Page 1

‫‪2‬‬ ‫‪4‬‬ ‫‪1‬‬ ‫روز‬

‫تا ا نتخابات‬

‫سال اول شماره شانزدهم‪ 22 ،‬آبان ماه‪ /‬عقرب ‪ 1392‬هجری خورشیدی‪ 13 ،‬نوامبر ‪ 2013‬میالدی‬

‫آیاطلوع‪،‬برنامةخنده‌بازار‬ ‫شبکهیارتباطیجوانان‬ ‫آرزوی شهروندان کندز از‬ ‫را آغاز کرده است؟‬ ‫افغانستاناعالمموجودیتکرد! انتخابات؛ الگوپذیری از بلخ‬

‫رویۀ ‪2‬‬

‫رویة‪3‬‬

‫رویۀ‪4‬‬

‫تنها امید‪ ،۲۰۱۴‬انتخابات‬ ‫شفاف است‬

‫رویۀ ‪5‬‬


‫‪2‬‬

‫سال اول شماره شانزدهم‪ 22 ،‬آبان ماه‪ /‬عقرب ‪ 1392‬هجری خورشیدی‪ 13 ،‬نوامبر ‪ 2013‬میالدی‬

‫سرمقاله‬

‫سلطان‌هایکمپاینکجا‬ ‫شدند؟‬

‫ِ‬ ‫انتخابات‬ ‫انتخابات گذشتة ریاست جمهوری‪،‬‬ ‫پًر خاطره‌ای برای مردم افغانستان بود‪ .‬در آن‬ ‫انتخابات نامزدانی بی‌شماری وجود داشت‪ ،‬اما‬ ‫رقابت اصلی میان دکتر عبداهلل عبداهلل و حامد‬ ‫کرزی رییس جمهور کشور بود‪.‬‬ ‫در حالی که تیم حامد کرزی‪ ،‬رییس جمهور‬ ‫افغانستان‪ ،‬تمام امکانات و منابع دولتی را‬ ‫در اختیار داشت و با استفاده از آن‪ ،‬تقلب‬ ‫سازمان‌دهی شده‌ای را به راه انداخت‪ ،‬اما با‬ ‫آن‌هم تیم دکتر عبداهلل عبداهلل‪ ،‬انتخابات را به‬ ‫دور دو کشانده و نشان دادند که از حمایت‬ ‫مردمی برخوردار اند‪.‬‬ ‫کسانی که در انتخابات گذشتة ریاست‬ ‫جمهوری در کنار عبداهلل عبداهلل قرار داشتند‪،‬‬ ‫شخصیت‌های سرشناس جهادی مانند‬ ‫عطامحمد نور‪ ،‬والی بلخ‪ ،‬و فرماندهان پیشین‬ ‫مقاومت مانند ژنرال داوود شهید‪ ،‬شهید مطلب‬ ‫بیگ‪ ،‬شهید موالنا عبدالرحمن سیدخیلی‪ ،‬شهید‬ ‫احمدخان سمنگانی‪ ،‬شهید رسول خان‪ ،‬رییس‬ ‫شورای والیتی بغالن‪ ،‬بودند‪.‬‬ ‫قرار گرفتن این شخصیت‌ها در کنار تیم دکتر‬ ‫عبداهلل عبداهلل‪ ،‬باعث گردیده بود که در روز‬ ‫انتخابات حماسة مردمی ایجاد شود و غول‌های‬ ‫رسانه‌ای دنیا‪ ،‬عبداهلل عبداهلل را «سلطان کمپاین»‬ ‫بخوانند‪.‬‬ ‫آن‌چه که باعث شده بود تا این شخصیت‌ها‬ ‫بتوانند در انتخابات گذشتة ریاست جمهوری‪،‬‬ ‫حماسه بی‌آفرینند و انتخابات را به دور دو‬ ‫ِ‬ ‫محبوبیت مردمی بود که با شایستگی‪،‬‬ ‫بکشانند‪،‬‬ ‫توان‌مندی و مدیریت شان در مهار بحران به‬ ‫دست آورده بودند‪.‬‬ ‫عطامحمد نور‪ ،‬والی بلخ‪ ،‬در میان مردم به‬ ‫نام «قهرمان بازسازی» کشور شناخته می‌شود‬ ‫ِ‬ ‫مدیریت او در والیت‪ ،‬بلخ آن استان را به‬ ‫و‬ ‫موفقِ‬ ‫توسعه و پیشرفت مبدل کرده‬ ‫الگوی‬ ‫است‪.‬‬ ‫ژنرال داوود شهید یکی از فرماندهان پیشین‬ ‫جهادی بود که وقتی به حیث فرمانده زون ‪303‬‬ ‫پامیر مقرر شد‪ ،‬بیخ و بُن طالب را از والیات‬ ‫شمالی ریشه‌کن نموده و امنیت را برای مردم‬ ‫به ارمغان آورد‪.‬‬ ‫مردم افغانستان تیم دکتر عبداهلل عبداهلل را‬ ‫در آئینه‌ی این شخصیت‌ها می‌دیدند‪ .‬تصور‬ ‫همگانی این بود که اگر این تیم برنده شود‪،‬‬ ‫هر استان افغانستان‪ ،‬شبیه بلخ‪ ،‬و سراسر کشور‪،‬‬ ‫مانند والیات شمالی امن خواهد گردید‪.‬‬ ‫آرایی را که آن روز مردم به نفع دکتر عبداهلل‬ ‫عبداهلل در صندوق‌های رأی ریختند‪ ،‬نه آرایی‬ ‫قومی‪ ،‬بل بر اساس شایسته‌ساالری بود و‬ ‫حامیان دکتر عبداهلل‪ ،‬نه بانک‌های رأی تقلبی‪،‬‬ ‫بل سلطان انتخابات مردمی بودند‪.‬‬ ‫از انتخابات ‪ 1388‬نزدیک به چهارسال می‌گذرد‬ ‫و قرار است تا چند ماه آینده‪ ،‬انتخابات دیگری‬ ‫برگزار گردد‪ .‬از شخصیت‌های که نام بردیم به‬ ‫جز عطامحمد نور‪ ،‬والی بلخ‪ ،‬بیش‌تر شان جهان‬ ‫را ترک گفته و به شهادت رسیده‌اند‪ .‬ژنرال‬ ‫داوود شهید‪ ،‬در رویداد مشکوکی در والیت‬ ‫تخار به شهادت رسید و موالنای سیدخیلی‬

‫همزمان با نزدیک شدن زمان برگزاری‬ ‫انتخابات ریاست جمهوری‪ ،‬شبکة‬ ‫تلویزیونی طلوع‌نیوز هر هفته یک گفتگوی‬ ‫اختصاصی با یکی از نامزدان احتمالی‬ ‫انتخابات ریاست جمهوری انجام می‌دهد‬ ‫که خیلی جالب و روشن‌گر است‪ .‬تا هنوز‬ ‫کسانی که گفتگوهای شان از آدرس این‬ ‫رسانه نشر شده اند‪ ،‬نادر نعیم‪ ،‬عبدالرحیم‬ ‫وردک‪ ،‬گل آغا شیرزی و عبدالرب‬ ‫رسول سیاف می‌باشد‪ .‬مصاحبه‌های این‬ ‫عالی‌جنابان با طلوع‌نیوز هر کدام حاوی‬ ‫نکته‌های خنده‌داری بود که آدمی را به‬ ‫یاد برنامة «خنده‌بازار»ی طلوع می‌انداخت‪.‬‬ ‫برنامة «خنده‌بازار» یکی از برنامه‌های‬

‫تفریحی بود که چندسال پیش توسط‬ ‫تلویزیون طلوع راه انداخته شده بود‪.‬‬ ‫در این برنامه کوشش می‌شد تا در کنارِ‬ ‫تفریح و سرگرمی‪ ،‬استعدادهای طنزپرداز‬ ‫افغانستان نیز تشخیص شده و زیر نام‬ ‫«خنده‌ساالر» به مردم معرفی گردد‪.‬‬ ‫ابراهیم عابد و نبی روشن که امروزه در‬ ‫برنامه‌های طنزی و تفریحی طلوع کار‬ ‫می‌کنند‪ ،‬از جمله خنده‌ساالرهای همان‬ ‫برنامه می‌باشد‪ .‬این دو طی رقابت تنگاتنگ‬ ‫با دیگر اشتراک‌کنندگان‪ ،‬توسط داوران‬ ‫انتخاب شدند‪.‬‬ ‫من وقتی گفتگوهای اختصاصی طلوع‌نیوز‬ ‫و احمدخان سمنگانی و رسول خان هر کدام‬ ‫جداگانه‪ ،‬در حمالت انتحاری‪ ،‬جان باختند و با‬ ‫جهان الوداع گفتند‪.‬‬ ‫حدس‌ها و گمان‌هایی هم وجود دارد که نمایش‬ ‫قدرت مردمی این شخصیت‌ها در انتخابات‬ ‫گذشته‪ ،‬باعث شد که بدخواهان دست به ترور‬ ‫آن‌ها زده و علیه سرشناسان جبهة مقاومت‪ ،‬این‬ ‫حمالت را سازمان‌دهی کنند‪.‬‬ ‫به هر صورت‪ ،‬ما در روزهای نزدیک به آغاز‬ ‫کمپاین‌های انتخاباتی قرار داریم‪ .‬تیم دکتر عبداهلل‬ ‫عبداهلل اگرچه این‌بار قوی‌تر و توان‌مندتر از پیش‬ ‫وارد پیکارهای انتخاباتی گردیده است‪ ،‬اما با‬ ‫آن‌هم جای آن بزرگان خالی است‪ .‬امیدوارم‬ ‫که مخلصان و هوادران شهداء‪ ،‬آرمان‌های واال‬ ‫و ارزنده‌ی آن‌ها را فراموش نکرده و در روز‬ ‫انتخابات بار دیگر حماسه بی‌آفرینند و خاطرات‬ ‫چهارسال پیش را زنده کنند‪.‬‬

‫با این نامزدان احتمالی را دیدم‪ ،‬فکر کردم‬ ‫برنامة «خنده‌بازار» دوباره شروع شده است‪.‬‬ ‫نخستین گفتگوی اختصاصی را طلوع‌نیوز‬

‫در دانش‌کدة مهندسی (انجنیری) جذب‬ ‫کنید‪ ،‬اما من برای شان گفتم برای شما‬ ‫زیبنده این نیست که به کوه‌ها برآمده و در‬

‫آیا طلوع‪ ،‬برنامة خنده‌بازار را‬ ‫آغاز کرده است؟‬ ‫فرنگیستاجیک‬

‫جستجوی معادن و سنگ‌های‬ ‫قیمتی باشید‪ .‬بروید پرستاری و‬ ‫پزشکی بخوانید‪ ».‬وی هم‌چنان‬ ‫گفت که من مخالف اشتغال‬ ‫زنان نیستم‪ ،‬اما باید برای آن‌ها‬ ‫زمینة اشتغال آبرومند فراهم‬ ‫گردد‪ .‬منظور سیاف از اشتغال‬ ‫آبرومند‪ ،‬عدم اختالط بانوان با‬ ‫مردان می‌باشد‪.‬‬ ‫شگفت این‌که سیاف این‬ ‫سخنان را در حالی ابراز می‌دارد‬ ‫که ده‌سال عضو پارلمانی بود‬ ‫که ثلث آن را بانوان تشکیل‬ ‫می‌دهد‪ .‬می‌گویند در این‬ ‫روزها یکی دیگری از نامزدان‬ ‫با محمدنادر نعیم انجام داد‪ .‬مجری برنامه‬ ‫وقتی از نادر نعیم در مورد اقتصاد افغانستان‬ ‫پرسان کرد‪ ،‬او به جای پرداختن به سوال‪،‬‬ ‫به تعریف و تمجید خانواده‌اش آغاز نمود‬ ‫و خود را از خاندان سلطنتی خواند‪ .‬رحیم‬ ‫وردک‪ ،‬یکی دیگری از نامزدانی بودکه در‬ ‫طلوع از برنامه‌های خود سخن گفت‪ .‬او‬ ‫در پیوند به مسایل زنان گفت که تالش‬ ‫می‌کند تا تمامِ محرومیت‌های تاریخی زنان‬ ‫را مرفوع نماید‪ .‬از سخنان رحیم وردک‬ ‫چنین دانسته می‌شد که او می‌تواند در مدت‬ ‫پنج سال‪ ،‬محرومیت‌های پنج‌هزارساله‌ای را‬ ‫که ریشه‌های عمیقی در ساختار اجتماعی‪،‬‬ ‫فرهنگی و سیاسی مان دارد‪ ،‬معجزه‌آسا‬ ‫بر طرف کند و همة ساختارها را زیر‬ ‫و زبر بسازد؛ کاری که تا هنوز مغرب‬ ‫زمین مووفق به آن نشده است‪ .‬از همه‬ ‫جالب‌تر سخنان گل آغا شیرزی بود‪ .‬گل‬ ‫آغا شیرزی‪ ،‬والی پیشین ننگرهار و نامزد‬ ‫احتمالی ریاست جمهوری‪ ،‬در گفتگو با‬ ‫طلوع‌نیوز گفت‪« :‬در صورتی که برنده‬ ‫شوم و معاونانم فاسد و بیکاره باشند‪ ،‬آن‌ها‬ ‫را در ظرف دوماه برکنار خواهم کرد‪ ».‬این‬ ‫در حالی است که در نظام‌های ریاستی به‬ ‫دلیل انتخابی بودن معاونان‪ ،‬رییس جمهور‬ ‫حق برکناری آن‌ها را ندارد‪.‬‬ ‫استاد عبدالرب رسول سیاف نیز در‬ ‫گفتگویش با طلوع‌نیوز‪ ،‬گل دیگری را‬ ‫به آب داد و گفت‪« :‬بسیاری از دختر‬ ‫خانم‌ها نزد من مراجعه کردند که ما را‬

‫احتمالی انتخابات ریاست جمهوری که او‬ ‫را دومین متفکر جهان هم می‌نامند‪ ،‬گفته‬ ‫است که مهم‌ترین پیروزی روسیه در جنگ‬ ‫دوم‪ ،‬کچالو بود نه سالح‌های اتمی‪ .‬این‬ ‫نامزد ریاست جمهوری هنگامی که رییس‬ ‫کمیسیون انتقال مسوولیت‌های امنیتی از‬ ‫نیروهای خارجی نیروهای افغان بود‪،‬‬ ‫یک طرح علف‌خواری ریخته بود که بر‬ ‫مبنای آن‪ ،‬ارتش افغانستان علف خورده از‬ ‫وطن دفاع کنند‪ .‬در این روزها تصویری‬ ‫از محمد نادر نعیم در شبکه‌های اجتماعی‬ ‫غوغا‌برانگیز گردیده است که نشان می‌دهد‬ ‫وی در کنار زباله‌ها ایستاده و نگاره برداشته‬ ‫است‪.‬‬ ‫نامزدان باال هر کدام به گونه‌ای برنامه‌های‬ ‫شان را به معرفی گرفته اند‪ .‬برنامه‌های که‬ ‫تا هنوز ارایه شده نتوانسته اند قناعت مردم‬ ‫را فراهم کند‪ .‬مردم درک کرده اند که این‬ ‫نامزدان‪ ،‬پوپولیستان و عوام فریبانی بیش‬ ‫نیستند و هیچ راهکار عملی برای حل‬ ‫بحران ندارند‪ .‬حرف‌های شان امروزه در‬ ‫شبکه‌های اجتماعی تبدیل به جوک شده و‬ ‫برای تفریح و سرگرمی استفاده می‌شود‪ .‬اما‬ ‫با آن‌هم چند نامزد دیگری باقی مانده اند‬ ‫تا با طلوع گفتگو کنند و برنامه‌های شان را‬ ‫اعالم نمایند‪ .‬دیده می‌شود که مردم چش ِم‬ ‫انتظاری از نامزدان باقی‌مانده دارند که مگر‬ ‫حرف‌ها و برنامه‌های جالبی داشته باشند‪.‬‬ ‫گذشت چند روز بر این انتظارات نیز پایان‬ ‫خواهد گذاشت‪.‬‬


‫سال اول شماره شانزدهم‪ 22 ،‬آبان ماه‪ /‬عقرب ‪ 1392‬هجری خورشیدی‪ 13 ،‬نوامبر ‪ 2013‬میالدی‬

‫شبکهیارتباطیجوانانافغانستاناعالمموجودیتکرد!‬

‫دیروز تعدادی از جوانان والیات مختلف افغانستان‪،‬‬ ‫طی گردهم‌آیی در شهر مزار شریف‪ ،‬از برگزاری‬ ‫انتخابت شفاف و عادالنه حمایت نمودند‪.‬‬ ‫این همایش که به همکاری گزینش ‪93‬؛ شبکة‬ ‫چندرسانه‌یی برای پوشش انتخابات‪ ،‬برگزار گردیده‬ ‫بود‪ ،‬با تالوت قرآن شریف توسط قاری حمیداهلل‬ ‫صابری آغاز گردید‪ .‬سپس‪ ،‬محمد حسن حکیمی‪،‬‬ ‫نمایندة نهادهای جامعة مدنی غور و همآهنگ کنندة‬

‫همایش‪ ،‬به سخنرانی پرداخته و بر ضرورت همآهنگی‬ ‫جوانان تاکید کرد‪.‬‬ ‫او گفت که جوانان افغانستان باید همه متحدانه علیه‬ ‫تخلف و تخطی‌های انتخاباتی ایستاده و از برگزاری‬ ‫یک انتخابات شفاف حمایت کنند‪.‬‬ ‫به دنبال آن‪ ،‬آقایان روح اهلل حبیب‪ ،‬معاون نهاد دفاع‬ ‫از حقوق مردم و جوانان سمنگان‪ ،‬اسالم‌الدین فخری‪،‬‬ ‫استاد تربیة معلم بدخشان‪ ،‬و عبدالشهید ثاقب‪ ،‬مدیر‬

‫مسوول نشریة گزینش ‪ ،93‬سخنرانی کردند‪.‬‬ ‫عبدالشهید ثاقب‪ ،‬ضمن تأکید بر نیروی جوانان‪،‬‬ ‫در بخشی از سخنان خود گفت‪ :‬متأسفانه فرهنگ‬ ‫افغانستان‪ ،‬فرهنگ سنتی است‪ .‬فرهنگ‌های سنتی‬ ‫معموالً پیرساالر بوده و «اکنون» را در قلمرو حاکمیت‬ ‫کهن‌ساالن دانسته و «آینده» را متعلق به جوانان‬ ‫می‌داند‪ .‬مدیر گزینش ‪ 93‬افزود باید جوانان علیه این‬ ‫فرهنگ ایستاده و ثابت بسازند که نفی و طرد آن‌ها‬ ‫از صحنه‌های سیاسی امکان‌پذیر نیست‪ .‬او هم‌چنان‬ ‫انتقال مسالمت‌آمیز قدرت را یکی از ضرورت‌های‬ ‫افغانستان خوانده و جوانان را به مشارکت گسترده‬ ‫در انتخابات تشویق کرد‪.‬در اخیر این همایش‪ ،‬ضمن‬ ‫اعالم موجودیت شبکه ی ارتباطی جوانان افغانستان‬ ‫فیصله شد که این جلسات میان جوانان والیات‬ ‫مختلف کشور ادامه پیدا نموده و این شبکة ارتباطی‬ ‫گسترده گردد‪.‬‬ ‫هم چنان فیصله شد که این نهاد از روند انتخابات‬ ‫نظارت نموده و هر گونه تخطی‪ ،‬تخلف و تقلب‬ ‫انتخاباتی را مستند سازی نمایند‪.‬‬

‫هنوز هم مردم در سرپل کارت رای دهی اخذ نکرده اند‬

‫قاضی ثریا احمد یار سناتور اسبق والیت سرپل‬ ‫میگوید که تعدادی از باشندگان این والیت در‬ ‫مرکز و ولسوالی‌ها به دلیل مشکالت امنیتی موفق‬ ‫به اخذ کارت رای‌دهی نه شده اند‪ .‬او از کمیسیون‬ ‫مستقل انتخابات خواسته تا برای حصول حق‬ ‫اشتراک در انتخابات مردم سرپل تالش جدی به‬ ‫خرچ دهد‪.‬‬ ‫بر اساس جدول زمانی کمیسون مستقل انتخابات‬ ‫روز دوشنبه پایان مهلت فعالیت مراکز توزیع‬ ‫کارت در سطح محالت در افغانستان گزارش‬ ‫شده و مراکز محلی بسته شده است‪ .‬قاضی ثریا‬ ‫در این مورد گفت‪:‬‬ ‫« بسیاری از مردمان محالت تا هنوز نتواستند به‬ ‫علت نا امنی ها کارت رای دهی اخذ کنند‪ .‬و مردم‬ ‫از داشتن امنیت در محالت مطمین نیستند‪ .‬و نمی‬ ‫توانند بروند کارت بگیرند»‪.‬‬ ‫در همین حال محمد هاشم مرادی مسوول آگاهی‬ ‫عامه دفتر ساحوی کمیسیون مستقل انتخابات‬ ‫در سرپل می‌گوید در جریان روند ثبت نام رای‬

‫رای دهی اخذ نمایند‪».‬‬ ‫عبدالروف تاج قوماندان‬ ‫امنیه سرپل می‌گوید که‬ ‫تطبیق روند توزیع‬ ‫کارت رای دهی در‬ ‫این والیت تا اکنون با‬ ‫مشکالت امنیتی روبرو‬ ‫نشده به جز در یکی دو‬ ‫نقطه مرکز و ولسوالی‬ ‫کوهستانات که کاروان‬

‫دهندگان حدود ‪ 70‬هزار تن واجد شرایط در‬ ‫سرپل کارت رای‌دهی گرفتند که ‪ 45‬درصد آنان‬ ‫را زنان تشکیل می‌دهند‪.‬‬ ‫آقای مرادی افزود‪« :‬در صورت تامین امنیت‬ ‫کمیسیون انتخابات آماده است در دور ترین نقاط‬ ‫سرپل کارت توزیع نماید‪ .‬حاال که توزیع کارت‬ ‫رای دهی در محالت ختم شده افراد و اشخاص‬ ‫واجد شرایط می توانند از مرکز شهر سرپل کارت‬

‫امنیتی و تیم‌های سیار انتخاباتی با ماین کنار جاده‬ ‫برخورد کرده است‪:‬‬ ‫در این حال مسووالن کمیسیون مستقل انتخابات‬ ‫در سرپل می‌گویند در شهر سرپل یک مرکز ثبت‬ ‫نام رای دهنده گان تا حمل سال آینده فعالیت‬ ‫داشته افراد و اشخاص که نتوانسته اند تا هنور‬ ‫کارت رای دهی بدست بیاورند در این مرکز‬ ‫مراجعه نمایند‪.‬‬

‫ائتالفملیدرلویهجرگۀمشورتیاشتراکنمی‌کند‬

‫ائتالف ملی‪ ،‬با برگزرای لویه جرگه در مورد‬ ‫امضای سند امنیتی با امریکا‪ ،‬مخالفت کرده و‬ ‫مي‌گويد که این سند را باید رییس جمهور امضا‬ ‫کند و بعد به شورای ملی فرستاده شود‪.‬‬ ‫فضل الرحمن اوریا سخنگوی ائتالف ملی‬ ‫می‌گوید که لویه جرگۀ مشورتی که از سوی‬ ‫حکومت برگزار می‌شود‪ ،‬خالف قوانین نافذه‬ ‫کشور و به اساس قانون‪ ،‬مشروعیت ندارد‪.‬‬ ‫جرگۀ مشورتی یادشده‪ ،‬با اشتراک سه هزار تن از‬ ‫بزرگان قومی و مقامات دولتی‪ ،‬از تمام کشور در‬ ‫آخر ماه جاری در کابل برگزار می‌شود‪.‬‬ ‫این جرگه‪ 50 ،‬کمیته دارد و از چهار الی ‪ 7‬روز‬ ‫ادامه خواهد يافت‪.‬‬ ‫اوریا افزود که حکومت‪ ،‬شماری از اشتراک‬ ‫کنندگان این جرگه را به شکل انتصابی انتخاب‬ ‫می‌کند و بعدا ً در پشت دروازه‌های بسته به نام‬ ‫نمایندگان مردم‪ ،‬می‌خواهد نظریات خود را پیش‬ ‫کند‪.‬‬

‫به گفتۀ وی‪« :‬مشوره‌ها و نظریات این افراد‪،‬‬ ‫نمایندگی از مردم افغانستان کرده نمی‌تواند؛ بنا ًء‬

‫این یک جرگۀ مصنوعی و پر از فساد می‌باشد»‪.‬‬ ‫اوریا افزود که از همین خاطر‪ ،‬داکتر عبداهلل‬

‫‪3‬‬

‫برنامه ثبت نام رای‬

‫دهندگانتوسطتیمهای‬

‫سیاربهپایانرسید‬

‫کمیسیون مستقل انتخابات اعالم کرد که مرحله‬ ‫سوم برنامه ثبت نام رای دهندگان که توسط‬ ‫تیم های سیار انجام می شد به پایان رسید ودر‬ ‫مجموع طی سه مرحله ثبت نام بیشتر از سه‬ ‫میلیون تن موفق به دریافت کارت رای دهی‬ ‫شدند‪.‬‬ ‫در خبرنامه ای که از سوی کمیسیون انتخابات‬ ‫به دسترس گزینش ‪ 93‬قرار گرفته‪ ،‬آمده است‬ ‫که این برنامه که در سطح ولسوالی ها اجرا می‬ ‫شد ‪ ٥‬ماه میزان آغاز شد و روز دوشنبه بعد از ‪٤٥‬‬ ‫روز به پایان رسید‪.‬‬ ‫این کمیسیون ‪ ٥‬ماه جوزا ضمن معتبر شناختن‬ ‫کارت های سابق‪ ،‬مرحله نخست ثبت نام رای‬ ‫دهندگان را در مراکز والیات آغاز کرد و قرار‬ ‫است که تا ‪ ٢‬حمل ‪( ،١٣٩٣‬دو هفته قبل از‬ ‫برگزاری انتخابات) ادامه یابد‪.‬‬ ‫مرحله دوم ثبت نام رای دهندگان نیز ‪ ٥‬اسد‬ ‫شروع شد و ‪ ٥‬میزان به پایان رسید‪.‬‬ ‫در ادامه این خبرنامه گفته شده است که تا روز‬ ‫دوشنبه ‪ ٢٠‬عقرب‪ ،‬سه میلیون و ‪ ٧٦٦٨‬تن طی‬ ‫هر سه مرحله کارت رای دهی گرفته اند که از‬ ‫تعداد یک میلیون و ‪ ٩٦٣‬هزار و ‪١٨٩‬مرد و یک‬ ‫میلیون و ‪ ١٨‬هزار و ‪ ٩٢٢‬زن می باشند‪.‬‬ ‫کمیسیون انتخابات اما کوچی ها را که جزو این‬ ‫سه میلیون تن هستند تفکیک کرده و افزوده‬ ‫است ‪ ٢٥‬هزار و ‪ ٥٢٧‬کوچی نیز کارت رای دهی‬ ‫گرفته اند‪.‬‬

‫عبداهلل رییس ائتالف ملی واعضای آن‪ ،‬در‬ ‫جرگۀ مشورتی یادشده اشتراک نمی‌کنند و نه هم‬ ‫نظریات و فیصله‌های شان قابل قبول آن‌ها است‪.‬‬ ‫سخنگوی ائتالف ملی گفت‪« :‬راه‌های قانونی و‬ ‫مدنی را رها کرده و در راه‌های نامشروع حرکت‬ ‫کردن‪ ،‬جامعۀ افغانی و خود امریکایی‌ها را به‬ ‫سوی بحران می‌برد»‪.‬‬ ‫به نظر وی‪ ،‬رییس جمهور به اساس قانون‬ ‫اساسی‪ ،‬صالحیت دارد که هرنوع قرارداد را امضا‬ ‫و برای تصویب به شورای ملی بفرستد‪.‬‬ ‫موصوف افزود‪« :‬در شرایط فعلی همین راه قابل‬ ‫تایید است‪ ،‬بدون این‪ ،‬هر راه دیگر‪ ،‬که به نام‬ ‫جرگه است‪ ،‬غیرقانونی است»‪.‬‬ ‫قابل ذکر است که قب ً‬ ‫ال نيز بعضى احزاب سياسى‪،‬‬ ‫ائتالف ها و شمارى از نمايندگان مردم در‬ ‫شوراى ملى و نهادهاى جامعۀ مدنى‪ ،‬با برگزارى‬ ‫لويه جرگه مشورتى مخالفت کرده و گفته اند که‬ ‫امضاى سند امنيتى با امريکا‪ ،‬از صالحيت شوراى‬ ‫ملى مي‌باشد‪.‬‬


‫‪4‬‬ ‫ترسم نرسی به کعبه آمال ای سودجو‬ ‫بابک‬ ‫اسماعیلیسلطه‌جویی این ره که تو می‌روی به ریگستان است‬ ‫«بی‌خبری یکی از اساسی‌ترین مبانی‬

‫سال اول شماره شانزدهم‪ 22 ،‬آبان ماه‪ /‬عقرب ‪ 1392‬هجری خورشیدی‪ 13 ،‬نوامبر ‪ 2013‬میالدی‬

‫در تاریخ بوده است» این سخن مسعود سفیری را‬ ‫من این گونه بازنویسی می‌کنم‪ :‬بی‌خبری‪ ،‬بی‌سوادی‬ ‫و عدم اطالعات‪ ،‬از اساسی‌ترین ابزارهای‬ ‫سیاست‌بازانی است که می خواهند از آب گل آلود‬ ‫ماهی بگیرند‪.‬‬ ‫با این پیش فرض من روی دو مورد خاص حرف‬ ‫خواهم زد‪.‬‬ ‫بی‌سوادی تنها به معنای عدم توانایی در خوانش و‬ ‫نویسش نیست؛ بل بی‌سوادی را می‌توان بزرگ‌تر و‬ ‫بسیار فراخ‌تر از این تعریف کرد و به آن پرداخت‪.‬‬ ‫آن استاد دانشگاهی که یک شایعه را دربست بپذیرد‬ ‫و بدون هیچ‌گونه جستجو و اندکی پرس و پال‬ ‫این شایعه را دهان به دهان بگرداند هیچ تفاوتی‬ ‫با این پیرزن چوپان‪ ،‬ندارد که در عمرش از دروازه‬ ‫دبیرستان هم نگذشته است‪ .‬از نگاه من هر دو‬ ‫بی‌سواد اند و بی‌خبر و همین تیشۀ سودجویان را‬ ‫دسته کرده و بر ریشۀ یک اندیشه‪ ،‬یک حرکت و‬ ‫یک جریان خواهد زد‪.‬‬ ‫استان بدخشان از دهۀ چهل خورشیدی و از‬ ‫همان اوایل حرکت‌های سیاسی محور و مرکز‬ ‫رویارویی‌های دو نوع اندیشه بوده و هست‪ :‬افکار‬ ‫راست‌گرایانه با ایده برقراری حکومت اسالمی و‬ ‫نیروهای چپ با ایده یک آرمان شهر سوسیالیستی‪.‬‬ ‫راست‌ها به جریان حاکم تبدیل شدند و چپ‌ها‬ ‫بعد از فروپاشی شوروی و سقوط رژیم کمونیست‬ ‫افغانستان‪ ،‬متالشی و متواری شدند‪ .‬ولی تا هنوز‬

‫بقایای چپ‌ها در بدخشان به فراوانی یافت می‌شوند‬ ‫و در بعضی از شهرستان‌ها اکثریت را تشکیل‬ ‫می‌دهند‪.‬‬ ‫شرق‪ ،‬جنوب شرق و شمال بدخشان از پایگاه‌های‬

‫از آغاز ادارۀ موقت به این‌سو‪ ،‬کندز‪ ،‬از شمار‬ ‫والیت‌هایی بوده است که به شدت‪ ،‬هم از نگاه‬ ‫ترانزیتی و هم از دید مرکزی‌بودن در شمال‌شرق‪،‬‬ ‫ظرفیّت‌های بزرگی برای رشد و توسعه داشته است‬ ‫که بدبختانه‪ ،‬این ظرفیّت‌ها و ُفرصت‌ها پیوسته از‬ ‫دست رفته‌اند‪.‬‬ ‫هنوز که بیش از ‪ 12‬سال از غلغله‌ها و همهمه‌های‬ ‫بازسازی و نوسازی در افغانستان می‌گذرد‪ ،‬کندز که‬ ‫از شمار والیت‌های ویژه برای اقتصادی‌شدن است‪،‬‬ ‫بهرۀ چندانی از این ویژه‌گی‌اش نبرده است‪.‬‬ ‫در آغاز ادارۀ موقت‪ ،‬عبداللطیف ابراهیمی‪ ،‬والی‬ ‫کنونی تخار و برادر عبدالرووف ابراهیمی رییس‬ ‫مجلس نماینده‌گان‪ ،‬والی کندز بود‪ .‬در آن زمان‪،‬‬ ‫شماری از جاده‌های داخلی شهر کندز قیرریزی شد‬ ‫و پس از آن که انجنیر محمد عمر‪ ،‬به این سمت‬ ‫گماشته شد‪ ،‬تنها کاری ارزش‌مندی که به همکاری‬ ‫امریکا انجام شد‪ ،‬ایجاد پل دوستی میان تاجیکستان‬ ‫و افغانستان بود که ظرفیّت‌های رشد و توسعۀ‬ ‫اقتصادی را افزایش داد‪ ،‬ولی به شدت این فرصت‬ ‫به هدر داده شد‪.‬‬ ‫انجنیر محمد عمر‪ ،‬مدت زیادی به حیث والی کندز‬ ‫بود و تا زمانی که در شهر تالقان‪ ،‬در مسجدی جان‬ ‫نباخته بود‪ ،‬استان‌دار کندز بود و فرصت‌های فراوانی‬ ‫در زمان استان‌داری وی از دست رفت‪.‬‬ ‫از آن به بعد‪ ،‬محمد انور جگدلک‪ ،‬به حیث والی‬ ‫کندز گماشته شد‪ .‬جگدلک در تالش کارکردن بود‪،‬‬ ‫ولی به شدت مصلحت‌گرا بود و نتوانست از همۀ‬ ‫فرصت‌ها به سود بازسازی و نوسازی استفاده کند‪.‬‬ ‫در زمان استان‌داری‌اش‪ ،‬کوچک‌ترین رییس‌های‬ ‫اداره‌های دولتی‪ ،‬نیز می‌توانستند تابع سفارش‌ها و‬ ‫حرف‌های قانونی وی نباشند‪ ،‬ولی روی هم‌رفته‪،‬‬ ‫وی‪ ،‬از والیان گذشتۀ کندز بهتر و خوب‌تر بود‪،‬‬ ‫ولی نمی‌توانست همۀ توقع‌های قانونی شهروندان‬

‫آرزوی شهروندان کندز از انتخابات؛‬ ‫سهرابپامیری‬ ‫الگوپذیری از بلخ‬

‫اساسی تفکر چپ اند و هنوز‬ ‫هم حرف اول را در این جا‬ ‫چپ‌ها می‌زنند‪.‬‬ ‫انتخابات پیش رو‪ ،‬از همین‬ ‫اکنون رویارویی گروه‌های‬ ‫رقیب چپی را به میان آورده‬ ‫است و تعداد معینی از‬ ‫این گروه‌ها چشم امید به‬ ‫اشرف غنی احمدزی نامزد‬ ‫پشتون‌تبار دوخته و آتش‬ ‫بزرگی از شایعات را افروخته‪،‬‬ ‫و در حال گل آلود کردن آب‬ ‫اند تا ماهی دل خواه شان را‬ ‫شکار کنند‪ .‬انتخاب و حق رأی از حقوق اساسی‬ ‫هر شهروند است ولی‪ ،‬در چشم مردم خاک زدن‪ ،‬و‬ ‫از شور مذهبی مردمِ بی‌خبر استفاده سوءکردن و به‬ ‫حساب نامزد خاصی ریختن‪ ،‬کاری نه مدنی است‬ ‫و نه به جا‪ .‬بازماندگان رژیم سابقِ کمونیستی در این‬ ‫ِ‬ ‫خاص بدخشان که از بسامد باالی رای‌دهی‬ ‫نقاط‬ ‫برخوردار است شایعاتی عجیب و غریبی را پخش‬ ‫کرده و دروغ‌های شاخ داری را روی شاخ کرده اند‪.‬‬ ‫این‌ها همان هایی اند که در انتخابات گذشته مردم‬

‫را احمق ساخته و تمام رای را در صندوق آدمی‬ ‫چون شهنواز تنی ریخته و جار زده بودند که عکس‬ ‫شهنواز تنی در مهتاب دیده می‌شود و وی نامزد‬ ‫برگزیده‌ای است‪ .‬اکنون به ترفن ِد تازه‌یی دست زده‬

‫اند که همسر اشرف غنی احمد زی از اسماعیلیا ِن‬ ‫کانادا و خودش هم صنفی آغاخان چارم‪ ،‬رهبر‬ ‫اسماعیلیان در دانشگاه بوده است‪ .‬این شایعه‌سازان‬ ‫و دروغ‌پردازان به خوبی آگاه اند و می‌دانند مردمی‬ ‫که سال‌ها در خودمظلوم پنداری‪ ،‬انزوای اجتماعی‬ ‫و تحمیق مذهبی و بی‌خبری کامل به سر برده اند‪،‬‬ ‫با چشم‌های بسته این شایعه را باور کرده و رای‬ ‫شان را چشم پُت در صندوق اشرف غنی خواهند‬ ‫ریخت‪ ،‬من به این کاری ندارم که به اشرف غنی‬

‫کندز را که امنیت‪ ،‬توسعۀ‬ ‫اقتصادی و نوسازی این‬ ‫والیت بود‪ ،‬برآورده کند‪.‬‬ ‫ا ّما‪ ،‬دیری نگذشت که ادارۀ‬ ‫مستقل ارگان‌های محلی‪،‬‬ ‫غالم‌سخی بغالنی را به‬ ‫حیث والی کندز بگمارد‪.‬‬ ‫آقای بغالنی‪ ،‬معاون والی‬ ‫سمنگان بود و بر بنیاد‬ ‫برخی اطالعات منتشر شده‬

‫در فیس‌بوک‪ ،‬او در آزمون رقابتی در بست معاونیّت‬ ‫والیت سمنگان پیروز نشده و به کندز به عنوان والی‬ ‫فرستاده شده است‪.‬‬ ‫پیش از این‪ ،‬بار بار‪ ،‬شهروندان کندز‪ ،‬در اعتراض به‬ ‫این که دولت مرکزی‪ ،‬این والیت را «زباله‌دان» فکر‬ ‫می‌کند‪ ،‬اعتراض کره‌اند‪ ،‬و گفته‌اند که دیگر‪ ،‬کسانی‬ ‫که کارکن‪ ،‬با تجربه‪ ،‬آشنا با مردم بوده و توانایی‬ ‫مدیریت را داشته باشد‪ ،‬باید به این والیت بفرستند‪،‬‬ ‫نه این که کرسی‌های این والیت‪ ،‬تجربه‌ساز برای‬ ‫دیگران باشد تا در این جا‪ ،‬خام‌های‌شان را پخته‬ ‫بسازند‪.‬‬ ‫کندز‪ ،‬به‌شدت آرزوی توسعۀ اقتصادی در این‬ ‫والیت را دارد و با انتخاب چهار والی در طول ‪12‬‬ ‫سال پسین‪ ،‬دولت مرکزی کنونی‪ ،‬نشان داده است‬ ‫که توانایی و یا هم قصد انتخاب افراد کارکن و توانا‬ ‫را به این والیت ندارد‪.‬‬

‫شهروندان کندز که از بلخ به این والیت بر‬ ‫می‌گردند‪ ،‬آن والیت را به خاطر توسعه و تبارز‬ ‫بازسازی‪ ،‬کشوری دیگر می‌خوانند و می‌گویند که‬ ‫بلخ‪ ،‬نه تنها در بازسازی‪ ،‬بل‌که در امنیت و توسعۀ‬ ‫اقتصادی‪ ،‬به خوبی رشد کرده است‪.‬‬ ‫کندز‪ ،‬از لحاظ ترانزیتی‪ ،‬شباهتی فراوان با بلخ دارد‪،‬‬ ‫با یک کشور همسایه‪ ،‬بندر تجارتی دارد‪ ،‬والیت‌های‬ ‫بدخشان و تخار از این والیت به مرکز رفت و آمد‬ ‫می‌کنند‪ ،‬زمین و زمینه‌های کشاورزی در این والیت‪،‬‬ ‫به خوبی متبارزتر از دیگر والیت‌ها است و با این‬ ‫همه‪ ،‬امتیاز و شباهت‪ ،‬شهروندان این والیت را آرزو‬ ‫این است که روزی‪ ،‬کسی مدیر والیت‌شان باشد که‬ ‫مدبّر‪ ،‬توانا‪ ،‬مدیر و دل‌سوز باشد و هیچ ُفرصتی را‬ ‫از دست ندهد‪.‬‬ ‫اکنون‪ ،‬بلخ‪ ،‬دارای یک خط آهن میان ازبکستان –‬ ‫بلخ و خط تازۀ دیگر‪ ،‬با ترکمنستان است‪ .‬بر بنیاد‬

‫رای بدهند یا نه‪ ،‬ولی می‌خواهم این شایعه و دروغ‬ ‫را برمال سازم‪.‬‬ ‫اشرف غنی احمدزی متولد ‪ 1949‬و درس‬ ‫خوانده دانشگاه امریکایی بیروت است که مدرک‬ ‫انتروپولوژی خود را از دانشگاه کولمبیا گرفته است‬ ‫ولی آغا خان چارم متولد ‪ 1936‬و درس خوانده‬ ‫دانشگاه هاروارد است و مدرک کارشناسی در رشته‬ ‫تاریخ اسالم را در سال ‪ 1960‬از همین دانشگاه به‬ ‫دست آورده است با این حساب‪ ،‬زمانی که آغاخان‬ ‫چارم دانشجو بود اشرف غنی کودک ده ـ یازده‬ ‫ساله یی بوده و شاید هنوز معنای دانشگاه را هم‬ ‫نمی‌دانست‪.‬‬ ‫سوء استفاده از باورهای مذهبی و زودپذیری‬ ‫شایعات تنها مختص به اسماعیلیان بدخشان نیست‪.‬‬ ‫این در سراسر افغانستان جاری است و ریشه در‬ ‫ِ‬ ‫‌خبری دارد که در باال از آن حرف زدیم‪.‬‬ ‫همان بی‬ ‫اما پرسشی که خشم یک بدخشانی چون من را‬ ‫برانگیخته این است که این گروه و این آقایانی که‬ ‫جامه‌یی از تقدس بافته و هاله‌یی از معصومیت‬ ‫ساخته و بر سر و دوش اشرف غنی انداخته اند تا‬ ‫چه حد می‌توانند وقیح و خودباخته باشند‪ .‬نامزدی‬ ‫که تمام تاجیکان را حذف شده از صحنه سیاسی‬ ‫می‌خواهد و با تکیه بر رای ازبیک‌ها و هزاره ها‬ ‫در پی تحقق رویاهای دگرگونه‌ای است‪ ،‬این‌ها با‬ ‫چه وجدانی می‌توانند برای وی کمپاین کنند و بازار‬ ‫شایعات را گرم ساخته و با دهل و نقاره در میدان بر‬ ‫آمده اند‪ .‬واقع ًا شرم برانگیز و خجالت آفرین است‬ ‫ولی آنانی که در پای آدمی چون شهنواز تنی بتوانند‬ ‫گاو قربانی کنند خیلی آسان تر می‌توانند اشرف غنی‬ ‫را هم صنفی و برادرخواندۀ امام شان بسازند‪.‬‬ ‫آمارها‪ ،‬تنها از خط آهن ازبکستان – بلخ‪ ،‬در سال‬ ‫روان‪ 28 ،‬میلیون دالر درآمد به دست آمده است‬ ‫که نمایان‌گر رشد سریع چشمه‌های درآمد است‪.‬‬ ‫کندز نیز می‌توانست با تاجیکستان وصل شود و‬ ‫به‌خوبی‪ ،‬شاهد پیش‌رفت‌های خوبی باشد‪ ،‬ولی‬ ‫حتا‪ ،‬پروژۀ خط آهن تاجیکستان – افغانستان‪-‬‬ ‫ترکمنستان نیز‪ ،‬با آن که قرار بود نخست از شیرخان‬ ‫بندر بگذرد‪ ،‬ولی گفته می‌شود که طرح عبور این‬ ‫خط از کندز‪ ،‬از میان برداشته شده و بندر شیرخان‪،‬‬ ‫این امتیاز را نخواهد داشت‪.‬‬ ‫این تنها‪ ،‬خط آهن نیست که کندز آن را به پاس‬ ‫نداشتن مدیر قوی و توانا‪ ،‬از دست می‌دهد‪ ،‬بل‌که‬ ‫در جریان امسال‪ ،‬نجیب‌اهلل اوژن‪ ،‬وزیر فواید عامه‪،‬‬ ‫برنامه‌های توسعه‌یی این وزارت در کندز را عبارت‬ ‫از قیرریزی جاده‌های امام‌صاحب – دشت‌ارچی‪،‬‬ ‫قلعۀ زال چهاردره‪ ،‬کندز – خلم دانست‪ .‬ا ّما‪،‬‬ ‫همۀ این پروژه‌ها‪ ،‬حتا آغاز هم نشدند‪ .‬ا ّما‪ ،‬بخش‬ ‫وصل کندز ‪ -‬بلخ‪ ،‬از طریق ساخت جادۀ کندز –‬ ‫چهاردره‪ -‬خلم‪ -‬بلخ‪ ،‬که کار آن‪ ،‬از سوی کندز‬ ‫اصال در ساخت یک پل به معما تبدیل شده‪ ،‬از‬ ‫سوی بلخ‪ ،‬تا اندازه‌یی که سهم والیت بلخ است‪ ،‬به‬ ‫خوبی به پایان رسیده است‪.‬‬ ‫با این همه گفتارها و با توجه به تجربۀ بی‌توجهی‬ ‫دولت کنونی به کندز‪ ،‬مردم کهندژ‪ ،‬آرزوی تغییر‬ ‫وضعیت‌شان را به حکومت آینده بسته‌اند‪ .‬کندزیان‬ ‫باور دارند که مدیریتی همانند مدیریت عطا محمد‬ ‫نور‪ ،‬والی والیت بلخ‪ ،‬برای شباهت‌های که این دو‬ ‫والیت دارند‪ ،‬برای کندز نیاز جدی است‪ .‬کندزیان‬ ‫آرزو همین است که روزی بتوانند با الگوگیری‬ ‫از بلخ‪ ،‬به سوی توسعۀ اقتصادی بروند‪ ،‬امنیت‬ ‫داشته باشند‪ ،‬والیت‌شان شاهد نوسازی‌ها باشد و‬ ‫شهروندان آگاه‪ ،‬دیگر از تح ّمل مسؤوال ِن ناتوان و‬ ‫ضعیف به ستوه نیایند‪.‬‬


‫‪5‬‬

‫سال اول شماره شانزدهم‪ 22،‬آبان ماه‪ /‬عقرب ‪ 1392‬هجری خورشیدی‪ 13 ،‬نوامبر ‪ 2013‬میالدی‬ ‫درست نزدیک به یک سال پیش‪ ،‬مسالۀ موجودیت‬ ‫بیش از ‪ ۵۰۰‬میلیون دالر آمریکایی در حساب «کد‬ ‫احتیاط» رییس‌جمهور‪ ،‬در هنگام تصویب بودجۀ‬ ‫سال ‪ ،۱۳۹۲‬اعتراض‌های نماینده‌گان را برانگیخت‪.‬‬ ‫نماینده‌گان با آنکه در رسانه‌ها‪ ،‬اعالم کردند که این‬

‫غیرقانونی ندارد‪ .‬از سوی دیگر‪ ،‬دولت‌های آمریکا‬ ‫بار‌ها و به‌تازه‌گی انگلیستان‪ ،‬اعالم کرده‌اند که حضور‬ ‫پس از ‪ ۲۰۱۴‬آنان در افغانستان‪ ،‬زمانی به واقعیت‬ ‫می‌پیوندد که سربازانشان‪ ،‬از مصونیت قضایی در‬ ‫افغانستان‪ ،‬برخوردار باشند‪.‬‬

‫بدل معامله‌های پشت پرده‪ ،‬از شمار بازی‌های تلخ‬ ‫و خنده‌آوری بود که در پارلمان از سوی حکومتیان‬ ‫راه‌انداخته شده بود‪ .‬اما‪ ،‬با این همه ساده‌گی بازی‌های‬ ‫حکومت در پارلمان‪ ،‬چرا حکومت‪ ،‬مسألۀ تایید و یا‬ ‫ردِ مصونیت قضایی سربازان آمریکایی را به مجلس‬

‫تغییر جهت بازی‌های انتخاباتی‪ ،‬آرمان جرگۀ بزرگ سنتی‬ ‫مصطفی نظری‬

‫‪ ۵۰۰‬میلیون دالر معلوم نیست برای چی در «کد‬ ‫احتیاط» و در اختیار رییس‌جمهور نگهداشته شده‬ ‫است‪ ،‬خرج و صرف آن تنها از صالحیّت‌های‬ ‫رییس‌جمهور است؛ ا ّما‪ ،‬پیش از این‌که این موضوع‪،‬‬ ‫بیشتر از این خبرساز شود‪ ،‬در یک اقدام بی‌پیشینه‪،‬‬ ‫یک‌روز پس از اعتراض‌های نماین ‌ده‌گان‪ ،‬آنان با اتفاق‬ ‫آرا بودجه را ‌‌با همان ‪ ۵۰۰‬میلیون دالر در «کد احتیاط»‬ ‫تصویب کردند‪.‬‬ ‫‌‌از همان زمان‪ ،‬نگرانی‌هایی در بارۀ امکان استفاده از‬ ‫این پول‪ ،‬به نفع نامزدی مورد پشتی‌بانی حکومت‪،‬‬ ‫ابراز شده بود‪ ،‬ولی دیگر کسی دنبال این مساله‬ ‫نگرفت‪ .‬اینک که جرگۀ بزرگ سنتی‪ ،‬در بارۀ پیمان‬ ‫امنیتی افغانسان با آمریکا راه‌اندازی می‌شود‪ ،‬مسؤوالن‬ ‫حکومتی گفته‌اند که پول این جرگه‪‌‌ ،‬از همان «کد‬ ‫احتیاط» رییس‌جمهور پرداخته می‌شود‪.‬‬ ‫در کنار اختیارات فوق‌العاه‌یی که قانون برای‬ ‫رییس‌جمهور کشور داده است‪ ،‬بودجۀ سال ‪،۱۳۹۲‬‬ ‫نیز مبلغ هنگفت ‪ ۵۰۰‬میلیون دالر را در حالی‬ ‫به مصرف‌های رییس‌جمهور اختصاص داد که‬ ‫کمپین‌های انتخاباتی‪ ،‬در جریان همین سال (‪،)۱۳۹۲‬‬ ‫به راه‌انداخته می‌شود‪.‬‬ ‫از آن‌جایی که مسألۀ پیمان راه‌بردی افغانستان با‬ ‫امریکا‪ ،‬یکی از نیازهای افغانستان شمرده می‌شود‪،‬‬ ‫بستن پیمان با آمریکا‪ ،‬نیازی به برگزاری جرگۀ‬ ‫نگرانی و امید از ‪ ۲۰۱۴‬زمزمه هرکوی و برزن افغانستان‬ ‫است‪ .‬این مسأله‪ ،‬به حدی مهم دانسته می‌شود که‬ ‫پیش‌لرزه‌هایش‪ ،‬نرخ ُرش ِد اقتصادی افغانستان را به‬ ‫رکود مواجه ساخته است و نرخ‬ ‫بی‌کاری را به گونۀ بی‌سابقه‌یی تا‬ ‫سقف نزدیک به ‪ ۴۰‬درصد‪ ،‬باالبرده‬ ‫است‪ .‬نرخ رشد اقتصادی را از ‪۱۱‬‬ ‫درصد در ‪ ،۲۰۱۲‬به ‪ ۱ .۳‬درصد در‬ ‫نیمۀ نخست سال روان پایین آورده و‬ ‫سرمایه‌گذاری‌های خارجی و داخلی‬ ‫را کاهش بسیار داده است‪ .‬خیلی از‬ ‫سرمایه‌گذاران‪ ،‬سرگردان و منتظر‪ ،‬به‬ ‫عبور مسالمت‌آمیز از این سال‪ ،‬چشم‬ ‫دوخته‌اند‪.‬‬ ‫از ماه‌ها پیش‪ ،‬از رسانه‌ها گرفته تا مردم عادی و‬ ‫سیاست‌گران‪ ،‬همه در اندیشه و نگرانی این سا ِل پُر‬ ‫بیم و امید هستند‪ .‬در سال ‪ ،۲۰۱۴‬دو اتفاق مهم قرار‬ ‫است رخ بدهد‪ .‬یکی بیرون‌رفتنِ نیروهای خارجی‪ ،‬و‬ ‫دیگری انتخابات ریاست جمهوری‪ .‬پی‌آمدهای هردو‬ ‫ا ّما‪ ،‬برای مردم‪ ،‬حیاتی و مهم است‪ .‬مردمی که‪ ،‬تا کمر‬ ‫غرق در فقر و ناامنی هستند‪ .‬قرار گزارش بانک جهانی‪،‬‬ ‫افغانستان یکی از ده کشور فقیر‌ترین دنیا است و نرخ‬ ‫بی‌سوادی‪ ،‬خیلی در آن تکان‌دهنده است‪ .‬علی‌الرغم‬ ‫ت ّو ُجهات مالی قابل‌مالحظه کشورهای کمک‌دهنده‪،‬‬ ‫زنده‌گی مردم این کشور تغییر چندانی نکرده است‪.‬‬ ‫نا‌امنی و نبود ظرفیّت الزم در حکومت‌داری‪ ،‬عمال‬ ‫زمینه‌های استفادۀ مناسب از این کمک‌ها را برای‬ ‫ده‌سال از میان برد‪ .‬اینک‪ ،‬پیش از ‪ ،۲۰۱۴‬مردم نیز‪،‬‬ ‫نگرانیِ جدی دارند و هم امی ِد سرشار! وقتی به دو رویۀ‬ ‫این سال فکر می‌کنند‪ ،‬یک رویش را خشن‪ ،‬و روی‬ ‫دیگرش را‪ ،‬مهربان می‌یابند!‬ ‫بیرون‌شد ِن نیروهای خارجی‪ ،‬پی‌آمدهای سنگینِ‬ ‫اقتصادی به هم‌راه دارد‪ .‬با خروج نیروهای خارجی‪،‬‬ ‫کاهش کمک‌ها را نیز شاهد خواهیم بود‪ .‬نظر به‌گزارش‬ ‫بانک جهانی‪« ،‬کاهش سریع کمک‌ها‪ ،‬رشد اقتصادی را‬ ‫به ‪ ۵ .۵‬درصد تا سال ‪ ،۲۰۱۸‬کاهش می‌دهد» و نیز‪ ،‬نظر‬ ‫به همین گزارش اخیر بانک جهانی‪« ،‬توانمندی جذب‬ ‫کمک‌ها توسط حکومت»‪ ،‬هم‌چنان چالش بزرگ به‬

‫با این حساب‪،‬‬ ‫دو مساله همین‬ ‫حاال روشن است‪.‬‬ ‫اینکه‬ ‫نخست‬ ‫افغانستان این پیمان‬ ‫را –با پذیرفتن‬ ‫مصونیت قضایی‬ ‫سربازان آمریکایی‪-‬‬ ‫می‌بندد‪ ،‬و به این‬ ‫پیمان‪ ،‬ناگزیرانه نیاز‬ ‫دارد‪ .‬دوم این‌که این‬ ‫پیمان‪ ،‬تا زمانی‌که‬ ‫شامل مصونیت‬ ‫قضایی سربازان امریکایی نشود‪ ،‬امضا نخواهد شد‪.‬‬ ‫با درک این موضوع‌ها‪ ،‬باید دانست که حکومت‪ ،‬با‬ ‫برگزاری جرگۀ بزرگ سنتی‪ ،‬نخست‪ ،‬به‌دنبال انداختنِ‬ ‫ِ‬ ‫مسوولیت سپردن مصونیت قضایی به گرد ِن جرگۀ‬ ‫غیرقانونی است و می‌خواهد رییس‌جمهور را برائت‬ ‫بدهد‪ ،‬ا ّما‪ ،‬همۀ آرمان جرگه‪ ،‬همین نیست‪.‬‬ ‫حکومت (وزیران و رییس‌جمهور) در جریان‬ ‫چهار سال پسین‪ ،‬به هرگونه‌یی که دلشان خواست‪،‬‬ ‫در پارلمان بازی‌های مضحکانه‌یی راه‌انداختند‪.‬‬ ‫به چالش‌کشیدن انتخابات هیأت اداری مجلس‪،‬‬ ‫تصویب پرسش‌برانگیز بودجه با ‪ ۵۰۰‬میلیون دالر به‬ ‫رییس‌جمهور‪ ،‬رأی‌آوردن بسیاری از وزیران ناکام در‬

‫نفرستاد تا مسوولیت به دوش مجلس می‌ماند؟ در‬ ‫پاسخ باید گفت که نماینده‌گان مجلس‪ ،‬تمامی‬ ‫خواسته‌های حکومت و رییس‌جمهور را به نمی‌دهند‬ ‫که جرگۀ کالن غیرقانونی می‌دهد‪ ،‬چون بیشتر‬ ‫نماینده‌گان‪ ،‬در نقش حمایت از نامزدان انتخابات‪،‬‬ ‫آن‌قدر‌ها تن به معامله‌های حکومتی نداده‌اند و‬ ‫کوشیده‌اند در صف مخالف باقی بمانند‪.‬‬ ‫چنان‌چه دیده می‌شود‪ ،‬حکومت در جرگۀ بزرگ‬ ‫غیرقانونیِ سنتی‪ ،‬مهره‌های دیگر را وارد بازی‬ ‫انتخابات می‌کند‪ .‬در سه روز پسین‪ ،‬در کنار خبر‬ ‫حضور صد‌ها نمایندۀ قومی مردم‪ ،‬خبر حضوریافتن‬ ‫نماینده‌گان گلبدین حکمتیار در جرگۀ بزرگ سنتی‬

‫تنها امید ‪ ،۲۰۱۴‬انتخابات شفاف است‬ ‫علی‌اکبرفرهنگ‬

‫شمار می‌آید‪ .‬از جانب دیگر‪ ،‬اقتصادِ وابسته و مصرفی‬ ‫افغانستان‪ ،‬تأثیرپذیری مستقیم از این خروج دارد‪.‬‬ ‫ِ‬ ‫اندک تولید ناخالص داخلی‪ ،‬نیز مرهون همین‬ ‫ُرش ِد‬ ‫حضور سنگین نیروهای خارجی است‪ .‬رشد‬ ‫فرآورده‌های داخلی و سرویس‌دهی داخلی نیز‪ ،‬بیشتر‬ ‫در حوزۀ حضور نیروهای خارجی‪ ،‬زمینۀ رشد یافته‬ ‫است‪ .‬از سویی‪ ،‬بار سنگینی کاملِ تأمین امنیت‪ ،‬بر‬ ‫دوش نیروهای امنیتی داخلی گذاشته خواهد شد‪.‬‬ ‫نیروهایی که نه امکانات نظامی مناسب دارند و نه هم‬ ‫پشتوانه مالی مطمین؛ معاشات و تأمینات نیروهای امنیتی‬ ‫کشور‪ ،‬تا کنون از کمک‌های خارجی تأمین شده است‪.‬‬ ‫نیز‪ ،‬امکانات نظامیشان‪ ،‬از کمک‌های خارجی خریداری‬ ‫شده است‪ .‬البته‪ ،‬در توا ِن رزمیِ نیروهای امنیتی‪ ،‬شکی‬ ‫وجود ندارد‪ .‬جوانان شجا ِع ارتش و پلیس‪ ،‬بار‌ها‬ ‫توانشان را در مبارزه با هراس‌افگنان‪ ،‬ثابت کرده‌اند‪.‬‬ ‫حمله‌های زیادی را دفع کرده‌اند و بار‌ها ضربه‌های‬ ‫سنگینی بر پیکرۀ «ناراضیان» وارد کرده‌اند‪ .‬آن‌چه که‬ ‫بایستی حکومت در نظر می‌گرفت‪ ،‬به‌کاربستن برنامۀ‬ ‫اساسی برای تأمینات و تجهیزات نیروهای امنیتی‪،‬‬ ‫ِ‬ ‫ملت‬ ‫با پول داخلی حکومت می‌بود‪ ،‬که بدبختانه‪،‬‬ ‫افغانستان‪ ،‬به سبب بی‌برنامه‌گی حکومت کنونی‪ ،‬به این‬ ‫آرمان دست نیافت‪.‬‬ ‫ا ّما انتخابات ریاست جمهوری‪ ،‬اتفاق بی‌مانندی است‬ ‫که قرار است در سال ‪ ۲۰۱۴‬به وقوع بپیوندد‪ .‬عبورِ‬

‫سالم و قایم از این مرحلۀ حساس‪ ،‬نقطۀ عطفی در‬ ‫تاریخ سیاسی افغانستان شمرده خواهد شد‪ .‬افغانستانی‬ ‫که در آن‪« ،‬شا‌ه ُکشی» و خون‌ریزی برای پایین‌کردن‬ ‫شاه از اریکۀ قدرت‪ ،‬سنت و رسمی شناخته‌شده‌یی‬ ‫ِ‬ ‫انتخابات مردم‌ساالرانه «در سرزمین‬ ‫است و اینک‪،‬‬ ‫ِ‬ ‫جنگ ناتمام را نقطۀ پایان می‌گذارد‪.‬‬ ‫جنگ»‪،‬‬ ‫ی است که می‌تواند مردم را یا به‬ ‫انتخابات ‪ ،۹۳‬انتخابات ‌‬ ‫ِ‬ ‫سمت اصالحات و توسعۀ اقتصادی ببرد‪ ،‬یا به سمت‬ ‫ِ‬ ‫وحشتناک یک فاجعه؛ اگر این انتخابات به هر دلیلی‪،‬‬ ‫به‌بازی گرفته شود‪ ،‬پیامدهای زیان‌باری بر زنده‌گی‬ ‫مردم خواهد گذاشت‪ .‬پیامدهای احتمالی‌یی که باعث‬ ‫نگرانی پیشاپیش مردم شده است‪.‬‬ ‫برگزاری این انتخابات‪ ،‬به‌گونۀ شفّاف و عادالنه‪،‬‬ ‫می‌تواند انتقال قدرت را به نحو دموکراتیک در‬ ‫افغانستان نهادینه کند‪.‬‬ ‫انتخاباتی که می‌تواند تصمیم تغییر سرنوشت سیاسی‬ ‫مردم را به‌دست خود مردم رقم بزند و نه به دستان‬

‫داغ است و گفته می‌شود که آنان‪ ،‬در انتخابات نیز‬ ‫نقش‌آفرینی خواهند کرد‪.‬‬ ‫به‌نظر می‌رسد همکاری سه حزب قدرتمند جهادی‬ ‫(جمعیت ‪ +‬وحدت اسالمی مردم‪ +‬حزب اسالمی) با‬ ‫نامزد اپوزیسیون‪ ،‬حکومت را به‌شدت نگرا ِن پیروزی‬ ‫این نامزد‪ ،‬در دورِ نخست انتخابات ساخته است و‬ ‫به‌همین خاطر‪ ،‬به هر نرخی‌که شده‪ ،‬چهره‌های دیگر‬ ‫حزب اسالمی را به نیابت از گلبدین حکمتیار‪ ،‬وارد‬ ‫فرایندهای انتخاباتی خواهد کرد‪.‬‬ ‫شاید در جریان جرگۀ بزرگ سنتی‪ ،‬مهمانی‌های‬ ‫بزرگی راه‌اندازی شود و نماینده‌گان قومی‪ ،‬با دالرهای‬ ‫فراوان‪ ،‬خریداری شوند و مسؤوالن پیکارهای‬ ‫انتخاباتی نامزد مورد حمایت ارگ شوند‪.‬‬ ‫از سوی دیگر‪ ،‬برگزاری جرگۀ کالن سنتی‪ ،‬برای‬ ‫بازی‌های درونی میان نامزدا ِن ارگ‪ ،‬نیاز جدی‬ ‫پنداشته می‌شود‪ .‬چون در حالی‌که از یک‌سو‪ - ،‬بر‬ ‫بنیاد گمانه‌ها‪ -‬حامد کرزی باالی زلمی رسول تاکید‬ ‫می‌کند‪ ،‬اشرف‌غنی احمدزی‪ ،‬مدعی برنده‌شدن در‬ ‫انتخابات است‪ .‬حامد کرزی‪ ،‬با برگزاری این جرگه‪،‬‬ ‫سخت‌کوشی خواهد کرد تا پلۀ زلمی رسول را‬ ‫سنگین‌تر از اشرف‌غنی بسازد‪.‬‬ ‫با این همه تالش‌های حکومت‪ ،‬شهروندان افغانستان‪،‬‬ ‫در ‪ ۱۲‬سال مشق و تمرینِ دموکراسی‪ ،‬بهتر دانسته‌اند‬ ‫که وابسته به هیچ‌کس نیستند و آزادانه رای خود را‬ ‫سری به صندوق‌ها می‌ریزند‪.‬‬ ‫شهروندان اینک می‌دانند که دریافت پول و امتیازهای‬ ‫دیگر توسط نماینده‌گان قومی از هر جناحی‪،‬‬ ‫نمی‌تواند شهروندان را مجبور بسازد که رایشان را در‬ ‫بدل پولی که به جیب نماینده‌شان می‌رود‪ ،‬بفروشند‪.‬‬ ‫چون با رایشان‪ ،‬آنان سرنوشت نماینده‌شان را نه‪ ،‬بل‌که‬ ‫سرنوشت خویش را تعیین می‌کنند‪.‬‬ ‫شهروندان می‌دانند که نماینده‌گان قانونی و غیرقانونی‪،‬‬ ‫دکان‌داران رأی آنان نیستند و این دانش شهروندان‪،‬‬ ‫می‌تواند تیر برگزاری جرگۀ سنتی را به خاک بنشاند‪.‬‬ ‫ِ‬ ‫ناپاک تقلب و معامله‪ .‬تکرارِ‬ ‫انتخابات آگنده از‬ ‫تقلب‪ ،‬حکومتی مانن ِد همین حکومت‪ ،‬خواهد‬ ‫زایید‪ .‬حکومتی‌که‪ ،‬برای خودکفایی اقتصادی کشور‪،‬‬ ‫کوچک‌ترین گامی به جلو‪ ،‬ننهاد و حتا اقتصاد کشور را‬ ‫به یک اقتصاد مافیایی و مواد مخدر‪ ،‬تبدیل کرد‪.‬‬ ‫در میان این همه «متفکر حکومتی»‪ ،‬متفکری پیدا نشد‬ ‫تا به حال اقتصادِ نا‌به‌سامان کشور فکری و کاری‬ ‫ِ‬ ‫صرف افزایش‬ ‫بکند‪ .‬هر چه انرژی برای کار داشتند را‬ ‫قدرت سیاسی و اندوخته‌های اقتصادیشان کردند؛‬ ‫ورنه‪ ،‬اگر حکومتی متوجۀ آیندۀ شهروندان و کشور‬ ‫می‌داشتیم‪ ،‬فرصت کافی برای ظرفیت‌سازی اقتصادی‬ ‫و سیستم‌سازی را چنین به هدر نمی‌دادند‪.‬‬ ‫مشکلِ کاهش کمک‌های خارجی و بیرون رفتنِ‬ ‫نیروهای خارجی‪ ،‬تنها با روی کار آمدن دولت مشروع‬ ‫و سالم‪ ،‬قابل حل است‪ .‬خروج این نیرو‌ها که اقتصادمان‬ ‫تا حدود زیادی وابسته به آن است‪ ،‬با برنامه‌های دولت‬ ‫جدید و رفع فساد مالی و اداری‪ ،‬می‌تواند بسیار مشکل‬ ‫آفرین نباشد‪ .‬ا ّما‪ ،‬گیرماندن در انتخابات ‪ ،۲۰۱۴‬می‌تواند‬ ‫مشکل‌هایی زیادی بیافریند‪ .‬و آسیب‌های جدی را به‬ ‫بار بیاورد؛ ا ّما‪ ،‬امید شهروندان این است که شگوفه‬ ‫امیدشان‪ ،‬دهان باز کند و حکومتی بر سر اقتدار بیاید که‬ ‫با الگوهای موفق‪ ،‬کشوری موفق بسازد‪.‬‬

‫‪www.guzinesh93.com admin@guzinesh93.com‬‬ ‫صاحب امتیاز‪:‬گزینش‪ ،93‬شبکه چند رسانه‌یی برای پوشش انتخابات‬

‫مدیرمسؤل‪ :‬عبدالشهید ثاقب‬ ‫سردبیر‪ :‬نورالعین‬ ‫طراح‌ها‪ :‬مهدی یوسفی و علی‌یاسر‬

‫به جز سرمقاله‪ ،‬مسؤلیت دیگرمطالب به عهدۀ نویسندگان است‬


:

/

Guzinesh_16  

13.11.2013

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you