Issuu on Google+

Gymnorhina Tijdschrift voor Biologen, Biomedici en Psychobiologen

“I have a dream” Jaargang 25 - Editie 5


Scan de code met je smartphone en ga direct naar onze Facebook pagina

Colofon Gymnorhina. Tijdschrift voor Biologen, Biomedici en Psychobiologen. Eindredactie Annefleur Langedijk Esther Visser Nina van Bruggen Nina van Bruggen Roos Voorn Roos Voorn Yannick Redactie van der Hoek Casper de Wit Redactie Kavel Ozturk Casper Arikan de Wit Keskin KaveldeOzturk Kim Wit Keskin Arikan Mainah Folkers Kim de Wit Vera Debeij Mainah Folkers Vigo Schuts Vera Debeij Yannick van der Hoek Vigo Schuts redactie@congo.eu Gymno op internet: issuu.com/Gymnorhina

Drukker Blad NL Bestuur CONGO Joeri Bordes Voorzitter Anneliek ter Horst Secretaris Willem-Jan Wreesmann Penningmeester Nienke Koopman Commissaris Onderwijs DesirĂŠe Weijs Commissaris Activiteiten Hylco van Engelen Commissaris PR & Acquisitie Studievereniging CONGO Postbus 94214 1090 GE Amsterdam

020-525 7853/7963 info@congo.eu Gymnorhina

Jaargang 25, editie 54 Oplage: 250 exemplaren Gymnorhina is de periodieke uitgave van CONGO, studievereniging voor studenten biologie, psychobiologie en biomedische wetenschappen. Het blad wordt neergelegd in de gebouwen van de Faculteit der Natuurwetenschappen, Wiskunde en Informatica. Als u tien euro overmaakt op rekening 4602231 t.n.v. CONGO o.v.v. Gymno abonnement, wordt de Gymno een jaar lang thuis gestuurd. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie, fax of op welke wijze dan ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de redactie. De redactie behoudt zich het recht voor stukken in te korten of niet te plaatsen.


Gymno

Inhoud

Van de Redactie

Stage lopen in het slaaplab 8 Bahar is gefascineerd door slaap en doet hier onderzoek naar

Column Wim Ghijsen

14

Wim Ghijsen schrijft in zijn eerste column over dromen & slaap

Genetische modificatie Hoe met

20

ver moeten we gaan genetische modificatie?

Ook in deze editie Programma lustrumweek

4

Gedicht

19

Sehr geehrter Herr Freud

6

Congo in het Buitenland

22

Het grote downloadverbod 10 Column Keskin

24

Vrolik & Groot

26

Slaap weetjes

27

Recept

28

Vraag aan de redactie

30

Uitgelicht

31

11

Face to Face Congolees Nalatenschap maagdenhuisbezetting Het onverklaarbare verklaard Lucide dromen

Het mysterie van het bewustzijn

“De meeste dromen zijn bedrog, maar als ik wakker word naast jou dan droom ik nog.” Het ligt er dan natuurlijk helemaal aan naast wie je ligt, want als ik naast Marco Borsato wakker zou worden, zou dat eerder een nachtmerrie zijn. Neem nou de 3j’s met de volgende pakkende tekst over dromen: “Word wakker schat, je hebt een nare droom gehad. Rustig maar, rust nog wat, je kussen is zelfs nat.” Oké, dit is echt een rijmschema van lik me vessie. Over naar een meer diepgaandere manier om dromen te beschrijven. Het thema van deze Gymno is I have a dream. Ik ben echt een dromenmiljonair. Naast het feit dat ik ’s nachts over de bizarste dingen droom en vaak rechtop in mijn bed zit na de zoveelste ontvoering, heb ik ook onwijs veel toekomstendromen. Hoe zit het met jullie? Wat is nou de droom die jou wakker houdt? Neem je dromen eens mee de dag in! Annefleur Langedijk Hoofdredacteur Gymnorhina

13 16 17 18 Gymnorhina

3


Gymnorhina

4


Gymno

Programma Lustrumweek Maandag 12 mei t/m vrijdag 16 mei

Maandag Klaar voor

de

start…

Go!

De lustrumweek zal worden geopend met de almanakuitreiking. Tijdens deze uitreiking zal de almanak worden gepresenteerd door de AlmanakCie. Daarnaast zal ook het Congo bier worden gepresenteerd, mogelijk gemaakt door de splinternieuwe BrouwCie. Dit speciale lustrumbier zal op verschillende momenten tijdens de lustrumweek worden verkocht. Verder zal het programma gevuld zijn met verschillende sprekers geregeld door de OnderwijsCie, die wat komen vertellen over de geschiedenis van Congo. De avond zal worden afgesloten met een borrel op Science Park, waarbij de BarCo achter de bar zal staan. Dinsdag Strijd der titanen We beginnen de twede dag van de lustrumweek rustig met een interessante lezing over het thema van dit lustrum: sport. Maar dan natuurlijk wel sport met een biologisch tintje. Deze lezing zal worden georganiseerd door de OnderwijsCie. Hierna barst de strijd los en is alle rust verd-

wenen. Tijdens de enige echte lustrum zal je tot het uiterste moeten gaan om te winnen. Spanning en spektakel gegarandeerd. Na afloop kun je lekker een hapje eten in één van de deelnemende restaurants in het centrum. Is het al dinsdag? Ja, aansluitend gaan we door naar de Havelaar, de stamkroeg van Congo. In de Havelaar kun je opnieuw de strijd aangaan met je medestudenten tijdens de pubquiz. Aan het eind van de avond (of het begin van de ochtend) zullen we weten wie de sterkste en de slimste Congolees is. Woensdag Mens sana in corpore sano ‘Ik ben zooo brak’ is een veelgehoorde uitspraak op woensdag, de dag na de Havelaarborrel. Daarom verzorgd de KookCie vandaag een heerlijke brunch zodat je rustig bij kunt komen onder het genot van live muziek. Verschillende bandjes, allemaal even goed, zullen een spetterend optreden komen geven. Daarna is er de mogelijkheid om mee te doen met allerlei leuke sportworkshops bij het USC. Voor iedereen zit er wel iets tussen. Meer sporten is meer beter en daarom zal ’s avonds

het jaarlijkse voetbaltoernooi van de ActieCie plaatsvinden.

Donderdag Get hot and wet Gelukkig zien we er allemaal super strak uit door al dat sporten op woensdag, want vandaag is het tijd voor Congo’s eerste poolparty! Dit wil je gewoon niet missen. Iedereen half naakt, nat en tips… Need I say more? Dat kan alleen maar goed gaan. Vrijdag De finish De laatste dag van de lustrumweek, maar zeker niet de minste. Vandaag tillen we de Vrijmibeau naar een heel nieuw level. We hebben nog wat laatste activiteiten op de planning staan die zeker de moeite waard zijn en de KookCie zal zorgen voor een BBQ. Een episch einde van een epische week.

Gymnorhina

5


Sehr geehrter Herr Freud, U heeft het goed voor elkaar. Zelfs nu, een eeuw later, wordt u nog steeds beschouwd als één van de meest invloedrijke psychologen die ooit op deze aarde heeft rondgelopen. Mijn interesse voor slaap en dromen brengen u steeds weer op mijn pad, ik kan gewoonweg niet om u heen.

Toen ik ooit, heel kleinschalig weliswaar, onderzoek deed naar dromen en een biologisch verklaarbaar verband tussen onze droombeelden en geheugensporen trachtte te vinden, vroeg men mij na een kleine uitleg altijd domweg; “oh dromen, aha, met Freud enzo?” Nee, nee niet per se met “Freud enzo”. Ik wilde het juist niet van de psychoanalytische kant benaderen, maar van de wetenschappelijk te onderbouwen kant. Ik vind het interessanter om te kijken naar de hersenactiviteit tijdens dromen, die bijvoorbeeld opvallend verhoogd is in het limbisch systeem. Sigmund Freud koppelt echter het liefst elk detail van de droominhoud aan de jeugd en vooral aan seksuele aspecten daarvan.

droomwereld bepalen, met slechts een kleine invloed van excentrieke stimuli. Dit “onbewuste zielenleven” en de hiermee gepaard gaande driften en verlangens zouden hun wortels vinden in de ontluikende seksualiteit in de vroege jeugd. Naast de “dagresten”, zoals hij de in dromen terugkerende herinneringen van de voorafgaande dag noemde, werden, volgens Freud, onderbewuste wensen en lusten ’s nachts in mens dromen vervuld, in een vorm van “hallucinatoire bevrediging”. Deze onderbewuste verlangens zouden ongepaste en verboden aspecten bevatten, die in dagelijkse leven onderdrukt werden, waardoor ze in de droomwereld des te levendiger opdoken.

Tijdens het dromen zou volgens Freud ons bewustzijn, de ego, zijn grip laten verslappen en het roer overgeven aan de id. Dit onderbewuste zou voor het grootste gedeelte de

“De hoeder van de slaap” noemde Freud dromen ook wel, omdat hij dacht dat een droom de slaap zou beschermen. Dit punt is misschien nog wel het meest aannemeli-

jk. Het je kunnen afsluiten van de buitenwereld en het verwerken van sommige prikkels in een droom, draagt bij aan het kunnen ervaren van een onverstoorde slaap. Freuds andere punten zijn echter minder geloofwaardig en wetenschappelijk ook allerminst te onderbouwen. Waarom zouden mijn dromen mijn seksuele driften weerspiegelen? Waarom zou het onderbewust wel toch echt iets moeten betekenen op de een of andere manier terwijl ik het zelf niet zo zie? Ik vind het eigenlijk best vreemd dat als ik droom over mijn lerares Frans van de middelbare school die mij opnieuw een veel te moeilijke toets voorlegt, of als ik droom over die gast waar ik echt een hekel aan heb, en waar ik blijkbaar opeens mee opgescheept zit in een soort filmische achtervolging; dat iemand er dan überhaupt aan denkt om dit te koppelen aan onderdrukte Gymnorhina

6


Gymno

seksuele verlangens. Als je het mij vraagt heeft dit veel meer te maken met licht traumatische ervaringen en weggeduwde stressgevoelens. Tijdens dromen worden er, voor het oog, willekeurige hersengebieden geactiveerd en gedeactiveerd. Dit gebeurt onder invloed van verhoogde activiteit van het limbisch systeem en verlaagde activiteit van de prefrontale cortex. De willekeurig lijkende hersengebieden, worden gedacht delen van geheugensporen te zijn, die worden opgehaald en als het ware gemixt tot één groot vreemd geheel; de droom. Het limbisch systeem lijkt hieraan dan nog een extra snufje toe te voegen, namelijk emotie, en de uitblijvende bijdrage van de prefrontale schors zou eraan schuldig zijn dat het een alles behalve logisch lopend geheel wordt. Deze verklaring ligt mij veel beter in het gehoor, aangezien het allemaal wetenschappelijk aantoonbaar en logisch beredeneerbaar is. Tot nog toe is er geen koppeling tussen seks en dromen gevonden, waar dan ook in het brein. Het is dan wel het geval dat tijdens REM slaap seksueel

gelijkende activiteit ontstaat (de erectie bij mannen en het nat worden bij vrouwen), maar dit lijkt gekoppeld te zijn aan REM slaap, niet aan dromen. Het is weliswaar zo dat dromen vaker voorkomen en levendiger zijn tijden REM slaap, maar uit onderzoek is gebleken dat dromen gedurende de gehele slaap voorkomen. Deze seksueel getinte activiteit is dus niet gekoppeld aan de droom, maar aan de slaap. Dat mijn onschuldige dromen eigenlijk mijn verlangen om iedereen te bespringen en mee te sleuren naar de slaapkamer zouden weergeven, lijkt dus helemaal niet zo aannemelijk. En meneer Freud, ik snap het ook ergens wel, u vond het natuurlijk gewoon erg leuk om iedereen voor te stellen als enorme perverts. U wilde er natuurlijk graag voor zorgen dat wanneer iemand niets vermoedend zijn droom vertelde, men vervolgens kon roepen “AHA! Dit bewijst dus dat jij seks hebt gehad met mijn vrouw,

ik wist het wel!” En bravo, het is u voor best een lange tijd gelukt. En zo ziet u maar, ook nu nog roepen mijn vrienden als ik een droom verhaal al snel dat er seksbehoeftes achter moeten zitten. Terwijl de wetenschap u zeker niet vergeten is en met uw theorieën in het achterhoofd al verder kijkt, zitten uw neergeschreven gedachtegangen en hersenspinsels diep geworteld in de denkwijze van onze maatschappij. Zoals ik al zei, u heeft het goed voor elkaar. Al zou ik het graag anders zien en zou ik graag onbevooroordeeld kunnen vertellen over de vreemde cocktail aan hersenactiviteit die mij vannacht weer is voorgeschoteld door mijn brein: mijn droom. Roos Voorn Gymnorhina

7


Stage lopen in het slaaplab Graag zou ik jullie willen voorstellen aan Bahar: 23 lentes jong, inmiddels al vierdejaars studente Psychobiologie en derdejaars studente Arbeidsen Organisatiepsychologie. Op het Netherlands Institute of Neurosciences (NIN) loopt zij stage en doet ze onderzoek naar slaap.

Je loopt stage bij Prof. dr. Eus van Someren (NIN). Hoe ben je aan deze stage gekomen en waar doe je precies onderzoek naar? “Voor het vak ‘Leren en Geheugen’ werd geadviseerd om een documentaire van Labyrint over Henry Molaison te bekijken. Vervolgens ben ik andere afleveringen van Labyrint gaan kijken, omdat ik, hoe toepasselijk, niet kon slapen. Op een gegeven moment stuitte ik op een aflevering over slaap waarin Eus van Someren* aan het woord was. Het jaar ervoor had ik met een begeleidster van het EEG-practicum uit het tweede studiejaar uitgebreid over stage, slaap en slaaponderzoek gepraat, dus er ging meteen een belletje rinkelen toen ik die aflevering van Labyrint zag. Ik heb hem toen eigenlijk heel brutaal een e-mail met mijn C.V. en mijn motivatiebrief gestuurd. Geheel onverwachts mailde hij alle informatie naar één van zijn AiO’s (PhD-studente)

en kreeg ik de week erop een e-mail of ik langs wilde komen voor een gesprek! Sindsdien loop ik voor zes maanden stage waarbij ik onderzoek doe naar de effectiviteit van verschillende soorten therapieën bij mensen die lijden aan slapeloosheid (insomnia) op de tijd tussen naar bed gaan en het daadwerkelijk in slaap vallen (sleep-onset latency). Tevens kijk ik ook of de leeftijd van de participanten een rol speelt in de effectiviteit van de therapieën.” Wat vind je zo interessant aan slaap en slaapproblemen? “Je zou beter kunnen vragen wat ik niet interessant vind aan slaap(problemen)! Sinds ik mij kan herinneren, heb ik zelf ook slaapproblemen, waardoor ik uit de eerste hand weet wat voor effecten het op, jezelf, je leven en je omgeving kan hebben. Om enkele voorbeelden te noemen: je bent constant moe, hebt nauwelijks concentratie,

vergeet dingen snel, je kunt nauwelijks dingen van tevoren plannen omdat je niet weet of je die dag een goede of slechte nacht hebt gehad en je wordt snel dronken (al kan dit ook aan mijn Aziatische achtergrond liggen). Vooral stoornissen met betrekking tot de biologische klok (delayed sleep phase syndrome bijvoorbeeld) en slapeloosheid trekken mij erg. Stiekem ben ik eigenlijk ook wel benieuwd naar dromen en nachtmerries. Hebben ze een functie? Wellicht een boodschap? Enkele nachten geleden droomde ik over het getal zeventien, ik kocht een staatslot met als eindcijfer zeventien en raad eens hoeveel ik won… juist ja €0,-, een beetje jammer dit. Ik heb van sommige mensen gehoord dat ze hun dromen kunnen sturen, helaas heb ik dat nooit meegemaakt, maar ik vraag mij wel af hoe dat is. Wat gebeurt er op (on)bewust niveau dat zij hun eigen dromen kunnen sturen? Eén Gymnorhina

8


Gymno

droom heb ik echter wel vaker gedroomd. Deze is ook telkens precies hetzelfde, voor zover ik mij kan herinneren dan. “ Wat vind je van slaappillen en het feit dat er zoveel mensen aan verslaafd zijn in Nederland? “Eerlijk gezegd ben ik niet zo verbaasd over het feit dat er veel mensen aan verslaafd zijn. Persoonlijk denk ik dat angst hier een grote rol in speelt, het is niet bepaald fijn om in onzekerheid te leven: ‘zal ik vannacht slapen?’ en ‘oh ik moet alweer over vijf, vier, drie, twee, nee alweer over één uur op!’. Er ontstaat dan al gauw een vicieuze cirkel. Ook het gevoel dat je van slaapmedicatie krijgt speelt een rol, je wordt er een soort van zeer chill van… Je moet echter wel beseffen dat mensen medicatie, wat voor medicatie dan ook, niet voor de lol slikken. Als mensen zich niks kunnen voorstellen bij slaapproblemen zeg ik altijd ‘kijk ik kan ook wel prima een nachtje doorhalen om vervolgens negen uur ’s ochtends weer in de collegezaal te zitten, maar hoe zou jij je voelen als je één hele week helemaal niet slaapt?”. Het is een ingewikkelde kwestie, ik ben er

nog niet over uit wat ik nou precies van slaappillen vind. Aan de ene kant slaat het niet bij iedereen even goed aan, zijn er vervelende bijwerkingen, ontstaat er gewenning waardoor je telkens meer nodig hebt voor hetzelfde effect en is er uiteraard de mogelijkheid dat mensen zo wanhopig worden dat ze het als middel voor zelfdoding gebruiken. Aan de andere kant kan je iemands leven op een positieve manier veranderen wanneer het wel het gewenste effect geeft, is het in principe alleen op recept te verkrijgen en moet men vaak langs de arts voor controle. Dit is nou precies de reden dat er onderzoek wordt gedaan naar behandelmethodes zónder slaapmedicatie, zoals mijn onderzoek op het NIN.” Ligt jouw toekomst in het slaaponderzoek? “Ja, ik wil een eigen onderzoekscentrum naar de neurotransmitter Serotonine beginnen. Studenten kennen Serotonine vooral vanwege bepaalde pilletjes op festivals, maar het speelt ook zeker een belangrijke rol in diverse processen waaronder slaap en angst. Ik was eerst van plan om de Master Arbeids-

en Organisatiepsychologie te doen en vervolgens wellicht een Research Master. Er is mij qua financiën echter geadviseerd om eerst een Research Master te doen en vervolgens een cursusje Management of iets dergelijks. Tijdens mijn stage de afgelopen maanden, ben ik erachter gekomen dat onderzoek mij zelfs meer trekt dan ik had verwacht en heb ik besloten om het advies op te volgen en een Research Master te doen. Áls ik word toegelaten tot een Research Master, wil ik hierna promoveren. Het liefst wil ik een combinatieonderzoek doen van slaap(stoornissen) en angst(stoornissen), aangezien hier toch wel echt mijn passie ligt. Als ik na mijn promotie mijn eigen onderzoekscentrum kan openen, komt mijn levensdroom uit. Maar laten we niet op de zaken vooruit lopen, voor nu zeg ik: ‘biertje?’” * Een echte baas, vraagt altijd oprecht hoe het met je is en geeft uitleg of advies als je het vraagt.

Nina van Bruggen

Gymnorhina

9


Het grote downloadverbod Sinds 10 april mogen we niks meer illegaal downloaden. Geen e-book van Annie M.G. Schmidt, geen cd van Haasje en Rammelaar en al helemaal geen aflevering van Moffel en Piertje. Stel je doet dit toch, dan staat je hoogstwaarschijnlijk een fikse boete te wachten. Ik heb zelfs gelezen dat deze boete op kan lopen tot 780.000 euro, al moet je daar wel heel veel vieze filmpjes met paarden voor gedownload hebben, ben ik bang. Je kan ook een taakstraf krijgen voor illegaal downloaden, maar dat is waarschijnlijk alleen het geval als je de nieuwste cd van Marco Borsato gedownload hebt. Ik zou nu uitgebreid kunnen uitwijden over wat het downloadverbod nou precies inhoudt, maar het komt er gewoon op neer dat je niks meer illegaal mag downloaden. Je mag alleen nog maar centjes uitgeven in de iTunes store voor 1.50 euro per liedje, want die arme artiesten verdienen nog niet genoeg natuurlijk. Blij ben ik met het feit dat ik The Cell (het boek der biomedische wetenschappers) vorig jaar al gedownload heb, want ik zit niet echt te wachten om papiertjes te gaan prikken in het Amsterdamse bos. De vraag is natuurlijk ook in hoeverre ze dit verbod

gaan doorvoeren, want alleen Stichting Brein gaat toezicht houden en justitie staat hier in principe buiten. Ik neem ook aan dat ze onderscheid maken tussen een paar terabyte aan porno of één cdtje van John Legend? Eerder gaf ik al aan dat ik geen zin heb om mij verder uit te wijden over het de details van het downloadverbod, liever vertel ik aan jullie wat dit verbod met mij gedaan heeft als persoon en hoe mijn leven er nu uit ziet. Op vrijdagavond 11 april vertelde mijn vriendje over het downloadverbod terwijl ik uitgeteld in bed lag en net de nieuwste Grey’s Anatomy wilde gaan downloaden. Ik vond dat hele verbod natuurlijk vanaf het begin af aan al onzin, maar ging toch proberen mijn avond op een andere manier in te vullen dan met illegale downloads. Als eerst ging ik proberen om Grey’s Anatomy te streamen, want dat is wel gewoon legaal. Tien virussen en vijf trojaanse paarden

later, maar met nog geen werkende stream gevonden te hebben, liet ik Grey’s Anatomy tijdelijk even links liggen. Ik bedacht me dat ik wel even een leuk cdtje kon gaan downloaden, aangezien ik nog een paar euro op mijn iTunes account had staan. Ik probeerde in te loggen in de iTunes store, maar mijn wachtwoord correspondeerde niet met mijn gebuikersnaam. Uiteindelijk besloot ik mijn oude laptop erbij te pakken, want daar stonden die gegevens allemaal nog ingesteld. Nadat m’n oude laptop, die alleen nog maar op netstroom functioneert, drie keer uitgevallen was, omdat ik net te ver van het stopcontact af zat, kon ik eindelijk de iTunes store openen. Gelukkig stond m’n account nog open en kon ik mijn accountnaam zien, bij het wachtwoord was het toch wat lastiger. Mijn vriendje, die mijn worsteling al de hele tijd aan het observeren was, zei dat de wachtwoorden bij de iTunes store altijd met een hoofdletter moeten beginnen. Hèhè, Gymnorhina 10


Gymno

Column Altijd zin met bij mijn standaardwachtwoord met hoofdletter was het raak. Vervolgens moest ik op mijn nieuwe laptop weer inloggen en na een foutmelding zat ik dan eindelijk in de iTunes store, maar was de cd die ik wilde downloaden nog niet beschikbaar in iTunes! GRRRRRR. Conclusie van dit verhaal: ze maken het er niet echt makkelijker of sneller op met dat legaal downloaden. Mijn avond kon niet meer stuk na drie afleveringen van Dr Phill – ja, RTL gemist is nog wel gratis, maar voor hoelang? – en wat illegaal gedownloade muziek die het leed wat moest verzachten. De studieresultaten op de uni zullen wel omhoog schieten, bedacht ik me, nu we niet meer eindeloos naar series kunnen kijken terwijl we eigenlijk moeten leren voor tentamens. Maar wat is een romanische avond nou nog zonder een zwoel gedownload muziekje van Marvin Gay of wat is een LAN party nu nog zonder illegaal gedownloade games? Waar gaat het heen met deze wereld? Ik denk dat we op zulke avonden maar gewoon weer een ouderwets potje moeten gaan dammen. Annefleur Langedijk

Keskin

Als een man een vrouw ziet, heeft hij al binnen een seconde bepaald of hij met haar het bed zou kunnen delen. Hier kan natuurlijk nog het enige aan veranderen door middel van een goed gevoel voor humor, een leuke (of juist geen) persoonlijkheid of onze grote vriend alcohol, maar de man is nou eenmaal erg visueel ingesteld. Vraag een man zijn droomvrouw te beschrijven en het merendeel van de beschrijving zal gaan over de uiterlijke vereisten. Niets mis mee, schoonheid wordt subjectief vastgesteld in onze hersenen op basis van de symmetrie, de verhoudingen van iemands lichaam en niet te vergeten photoshop. Deze fenotypen laten juist zien dat het genetisch allemaal in orde is en het lichaam in staat is ons nageslacht succesvol en gezond op de wereld te zetten. Maar om een droomvrouw te zijn, is er meer nodig dan alleen schoonheid en hierin ligt dan ook het verschil. Schoonheid kent geen inhoud. Schoonheid is een lekker wijf waarvan je de foto laat zien aan je vrienden in de kroeg, om indruk mee te maken en respect af te dwingen. Je droomvrouw daarentegen is degene die, als je je verslapen hebt, je lunchpakketje smeert, je een glas water geeft wanneer je kotsend boven de wc hangt en spareribs net zo neanderthaleresque eet als je beste vriend. Zij is meer dan alleen lust, iets moois om naar te kijken. De scheidingslijn tussen schoonheid en droomvrouw is een grijs gebied die steeds verder vervaagd door de indoctrinatie vanuit de marketing en media. Dagelijks worden we overspoeld met perfect ogende vrouwen en ogenschijnlijk perfecte relaties en wij nemen dit over als ijkpunt voor ons eigen leven. De focus van onze Gymnorhina 11


Ik, ik hou van elke vrouw. droomvrouw is verschoven van een totaalplaatje met inhoud naar een schoonheidsideaal. Daarbij, zoiets als een perfecte relatie bestaat niet. We zijn niet meer gewend om voor iets te moeten werken en concessies te doen, door de zure appel heen te bijten of simpel weg geduld te hebben.

elkaar houden. Een relatie zijn wij niet meer gaan zien als een premier grand cru die beter wordt met de jaren, maar eerder als een beaujolais. Een leaseauto die je in kan ruilen na drie jaar of als hij mankementen begint te vertonen.

later zal er toch tegen de stroom op gezwommen moeten worden. Zelfs je droomvrouw is in het echte leven keihard werken.

Ik, ik hou van elke vrouw. Elke vrouw heeft wel iets dat me intrigeert. Een lach, een blik, een rondMijn relaas raakt eigen- ing. Een gesprek waarin je lijk kant nog wal maar je besef van tijd verliest en in deze dwaling rust een niet wilt dat hij stopt. Mijn Mede dankzij onze smart- waarschuwing. Je droom- droomvrouw heeft geen phones en social media vrouw heet natuurlijk niet specifieke kleur haar, ogen zijn wij dit belangrijke as- voor niets je droomvrouw. of bepaalde afmetingen. pect uit het oog verloren. Dromen mogen, of beter Noch heeft zij te voldoen Op Facebook moet altijd nog moeten, perfect zijn aan een zeker karakter. alles perfect zijn, je post maar we moeten beseffen Natuurlijk heb ik wensen, iets of stueen voorkeur urt wat via maar zij zijn “Maar een relatie is niet alleen maar rozengeur whatsapp en ondergesen maneschijn, het is eigenlijk een poldermodhebt direct chikt. Mijn el voor twee mensen die van elkaar houden.� reactie of droomvrouw kan zien dat is geen lijstje het gelezen met punten, is. Door deze bril zijn wij dat het slechts gaat om maar een gevoel en dat de hele wereld en zo ook een ongrijpbaar verzinsel gevoel zal ik vinden. Alonze relaties gaan beki- van onze gedachten. Als je leen nog geen idee hoe. jken. Maar een relatie is net iemand leert kennen niet alleen maar rozen- en nog smoorverliefd bent, Keskin Arikan geur en maneschijn, het is zal ze angstaanjagend eigenlijk een poldermodel veel lijken op deze droomvoor twee mensen die van vrouw maar vroeger of Gymnorhina

12


Gymno

Face to Face met de Congolees Deze editie van de Gymno: een interview met Willem-Jan Wreesman, tweedejaars psychobioloog en penningmeester van Congo.

Hoe bevalt het bestuursjaar tot dusver? Heel goed! De overgang van student naar bestuur ging heel soepel eigenlijk, ik rolde er makkelijk in. In de inwerkperiode voorafgaand aan je bestuursjaar was ik nog een beetje onzeker, ‘’komt dit allemaal wel goed, kan ik dit wel? ‘’. Maar nu gaat het allemaal wel lekker en beter dan verwacht. Ik heb al veel geleerd, voornamelijk over beslissingen maken. Als penningmeester moet ik natuurlijk goed kijken naar uitgaven en heb ik veel contact met de commissies. Ook voel ik me een autoriteit,

omdat je zoveel weet, en kan je de mensen dus vaak helpen, dat is heel leuk om te doen.

Facultaire Introductie, maar ik heb nog wel tijd over om op vakantie te gaan met vrienden.

Ik kijk heel erg uit naar september wanneer de nieuwe eerstejaars komen, dat is een hectische maar hele leuke periode.

Wat zijn je ambities voor na je bestuursjaar? Dat weet ik nog niet precies, in ieder geval weer pittig aan de bachelor werken en misschien kijken naar een eventuele andere studie. Ik ben enorm voor om mijn bachelor Psychobiologie af te maken, maar ik vraag me af of ik academisch genoeg ingesteld ben. Ik moet flink moeite doen om mijn vakken te halen en ik merk dat ik meer een praktisch persoon ben. Dit bestuursjaar is al een mooie pauze, dus ik heb nog tijd om te bedenken wat ik ga doen.

Bestuursfunctie en vijf commissies, hou je nog wel tijd over voor andere dingen? Nee, ik ben enorm saai.... Nee hoor, ik ben ontzettend leuk en gezellig, maar ik ben wel heel veel bezig met Congo. Omdat ik de hele dag optrek met Congolezen, veel Congo activiteiten bezoek, en commissiewerk doe, heeft veel van wat ik doe met de vereniging te maken, maar dat vind ik helemaal niet erg. Ook uitgaan is al snel bestuursgerelateerd. Ik bouw in mijn planning altijd voldoende rust in , dus dat zit allemaal prima. In de vakantie ben ik bezig bijvoorbeeld druk bezig met de

Nog aanbevelingen voor de Congolees? Studeren doe je op je eigen manier. Laat je niet gek maken door wat anderen doen of van je verwachten. Casper de Wit Gymnorhina

13


Slapen & dromen een

kwestie van rangschikken, stoom afblazen en afreageren

Mijn eerste column voor Gymnorhina. Spannend, hoewel over het thema dromen en slaap moet toch wel iets leuks te schrijven zijn! We slapen trouwens allemaal en, normaalgesproken, elke dag. En dromen dan vermoedelijk ook wel, ook al weten we dat vaak niet altijd meer als we wakker zijn geworden. Tenzij zo’n droom nat was natuurlijk, maar dat komt gelukkig na de puberteit steeds minder voor.

Ik had laatst om 9.00 uur slechts 10% van de studenten in mijn college na een Congo feest dat tot diep in de nacht had geduurd en het laat zich raden waarom. Waarom zou je korter slapen als je later in je eigen tempo relaxed het college thuis kan bekijken? Slaap is dus nodig en we besteden er gemiddeld ruim 8 uur aan per dag.

Wat gebeurt er in onze slaap en vooral waar is het goed voor? Onze slaap bestaat normaal gesproken uit zo’n 5 ongeveer 90 minuten durende cycli van verschillende fasen die eenvoudig gezegd telkens beginnen met diepe slaap waarin de hartslag, bloeddruk en temperatuur verlaagd zijn en eindigen met droomslaap. Terwijl gedurende de eerste cycli de diepe slaap perioden wat langer duren en verdwenen zijn in de latere cycli, wordt de droomslaap fase juist langer naarmate de nacht vordert. Hoewel de hersenen dan als het ware afgesneden zijn van invloeden van buitenaf en we nauwelijks bewegen, is het daarboven allesbehalve rustig. De droomslaap gaat gepaard met zogenaamde Rapid Eye Movements (REM) en is zoals de naam al aangeeft dus ook de fase waarin we meestal dromen. We ervaren allemaal dat we na een goede slaap optimistisch aan de dag

beginnen en vol energie onze dagtaken kunnen gaan uitvoeren. Verondersteld wordt dat naarmate we overdag meer calorierijk voedsel opnemen, we ook langer kunnen slapen. Vanaf de namiddag regelt onze biologische klok dat het adenosine gehalte in de hersenen langzaam toeneemt wat de activiteit van de zenuwcellen onderdrukt. Willen we toch nog lang actief blijven gedurende de avond dan zijn koffie, cola of andere energiedranken die cafeïne bevatten handig, want cafeïne blokkeert de werking van adenosine. Met daarna echter als gevolg dat we meestal ook niet zo gemakkelijk inslapen. Een recente studie in muizen laat zien dat tijdens slaap het volume van de hersenvloeistof tussen de zenuwcellen zo’n 60 % toeneemt om sneller metabole afvalstoffen van overdag af te kunnen voeren. Maar behalve als energiebesparing is slaap nodig om onze ervaringen opgedaan tijdens de Gymnorhina

14


Gymno

dag te rangschikken en een te fantasieën van bijvoorbeeld Salvador Dali in zijn surrealplek te geven in onze geheu- seksuele aard. Zijn leerling istische schilderijen laat zien, gen-netwerken. We “spelen” Gustav Jung zag dromen als maar geven vaak indrukken als het ware die ervaringen een middel om emotionele weer uit ons persoonlijke levnog een keer af tijdens de problemen te verwerken die en. In recent onderzoek zijn slaap en slaan ze op, zodat bij regelmatige terugkeer als bijna 3000 dromen online opwe ze weer kunnen oproepen trauma’s behandeld dienen getekend door personen van als dat nodig is. Mijn huidige te worden. Sinds duidelijk 14 tot 86 jaar en in ruim 50 collega Dr. Umberto Olcese werd dat de dromen hoofdza- droomthema’s onderverdeeld, heeft dit in Wisconsin in de VS kelijk plaatsvinden tijdens de waarbij het door de lucht vlieonderzocht op het niveau van REM slaap, is er ook steeds gen en achtervolgingen het de synapsen waarmee zenu- meer fysiologisch onderzoek vaakst bleken voor te komen. wcellen met elkaar commu- aan gedaan. Hoewel we in de Vrouwen dromen meer over niceren. Hij vond dat tijdens baarmoeder al grotendeels in overstromingen en zwemslaap, als de hersenen ont- REM slaap zijn, gaan we pas men en mannen meer over koppeld zijn van de rest van “bewuste” dromen krijgen seks en geld. Terwijl jongeren het lichaam en de omvaker over hun studie geving, nog eens rustig We “spelen” als het ware die en leraren dromen, kowordt afgewogen in homen in dromen van ervaringen nog een keer af tijdens de everre versterkte synapoudere vrouwen vaker slaap en slaan ze op, zodat we ze weer tische signaaloverdracht personen tot leven die kunnen oproepen als dat nodig is. bij bepaalde ervaringen reeds overleden zijn. overdag als belangrijk Om met Dick Swaab te opgeslagen moet worspreken: onze dromen den of als vluchtige indruk als we zo’n 5-8 jaar oud zijn. “vertellen” ons wie we zijn. kan worden weggegooid. Kennelijk moeten bepaalde We hebben slaap nodig neurale netwerken zich dus om stoom af te blazen en Maar hoe zit het dan met eerst gaan vormen. Tijdens onze indrukken te rangsonze dromen? Worden we de REM slaap is er weliswaar chikken, en we dromen om midden in zo’n REM slaap geen communicatie van de ons af te kunnen reageren. wakker (gemaakt), dan kun- hersenen met de omgeving Na een goede nachtrust nen we ons een droom vaak en spieren, maar worden onze kan de dag niet meer stuk! ook herinneren. Tot ver in de voorhersenen lokaal zodanig vorige eeuw werden dromen geactiveerd dat flarden van Wim Ghijsen hoofdzakelijk als een louter opgeslagen herinneringen en psychologisch verschijnsel onwerkelijke beelden of gelugezien, zoals door Sigmund iden aaneen worden geregen. Freud, die in zijn psychoanal- Dit hoeven niet altijd bizarre yse dromen zag als onderdruk- droombeelden te zijn zoals Gymnorhina

15


Nalatenschap maagdenhuisbezetting Begin jaren zestig hadden studenten nog weinig invloed op het reilen en zeilen van de universiteit. In aanloop van de jaren zeventig leidde dit, geheel in overeenstemming met de tijdsgeest van dien, tot verschillende studentenacties door het land heen. De legendarische maagdenhuisbezetting van mei 1969 was één van deze acties. In 1970 werd eindelijk de universiteit gedemocratiseerd en kregen studenten officieel inspraak, vastgelegd in de Wet op de Universi taire Bestuurshervorming. 45 jaar na de maagdenhuisbezetting leeft de nalatenschap van de actievoerders en bezetting voort in studentenraden en studentenpartijen op de universiteiten. Onze faculteit, de FNWI, kent een facultaire studentenraad die zich inzet voor de verbetering van de kwaliteit van het onderwijs. Studenten komen in de studentenraad door zich verkiesbaar te stellen via een studentenpartij. Gelukkig kent onze faculteit dan ook een actieve facultaire studentenpartij: LIEF. Echter, LIEF is niet enkel een studentenpartij die zich

inzet voor bètastudenten door studenten in de facultaire studentenraad te krijgen. LIEF probeert de student ook te informeren en actief te betrekken bij hetgeen wat op de faculteit gebeurt. Tegen de tijd dat je deze editie van de Gymno leest, zal er bijvoorbeeld een actie hebben plaatsgevonden waarbij studenten ideeën konden opperen die in het Instellingsplan van de UvA zouden moeten komen. (In het Instellingsplan worden de koers en het voorgenomen beleid van de UvA voor de komende jaren beschreven.)

Met deze acties leeft de nalatenschap van de maagdenhuisbezetters dus ook voort in studentenpartij LIEF. Het lijkt me dan ook gepast, nu de maand mei (bijna) aangebroken is, de maagdenhuisbezetters te bedanken voor hun inzet. Want als er geen maagdenhuisbezetting was, hadden we wellicht niet de prachtige foto van Hedwig en Oscar die gemaakt is tijdens de Valentijnsactie. Kavel Ozturk

Daarnaast probeert LIEF de student ook te prikkelen met ludieke acties. Zo heeft LIEF laatst een Valentijnsactie georganiseerd, waarbij studenten geprikkeld werden (jajaja). Bovendien heeft LIEF samen met de studieverenigingen, Animo en de ASVA acties georganiseerd omtrent de plannen om de betafaculteiten te fuseren. Gymnorhina

16


Gymno

Het onverklaarbare verklaard Waarzeggerij en paranormale begaafdheid; je zou denken dat het in deze tijd, waarin de wetenschap meer dan ooit heerst, allang als onzin wordt gezien. Toch zijn er vele mensen die er heilig in geloven en ergens is dit ook best begrijpelijk.

Denk aan Uri Geller, die een aantal jaar terug op de Nederlandse televisie was met zijn buigende lepels en verdwijnende personen. Het lijkt allemaal zo echt, maar toch is het niet verklaarbaar met de kennis die wij hebben. Ook Derek Ogilvie overtuigt velen van zijn helderziendheid in zijn TV programma’s, waarin hij opeens allerlei dingen lijkt te weten over de mensen uit het publiek en ook doodleuk met geesten praat. Heeft Ogilvie daadwerkelijk een gave of een zesde zintuig of heeft hij vooral veel overtuigingstalent en een goed gevulde trukendoos? Het laatste is overduidelijk waar, hij maakt namelijk gebruik van ‘cold reading’. Bij cold reading ‘lees’ je een persoon waarvan je niks af weet. Je begint simpelweg met het stellen van vragen waarop bijna iedereen ‘ja’ kan antwoorden of met het ‘voelen’ van dingen die iedereen kan beamen. Zoals: “ik voel een intense pijn op de borst.” Een groot deel van

de mensen zal wel iemand in hun omgeving hebben met klachten aan hart, longen, slokdarm, etc. Er wordt dan bijvoorbeeld geantwoord met : ‘Mijn opa is overleden aan een hartaanval’. Vanuit de hieruit verkregen informatie wordt er dan weer verder gevraagd. Als er dan een keer met ‘nee’ geantwoord wordt, wordt er simpelweg gezegd dat het gestelde dan nog wel in de toekomst zou kunnen gebeuren. Met een beetje mensenkennis en sociaal vermogen kun je dus heel makkelijk zelf waarzegger worden! Ogilvie gooit in zijn theatershows gewoon met namen, ziektes en emoties. Er zal altijd wel iemand in de zaal zitten die bijvoorbeeld Ria heet en, wat een toeval, ook nog iemand kent die zich erg ongelukkig voelt. Het programma Rambam heeft dit ooit eens netjes aangetoond door een vrouw in het publiek te zetten die een reading kreeg van meneer Ogilvie. Zij beaamde alles wat hij over haar ver-

telde, terwijl er helemaal niks van klopte. Het hele verhaal van Derek was dus één groot verzinsel, maar hij verdient er wel mooi een miljoen per jaar mee (als het niet meer is). Ook Uri Geller maakt gebruik van een heleboel goed uitgedachte trucjes. Zijn bekendste gave, het buigen van voorwerpen zoals sleutels en lepels, berust op een groot talent voor afleiding. De voorwerpen worden tussendoor of van te voren al gebogen op een normale manier, maar doordat Uri er een hele show van maakt en veel praat kan hij dit onopgemerkt doen. Zowel Geller als Ogilvie zijn dus gewoon enorm goed in het toepassen van trucjes en het maken van show, maar ze hebben toch echt gewoon 5 zintuigen, net als wij. Kim de Wit

Gymnorhina

17


Doorgedraaide klokken en gerimpelde handen

Lucide dromen Afgelopen voorjaar was ik in de Franse Alpen op wintersport. Op een nacht droomde ik dat ik een boodschapje moest doen voor mijn moeder in een winkelcentrum in Amsterdam Oost. Maar opeens realiseerde ik me dat dat onmogelijk was aangezien ik in Frankrijk was. Dat was de trigger, ik was helder, ook wel lucide genoemd, aan het dromen. Nu kon ik deze droom gaan besturen en van alles laten gebeuren. Tenzij... En ja hoor, ik werd weggezogen uit mijn eigen fantasiewereld en mijn ogen opende zich langzaam. Op het internet is veel te vinden over dit fenomeen. Sommigen willen graag leren om hun dromen te besturen en geven tips over hoe je in een lucide droom terecht komt. Anderen hebben last van deze bewuste nachten en geven tips om zo snel mogelijk te ontsnappen uit een dergelijke droom.

vorige droom bevindt en wees je ervan bewust dat je droomt. Zeg tegen jezelf: “als ik droom, ben ik mij daar van bewust”. Doe dit totdat je voelt dat het tot je doorgedrongen is. Hierna kan je bewust gaan dromen. Of de WBTB-techniek, dat staat voor ‘Wake Back To Bed’. Hierbij moet je een wekker zetten 5 uur nadat je in slaap

“Droom ik?”. Dan is de kans groot dat dat ook gebeurt tijdens het dromen, omdat het onderdeel is van je dagelijkse routine en je zo in een lucide droom kan belanden.

Om een lucide droom te vermijden, is het handig om er een te kunnen herkennen en hem dan te beëindigen; je hebt imAls beginneling is mers zelf de touwtjes het goed om te bein handen. Er zijn een ginnen met het bi- Als kenmerken beginneling is het goed aantal jhouden van een waar je op kan letten om te beginnen met het droomdagboek. Leg om een lucide droom bijhouden van een droomdagboek. hem naast je bed en te herkennen. Kijk schrijf zodra je waknaar je handen, in je ker wordt op wat je je droom zijn deze vaak nog herinnert van je gerimpeld of misvordroom. Er zijn verschillende bent gevallen. Na 5 uur slaap md. Waarom onze hersenen technieken bekend om een lu- blijf je dan 1 uur wakker, waa- handen zo abnormaal procide droom op te wekken. Zo- rin je je gedachten focust op jecteren in overigens niet bekals de MILD-techniek, dat sta- het lucide dromen. Als je weer end. Of kijk naar de klok, vaak at voor Mnemonic Induction gaat slapen is de kans groter draaien de wijzers te snel of of Lucid Dreams. Hierbij moet dat je dus lucide gaat dromen. te langzaam of wordt de tijd je een wekker zetten 4,5, 6 of Tot slot is het belangrijk dat niet correct weergegeven. 7,5 uur nadat je in slaap bent je dagelijks een aantal keer Ook kan je in een spiegel kigevallen. Als je je droom opge- een relativiteitstoets uitvoert. jken, je zal zien dat je reflectie schreven hebt, kun je naar je Dat houdt bijvoorbeeld in dat niet overeenkomt met wat je bed, stel je voor dat je je in je je je zelf elke twee uur vraagt: zou moeten zien. Tot slot kun Gymnorhina 18


Gymno

Gedicht je ook proberen een boek te lezen. Je zal merken dat het niet lukt om een lange tekst te lezen in je droom, omdat je die zelf niet gaat bedenken als je een boek openslaat.

Mijn droom verbonden tussen touw en plakband in karton met de post verzonden naar de gene die het openmaken kon scharen knippen het plakband weg handen scheuren voorzichtig het papier en daar tussen watten gelegd is mijn droom eindelijk hier

Of je nu juist enthousiast geworden bent of afgeschrikt door lucide dromen, je weet nu in beide gevallen wat je het beste kan doen. Mijn rest alleen nog te zeggen: slaap lekker!

alleen naar mensen die hem voorzichtig openen kunnen stuur ik mijn eigen droom alleen mensen die me gunnen durf ik dat gewoon

Mainah Folkers

wil je er heel voorzichtig mee omgaan? zodat niemand anders er mee vandoor gaat? hem niet zomaar ergens laten staan? en niet laten vallen op straat? want scherven brengen dan wel geluk scherven brengen ook pijn dus, al maak jij geen vertrouwen stuk wil je dan de ontvanger van mijn dromen zijn? Vera Debeij

Gymnorhina 19


De genetisch gemodificeerde wereld “De mens speelt voor god”. In ieder geval zo wordt het in de volksmond genoemd. Het modificeren van de gehele natuur. Het niet meer vertrouwen op de evolutie. Zelf alles naar eigen hand zetten. De technologie maakt het allemaal mogelijk tegenwoordig.

Iedereen heeft het wel van allerlei soorten genetische soorten genen post transcripeens gezien op televisie of ziekten, als kanker en aids. tioneel worden geïnterfereerd gelezen in de krant. Hippies Gentherapie zal in de komende en zullen daardoor niet tot die grote velden vol met ge- jaren steeds meer toege- expressie komen. Als deze netisch gemodificeerde super past worden. Alleen de grote methode op de juiste manier maïsplanten totaal afbreken, kwestie blijft: pas het maar kan worden toegepast, zal dit omdat het klaarblijkelijk niet eens op een veilige en goede misschien wel de medicatie ethisch verantwoord is om manier toe op ons, de mens. zijn voor allerlei soorten gezo met de natuur netische ziektes, als te spelen. Bepaalde kanker, Parkinson, Ziektes die voorheen niet te gunstige genen inAlzheimer etc. Hierbrengen in het DNA door zullen de giftige genezen waren, kunnen nu van een organisme chemotherapieën en genezen worden. Dit is de toekomst! naar wens en hiergevaarlijke bestralinMaar hoe ver moeten we gaan? door gehele genomen gen voor een groot omgooien klinkt deel niet meer nodig natuurlijk onnatuzijn en dit geeft ons urlijk, maar waarom vinIn het recente onderzoek toch een beter vooruitzicht? den mensen dit nou zo erg? wordt er onderzoek gedaan Uiteraard is er nog veel ondernaar het toepassen van RNA zoek nodig om deze soort geIn de wetenschap komt het interference (RNAi) techniek- netische modificerende techgenetisch modificeren van or- en. In deze techniek wordt er nieken uiteindelijk door te ganismen steeds meer aan dubbelstrengs RNA(dsRNA) voeren in de medische wereld. bod. Het zijn niet alleen de ingebracht in een organisme. Mensen moeten zich geroepen veredelde gewassen, maar Het idee van deze techniek voelen om, “voor de wetenook vertebraten als muizen en is dat het dsRNA mRNA van schap”, zich beschikbaar te mensen worden genetisch ge- bijvoorbeeld kanker indu- stellen voor klinische trials. modificeerd. Ja, mensen ook. cerende genen, die normaal In de hedendaagse biomed- getranslateerd moet worden, Zo zijn er meerdere soorten ische wetenschap kijkt men wordt geremd of afgebro- technieken die ervoor zorgen steeds vaker naar het genezen ken. Met RNAi kunnen alle dat de kwaadaardige genen Gymnorhina

20


Gymno

worden geëlimineerd. Ziektes die voorheen niet te genezen waren, kunnen nu genezen worden. Dit is de toekomst! Maar hoe ver moeten we gaan? Als wij de technologie mogen geloven zullen deze technieken over enkele jaren toegepast kunnen worden, maar hoe ver reiken onze eigen wensen? Als mensen legaal genetisch gemodificeerd kunnen worden, zal er ook verder gedacht worden dan alleen medicatie. Mensen zullen zichzelf gaan veredelen naar hun eigen wensenlijst. “Voor mij graag een kind met twee blauwe ogen en blond haar, vleugje atletisch mag er ook wel bij”. Laten we maar een stapje terug doen en eens gaan nadenken over ethisch geneuzel. Want ja, dat is er. Voordat dit alles kan gebeuren en toegepast kan worden, zullen er mensen denken: “Potverdorie, maar mag dit allemaal wel?” In 1999 is er een dode gevallen door het toepassen van gentherapie in een klinische trial. En tsja, als er doden vallen, mag de gehele methode vanwege zijn onbetrouwbaarheid worden geschrapt. Al lijkt de deuk langzamerhand te worden uitgedeukt, het idee blijft kna-

gen. Het verkeerd aanbrengen van een gen kan je gehele genoom overhoop gooien, met als gevolg dat alles verkeerd gaat in het genoom met fatale gevolgen. Paniek! Voor god spelen. De technologie het leven laten bepalen. Het idee klinkt prachtig mooi. Al het voedsel op eigen manier perfect veredelen en elk mens kunnen genezen van de gemeenste, voorheen ongeneselijke ziektes. Het is blijkbaar een nieuw tijdperk en ieder zou vooruit moeten denken. Waarom niet? Denk er maar eens over na. Als het werkt, werkt het. Als het ons helpt, helpt het ons. Zo is ook chemotherapie toegelaten en dat is ook niet bepaald prettig. Wetenschappers doen niet voor niets jarenlang onderzoek om ONS te helpen en dit laten ze niet weggooien door losgeslagen hippies die zeuren over ethische aspecten. Na enige tijd zal het allemaal geaccepteerd moeten worden, net als elektriciteit, mobiele telefoons en het internet. De evolutie heeft bepaald dat de mensen van tegenwoordig zo intelligent zijn en niets meer toeval zal zijn. Wij besturen onze eigen evolutie. Dat is misschien ook wel het enge

eraan. Natuurlijke selectie van de mens zal geheel verdwijnen. Men wilt blijkbaar onsterfelijk worden. Maar zullen wij het als gehele mensheid kunnen overleven? Wij, als mens, besturen de wereld, maar kunnen we het wiel zo recht houden zonder uit de bocht te vliegen? Yannick van der Hoek

Gymnorhina

21


congo in het buitenland Na m’n bachelorstage zag ik het helemaal zitten om er even tussenuit te gaan en rustiger aan te doen met mijn studie, naar een heel ander land te reizen en wat meer levenservaring op te doen. Na een half jaar fantaseren, was het eind februari dan echt zo ver, toen stapte ik het vliegtuig in op naar de andere kant van de wereld, te beginnen met Nieuw-Zeeland.

Waarom Nieuw-Zeeland? Omdat ik super jaloers werd van al die mooie landschappen in films, zoals Lord of the Rings en Narnia en ik als echte bioloog niet kon wachten om al die mooie natuur en wildlife met eigen ogen te zien. En hoe vaak kom je nou in Nieuw-Zeeland? Omdat ik niet zo goed wist waar ik moest beginnen, ben ik daar gaan reizen met een busorganisatie (Stray) die me naar alle plekken op het noordelijke- en zuidelijke eiland bracht die ik wilde zien en ook nog eens heel veel activiteiten deals had, nice! Daarnaast leerde je super veel nieuwe mensen kennen, die allemaal ongeveer dezelfde interesses hadden als jij, wat het super leuk maakte.

Op het noordelijke eiland was het heel mooi weer en stonden de eerste paar dagen in het teken van watersport. Zo heb ik gekayakt op een helderblauwe zee langs hagelwitte stranden (Hahei) en stond ik een dag later op een surfplank in een van de beste surfspots (Raglan). Na al die sportieve activiteiten, kregen we ook nog wat culturele stops, waarbij we een aantal overnachtingen hadden bij Maori people, de echte native Nieuw Zeelanders. We kregen toen ook nog een kijkje in hun cultuur, zoals hun welkomstrituelen en manier van koken. Een dag later reden we met de bus naar het eerste nationale park van mijn reis (Tongariro national park) waar je de kans had om paard te rijden en de beroemde 20 km lange Tongariro crossing langs Mount Doom (uit Lord of the Rings) kon lopen. Poeh, die wandeling was best heftig zo in de brandende zon,

maar het zeker waard, omdat het uitzicht zo mooi was! Na iets meer dan een week was het tijd om een ferry naar het zuidelijke eiland te nemen. Ik had al geruchten gehoord dat het zuidelijke eiland eigenlijk wel een stuk mooier was dan het noordelijke eiland en daar ben ik het wel mee eens: het is in ieder geval veelzijdiger. De eerste stop was bij het Abel Tasman National Park, dit was sowieso mijn favoriete park. Om zoveel mogelijk te zien van deze plek ben ik en gaan kayakken en gaan hiken. Super mooi hier met die jungle, strandjes en zeehonden! De plaats die daarna kwam, was weer iets totaal anders, want hier kon je een wandeling langs een gletsjer maken (Franz Joseph). De wandeling op de gletsjer inclusief helicopterritje ging helaas niet door, wegens een mogelijke cycloon (die nooit echt is gekomen, maar goed). In het dorpje WaGymnorhina

22


Gymno

naka was een hele vette oude bioscoop met allemaal verschillende soorten banken en stoelen (en auto’s) in de zaal en waarbij er in de intermission versgebakken koekjes voor je klaar stonden: te lekker! Vervolgens Queenstown, wat bekend staat als de stad van veel geld uitgeven en van het bungeejumpen. Ik ben niet gaan bungeejumpen, maar ik heb mezelf wel alsnog het ravijn in gestort, maar dan met de Nevis swing (soort schommel met 70 meter vrije val en 300 meter swing). Ook had ik nog een bootcruise naar de Milford Sounds fjorden gewonnen met een pub crawl in Queenstown, chill! In één van m’n laatste weken heb ik nog een oversteek gemaakt naar Stewart Island, waar het weer binnen een uur 4 keer extreem kon veranderen en waar ik zo lucky was om een wilde kiwi te spotten.

Na nog een andere gletsjer (Mount Cook) gezien te hebben en wildwater geraft te hebben in Rangitata, ging ik naar Kaikoura, het stadje van de marine animals. Eén van mijn grootste dromen was om ooit met dolfijnen te zwemmen en die dag kwam deze droom gewoon uit, echt geweldig! Dolfijnen onder je, naast je, rondom je, echt bizar, maar oh zo mooi! Die hele dag daarna kon ik niet meer stoppen met lachen. Zeker ook een goede afsluiting van mijn reis hier in Nieuw-Zeeland, want die was nu toch echt aan zijn einde gekomen. Ik heb echt een geweldige tijd hier gehad, heel veel mooie landschappen en natuur (een waar walhalla voor een bioloog) en hele leuke mensen leren kennen!

om een master Limnology & Oceanography (marine biologie) aan de UvA te beginnen. Shan Li NIo

Mijn vervolgplannen zijn drie maanden Australie en één maand Cambodja en Vietnam. Als ik na vijf maanden dan weer terug ben in Nederland, ben ik van plan Gymnorhina

23


Het mysterie van het bewustzijn Wat de mens uniek maakt, is dat wij niet alleen bewust kunnen worden van signalen van buitenaf maar ook van onze gevoelens en gedachten. Wat ‘het bewustzijn’ nou precies is, daar zijn de meningen over verdeeld. Maar wij, als keiharde bèta studenten, willen het bewustzijn natuurlijk allemaal verklaren aan de hand van de neurofysiologie.

We weten allemaal dat het brein veel meer informatie binnenkrijgt dan de informatie waar je je bewust van bent. Een deel van deze informatie wordt ‘genegeerd’ door het brein en een ander deel wordt onbewust omgezet in activatie van bijvoorbeeld een orgaan of een spier. Dit gebeurt allemaal via neuronen die op allerlei ingewikkelde manieren met elkaar in verbinding staan door middel van hun axonen, dendrieten en uiteindelijk hun synapsen. Hoe zit het dan met het bewustzijn? We weten van veel verschillende bewuste waarnemingen in grote lijnen hoe en waar deze in de hersenen verwerkt worden. Als je ogen bijvoorbeeld een bepaald beeld waarnemen, worden er op de retina van het oog actiepotentialen gevormd die vervolgens via oogzenuwen in de primaire visuele cortex verder verwerkt worden. Dit is makkelijk aan te tonen

door middel van het meten van de hersenactiviteit, maar dit verklaart alsnog niet het fenomeen ‘bewustzijn’. Er zijn twee verschillende manier om hiernaar te kijken. Zo zijn er mensen die de mens zien als twee verschillende substanties, namelijk het lichaam zelf en het bewustzijn, of de geest. Het zijn vooral de neurofysiologen die de mens zien als één substantie. Het bewustzijn zou dus geheel gecreëerd worden door de honderden miljarden neuronen in de hersenen. Helaas centreert het neurofysiologisch onderzoek zich vooral op kleinere gebeurtenissen, terwijl het waarschijnlijk is dat het bewustzijn zich vormt door de samenwerking tussen alle miljarden neuronen samen.

Ik vind de gedachte dat wij allemaal een eigen ziel zouden hebben eigenlijk veel fijner. Begrijp me niet verkeerd, ik zou het fantastisch vinden als het bewustzijn ontrafeld zou kunnen worden op neurofysiologisch gebied, ik vraag me alleen af of het wel mogelijk is. Het bewustzijn is zo bijzonder en eigen dat het haast voelt als iets dat boven de keiharde feiten uitstijgt. Het is niet iets tastbaars zoals neuronen en axonen en daarom is het ook zo moeilijk te onderzoeken. Uiteraard maakt dit het onderzoek alleen maar ontzettend interessant en uitdagend, dus wie weet komt één van onze psychobiologen ooit wel met de verklaring! Kim de Wit

Persoonlijk vind ik het bijna onmogelijk een voorstelling te maken van een soort samenwerkingsverband tussen al deze ontelbaar vele neuronen. Gymnorhina

24


Thema: grenzeloos Ongeveer 1500 woorden Deadline: 23 mei Juryleden: Dymph van den Boom (Rector Magnificus van de UvA)

Jan van Maarseveen

(chemicus, UvA docent van het jaar & docent bij het programma Universiteit van Nederland)

Machiel Keestra

(filosoof, docent & assistent professor aan het IIS)

Karel van Dam

(oprichter & docent aan het IIS)

Jim Jansen

(hoofdredacteur Folia)

Prijzen: prijzenpak publicatie in Blind + prijzenpakket en â‚Ź150 voor de winnaar Prijsuitreiking: donderdag 12 juni in CREA cafĂŠ, inloop vanaf 19.30u, uitreiking 20.00u emailadres voor inzendingen:

redactie@ziedaar.nl

Gymnorhina

25


Gymnorhina 26


Gymno

Slaap weetjes - Het wereldrecord wakker blijven staat op naam van Randy Gardner. Op zijn 17e slaagde hij erin achtereenvolgend 11 dagen en 24 minuten wakker te blijven. - Olifanten slapen staand tijdens non-REM slaap en liggend tijdens REM slaap. - De dromen van individuen die blind geboren worden, bevatten weliswaar geen beelden, maar wel een versterkte sensatie van geluid, gevoel en geur. - Somniphobia is de naam voor het hebben van angst voor slaap. - Er wordt gesproken van slaap deprivatie als het je minder dan vijf minuten kost om in slaap te vallen. Onder normale, uitgeruste omstandigheden zou dit zo’n tien tot vijftien minuten moeten duren. - REM slaap dromen zijn ingewikkeld, vol emotie en rijk aan bizarre plots, terwijl dromen tijdens non-REM slaap simpeler en repetitiever zijn en meer onze dagelijkse gedachtes gelijken. - Uit onderzoek is gebleken dat schaapjes tellen om in slaap te vallen, juist niet goed werkt, omdat het gewoonweg te saai is. Je een landschap inbeelden werkt veel beter. - Het plotseling samentrekken van de spieren vlak voordat je in slaap valt, waardoor je plotseling weer klaarwakker bent, heet een (slaap)myoclonus. - Wanneer je last hebt van slaaptekort, geraak je bij het slapen sneller in staat van REM slaap dan normaal. Het lijkt zo dat REM slaap op deze manier “ingehaald” wordt. - Uit een studie uit 1998 is gebleken dat de slaap-waak timer van het brein gereset kan worden door middel van het schijnen van een fel licht in de knieholte. - Vroeger, voordat er wekkers bestonden, was het een baan om mensen te wekken uit hun slaap op gewenste tijd door met lange houten staken op hun slaapkamerraam te kloppen. - Het heel slecht zijn in ’s ochtends uit bed komen heeft een naam; dysania. - Geloven dat je goed hebt geslapen zelfs als dit niet het geval is, bevordert prestatie de volgende dag. - Een tekort aan slaap leidt tot een daling in het leptine gehalte in het bloed, wat zorgt voor een grotere eetlust. Roos Voorn

Gymnorhina 27


Recept

Dromerige oesters

Iedere student heeft wel eens slaaptekort. Of dit is door excessief feesten, tentamenstress of gewoon ouderwetse insomnia, de KookCie heeft er het perfecte middel voor! Want waarna val je nou het snelst in slaap? Juist! Na een stevig potje rampetampen. Hiervoor keren wij ons naar onze favoriete afrodisiac, oesters!

Een portie heerlijke Zeeuwse oesters met champagnevinaigrette garandeert je een tijd vol vertier met het maken van het beest met twee ruggen en stuurt je vervolgens regelrecht naar dromenland! Let wel, dit gerecht is voor twee of meer personen.

Bereidingswijze: De aardappel in de schil koken, pellen en met een vork pletten. Op smaak brengen met olijfolie en zout.

IngrediĂŤnten: * 12 Zeeuwse oesters * 2 kleine aardappel (zachtkokend) * 2 dl champagne * beetje groen van jonge ui * olijfolie * zout & peper

De champagne in een pannetje volledig inkoken, tot er nog slechts enkele druppeltjes overblijven (opletten voor aanbranden!). Het oestervocht toevoegen en even laten opkoken. Met een staafmixer 2 eetlepels olijfolie

De oesters openen en uit de schelp halen, vocht bewaren. De oesterschelp wassen.

toevoegen, tot er een homogeen mengsel ontstaat. De oesters even in de champagne-oestersaus opwarmen zonder te koken. Een pannetje met een klein beetje olijfolie flink verhitten en daarin gedurende 1 minuut het groen van de jonge ui opwarmen. De oesterschelpen op een beetje grof zeezout of op geblancheerd zeewier schikken. Een klein schepje aardappel in de schelp, daarop wat jonge ui, vervolgens de oester, en schenk de champagneoestervinaigrette erover. Veel plezier met eten en... Hou het veilig hè kinders! KookCie

Gymnorhina

28


Vraag aan de redactie Wat is je raarste droom of engste nachtmerrie? Mainah Laatst heb ik een enge nachtmerrie gehad waarin ik droomde dat ik vanuit mijn bed mijn kamer in keek, waarin ik een donkere gestalte zag staan. In de keuken hoorde ik gerommel van een tweede inbreker, die daar spullen aan het stelen was. Ik was verstijfd van angst en bleef doodstil in mijn bed liggen, maar de gestalte aan mijn bed merkte dat ik wakker was en zei: “Wees eens lief en zeg niks.”. Waarop ik hardop en klaarwakker zei: “Wat?!”. Yannick Ik was een banaan met vanille ijs als ballen, die de liefde bedreef met Tarzan. Casper Ik droom van een simpeler leven als 19e eeuws straatlantaarn-aansteker. Ik doe de hele avond mijn werk, week in, week uit. Men verwacht geen intellectueel gedachtegoed van me, geen scripties of onderzoeksvoorstellen. Ik hoef

niet zozeer te voldoen aan andermans verwachtingen en terwijl ik de zoveelste lantaarn aansteek, bedenk ik me het volgende: gedachten bestaan alleen in mijn eigen hoofd en verder nergens anders. Verlicht loop ik de nacht in. Kavel Ik werd wakker als PSV supporter in de huid van een kokosnoot en geschoren door Keskin. Annefleur Ik werd achtervolgd door een naakte donkergetinte man met een stijve piemel van twee meter! Mijn vriend voelde zich dagen lang onzeker, want hij dacht dat mijn droom symbool stond voor mijn teleurstelling dat zijn piemel niet in de buurt van die twee meter kwam. Nina Ik droomde dat ik in een H&M was in Thailand met eindeloze roltrappen die omhoog gingen. Toen ik boven

was wist ik niet meer hoe ik beneden moest komen. Roos De raarste droom die ik zo even kan ophalen is die waarin ik om de één of andere reden mijn moeder mee uit nam, samen met een groep vrienden. De club was leuk en de muziek goed, maar al snel raakte ik mijn moeder kwijt en ik paniek zocht ik haar. Toen ik haar eenmaal gevonden en meegenomen had, vroeg ze mij, terwijl we hand in hand door een onvoorstelbaar lange gang renden, wanneer we nou aan de XTC gingen… Kim Tijdens het zwemmen in de zee werd ik met de stroming meegevoerd en kreeg ik mond op mond van Justin Bieber in een baywatch badpak. Keskin Dat ik Jar Jar Binks was en speelde in Startrek.

Gymnorhina

30


Gymno

Uitgelicht

Voortplantingsorganen van planten In deze foto is een opname van de mannelijke en vrouwelijke voortplantingsorganen van een thale cress bloem te zien gemaakt met een elektronen microscoop. Het vrouwelijke deel van de bloem, de stamper (de blauwe structuur op de olijfgroene steel), bevat eicellen die gevestigd zijn in een eierstok. Het is omgeven door mannelijke delen, de meeldraden, die hun helmknoppen gekleurd hebben in lichtgroen en hun filamenten in bruin. Sommige van de helmknoppen staan open, zodat de stijfmeelkorrels (lichtgroen/gele bolvormige structuren) verspreid kunnen worden. De stuifmeelkorrels bevatten mannelijke zaadcellen. Nadat een eicel bevrucht is door een zaadcel vindt de ontwikkeling tot zaad plaats. De bloemblaadjes in de opname zijn paars gekleurd. Thale cress, ook wel Arabidospis thaliana genoemd, was de eerste plant waarvan het hele genoom in kaart bracht werd en dit genoom wordt veel gebruikt als modelorganisme in moleculair en biologisch plantenonderzoek. De breedte van het beeld is 1200 micrometer (1,2 mm). Bron: Wellcome Image Awards 2014

Gymnorhina

31


CAFE RESTAURANT POLDER ontbijt | lunch | diner | zaalverhuur Science Park 205 | 1098 XH Amsterdam 020 463 43 03 | info@cafe-restaurantpolder.nl www.cafe-restaurantpolder.nl online reserveren | gratis parkeren

ZAA TE H L UU 90M R 2


Gymno 25.5 "I have a dream"