Issuu on Google+

DI.DAG 18.0 3.2 0 0 8

8 Nie uws

DI.DAG 18.0 3.2 0 0 8

Nie uws 9

CENSUUR Tibet-rellen door andere bril

Peking gooit websites op slot Het Chinese staatspersbureau bericht iets anders over de rellen in Tibet dan de westerse media. Onwelgevallige sites als YouTube worden gesloten. DOORHANS PIETERVAN STEIN CALLENFELS

AMSTERDAM

‘De Nobelprijswinnaar is bezoedeld, en de gouden medaille van het Amerikaanse Congres bleek niets anders dan een dekmantel van de Dalai Lama, toen vrijdag relschoppers de heilige stad Lhasa in een terreurlandschap veranderden.’ Was getekend: Xinhua, het officiële staatspersbureau van China, dat duidelijk anders tegen de rellen in Tibet aankijkt dan de westerse media. Niet de Tibetanen zijn de slachtoffers, maar de in Tibet wonende Chinezen, onschuldige burgers die doodgeslagen werden door schuimbekkende monniken, opgejut door hun spiritueel leider, de Dalai Lama. Zestien doden, zegt Peking, ‘als gevolg van een poging tot afscheiding die hoe dan ook gedoemd is te mislukken’. Zeker tachtig doden, zegt de Tibetaanse regering in ballingschap, maar voornamelijk als gevolg van de ijzeren vuist waarmee het Chinese leger de roep om meer autonomie in de doorgaans vreedzame regio neersloeg. Maar het onofficiële nieuwsperspectief drong maar mondjesmaat door in China. Engelstalige satellietzenders als CNN en de BBC worden doorgegeven door Chinese operators. ‘En daar zitten letterlijk allemaal mannetjes met hun hand aan de knop’, zegt Vincent Brossel van Reporters Sans Frontiers, een internationale persvrijheidsorganisatie. ‘Ze zien alles.’ Regelmatig ging daarom het beeld op zwart de afgelopen dagen. Buitenlanders zijn niet meer welkom in Tibet, journalisten al helemaal niet. De beperkte officiële nieuwsstroom lijkt een uitgelezen kans te bieden voor internet. Meer dan 210 miljoen Chinezen zijn online, bleek onlangs uit een onderzoek – daarmee bijna het grootste internetvolk ter wereld. Maar dat wil nog niet zeggen dat het nieuws gedemocratiseerd is. Videosite YouTube werd zaterdag plat-

DOORONZE REDACTIE

AMSTERDAM

‘De internetpenetratie in Tibet is laag ’ VINCENTBROSSELVAN REPORTERS SANS FRONTIERS, EEN INTERNATIONALE PERSVRIJHEIDSORGANISATIE

Gespannen Tibetaanse monnikken zijn wat nieuws betreft compleet van de buitenwereld afgesloten. FOTO AP

ren, riskeren ze dat hun vergunning wordt ingetrokken. Of worden er mensen ontslagen.’ Ook voor harde burgerjournalistiek is geen plek in China. Talloze blogs, internetfora, nieuwsgroepen en zelfs emails worden gescand op ‘subversieve elementen’, die zonodig verwijderd worden. Vrijelijk schrijven over Tibet, de verboden sekte Falun Gong of mensenrechten in het algemeen, kan het dienstverlenende internetbedrijf op een berisping of

geldboete komen te staan, en de auteur op een waarschuwing – of erger. Antoin Verschuren van de Stichting Internet Domeinregistratie: ‘Als de staat op een of andere manier controle heeft over de internetserviceproviders (ISP), dan is het vrij eenvoudig om al het verkeer te filteren. Bij ernstiger gevallen, zoals het oproepen tot een bijeenkomst om over een kwestie te debatteren, volgen ernstiger maatregelen, vertelt Brossel. ‘Vandaag begint bijvoorbeeld het pro-

ces tegen Hu Jia, een activist en blogger die zich heel erg uitspreekt voor mensenrechten. Hij werd in december opgepakt, en zijn familie weet pas een paar dagen waar hij is.’ De directe internetcensuur wordt niet eens door een speciale internetpolitie van de overheid gedaan, maar door de internetbedrijven zelf. Want de ‘Grote Firewall’, zoals de Chinese internetonvrijheid wel eens smalend wordt genoemd, berust op het psychologische principe dat zelfcensuur

Obama neemt afstand van controversiële dominee

HÈ? Gevreesde ziekteverspreider

Presidentskandidaat distantieert zich publiekelijk van zijn spirituele leider, dominee Wright. Die klaagt in zijn preken blank racisme aan.

DOORCECILE ELFFERS

DOORPHILIPPE REMARQUE/ DE VOLKSKRANT

WASHINGTON

Als Barack Obama interviews aanbiedt aan alle tv-netwerken en een verklaring uitgeeft, allemaal om zich te distantiëren van de uitlatingen van zijn dominee, weet je dat hij een probleem heeft. Jeremiah Wright is Obama’s spirituele leider. Hij maakte Obama bijna twintig jaar geleden van agnost tot christen. Sindsdien bezoekt deze Wright ‘Trinity United Church of Christ’ in Chicago. Wright trouwde hem en Michelle en doopte hun dochters. Zijn preek ‘The audacity of Hope’ inspireerde Obama tot de toespraak die hem beroemd maakte. Maar de zwarte dominee klaagt in zijn preken het racisme van de blan-

ken aan en zegt daarbij extreme dingen. Sinds donderdag zenden Amerikaanse televisiezenders beelden uit van een schreeuwende Wright: ‘Het is niet God bless America, maar God damn America!’ Hij vergelijkt Amerika met Al Qaida en zegt dat het land 9-11 zelf over zich heeft afgeroepen. Hij beveelt Obama aan met een uitspraak over Clinton: ‘Zij is nooit nikker genoemd.’ Dat Wright af en toe uit de bocht vliegt, was bekend. Hij reisde ook naar Libië met de antisemitische Nation-of-Islam-leider Louis Farrakhan om Kadhafi te bezoeken. Obama zag daarom bij zijn kandidaatstelling af van een gebed door Wright. Maar nu ziet iedereen de beelden en gaat het op de rechtse talkradio over niets anders. Wrights preken herinneren kiezers aan Obama’s wortels in een zwarte gemeenschap die bitterder is dan hij over blanke Amerikanen. Ze wakkeren ook de twijfels

over Obama’s patriottisme aan. Vandaar dat Obama vrijdag schreef: ‘Ik veroordeel de uitspraken scherp. (...) Ze gaan rechtstreeks in tegen mijn diepe liefde voor dit land.’ Op tv vertelde hij nooit bij dit soort preken aanwezig te zijn geweest, er pas vorig jaar over hoorde en ze meteen veroordeelde. Obama besloot in de kerk te blijven, omdat Wright gauw met pensioen zou gaan. Hij zei ook dat Wright een oudere generatie zwarten vertegenwoordigt en dat hijzelf met zijn campagne juist probeert die bitterheid te overwinnen. Zijn campagneteam liet weten dat Wright zijn functie in een zwarte religiecommissie van de campagne opgeeft. Toch kan deze controverse een blijvertje worden. Op internet schrijven mensen dat ze Obama’s reactie niet geloofwaardig vinden.

Alles over de verkiezingen in de VS op www.dag.nl/vskiest

Oprukkende zwarte rat is slim en kieskeurig AMSTERDAM

De zwarte rat rukt op in het zuiden van Nederland. Boerenorganisaties, ongediertebestrijders en gemeenten luiden hierover gezamenlijk de noodklok. Kwamen rattenplagen een paar jaar geleden alleen incidenteel voor, nu is het aantal meldingen fiks toegenomen. De rat is een gevreesde ziektenverspreider. Zo kan hij varkenspest, mond- en klauwzeer, salmonella en het hantavirus overbrengen. Dat laatste virus is de afgelopen jaren in opkomst. Het kan bij mensen ernstige nierschade veroorzaken. Boerenbedrijven zijn de traditionele habitat van zwarte ratten. Maar omdat steeds meer boeren stoppen met hun bedrijf wijken de ratten vaker uit naar woonhui-

zen. Andere oorzaken van de gegroeide rattenpopulatie zijn de toegenomen kwaliteit van veevoer en het falen van bestrijdingsgif. Zwarte ratten zijn slimmer en kieskeuriger dan bruine. Ze houden niet van verandering en laten bijvoorbeeld hun jongen onbekend voedsel proeven. Johan van Rooij, manager bij de rattenbestrijder Van Eck Bedrijfshygiëne in Eindhoven maakt zich zorgen: ‘Sinds de overheid in 1989 de gezamenlijke aanpak van ratten heeft wegbezuinigd zie je het aantal ratten explosief toenemen. Logisch: je kunt het bestrijden niet aan burgers overlaten. Als er een paar buren niet meedoen is het zinloos. Een rat fokt het hele jaar door. Een vrouwtje krijgt elke maand wel tien jongen.’

nu eenmaal beter werkt dan opgelegde censuur. Internetbedrijven gissen naar wat volgens Peking wel of niet door de beugel kan, en merken het vanzelf als ze een verkeerde inschatting hebben gemaakt: dan volgen er sancties. Dezer dagen wordt er extra goed opgelet. Trouw-correspondente Babs Verblackt schreef in de krant van gisteren dat ze haar artikel over de situatie in Tibet alleen kon mailen door ‘Dalai Lama’ te spellen als ‘da la i la ma’.

NIEUWS in het kort

Nederlanders in Tibet willen snel naar huis Golddigger Er zitten nog zeker acht Nederlanders in Tibet. Vijfhebben de Nederlandse ambassade in Peking laten weten direct weg te willen.

gegooid door de Chinese regering, omdat daar Chineestalige nieuwsitems op verschenen met beelden die de staatstelevisie niet haalden – demonstranten die wegrenden voor de oproerpolitie. De regering kan vrij eenvoudig websites die Peking minder welgevallig zijn op slot doen. ‘Ze kunnen bijvoorbeeld inbreken op de technologie die een internetadres vertaalt naar een voor computers en servers begrijpelijk IP-adres’, zegt Paul Rendek van RIPE NCC, een Amsterdams bedrijf dat zich bezighoudt met de fysieke infrastructuur van internet. ‘Maar waarschijnlijk is het een combi-

natie van deze techniek met het blokkeren van de IP-adressen waarop YouTube te vinden is.’ Chinezen die nu youtube.com intikken in hun browser, krijgen de mededeling dat de pagina niet bestaat. Lokale videosites houden zich keurig aan de overheidslijn. ‘De internetpenetratie in Tibet is laag’, zegt Brossel, die er in 2006 nog was en namens RSF de persvrijheid in China monitort. ‘De enige manier waarop ze er iets van onafhankelijk nieuws kunnen krijgen is via Reuters Radio, en die wordt vaak zwaar gestoord door de Chinezen. Het meeste moeten ze horen van hun familie die elders in China woont .’ Maar ook de 210 miljoen Chinezen die wel toegang hebben tot internet, komen niet makkelijk achter de waarheid – als ze daar al geïnteresseerd in zijn. Brossel: ‘Nieuwsorganisaties krijgen een vergunning van de overheid. Zodra ze kritische geluiden laten ho-

COLUMN Giel Beelen

In Tibet zijn nog zeker acht Nederlanders aanwezig. Vijf van hen hebben aan de Nederlandse ambassade in Peking laten weten dat ze Tibet zo snel mogelijk willen verlaten. Drie anderen werken in Tibet en kijken de situatie nog even aan, zegt een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken maandag. Vrijdag gaf het ministerie van Buitenlandse Zaken al een negatief reisadvies voor de Tibetaanse hoofdstad Lhasa vanwege de spanningen tussen de bevolking en de Chinese autoriteiten. Het reisadvies is maandag aangescherpt en geldt nu voor heel Tibet. Bij protesten tegen de Chinese overheersing in Tibet zijn vorige week volgens de Chinese autoriteiten zestien mensen omgekomen. De Tibetaanse regering in ballingschap spreekt van tachtig doden. Volgens het ministerie hebben de grotere reisorganisaties laten weten voorlopig geen georganiseerde reizen naar Tibet te plannen. Het seizoen is ook nog niet begonnen. Exacte cijfers over het aantal Nederlanders zijn volgens het ministerie moeilijk te geven, omdat niet iedereen zich voor vertrek naar Tibet meldt bij de ambassade. Het gebied is met name populair bij backpackers. Eerder op de dag riep staatssecretaris van Buitenlandse Zaken Frans Timmermans (PvdA) de ambassadeur van China op het matje over de situatie in Tibet. Timmermans riep China op de mensenrechten te respecteren. Ook moet het land duidelijkheid verschaffen over de situatie door buitenlandse media toe te laten. Bij een betoging bij de Chinese ambassade in Den Haag zondag werd een hek omvergetrokken en de Chinese vlag vervangen door de Tibetaanse. Timmermans heeft de ambassadeur daarvoor zijn excuses aangeboden.

You never give me your money is een onbekend maar zeker niet onbemind nummer waar The Beatles de B-kant van Abbey Road mee openen. Het is geschreven door Paul McCartney maar omdat de jongens alles deelden in die tijd staat er netjes Lennon/McCartney bij de schrijvers. Nu is Sir Paul nog steeds geen oude zeur en wil ‘ie best wat delen met zijn ex Heather Mills. Normaal gesproken denk je dan We Can Work it Out maar zelfs With A Little Help From Their Friends moest het voor de rechter komen. Yesterday was de uitspraak en ze zal het moeten doen met 30 miljoen! Maar goed You’re Gonna Lose That Girl en dan ben je weer ‘Free as a Bird’. Nu is deze Long and Winding Road dan eindelijk afgelopen. Gistermiddag ging nog even het gerucht dat mevrouwtje Mills niet tevreden zou zijn. Baby You’re A Rich Man moet ze gedacht hebben. I’ll Be Back. En Paul, die lieve oude man met z’n Brave Face, dacht waarschijnlijk aan de ene kant Don’t Let Me Down en Got to Get You Out Of My Life maar aan de ander kant, ach, Let it Be, ik kan het missen.

Zeldzame zwarte zeehond aangespoeld Afwijking In Zeeland is dit weekein-

Dus gelukkig toch geen Come Together of Get Back naar de rechtbank. Sinds Micha Wertheim vorige week durf ik geen grappen meer te maken over gehandicapten maar je komt toch al snel met de term ‘een poot uitdraaien’ bij deze lastig lopende Mills. De vergelijking met een golddigger loopt ook niet mank want dat is ze overduidelijk. Of ze ook gelukkig is betwijfel ik want laten we wel wezen: All You Need Is Love en Can’t Buy Me Love (ook niet voor 30 miljoen). De pers smult ervan maar ik walg dus I’ll Cry Instead. Ik kan alleen geen toepasselijk nummer van de Beatles erbij verzinnen. Help!

Gistermiddag ging even het gerucht dat mevrouwtje Mills niet tevreden zou zijn

Zware gasexplosie in Barcelona

DOORONZE REDACTIE

AMSTERDAM

Wat iedereen op zijn klompen kan aanvoelen, is maandag met statistieken gestaafd: de lage dollarkoers maakt van de Verenigde Staten een populair vakantieland voor Nederlanders. Het aantal in ons land geboekte zomervakanties naar Amerika ligt tot en met februari maar liefst 42 procent hoger dan een jaar geleden. Dat heeft de Algemene Nederlandse Vereniging van Reisondernemingen (ANVR) bekendgemaakt. De sterke euro maakt een vakantie in de VS relatief goedkoop. De Amerikaanse dollar bereikte maandagochtend een nieuw diepterecord ten opzichte van de euro: een euro ‘doet’ ruim anderhalve dollar.

Loods In een loods in Eygelshoven hebben medewerkers van energiebedrijf Essent gisteren een menselijke schedel gevonden. Dit meldde de Limburgse politie. De schedel lag in een loods aan de Bart van Slobbestraat waarin afval wordt verwerkt. De politie onderzoekt van wie de schedel afkomstig is. ‘Vermoedelijk gaat het hier om een heel oude schedel’, zegt een woordvoerder. ‘Er zat geen vlees meer aan.’ NOVUM

Verdachte verhoord via videoverbinding Apparatuur Alle rechtbanken in Nederland krijgen de komende jaren apparatuur om getuigen via video te verhoren. Het ministerie van Justitie en de Raad voor de rechtspraak hebben dit besloten, laat het ministerie maandag weten. Via het zogenoemde telehoren is het met een directe beeld- en geluidsverbinding mogelijk om op afstand mensen te verhoren. Het kan gaan om verdachten, deskundigen en getuigen in het buitenland, en mensen in vreemdelingenbewaring. NOVUM

470 miljoen De kosten van de kinderopvang zijn nog meer opgelopen dan afgelopen Prinsjesdag al was gevreesd. Staatssecretaris van Onderwijs Sharon Dijksma (PvdA) noteerde over vorig jaar een tegenvaller van 470 miljoen euro, liet ze gisteren aan de Tweede Kamer weten. In september kondigde ze nog een tekort van 300 miljoen aan. De kosten zijn volgens een woordvoerder van Dijksma gestegen omdat er veel meer gebruik wordt gemaakt van kinderopvang. ‘Bovendien is de financiële bijdrage voor de ouders toegenomen, maar dat hadden we al zo veel mogelijk meeberekend.’ NOVUM

Kijk voor de actuele situatie in Tibet op www.dag.nl/tibet

Het totale aantal geboekte zomervakanties lag volgens de ANVR, waarbij 170 reisorganisaties en 1850 reisbureaus zijn aangesloten, acht procent hoger. Ook Midden-Amerika (+20 procent), Zuid-Amerika (+11 procent) en het Caribisch Gebied (+ 9 procent) lijken deze zomer extra aantrekkelijk voor de Nederlandse globetrotter. Iets meer dan de helft van alle reizigers kiest voor een Europese of een verre vliegbestemming. Griekenland is de Europese bestemming met de meeste boekingen, gevolgd door Turkije en Spanje. Net buiten Europa is Egypte al jaren bezig aan een opmars. China kampt met een dalende interesse uit Nederland. De ANVR turfde 27 procent minder boekingen voor het land dat deze zomer gastheer is van de Olympische Spelen. Indonesië is de populairste bestemming in het Verre Oosten, op gepaste afstand gevolgd door Thailand.

Essent-medewerkers vinden mensenschedel

Kinderopvang kost veel meer dan verwacht

Lage dollar lokt Nederlanders naar VS Als er voordeel te halen valt zijn Nederlanders er als de kippen bij. Nu de dollar zo laag staat, stijgen reisjes naar de VSmet 42 procent.

de een zeldzame zwarte zeehond aangespoeld. Het is de derde zwarte zeehond in 35 jaar die in Nederland wordt gespot. Het jong lijkt volgens Zeehondencrèche Lenie ‘t Hart ‘als twee druppels water’ op Lola, die twee jaar geleden bij de crèche in Pieterburen terechtkwam. Bij een zwarte zeehond is, net als bij een albino, sprake van een afwijking. De crèche bekijkt of het dna van Lola overeenkomt met dat van het jonge mannetje dat dit weekeinde aanspoelde. Lola zelf is te jong om voor nageslacht te zorgen. De crèche wil daarom weten of ze misschien broer en zus zijn. NOVUM

Echtpaar beboet voor vervalsen diploma’s Boete en werkstraf Een Rotterdams echtpaar is gisteren veroordeeld tot geldboetes en werkstraffen voor het vervalsen van diploma’s. Volgens de rechtbank in Den Bosch hebben de twee van september 2006 tot april vorig jaar diploma’s vervalst, die ze voor honderden euro’s op Marktplaats verkochten. Het paar liep in 2006 tegen de lamp toen het NOS Journaal een nep-havodiploma kocht. De rector van de betreffende school deed aangifte. De 48-jarige man is veroordeeld tot 240 uur werkstraf en een boete van 10.000 euro. NOVUM

Ravage Zeker drie mensen zijn gisterochtend verongelukt bij een gasexplosie in een appartementengebouw in Barcelona. Bij de explosie en daaropvolgende brand in de wijk Sant Marti vielen ook acht gewonden, meldden Spaanse media. FOTO REUTERS

GRATIS SMS-ALERTS VANDAG Ontvang het grootste nieuws voortaan gratis in een sms-bericht. Sms ‘dag aan’ naar 1333


Opstand in Tibet 2008