Page 1

1


2


HABEREXEN TURİZM

DERGİ HABEREXEN’in Ücretsiz Ekidir. Marka Evi Ajans ve Danışmanlık Hizmetleri Ltd. Şti. Adına İmtiyaz Sahibi

Mustafa ÇAKIR SORUMLU YAZI İŞLERİ MÜDÜRÜ

Ahmet AK

HABER MERKEZİ

Mustafa BİLİK Enes ŞAHiN

HALKLA İLİŞKİLER

Tel : 0 362 432 64 64 Faks : 0 362 435 47 77 Mail : abone@haberexen.com

REKLAM REZERVASYON

Rezervasyon Tel: 0 362 432 64 64 Rezervasyon Mail: reklam@haberexen.com

HUKUK DANIŞMANLARI

AV. Hakan KARADUMAN AV. Hasan Tahsin ŞENGUL AV. Adem AKSOY KATKIDA BULUNANLAR

Emre Bostanoğlu İbrahim Tutkaç BASIM YERİ

Erol Ofset Ltd. Şti. Pazar mh. Necati Efendi Sk. No: 43 / SAMSUN Tel: 0 362 431 98 96 YÖNETİM YERİ ADRESİ

Ulugazi Mh. 19 Mayıs Bulvarı Sarı Konaklar Apt. No: 16/1-3 SAMSUN

Bu dergi, basın meslek ilkelerine uymaya söz vermiştir.

w w w. h a b e r e x e n . c o m

SAMSUN’u ne kadar biliyoruz? Samsun hiç kuşkusuz; 19 Mayıs 1919 tarihinde Başkomutan Mustafa Kemal Atatürk’ün Kurtuluş Savaşı’nı başlattığı yer özelliğiyle, yakın tarihimizin en önemli sayfası Cumhuriyet’in kuruluşu sürecine adını altın harflerle yazdıran bir şehir. Sadece tarihteki bu yeri itibariyle dahi çok ciddi turizm potansiyeline sahipken, her nedense bu sektörden yeterince istifade edip pay alamıyoruz. Doğal güzellikleri, antik evveliyatı ve bunlara ait kalıntıları; ilaveten sağlık turizmi potansiyeliyle de zenginliklerle donatılı bir şehir burası. Ancak tanıtım eksikliği hat safhada. İtinasızlık köreltmiş turizm kanallarını. Sektörün de kendini yenilemesi gerekiyor. Bırakalım dışarıdan gelecek yabancı turistleri! Samsun il sınırları içinde yaşayan kaçımız biliyoruz Tekkeköy’deki mağaraları ve tarihini? Şehrin merkezinden bir örnek; Amisos Tepesi’ni kaç kişi ziyaret etmiştir acaba? Bandırma Vapuru’nu hala görmeyen yok mudur? Samsun’u değerli kılan o kadar çok güzellik var ki! Ladik Akdağ ile Vezirköprü Kunduz yaylaları; Havza’daki termal tesisler, Yakakent’in tabiat örtüsü; Kızılırmak ve Yeşilırmak deltaları; Asya-Avrupa transit yolu üzerinde konuşlanışı, Orta Karadeniz’in tek kayak merkezi Akdağ, … hepsi ayrı bir detay ve o parçalar zenginleştiriyor, bu güzel şehri. Hava, deniz, demir ve kara yoluyla Türkiye’nin her tarafına bağlantısıyla mühim konaklama merkezlerinden biriyiz aslında. Şehrin tarihi ve doğal güzellikleri gezilip görülünce algılanabilecek cinsten. Bacasız sanayi turizmde Samsun’u uçurmanın öncelikli şartlarından biri ‘yatak kapasitesini artırmak’ diyenler Kültür ve Turizm İl Müdürlüğü verilerine göre yanılıyor. Çünkü sektörü tanıtım faaliyetleri taşıyor. Turistik bölge halinin tescillenip işlemesi için devlet de taşın altına elini koymalı bir an önce…

3


Kış turizminin yeni gözdesi Akdağ Kayak Merkezi, Havza Kaplıcası, Kuş Cenneti, tarihi mekanları ile Samsun, eşsiz bir doğa cenneti.

SA M SU N ’ u k e ş f e t m e ye

HAZIR 

Samsun son yıllarda turizmde önemli hamleler yapıyor. Samsun İl Özel İdaresi, Büyükşehir Belediyesi ve İlçe Belediyelerinin turizmin canlanmasına dönük yatırımları kenti bu alanda ön planda tutmaya başladı. Özel oluşturulan seyir yerleri, yeme-içme mekanları, artan konaklama tesisleri, oteller son 5 yılda atılan adımların somut çıktılarını gösteriyor, bugün.

4

Samsun, Anadolu’nun Karadeniz’e açılan en önemli kapısı; Avrupa - Asya transit yolu üzerinde işlek bir kavşak noktası, Türkiye’nin en büyük akarsuları Kızılırmak ve Yeşilırmak’ın arasında verimli delta toprakları üzerinde kurulmuş önemli bir tarım merkezi, denizi, ormanları, yaylaları ile bir doğa cennetidir. Tabiat örtüsünün elverişli olması, Kızılırmak ve Yeşilırmak deltaları arasında bulunuşu turizm açısından değerli kılmakta, Asya-Avrupa transit yolu üzerinde bulunması, hava, deniz, demir ve karayolu ile Türkiye’nin her tarafına bağlantısının olması turizm açısından önemli bir konaklama merkezi konumuna gelmesini sağlamaktadır.


MISINız?

KUSURSUZ BİR TARİH, KUSURSUZ BİR DOĞA...

Alman arkeolog Markidi’nin yaptığı

ve 19 Mayıs ilçelerinin topraklarının

kazılarda Frigler’ in de Karadeniz’e

bir bölümünü kaplayan Kızılırmak

Samsun’un merkezinde olduğu gibi

indikleri görülmüştür.

Deltası; sulak alanı, flora ve faunası ile ülkemizin eko-turizm alanında en

ilçe ve köylerinde de gezilip görül­ meye değer çok sayıda tarihi ve turis-

Bafra’ya 35 km uzaklıkta olan

ilginç köşelerinden biridir. Deltada,

tik yerler mevcut olup, yaz aylarında

Kızılırmak vadisinde Paflagonya Kaya

19 Mayıs ilçesi, Yörükler mevkiinde

denizden ve kumdan yararlanılabildiği

Mezarları (MÖ.7.yy) vardır. Burada

ilkbaharda tabanı tamamen suyla

gibi kış aylarında da kayak ve av tu-

Roma, Bizans ve Osmanlı devrine ait

kaplanan yaprak döker ağaçlardan

rizmi yapmaya müsaittir.

kalıntılar Asar Kalesinde mevcuttur.

oluşmuş Galeriç Ormanı yaban hayatı açısından oldukça ilgi çekicidir.

Paleolitik devrine ait Samsun’un 15

Yakakent’ten Terme’ye kadar uzanan

km doğusunda bulunan Tekkeköy

sahil bandı üzerinde çok güzel kuma

Samsun, termal turizm açısından da

Mağaraları görülmeye değer tarihi

sahip geniş doğal plajlar denize

önemli merkezlere sahiptir. Havza ve

kalıntılar arasındadır. Kavak ilçesinin

girmek için idealdir.

Ladik Kaplıcaları 2000 yılından beri bilinen sağlık merkezleridir.

Kaledoruğu’nda, Vezirköprü İlçesinin Oymaağaç Köyü’nde Bakırçağ ve

Yakakent Çamgölü mevkiinde çam

Hitit yerleşmeleri; Bafra ve Alaçam

ormanlarıyla kaplı yemyeşil

Ladik’teki Hamamayağı kaplıcası ise

arasındaki İkiztepe, Hoşkademtepe,

tepeler masmavi sulara iner. Eşsiz

ülkemizdeki birinci derecede önemli

Dedetepe ve Gökçeboğaz höyükle-

güzellikteki sahili ve denizle iç içe bir

ve öncelikli kaplıca merkezlerindendir.

rinde Bronz Hitit kültürünün

yaşamın sürüldüğü şirin kıyı kasabası

Radyoaktif özellik gösteren Ladik

mevcudiyeti ile Hititlerin Karadeniz

Yakakent’de gün batımı ise görülmeye

kaplıca suları organizma üzerinde

sahiline indikleri, Samsun’un 18 km

değer güzelliktedir.

uyarıcı etki yapar. Bu nedenle bu suya

güneybatısında Atalan Kalesi’nde

Sahil bandı üzerinde; Alaçam, Bafra

“gençlik suyu” adı verilir. 5


Havza ve Ladik’deki kaplıca sularının

yazın başka kışın başka görül­meye

yerleşim yeri olarak kullanılagelmiş

başta romatizmal hastalıklar olmak

değer güzellikleri barındırırlar.

Bafra İkiztepe ve bugün bile

üzere, kadın hastalıkları, sinirsel

Kunduz yaylalarının orman dokusu

surlarını, galerilerini, merdivenlerini

hastalıklar, eklem hastalıkları ve

ile iç içe oluşları ve ormanların

görebileceğimiz 3000 yıl öncesin-

kireçlenme gibi hastalıkların teda-

Altınkaya Baraj Gölüyle birleşmesi

den gelen Kızılırmak vadisindeki

visinde olumlu etki yaptıkları tıbbi

bölgeye bambaşka bir güzellik

Asarkale; Paflagonlara ait kaya

olarak kanıtlanmıştır.

kazandırmaktadır. Burası yayla tu-

mezarları, Amazonların yaptığı ileri

rizminin yanı sıra doğa yürüyüşleri,

sürülen Garpu kalesi görülmeye

Samsun’un yaylaları da diğer

su sporları, balık avcılığı, motor ge­-

değerdir.

Karadeniz yaylaları gibi; yeşili,

zileri, kamp yapmak için son derece

temiz havayı ve sessizliği özleyenlere

elverişli alanlara sahiptir.

kucak açmaya hazırdır. Samsun’dan yaylalara ulaşmak oldukça kolaydır.

6

Samsun’da Anadolu Ahşap mimarisinin en güzel örneklerini görebi­

Samsun doğal güzelliklerinin yanı

lirsiniz. Çarşamba’da ki Göğceli

sıra tarihi alanlarıyla da dikkat

Cami bunların en ilginç olanıdır.

Yaylaların yolları özel aracınızla

çekicidir. Paleolitik dönemlerde

Yapımında hiç çivi kullanılmamış

bile rahatlıkla gidebileceğiniz

yerleşim yeri olarak kullanılmış,

olan yapı kesin yapım tarihi bilin-

durumdadır. Ladik-Akdağ yaylaları,

Tekkeköy mağara-kale yerleşmeleri;

memekle birlikte yaklaşık 800 yıldır

Vezirköprü - Kunduz dağı yaylaları

M.Ö. 5000 yıllarından beri sürekli

sapa sağlam ayakta kalmıştır.

Canik Gölalan Köyü Şelalesi


7


KEŞFE BAŞLIYORUZ... Amisos Hazinelerinin Sergilendiği Samsun Arkeoloji ve Etnografya Müzesini Gezdiniz mi? Samsun Arkeoloji ve Etnografya

Mozaik taban üzerinde, çeşitli

Orta salonda ayrıca antik Amisos

Müzesi 19 Mayıs 1981 günü ziyarete

mitolojik sahneler simetrik olarak

kentinde ortaya çıkarılan Amisos ha-

açılmıştır. Müze orta salon ve simetrik

işlenmiştir. Merkezde Akhilleus ve

zinesi de sergilenmektedir. Hellenistik

olarak yapılmış iki yan salondan

Thetis’in yer aldığı Troia savaşı ile

Döneme ait bu eserler zamanın sanat

oluşmaktadır.

ilgili sahne, bu sahnenin dört köşesine

ve işçiliğini tüm ihtişamı ile göz önüne

yerleştirilmiş panellerde mevsimleri

sermektedir.

Müze bahçesindeki pithoslar, lahitler, simgeleyen portreler ve mevsimlerin steller, miltaşları, çeşitli mimari parçalar arasındaki dikdörtgen panellerde

Klasik, Hellenistik, Roma, Bizans,

ve kabartmalar müze ziyaretçilerinin Nereidler ve deniz yaratıkları tasvir

Selçuklu, Osmanlı ve Cumhuriyet

ilgisini çeken başlıca eserler arasında.

dönemlerine ait sikkeler, Samsun

edilmiştir.

ve çevresinde ele geçen Kalkolitik, Orta salonda antik Amisos kentinde

İlk Tunç, Hitit, Hellenistik, ve Roma

ortaya çıkarılan Roma İmparatoru

Dönemlerine ait eserler kronolojik

Alexander Severus (M.S. 222-235)

olarak sergilenmektedir.

zamanında yaptırılan ve M.S. 5.

Diğer yan salonda ise Samsun

yüzyıl sonlarında Bizans Döneminde

yöresinden müzeye intikal etmiş olan

tamir edilen mozaik teşhir edilmekte.

etnografik nitelikte eserler var.

M u s t a fa Ke m al’i S a msu n ’ a Ta şı ya n B a n d ır m a Vapur u’nu Z i ya ret E t t i n i z mi ? Gazi Müzesi; Samsun, Merkez,

yapıldıktan sonra, teşhir ve tanzimi

Kale Mahallesi, Mecidiye Caddesi

gerçekleştirilerek, 8 Kasım 1998 tari-

Kurtuluş Bu Gemide Başladı

üzerinde yer almaktadır. İki katlı olan

hinde ziyarete açılmıştır.

Büyük çaplı bir restorasyon

yapının dış duvarları yığma tuğla, iç

işleminden sonra 22 Mayıs 2006

bölmeleri Bağdadî olarak yapılmıştır.

günü yeniden açılan; Mustafa Kemal

Atatürk 19 Mayıs 1919’da

ve silah arkadaşlarının balmumu

Samsun’a ilk gelişinde Mıntıka Palas

heykelleri, Samsun’a çıktıklarında

olarak bilinen bu binada 6 gün

çekilen fotoğraflar ile çeşitli tarihi

kalmıştır.

döküman ve belgelerin yanısıra; Atatürk’ün çalışma odası, yatak

Ulu Önder’in Samsun’a ikinci

odası ve konferans salonu olarak

ge­lişinde (20 - 24 Eylül 1924)

kullanılan bölüm dahil üç odadaki

Samsun halkı tarafından söz ko­nusu

özel eşyalarını da içeren, son derece

bina Atatürk’e hediye edilmiştir.

zengin ve ilgi çekici bir müze Gazi

Yine üçüncü (16 -18 Eylül 1928)

Müzesi.

ve dördüncü (22 - 26 Kasım 1930) gelişlerinde de bu binada

Müzede, Atatürk ile ilgili kitapların

konaklamıştır. Samsun Belediyesi

yeraldığı, özel ihtisas kütüphanesi de

tarafından Kültür Bakanlığı’na

bulunmakta.

devredilen binanın restorasyonu 8


9


Vezirköprü Kunduz Yaylası

Os m a n lı İm par atorl u ğ u ’ n a Vezi rl er Yet i ş tire n Vez i rk ö pr ü’de Tar i h i n İ zl eri n i S ü rd ü n ü z m ü ? Vezirköprü’nün ilk defa Hititlerin bir eyaleti olarak kurulduğu tahmin edilmektedir. M.Ö. 1200 yıllarında batıdan gelen Frigyalıların akınlarıyla yıkılan Hitit devletlerinden sonra bölge Frigya hakimiyeti ve Paflagonya idaresine girmiştir. M.Ö. 330 yılında İskender’in istilasıyla harap olan şehir, Sezar’ın Anadolu istilasından sonra yeniden kurulmuş, Tarih boyunca bir çok olaylara sahne olan ve zaman zaman yıkılıp, yeniden kurulan kasaba; Köprülü Mehmet Paşa zamanında bugünkü halini alarak Vezirköprü ismini almıştır. Evliya Çelebi’ye göre Vezirköprü o zamanlar şehzade ve paşaların sayfiye yeri idi. Vezirköprü’de Taş Medrese olarak da adlandırılan Fazıl Ahmet Paşa Medresesi, 1661 yılında kendisi tarafından yaptırılmış; medresenin çatısı kurşunla kaplı iken daha sonra kiremitle örtülmüştür. Yapının içi ve dışında pembe Karacaviran taşı kullanılmıştır. Dilimli, kurşun kaplı kubbelerin aralarında tuğladan kare biçimli bacalar bulunmaktadır. Basık kemerli kapıdan, aralarında medrese odalarının yer aldığı revaklı dikdörtgen avluya girilir. Kubbeli medrese odalarında ocak ve kitap rafları vardır. Kare planlı dershane-mescit kubbeyle örtülüdür. Kubbe kasnağındaki vitraylı pencereler sonradan yapılmıştır. 1964 yılına kadar çeşitli amaçlarla kullanılan medrese, bu tarihten itibaren Halk Kütüphanesi olarak kullanılmış ve 1974 yılında çatısı bakırla kaplanmıştır. 2002 yılında restore edilen Taş Medrese’de yeralan ve 20 000’in üzerinde kitaba ev sahipliği yapan Kütüphane özellikle görülmeli. 10


Ta r i h i, K ültüre l, Di n i . . . Zi ya ret Edile c e k , O Ka d a r Yer Var k i Sam s un ’ d a ! Asarkale Kaya Mezarları

kıyısında Themiskyra kentini kurmuş

Bilinen geçmişi M.Ö. 5000-4000

oldukları ve kentin Terme ile Ordu

yıllarına dayanan Kızılırmak ağzı

arasında yer aldığı söylenmektedir.

ve çevresi; tarihi ve kültürel eserler

Samsun Büyükşehir Belediyesi’nin Batı

bakımından yüklüce bir mirasa sahip-

Park’ta oluşturduğu Amazon Vadisi yerli

tir. 1971 yılından itibaren İkiztepe

ve yabancı turistlerin ilgisini çekmekte-

köyü sınırların ve çevresinde yapılan

dir.

araştırmalarda bir çok höyük, yerleşim yeri, tümülüs ve anıt mezar kalıntıları ve bir de köprü bulunmuştur. Kentten günümüze bir Ortaçağ kalesinin kalıntıları gelebilmiştir. Kızılırmak vadisinde Ağsar köyünde bulunan ve M.Ö 1000 yıllarına tarihlenmiş kaleden kaya içine oyulmuş merdivenli gizli bir geçitle ırmak kıyısına inilebilmektedir. Kalenin altında, Paflagonya türü görkemli anıtsal kaya mezarları bulunur. Sarnıçlar, eski hapishanesi ve sur kalıntıları günümüze kadar gelmiştir.

Amazonlar Samsun’da Yaşamış! Terme deyince akla Amazonlar; çok eski çağlardan bu yana bir çok tarihçinin, bilim adamının ilgisini çekmiş, sanatçılara esin kaynağı olmuş, efsa­ nevi savaşçı kadınlar topluluğudur. Ünlü tarihçi Homeros onlardan “Erkek gibi Amazonlar” diye söz eder. Tarihi M.Ö. 1000 yıllarına kadar uzanan efsanevi Amazonların Terme’de yaşadığı birçok eski tarihçi ve coğrafyacı tarafından ileri sürülmektedir. Amazonların Karadeniz kıyılarında özellikle Thermodon (Terme Çayı)

Ye m e ğ i n i z i k e y i f l e Ye r k e n S a m s u n ’ u M e ş e Te s i s l e ri ’ n d en s e y r e t t i ni z m i ? Kuşlar burayı konuşuyor. Ağaçlar burası için dans ediyor. Güneş buranın üstüne doğuyor. Çünkü burası herhangi bir yer değil. Yemyeşil koruluk alanda, adeta ağaçlar arasına saklanmış olan Meşe Tesisleri’ne ilk girdiğinizde ahşap ev, altında restaurantlar, karşılarında ise birbirine bağlantılı, fıskiyeli minyatür

İsa Baba (Ese Baba) Camii ve Türbesi

havuzlar, çölde vaha gibi karşınıza çıkıyor.

Cedit Mahallesi’ndedir. 15.yy. da yapılan ilk yapı özgün biçimi ile günümüze ulaşmıştır. Kare planlı küçük bir mescit ve türbeden oluşan yapı 1895’te onarılmış, 1975 - 1976’daki son onarımda ise cami ve türbeye dönüştürülmüştür.

Şeyh Seyyid Kudbettin Cami ve Türbesi Caminin yapıldığı tarih belli değildir. Şeyh Kudbettin tarafından yaptırılmıştır. Camii ile türbe bitişiktir. Dikdörtgen planlı camii, ahşap çatıyla ör­tü­­l­­üdür. Şeyh Seyyid Kudbettin büyük İslam alimi ve mücahidlerindendir. Abdulkadir-i Geylani (M.1078 - 1166) hazretlerinin torunu olup babası Muhyiddin’dir. Eski tarihle 722 yılı Sefer ayının 15’i günü (M.1322) ölmüş ve buraya gömülmüştür.

İtalyan Katolik Kilisesi Ulugazi Mahallesi’nde yer almaktadır. 1846 yılında yapılmıştır. Bina kargir olarak iki katlı inşa edilmiştir.

Düğün salonları, çocuk parkları ve yürüyüş parkurlarının da bulunduğu tesislerin restorantında ve teras bölümünde yeşil ile mavinin birbiriyle buluştuğu Samsun’u izleyerek birbirinden leziz yemeklerden tadabilirsiniz. Yemekten sonra yürüyüş parkurunda gezebilir arzu ederseniz Nargile Salonu’nda, tavla oynayarak keyifli dakikalar geçirebilirsiniz Şehir merkezine 10 dakika uzaklıkta, mavi-yeşilin bütünleştiği Canik Belediyesi Meşe Kültür Tesisleri; 27 bin metrekare mesire alanı, yürüyüş yolları, düğün salonları, konuk evi, havuzu, siparişlerin sanal ortamda alındığı ve aynı anda 500 kişiye hizmet verilebilen restorantı ile Karadeniz Bölgesinin en büyük tesisi. Buraya gelen yerli ve yabancı ziyaretçilerin Samsun’u Meşe Kültür Tesisleri’nden kuş bakışı izleyerek doğa ile başbaşa kalmalarını ve Meşe’nin özel saç kavurmasını tatmadan Samsun’dan

Batı Park Amazon Vadisi

ayrılmamalarını tavsiye ediyoruz.

11


8 0 0 y ıl önc e ç iv i ku l l a n ı l ma d a n i n şa ed ile n G öğc e li C ami i ’ n i g ö rd ü n ü z mü ? Yeşilırmak ovası merkezinde kurulu

Çarsamba’da Göğceli Mezarlığı

Tek katlı yapının üst üste yığma

olan Çarşamba’nın M.Ö. 4000’lerden içinde yer alan Göğceli Camii,

tekniğiyle yapılmış duvarlarını tek

bu yana yerleşme merkezi olduğuna

Anadolu ahşap mimarisinin en güzel

parça kalaslar oluşturur. Duvarlarda,

dair görüşler vardır.

örneklerinden birisidir. 1206 yılında

direklerde, direk başlarında, kirişlerde,

yapılan camiinin giriş revakları 1335

merteklerde, mahya ışığı gibi yapının

yılında onarım geçirmistir.

çatısı; üç omuzlu. Taşıyıcıları ise

Çarsamba’ da; ilk Tunç çağı yerleşmeleri olan üç adet höyük,

ahsap duvarlar ve dikmelerdir. Harim

Anadolu Selçuklu ve Osmanlı döne-

kısmında çatı direklerle desteklenmiştir.

minden kalma bir çogu ahşap 15 cami, ilçe merkezinde halen kullanılan

Caminin etrafındaki mezarlık garipler

1 bedesten, 1 kale, 1 hamam, üçü

mezarlığı olarak bilinmektedir. Camii,

yeraltında eski kent kalıntıları, 7’ si

Taşınmaz Kültür ve Tabiat Varlıkları

koruma altına alınmış bir çok anıt

Yüksek Kurulu’ nun kararıyla, korunması

ağaç, bir çok mağara, şelale, mesire

gerekli Taşınmaz Kültür varlığı olarak

yerleri, kumsallar ve av sahaları

tescil edilmiştir

bulunmaktadır.

Ça ka l l ı ’ d a D u m anı Üstünde Bir M e ne me n mi Yo k s a Ç ı t ı r Ç ı t ır Ünlü Samsun Pi de si mi? Ünü Tüm Türkiye’ye Yayılmış, Orijinal Usülle Pişirilmiş Samsun Pidesini Tattınız mı? Bursa’nın iskenderi, kestane şe­keri, Konya’nın etli ekmeği, Adana’nın kebabı, Tekirdağ’ın köftesi Amasya’nın elması, İstanbul’un helvası herkesçe bilinir. Samsun söz konusu olunca, akla önce meşhur pidesi gelir.

peynirli ama etli. Hangisinin hangi­

Selçuklu yapısı Çakallı Han dışında;

sinden daha lezzetli olduğunu siz de

bir de Çakallı Menemeni vardır.

söyleyemeyeceksiniz.

Kendisine özgü malzeme ve usullerle

Samsun-Ankara yolunun 51. kilo­

pişirilen Çakallı Menemen, bu böl-

metresinde yeralan Kavak; Atatürk’ün

gede yaygınca yapılmakta ve turistik

Havza’ya giderken geçmesiyle

tesislerde ve yol üzerindeki mola

şereflenmiş, Yaşar Doğu gibi namlı

te­sislerinde yolculara sunulmaktadır.

sporcular yetiştirmiştir.

Ketesiyle beraber yenmesi gelenek

Kavak’ı Ziyaret Ederseniz, Menemen Yemeden Ayrılmayın

Bafra’da kapalı, Terme’de açık olur

ince kıyım yeşil biber ve rendelenmiş domates, suyu çekilene ve eriyene kadar pişirildikten sonra, içine yumurta sarısı ve peynir karıştırılarak

Samsun Pidesi. Şu var ki; adıyla

Kavak ilçesi M.Ö. 3500-2000

farklı olsa da, hangisinin daha leziz

servise hazırlanır. Yöresel malzeme

yıllarına ait eserlere rastlanan

olduğunu söylemek kolay değildir.

ve pişirme usuluyle damaklarda yer

eski bir yerleşimdir. Kaledoruğu

Her ikisi de yaygınca bilinir, sevilir.

eden bu özel yemek bir Samsun

höyüğünde Genç Helenistik, Roma,

Sonuçta bu lezzetler Samsun’un

klasiği.

Bizans, Selçuklu ve Osmanlı eserleri-

hediyesidir.

Kavak’ta mola verdiğinizde Çakallı

nin bulunması bölgedeki yerleşimin

Lezzetli mi lezzetlidir, hamurundan

Menemeni’nizi sipariş etmeyi

sürekliliğinin kanıtıdır.

unutmayın.

mı mayasından mı, havasından mı

12

haline gelmiş Çakallı Menemeni;

suyundan mı? Belki de güler yüzlü

Kavak ilçesinde yeralan Çakallı

esnafından.

mevkiinde; Çakallı ırmağı üzerine

Samsun pidesini ayrı ayrı tadın, ama

kurulmuş Çakallı Köprüsü ve


DOMİNOGRAFİK

13

0 362 333 32 27


Havza ve Ladik Kaplıcaları...

S ağlık

İlk ça ğl a rd a n b e r i v ar ol an Hav za Kapl ıc aları’nın, 19 1 9 ’da A t a t ü r k’ e de şi fa v e rdi ğini duy dunuz m u? Yaklaşık 2000 yıl önce şu anki

yapılmış olan Aslanağzı - Kız gözü,

çalışamayacaktım’ diyerek övdüğü

mevcut termal merkezde bir kilisenin

Maarif ve Şifa hamamlarıdır. Diğer

kaplıca suyunun, tedavi ettiği bazı

olduğu ve bir deprem esnasında

ikisi de Modern Türk Hamamı

hastalıklar şunlardır: Romatizma,

bu kilisenin yıkılarak yerinden sıcak

ile Lokman Hekim kaplıcalarıdır.

kireçlenme, kas ağrıları, kaza

su çıktığı söylenegelmiştir. Asırlar

Kaplıca suyunun kaynaktan çıkış

ameliyat sonrası oluşan kas ve sinir

boyu çıkan sıcak su, şifa dağıtma

sıcaklığı 56 derecedir. Havza’nın

hastalıkları, eklem sertlikleri, çeşitli

özelliğiyle ünlenir. Bu kaplıcalar

kaplıca kapasitesi 10.080 kişi/

felçler ve sekeller, kansızlık, mide,

Havza’nın 2000 yıllık tarihi sağlık

gün/banyodur. İlçedeki kaplıcalar 4

bağırsak ve karaciğer rahatsızlıkları,

tesisleridir.

mevsim tedavi amaçlı hizmet

böbrek ve idrar yolu hastalıkları,

vermektedir.

iktidarsızlık, cilt hastalıkları, sinir

Kaplıcalar ilçenin içinden geçen

14

hastalıkları, kadın hastalıkları.

Samsun-Ankara karayolundan

Atatürk’ün, Havza Kaplıcaları

yaklaşık 1 km. uzaklıktadır. İmaret

için ‘Eğer Havza’nın nafi ve şifalı

Yılda yaklaşık 150.000 kişinin

Mahallesi denilen kaplıcalar bölge­

kaplıcaları ahval-i sıhhiyem üzerin­

ziyaret ettiği Havza; Turizm

sinde 5 adet kaplıca bulunmaktadır.

de müspet bir tesir bırakmasaydı

Bakanlığı tarafından Termal Turizm

Bunlardan 3’ü eski tarihlerde

emin olunuz ki inkılap için

Merkezi ilan edilmiştir.


burada İçerdi ğ i r a d y o a kti f bil e şe nle riy le “Ge nç l ik Su yu ” o l a r a k a d l a ndı rıl an, Ladi k Hamamay ağı Ka p lıc a l a r ı ’ n d a g erç e k dinç li ği y aşadı nız mı?

“Ilıcaya Araplar ‘hamam’ derler, Acem

isimli eserinde bahsi geçen Ladik

ameliyat sonrası yorgunluk gibi

diyarında ‘kudret kermabı’ derler,

Hamamayağı Kaplıcası’nın tarihi

dertlere deva olmakta. Çelikli

Ladik ve Amasya illerinde ‘Koze’ der-

çok eskilere dayanmakta olup, bu

olduğundan kansızlığa, sodyum

ler, Tataristan’da ‘ılısı’ derler, Moğol

gün içerisinde erkekler ve bayanlar

karbonat içerdiğinden karaciğer

dilinde ‘kevende’ derler. Türkistan’da

için ayrı ikişer havuz bulunmaktadır.

hastalıklarına ve hazımsızlığa,

‘ılıca’ deniyor. Rum taraflarında ‘kay-

İlçeye 13 km. mesafedeki kaplıcanın

radyoaktif özelliğiyle zihne iyi gelen

narca’ adı verilir. Bosna ve Rumeli’nin

suyu, içerdiği minareller bakımından

bu su; tarih boyunca insanlara zindelik

bir kısmında ‘yanar’ derler. Fakat bir

dünyanın ünlü suları arasında yer

ve dirilik kazandırdığı ve organizma

Ladik Kozesi vardır ki; çok faydalıdır.

almakta ve Türkiye’nin 1. derecede

üzerinde uyarıcı etki yaptığı için

Kadınlar kısmı ayrıdır. Erkekler

önemli kaplıca sularından kabul

‘Gençlik Suyu’ adıyla ünlenmiştir.

ılıcasında, ona on ebadında, göl gibi

edilmektedir.

bir Şafii havuzu var ki; gönül görse

Hamamayağı tesislerinde konaklama,

taze can bulur. Suyu o kadar sıcak

37 derecelik ısıya sahip Hamamayağı

piknik, kamp, spor, gezi alanları,

değildir. “

suyu müzmin romatizma, cilt

ka­feterya ve lokanta gibi her türlü tur-

hastalıkları, sinir ve kas yorgunluğu,

izm imkanları sunulmakta olup çevre il

eklem kireçlenmesi, sinirsel hastalıklar,

ve ilçelerden yoğun talep görmektedir.

Evliya Çelebi’nin, Seyahatname

15


Ülkem i z d e b u l u n a n k uş ç e şi dini n y üzde 75 i nden fa zl a s ı n ı n y a ş a d ı ğı Kı zıl ırmak De lt ası Balık G ö l l er i ’nde dol aştı nız mı ? Kızılırmak deltası, barındırdığı canlı

karayolunun kuzeyinde kalan alan-

ve balıklar için de delta son derece

türlerinin çeşitliliği; canlılar için

da, 56.000 ha. genişliğinde delta

önemli bir beslenme ve konaklama

zengin yaşam alanları bulundurması

ovası uzanır. Deltadaki kuş türlerinin

alanıdır.

ve halen bozulmamış olan doğal

çeşitliliği ve sayıları eko sistemin

yapısı ile ülkemizin uluslararası

canlılar için ne denli zengin ve

Yöre, kuş gözlemciliği ve doğa

öneme sahip ender sulak

sağlıklı olduğunu gösterir.

turizmi için, dört mevsim boyunca

alanlarından biridir. İlçe sınırları

Delta, göçmen su kuşları için de,

çok önemli bir potansiyele sahiptir.

içerisinde bulunan Kızılırmak’ın,

son derece önemli bir kışlama

Eko-Turizm olanakları açısından,

binlerce yıl Anadolu’dan sürükleyip

alanıdır. Kış ortası su kuşu sayım

hem doğaseverlere hem de turizm-

getirdiği sedimenlerle oluşturduğu

sonuçlarına göre deltada yaklaşık

cilere, son derece keyifli seçenekler

bereketli deltasında; kuş cenneti’nin

100.000 su kuşu (kaz, kuğu,

sunan delta; ülke içinde ‘Yaban

yanısıra ülkemizin en önemli sulak

ördek, karameke ve yağmurcunlar)

Hayatı Koruma Bölgesi’ olarak

alan eko sistemlerinden biri olan

kışlamaktadır. Karadeniz’i göçle

ilan edilmesinin yanısıra ‘Ramsar

Bafra Balık Gölleri de bulunur.

aşan küçük ötü­­­cü­ler ve su kuşlarının

Uluslararası Çevre Sözleşmesi’yle de

Bafra’dan geçen Samsun - Sinop

yanı sıra yırtıcılar, leylekler, turnalar

korunmaktadır.

Kızılırmak deltasında bu güne kadar, 146’sı bölgede üreyen 318 kuş türü saptanmıştır.

Ya l n ı z c a e n t e m i z s u l arda yaşayan Mavrüşgil Balığının ya şa dığ ı Ya k a k e n t’t e bal ı k ç ı l arl a ağ ç e k t i ni z m i? Yakakent; Karadeniz kıyısında mavi

Yakakent’in 7 km batısında yer alan

kullanılır.

ile yeşilin birleştiği ve Karadeniz’de

Çam Gölü mevkii; doğal plajları,

İlçe yeşil ile mavinin sımsıkı kucak­

avlanan her türlü balığın, özellikle

temiz denizi ve denize dökülüyor

laştığı köşelerden biridir ve Samsun

dünyaca ünlü Mersin balığı ile nesli

görüntüsü veren çam ağaçları kaplı

ilinin denize sıfır tek ilçesidir. Deniz

tükenmekte olan Mavruşgil balığının

tepeleriyle eşsiz bir doğal güzelliğe

tertemiz ve berrak bir görünüme

bol olduğu bir yer. Mavrüşgil

sahiptir.

sahiptir. Yakakent’in 14 km’lik

balığının burada bulunmasının nedeni deniz suyunun çok temiz olması. Yakakent’te rahat ve huzurlu bir ortamda denize girebilir, uzun doğa yürüyüşleri yapabilir, Yakakent’in misafirperver balıkçılarıyla balığa çıkıp ağ tutabilir, daha da iyisi

sahil bandının her metre­karesi plaj

Türkiye’ nin en büyük balıkçı barınağına sahip olan Yakakent, yakın bir gelecekte yat turizmine de ev sahipliği yapma yolunda çalışmalarını sürdürmektedir.

leziz balık çeşitlerinden yiyerek,

16

konumundadır. Yakakent’te denizde sönen güneşin güzelliği ise tarifsizdir. Daha yüksek kesimlerde, yaylalar da doğa yürüyüşü ve piknik yapmaya elverişli ortam bulunmaktadır. Yakakent Belediyesi tarafından her

gününüzü en güzel şekilde

İlçenin Kayalı köyü mevkiinde bulu-

yıl Temmuz ayının son haftasında

değerlendirebilirsiniz.

nan Kunduz Balık Gölü, ilkbahar ve

Kültür ve Sanat şenlikleri düzenlen-

yaz mevsimlerinde kamp yeri olarak

mektedir.


Lad ik A k d a ğ ’ da K a y a k Ya p t ı n ı z m ı ? Gelenekselleşmiş Ladik gölü yelken

karşılanmasını mümkün kılmaktadır.

sayıda kişinin kayak yapmasına

yarışları, yaylaları ve yayla şenlikleri,

Ladik Akdağ Kış Sporları ve Kayak

uygun. Ladik Akdağ Kış Sporları ve

kış mevsiminde kış sporları, yazın

Merkezi. 2005 yılında yapılan

Kayak Merkezi, Samsun’a prestij

çim kayağı yarışmaları yapılan

çalışmaların ardından Kültür ve

katacak önemli turizm projelerinden

Akdağ, Ladik’in en önemli doğa

Turizm Bakanlığı tarafından Kış

bir tanesi. Orta Karadeniz Bölgesi’ne

zenginliklerinden.

Sporları ve Turizm Merkezi ilan

en yakın kayak merkezi Erzurum

edildi.

Palandöken ve Ilgaz’dır. Bunun

İlçeye 7 km. mesafede bulunan

dışında bu bölgede kayak merkezi

Akdağ Kış Sporları ve Kayak Merkezi

Telesiyejin başladığı nokta 1400

yok. Bu anlamda Ladik Akdağ Kış

arazi yapısı itibarıyla çok uzun

metreye en üst nokta da 1800

Sporları ve Kayak Merkezi, Samsun

kayak pist alanlarına sahip olup,

metreye ulaşıyor. Kayak merkezinde

için her anlamda büyük önem

olimpik kayak alanlarına kıyasla

yaklaşık 16 direkten oluşan 1350

taşımaktadır.

daha elverişlidir. Yazın doğal çimle

metre uzunluğunda bir telesiyej

kaplı bu alanda gelenekselleşmiş çim

uzunluğu var.

kayağı yarışmaları düzenlenmektedir.

Dağıyla, gölüyle, yaylasıyla, kaplıca ve akarsularıyla Ladik mutlaka

Kayak alanının ilçe merkezine yakın

Telesiyej uzunluğu her ne kadar

oluşu ve kullanışlı yollar; barınma,

1350 metreyse de pist uzunluğu

konaklama ve diğer ihtiyaçların

sağlı sollu kaymak suretiyle çok

keşfedilmelidir.

17


E ş s i z K a r a d e n i z manzarasını seyrederek Amisos C a fe ’ d e bi r k ahv e i ç t i ni z mi ? Samsun-Sinop karayolu üzerinde,

Yolunuz tümülüslere düşerse; bu

Hititlerden başlayarak birçok

şehir merkezinden dört kilometre

tarihi tepenin hemen yanıbaşında

medeniyete kucak açan Alaçam’da

uzaklıkta, Baruthane mevkiinde

hizmete açılan Amisos Cafe’de,

bulunan Geyikkoşan Baba Türbesi,

bu­lunan iki adet tümülüs vardır.

en­gin Karadeniz manzarasına karşı

tarlasını geyiklerle süren bir ermişin

Samsun Büyükşehir Belediyesi’nin

yöresel tatları deneyebilirsiniz.

hikayesini anlatır gelenlere. Mesire,

sponsorluğunda ve Kültür ve Turizm

Sahilin Batı Park bölümünden telefe­

piknik ve deniz sefası için ideal olan

Bakanlığı’nın denetiminde, 2004-

rikle yapabileceğiniz kısa ama

ilçede, Dürtmen yaylası ve düzenle-

2005 yılları arasında yapılan

zevkli bir yolculuktan sonra; Amisos

nen şenlikler kayda değerdir.

kazılar sonucunda, Helenistik

Cafe-Restaurant’ta her çeşit Samsun

dönemden (MÖ 330-30) kalma

pidesi, saç kavurma ve de mısır

Peki bu güzel sahil kasabasında

mezar odaları ve blok taş duvarlar

ekmeği ile turşu kavurma mutlaka

ne yenir? Samsun’da Kasapüstü

bulunmuş. Bu alan şimdi bir açık

tadılmalı.

denilince akla Alaçam gelir.

hava arkeoloji müzesi.

Kasapların hemen üstünde lokanta olarak düzenlenmiş katlarda,

18

Eski çağlarda soylu kişilerin

ken­din pişir kendin ye usulünce

mezarları üstüne yapıldığı bilinen

servis edilen ve tadanların tadına

tümülüslerin ve kral mezarlarının

doyamadıkları; Alaçam’ın muhteşem

çevresinde ise Büyükşehir

doğasında, temiz havasında, cennet

Belediyesine ait Amisos Cafe-

yaylalarında yetiştirilen hayvanların

Restaurant tesisleri bulunuyor.

lezzetli etlerinin pişirildiği kasapüstü ziyafeti, ilçeye gelenlerin ilk defa

Şehir merkezinden bölgeye minibüs

Tatmak Demişken...

ve otobüs var. Deniz manzarası keyfi

Tadılması gereken lezzetlerden

Eğer yolunuz Alaçam’dan geçerse,

yapmak isterseniz, Batıpark sahilin-

bahsetmişken Alaçamdaki Kasapüstü

güzel bir geziden veya deniz

den tepeye 320 metrelik bir teleferik

Et Lokantalarına değinmeden olmaz.

sefasından sonra; herhangi bir

ulaşımı da bulunuyor. Kışın 200,

Tarihinin M.Ö. 5000-3000

Kasapüstü’nde, dostlarınızla

yazın 600 kişinin ağırlanabildiği te­-

yıllarına dayandığı bilinen Alaçam,

ta­dacağınız lezzet üstüne, meşhur

sislerde bölgesel lezzetlerden oluşan

Osmanlılardan bu yana bir Türk

Alaçam Dondurması unutulmaz

bir menü ile hizmet sunuluyor.

kasabası olmuştur.

olacaktır.

şahit oldukları bir kültür.


19


20


Haberexen #16 Turizm Şubat 2011  

Haberexen Turizm Şubat 2011

Advertisement
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you