada her bir san›k hakk›nda 1 y›l 7 ay hapis cezas› verildi. Takdir indirimi uygulayan mahkeme ayn› zamanda hüküm ertelemesi yoluna giderek cezalar› erteledi. Duruflmada, san›klar ve avukatlar› taraf›ndan yap›lan savunmalarda, ‹. Melih Gökçek’in yoksul halka düflman tüccar belediyecilik anlay›fl›na vurgu yap›larak, 1 fiubat 2007 tarihinde yaflanan olaylar nedeniyle as›l

olarak Gökçek’in yarg›lanmas› ve cezaland›r›lmas› gerekti¤i dillendirildi.

1 fiubat’ta neler olmufltu? Gökçek’in hayata geçirmek istedi¤i kentsel dönüflüm projesine karfl› örgütlenen mücadele 1 fiubat 2007 günü yap›lan büyük bir sald›r› ile bast›r›lmak istendi. 5300 polis ve çok say›da belediye görevlisinin 4 panzer,10 ifl makinesi ve gaz bombalar› eflli¤inde gerçeklefltirdi¤i sald›r›ya halk bazen panzerlerin önüne yatarak bazen de y›k›lmak istenen evlerin içine girerek engel olmaya çal›flt›. Sald›r› sonucunda halktan yaralananlar olurken Vadi’deki bofl evlerden baz›lar› y›k›ld›; yollar, elektrik ve telefon direkleri ise tahrip edildi.

ir tik olufltu bende. Yolda yüB rürken, durakta otobüs dolmufl beklerken; marfl söylemeden, slogan atmadan duramaz oldum. ‹çimden tabii, kedi gibi m›r›ldanarak en fazlas›, yani henüz “Ankara’n›n sokaklar›nda bir deli var öyle dolaflan” denilecek noktaya gelmedim, merak etmeyin. Gerçi arada bir iki söz kaçm›yor da de¤il a¤z›mdan ama; henüz duyan, gören de olmad›. Geçen gün yolda giderken, yan›mdan bir zab›ta arabas› geçti, bafllad›m “Gökçek gidecek, bu çile gidecek” diye m›r›ldanmaya; san›rs›n›z Dikmen Vadisi halk› ile elde pankart yürüyorum K›z›lay’a! Kocatepe’nin oradan ifle giderken, AKP ‹l Baflkanl›¤› önünden geçince yolum, “Zam, zulüm, iflkence; iflte AKP!” diye bafllad›m saymaya. Parti binas›n›n kap›s›nda bekleyen ve vücut ölçüleri benim iki kat›m› bulan özel güvenlik görevlisi, bakmaya bafllad› ters ters; sonra birden fark ettim ki, yahu ben de adam›n üstüne üstüne gidiyorum! Taksiye bindim aceleyle; bölge idare mahkemesine dosya yetiflecek, floför arkadafl “Abi ne olacak bu memleketin hali?” diye muhabbet açmas›n m›? Ona nutuk ata ata, mahkemeyi geçip, ta Gölbafl›’na gitmiflim neredeyse, dolmuflla dönmek zorunda kald›m. Tabii do¤al bu halim, ne de olsa sonbahar son derece hareketli geçiyor. Önce 2 Kas›m’da Halkevciler “Aklam›yoruz, Hakl›yoruz” deyip perdeyi açt›; ard›ndan Büyük Alevi Mitingi, görülmemifl bir kalabal›¤› coflkuyla S›hhiye Meydan›’na döktü; geçen hafta sonu da ayn› meydanda on binlerce emekçi, krizin faturas›n› ödemeyeceklerini güçlü bir flekilde ilan etti. Gün geçmiyor ki bir sokak köflesinde, halktan ve emekten yana bir kurumun bas›n aç›klamas›, protestosu olmas›n; zamlara, yoksullu¤a karfl›, çevrede biriken halk›n da s›cak bir iliflki kurdu¤u bir eylem yap›lmas›n. Sonbahar, hem s›ms›cac›k, insan›n içini kabartan cinsten gerçek bir “bahar” oldu; hem de iktidar ve yandafllar› için bir “son”u müjdelemekte bizlere gizliden gizliye. Diyece¤im o ki, yeter ki ben toptan kafay› yemifl olay›m; sanki bir eylem kortejinde saf tutmuflças›na, yolun öyle ortas›nda, ilgisiz s›radan kalabal›klar içerisinde, her daim ba¤›ra ba¤›ra marfllar söyleyeyim, sloganlar atay›m. B›rak›n “Ankara’n›n sokaklar›nda öyle bir deli dolafl›yor” desinler; ister gülüp geçsinler, ister peflime tak›l›p alay etsinler. Yeter ki k›fl hiç gelmesin, toplumsal muhalefetin bu güzel bahar› hiç bitmesin! En yarat›c› yönümüzü harekete geçirip, mutlaka halk›n büyüyen öfkesi ile buluflacak ve halk›n seyirci kalmay›p, mutlaka do¤rudan kendini ifade edebilece¤i, en meflru ve naif eylem ve etkinliklerle, “bahar”›m›z› daim, onlar›n “son”unu tez k›lal›m! Ben deli olay›m; yeter ki sokaklar, meydanlar hiç bofl kalmas›n! Hem delinin ak›ll›dan yegane fark›; biraz cesaret, biraz da öngörü de¤il midir? Dünü ve bugünü bizden çalan haramilerin, yar›n›n da sahibi olacaklar›, ne malum?

Antalyal› soyguna dur dedi

Dört bebek daha öldü

Antalya’da ulafl›mda Ant-Kart arac›l›¤›yla yap›lmak istenen soyguna karfl› kent muhalefeti taraf›ndan 35 bin imza topland›. ‹mzalar 18 Kas›m günü yap›lan bir eylemle Büyükflehir Belediyesi’ne teslim edildi

Bursa’da bir devlet hastanesinde 12 saatte 4 yenido¤an öldü Sa¤l›kta piyasalaflt›rman›n yaratt›¤› y›k›m›n en ç›plak göstergesi olan yenido¤an ölümü haberlerinin ard› arkas› kesilmiyor. Son olarak Bursa’da fievket Y›lmaz Devlet Hastanesi'nde 12 saat içerisinde 4 yenido¤an hayat›n› kaybet-

tanbul Galatasaray Lisesi önünde bir bas›n aç›klamas› yap›ld›. Mehmet Ali Alabora ile “Memati” karakterini canland›ran Gürkan Uygun’un da kat›ld›¤› aç›klama s›ras›nda 5 dernek üyesi da¤c› inifli yöntemiyle eski PTT binas›na Hasankeyf’i sular alt›nda gös-

teren dev bir pankart ast›. Eylemin ard›ndan 5 kifli gözalt›na al›nd›. 22 Kas›m günü Atatürk Heykeli önünde bir araya gelen 100’e yak›n Gemlikli ilçeye termik santral kurulmas›n› protesto etti. Eylem s›ras›nda termik santralin neden olaca¤› zararlar› simgeleyen gaz maskeleri takan Gemlikliler ‘Baflka Gemlik yok, Gelece¤ine sahip ç›k’ yaz›l› dövizler tafl›d›lar. Artvin ve Rize’de kazan›m Artvin’de çevrecilerin giriflimi sonucu Rize ‹dare Mahkemesi çevreye zarar veren Kanadal› maden flirketi Inmet Mining’in ruhsat›n› iptal etti. Rize'nin F›nd›kl› ilçesinde ise hidroelektrik santrali yap›lmas› planlanan Ça¤layan Vadisi, çevrecilerin giriflimleri sonucu 1. derece S‹T alan› ilan edildi.

dönüfltürülmesi gereken vergilerin çok büyük bir bölümü sermaye sahiplerinin ihtiyaçlar›na göre harcan›rken bunun çok cüzi bir k›sm›yla da AKP’ye oy olarak dönmesi planlanan yard›m harcamalar› yap›l›yor. Yard›m› alan pek çok kiflinin ‘AKP yard›m›’ olarak bildi¤i g›da, kömür vs.’nin bedeli son kurufluna kadar halk›n cebinden karfl›lan›yor. Do¤algaz ve kömür fiyatlar› zamlan›rken AKP’nin da¤›t›m listelerine giremeyen emekçilerin öfkesi ise büyüyor. Halk›n ortak zenginliklerinin adil ve onurlu bir flekilde paylafl›lmas› da hak mücadelelerinin ana gündemlerinden biri olmaya aday görünüyor.

Deli akl›

ti. Bebeklerin hayat›n› kaybetmesinin ard›ndan hastanenin yenido¤an ünitesi bir hafta süreyle kapat›l›rken konuya iliflkin kamuoyuna bilgi veren Bursa ‹l Sa¤l›k Müdürü ise bebek ölümlerini tesadüf olarak nitelemekle yetindi.

6 ay önce uygulamaya koyulan ve ulafl›m›n yüzde 22 ila 50 aras›nda pahalanmas›na neden olan AntKart’a karfl› toplanan 35 bin imza 18 Kas›m günü yap›lan bir eylemle Antalya Büyükflehir Belediyesi’ne teslim edildi. 350 kiflinin kat›ld›¤› ve “Ant-Kart Soygununa Son!” pankart›n›n aç›ld›¤› eylemde Belediye’ye yürüyen Antalyal›lar imzalar› Baflkan Menderes Türel’e

vermek istedi. Ancak Türel Antalyal›lar›n randevu talebine cevap vermedi. Bunun üzerine Halkevleri, ÖDP, KESK ve E¤itim-Sen yöneticilerinden oluflan bir temsilci grubu, toplanan imzalar› Yaz› ‹flleri Müdürü’ne teslim etti. Halk›n yo¤un deste¤iyle teslim edilen imzalardan sonra, Ant-Kart uygulamas› kald›r›l›ncaya kadar mücadeleye devam edilece¤i vurguland›

www.halkinsesigazetesi.net iletisim@halkinsesigazetesi.net 15 günlük Yayg›n, Süreli, Türkçe yay›nd›r.

n

Sahibi ve Sorumlu Yaz› ‹flleri Müdürü Umar KARATEPE n

Telefon-Faks 0 212 245 90 37 n

Adres Tomtom Mah. Örmealt› Sk. 6/3 BEYO⁄LU/‹STANBUL n

Bas›ld›¤› Yer Taflbask› Matbaac›l›k Yay. ve Amb. San. Tic. Ltd. fiti. Bask› Tesisleri Kocaeli/‹zmit (0 262 335 28 95)


4 Aral›k 17 Aral›k

6 K‹BELE

2008

ÜN‹VERS‹TEL‹ KADINLAR SESS‹Z KALMADI

Ö⁄RENC‹YE ZORLA BEKARET TEST‹

AMARG‹ KADINLAR ‹Ç‹N YAYINLADI

TOPLUMSAL C‹NS‹YET TARTIfiILIYOR

ODTÜ’de tacize karfl› eylem

K›z yurdunda namus terörü

Tecavüzle mücadele rehberi

Kad›nlar konferansta bulufluyor

ODTÜ'lü 14 ö¤renci grubu yapt›klar› eylemle ODTÜ Sa¤l›k ve Rehberlik Merkezi'nde çal›flan bir psikolo¤un kad›nlara tacizde bulundu¤u için a盤a al›nd›¤›n› belirterek, “ODTÜ'de okuyan ö¤renciler olarak böyle bir insan›n bir daha çal›flmamas›n›n garantilenmesini istiyoruz” dediler. Ö¤rencilerin “Tacize ve fliddete sessiz kalmayaca¤›z” yaz›l› bir pankart açt›¤› eylemde, psikolo¤un kadro d›fl› b›rak›lmas› istendi.

‹stanbul Avc›lar’daki bir ö¤renci yurdunda kalan üniversite ö¤rencisi C.G.’den boynunda ve yüzünde k›zar›kl›klar oldu¤u gerekçesiyle bekâret testi istendi. Yurtta kalan üniversite ö¤rencisi 18 yafl›ndaki C.G’nin boynunda ve yüzündeki k›zar›kl›klar› gören yurt müdiresi N.D., k›z›n Ayd›n'daki babas›n› arad› ve apar topar ‹stanbul'a ça¤›rd›. K›z›na iki ayr› hastaneden bekaret raporu isteyen baba Y.G. yurt yöneticilerini, k›z›n› bir odada ç›r›lç›plak soyundurup kontrolden geçirmekle de suçlad›.

Tüm kad›nlar› tecavüzle birlikte mücadele etmeye çap›ran Amargi Kad›n Kooperatifi ‘Tecavüzle Mücadele Rehberi’ haz›rlad›. Rehber tecavüzün tan›m›n› yaparken kad›nlara tecavüze u¤rad›klar›nda neler yapmalar› gerekti¤ini söylüyor. Amargi rehberi 25 Kas›m öncesi düzenledi¤i bir bas›n toplant›s› ile tan›tt›. Amargi temsilcisi sosoyolog P›nar Selek, rehberin mahallelerde ev ev dolafl›larak kad›nlara da¤›t›laca¤›n› söyledi. Aç›klamaya çok say›da ayd›n ve sanatç› kat›ld›.

Toplumsal cinsiyet araflt›rmalar› ve kad›n haklar› mücadelesi yürüten kad›nlar ‘Türkiye’de Toplumsal Cinsiyet Çal›flmalar›: Eflitsizlikler, Mücadeleler, Kazan›mlar Konferans›’nda bir araya geliyor. 29-30 Kas›m'da, Koç Üniversitesi’nde gerçeklefltirilen etkinlikte akademisyenler ve kad›n örgütü temsilcileri konuflmac› olacak. Konferansta kimlik, kad›n hareketleri, kad›nlar›n siyasete kat›l›m›, reformlar ve kad›n, e¤itim, fliddet, kad›n eme¤i, sosyal politikalar gibi konular tart›fl›lacak.

Krize karfl› bir ad›m öne

Özlem’in öyküsü Melahat BOZKURT Adana Halkevi

Kriz, kad›nlar› güvencesiz çal›flma ve iflsizli¤e itiyor. Kad›n mücadelesinin birikimi teslimiyet yerine direnifl için güç veriyor

Ekonomik kriz her geçen gün y›k›c›l›¤›n› artt›rarak hayat›m›z› etkiliyor. Zamlar ve kur dalgalanmalar› ile de¤eri giderek düflen ücretlerimiz yoksullu¤umuzu perçinliyor. Krizin yoksullaflt›rmay› da besleyen en önemli sonucu iflsizlik. Kriz dönemlerinde iflsizlik oranlar›nda yaflanan art›fl ola¤an›n kat be kat üstünde. ‹flsizlik tehlikesinden en çok kad›nlar etkileniyor. Kriz döneminde ilk tasarruf kad›nlardan Kriz dönemlerinde iflten ç›kart›lmak için ilk tercih kad›nlar. Kad›n eme¤inin yo¤un oldu¤u küçük ve orta ölçekli iflletmeler krizden h›zla etkilenen iflyerleri. Kri-

zin vurdu¤u bu tip iflletmelerin kapanmas› öncelikle kad›n emekçilerin kap›n›n önüne konulmas› anlam›na geliyor. Kad›n iflçiler her an iflsiz kalma tehlikesine daha fazla maruz kal›rken bu tehlike onlar›n daha düflük ücretleri kabul etmesi ya da güvencesiz çal›flt›r›lmaya raz› olmas› anlam›na geliyor. Yüz binlerce kad›n iflçi ifllerini kaybetmeme u¤runda patronun her türlü sömürü ve hatta tacizine sessiz kal›yor. ‹flsizlik dünya ölçe¤inde kad›n› fuhufl, tafl›y›c› annelik gibi bedenini kullanmak zorunda kalaca¤› ifllere de itiyor. Geçen hafta gazetelere yans���yan çarp›c› bir haberde

Verilerle kriz

n Kentlerde yafl›yan kad›nlar›n kay›tl› olarak iflgücüne kat›lma oran› %16. n 1994 krizinde çal›flmak istedi¤i halde iflsiz kalan kad›nlar›n oran› yüzde 20 iken çal›flmak istedi¤i halde iflsiz olan erkeklerin oran› yüzde 10’du. n Çal›flabilir yafltaki 29 milyon kad›ndan 19 milyonu herhangi bir iflte çal›flm›yor. Bu 19 Milyon kad›n›n 12 milyonu kendini ev kad›n› olarak tan›ml›yor. n 2008 y›l›nda erkek istihdam› 2008’in ilk çeyre¤inde (geçen y›l›n ayn› dönemine göre), az da olsa artarken (+188 bin), kad›n istihdam› azald›. n TÜ‹K’in Hanehalk› ‹flgücü Araflt›rmas› 2008 Temmuz dönemi sonuçlar›na göre, erkeklerde iflgücüne kat›lma oran› yüzde 73.2 iken kad›nlarda bu oran sadece yüzde 27.2.

Amerika’da ifl bulamayan 70 yafl›nda bir kad›n›n çal›flmak için genelevlere baflvurdu¤u aktar›l›yordu. Kriz güvencesiz ve esnek çal›flmay› yayg›nlaflt›r›yor Ekonomik kriz kad›n› çal›flma yaflam›na sürüklerken öte yandan iflsizlik belas› ile yüz yüze b›rak›yor. 2007 verileri, iflsizlikte yine okkan›n alt›na kad›nlar›n gitti¤ini gösteriyor. Kad›nlar›n iflgücüne kat›lma oran› yüzde 23. Erkekler dün-

yas›nda ifl bulmayan kad›n h›zla evine çekildi. Ev kad›nlar›n›n say›s›

2007’de 237 bin artt›. Bu koflullarda yüzbinlerce kad›n esnek üretim içinde kay›td›fl› biçimlerde çal›flmak zorunda kal›yor. Bu zorunluluk kad›nlar›n uzun ifl saatlerini,

düflük ücretleri kabul etmesi, sigorta ve ifl güvencesinden yoksun kal›nmas› sonuçlar›n› do¤uruyor Kad›n mücadelesinin birikimi ile bir ad›m öne Krizin çal›flma yaflam›nda kad›nlara yönelik etkileri iflsizlik ve güvencesizlefltirme olarak s›ralan›yor. Fakat Türkiye’de kad›n mücadelesinin birikimi bu y›k›m› durdurabilecek güce ve enerjiye sahip. Novamed Direnifli kad›nlar›n mücadelesinin ilk kez iflçi hareketiyle sa¤lam bir ba¤ kurmas›n› sa¤lad›. Kad›nlar Novamed Grevi s›ras›nda yaratt›klar› birikimden güç alarak Sosyal Güvenlik ve ‹stihdam Yasas›’na karfl› sokaklara ç›kt›lar. Çal›flma yaflam›nda ve sosyal güvenlik alan›nda kad›nlar›n ortak taleplerini içeren uzun soluklu

eylem programlar› ile kad›n mücadelesini bir ad›m daha ilerlettiler. 2008 y›l› içinde kriz her türlü y›k›c›l›¤› ile gelirken, kad›nlar yürüttükleri mücadelenin birikimi ile krizin fliddetine y›k›m›na dur demek için yola ç›k›yor. Kriz döneminde güçlenen erkek egemen istihdam politikalar›na karfl› yok say›lan kad›n iflçilerin sesini duyurmak, krizin yaratt›¤› y›k›ma dur demek için yeniden bir araya geliyor. Su hakk› için soka¤a ç›kan kad›nlar flimdi zaml› do¤algaz faturalar›n› sokaklarda yak›yor. Novamed gelene¤i K›z›lay’da iflten at›lan kad›n iflçilerle bir ad›m daha at›yor. fiimdi krize karfl› mücadelede bu birikimden ald›klar› güçle kad›nlar bir ad›m daha öne ç›k›yor.

Arzu Çerkezo¤lu - Dev Sa¤l›k ‹fl Baflkan›

Huriye Ceylan - Eski atölye çal›flan›

Kriz yoksullu¤u daha da derinlefltiriyor, kad›nlar aç›s›ndansa durum daha da a¤›rlafl›yor. Hükümet ve sermaye, krizin tüm yükünü emekçilere yüklemek için çabal›yor. Bunu “ayn› gemideyiz” krizin yükünü bölüflelim söylemiyle yap›yorlar. Oysa krizin onlara etkisi sadece karlar›n›n azalmas›yken bize etkisi iflimizi, ekme¤imizi, yaflam hakk›m›z› kaybetmek oluyor. Bugün çok net olarak söylemek gerekir ki, “ayn› gemide de¤iliz”.

40 yafl›nda iki çocuk annesiyim. Ankara ‹lker’de oturuyorum. On y›l boyunca evde çocuk bakarak ve atölyeler için çiçek yaparak geçindim. Kriz deyince akl›ma zam geliyor. Evde do¤algaz› açmaya korkuyorum. Geçinmenin giderek zorlaflmas›, hayat pahal›l›¤›n›n ve iflsizli¤in artmas› beni kayg›land›r›yor. Kriz öncesinde iste¤e ba¤l› sigortal›yd›m ama aidata gelen zam fark›n› ödeyemez duruma geldi¤im için art›k yat›ram›yorum.

Finans uzmanlar› para babalar›n› kurtarmaya dönük hesaplar yaparken yoksullar› düflünen hele de yoksullu¤u en a¤›r flekilde yaflayan kad›nlar› düflünen olmayacak m› bu ülkede? Kemer s›kmay› ö¤ütleyen uzmanlar›n gözü ilk baflta okula giden Özlem’in beslenme çantas›na dikiliyor. Her sabah çantas›n› dolduran meyve, ucuzundan bisküvi, ekmek aras› peynir yok art›k. Okula gelirken bindi¤i servise zam gelmifl, babas›n›n maafl› ise verilmemifl. Bu durumda Özlem’e düflen 3 km yolu ya¤mur çamur demeden yürümek olmufl. Elde avuçta para kalmay›p baba da iflinden olunca anne belediyeden ald›¤› kömürü sat›fla ç›kar›p finans uzmanlar›n›n ö¤ütlerine kulak kesilmifl. Ama televizyondaki uzmanlar uzayda yafl›yormuflças›na daha da s›k›n kemerinizi diyor aile fertlerine… Baba sinirli, eve gelirken getirdi¤i üç befl kurufl, merdiven alt› kurulan atölyenin sahibi taraf›ndan önlem ad›na al›konulmufl. Evde huzursuzluk alm›fl bafl›n› gidiyor. Özlem’le annesi yemekten de vazgeçmifl okul harçl›¤›ndan da; yeter ki o gün baba gene sinirlenip sehpay› eline almaya görsün… Baba çaresiz, okula gönderdi¤i bir k›z›yla bir o¤lu var. Her ikisinin katk› pay›, spor paras›, fotokopi masraf› ve bir sürü say›lacak giderler büyüdükçe büyüyor, yürüdükçe yürüyor baban›n üstüne. ‹lk çare okuldan almakt›, zaten büyükler de söylerdi “k›z çocu¤unun ne ifli var okulda” diye. Özlem art›k annesi gibi bir ev kad›n›. Ama eskisi gibi de¤il. Çal›flan cinsten bir ev kad›n›. Yan komflunun yatalak hastas›na bak›p akflama mutfak masraf›n› ç›karmaya çal›flacak. Anne de temizli¤e ayda bir gitti¤i doktor, krize karfl› önlem olarak gidifl gelifli teke düflürdü¤ü için ek ifl bulman›n telafl›na düflmüfl durumda.

Kad›nlar fliddeti durdurmak için alanlarda 25 Kas›m Kad›na Yönelik fiiddete Karfl› Uluslararas› Mücadele ve Dayan›flma Günü’nde kad›nlar farkl› kentlerde ‘fliddete dur’ demek için alanlara ç›kt›. Eylemler krizin fliddetine karfl› sokaklar› ›s›tan kad›nlar›n mücadele kararl›l›¤›na ve coflkusuna sahne oldu

Ankara

Ankara 25 Kas›m’da Ankara Kad›n Platformu “fiiddete son diyoruz, dayan›flmayla birlefliyoruz, sesimizi yükseltiyoruz” slogan›yla soka¤a ç›kt›. Toplanma yeri olan YKM önünde polis barikat›yla karfl›laflan kad›nlar yaklafl›k 15 dakika süren engellemenin ard›ndan Yüksel Caddesi’ne yürüyerek burada bir bas›n aç›klamas› gerçeklefltirdi. Kad›na yönelik her türden fliddeti protesto eden konuflmalar yap›ld›. ‹stanbul ‹stanbul Kad›n Platformu taraf›ndan gerçeklefltirilen 25 Kas›m etkinliklerinin ikisi de polis taraf›ndan engellendi. Galatasaray Meydan›’nda aç›lmak istenen sergi izinli oldu¤u halde polisler taraf›nda pano ve foto¤raflar da¤›t›larak engellendi. Akflam 19.30’da ise ‹stanbul Kad›n Platformu bilefleni yüzlerce kad›n›n Taksim Tramvay Dura¤›’ndan Galatasaray Meydan›’na yapaca¤›

yürüyüfl polis barikat› ile engellendi. Yaklafl›k 2 saat boyunca kad›nlar sloganlar ve alk›fllarla polis barikat›n›n aç›lmas› için eylem yapt›. Mersin ''fiiddete hay›r'' eylemi için ‹HD önünde bir araya gelen Mersin Kad›n Platformu bileflenleri polis engeliyle karfl›laflt›. Yaklafl›k yüz kifliden oluflan kad›n grubu Tafl Bina önünde yapt›klar› bas›n aç›klamas›ndan sonra kad›na yönelik fliddeti konu edinen bir foto¤raf sergisi açt›. Polis müdahale ederek serginin kald›r›lmas›n› istedi. Bir saat boyunca sergiyi aç›k tutan Platform bileflenleri polisin tutumunu meflaleli yürüyüflle protesto etmek için tekrar bir araya geldi. Bu eylemde de yürüme-

leri engellenen kad›nlar, oturma eylemi yaparak tepkilerini gösterdiler. Samsun Samsun’da fiiddete Karfl› Kad›n Buluflmas› oldukça hareketli geçti. Samsunlu kad›n örgütleri akflam saatlerinde Çiftlik Caddesi Akbank önünde bir resim sergisi ve stant açt›. Ard›ndan burada bir bas›n aç›klamas› gerçeklefltirdi. Kad›nlar›n kriz koflullar›na teslim olmayaca¤›n›n vurgulanEskiflehir d›¤› aç›klama sonras›nda meflalelerle bir gece yürüyüflü yapan Samsunlu kad›nlar kad›na yönelik fliddetin tart›fl›ld›¤› bir panelle 25 Kas›m etkinliklerine nokta koydular. Eskiflehir Eskiflehir Demokratik Kad›n Platformu 25 Kas›m’da bir yürüyüfl yaparak kad›nlar›n sesini soka¤a tafl›d›. “Cinsel Sald›r›lara, Militarizme, Erkek fiiddetine, Ayr›mc› Yasalara Karfl› Yaflas›n Kad›n Dayan›flmas›” pankart›n›n arkas›nda toplanan yaklafl›k 100 kad›n Yediler Park›’ndan Adalar Mevkii’ne kadar yürüdü. Burada kad›na yönelik fliddete karfl› bir bas›n aç›klamas› gerçeklefltirildi. Bas›n aç›klamas›ndan sonra fliddete

kurban edilen kad›nlar için a¤›tlar okunarak eylem sona erdirildi. Bursa Bursa Kad›n Platformu 25 Kas›m’da bir yürüyüfl düzenledi. Akflam saatlerinde K›z›lay’da toplanan yaklafl›k 100 kad›n Orhangazi Park›’na kadar krize karfl› kad›nlar›n taleplerini ortaya koyan coflkulu bir yürüyüfl gerçeklefltirdi. Burada Platform ad›na ortak bir bas›n aç›klamas› yap›ld›. Aç›klaman›n ard›ndan Günyüzü tiyatro grubunun haz›rlad›¤› oyunun sergilenmesi ile eylem sona erdi. Adana Adana Kad›n Platformu bileflenleri “Kad›na yönelik fliddete son” demek için 5 Ocak Meydan›’nda buluflarak ‹nönü Park›’na kadar bir yürüyüfl düzenlediler. Z›lg›tlar ve sloganlar eflli¤inde yap›lan ve yaklafl›k 100 kad›n›n kat›ld›¤› eylemde platform ad›na ortak aç›klama okundu. Aç›klaman›n ard›ndan k›sa bir müzik dinletisi ve tiyatro oyunu ile eylem sona erdi.

Mersin

‹lkerli kad›nlar eylemde Krizin faturas› bütçeye yans›rken Halkevci Kad›nlar Ankara ‹lker’de zamlara ve krizin y›k›m›na karfl› eylemdeydi Dikmen ve ‹lker halkevlerinden kad›nlar›n ça¤r›s› ile 27 Kas›m akflam› bir araya gelen 30’u aflk›n kad›n krizin kurban› olmamak için soka¤a ç›kt›. ‹lker Gündüzler Market önünde toplanan yaklafl›k 30 kad›n “Bu zamlarla yaflanmaz, zamlar geri çekilsin”, “AKP elini cebimizden çek”, “Zam zulüm iflkence, iflte AKP” sloganlar›yla Halk Ekmek Bayisi önüne yürüdü. Yürüyüfl boyunca ellerinde bofl tencereleriyle zamlara karfl› seslerini yükselten kad›nlar s›rtlar›na ald›klar› battaniyelerle do¤algaz zamm›n› protesto etti. “Gaz yok, tuz yok, afl yok, bu çileyi çekecek sab›r yok”, “Krizin faturas›n› kad›nlar ödemeyecek” dövizlerini tafl›yan kad›nlar Halk Ekmek Bayisi önünde bir

bas›n aç›klamas› yapt›lar. Halkevci kad›nlar ad›na Songül Kurt yapt›¤› aç›klamada; “AKP hükümetinin zamlar karfl›s›nda halka sundu¤u önerinin tasarruf oldu¤unu” hat›rlatarak tasarruf denilince ilk akla gelenin ‘kad›nlar’ oldu¤una dikkat çekti. Kurt, “Do¤algaz zamlar› ile so¤u¤a mahkum edildiklerini, kad›nlar›n evde yaln›zken do¤algaz› kullanmamaya çal›flt›klar›n› belirtti. Yoksulluk nedeniyle kömürle, fileyle dilencilefltirilmeye çal›fl›lanlar›n öncelikle kad›nlar oldu¤unu hat›rlatt›. Kad›nlar›n krizin bedelini yoksulluk ve iflsizlik olarak ödememek için sessiz kalmayacaklar›n› vurgulad›. Eylem kad›nlar›n do¤algaz faturalar›n› yanlar›nda getirdikleri sobada yakmas› ile sona erdi.


4 Aral›k 17 Aral›k

2008

EMEK 7

 Fiskobirlik iflçisi kazand›

 Çarflamba ‘Plaza Eylemleri’

 Çiftçi-Sen’e kapatma davas›

‹flten ç›karmaya eylemli yan›t

Geçen y›l Ordu Ya¤ Sanayi A.fi.’de iflten ç›kar›lan 91 iflçiden 30'u mahkemeye baflvurmufltu. Ordu ‹fl Mahkemesi, iflçileri hakl› bularak ifle iade etti. fiirketin karara itiraz etmesi üzerine dava Yarg›tay’a gitti. Yarg›tay, 30 iflçinin ifle iade edilmesi karar›n› onad›; iflçilerin 10 gün içinde ifle bafllat›lmas› ve herbirine 4 ayl›k maafl› tutar›nda tazminat ödenmesi, ayr›ca çal›flmad›klar› aylar›n maafl toplam›n›n ödenmesine hükmetti. Belediye-‹fl Sendikas› Ordu fiube Baflkan› Selim Yöndem, "Bu iflçilerin ekmek mücadelesinin baflar›s›d›r" diyerek, bundan sonra da konunun takipçisi olacaklar›n› ifade etti.

Biliflim sektörü çal›flanlar› kriz bahanesiyle iflkolunda yaflanan iflten ç›kartmalara karfl› 'Her Çarflamba Plaza Eylemlerine' haz›rlan›yor. Oldukça a¤›r çal›flma koflular›na sahip olan biliflim çal›flanlar› bir süredir sendikalaflmay› ve beyaz yakal› diye tabir edilen çal›flanlar›n sendikal mücadeleye uzak duruflunu tart›fl›yordu. Geçti¤imiz aylarda IBM'de bafllat›lan fiili sendikalaflma süreci bu tart›flmalar› k›smen aflm›fl durumda. Küresel kriz ve bu krizin Türkiye'deki yans›malar›, biliflim çal›flanlar› üzerinde de kendini hissettirmeye bafllad›. Sosyal haklar gaspedildi, ücretler düflürüldü ve iflten ç›karmalar artt›.

Hükümetin iç hukuk düzenlemelerini yapmad›¤› için Ankara Valili¤i'nin baflvurusuyla kapat›lmak istenen Çiftçi Sendikalar› Konfederasyonu (Çiftçi Sen) ile ilgili olarak aç›lan davan›n ilk duruflmas› yap›ld›. Ankara Adliyesi’nde 2 Aral›k’ta bafllayan davada Çiftçi-Sen yöneticileri, çiftçilerin ve üretici köylülerin sendika kurma ve sendikal› çal›flma hakk› için savunmalar›n› verdi. Çiftçi-Sen Genel Baflkan› Abdullah Aysu yapt›¤› aç›klamada, ILO ve uluslararas› anlaflmalarla güvence alt›na al›nan üreticilerin sendikal› olma hakk›n›n hem yasal hem de meflru oldu¤unu söyledi.

Gebze Organize Sanayi Bölgesi’nde bulunan Dostel Makine’de ücretsiz izinler iflten ç›karmaya dönüfltü. 30 iflçinin iflten ç›kar›ld›¤› haberi üzerine 08.00-16.00 vardiyas›ndan ç›kan iflçiler fabrikalar›n› terk etmeyerek bir eylem yapt›. Birleflik Metal-‹fl Sendikas› iflyeri bafltemsilcisi Selçuk Balc›, Dostel patronuna sert tepki göstererek “‹flten at›lmaya karfl› sonuna kadar direnece¤iz… ‹flverenin buradaki bir amac› da toplu sözleflmeyi delmek” dedi. ‹flçilerin “At›lan iflçiler geri al›ns›n, Gemileri yakt›k geri dönüfl yok, Kriz bahane sermaye flahane, Dostel iflçisi ekme¤inin bekçisi" sloganlar› sonras› eylem sona erdi.

Metal iflçisi cenderede Metal iflçileri, iflten ç›karmalara karfl› bas›n aç›klamalar›ndan yürüyüfllere, yol kesme eylemlerinden fabrika iflgallerine ve krize karfl› aç›klad›klar› talepleri ile iflçi s›n›f›na yol gösteriyor Metal iflkolunda çal›flan iflçiler haftalard›r yapt›klar› eylemlerle patronlara karfl› haklar›n› ar›yor. Grup Toplu ‹fl Sözleflmeleri’nde Türkiye Metal Sanayicileri Sendikas›’n›n (MESS) dayatmalar›na

karfl› metal iflçileri, Birleflik Metal ‹flçileri Sendikas› (Birleflik Metal-‹fl) öncülü¤ünde bas›n aç›klamalar›, yürüyüfller, yol kesme eylemleri ve fabrika iflgalleri yaparak iflsiz kalan, hak

Mudanya’da fabrika iflgali Mudanya’da kurulu bulunan Türk Prysmian Kablo ve Sistemleri A.fi. fabrikas›nda çal›flan Birleflik Metal-‹fl üyesi 400 iflçi 26 Kas›m günü vardiya ç›k›fl›nda MESS’in Grup Toplu ‹fl Sözleflmesi görüflmelerindeki tavr›n› ve dayatmalar› protesto ederek fabrikay› iflgal ettiler. Birleflik Metal-‹fl Sendikas› Bursa fiube Baflkan›

Ayhan Ekinci eylemde yapt›¤› aç›klamada, patronlar›n örgütü MESS’in iflçilerin hakk›n› gasp etmeye yönelik olan taleplerini kabul etmediklerini belirtti. Ekinci, Birleflik Metal‹fl’in yürüttü¤ü mücadelenin gerek MESS’i gerekse de Türk Metal’i ve Baflkan› Mustafa Özbek’i s›k›flt›rd›¤›n› belitti.

gasplar›na u¤rayan emekçilere yol gösteriyor. Metal iflçileri gelenek haline getirdikleri Cuma yürüyüfllerinin yedincisini 28 Kas›m’da yapt›. Her Cuma MESS’in önüne yürüyen iflçiler hak mücadelelerini kararl›l›kla sürdürüyor. Babalar iflsiz çocuklar aç Kocaeli'nde Tezcan Galvaniz'den iflten at›lan 38 iflçi, Birleflik Metal-‹fl Sendikas› ile bafllad›klar› direnifllerini sürdürüyor. ‹flçiler ilk olarak fabrikan›n bulundu¤u Arslanbey Köyü’nde köylülerin de destek verdi¤i bir yürüyüfl yapt›lar. ‹flten at›lan arkadafllar› için direnifl yapan iflçilere 27 Kas›m’da jandarma sald›rd› ve 46 iflçiyi gözalt›na ald›. ‹flçiler eflleri ve çocuklar› ile 30 Kas›m’da Kocaeli sokaklar›nda “Babalar iflsiz çocuklar aç” sloganlar›yla yürüdü. ‹zmir’de de Birleflik Metal-‹fl’e üye 400 iflçi MESS’i protesto etmek için Çal›flma

Bakanl›¤› Bölge Müdürlü¤ü önüne “MESS dayatmalar›na hay›r” ve “Krizin faturas›n› biz ödemeyece¤iz” pankartlar›yla yürüdü. ‹flçiler Bakanl›k önünde Birleflik Metal-‹fl üyesi iflçiler krizin faturas›n›n emekçilerin s›rt›na y›k›lmas›na dur demek için 26 Kas›m’da Ankara'da Çal›flma

Bakanl›¤› önünde eylem yapt›. ‹flçiler, Bakanl›ktan acilen “Genel ekonomik kriz oldu¤unu aç›klamas›n› ve Türkiye ‹fl Kurumu’na ‹flsizlik Sigortas› Fonu’nun, krizden etkilenen iflyerlerindeki iflçiler için kullan›lmas›” talimat›n› verilmesini istedi. Krizin etkileri metal iflçilerinin çal›flma flartlar›n›

de¤ifltirdi. ‹flten ç›karmalar›n d›fl›nda, ücretsiz izine ay›rma, çal›flma saatlerini düflürme ve geçici iflten ç›karma uygulamalar› yayg›nlaflt›. Oysa metal iflkolundaki iflletmeler hala yüksek oranda kar ediyorlar. Patronlar›n yapmak istedikleri, grup toplu sözleflmelerinde iflçilerin pazarl›k gücünü geriletmek.

Güvencesizli¤e karfl› ortak mücadele büyüyor Sa¤l›k örgütleri güvenli ifl ve sa¤l›k hakk› için ortak mücadeleyi büyütüyor. Devrimci Sa¤l›k ‹flçileri Sendikas›, Sa¤l›k ve Sosyal Hizmet Emekçileri Sendikas›, ve Türk Tabipleri Birli¤i 29 Kas›m’da Ankara’da KESK ve D‹SK taraf›ndan yap›lan mitinge birlikte kat›ld›lar. ‹stanbul Çapa K›z›lay Kan Merkezi önünde toplanan sa¤l›kç›lar kitlesel bir u¤urlamayla yola ç›kt›lar. Sa¤l›k emekçileri ilk

duraklar› olan Kocaeli’nde coflkulu bir eylem yapt›ktan sonra ikinci duraklar› olan B u r sa’ya vard›.

Bursa’da sa¤l›k emekçilerini ilk önce polis barikat› karfl›lad›. Polis barikat›na ra¤men eylemlerini yapan sa¤l›k emekçileri, Eskiflehir’e geçti. Sa¤l›k emekçileri; sendikalar, siyasi partiler ve

demokratik kitle örgütleri taraf›ndan kitlesel ve coflkulu bir flekilde karfl›land›. Yine Ankara’da muhalefet güçleri taraf›ndan karfl›lanan sa¤l›k emekçileri, K›z›lay Genel Merkezi’ne yürüdü.

Sa¤l›k emekçilerinin ortak mücadelesinin verildi¤i Adana Ç.Ü Balcal› Hastanesinde çal›flan SES ve Dev Sa¤l›k ‹fl üyeleri, tafleron olarak çal›flt›r›lan iflçilerin kadrolu istihdam›n›n sa¤lanarak insanca yaflam koflullar›n›n yarat›lmas› için bir dizi eylem yapt›. ‹lk olarak 17 Kas›m’da iki saatlik ifl b›rakan sa¤l›k emekçileri, 19 Kas›m’da da faks eylemi yapt›.

Yörsan emekçileri davay› kazand› Tek G›da-‹fl sendikas›na üye olduklar› için Yörsan patronlar› taraf›ndan iflten at›lan iflçiler, vermifl olduklar› mücadele sayesinde ifllerini geri kazand› Yörsan’da çal›flan iflçiler Tek G›da-‹fl sendikas›na üye olduklar› için patronlar taraf›ndan hiçbir gerekçe gösterilmeden iflten ç›kar›lm›flt›. Yörsan iflçileri 5 Aral›k 2007’den beri ifle geri dönmek için mücadele ediyordu. ‹flten ç›kar›lan 376 sendikal› iflçiden 334’ünün davalar› lehlerine sonuçland›. Mahkeme, ‘‹flten at›lma nedeni sendikaya üye olmalar›d›r’ diyerek iflçilerin ifle iadesine karar verdi. Kararlar›

Yarg›tay da onad›. Yerel mahkemenin karar›nda, “iflveren iflçilere dört ay maafl ödeyecek; geri

almay› kabul etmezse, iflçilerin k›demlerine göre ek olarak 12 ile 20 ay aras›nda de¤iflen tazminatlar ödemek durumunda kalacakt›r” denildi. Trabzon’da KESK ve Türk-‹fl öncülü¤ünde, YÖRSAN iflçilerine destek eylemi yap›ld›. Eylemde YÖRSAN iflçilerinin iflten ç›kar›lmas› ve sonras›nda yaflanan süreci ve iflçilerin mücadelesini anlatan bir bas›n aç›klamas› okundu.

Yemekhanelerde iflgal var! Ankara ve Ege üniversitelerinin yemekhanelerinde çal›flan iflçiler, iflten ç›karmalara karfl› ve birikmifl alacaklar› için yemekhane iflgalleri yapt›. Ege Üniversitesi 1 Nolu yemekhane çal›flanlar› yapt›klar› eylem sonucunda, patrondan birikmifl alacaklar›n› alarak eyleme son verdi. Ankara Üniversitesi yemekhane iflçileri ise üniversiteye yeni gelen yemek flirke-

tinin ifl akti yapmamas› üzerine yemekhanede iflgal bafllatt›. Yemekhaneye yürüyen iflçilere,

direniflin bafl›ndan beri iflçilerin yan›nda olan ö¤renciler ve kimi ö¤retim üyeleri de destek verdi. ‹flçiler yapt›klar› aç›klamada, bafllatt›klar› yemekhane iflgalini kararl›l›kla devam ettireceklerini aç›klad›lar. Eyleme, D‹SK yöneticileri, Yurtsever Cephe, SDP, SP ve Halkevlerinin temsilcileri de kat›larak destek verdi.

Türk-‹fl’te ola¤anüstü hal Türk-‹fl üst yönetimine yönelik iç mücadele, ba¤l› sendikalar›n yönetimlerine yans›maya devam ediyor. Yol-‹fl’ten sonra Türkiye Maden-‹fl ve Genel Maden-‹fl sendikalar› da ola¤anüstü genel kurula gittiler. Türkiye Maden-‹fl’te “sol”un a¤›rl›¤› artarken, Genel Maden-‹fl’te AKP angajman›n› zay›flatan bir yönetim olufltu. Türk-‹fl Baflkan› Mustafa Kumlu’nun Genel Baflkan› oldu¤u Tes-‹fl ise 27-28 Aral›k’ta ola¤anüstü genel kurul yapma karar› ald›. Bu kararda yönetim kurulunun iki üyesinin istifas› belirleyici oldu. Ola¤anüstü genel kurul kararlar›n›n tümünün arkas›nda, yönetim kurullar› içerisindeki ayr›flma ve çat›flmalar öne ç›k›yor. Türk-‹fl’in AKP hükümetine endeksli politikalar›ndan afl›r› zarar gören Tek G›da-‹fl’in bu politikalara karfl› tepkisi, Türk-‹fl Genel Sekreteri’nin Türk-‹fl yönetimiyle aç›k çat›flmaya girmesine kadar vard›. Bu ge-

liflme, Türk-‹fl’in geleneksel sol muhalefetinden, “ulusalc›” çevrelerle dirsek temas›nda olan sendikal kadrolara kadar uzanan bir yeni muhalefet kümelenmesinin önünü açt›. Tek G›da-‹fl, Petrol-‹fl ve Hava-‹fl’in ön planda göründü¤ü bu kümelenmede, Haber-‹fl, Bas›n-‹fl, Deri-‹fl, Türkiye Maden-‹fl gibi sendikalar da yer al›yor. H›zla ilerleyen özellefltirme sürecinde sendikalarda yaflanan erime ve patlak veren ekonomik krizin beraberinde getirdi¤i öz-savunma ihtiyac›, Türk-‹fl’teki iç çalkant›lar›n daha da fliddetlenmesine neden olacak. Kumlu’nun Tes-‹fl’in baflkanl›¤›ndan düflürülmesi veya alt›n›n boflalt›lmas› halinde Türk-‹fl’in ola¤anüstü genel kurula gidiflinin önü aç›lm›fl olacak. Metal sektöründeki krizin ve sürmekte olan toplu sözleflme görüflmelerinin Türk Metal’in Türk-‹fl üst yönetimindeki konumunu nas›l etkileyece¤i ise flimdilik bilinmiyor.

29 Kas›m yetmez! Tufan SERTLEK Dev Sa¤l›k-‹fl Genel Sekreteri

29 Kas›m mitingi her bak›mdan iyi oldu. Krizin giderek etkisini göstermeye bafllad›¤› bir süreçte emekçilerin nas›l bir tutum alaca¤›n› göstermesi; yerel seçim çal›flmalar›na baflland›¤› bir dönemde AKP’nin faças›n› bozmas› ve D‹SK ve KESK en da¤›n›k dönemlerinden birini yafl›yor olmas›na ra¤men temsil ettikleri s›n›fsal de¤erlere atfen meflruiyetlerini sürdürüyor olmalar› bak›m›ndan önemliydi. Özellikle D‹SK ve KESK’in (TTB ve TMMOB eksikli¤iyle) meflruiyetlerinin kabul görmesi önemliydi çünkü 2009 y›l›n›n hayli sert geçece¤i hemen herkes taraf›ndan söyleniyor. Böyle bir süreçte emek siyasetinin çat›s›n›n olmamas› olabilecek en kötü durumdur. Bu örgütlerin bu payeyi ne kadar hakettikleri bugün için saçma bir tart›flmad›r. Elde olan budur, olmamas› onlar›n de¤il olmas›n› isteyenlerin kabahatidir. Miting gerçekten de beklenenden daha görkemliydi. Tam bir meydan okuma oldu. Ancak mitingin en büyük zaaf› solun çeflitli renkleri ve örgütlü emekçi kesimlerin bileflkesinden ibaret olmas›yd›. Mitingin en büyük eksi¤i daha çok Birleflik Metal-‹fl, daha çok Devrimci Sa¤l›k-‹fl, daha çok Limter-‹fl daha çok Halkevleri olmamas›yd›. Birleflik Metal ‹fl uzun süredir yürüttü¤ü difle difl mücadeleler, özellikle krize karfl› yürüyüfl ve iflyeri iflgalleriyle krize karfl› örnek bir sendikal tutum sergiliyor. Dev Sa¤l›k-‹fl ise kimsenin elini sürmeye cesaret edemedi¤i tefleron iflçileri örgütlemeye çal›fl›yor. Limter-‹fl koca bir tersane havzas›nda ezber bozan bir inat ve cesaretle sendikal mücadele veriyor, Halkevleri ise yoksul mahallelerde solun akan kan›, atan kalbi olmaya çal›fl›yor. AKP, 29 Kas›m mitingi karfl›s›nda biraz tedirgin olmufl olabilir ama bu, onu korkutacak bir tablo de¤il. Zira bu topluluk ancak mitingler ve bas›n aç›klamalar›nda bir araya gelerek bir güç görüntüsü oluflturabilme özelli¤ine sahip, yoksa vurucu bir güç olma özelli¤i yoktur. Sendikal›, orta s›n›f özellikleri a¤›r basan emekçi kitlesi ve geleneksel siyaset yapma biçimlerini aflamayan bir sol herhangi bir kapitalist iktidar için vurucu olma özelli¤ine sahip de¤ildir. Ne sokakta ne de seçim sand›¤›nda... Bugün ihtiyaç olan AKP’ye, ezberini bozduracak bir “has›m” kazand›rmakt›r. Büyük kitlesi giderek yoksullaflan Türkiye toplumu ile solu reel olarak temsil eden “orta s›n›f” kitlelerin doku uyuflmazl›¤›n› giderecek bir yol bulunmal›d›r. Kuflkusuz bu CHP’nin yapmaya çal›flt›¤› gibi kes-yap›flt›r usulü araya bir iki de çarflafl›-türbanl› katal›m meselesi de¤ildir. AKP’nin kimlik siyasetiyle onun sahas›nda dövüflmenin ne ak›lla ne de siyasi taktikle bir alakas› vard›r! Evet, 29 Kas›m bir moraldir. fiimdi bu morali gerçek bir siyasete dönüfltürme zaman›. D‹SK ve KESK baflkanlar›n›n kürsüden söyledikleri “yar›n döndü¤ümüzde” söylemi laf olsun diye söylenmifl olmamal›. Evet bu yaz›y› yazd›¤›m›z ve okudu¤umuzda art›k mitingden dönmüfl durumday›z ve her gün kaç kiflinin iflsiz kald›¤›n› ve umutsuzlar kervan›na kat›ld›¤›n› ö¤reniyoruz. Evet flimdi, iflyerimizde, mahallemizde, sanayi sitemizde, havzam›zda ne yapaca¤›m›z› konuflman›n ve örgütlemenin zaman›d›r. Ama AKP’de para var ona makarna buna kömürle yoksullar› ve yoksullaflanlar› teslim al›r diyerek kendimizi kand›rmayal›m. Sermaye her zaman zengindi ve her zaman yoksullar› sat›n alacak paras› vard›. Buna ek olarak AKP’nin muhafakazar ‹slamc› söylemi ve organik iliflkilerinin önemi kuflkusuz yads›namaz. Ama hepsinin s›n›r› var. Yeterki biz kendi s›n›rlar›m›z› y›kmas›n› bilelim. Ana caddelerden, sendikal› iflyerlerinden yoksullu¤un kol gezdi¤i mahallelere, sanayi sitelerine, havzalara yüzümüzü çevirelim. Kendimizi gelip geçen bir yolcu gibi de¤il hanc› gibi görme cesaretini bulal›m ve bunun siyasetini yapal›m. Kürtler seçimlerde AKP’ye a¤z›n›n pay›n› verecek. Evet, emekçiler ve yoksullar bu seçimlerde de büyük oranda AKP’nin taban› olma ifllevini görecek, önemli de¤il! Ancak flu önemli: AKP ilk kez oy kaybedecek ve büyü bozulacak ve her fley ondan sonra çok baflka olacak. AKP’yi vurmak için söyleyip geçen, yap›p bitiren de¤il konuflan dinleyen, sürekli yapan ve yeniden yapan, kurumsallaflan bir siyaseti örme becerisini gösterebilmemiz flartt›r.


4 Aral›k 17 Aral›k

8 DÜNYA

2008

Yeni ABD Baflkan› Obama’n›n hedef gösterdi¤i Güney Asya ‘El Kaide terörüyle’ çalkalan›yor

Obama ‘ben geldim’ dedi Mumbai kentinde 26 Kas›m’da gerçeklefltirilen sald›r›lar, Bat› medyas›nda Hindistan’›n 11 Eylül’ü olarak de¤erlendirildi. Hindistan, yeni ABD baflkan› Obama’n›n askeri sald›r› planlar›na dahil etti¤i Pakistan’› suçluyor Hindistan 26 Kas›m’da, El Kaide ba¤lant›l› militanlar›n gerçeklefltirdi¤i öne sürülen sald›r›larla sars›ld›. Sald›r›larda Hindistan’›n finans merkezi olarak bilinen Mumbai kentinin lüks ve simgesel binalar› hedef seçilirken, üç gün boyunca süren çat›flmalarda resmi verilere göre 200’e yak›n kifli yaflam›n› yitirdi, yüzlercesi de yaraland›. Sald›r›y› Hindistan’›n 11 Eylül’ü olarak yorumlayan emperyalist merkezler ve Hindistan yönetimi, sald›rganlar›n üssünün de komflu Pakistan oldu¤unu iddia etti. Sald›r›y› Deccan Mücahitleri diye duyulmam›fl bir örgüt üstlense de, Hindistan El Kaide’den esinlenen Leflkeri Tayyibe adl› Pakistanl› bir örgütü sorumlu tutuyor. Sald›r›da ABD, Britanya ve ‹srail kökenlilerin özel olarak hedef al›nmas› da El Kaide iddialar›na dayanak yap›lmak isteniyor. Sald›r›lar›n ard›ndan Hindistan Baflbakan› Manmohan Singh, Pakistan’› kastederek “Ülkemize karfl› sald›r› bafllatmak için topraklar›n›n kullan›lmayaca¤› konusunda komflular›m›zla konuflaca¤›z” deyip, kararl› davranmazlarsa ödenecek bir bedel olaca¤› tehdi-

dinde bulundu. Bunun üzerine gözler Pakistan’a çevrildi. Pakistan baflbakan› As›f Ali Zerdari ise ülkenin istihbarat flefini Hindistan’a yollayarak iflbirli¤ine aç›k olduklar›n› bildirdi. Ancak Pakistan s›n›r komflusu Afganistan’daki savafl ve siyasi çalkant›lar nedeniyle uzun süredir topraklar›ndaki kontrolü kaybetmifl durumda. Afganistan’›n 2001’de

ABD güçlerince iflgal edilmesinin ard›ndan, Taliban ve El Kaide militanlar›, Pakistan’›n bat› s›n›r›ndaki bölgeleri üslenmek için kullanm›flt›. Taliban’›n çok güçlü bir tabana sahip oldu¤u bölge son dönemde ABD’nin füze sald›r›lar›na da hedef oluyor. Pakistan hükümeti kontrolü sa¤lamak için ordu güçlerini a¤›rl›kla bu bölgeye y›¤m›fl durumda. Ancak bu du-

rum da iki ülkenin de üzerinde egemenlik iddia etti¤i, üç savafla konu olan ve ‹slamc› örgütlerin faal oldu¤u s›n›r bölgesi Keflmir’de güvenlik sorunu yarat›yor. Pakistan’›n tek bafl›na topraklar›n› kontrol etme flans› yok ve Hindistan’›n bunu bahane ederek ABD deste¤iyle komflusuna sald›rabilece¤i konufluluyor. Müstakbel ABD Baflkan› Barack Obama,

baflkanl›k seçimlerinden önce, Irak’tan çekilecek askerlerle Afganistan’daki askeri güce takviye yap›laca¤›n› belirtmiflti. Obama ayr›ca, Pakistan’›n ülke topraklar›nda bulunan teröristlere karfl› gerekli önlemleri almamas› durumunda, tek tarafl› sald›r› düzenleme tehdidinde bulunmufltu. Obama son olarak “Bu sald›r›lar terörizmin yaratt›¤› tehdidi bir kez daha gözler önüne serdi” fleklinde konuflarak sald›r›lar›n “dünyan›n terörle mücadeledeki kararl›l›¤›n›” sarsmayaca¤›n› söyledi. Böylece, Mumbai sald›r›lar›, olas› bir Pakistan iflgalinin önündeki “meflruluk” engelini ortadan kald›rm›fl oldu. Bu beklentiler gerçekleflirse, ABD yine flaibeli bir El Kaide eylemi sayesinde müdahale flans› yakalam›fl olacak. So¤uk Savafl döneminde Yeflil Kuflak politikalar›n›n üssü olan Pakistan’da, ülkenin CIA eliyle yap›land›r›lan istihbarat örgütü ISI mücahitlerin örgütlenmesinde baflrol oynam›flt›. ABD’nin bugün terör üssü ilan etti¤i bölgeler o dönemde ABD paras› ve silah›yla destekleniyordu. El Kaide ve benzeri örgütler bu dönemde sahneye ç›km›flt›.

‹flgalci üç y›l daha Irak’ta BM Güvenlik Konseyi’nin verdi¤i süre dolarken, ABD askerlerinin üç y›l daha ülkede kalmas›n› sa¤layan güvenlik anlaflmas› Irak parlamentosu taraf›ndan onayland›. Müstakbel ABD Baflkan› Barack Obama Irak’taki askerlerin 16 ay içinde çekilece¤ini söylemiflti ABD askerlerinin üç y›l daha Irak’ta kalmas›n› sa¤layan güvenlik anlaflmas› Irak parlamentosu taraf›ndan onayland›. Güçler Statüsü Anlaflmas› (SOFA) ad›n› tafl›yan anlaflma, ABD ordusunun 2009 ortas›na kadar kent ve kasaba merkezlerinden, 2011 y›l› sonuna kadar da ülkenin tamam›ndan çekilmesini öngörüyor. BM Güvenlik Konseyi karar›na göre ABD’nin askeri gücünü 2008 y›l›n›n sonuna kadar Irak’tan çekmesi gerekiyordu. Ancak imzalanan anlaflma sayesinde ABD askerle-

ri üç y›l daha Irak’ta kalacak. ABD Genelkurmay Baflkan› Michael Mullen, 2011’de çekilmenin ülkedeki koflullara ba¤l› olaca¤›n› ve gerekirse anlaflman›n süresinin uzat›labilece¤ini söyledi. Müstakbel ABD Baflkan› Barack Obama, Irak’taki askerlerin 16 ay içerisinde çekilece¤ini söylemiflti. Anlaflma flartlar›na göre ABD askerleri art›k Irak yönetiminden bir izin ve arama emri olmadan, istedi¤i kifliyi tutuklayamayacak. Kukla hükümet bunu bir kazan›m olarak yans›tmaya çal›flsa da, iflgalin bir an önce son bulmas›n› isteyen muhalefeti ikna edecek bir tablo çizemiyor. Anlaflman›n bir baflka kofluluna göre ABD ordusu Irak toprak-

‹srail Gazze’yi yok etmek istiyor Gazze insani bir felaketle karfl› karfl›ya. ‹srail’in uygulad›¤› abluka, ekmek gibi temel gereksinimlerin karfl›lanmas›nda s›k›nt›lara yol aç›yor ‹srail, direniflçilerin düzenledi¤i roket sald›r›lar›n› bahane ederek Gazze’ye tüm geçiflleri kapatt›. ‹srail’in uygulad›¤› abluka nedeniyle, bir buçuk milyon Gazzeli insani bir felaketle karfl› karfl›ya. BM Mültecilere Yard›m Örgütü Baflkan› Karen Ebuzeyd, Gazze’nin insani bir y›k›mla karfl› karfl›ya oldu¤unu söyledi. Ebuzeyd “‹flgal alt›nda de¤iller, kuflatma alt›ndalar” diyerek yaflan›lan durumu özetledi. Bölgeye akaryak›t giriflinin durmas› sebebiyle bölgedeki tek elektrik santralinin çal›flmamas› elektrik kesintilerinin yaflanmas›na yol aç›yor. Yaklafl›k 750 bin kifli günde 16 saatlik elektrik kesintisi yafl›yor. Su pompalar›n›n çal›flmamas› nedeniyle bölgenin yüzde 20’sine befl günde bir, yüzde 40’›na ise dört günde bir su veriliyor. Elektrik kesintileri ve bu¤day k›tl›¤› yüzünden f›r›nlar üretimi durdurdu. Ekmek üretilmiyor. Hastanelerde acil durumlar

d›fl›nda ameliyatlar ertelendi. Abluka yüzünden BM Dünya G›da Program› kapsam›ndaki yard›mlar da Filistinlilere ulaflam›yor. Bölgenin önünde duran tek seçenek M›s›r s›n›r›ndaki tünellerden kaçak yollarla Gazze’ye sokulan malzemeler. Bu ise g›da fiyatlar›n›n karaborsada çok yüksek rakamlara ulaflmas›na yol aç›yor. Uygulanan ablukan›n gerekçesi olarak, Gazze’deki Hamas hükümeti gösteriliyor. Bir yandan ‹srail’e karfl› direnifl açl›k ve ölümle zay›flat›lmaya

çal›fl›l›rken, di¤er yandan M›s›r s›n›r›ndaki tünellerdeki kaçakç›l›¤a göz yumularak, halk›n maddi ihtiyaçlar›n›n git gide M›s›r’a ba¤›ml› hale gelmesi sa¤lan›yor. Gazze Kamusal Ruh Sa¤l›¤› Program› baflkan› Eyad Sarraj, ‹srail’in uzun vadede, M›s›r’a bask› uygulayarak Gazze s›n›r›ndaki kontrolleri durdumas›n› ve s›n›r aç›ld›ktan sonra halk›n M›s›r’a göç etmesini sa¤lamay› hedefledi¤ini söylüyor. Bu durumda Gazze halk›n›n önünde üç seçenek sunuluyor: Açl›k, ölüm veya göç.

lar›n› komflu ülkelere sald›r› için kullanamayacak. ABD’nin herhangi bir aç›klama yapmadan Suriye’ye düzenledi¤i hava sald›r›lar› bu maddenin fiili bir karfl›l›¤›n›n olmad›¤›n› gösteriyor. Irak halk› ise, anlaflman›n parlamentoda onaylanmas›n›n öncesinde anlaflmay› protesto etmek için meydanlara ç›kt›. fiii lider Mukteda El Sadr taraftarlar› taraf›ndan baflkent Ba¤dat’ta düzenlenen protesto gösterileri, ABD askerlerinin Saddam heykelini devirdikleri Firdevs meydan›nda gerçeklefltirildi. On binden fazla kiflinin kat›ld›¤› eylemde Sadr’›n mesaj› okundu. Mesajda “Bu anlaflma Irak için onursuzluktur" denildi

‹ktidar kavgas› durmuyor n Aylard›r siyasi istikrars›zl›¤›n yafland›¤› Tayland’da sular durulmuyor. Daha önce parlamentoyu kuflatan muhalefet yanl›lar›, flimdi de hava alanlar›n› iflgal ettiler. Kraliyet yanl›lar›n›n baflkent Bangkok’taki iki hava alan›n› iflgal etmesi üzerine, hava alanlar› kapat›ld›, tüm uçufllar iptal edildi. Yolsuzlukla suçlanan eski baflbakan Taksin fiinawatra yanl›lar›n›n kazand›¤› seçimlerin ard›ndan, muhalefetteki Demokrasi için Halk ‹ttifak› Partisi’nin (PAD) temsil etti¤i kentli, kralc› ve liberal seçkinlerden oluflan protestocular eylemlerini durdurmuyor.

Nijerya’da çat›flma n Nijerya’da yerel seçimlerin ard›ndan H›ristiyanlar ve Müslümanlar aras›nda çat›flma ç›kt›. Jos - Plateau eyaletinin baflkenti Jos’taki çat›flmalarda yaklafl›k 400 kifli öldü, 523 kifli de gözalt›na al›nd›. Çat›flmalar›n ard›ndan kentte 24 saat süreyle soka¤a ç›kma yasa¤› ilan edildi. 160 milyon nüfuslu Nijerya'da H›ristiyanlarla Müslümanlar neredeyse eflit nüfusa sahip. Çat›flman›n as›l olarak bölgedeki yeralt› kaynaklar›n› kontrol etme mücadelesinden kaynakland›¤› söyleniyor.

‹flçilerden silahl› direnifl I Venezüella’da erel seçimlerin ard›ndan Aragua eyaletinde Ulusal ‹flçi Birli¤i (UNT) sendikas› ve Birleflik Sosyalist Sol Parti üyesi üç sendikac› motosikletten aç›lan ateflle katledildi. Sendikac›lar bir gün önce ayn› eyalette ücretlerini alamad›klar› için direnifle geçen 400 iflçiyle birlikte polis sald›r›s›na maruz kalm›fllard›. UNT ulusal koordinatörü Stalin Perez Borges, iflçilerin Venezüella adaletine güvendiklerini ancak sadece hukuksal süreçlere bel ba¤lamakla yetinemeyeceklerini söyleyerek, “derhal bir araya gelerek öz savunma birimleri oluflturmak zorunday›z, iflçiler faflizme karfl› kendilerini silahla savunacak” dedi.

‹flten ç›karmalar art›yor

Venezüella yine ‘devrim’i seçti

n Yaflanan ekonomik kriz nedeniyle iflten ç›karmalar devam ediyor. Alman lojistik devi Deutsche Post’un sahibi oldu¤u DHL flirketi Amerika’daki 9,500 eleman›n› daha iflten ç›karaca¤›n› aç›klad›. DHL flirketi, bu y›l zarar etmeye bafllay›nca daha önce de 5,400 kiflinin ifline son verilece¤ini duyurmufltu. Bir süre önce sakat kalan DHL çal›flan› Dervin Bostic, iflini kaybetmenin kendisi için y›k›m olaca¤›n› söylüyor. DHL’nin bu y›l ekonomik kriz nedeniyle 1.5 milyar dolar kaybedece¤i tahmin ediliyor.

Yerel seçimlerde, Venezüella Birleflik Sosyalist Partisi (PSUV) 22 eyaletten 17’sini kazand›. Venezüella halk› “devrim”e olan inanc›n› tekrar gösterdi

Eylemciler karakol bast›

Venezüella halk› 23 Kas›m’da yerel seçimler için sand›k bafl›na gitti. Daha önceki seçimlere oranla rekor düzeyde bir kat›l›m›n gerçekleflti¤i seçimlerde, 17 milyon kifli oy kulland›. Seçimleri izlemek üzere ülkeye 54 farkl› ülkeden, 130’dan fazla gözlemci kat›ld›. Venezüella Birleflik Sosyalist Partisi (PSUV) 22 eyalet valili¤inin 17’sini kazand›. Muhalefetin kazand›¤› eyaletler aras›nda, baflkent Caracas, petrol zengini Zulia ve Miranda eyaletleri bulunuyor. Muhalefet, daha önce PSUV’un elinde olan baflkent Caracas’›n kazan›lmas›n› zafer olarak nitelendi-

riyor. Devlet Baflkan› Hugo Chavez yapt›¤› aç›klamada “‹nsanlar bana ‘Chavez, ayn› yolda devam et’ diyor. Venezüella’n›n demokrasi yolu onayland›” diye konufltu. PSUV’un oylar›n yüzde 65’ini almas›, Chavez hükümetinin

meflruiyetini ve Venezüella halk›n›n devrime olan inanc›n› bir kez daha göstermifl oldu. Chavez, bugüne kadar yap›lan seçimlerden, sadece 2007 Aral›k ay›nda yap›lan anayasa reformu oylamas›n› az bir farkla kaybetti.

ABD krizini itiraf ediyor CIA’n›n Türkiye masas› eski fleflerinden Graham Fuller, BOP’un felakete dönüfltü¤ünü söyledi SSCB'ye karfl›, sosyalist ülkelere komflu Müslüman ülkelerde, “yeflil kuflak” oluflturulmas› fikrinin de yarat›c›s› olan Fuller, BBC’ye verdi¤i röportajda Büyük Ortado¤u Projesi’nin felakete dönüfltü¤ünü söyleyerek, “Türkiye’nin Ortado¤u’da Amerikan planlar›na

dahil olmamas›, kendi ç›kar›na daha uygundur” dedi. Fuller, yap›lan müdahalelerin daha büyük bir istikrars›zl›¤a ve Amerika’ya karfl› daha büyük bir tepkiye yol açt›¤›n› söyledi. Fuller ayr›ca Amerika’n›n, izledi¤i siyasetle kendisine düflman yaratt›¤›n› söyledi.

n ‹zlanda’n›n baflkenti Reykjavik’de binlerce kifli ülkedeki finansal çöküflü durdurmakta baflar›s›z olmalar›ndan dolay›, Baflbakan Geir Haarde ve Merkez Bankas› Baflkan› David Oddson’un istifa etmesi talebiyle sokaklara döküldü. Hükümetin istifa etmesi talebiyle parlamento önünde binlerce kifli topland›. Bu s›rada yüzlerce eylemci, flehrin polis merkezinin önünde toplanarak, bir gün önceki eylemde gözalt›na al›nan bir kiflinin serbest b›rak›lmas›n› talep ettiler. Eylemcilerin polis binas›n› basmalar›n›n ard›ndan, polis sald›r›s› sonucu befl kifli yaraland›.

Güvencesizli¤e karfl› eylem I Kore’de 33 bin iflçi, k›smi zamanl› ve geçici iflçilerin haklar›n› düzenleyen yasay› protesto etmek için sokaklara döküldü. Kore Sendikalar Konfederasyonu (KCTU) yay›nlad›¤› bir bildiride “Hükümet ve iflverenler, iflçileri uçurumun kenar›nda durmaya zorluyorlar” dedi. Yasaya göre iflverenlerin, iflçinin iki y›ll›k düzensiz olarak çal›flmas›n›n ard›ndan iflçiyi düzenli olarak ifle almas› gerekiyor. Hükümet ise bu yasay› de¤ifltirmeyi düflünüyor. Güney Kore’de halen 5.5 milyon kifli güvencesiz çal›fl›yor.


4 Aral›k 17 Aral›k

2008

EKONOM‹ 9

Gözü dönmüfl bunlar›n AKP hükümeti, patronlar› krize karfl› korumak için birçok yasal düzenleme yapt›. Bu düzenlemelerle yetinmeyen patronlar flimdi de gözlerini iflçilerin sendikalardaki paralar›na ve yoksullara da¤›t›lan kömürlere dikti AKP, krize karfl› sermayeyi kollamaya devam ediyor. Yeni yap›lan düzenlemelerle flirket birleflmelerine vergi istisnas› getirilirken, tüketici kredisi faizlerinin bir bölümünü de Hazine’nin karfl›lamas›na karar verildi. fiirketlerin yurt d›fl›ndan kulland›klar› kredilerin maliyetlerinin azalt›lmas›yla ilgili çal›flmalar ise devam ediyor. Sermayedarlar›n kulland›¤› do¤algazdan al›nan vergilerde yüzde 18 indirim yap›ld›. Bankalar›n zorunlu karfl›l›klar›n›n da afla¤› çekilmesi gündemde. AKP’nin sermayeye yapt›¤› tüm bu k›yaklar, sermayenin gözünü doyurmaya yetmedi. Sendikalar›n paralar›ndan, halka bedava da¤›t›lan kömürlere kadar iflçilere, halka ait en ufak k›r›nt›ya bile göz dikti. ‹stanbul Tekstil ve Hammaddeleri ‹hracatç›lar› Birli¤i Yönetim Kurulu Üyesi Hasan Çapk›no¤lu, yapt›¤› bir aç›klamada yoksullara da¤›t›lan kömürlerin kendilerine verilmesini istedi. Maliyeti 1 milyar 87 milyon YTL’yi bulan kömürün sanayiciye verilmesi gerekti¤ini savunan Çapk›no¤lu, bunun karfl›l›¤›nda istihdam yaratacaklar›n› iddia etti. TOBB Baflkan› Rifat Hisarc›kl›o¤lu ise TOBB kaynaklar›ndan 100 Milyon YTL’yi Halkbank vas›tas›y-

Ambalaj da kurtarm›yor Son veriler ekonomide daralman›n devam etti¤ini ve krizden etkilenen sektörlerin birbirine paralel olarak artt›¤›n› gösteriyor Baflbakan Recep Tayyip Erdo¤an "‹lla ambalajl› paket mi olacak, biz uygulamaya bafllad›k bile" diyerek patronlara krize karfl› çeflitli tedbirler ald›klar›n› anlatmaya çal›fl›yor ama TÜ‹K taraf›ndan haz›rlanan hesaplamalar ekonomideki daralman›n durdurulamad›¤›n› aç›kça ortaya koyuyor. Buna göre üç ayl›k sanayi üretimi Eylül sonu itibariyle yüzde 2,1 darald›. Ayn› istatisti¤e göre kredi art›fl h›z› da üçüncü çeyrekte, ikinci çeyre¤e göre yüzde 25’ten yüzde 22,7’ye geriledi.

la üyelerine ucuz kredi olarak kulland›rmay› planlad›klar›n› anlat›rken, sendikalar›n da kaynaklar›nda bulunan yaklafl›k 4 milyar dolar› bu flekilde sermayenin hizmetine sokmas› gerekti¤ini savundu. ‹flsizlik fonu hala gözde ‹flçi ç›karmalar› ve üre-

tim durdurmalar karfl›s›nda müdahalede bulunmaktan kaç›nan AKP, konu sermaye olunca tüm gücünü kullan›yor. AKP, iflsizlik fonunu patronlar›n hizmetine açabilmek için adeta ‘deveye hendek atlat›yor’. Son bir düzenlemeyle aralar›nda büyük bir otomotiv firmas›-

n›n da bulundu¤u 17 flirketin 6 bin iflçisine 3 ay süreyle iflsizlik fonundan para ödenmesi kararlaflt›r›ld›. K›sa çal›flma ödene¤i ile patronlara 3 ay nefes ald›rmay› planlayan Faruk Çelik, "Fabrikalar aç›k tutulmal›, bunun için de finansman kanallar› aç›k tutulmal›. Can

Otomobil, tekstil, çimento ve beyaz eflya gibi ekonomiyi ayakta tutan sektörler incelendi¤inde iç sat›fllardaki daralma Ekim ay›nda yüzde 30’lar› buldu. Yat›r›m harcamalar›n›n da y›l›n ikinci çeyre¤ine göre düfltü¤ü görülüyor. Ekonomik daralman›n kendini en çok hissettirdi¤i sektörlerden birisi de hava yolu tafl›mac›l›¤›. Uzmanlar iç hat yolcu trafi¤inde daralman›n ciddi boyutlara ulaflt›¤›n› belirtirken d›fl hat yolcu trafi¤inde de yavafllama oldu¤unu söylüyorlar.

çok firmaya kulland›rman›n yollar›n› arad›klar›n› aç›kça belirtti. ‹flsizlik fonuna baflvurular geçen y›llara göre flimdiden yüzde 55 civar›nda artm›fl durumda. AKP’nin, iflçilerin zor günü için saklad›klar› bu fonu da patronlara hibe ederek iflçileri bu zor dönemde aç›kta b›rakma ihtimaline sendikalar tepki gösteriyor. S›rada orman arazisi var Meclis’ten geçen ‘Varl›k Bar›fl›’ yasas›yla karfl›l›¤› sorulmadan yurtd›fl›nda bulunan paralar›n Türkiye’ye çekilmesi planlan›rken, AKP di¤er taraftan 2-B yasas›yla vasf› kalmad›¤› iddia edilen orman arazilerini satarak 25-30 Milyar gelir elde etmeyi hedefliyor. Yani patronlara yeni k›ya¤› bedava o r m a n arazileri olacak.

siparene bir biçimde önümüzdeki 1 y›ll›k süreyi birlikte gö¤üsleyece¤iz" diyerek iflsizlik fonunu d a h a

Anadolu’nun gözdeleri Hiç ücret vermeyin tam olsun birer birer çöküyor

Asgari Ücret Tespit Komisyonu topland›. Toplant›ya patronlar›n talepleri damgas›n› vurdu. ‹flçilerin temsilcisi Türk-‹fl ise patronlar›n talepleri karfl›s›nda sessiz kald›

Montaj sanayine yönelik üretim yapan Anadolu’nun “aslanlar›” kriz karfl›s›nda birer birer çökmeye bafllarken, binlerce iflçi iflsiz kald› Ekonomideki daralman›n somut sonuçlar› ilk olarak üretimi durdurmalar, ücretsiz izinler ve iflten ç›karmalarla görüldü. Di¤er bir somut sonuç ise kapanan fabrikalar oldu. Özellikle Anadolu’da parlayan ve ‘Anadolu Aslanlar›’ diye ifade edilen birçok gözde firma zor durumda. Küçük atölyeler biçiminde montaj sanayine dayan›larak örgütlenen üretim sistemi öncelikli olarak bu atölyelerle y›ld›z› parlayan illeri vurdu. Denizli, Gaziantep, ‹zmir, Manisa, Eskiflehir gibi gözde illerde kapanan ya da üretime ara veren fabrika say›s›nda ciddi art›fllar var. Tekstil ve mermer sanayisine dayal› geliflen Denizli, kendi sermayesini ve üretim olanaklar›n› yaratan kent olarak y›llard›r örnek kent diye gösteriliyordu. Denizli flu anda 50 bin kiflinin çal›flt›¤› tekstil sektörünün iflas›yla gündemde. Mermerde de du-

rum farkl› de¤il. Kentte son 6 ay içinde 8 fabrika kap›s›na kilit vurdu. ‹fl Kurumu Denizli fiubesi verilerine göre Denizli’de 2007’de 5 bin 363 kifli iflsizlik ödene¤i al›yorken bu say› 2008 Ekim ay› sonunda 7 bin 95’e yükselmifl. Burada 2 bin kiflilik bir art›fl var gibi görünse de gerçekte ifade edilen rakamlarda Denizli’de iflsiz kalanlar›n say›s›n›n 10 binin üzerinde oldu¤u söyleniyor. ‹zmir’de ise çal›flan 510 fabrikan›n 16’s› flimdiden kapand›. Kapanan fabrika say›s›n›n 100’ü bulmas› bekleniyor. Kapanan fabrikalarda çal›flan 3 bin 500 kifli iflsiz kald›. Gaziantep’te üretim yapan ve dünya ev tekstilinde 3. olan Elegant firmas› batt›. Tekereko¤lu Tekstil A.fi.’ye ait olan firma 2 fabrikas›n› kapatt› ve bu fabrikalarda çal›flan 1800 iflçi iflsiz kald›.

Asgari Ücret Tespit Komisyonu 1 Ocak 2009’dan itibaren geçerli olacak yeni asgari ücret rakam›n› belirlemek üzere ilk toplant›s›n› yapt›. 5 iflveren, 5 iflçi, 5 hükümet temsilcisinin kat›ld›¤› komisyonda iflçileri Türk-‹fl, iflverenleri T‹SK temsil etti. Patronlar asgari ücrette 16 olan yafl s›n›r›n›n 25’e ç›kar›lmas›n› talep etti. Toplu sözleflme yap›lan fabrikalarda yasal asgari ücretin uygulanmamas›n› istediler. Rakamlar belirlenirken geçmiflteki fiyatlar›n de¤il 2009 y›l›ndaki enf-

lasyon oran›n›n dikkate al›nmas› gerekti¤ini savunan patronlar ayr›ca asgari ücret üzerindeki iflverenlerin ödedi¤i vergilerin azalt›lmas›n› da istedi. fiu anda net 503,26 YTL olan asgari ücret 16 yafl s›n›r› alt›ndakiler için 432,97 YTL olarak uygulan›yor. Toplam sat›n alma gücünün art›r›lmas›nda asgari ücretin bir merdiven vazifesi görece¤ini belirten Türk-‹fl temsilcileri ise asgari ücretin vergi d›fl› b›rak›lmas›n› istediler. Komisyonun 2. toplant›s› 15 Aral›k’ta olacak.

Bankalar›n yalanc› bahar› bitiyor Baflbakan Erdo¤an G-20 zirvesi dönüflü bankac›lar› kast ederek “Kredi vermiyorum, flu kadar faizle kredi veriyorum gibi faizleri farkl› bir flekilde yükseltme yoluna gitmeyi kesinlikle bu ülkenin ekonomisine bir tehdit olarak görüyorum” demiflti. Krizin ilk zamanlar›nda 2001 krizinden dolay› haz›rl›kl› olduklar›n›, bu krizden fazlaca etkilenmeyeceklerini s›k s›k vurgulayan bankac›l›k sektöründe kriz dönemi beklendi¤i gibi ilerlemiyor. 2001 krizinde hükümet garantisi ile bulduklar› yabanc› kaynaklarla rahat-

layan bankac›lar 2008 krizinin bir dünya krizi olmas› nedeniyle ayn› d›fl kaynaklar› bulam›yorlar. Bankac›lar kredi risklerini azaltarak daha yüksek faizle daha az kredi vermeyi tercih ederken di¤er taraftan da çal›flanlar›n› iflten ç›kartarak maliyetlerini azaltma yoluna gidiyorlar. fiu ana kadar ço¤unlu¤u Akbank’tan olmak üzere yaklafl›k 3 bin kiflinin iflten ç›kart›ld›¤› belirtiliyor. Aktif büyüklü¤ü 680 milyar YTL’yi aflan finans sektöründe yaklafl›k yüz bin kifli çal›fl›yor.

Patronlarla iflçiler aras›nda AKP’nin yaratt›¤› yedi fark Mustafa EBERL‹KÖSE eberli@sendika.org

AKP, kriz dönemlerinde patronlar›n hükümetlerden bekledi¤i kurtar›c› ve müdahaleci rolü yerine getirmeye çabal›yor. Her ne kadar zaman zaman patronlarla ters düflüyor gibi görünse bile yine de onlar› kurtarmak için halk› karfl›s›na almaktan çekinmiyor. AKP’nin yapt›¤› ve uygulad›¤› düzenlemelere bakarak, iflçilere ve patronlara yönelik olanlar aras›ndaki 7 fark ve benzerli¤e bakacak olursak... ‹flte AKP’nin önlemleri: AKP, sermayenin hisse senetlerinden elde etti¤i gelirleri art›racak bir uygulamaya haz›rlan›yor. Hisse senetlerinden al›nan stopaj›n yüzde 10’dan s›f›ra indirilmesi düflünülüyor. Buradan ç›kan a盤› ise dolayl› vergileri art›rarak kapatacak. Yani a盤› halk kapatacak. Dolayl› vergilerin art›r›lmas› elektrik, do¤algaz, su ve ulafl›m zamlar› olarak cebimize yans›yacak. Batan flirketlerin imdad›na da koflan AKP, flirketlerin birleflmelerini teflvik ediyor. Birleflen flirketleri kurumlar vergisinden istisna edecek. Bu uygulama 2 y›l boyunca sürecek. Peki ya küresel kriz nedeniyle iflten at›lan ya da ücretleri kesilen iflçiler birleflerek, ortak eylem örgütlemek isterse ne olacak? AKP flimdiden iflçilere karfl› sert tedbirler almaya bafllad›. ‹flsizlik Fonu’nun bir k›sm›n›n, "istihdam›n korunmas› ve süreli olmas›" kofluluyla, iflletmelere kredi olarak kulland›r›lmas› için yasal düzenleme yap›lacak. ‘K›sa çal›flma ödene¤i’ flu anda bir düzenleme ile flirketlere kulland›r›lmaya baflland› bile. Aralar›nda büyük bir otomotiv firmas›n›n da bulundu¤u 17 flirketin 6064 iflçisinin maafllar› flu anda buradan ödeniyor. Patronlar›n bu kadar rahatça kulland›klar› fonu iflçilerin kullanabilmesi ise 500 gün sürekli ve kay›tl› çal›flma gibi çeflitli flartlara ba¤l›. Yerli ürün al›nmak kayd›yla, konut, araba ve beyaz eflya dahil tüketici kredi faizlerinin yüzde 30 ya da 50’lik bölümünün 1 y›l süreyle Hazine taraf›ndan karfl›lanmas› için yeni bir düzenlenme yap›lmas› planlan›yor. fiu anda 25 milyon iflçi ve memurun kredi kart›n›n toplam 36 milyar YTL borcunu tahsil edebilmek için icra takip süreci h›zland›r›larak haciz ifllemleri uygulanmaya bafllad› bile. Sosyal yard›m yapmay› çok seven AKP baz› sektörleri canland›rabilmek için bu y›l 2 milyar dolar olan, 2009 Bütçe Tasar›s›’nda ise 3 milyar dolar olmas› öngörülen Hazine garanti limitini, yeni y›lda 4 milyar dolara ç›karacak. 700 flirkete 4 milyar dolar ay›ran AKP, 70 milyona ise kömür ve g›da yard›mlar› yapmak için 1 milyar dolar ay›rd›. Ona da patronlar göz dikerek bu paralar›n kendilerine verilmesini istediler. ‹flsizli¤in önlenmesinin yolunu yat›r›mlar›n ço¤almas› ve yeni ifl alanlar›n›n oluflturulmas›nda bulan AKP, bu yola girebilmek için patronlar›n s›rt›ndaki yükleri azaltmak gailesiyle istihdam yasas› ç›kartt›. Bu yasaya göre art›k, sosyal güvenlik primi iflveren pay›n›n 5 puanl›k k›sm› Hazine taraf›ndan karfl›lanacak, zorunlu olarak; iflyerlerinde hekim bulundurulmayacak, krefl aç›lmayacak, eski hükümlü ya da özürlü çal›flt›r›lmayacak. Yeni ifle al›nacak 18-29 yafl aras› gençler ve kad›nlar için, patronlar›n ödemesi gereken sosyal güvenlik primi 5 y›l boyunca kademeli olarak ‹flsizlik Sigortas› Fonu’ndan karfl›lanacak. Bunun anlam› uyan›k AKP, iflçinin paras›yla iflçi çal›flt›racak. ‹flin özü ‘AKP’nin ç›kard›¤› her yasan›n alt›nda sermayeye bir k›yak bulmak’ hiç de flafl›rt›c› olmuyor art›k. AKP’nin patronlara yapt›¤› her k›ya¤›n faturas› da halka kesilmek isteniyor. 29 Kas›m’da flu ana kadar dünyadaki en kitlesel kriz mitingini yapan halk, bu sefer bu numaralar› yutmayacak gibi, ne dersiniz?

DÜNYADAN KR‹Z MANZARALARI 39 ülke önlem paketi aç›klad› Dünyay› saran küresel krize karfl› önlem paketi aç›klayan ülkelere her geçen gün bir yenisi ekleniyor. Polonya hükümeti küresel krizle mücadele için 24 milyar euroluk (30 milyar dolar) ekonomik istikrar ve kalk›nma paketi aç›klayarak kervana kat›ld›. Böylece 35 ülke ve Avrupa Birli¤i'nin son bir ayda aç›klad›¤› önlem paketlerinin büyüklü¤ü 6.2 trilyon dolara yaklaflt›. Mevduat garantisini art›rmakla yetininlerle birlikte krize karfl› önlem alan ülke say›s› 39'u buldu. Türkiye'de ise parça parça ayr›nt›lar› ortaya ç›kmaya bafllayan kriz paketiyle

ilgili aç›klaman›n yap›lmamas› dikkat çekiyor. Amerika Ülkede imalat sektörü aktivitesi Kas›m ay›nda, 1982’den bu yana en zay›f düzeyine geriledi. Arz Yönetimi Enstitüsü’nün aç›klad›¤› imalat endeksi Kas›m’da 36.2’ye düfltü. 50’nin alt›nda bir de¤erin sektörde daralma anlam›na geldi¤i endeks, Ekim’de 38.9’du ve Kas›m’da 37’ye gerilemesi bekleniyordu. ABD'de iflsizlik maafl› baflvurular›, son 16 y›l›n en yüksek seviyesine ç›kt›. Ticaret Bakanl›¤›n›n aç›klad›¤› verilere göre, Kas›m ay› ortas›nda bir

hafta içinde 542 bin kifli iflsizlik maafl› için baflvurdu. Bundan bir hafta önce de 515 bin kifli iflsizlik maafl› için baflvuruda bulunmufltu. Macaristan Otomotiv flirketi Suzuki, küresel mali krizin en fazla etkiledi¤i ülkeler aras›nda yer alan Macaristan'daki fabrikas›ndan iflçi ç›karma karar› ald›. 1991'den bu yana Estergon flehrinde üretimini sürdüren Suzuki, önümüzdeki günlerde 1200 kifliyi iflten ç›karaca¤›n› aç›klad›. Bu y›l fabrikan›n üretim kapasitesini 300 bin binek otomobile ç›karan Suziki'nin, sat›fllar›nda kriz nedeniyle büyük düflüfl yaflad›¤› kaydedildi.

‹ngiltere ‹ngiltere'nin en büyük ma¤aza zincirlerinden biri olan Woolworths, yönetim kurulu taraf›ndan al›nan kararla idaresini kayyuma devretti. Woolworts'un 815 ma¤azas›n›n flimdilik aç›k tutulaca¤›, ancak zincirde çal›flan 30 bin kiflinin ifllerini kaybetme tehdidiyle karfl› karfl›ya bulundu¤u bildirildi. Woolworts'un 385 milyon sterlinlik borcu var. ‹ngiltere'de mobilya piyasas›n›n en büyüklerinden olan ve zincir ma¤azalar› bulunan MFI grubunun da y›llar süren finansal güçlüklerin sonunda yönetimini kayyuma devretmesi dikkat çekti.


4 Aral›k 17 Aral›k

10 BU ZAMLARLA YAfiANMAZ

Faturalar yan›yor sokaklar ›s›n›yor Zamlara ‘art›k yeter’ diyen halk her yerde soka¤a ç›k›yor. Ellerde bofl tencere, omuzlarda battaniye, dillerde ‘zamma, zulme’ karfl› sloganlar... Meydana sobas›n› kuran faturalar› yak›yor, sokaklar› ›s›t›yor ANKARA Halkevciler 22 Kas›m günü do¤algaz zamlar›n› protesto etmek için bir eylem yapt›. S›hhiye Metro ‹stasyonu ve K›z›lay Yüksel Caddesi’nde toplanan Halkevciler iki ayr› koldan, tek s›ra kortejler halinde Maltepe’de bulunan BaflkentGaz binas›na yürüdüler. K›z›lay Metro ‹stasyonu’nda do¤algaz kuyru¤unda bekleyen halk eyleme alk›fllar›yla destek verdi. Yürüyüfl kollar›n›n BaflkentGaz önüne ulaflmas›n›n ard›ndan burada bir aç›klama yap›ld›. Aç›klamay› okuyan Sultan Ç›rac› yap›lan zamlar›n dar gelirlileri so¤u¤a mahkum etmekten baflka bir anlama gelmeyece¤ini belirterek evini ›s›tamaz, ocakta yeme¤ini pifliremez duruma gelmifl olan halk›n asgari do¤algaz ihtiyac›n›n ücretsiz karfl›lanmas› talebinde bulundu. Aç›klaman›n ard›ndan eylemciler da¤›lmak üzereyken do¤algaz almak için BaflkentGaz’a girmek isteyen bir Halkevciye güvenlik görevlileri sald›rd›. Sald›r›ya k›sa bir süre sonra çevik kuvvet de dahil oldu. Kendilerini savunan Halkevciler sald›r›n›n ard›ndan protesto için yolu keserek bir oturma eylemi yapt›. Halkevciler 24 Kas›m günü Ankara Adliyesi önünde bir bas›n aç›klamas› yaparak u¤rad›klar› sald›r›yla ilgili suç duyurusunda bulundular. BURSA Bursa Y›ld›r›m Halkevi üyeleri 23 Kas›m günü elektrik ve do¤algaz zamlar›n›n geri çekilmesi talebiyle bir eylem yapt›. Mehmet Akif Ersoy ‹lkö¤retim Okulu önünden bafllayan yürüyüfl yol boyunca giderek kalabal›klafl›rken halk alk›fllarla eylemi destekledi. Polisin engelleme giriflimlerine karfl›n Halkevciler Ortaba¤lar Mahallesi’ndeki do¤algaz flirketinin tahsilat bürosuna kadar yürüyerek burada bir bas›n aç›klamas› yapt›. Y›ld›r›m Halkevi Baflkan› Ahmet Keskin’in okudu¤u aç›klamada do¤algaz zamlar›n›n geri çekilmesi talebi dile getirildi. ESK‹fiEH‹R Do¤algaz zamm›na karfl› bir haftada 6 bin imza toplayan Eskiflehir Halkevleri üyeleri 19 Kas›m günü yok-

BURSA

ESK‹fiEH‹R Do¤algaz zamm›na karfl› bir haftada 6 bin imza toplayan Halkevciler 19 Kas›m günü battaniyelerini alarak ESGAZ’a yürüdü

‘Tencere kaynamaz ev ›s›nmaz Tayyip senden adam olmaz’ diyen Halkevciler 23 Kas›m günü yapt›klar› eylemle zamlar› protesto etti

KOCAEL‹

ANKARA Halkevciler do¤algaz zamm›n› protesto için S›hhiye ve K›z›lay’dan BaflkentGaz’a yürüyerek halk›n derdine tercüman oldu

24 Kas›m günü Bekirpafla Halkevi üyeleri AKP Kocaeli ‹l Binas›’na bir yürüyüfl yaparak do¤algaz zamlar›n›n geri çekilmesini istedi

sul halk›n zamlar karfl›s›nda düfltü¤ü durumu dile getirmek için battaniyelerini de al›p ESGAZ’a yürüdü. Adalar’dan bafllayan yürüyüfle 100’e yak›n kifli kat›ld›. ESGAZ önünde aç›klama yapan Gültepe Halkevi Baflkan› Gülflah Öztürk, “Ancak ac›mas›z halk düflmanlar›n›n do¤algaza %82 zam yapabilece¤ini ve yapt›klar›n›, yaln›zca gözü görmeyen, kula¤› duymayanlar›n krizin ülkemize te¤et geçebilece¤ini söyleyebilece¤ini ve söylediklerini” ifade etti. Öztürk k›fl mevsiminde, kriz bahanesiyle iflten ç›kar›lm›fl, insafs›z zam siyasetiyle yoksullaflm›fl bir halk›n vicdan› olduklar›n› söyledi. Öztürk, zamlar›n geri çekilerek herkese insanca yaflam güvencesi sa¤lanmas›n› istedi. Eyleme Ö¤renci Kolektifleri, ÖDP, EMEP, D‹SK EmekliSen üye ve yöneticileri de destek verdi. ESGAZ yönetiminin bas›n aç›klamas›n›n hemen öncesinde binaya “Do¤algaza yap›lan zamm›n muhatab› flirketimiz de¤il, BOTAfi’t›r” pankart› asmas› dikkat çekti. ‹STANBUL ‹stanbul’un yoksul mahallelerinden Halkevciler 23 Kas›m günü zamlar›n geri çekilmesi talebiyle bir eylem yapt›. ‹stanbul Halkevi’nden

Taksim’e kadar süren yürüyüflte kortej ‹stiklal Caddesi boyunca süren kat›l›mlarla giderek kalabal›klaflt›. Kortejin en önünde battaniyelerine sar›nm›fl halde yürüyen kad›nlar ve çocuklar ellerindeki bofl tencerelere kafl›klarla vurarak, yaflam koflullar›n› dayan›lmaz hale getiren zamlara tepkilerini dile getirdi. Caddede bulunanlar eylemi alk›fllar›yla destekledi. Mavi Jeans önünde eylem yapan kot tafllama iflçileriyle karfl›l›kl› dayan›flma sloganlar›n›n at›lmas›n›n ard›ndan Halkevciler yürüyüfle devam

ederek Taksim Meydan›’na ulaflt›. Halkevleri 1. Bölge Temsilcisi Nuri Günay burada yapt›¤› bas›n aç›klamas›nda zam gerekçeleri aras›nda tasarrufun da say›lmas›n› elefltirdi ve halk›n tasarruf edecek halinin kalmad›¤›n› söyledi. Günay, derhal halk için önlemler al›nmas›n› talep etti. Günay’›n ard›ndan Halkevleri Genel Baflkan› ‹lknur Birol da bir konuflma yapt›. Halk›n so¤ukta evini ›s›tamayacak, ocakta yeme¤ini pifliremeyecek noktaya gelece¤ini söyleyen Birol, halk›n

bu koflullar alt›nda yaflam›n› devam ettirmek için her türlü çözümün “meflru” olaca¤›n› kaydetti. Birol zamlar geri çekilene kadar her mahallenin her kentin en ifllek meydan›nda sürekli eylemler yap›larak bu meydanlar›n ‘hak meydanlar›na’ dönüfltürülmesi ça¤r›s›nda bulundu. Eylemde mahalleden gelen yoksullar da söz al›rken elektrik ve do¤algaz faturalar› meydana kurulan sobada yak›ld›. ‹stanbul Sefaköy’de “Krizin faturas›n› ödemiyoruz” diyen Sefaköy Halkevi,

‹STANBUL

EMEP, ÖDP, SHP ve TKP Küçükçekmece ilçe örgütleri 22 Kas›m’da bir eylem yapt›. AKP ilçe binas›na yürüyen eylemciler burada bir aç›klama yapt›. KOCAEL‹ Kocaeli’nde birçok demokratik kitle örgütü, mahalle muhtar›, sendika ve Toplu Yap› Yönetimi’nin içinde yer ald›¤› 'Do¤algaz Hakk›n› Koruma Meclisi' 21 Kas›m’da do¤algaz zamm›na karfl› bir eylem gerçeklefltirdi. Meclis ad›na Halkevleri yöneticisi Metin Kaya bir aç›klama yapt›. Meclis’in temel görevinin Kocaeli’nde bulunan 200 bin do¤algaz abonesine ulaflarak zamlara karfl› duyarl›l›k yaratmak oldu¤unun alt›n› çizen Kaya, zamlar›n halk› ma¤dur etti¤ini belirtti. Aç›klamada ‹ZGAZ’›n sat›lmas› da elefltirildi. Kocaeli’nde 24 Kas›m günü ise Bekirpafla Halkevi taraf›ndan bir eylem yap›ld›. Santral mevkiinde toplanan Halkevciler üzerlerinde battaniyeler ve ellerinde tencere, tavalar eflli¤inde “Ev ›s›nmaz, ocak kaynamaz, Tayyip senden adam olmaz” diye slogan atarak AKP ‹l Binas›’na yürüdü. Polisin yo¤un y›¤›nak yapt›¤› bina önünde yap›lan aç›klamada zamlar›n geri çekilmesi talebi dile getirildi. Mitinge haz›rl›k eylemleri KESK ve D‹SK öncülü¤ünde krize karfl› on binlerce kiflinin kat›l›m›yla Ankara’da gerçeklefltirilen 29 Kas›m mitingine ça¤r› için Türkiye’nin pek çok yerinde eylemler yap›ld›. 19 Kas›m günü ‹stanbul Sar›yer’de E¤itim-Sen 3 Nolu fiube’nin yapt›¤› eyleme Halkevleri Sar›yer fiubesi, TKP, Orman Mühendisleri Odas› gibi çeflitli parti ve kitle örgütleri de destek verdi. 22 Kas›m günü ise E¤itim-Sen ‹stanbul flubeleri üyesi 300 kifli Tünel’den Taksim’e yürüdü. Bursa’da 22 Kas›m günü yap›lan eyleme 500 kifli kat›l›rken 23 Kas›m’da Bursa’n›n Kestel ilçesinde E¤itim-Sen’in yapt›¤› eyleme 200 kifli kat›ld›. Edirne’de ise 200’e yak›n emekçi 26 Kas›m günü soka¤a ç›karak “Krizin faturas›n› ödemeyece¤iz” dedi.

2008

‹nsanca yaflam ve çal›flma hakk› için meydanlara HALKEVLER‹ Halkevleri Genel Baflkan› ‹lknur Birol, ekonomik krizle ilgili bir aç›klama yaparak emekçileri çal›flma ve insanca yaflam hakk›n› savunmak için meydanlara, krizin sorumlular›na meydan okumaya ça¤›rd›. Birol’un aç›klamas› flöyle: “…Sermayenin ya¤ma düzeni krizde. Çöküfl h›zla yay›l›yor, kitlesel iflsizlik ve açl›k tüm dünyay› sar›yor. Türkiye’de de iflçiler emekçiler kitleler halinde kap›n›n önüne konuyor, zamlar arka arkaya ya¤›yor. Baflbakan krizi f›rsata dönüfltürebiliriz derken me¤er bunu kastediyormufl. Do¤algaza zam, elektri¤e zam, suya zam, temel g›da maddelerine zam arka arkaya ya¤›yor. Halk›n en temel ihtiyaçlar›, sermayenin ak›l d›fl› düzeninde flirketler, bankalar, sermaye sahipleri kurtulsun, kar etmeye devam etsin diye gasp ediliyor. Okullar›n do¤algaz paralar›n›n velilerden kesilmesi için resmi tebli¤ler yay›nlan›yor, borç yüzünden hastanelerin suyu kesiliyor. Sermaye, sanki kar›n› iflçilerle paylafl›yormufl gibi, flimdi zararlar›n›n faturas›n› emekçilere kesiyor. ‹flçi say›lar› azalt›l›rken, çal›flma saatleri uzuyor. Kriz sendikal› iflyerlerinde iflçilerin örgütlü gücünü söküp atman›n, esneklefltirmenin f›rsat› olarak kullan›l›rken, güvencesiz emekçiler açl›¤a mahkûm ediliyor. Emekçilerin yaflad›¤› y›k›m, patronlar›n ‘devlet bize yard›m etsin’ gürültüsü aras›nda kaybolup gidiyor. Patronlar, krizi eme¤e sald›r› f›rsat›na dönüfltürüyor. Baflbakan hiç so¤uktan titremedi, patronlar hiç iflsiz anne-baban›n yaflad›¤› kabuslar› yaflamad›lar, Milli E¤itim Bakan›’n›n çocu¤unun okudu¤u okulun suyu hiç kesilmedi. Onlar ayn› gemideler. Biz o gemide olmayanlar, iflçiler, emekçiler, yoksullar bir araya gelmezsek, kendi yaratt›klar› krizin faturas›n› bize ödettirecekler. Herkes kendi evinde titrerse, her iflten at›lan kendi evine bafl› yerde giderse, herkes kendi çocu¤unun gelece¤i için tek bafl›na endifle duyarsa, herkes kendi kendine öfkelenmekle kal›rsa, sermaye ve hükümet krizi kendisi için f›rsata dönüfltürmüfl olacak. Krizin bedelini halk ödeyecek. Hem de bu kez bu fatura tarihin gördü¤ü en a¤›r fatura olacak. Bu faturay› ödememek bizim elimizde: Acilen krizin emek düflman› faturalar›na karfl› halk›n ortak kürsülerini kural›m. Bütün kentlerin merkezlerinde haftada bir kez ayn› gün ve ayn› saatte kuraca¤›m›z bu kürsülerle krizin ma¤dur etti¤i, krizin faturas›n› ödemek istemeyen herkes için bilinen, güvenilen, birleflilen adresler olufltural›m. Bu kürsüler krizden ma¤dur olan, bunu ifade etmek isteyen sermaye d›fl›ndaki tüm toplumsal s›n›flara ve kesimlere aç›k olsun. Bu kürsüleri krizin en yak›c› faturalar›na karfl›, en temel hak gasplar›na karfl› belirli acil taleplerinin yükseltilece¤i “Hak Alma Meydanlar›na” dönüfltürelim. Acil taleplerimiz flunlard›r: 1. ‹flten ç›kartmalar yasaklans›n, herkese ifl güvencesi sa¤lans›n. 2. Temel ihtiyaçlara yap›lan tüm zamlar geri al›ns›n. 3. Halk›n e¤itim, sa¤l›k, su, ulafl›m, konut, ›s›nma gibi temel haklar› yaflamsal ihtiyaçlar› ölçüsünde ücretsiz hale getirilerek güvence alt›na al›ns›n. 4. Tüketicilerin kredi kart›, çiftçilerin kredi borç faizleri silinsin. 5. IMF ile anlaflma imzalanmas›n, imzalanmayaca¤› ilan edilsin. …Halkevleri olarak, birleflik mücadelenin tüm illerde sürekli ve ›srarl› bir mücadele çizgisiyle devam etmesi gerekti¤i inanc›yla tüm mücadele güçlerini, halk›n çal›flma ve yaflama hakk›n› savunmaya, tüm halk›m›z› yaflamsal taleplerine sahip ç›karak hak meydanlar›nda buluflmaya ça¤›r›yoruz.”

Ö¤renciler zamlara karfl› yürüyor

Zam bilmecesi

Üniversite ö¤rencilerinin ev kiralar›na, okul giderlerine ve faturalara k›t kanaat yetirmeye çal›flt›klar› harçl›klar› ve burslar› flimdi de kriz ve zamlar›n tehdidi alt›nda. Ö¤renciler ise bu duruma sessiz kalm›yor

Esnaf odas› ‹stanbul’da minibüs ücretlerine yüzde 15 zam yapt›. UKOME ise flerh koydu

E¤itimde paral›laflt›rma uygulamalar› nedeniyle geçim s›k›nt›s› çeken üniversitelilere bir darbe de ekonomik kriz ve zamlarla geldi. Ö¤renciler bu zamlara sessiz kalmayacaklar›n› yapt›klar› eylemlerle gösterdi. Bursa’da Uluda¤ Üniversitesi Ö¤renci Kolektifleri ö¤rencilerin yo¤un olarak yaflad›¤› Görükle Köyü'nde 22 Kas›m günü battaniyeleriyle kat›ld›klar› bir eylemle do¤algaz zamlar›n› protesto etti. Jandarman›n engelleme giriflimlerine karfl› ö¤renciler eylemlerini gerçeklefltirdiler. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi’nden ö¤renciler ise belediyenin ulafl›m ücretlerine yapt›¤› yüzde 10’luk zamm› protesto için bir eylem yapt›. ‘Alternatif otobüs’ ad›n› verdikleri bir otobüs maketiyle özel halk otobüslerinin kampüsteki geçifl güzergah›nda yürüyüfl yapan ö¤renciler ulafl›m zamm›n›n geri çekilmesini istedi. Yurtsever Cephe Ö¤renci Birli¤i üyesi ö¤renciler ise Türkiye’nin pek çok üniversitesinde “Zamlara karfl› boykot” ça¤r›s›yla eylemler yapt›.

Pek çok temel ihtiyaca yap›lan zamm›n ard›ndan ‹stanbul Esnaf ve Sanatkârlar Odalar› Birli¤i (‹STESOB) ‹stanbul’da minibüs ücretlerine de zam yap›ld›¤›n› aç›klad›. Odan›n aç›klamas›na göre yüzde 15 düzeyindeki zam 25 Kas›m’dan itibaren uygulanmaya bafllanacakt›. 1.20 YTL olan en düflük dolmufl ücretinin 1,35 YTL’ye yükseltilmesi anlam›na gelen zamma Büyükflehir Belediyesi’ne ba¤l› Ulafl›m Koordinasyon Merkezi (UKOME) flerh koydu. Odan›n zam aç›klamas›n›n ard›ndan bir aç›klama yapan UKOME minibüsçülerin kendi bafllar›na zam yapamayacaklar›n› ve zam talebini reddetti¤ini aç›klad›. Oda ise kanunlar›n kendilerine yetki verdi¤ini ve zamlar›n geçerli olaca¤›n› savundu. Zaml› tarifeler oda taraf›ndan minibüsçülere ulaflt›r›ld› ancak zamlar›n uygulan›p uygulanmayaca¤›na dair bilmece çözülmüfl de¤il. AKP hükümetinin aç›klad›¤› zamlar büyük tepki yarat›rken AKP’li belediyenin dolmufl zamlar›n› iptal etmek için ‹STESOB’u karfl›s›na almas›, ikiyüzlü iktidar›n halka flirin görünme çabas› olarak de¤erlendiriliyor.


cmy k

‹flçi Filmleri Festivali Kocaeli ve Eskiflehir’de 3. Uluslararas› ‹flçi Filmleri Festivali geçen ay u¤rad›¤› Çukurova’n›n ard›ndan Eskiflehir’de ve Kocaeli’nde izleyicilerle bulufltu. Eskiflehir’de yap›lan coflkulu bir aç›l›fl etkinli¤inin ard›ndan 50’yi aflk›n film gösterime sunuldu. ‹flçi kenti Kocaeli’nde yap›lan aç›l›fl›n ard›ndan Saraybahçe Halkevi, gerçekleflen gösterimlerle iki gün boyunca festivalin konuklar›n› a¤›rlad› 3. Uluslararas› ‹flçi Filmleri Festivali Anadolu yolculu¤una devam ediyor. Festivalin Eskiflehir aya¤› 30 Kas›m akflam› gerçeklefltirilen görkemli bir aç›l›fl töreni ile bafllad›. Geceye Rutkay Aziz, Nejat ‹fller, Mustafa Alabora, Yalç›n Güzelce, Ahmet Keskin, ‹lknur Birol ve Ayd›n Çubukçu kat›ld›. Aç›l›fl öncesi Kanatl› Al›flverifl Merkezi önünden, gecenin yap›ld›¤› Taflbafl› Kültür Merkezi’ne bir yürüyüfl yap›ld›. Aç›l›fl gecesinde Eskiflehir Büyükflehir Belediye

4 Aral›k 17 Aral›k

Baflkan› Y›lmaz Büyükerflen, Festival Komitesi Sözcüsü Türk Harb-‹fl Eskiflehir fiube Baflkan› Hasan Atak, oyuncu Rutkay Aziz, Yazar Mimar Ayd›n Boysan, Halkevleri Genel Baflkan› ‹lknur Birol birer konuflma yapt›lar. Konuflmalar›n ard›ndan gece Cemre Müzik Toplulu¤u’nun türküleriyle devam etti. Aç›l›fl töreninde fierif Gören’in “Yol” filmi gösterildi. Yaklafl›k 400 kiflinin kat›ld›¤› etkinlik d›fl›nda Eskiflehir Sanat Derne¤i “Türk Karikatüründe ‹flçi Sergisi” adl› sergi de festi-

val program› kapsam›nda izlenime sunuldu. Festival 5 Aral›k tarihinde sona eriyor. Festival geçen y›llarda oldu¤u gibi bu y›l da iflçi kenti Kocaeli’nde izleyicilerle bulufltu. Festival 2 Aral›k akflam› Dafne Kültür Merkezi’nde bir aç›l›fl etkinli¤iyle bafllad› ve 4 Aral›k tarihine kadar devam etti. Konuk sanatç›lar›n kat›ld›¤› etkinlikte Festival düzenleme komitesi ad›na konuflmalar yap›ld›. Festival kapsam›ndaki filmler Saraybahçe Halkevi’nde ücretsiz olarak gösterildi.

2008

KÜLTÜR/SANAT 11

‹stanbul sahnede ‹stanbullu nerede? ‹stanbul 2010 Avrupu Kültür Baflkenti projesi ‘Sahne Senin ‹stanbul’ slogan›yla hayata geçiyor. Proje ‹stanbullular› yok sayarken kentsel dönüflüme de kap› aral›yor

Bir süredir televizyonlarda yer alan “‹stanbul 2010 Avrupa Kültür Baflkenti” reklamlar› son iki y›ld›r gündemde olan bir Avrupa Birli¤i projesini tan›t›yor. Reklamlar ‹stanbul’un tarihi dokusuna, mimarisine ve farkl› etnik kökenlerden, dinsel inan›fllardan olan insanlar›n bir arada yaflad›¤› kent olmas›na minnet duyuyor. Türkiye’nin 2000 y›l›ndan beri kazanmak için çabalad›¤› Avrupa Kültür Baflkenti unvan› 2006 y›l›nda verilmiflti. 2010 ‹stanbul Kültür Baflkenti etkinliklerinin slogan› ise “Sahne Senin ‹stanbul.” Bizde sayg› imha ve inkar demek Reklamlar›nda farkl› kültürlerin bir arada yafl›yor olmas›na minnet sunulsa da son günlerin siyasal atmosferi bile bu iddiay› yok etmeye yetiyor. Üstelik 6-7 Eylül olaylar›yla ‹stanbul’da yaflayan gayri müslümlerin evlerinin dükkanlar›n›n talan edildi¤i, benzeri sald›r›lar›n s›kça tekrar edildi¤i bir tarih haf›zalar›m›zda hala kaz›l›. Geçen haftalarda Bakan Vecdi Gönül’ün Ermeni tehcirini ve Rum mübadelesini olumlayan aç›klamalar›, Kürt illerinde çocuklar›n dahi devlet fliddetinden nasibini ald›¤› günlerden geçiyorken farkl› kültürlere sayg› oldukça uzaktan geçen bir hayal oluyor. Farkl› ülkelerden piyanistleri bir araya getirip barfl› konseri verdirerek ‹stanbul 2010’un reklam› yap›lmaya çal›fl›l›rken ‹zmir’de Kürtçe tiyatro oyunu Araf yasaklanabiliyor. Farkl› dini inan›fl ve etnik kökene sahip insanlar reklamda belki var ama bu ülkede yok say›l›yor. Kentsel dönüflümün k›l›f› 2010 Avrupa Kültür Baflkenti haz›rl›klar› için AKP hükümeti ayr› bir yasa ç›kartt›. 2010 için ilk hedef Atatürk Kültür Merkezi’nin y›k›lmas›. Yasayla oluflturulan bütçeye ve 2010 için belirlenen di¤er hedeflere bak›ld›¤› zaman Kültür Baflken-

ti projesinin kentsel dönüflümün vesilesi haline getirildi¤i görülüyor. Bu yasayla haz›rl›klar için ‹stanbul 2010 Avrupa Kültür Baflkenti Ajans› oluflturuyor. Haz›rl›k çal›flmalar› yasada tan›mlanan ve kamunun denetimine izin vermeyen bir ihale süreci ile gerçeklefliyor. AB’nin 160 milyon Euro verdi¤i proje için AKP’nin 2009’da öngördü¤ü bütçe 800 milyon YTL. Bu bütçenin %70’inin kentsel dönüflüme %10’un ise kültür ve sanat etkinliklerine ayr›lmas› gerçe¤i Kültür Baflkenti için neler yap›laca¤›n› anlat›r nitelikte. Baflta Mimarlar Odas› olmak üzere onlarca kitle örgütü y›k›mla-

ra karfl› ç›k›yor. Haz›rl›k ve haz›rl›klar›n denetim aflamas›nda söz sahibi olmak istiyor. Reklamda ‹stanbullular var ama projede söz almak isteyen ‹stanbullular yok say›l›yor. Kültür Baflkenti etkinlikleri neler? 2010 için hedeflenen ‘projeler’ yeni mekanlar, kentsel uygulamalar, görsel sanatlar, müzik ve opera, gösteri sanatlar›, edebiyat gibi bafll›klardan olufluyor. Uluslararas› foto¤rafç›l›k fuar›, gençlik orkestras› oluflturulmas› gibi etkinliklerin gerçeklefltirilmesi hedefleniyor. Elitist bir tarzda kurgulanan ve planlama süreçlerine halk›n hiçbir flekilde dahil edilmedi¤i organizasyondaki sanat ve kültür üretimlerinin sadece ve sadece ‹stanbul’u piyasa için cilalamay› hedefledi¤i aç›kça görülüyor. ‹stanbul sahneye ça¤r›l›rken halka sahnede yer verilmiyor.

Kültür baflkenti ne demek? Her y›l en az iki kente verilen “Kültür Baflkenti” ünvan›, seçilen flehirlerin kültürel ve turistik olarak çekim merkezi haline gelmesini amaçl›yor Avrupa Kültür Baflkenti 1985’ten beri Avrupa Birli¤i taraf›ndan her y›l farkl› kentlere verilen bir unvan. Bu unvana sahip olan kentte kültür ve sanat etkinlikler özel olarak planlan›yor ve kentin o y›l kültürel ve turistlik olarak ilgi çekmesi bekleniyor. Projenin bütçesi AB taraf›ndan fonlan›yor fakat her kentte bütçe bu fonlar›n

yan› s›ra hükümet, yerel yönetimler ve kurulan sponsorluk iliflkileri ile oluflturuluyor. 1999’a kadar her y›l AB üyesi ülkelerin kentlerinden birisine verilen unvan 2000 y›l›ndan beri bir AB bir de AB d›fl›ndan ülkeye veriliyor. 2010 y›l›nda ‹stanbul’la birlikte Almanya'n›n Essen ve Görlitz ile Macaristan'›n Pecs kentleri de kültür baflkenti olarak seçildi. AB’nin kültürlerin bir aradal›¤›n› yans›tt›¤› savunulan projede kentin kültürü ticaretin, sponsorlar›n ve piyasan›n hizmetine sunuluyor.

Büyük adam küçük aflk 2001 yap›m› Handan ‹pekçi filmi 75 yafl›nda yaln›z bir adamla 5 yafl›nda kimsesiz bir k›z›n iliflkisi etraf›nda gelifliyor. Film Kürtçe ve Türkçe konuflabilme çeliflkisi etraf›nda sevebilmenin, kendinle ve ‘ötekilerle’ bar›flabilmenin öyküsünü anlat›yor. Türk Yunan ortak yap›m› olmas› da filmin temas›n› anlaml› k›l›yor.

Chaje Shukarije Yaflayan en büyük Romen ses sanatç›s› olarak kabul edilen Esma Redzepova etnik ve dinsel ayr›mc›l›¤a karfl› mücadele eden önemli bir isim. 15 parçadan oluflan Chaje Shukarije albümü Türkçe’ye uyarlanan tan›d›k flark›lar›n yer ald›¤›balkan ezgileri içeriyor.

Binbo¤alar Efsanesi Yaflar Kemal’in yerleflik hayatla göçebelik aras›nda s›k›flan Yörüklerin yok oluflunu anlatt›¤› roman› ustaca betimlemelerle oldukça zengin bir dünya sunuyor. ‹ki H›drellez flenli¤i aras›nda geçen bir y›lda Yörük obas›nda farkl› karakterlerin çeliflkilerini, s›k›nt›lar›n› ve aflklarlar›n› anlatan kitap Anadolu’nun kaybolmufl Türkmen kültürünü hat›rlat›yor.

Hrant’›n hayali gerçek oluyor Kardefl Türküler, Sayat Nova Korosu ve BGST Dansç›lar› farkl› dillerden türküler ve sergileyecekleri danslarla Ermenistan yollar›na düflüyor. Hrant Dink’in Yerevan’da Türkçe, Kürtçe, Ermenice flark›lar›n seslendirilmesine dair hayali üçlünün turnesi ile gerçek oluyor Kardefl Türküler, Sayat Nova Korosu ve BGST Dansç›lar› 10-14 Aral›k tarihlerinde farkl› dillerden türküler ve farkl› kültürlerden danslarla Ermenistan turnesine ç›k›yor. Türkçe, Kürtçe, Ermenice, Lazca, Arapça ve Romence türkülerin söylenece¤i ve farkl› kültürleri yans›tan danslar›n yer alaca¤› gösteri ‘Bahar Kap›lar›n› Açt›¤›nda / Karun e Kalis’ ad›n› tafl›yor. Turne fikrinin ilk tohumlar› 2006 Temmuz’unda Kardefl Türküler, Sayat Nova Korosu ve Ruhi Su Dostlar Korosu’nun “Mahlemize Afl›k Geldi” konserinde Hrant Dink’in kendi hayalini anlat-

Bakan çark etti Kültür Bakan› Günay, Gitmek filmine yönelik sansüre Türk k›z› Kürt gencine afl›k olamaz gerekçesi ile onay vermiflti. Filmin Ankara galas›na kat›lan Günay burada sansürcü tavr›ndan çark etti. Aç›l›flta yapt›¤› konuflmada sansür konusunu bas›na yans›yan talihsizlik olarak niteledi, “… herkes birbirine afl›k olabilir herkesin birbirini sevmesi durumunda halklar›n düflman edilmesiyle bafla ç›k›labilir” dedi. Günay “filmde tart›flma yaratacak bir fley görmedi¤ini” de sözlerine ekledi. cmy k

mas›yla “Düflün Türkler, van’da

at›l›yor. Bu yüzden de, bir kez Mehmed Uzun, Kürtler ve Ermeniler Yerebirlikte türkü söylüyorlar.

Hem de sadece kendi türkülerini de¤il, birbirlerinin türkülerini. Biz koltuk de¤nekleriyle ç›km›fl›z ortal›¤a halay çekiyoruz!” sözleri ile

hayal eden Hrant Dink’e adan›yor. Kardefllik hayalini gerçek k›lacak olan halk konseri, Ermenistan Turnesi’nin 13 Aral›k’taki Yerevan aya¤›nda yap›lacak. Konser halka aç›k biçimde ücretsiz olarak gerçekleflecek. Konuya iliflkin Sayat Nova Korosu, Kardefl Türküler ve BGST Dansç›lar› taraf›ndan yap›lan ortak aç›klamada “3 grubun flark›lar ve danslar›n yol göstericili¤inde tüm s›n›rlar›n kalkaca¤›na, engellerin afl›laca¤›na duyduklar› inançla yola ç›kt›klar›” belirtildi. Yaklafl›k 68 kifliden oluflan gösteri ekibi 10 Aral›k’ta turne program›na bafllayacak.

Hayat sanatla güzel Bu y›l 13’üncüsü düzenlenen Uluslararas› Ankara Tiyatro Festivali 14-30 Kas›m tarihleri aras›nda gerçekleflti. Türkiye ve dünyadan tiyatro gruplar›n›n kat›ld›¤› festival bu y›l “Hayat Sanatla Güzeldir” slogan› ile yap›ld›. Festival’in aç›l›fl› ‹spanyol Bambalina isimli tiyatro grubunun, kuklalar› kullanarak oynad›klar› “Don Kiflot” oyunu ile Büyük Tiyatro’da gerçekleflti. Aç›l›flta konuflan Festival Direktörü Yener Aksu 71 tiyatro toplulu¤u,

104 etkinlik ve 888 sanatç› ile 27 farkl› mekanda festival program›n›n hayat bulaca¤›n› aç›klad›. Türkiye’den tiyatro topluluklar›n›n yan› s›ra ‹spanya, Azerbaycan, ‹sviçre, ‹ran’dan uluslararas› konuk gruplar da festivale kat›ld›. Bu y›lki festivalin önemli bir özelli¤i ise hayatlar› boyunca tiyatroya gitmemifl 2 bin izleyiciyi tiyatro ile buluflturmak oldu. Festivalde onur ödülü Haluk Bilginer’e emek ödülü ise Talat S. Halman’a verildi.

Sinemay› ve tarihi buluflturan film festivali 11’inci kez izleyici karfl›s›nda. Festival bu y›l ‘mültecilik’ temas›n› iflliyor 11. Uluslararas› Sinema ve Tarih Buluflmas› 19-25 Aral›k tarihleri aras›nda gerçeklefliyor. Türkiye Sinema ve Audiovisuel Kültür Vakf› (TÜRSAK) taraf›ndan gerçeklefltirilen buluflman›n bu y›lki temas› “Tarih Boyunca Mülteciler.” Her y›l toplumsal ve güncel sorunlara e¤ilerek kendisine bir tema seçen festival, bu do¤rultuda geçmifl y›llarda medeniyetler diyalogu, insan haklar› ve hoflgörü, s›n›rlar› aflmak gibi temalar› ifllemiflti. Festival dünyan›n farkl› flehirlerinden kat›lan ve geleneksel kategoride yer alan filmlerin yan› s›ra mültecili¤i ve onlar›n yaflad›¤› sorunlar› konu edinen filmleri de izleyicilerle buluflturuyor. Bu y›l 19-25 Aral›k tarihleri aras›nda gerçekleflecek film gösterimlerinin ücretleri TÜR-

SAK’›n aç›klamas›na göre ‘Krize Karfl› Kültür Deste¤i’ slogan›yla 2 YTL olarak belirlendi. Film gösterimleri Cinebonus Maçka/G-Mall, Alkazar Sinemas› ve Frans›z Kültür Merkezi salonlar›nda yap›lacak. Gösterilecek filmlerin seçimi geçen y›llarda da ayn› görevi üstlenen Prof. Dr. ‹lber Ortayl› dan›flmanl›¤›nda yap›ld›. Uluslararas› Sinema ve Tarih Buluflmas› kapsam›nda gösterilecek filmler aras›nda Danimarka’n›n Oscar aday› “Worlds Apart” (To Verdener) filmi ve ‹ran’›n Oscar aday› Mecid Mecidi imzal› “Serçelerin fiark›s›” (Songs of Sparrow) isimli filmler de var. Buluflma için 18 Aral›k akflam› Lütfi K›rdar Uluslararas› Kongre ve Sergi Saray›’nda bir aç›l›fl program› düzenlenecek.


cmy k

TMMOB 31 ilde eylemdeydi TMMOB üyesi mühendisler, mimarlar ve flehir planc›lar› 22 Kas›m 2008 Cumartesi günü eflzamanl› olarak 31 ilde “Krize, AKP'ye, Gericili¤e, Neoliberalizme, Irkç›l›¤a Karfl›" sözünü söyle-

mek için soka¤a ç›kt›. TMMOB üyeleri AKP’nin emek düflman› yüzünün kriz vesilesiyle çok daha net bir flekilde görüldü¤ünü, emek güçlerinin bu gidifle dur demek için sokaklarda yer almaya baflla-

d›¤›n› belirtti. 29 Kas›m mitingine de destek veren mimarlar, mühendisler hükümeti rahats›z etmifl olacak ki, Baflbakan Erdo¤an meslek odalar›n› idelojik davranmakla suçlad›.

KESK’in ve D‹SK’in ça¤r›s›yla düzenlenen 29 Kas›m mitingine 60 binin üzerinde emekçi kat›ld›. Miting 2008 krizi karfl›s›nda dünyada düzenlenen en büyük eylem oldu. Mitinge kat›lan kurum baflkanlar› krize karfl› ortak mücadele mesaj› verdiler KESK’in ve D‹SK’in ça¤r›s›yla düzenlenen “‹flsizli¤e, Yoksullu¤a ve Zamlara Karfl› Emek, Bar›fl ve Demokrasi Mitingi” Ankara’da yap›ld›. 29 Kas›m’da Ankara’da 60 binin üzerinde emekçi topland›. ‹flçiler, memurlar, iflsizler, çiftçiler, kad›nlar, üniversiteliler, liselilerden oluflan emekçiler krize karfl› flu ana kadar dünyadaki en kitlesel tepkiyi verdiler. I¤d›r’dan Edirne’ye, Sinop’tan Antalya’ya ülkenin dört bir yan›ndan gelen on binlerce emekçi Ankara S›hhiye Meydan›’n› doldurdu. Kapitalizmin krizinin bedelini ödemeye zorlanan emekçiler, bu faturay› ödemeyeceklerini

yapt›klar› kitlesel ve çoflkulu mitingle duyurdular. Sabah saatlerinde Ankara’ya ulaflan yaklafl›k 700 otobüs Hipodrom’da bulufltu. Ankara Gar›’n›n önünden saat 10.00’da hareket eden yürüyüfl kolunun S›hhiye Meydan›’na ulaflmas› yaklafl›k 3 saat sürdü. Yürüyüfl kolunda yer alan kortejlerin hepsinde ana konusu kriz olan pankartlar tafl›nd›. Yürüyüfl esnas›nda ses arac›nda bulunan E¤itim-Sen Ankara 2 No’lu fiube Baflkan› Tu¤rul Culfa bir kaza geçirerek, yaraland› ve hastaneye kald›r›ld›. Her ne kadar yaflanan krizin as›l hedefi ve sorumlusu kapitalizm oldu¤u döviz ve

pankartlarda kendisini gösterse de sloganlardaki ana hedef AKP hükümetiydi. AKP karfl›t› muhalefet ilk kez emek eksenli bir gündemle bu kadar kitlesel bir ç›k›fl yapm›fl oldu. Direnifl Ankara’ya tafl›nd› ‹flyerlerinde direniflte olan Birleflik Metal-‹fl üyesi iflciler, mitinge kitlesel bir kat›l›m gösterdiler. özellikle kapat›lan Philips Fabrikas› iflçilerinin haz›rlad›klar› Türkçe ve ‹ngilizce dövizler miting alan›na renk katt›. D‹SK Genel ‹fl ve Lastik ‹fl de kitlesel kat›l›m sergilediler. Türk-‹fl’e ba¤l› flubeler mitinge Ankara fiubeler pankart›n›n ard›nda kat›ld›lar.

Sa¤l›kç›lar 3 günlük yürüyüfl sonunda kat›ld› TTB, D‹SK’e ba¤l› Dev Sa¤l›k-‹fl ve KESK’e ba¤l› SES ‹stanbul’dan bafllatt›klar› 3 günlük yürüyüfllerinin ard›ndan miting alan›nda yerlerini ald›lar ve güvenceli ifl ve sa¤l›k hakk› taleplerini eyleme tafl›d›lar. Antalya’da polis taraf›ndan öldürülen Ça¤dafl Gemlik’in ailesi de miting alan›ndayd›. Antalya E¤itim-Sen’in kortejinde yürüyen aile ‘Katiller cezaland›r›ls›n’ dövizleri tafl›d›lar. E¤itim-Sen ‹stanbul 4 No'lu flubesi ise tutuklu iflyeri temsilcileri Erdal Güzel'in resimlerini tafl›yarak serbest

b›rak›lmas›n› istediler. Polis provokasyonu vard› Arama noktas›nda polisin alana giriflleri keyfi olarak geciktirmesi nedeniyle arbede yafland›. Polisin cop ve biber gaz›yla sald›rmas› sonucu alana girmek isteyenlerden yaralananlar oldu. Polisin provoke etmeye çal›flt›¤› miting ola¤an program›yla devam etmesine ra¤men özellikle hükümet yanl›s› gazete ve televizyonlar mitingde yaflanan arbedeyi öne ç›karmay› tercih etti. Miting alan›nda önce TTB Baflkan› Gencay Gürsoy ve TMMOB Baflkan› Mehmet So¤anc› birer hofl geldin konuflmas› yapt›lar. Ard›ndan D‹SK Genel Baflkan› Süley-

Krize karfl› halk›n flartlar› pankart› ile yürüyen Halkevciler mitingin en kitlesel kortejlerinden birisini oluflturdu. Halkevleri kortejinin özellikle paras›z do¤algaz, su ve ulafl›m isteyen dövizleri dikkat çekti. Ankara ve Eskiflehir halkevleri kitlesel kat›l›m gösterirken, Türkiye’nen farkl› kentlerinden Halkevciler de Ankara’dayd›.

man Çelebi ve KESK Genel Baflkan› Sami Evren de birer konuflma yaparak krize karfl› emekçilerin ortak hareket edeceklerinin belirttiler. Konuflmalar›n ard›ndan mitinge kat›lan tüm kurumlar›n baflkanlar›

sahneye ç›karak krizin y›k›m›na karfl› birlikte mücadele edeceklerinin mesaj›n› verdi. Miting Grup KYBELE, Taner Öngür ve Grup Bandista’n›n müzik dinletisiyle sona erdi.

Her geçen y›l daha zor koflullar alt›nda üreten, her y›l binlercesi topraklar›ndan kopmak zorunda b›rak›lan çiftçiler de alandayd›lar. Çiftçiler miting boyunca en çok; “Tayyip gözünü toprak doyursun”, “IMF tar›mdan elini çek” “fiirketler de¤il çiftçiler üretsin”, “Toprak, Onur, Yaflam. Yaflas›n Çiftçi-Sen” sloganlar›n› att›.

Direniflteki Dev Sa¤l›k-‹fl üyesi K›z›lay iflçileri, sendika haklar›n› isteyen dövizlerle alanda yerlerini al›rken Dev Sa¤l›k-‹fl kitlesel kat›l›m›yla dikkat çekti. Diyarbak›r, Adana, Antalya, Bursa, Kocaeli ve ‹stanbul’dan kat›lan Dev Sa¤l›k-‹fl üyesi tafleron iflçiler davul ve zurnalarla coflkulu bir kortej oluflturdular.

E¤itim-Sen yaklafl›k 15 bin kiflilik kortejiyle mitinge en kitlesel kat›lan örgüt oldu. Birçok il ve ilçede bulunan E¤itim-Sen flubeleri pankartlar›yla E¤itim-Sen kortejinde yer ald›lar. Binlerce e¤itim emekçisi alanda yer al›rken Siirt’ten yola ç›kan E¤itim-Sen’liler ise polis engeliyle karfl› karfl›ya kald›lar ve mitinge gelemediler.

D‹SK’e ba¤l› Sine-Sen alan›n en renkli kortejlerinden birini oluflturdu. Sine-Sen üyesi sinema emekçileri “AKP'nin çöküflü yak›nda sinemalarda” sloganlar›yla kendi taleplerini Ankara’ya tafl›d›lar. Sine-Sen kortejinde kriz nedeniyle yay›ndan kald›r›lan diziler nedeniyle iflsiz kalan sinema emekçileri yer ald›.

D‹SK’e ba¤l› sendikalar, a¤›rl›kl› olarak krizin faturas›n›n emekçilere ç›kart›lmas›n›, iflten ç›karmalar›, ücretsiz izinleri protesto ettiler. Birleflik Metal-‹fl Sendikas› kortejinde “Philips kriz bahane edilerek kapat›lamaz” pankart› tafl›yan iflçilerin yan› s›ra Asil Çelik ve Tezcan Galvaniz’in iflten at›lan iflçileri de yer ald›.

‘Yetti gari’ pankart›yla yürüyen Yap› Yol-Sen üyesi emekçiler alan›n ilgi çeken gruplar›ndand›. Direniflteki Tega iflçileri ve Ankara Üniversitesi’nde iflten at›lan yemekhane iflçileri, bankalarda iflten ç›kart›lan D‹SK’e Bank-Sen üyeleri ile DESA iflçileri iflyerlerinde sürdürdükleri direnifli miting alan›na tafl›d›.

Mitingde liseli ö¤rencilerin oluflturdu¤u kortejlerde coflku hakimdi. ‘Krizin faturas› liselilere kesilemeyecek’ pankart› tafl›yan Liseli Genç Umut, Dev-Lis gibi kortejlerde mitinge kat›lan liseliler okullar›nda yaflad›klar› sorunlar› miting alan›na tafl›d›lar. Di¤er kortejlerde yer alan liseli kat›l›m› da oldukça dikkat çekiciydi.

Krize karfl› üniversitenin flartlar›n› aç›klayan Ö¤renci Kolektifleri miting alan›n›n en renkli ve kitlesel kortejlerinden biri oldu. Özellikle kukla adam k›l›¤›ndaki Kolektifçi bas›n›n ilgi oda¤› oldu. Kolektifler d›fl›nda Gelece¤imizi ‹stiyoruz ‹nisiyatifi ve Yurtsever Cepheli ö¤renciler ve çeflitli ö¤renci dernekleri alanda yerlerini ald›.

cmy k


069