Issuu on Google+


Vol.:9, Issue:9, Con. Issue:100 Shree Swaminarayan Gurukul Hyderabad ( Branch of Rajkot Gurukul ) R.R. Dist., Moinabad Mandal, Hyderabad-75 (A.P.) Ph.: 040 - 32932481, 08413 - 235288

Ý¢Ú¢²‡¢ÐÚ¢ ±ï΢ Îï±¢ Ý¢Ú¢²‡¢¢X…¢: J Ý¢Ú¢²‡¢ÐÚ¢ H¢ïÜU ¢ Ý¢Ú¢²‡¢ÐÚ¢ }¢¶¢: JJ Ý¢Ú¢²‡¢ÐÚ¢ï ²¢ïx¢¢ï Ý¢Ú¢²‡¢ÐÚæ ¼Ð: J Ý¢Ú¢²‡¢ÐÚæ ¿¢¢Ýæ Ý¢Ú¢²‡¢ ÐÚ¢ x¢ç¼: JJ „}¢S¼ ±ïÎ |¢x¢±¢Ý Ý¢Ú¢²‡¢ ÜU ¢ ãè Ðíç¼Ð¢ÎÝ ÜU Ú¼ï ãñæ, §‹Îí¢çÎ Îï±¼¢ Ý¢Ú¢²‡¢ ÜU ï ¥æx¢ „ï ©yÐó¢ ãé» ãñæ, S±x¢¢üüçÎ H¢ïÜU |¢è Ý¢Ú¢²‡¢ ÜU ï ¥{èÝ ãñæ, ²¿¢¢ïæ m¢Ú¢ ¥¢Ú¢Š² |¢è Ý¢Ú¢²‡¢ ãè ãñæ J ²¢ïx¢à¢¢S~¢ |¢è Ý¢Ú¢²‡¢ ÜU ¢ï ãè …è±Ý ÜU ¢ Š²ï² Ï¢¼¢¼¢ ãñæ, ¼Ð ÜU ¢ï |¢è Ý¢Ú¢²‡¢ ÜU è Ðí¢ç# ÜU ¢ „¢{Ý d¢ï¼ Ï¢¼¢²¢ x¢²¢ ãñæ, Ý¢Ú¢²‡¢ ãè ࢢ›…‹² ¿¢¢Ý „ï ¿¢ï² S±MÐ }¢¢Ýï x¢²ï ãñæ, ¥ç™üÚ¢çÎ x¢ç¼ |¢è Ý¢Ú¢²‡¢ ÜU è Ðí¢ç# ÜU è l¢ï¼ÜU ãñæ J - Ÿ¢è}¢Îì|¢¢x¢±¼, 2-5/15/16


¥¢…-ÜU H ã}¢¢Úè ¥¢¡¶ï ƒÜU G x¢§ ãñ »ï„ï ÎëಠÎï¶ Îï¶ÜU Ú; …¢ï ã}¢ïæ Ýãèæ Îï¶Ýï ™¢çã²ï ƒï, çÈU Ú |¢è ã}¢ Îﶼï Úãï ! ã}¢¢Úï ÜU ¢Ý ÐÜU x¢²ï ãñ »ï„è ¥„éÝè „éÝÜU Ú; …¢ï ã}¢ïæ Ýãèæ „éÝÝè ™¢çã²ï ƒè, çÈU Ú |¢è ã}¢ „éݼï Úãï ! ¥¢… ã}¢¢Úè …è|¢ ƒÜU G x¢§ ãñ »ï„è Ï¢¢ïHÝè Ï¢¢ïHÜU Ú; „™}¢ê™ ±¢ï ã}¢ï Ýãèæ Ï¢¢ïHÝè ™¢çã²ï ƒè çÈU Ú |¢è ã}¢ ™êÐ Ýãèæ Úã „ÜU ï ! ¥¢… ã}¢ Îﶼï ãñæ, }¢¢Ý± „}¢¢… ÜU ¢ Ýñç¼ÜU , „¢}¢¢ç…ÜU »±æ ¥¢Š²¢çy}¢ÜU S¼Ú Ï¢ãé¼ Ýè™ï ÜU è ¥¢ïÚ ¥y²æ¼ ±ïx¢ „ï x¢ç¼ ÜU Ú Ú㢠ãñ J Ú¢x¢-mï¯, ÜU Hã-ÜU æÜU ¢„, ¥„y²-S¼ï², ÀH-ÜU ÐÅ, §ü¯¢üÐíç¼à¢¢ï{, 籯²|¢¢ïx¢-ç±H¢„èݼ¢ §Ý „Ï¢ Ï¢¢¼ïæ }¢¢Ý± ÜU è }¢¢Ý±¼¢ ÜU ¢ ¥ÐãÚ‡¢ ÜU Ú¼è …¢ Úãè ãñ J ²ï „|¢è Î¢ï¯ ÈU ñH¢Ýï ¥¢… ÜU ï ç}¢Çè²¢ …¢ï Ï¢ïãê΢ ç¶H±¢ÇG ¶ïH Úãï ãñ; ±¢ï ¥„ãÝè² ãñ J Åè.±è., }¢¢ïÏ¢¢§H, §ü‹ÅÚÝïÅ ¥¢ñÚ ÎñçÝÜU -„¢#¢çãÜU „}¢¢… }¢ïæ §¼Ýè x¢æÎè ¥çÔHH¼¢ ÐÚ¢ï„ Úãï ãñæ çÜU , }¢¢¡ ¥¢ñÚ Ï¢ïÅ¢ ©„ï „¢ƒ-„¢ƒ Ýãèæ ¶¢ „ÜU ¼ï J §Ý çx¢ÎÇG¢ïæ Ýï „}¢¢… ÜU ï Ýñç¼ÜU …è±Ý }¢ïæ …¢ï ¼¢Ï¢¢ãè }¢™¢§ ãñ, ©„ÜU ï „¢}¢Ýï ÜU ÓÀ ÜU ¢ |¢êÜU æÐ ¥¢ñÚ ¼ç}¢HÝ¢Çê ÜU ¢ „éÝ¢}¢è ¥¡…Hè}¢¢~¢ ãñ J ÉïÚ „¢Úï ¥çàHH „¢çãy² ÜU ï „¢}¢Ýï ‘S±¢ç}¢Ý¢Ú¢²‡¢ Îà¢üÝ’ Ýï ¥ÐÝè Û¢x¢}¢x¢ Á²¢ï¼ …x¢¢²ï Ú¶è ãñ J çݲç}¢¼ „éæÎÚ ¥¢Hï¶ ¥¢ñÚ „}¢²¢ï發 ç±ç±{ ç±à¢ï¯¢æÜU m¢Ú¢ §„ }¢¢ç„ÜU Ðç~¢ÜU ¢ Ýï „}¢¢… ¼ÜU }¢ê˲±¢Ý „¢çãy² Ðãé¡™¢Ýï ÜU ¢ Ðí²Õ çÜU ²¢ ãñ J ã}¢ïæ ¥¢… ¥¢ÝæÎ ã¢ï Ú㢠ãñ çÜU , ±ñçÎÜU „¢çãy² ÜU è Á²¢ï¼ çH²ï H¢ïx¢¢ïæ ¼ÜU ÈU ñH Úãè ²ã Ðç~¢ÜU ¢ ¥¢… ‘ࢼ¢æÜU ’ Ðꇢü ÜU Ú Úãè ãñ J „Îx¢éL±²ü }¢ãæ¼ S±¢}¢è Ÿ¢è Îï±ÜU ëc‡¢Î¢„…è S±¢}¢è ÜU ï }¢æx¢H ¥¢à¢è±¢üÎ ¥¢ñÚ „Îx¢éL Ÿ¢è Îï±Ðí„¢Î΢„…è S±¢}¢è ÜU è ÐíïÚ‡¢¢ „ï ‘S±¢ç}¢Ý¢Ú¢²‡¢ Îà¢üÝ’ ÜU ¢ ²ã ‘ࢼ¢æÜU ’ ã}¢¢Úï ©ÐçݯÎ, ÐéÚ¢‡¢, §üç¼ã¢„ ¥¢ñÚ ÜU ¢Ã² ÜU ï „æSÜU ë¼ „¢çãy² ÜU ï ¥Ý}¢êHï ¶…¢Ýï }¢ïæ „ï „}¢¢… ÜU ï „¢æÐí¼ …è±Ý ÜU ¢ï „}¢ëh ϢݢÝï ãÚ ÐH, ãÚ „¢æ„ ©Ð²¢ïx¢è Ï¢Ýï »ï„ï 100 ÔH¢ïÜU ©ÝÜU ï çã‹Îè-¥æx¢íï…è ¥Ý鱢ΠÜU ï „¢ƒ ¥¢Ð ¼ÜU Ðãé¡™¢ Ú㢠ãñ J Ðíy²ïÜU Ðó¢ï ÐÚ ÔH¢ïÜU ÜU ï ©ÐÎïࢄ¢Ú ¥Ýé„¢Ú çH¶Gè x¢§ ©ÐÎïࢠÜU ƒ¢»¡ ±¢™ÜU ¢ïæ ÜU ¢ï ÔH¢ïÜU ÜU ï |¢¢±¢ƒü „}¢Û¢Ýï }¢ïæ „ÚH¼¢ ÜU Ú Îïx¢è J §„ ¥æÜU ÜU ¢ï „±üƒ¢ ݲÝÚ}², „éæÎÚ ¥¢ñÚ ¥¢H¢ï™Ýè² Ï¢Ý¢Ýï }¢ïæ ¥¢l¢‹¼ „ã²¢ïx¢è Ï¢Ýï ÐêÁ² à¢éÜU ±Ì|¢Î¢„…è S±¢}¢è, Ÿ¢è „y²S±LÐ΢„…è S±¢}¢è, Ÿ¢è Ÿ¢éç¼ÐíÜU ¢à¢Î¢„…è S±¢}¢è, ÜU ï²éÚ|¢¢§ü ÐÅïH ¼ƒ¢ x¢éLÜU éH ¥¢Åü„ì ÜU ï S±²æ„ï±ÜU ¢ïæ ÜU ¢ }¢ñæ «‡¢è ãê¡ J - ¼æ~¢èŸ¢è

Lokfeukjk;.k n'kZu

2

fnlEcj] tuojh&09


¥¢²é: 矢²æ ²à¢¢ï {}¢Z H¢ïÜU ¢Ý¢çࢯ »± ™ J ã狼 Ÿ¢ï²¢æç„ „±¢ü燢 Ðéæ„¢ï }¢ãÎç¼RU }¢: JJ - |¢¢x¢±¼ : 10/4/46

}¢ã¢ÐéL¯¢ïæ ÜU ¢ ¥ÐÚ¢{ }¢Ýéc² ÜU ï ¥¢²éc², Hÿ}¢è, ²à¢, {}¢ü, S±x¢¢üçÎÜU H¢ïÜU , „±ü ÜU ¢}¢Ý¢¥¢ïæ ¼ƒ¢ „±ü ÜU ˲¢‡¢ ÜU ¢ ݢࢠÜU Ú¼¢ ãñ J A sin against the noble destroys one's wealth, fame, heavenly desires and also efforts for salvation.

ϢǢñ΢ à¢ãÚ }¢ïæ »ÜU x¢ÚèÏ¢ |¢QU Úã¼ï ƒï J ©„ÜU ¢ Ý¢}¢ ƒ¢, Ý¢ƒ|¢QU J ©„ÜU ï HH¢Å }¢ïæ ࢢï|¢¢²}¢¢Ý ç¼HÜU -ÅèÜU ¢ ©„ÜU è S±¢ç}¢Ý¢Ú¢²‡¢è² §üC |¢çQU ÜU ¢ Ðíç¼ÜU Ï¢Ý x¢²¢ ƒ¢ J »ÜU „}¢² ϢǢñ΢ ÜU ï }¢ã¢Ú¢… „²¢…èÚ¢± ÜU ï „ç™± Ý¢LÐæ¼ Ý¢Ý¢ „¢ãÏ¢ Ýï Ý¢ƒ|¢QU ÜU ï Т„ „ï 300 Lвï }¢ïæ |¢ñæ„ ¶ÚèÎ ÜU è J §„ Ï¢¢¼ ÜU ¢ï »ÜU -Î¢ï „¢H Ï¢è¼ x¢²ï çÜU ‹¼é Ý¢LÐæ¼ Ðñ„ï ÜU è Ï¢¢¼ ÜU ¢ï }¢¢Ý¢ï |¢êH ãè x¢²ï J Ý¢LÐæ¼ |¢è |¢x¢±¢Ý S±¢ç}¢Ý¢Ú¢²‡¢ ÜU ï ¥¢çŸ¢¼ ƒï J ΢ï-¼èÝ Ï¢¢Ú Ý¢ƒ|¢QU Ýï Ðñ„ï }¢¢æx¢ï |¢è „ãè çÜU ‹¼é ‘¥|¢è }¢ïÚè …ïÏ¢ }¢ïæ Ýãèæ ãñ... }¢ñæ ¥¢ÐÜU ¢ï |¢ï… Îêæx¢¢...’ »ï„ï-±ñ„ï ©œ¢Ú ç}¢H¼ï Úãï J Ú¢…„ç™± ã¢ïÝï „ï x¢ÚèÏ¢ Ý¢ƒ|¢QU ©„ï Ï¢ã¢ï¼ ÜU éÀ ÜU ã |¢è Ýãè „ÜU ¼ï ƒï J »ÜU Ï¢¢Ú Ý¢ƒ|¢QU ÜU ¢ï {Ý ÜU è ¥ç¼ ¥¢±à²ÜU ¼¢ ƒè J „Îìx¢éL Ÿ¢è x¢¢ïТf¢ÝæÎ S±¢}¢è ϢǢñ΢ Ð{¢Úï ƒï J S±¢}¢è ÜU ï Îà¢üÝ ÜU ï çH» Ý¢LÐæ¼ |¢è }¢æçÎÚ }¢ïæ ¥¢²ï ƒï J Ï¢ã¢Ú çÝÜU H¼ï „}¢² Ý¢ƒ|¢QU Ýï ç±Ýæ¼è ÜU ï S±Ú }¢ïæ ÜU 㢠: ‘„¢ãÏ¢, ¥¢…-ÜU H }¢éÛ¢ï Ðñ„ï ÜU è ¥ç¼ ¥¢±à²¼¢ ãñ, ÜU ëв¢ ÎïÝï ÜU è ÜU ëТ ÜU Úïæx¢ï ?’ ¥¢… Ý¢LÐæ¼ ÜU ¢ x¢éS„¢ |¢|¢ÜU ©Æ¢ J x¢éS„ï }¢ïæ ¥¢ÜU Ú ©„Ýï ¥ÐÝ¢ …ê¼¢ Ý¢ƒ|¢QU ÜU ¢ï }¢¢ÚÝï ©ÐÚ ©Æ¢²¢ J ²ã Îëಠx¢¢ïТf¢ÝæÎ S±¢}¢è Îï¶ x¢²ï J S±¢}¢è Ýï 㢡ÜU }¢¢Úè : ‘¶Ï¢ÚÎ¢Ú ! …ê¼¢ ™H¢²¢ ãñ ¼¢ï J’ S±¢}¢è…è ÜU è }¢²¢ü΢ „ï ©„Ýï …ê¼¢ Ú¶ çβ¢ ¥¢ñÚ »ï„¢-±ñ„¢ ÜU ãÜU Ú ±ã¢¡ „ï ™H¢ x¢²¢ J »ÜU x¢ÚèÏ¢ çÜU ‹¼é „Ó™ï |¢QU ÜU ¢ ¥ÐÚ¢{ ÜU ÚÝï„ï Ý¢LÐæ¼ ÜU è Ï¢éçh çÏ¢x¢Çè J „²¢…èÚ¢± ÜU ï Ðé~¢ ¥¢ñÚ Ú¢Ýè ÜU ï „¢ƒ ç}¢HÜU Ú ©„Ýï „²¢…èÚ¢± ÜU ¢ï }¢¢Ú Ç¢HÝï ÜU ¢ ¯Ç²æ~¢ Ϣݢ²¢ J çÜU ‹¼é ¯Ç²æ~¢ Ú¢…¢ ÜU ï Т„ Ðãéæ™ x¢²¢ J Ú¢Ýè ¥¢ñÚ Ðé~¢ ÜU ¢ï ¼¢ï „²¢…èÚ¢± Ýï …èç±¼ …H¢ çβï çÜU ‹¼é |¢x¢±¢Ý S±¢ç}¢Ý¢Ú¢²‡¢ Ýï „²¢…èÚ¢± ÜU ¢ï ÜU 㢠ƒ¢ : ‘²ï Ý¢LÐæ¼ ¥¢ÐÜU ¢ ¥ÐÚ¢{ ÜU Úï ¼¢ï ©„ï Îïà¢Ð¢Ú ÜU ÚÝ¢ çÜU ‹¼é Îïã¢æ¼ ÎæÇ Ýãèæ ÎïÝ¢ J’ Ðí|¢é ÜU ï Ï¢™Ý ÜU ¢ï ç„Ú ™É¢ÜU Ú Ý¢LÐæ¼ ÜU ¢ï ÐãÝï ±S~¢ Ú¢Á²Ð¢Ú ÜU Ú çβ¢ J Lokfeukjk;.k n'kZu

3

fnlEcj] tuojh&09


Îï±¼¢çм벢x¢¢ƒü}¢Œ²…¢Îïp ôã„Ý}¢ì J Ý ÜU ¼üò}¢ôã„ñ± {}¢ü: Ðí¢ïQU ¢ïùçS¼ ²‹}¢ã¢Ýì JJ - çà¢ÿ¢¢Ð~¢è-12

Îï±²¢x¢ ¼ƒ¢ çм벢x¢ ÜU ï çH» |¢è Ï¢ÜU Úè ¥¢çÎ çÜU „è |¢è …è± ÜU è ôã„¢ Ý ÜU Úïæ v²¢ïæçÜU „|¢è ࢢ›¢ïæ }¢ïæ ¥ôã„¢ ÜU ¢ï ãè ÐÚ}¢ {}¢ü ÜU 㢠x¢²¢ ãñ J Animals like goats shall never be killed even as offerings in the yagna for manes and deities because non-violence is described as the biggest ethic in all the religions.

™ñ~¢ ÜU ëc‡¢ Ðæ™}¢è ÜU ï çÎÝ |¢¢±Ýx¢Ú ÜU ï }¢ã¢Ú¢… |¢¢±ô„ã…è ÜU ¢ …‹}¢ çÎÝ ƒ¢ J ãÚ „¢H ÜU è ¼Úã Ú¢Á² ÜU ï ¶¢ïçDz¢Ú}¢¢¼¢ }¢æçÎÚ }¢ïæ }¢ã¢Ú¢…¢ ÜU ï ã…êÚè ÜU ¢Ú|¢¢Úè ¥¢ñÚ „ñçÝÜU }¢ã¢Ú¢…¢ |¢¢±ç„æã ÜU è ¥¢ïÚ „ï }¢¢¼¢…è ÜU è Ðê…¢ ÜU è „¢}¢x¢íè, |¢¢ïx¢ ¼ƒ¢ Ï¢çHÎ¢Ý ÜU ï çH» »ÜU Ï¢ÜU Ú¢ HïÜU Ú ¥¢²ï J ©„ „}¢² }¢æçÎÚ }¢ïæ ™‡ÇèÐ¢Æ ÜU ¢ ¥ÝéD¢Ý |¢è ™H Ú㢠ƒ¢ J ¥ÝéD¢Ý ÜU ï ¥¢™¢²ü ƒï, …²Ú¢}¢ ÐéL¯¢ïœ¢}¢ |¢^ J |¢^…è ÜU ï {}¢üÐçyÝ ÜU S¼êÚèÏ¢¢§ü §„ ±QU }¢æçÎÚ }¢ïæ Ï¢ñÆè ƒè J ©„Ýï Îﶢ ÜU è }¢¢¼¢…è ÜU ï |¢¢ïx¢ }¢ïæ Ï¢ÜU Úï ÜU è Ï¢çH Îè …¢²ïx¢è J ©„ÜU ï Nβ }¢ïæ ϢǢ Îé:¶ ã饢 J ©‹ã¢ïæ Ýï }¢Ý ãè }¢Ý §„ çãæ„¢ ÜU ¢ ç±Ú¢ï{ ÜU ÚÝï ÜU ¢ çÝp² ÜU Ú çH²¢ J Ï¢ÜU Úï ÜU ¢ï F¢Ý ÜU Ú±¢ÜU ï }¢¢¼¢…è ÜU ï „¢}¢Ýï ¶Ç¢ çÜU ²¢, ¼Ï¢ ©„ Ï¢í¢r¢‡¢Ï¢¢H¢ ±ã¢¡ ¥¢ Ðãé¡™è ¥¢ñÚ Ðê…¢Úè, ã…êÚè „|¢è ÜU ¢ï ÜU ãÝï Hx¢è : ‘…Ï¢ ¼ÜU }¢ñæ ²ã¢¡ Ï¢ñÆè ãê¡, Ï¢ÜU Úï ÜU è Ï¢çH Ýãèæ ã¢ï „ÜU ïx¢è J çÜU „è …è± ÜU ï }¢¢æ„ „ï ãè Îï±è Ðí„ó¢ ã¢ï¼è ã¢ï ¼¢ï Ï¢ÜU Úï ÜU ï Ï¢ÎHï }¢ïÚ¢ Ï¢çHÎ¢Ý ÜU Ú Îèç…» J’ „Ï¢ „}¢Û¢¢Ýï Hx¢ï, }¢ã¢Ú¢…¢ „¢ãÏ¢ Ý¢Ú¢… ã¢ïÝï ÜU ¢ |¢² |¢è çζ¢²¢ x¢²¢ çÜU ‹¼é ÜU S¼éÚèÏ¢¢§ü ¥ÐÝï ç݇¢ü² }¢ïæ }¢PU }¢ Úãè ¥¢ñÚ }¢ã¢Ú¢…¢ ÜU ¢ Î‡Ç Ðíï}¢ „ï S±èÜU ¢Ú ÜU ÚÝï ÜU è ¼ñ²¢Úè çζ¢²è J ¥¼ »± Ï¢ÜU Úï ÜU ï ¼çÝÜU ¶êÝ„ï }¢¢¼¢…è ÜU ¢ï ç¼HÜU ÜU ÚÜU ï ç±ç{ çÜU ²¢ x¢²¢ ¥¢ñÚ ÜU æ„¢Ú-H¢Ð„è ÜU ¢ |¢¢ïx¢ Hx¢¢²¢ x¢²¢ J …Ï¢ }¢ã¢Ú¢… |¢¢±ô„ã…è ÜU ¢ï ²ã Ï¢¢¼ Ï¢¼¢§ü x¢§ ¼Ï¢ ±ï Ï¢Çï Ðí„ó¢ ãé» ¥¢ñÚ ©„è çÎÝ „ï …‹}¢çα„ ÐÚ …è±ôã„¢ Ï¢æÎ ÜU Ú±¢§ü x¢§ü J Lokfeukjk;.k n'kZu

4

fnlEcj] tuojh&09


©l}¢ïÝ ãè ç„h²ç‹¼, ÜU ¢²¢ü燢 Ý }¢Ý¢ïÚƒñ: J Ý çã „é#S² ô„ãS², Ðíç±à¢ç‹¼ }¢é¶ï }¢ëx¢¢: JJ - „é|¢¢ç¯¼}¢ì

ÜU ¢²ü ÜU è ç„çh ©l}¢ „ï ã¢ï¼è ãñ, ÜU ï±H }¢Ý¢ïÚƒ ÜU ÚÝï „ï Ýãèæ J …ñ„ï „¢ï²ï ãé» ç„æã ÜU ï }¢é¶ }¢ïæ Ðà¢é ¥ÐÝï ¥¢Ð Ýãèæ ¥¢¼ï ãñ J Talking does not deliver, doing achieves results. Just as a lion must hunt for his food.

¥}¢ïÚèÜU ¢ ÜU ¢ »ÜU Ï¢¢HÜU ƒ¢ : ±¢õËÅÚ Çï籄 J Îñ±²¢ïx¢ „ï Ý¢ñ „¢H ÜU è ©}¢í }¢ïæ ‘Ð¢ïçH²¢ï’Ýï ©„ï Ðæx¢é Ϣݢ çβ¢ J ¼èÝ „¢H ¼ÜU ±¢ï ÜU Î}¢ Ú¶Ýï ãè ¥à¢QU Ú㢠J çÈU Ú ÜU C΢²è Ðí²yÝ¢ïæ „ï ±¢ï ƒ¢ïÇ¢ ™HÝï Hx¢¢ çÜU ‹¼é ΢ñÇÝ¢-ÜU êÎÝ¢ ¼¢ï ©„ÜU ï çH²ï ¥„æ|¢± Ï¢¢¼ Ï¢Ý x¢²è J ¥ÐÝï …ñ„ï Îê„Úï Ï¢Ó™¢ïæ ÜU ¢ï ΢ñǼï ãé²ï Îﶼ¢ ¼Ï¢ ©„ï |¢è ΢ñÇÝï ÜU è §ÓÀ¢ ã饢 ÜU Ú¼è J çÜU „ï ÜU êμï Îï¶ÜU Ú ©„ï |¢è ÜU êÎÝï ÜU è ¥ç|¢H¢¯¢ ã¢ï …¢¼è çÜU ‹¼é ©„ÜU ï ÐñÚ §üÝ Ï¢¢¼¢ïæ ÜU è }¢Ý¢ ÜU Ú¼ï Úã¼ï J ©}¢í Ï¢ÉÝï ÐÚ ±¢ïËÅÚ ÜU è ™HÝï-ÜU êÎÝï ÜU è §ÓÀ¢ |¢è Ï¢É¼è ™Hè J ±¢ï ¥ÜU ïH¢ ÐǼ¢ ¼¢ï ™HÝï ¥¢ñÚ ÜU êÎÝï ÜU ï Ðí²Õ ÜU Ú¼¢ Úã¼¢ J à¢Ýñ: à¢Ýñ: ©„}¢ïæ ©„ï „ÈU H¼¢ ç}¢HÝï Hx¢è J ÐçÚ±¢Ú…Ý¢ïæ Ýï ©„ï Ðí¢ïy„¢ãÝ çβ¢ J ò¢²¢}¢ ÜU ï ¥ÓÀï çà¢ÿ¢ÜU ÜU ï Т„ ±¢ïËÜU Ú ÜU è ÐíïÜU Åè„ Ðí¢Úæ|¢ ãé§ü J ©„ÜU è ™HÝï-ÜU êÎÝï ÜU è Ðíx¢ç¼ Ï¢ãé¼ }¢æÎ ƒè, çÜU ‹¼é ±¢ïËÜU Ú ÜU è Ÿ¢h¢ ¥Çx¢ ƒè J ©„ÜU è ÎëÉ §ÓÀ¢à¢çQU ¥¢ñÚ ÐíÏ¢H ÐéL¯¢ƒü ÜU ï ÜU ¢Ú‡¢ ©„Ýï ÜU éÀ ãè „¢H }¢ïæ »ÜU }¢èÅÚ ÜU è ©æ™¢§ü ¼² ÜU Ú çζ¢²è ¼Ï¢ Îï¶Ýï±¢Hï ¥¢p²ü }¢ïæ ÇêÏ¢ x¢²ï J ‘Åïv„¢„ ». ¥ï‹Ç »}¢. ²éçݱ„èüÅè’ }¢ïæ ©„Ýï »ƒHïçÅv„ ÜU ïÚè²Ú ϢݢÜU Ú …Ï¢ „Ýì 1952ÜU è x¢}¢èü²¢ïæ }¢ïæ çÈU ÝHñ‹Ç ÜU ï ãïHô„ÜU è à¢ãÚ }¢ïæ ¥¢²¢ïç…¼ ‘¥¢ïHç}ÐÜU ’ }¢ïæ ©æ™èÜU êÎ ÜU ¢ ‘x¢¢ïËÇ}¢ïÇH’ ã¢æç„H çÜU ²¢ ¼Ï¢ ç±E ™çÜU ¼ Úã x¢²¢ J ¥¢x¢ï …¢ÜU Ú Çï籄Ýï ¥}¢ïçÚÜU ¢ÜU è ÈU êÅÏ¢¢ïH Åè}¢}¢ïæ |¢è ¥ÐÝ¢ ¥ÓÀ¢ ÜU ¢ñà¢Ë² Ï¢¼¢²¢ J …¢ï Ðí™æÇ ÐéL¯¢ƒü ÜU Ú¼¢ ãñ, ©„ï ç„çh ¥±à² Ðí¢# ã¢ï¼è ãñ J Lokfeukjk;.k n'kZu

5

fnlEcj] tuojh&09


¥²æ çÝ…: ÐÚ¢ï ±ïç¼ x¢‡¢Ý¢ HÍ¢é™ï¼„¢}¢ì J ©Î¢Ú™çÚ¼¢Ý¢æ ¼é ±„é{ñ± ÜU éÅéæÏ¢ÜU }¢ì JJ - „é|¢¢ç¯¼}¢ì

„æÜU é發 }¢Ý±¢H¢ïæ ÜU è ÎëçC }¢ïæ }¢ïÚ¢ ¥¢ñÚ ÐÚ¢²¢ ãñ, çÜU ‹¼é …¢ï ç±à¢¢H }¢Ý±¢Hï ãñ, ©„ÜU ï çH» ¼¢ï „}¢x¢í ç±E »ÜU ÐçÚ±¢Ú ãñ J Narrow minded people exhibit selfish behavior while for the broad minded the world is a family.

Ï¢¢¼ ãñ, „æ±¼ì 1972 ÜU è J x¢Ý¢ñÚ¢ x¢í¢}¢ }¢ïæ ÐæçǼ Ÿ¢è }¢ƒéÚ¢Ð턢΅è à¢}¢¢ü ÜU ¢ ç±±¢ã „æÐó¢ ã饢 J Ï¢¢Ú¢¼ çϢ΢ ã¢ïÝï ÜU ¢ çÎÝ ¥¢²¢ ¼Ï¢ }¢ƒéÚ¢…è ÜU ï çм¢…è ÜU ¢ï S}¢Ú‡¢ ¥¢²¢ çÜU §„ x¢¢¡± }¢ïæ ã}¢¢Úï x¢¢¡± ÜU ï ãçÚ…Ý Ç¢Hê ÜU è HÇÜU è ç±±¢ãè ãñ J ¼éÚæ¼ ±ï }¢ƒéÚ¢…è ÜU ï Т„ ¥¢²ï ¥¢ñÚ Ï¢¢ïHï : ‘¥Úï, }¢ƒéÚ¢ ! ¼ê …ËÎè „ï ¥ÐÝï ݲï ÜU ÐÇï ÐãÝÜU Ú }¢ïÚï „¢ƒ ™H J’ ‘çÜU ‹¼é ÜU 㢡, çм¢…è ?’ ‘Ï¢ïÅ¢ ! §„ x¢¢¡± }¢ïæ ¼ïÚè Ϣ饢 ç±±¢ãè ãñ, ©„ÜU ï Í¢Ú ™HÝ¢ ãñ J ²çÎ ã}¢ ©„ÜU ï Í¢Ú Ýãèæ x¢²ï ¼¢ï ¼ïÚè Ϣ饢 Ï¢éÚ¢ }¢¢Ýïx¢è J ¥¢ñÚ „éÝ, Ϣ饢 ÜU ¢ï |¢ïæÅ ÎïÝï ÜU ï çH» ç}¢Æ¢§ü, „¢Çè ¥¢ñÚ Ð¢¡™ Lвï |¢è Hï HïÝ¢ J’ ¼éÚæ¼ ãè ¥¢x¢ï ¼¢à¢ï-É¢ïH Ï¢…¢¼ï çм¢…è ÜU ï „¢ƒ }¢ƒéÚ¢Ð턢΅è ãçڅݱ¢„ }¢ïæ …¢ Ðãé¡™ï J ÐãHï ¼¢ï }¢ƒéÚ¢Ð턢΅è ÜU ¢ï ã饢 ã}¢ Ï¢í¢r¢‡¢ ãñæ, ã}¢¢Úè Ϣ饢 ²ã¢¡ §„ x¢æÎï }¢éãÌï }¢ïæ çÜU „ÜU ï „¢ƒ ç±±¢ãè ã¢ïx¢è ? }¢ïã¼Ú ÜU ï Í¢Ú ÜU ï ¥¢x¢ï „Ï¢ LÜU ï J ¼¢à¢ï-É¢ïH „éÝÜU Ú ©„ Í¢ÚÜU è Ï¢ãé ¥ÐÝï „Ï¢ ÜU ¢}¢ À¢ïÇÜU Ú Î¢��ÇG¼è ãé§ü Ï¢ã¢Ú ¥¢²è ¥¢ñÚ „|¢è ÜU ¢ S±¢x¢¼ ÜU ÚÜU ï Ï¢¢ïHè : ‘|¢ñ²¢ ! }¢ñæ ¼¢ï „Ï¢ÜU ¢ï ÜU ã Úãè ƒè çÜU }¢ïÚï |¢¼è…ï ÜU è §„ x¢¢¡± }¢ïæ Ï¢¢Ú¢¼ ¥¢²è ãñ J }¢ïÚï |¢ñ²¢-|¢¼è…ï }¢éÛ¢ï ç}¢HÝï …LÚ ¥¢²ïæx¢ï J }¢ñæ ¥¢ÐÜU ï ¥¢ÝïÜU è Ú¢ã Îï¶ Úãè ƒè J’ çÈU Ú çм¢…è ÜU ï ÜU ãÝï ÐÚ }¢ƒéÚ¢Ð턢΅è Ýï ¥ÐÝè |¢æx¢èÝ Ï¢é¥¢ ÜU ¢ï ç}¢Æ¢§ü, „¢Çè ¥¢ñÚ Ð¢¡™ Lвï |¢ïæÅ çβï J ±ã Ï¢Çè Ðí„ó¢ ãé§ü ¥¢ñÚ ©„Ýï ÐæçǼ…è ÜU ¢ï ¥¢à¢è±¢üÎ çβï J ±¢Ð„ H¢ñżï Ú¢S¼ï }¢ïæ çм¢Ýï ²ï ›è ¥ÐÝï x¢¢¡± ÜU ï Ç¢Hê ãçÚ…Ý ÜU è HÇÜU è ãñ, ±¢ï Ï¢¢¼ Ï¢¼¢ÜU Ú ÜU 㢠: ‘ã}¢¢Úï x¢¢¡± ÜU è Ï¢ãÝ }¢ïÚè |¢è Ï¢ãÝ ãñ ¥¢ñÚ ©„ „æÏ¢æ{ „ï ±¢ï ¼ïÚè Ϣ饢 Hx¢¼è ãñ J’ Ðæ. }¢ƒéÚ¢Ðí„¢Î…è ¥ÐÝï çм¢…è ÜU è ç±EÏ¢æ{é¼¢ ÜU è ²ã |¢¢±Ý¢ Îï¶ÜU Ú ¥¢p²ü™çÜU ¼ Úã x¢²ï J Lokfeukjk;.k n'kZu

6

fnlEcj] tuojh&09


²ƒ¢ 癜¢æ ¼ƒ¢ ±¢™¢ï, ²ƒ¢ ±¢™S¼ƒ¢ çRU ²¢: J 癜¢ï ±¢™ï çRU ²¢²¢æ ™ „¢{êÝ¢}¢ïÜU Lм¢ JJ - „é|¢¢ç¯¼}¢ì

…ñ„¢ }¢Ý ±ñ„è ±¢‡¢è ¥¢ñÚ …ñ„è ±¢‡¢è ±ñ„è çRU ²¢ J „¢{éÐéL¯¢ïæ ÜU ï }¢Ý, ±¢‡¢è ¥¢ñÚ çRU ²¢ »ÜU LÐ ã¢ï¼ï ãñ J Thoughts become words and words become actions. Thoughts, words and action of the noble are all alike.

…êÝ¢x¢É à¢ãÚ }¢ïæ ²¢~¢è²¢ïæ ÜU ¢ »ÜU „æÍ¢ §{Ú-©{Ú çÈU Ú Ú㢠ƒ¢ J ±ï m¢çÚÜU ¢ Ú‡¢À¢ïÇGÚ¢²…è ÜU ï Îà¢üÝ ÜU ÚÝï çÝÜU Hï ƒï J ©„ „}¢² …êÝ¢x¢É „ï m¢çÚÜU ¢ ÜU ï }¢¢x¢ü }¢ïæ Hê¡ÅïÚ¢ïæ ÜU ¢ |¢² Úã¼¢ ƒ¢ J ²¢~¢è²¢ïæ ÜU ï Т„ Ï¢¢Å¶™èü ÜU ¢ {Ý ƒ¢ J ©‹ã¢ïæÝï H¢ïx¢¢ïæ „ï ÐêÀ¢ : ‘|¢¢§ü ! ²ã¢¡ ÜU ¢ï§ »ï„¢ ࢢãéÜU ¢Ú ãñ, ç…„ÜU è ãéæÇè m¢çÚÜU ¢ }¢ïæ ™H¼è ã¢ï ?’ ¼Ï¢ mïç¯ ¿¢¢ç¼…Ý¢ï Ýï ©‹ãï ÝÚ„èæã }¢ïã¼¢ ÜU ¢ Í¢Ú Ï¢¼¢ çβ¢ J ²¢~¢è }¢ïã¼¢…è ÜU ï Т„ ¥¢²ï ¥¢ñÚ m¢çÚÜU ¢ ÜU è ãéæÇè çH¶ ÎïÝï ¥Ú… ÜU è J ÝÚ„èæã }¢ïã¼¢ mï篲¢ïæ ÜU è ™¢H „}¢Û¢ x¢²ï J ©‹ã¢ïÝï ÜU 㢠: ‘Ï¢æ{饢ï ! }¢ñæ ÜU ¢ï§ ࢢãéÜU ¢Ú Ýãèæ ãê¡ ¥¢ñÚ }¢ïÚè ÜU ¢ï§ ãéæÇè |¢è Ýãèæ ™H Úãè J’ çÜU ‹¼é ²¢~¢è²¢ïæ ¼¢ï }¢¢ÝÝï±¢Hï Ýãèæ ƒï J ±ï }¢ïã¼¢…è ÜU ï ÐñÚ}¢ïæ çx¢ÚÜU Ú ÜU ãÝï Hx¢ï : ‘²çÎ ¥¢Ð ã}¢ ¥Ý¢ƒ ÜU ï „¢}¢Ýï Ýãèæ Îï¶ïæx¢ï ¼¢ï ã}¢ }¢¢x¢ü }¢ïæ Hê¡Åï …¢²ïæx¢ï ¥¢ñÚ ã}¢¢Úè Ú‡¢À¢ïÇÚ¢²…è ÜU ï Îà¢üÝÜU è ¥ç|¢H¢¯¢ |¢è ¥{êÚè Úã …¢²ïx¢è J ã}¢ ÐÚ §¼Ýè ÜU ëТ ÜU Úïæ J’ ÝÚ„èæã }¢ïã¼¢ „¢ï™Ýï Hx¢ï, ‘§Ý x¢ÚèÏ¢ ²¢~¢è²¢ïæ ÜU ¢ï ÜU ¢ï§ ࢢãéÜU ¢Ú ãéæÇè Ýãèæ çH¶ Îï¼¢ ã¢ïx¢¢ J ϢÚï }¢¢x¢ü }¢ïæ ãñÚ¢Ý ã¢ïx¢ï ¼¢ï }¢ïÚï ©ÐÚ Ðí|¢é çÜU ¼Ýï Ý¢Ú¢… ã¢ïæx¢ï !’ ©‹ãïæ ¥ÐÝï ãè à¢ÏÎ ²¢Î ¥¢²ï : ‘±ñc‡¢±…Ý ¼¢ï ¼ïÝï Úï ÜU ãè²ï …ï ÐèÚ ÐÚ¢§ …¢‡¢ï Úï J’ ²çÎ }¢ïÚï Ï¢¢ïH ¥¢ñÚ ±¼üÝ »ÜU Ý ã¢ï ¼¢ï }¢ïÚï …è±Ý ÜU ¢ï {èPU ¢Ú ãñ J ©‹ã¢ïæÝï ÜU H}¢ ©Æ¢²è ¥¢ñÚ à¢¢}¢fè²¢…è „ïÆ (m¢çÚÜU ¢Ý¢ƒ) ÜU ï Ý¢}¢„ï ãéæÇè çH¶ Îè J m¢çÚÜU ¢ }¢ï |¢x¢±¢Ý Ýï „ïÆÜU ¢ LÐ HïÜU Ú ²¢~¢è²¢ïæ ÜU ¢ï Ðñ„ï çβï J ²¢~¢¢ „ï H¢ïÅ¼ï „}¢² ©‹ã¢ïæ Ýï …êÝ¢x¢É }¢ïæ ÝÚ„èæã }¢ïã¼¢ ÜU ¢ï ࢢ}¢fè²¢…è „ïÆÜU è β¢Hé¼¢ ÜU è Ï¢¢¼ïæ ÜU ãè ¥¢ñÚ }¢ïã¼¢…è ÜU ¢ ©ÐÜU ¢Ú }¢¢Ý¢ ¼Ï¢ ©‹ã¢ïæ Ýï ²¢Î çÜU ²¢ : ‘ÐÚÎé:¶ï ©ÐÜU ¢Ú ÜU Úï ¼¢ï²ï }¢Ý ¥ç|¢}¢¢Ý Ý ¥¢‡¢ï Úï’ Lokfeukjk;.k n'kZu

7

fnlEcj] tuojh&09


ÜU ëЇ¢ïÝ „}¢¢ï ΢¼¢ Ý |¢ê¼¢ï Ý |¢ç±c²ç¼ J ¥SÐëà¢ó¢ï± 籜¢¢çÝ ²: ÐÚï|²: Ðí²ÓÀç¼ JJ - „é|¢¢ç¯¼}¢ì

H¢ï|¢è ÜU ï „}¢¢Ý ΢¼¢ Ý ÜU ¢ï§ ã饢 ãñ ¥¢ñÚ Ý ã¢ïx¢¢, v²¢ïæçÜU H¢ï|¢è {Ý ÜU ¢ï Àê²ï çϢݢ ãè Îê„Ú¢ïæ ÜU ¢ï Îï Îï¼¢ ãñ J There has never been a donor like a miser and never will be, because he gives the wealth away even without having a feel for it.

ÐéÚ¢‡¢ }¢ïæ Ð뉱è ÜU ï „}¢í¢Å }¢ã¢Ú¢… ÝæÎ ÜU è Ï¢¢¼ ¥¢¼è ãñ J ±ï ™RU ±¼èü „}¢í¢Å ƒï, çÜU ‹¼é ©„ÜU ¢ {ÝH¢ï|¢ ¥¢… ¼ÜU ‘²éçݱ„ü ÚïÜU Çü’ ç„h ã饢 ãñ J ©‹ã¢ïæÝï „¢Úè Ð뉱è ÜU ¢ {Ý ¥ÐÝè ç¼…êÚè }¢ïæ §üÜU n¢ ÜU Ú çH²¢ J ©ÝÜU è ç¼…êÚè ƒè, „}¢éÎí ! ÝæÎ ÜU ï Т„ |¢x¢±¢Ý ±¢Ú¢ã ÜU ¢ ¥çSƒ ƒ¢ J ©„ ¥çSƒ ÜU ï „¢}¢‰²ü „ï ©„ï „}¢éÎí }¢ïæ Ú¢S¼¢ ç}¢H¼¢ ƒ¢ J ©„ÜU ï Т„ …¢ï |¢è {Ý ¥¢¼¢ ±¢ï ¼éÚæ¼ ©‹ãï „}¢éÎí }¢ïæ Ú¶ ¥¢¼¢ ƒ¢ J »ÜU çÎÝ »ï„¢ ¥¢²¢ çÜU „}¢x¢í Ðë牱 }¢ïæ çÜU „è ÜU ï Т„ ÈU êÅè ÜU ¢ïÇGè |¢è Ý Úãè J Ý¢ÚÎ…è ÝæÎ ÜU è ¥{}¢ H¢ï|¢±ë眢 …¢Ý x¢²ï ƒï, ÝæÎ ÜU ¢ï „Ï¢ÜU 然¢Ýï ±ï ©ÝÜU ï Í¢Ú x¢²ï J ©„ „}¢² ÝæÎ ¼¢ï Í¢Ú }¢ïæ Ýãèæ ƒï J }¢ã¢Ú¢Ýè Ýï }¢ã<¯ ÜU ¢ Ðíï}¢ „ï S±¢x¢¼ çÜU ²¢ J Ý¢ÚÎ…è Ýï }¢ã¢Ú¢Ýè ÜU ¢ï ÜU ã¢, : ‘Îﶢï, ¼é}¢ „}¢Û¢¼è ã¢ï çÜU }¢ã¢Ú¢… ¼é}ãï Œ²¢Ú ÜU Ú¼ï ãñ, çÜU ‹¼é »ï„¢ Ýãèæ ãñ, ±ï ¥|¢è |¢è …¢ï }¢Ú x¢§ ãñ, ©„ ÐãHè Ú¢Ýè ÜU è ²¢Î }¢ïæ Û¢êÚ¼ï ãñ J’ }¢ã¢Ú¢Ýè Ýï ÐêÀ¢, : ‘±¢ï }¢éÛ¢ï ÜU ñ„ï }¢¢Hê}¢ ã¢ïx¢¢ ?’ Ý¢ÚÎ…è Ï¢¢ïHï, : ‘¼é}¢ ¶éÎ ãè Îï¶ HïÝ¢ ©ÝÜU è ÐÍ¢ÇGè }¢ïæ ! }¢ÚÝï±¢Hè Ú¢Ýè ÜU ¢ ¥çSƒ ¥¢… |¢è ±ï Ï¢ã¢ï¼ Œ²¢Ú „ï „æ|¢¢H ÜU ï „¢ƒ ãè „¢ƒ Ú¶¼ï ãñ J’ Ý¢ÚÎ…è ¼¢ï ™Hï x¢²ï J …Ï¢ ÝæÎÚ¢…¢ Í¢Ú ¥¢²ï ¼Ï¢ Ú¢Ýè Ýï ™êÐÜU ï „ï Îﶢ ¼¢ï ÐÍ¢ÇGè }¢ïæ „ï ¥çSƒ ç}¢H ¥¢²¢ J ©„ÜU ¢ RU ¢ï{ ¥¢„}¢¢Ý ™H¢ x¢²¢ J ©„è ÿ¢‡¢ ©„Ýï ©„ ¥çSƒ ÜU ¢ï - …¢ï ÝæÎ ÜU ï çH» „}¢éÎí }¢ïæ …¢Ýï ÜU è ™¢Ï¢è ƒè - ¥çxÝ }¢ïæ ÈU ïæÜU çβ¢ J …Ï¢ ÝæÎ ÜU ¢ï §„ Ï¢¢¼ ÜU ¢ м¢ ™H¢ ¼Ï¢ ©„è ÿ¢‡¢ ©„ÜU ¢ E¢„ LÜU x¢²¢ J ©„Ýï „¢Úè …èæÎx¢è ç…„ï §üÜU n¢ ÜU ÚÝï ÐçÚŸ¢}¢ çÜU ²¢, ࢢæç¼ „ï ¶¢²¢ ¼ÜU Ýãèæ -±¢ï „¢Ú¢ ÜU ¢ „¢Ú¢ {Ý »ï„¢ ãè ÐÇ¢ Ú㢠J Lokfeukjk;.k n'kZu

8

fnlEcj] tuojh&09


¥¢à¢¢ çã H¢ïãÚÁ…é|²: 籯}¢¢ ç±ÐéH¢ ÎëÉ¢ J ÜU ¢HïÝ ÿ¢è²¼ï H¢ïãæ ¼ëc‡¢¢ ¼é ÐçÚ±{ü¼ï JJ - „é|¢¢ç¯¼}¢ì

„æ„¢Ú ÜU è ¥¢à¢¢ H¢ïãÚÁ…é „ï |¢è 籯}¢, ç±ÐéH ¥¢ñÚ }¢…Ï¢ê¼ ãñ, v²¢ïæçÜU „}¢² ÜU ï Í¢¯ü‡¢ „ï H¢ï㢠ÿ¢è‡¢ ã¢ï¼¢ ãñ, çÜU ‹¼é ¼ëc‡¢¢ Ϣɼè ãè Úã¼è ãñ J Desires of worldly pleasures are more strong and durable than steel as with time steel corrodes but materialistic desires increase with age.

}¢²¢Ú¢}¢…è ¥¢ñÚ x¢¢ïô±ÎÚ¢}¢…è ΢ïÝ¢æï |¢¢§ü ƒï J ΢ïÝ¢ïæ |¢x¢±¢Ý S±¢ç}¢Ý¢Ú¢²‡¢ ÜU ï ¥Ý‹² ©Ð¢„ÜU ƒï J }¢²¢Ú¢}¢ |¢^ ç±{êÚ ƒï J ©„ï ÜU ¢ï§ „æ¼¢Ý |¢è Ýãèæ ƒè J …Ï¢ x¢¢ïô±ÎÚ¢}¢ Ðé~¢-ÐçÚ±¢Ú±¢Hï ƒï J ΢ïÝ¢æï |¢¢§ü „æ„¢Ú }¢ïæ Úã¼ï ãé» |¢è „æ„¢Ú „ï ç±ÚQU Úã¼ï ƒï J U ©„}¢ïæ x¢¢ïç±æÎÚ¢}¢…è Ðé~¢-ÐçÚ±¢Ú±¢Hï ã¢ï¼ï ãé²ï |¢è ¥ç{ÜU ç±ÚQU ƒï J »ÜU Ï¢¢Ú }¢²¢Ú¢}¢…è Ýï x¢¢ïô±ÎÚ¢}¢ „ï ÜU ã¢, : ‘Îï¶, }¢ïÚè ¼¢ï ÜU ¢ï§ „æ¼¢Ý Ýãèæ ãñ J }¢ñæ „æ„¢Ú }¢ïæ Úã¼¢ ãê¡ ±¢ï ÜU ï±H ¼ïÚï çH», Ýãèæ ¼¢ï §„ ¥„¢Ú „æ„¢Ú }¢ïæ ÜU ¢ñÝ ãñÚ¢Ý ã¢ï¼¢? }¢ñæ …Ï¢ }¢ã¢Ú¢… (|¢x¢±¢Ý S±¢ç}¢Ý¢Ú¢²‡¢) ÜU ï Т„ „¢{é Ï¢ÝÝï ™H¢ …¢©æx¢¢ ¼Ï¢ ¼éÛ¢ï }¢¢Hê}¢ ã¢ïx¢¢ ÜU ñ„ï „æ„¢Ú ™H¼¢ ãñ!’ x¢¢ïô±ÎÚ¢}¢ Ï¢ÇGï |¢¢§ü ÜU è Ï¢¢¼ „éÝÜU Ú }¢é„ÜU ¢²ï J ±ï …¢Ý¼ï ƒï, |¢¢§ü »ï„ï „æ„¢Ú À¢ïÇG Ýãèæ „ÜU ¼ï J çÜU ‹¼é ±ï ©„è çÎÝ x¢ïL§ ¥HçÈU ÐãÝÜU ï ™Hï }¢ã¢Ú¢… ÜU ï Т„ ¥¢ñÚ Ï¢Çï |¢¢§ü „ï Ï¢¢ïHï : ‘|¢ñ²¢ ! }¢ñæ ¼¢ï …¢ Ú㢠ãê¡, …² Ÿ¢è S±¢ç}¢Ý¢Ú¢²‡¢ ! }¢éÛ¢ï Ï¢¢H-Ï¢Ó™ï ¥¢ñÚ „æ„¢Ú ÜU ¢ ÜU ¢ï§ü Ï¢æ{Ý Ýãèæ ãñ J ¥¢Ð „æ„¢Ú À¢ïÇÜU ï …Ï¢ „¢{é ã¢ïÝ¢ ã¢ï ¼Ï¢ ã¢ï …¢Ý¢ J }¢éÛ¢ï ò±ã¢Ú |¢è Ýãèæ ™¢çã» ¥¢ñÚ Lвï |¢è Ýãèæ J’ ²ã Îï¶ÜU Ú }¢²¢Ú¢}¢…è ¼¢ï ò¢ÜU éH ã¢ï x¢²ï J ±ï x¢¢ïô±ÎÚ¢}¢ ÜU ¢ï „}¢Û¢¢¼ï ãé²ï ÜU ãÝï Hx¢ï : ‘¥Úï, x¢¢ïô±ÎÚ¢}¢ ! »ï„¢ }¢¼ ÜU Ú¢ï J §„}¢ïæ ã}¢¢Úè v²¢ §Á…¼ J’ „æ„¢Ú ÜU è ¼ëc‡¢¢ ÀêÅÝ¢ }¢ã¢ }¢éçàÜU H ãñ, çÜU ‹¼é |¢x¢±¼™Ú‡¢ }¢ïæ ç…„ÜU è ±ë眢 …éÇ …¢¼è ãñ ¥¢ñÚ „æ¼¢ïæ ÜU ï „¢ƒ ¥¢y}¢è²¼¢ ÜU ¢ Ý¢¼¢ …éÇG …¢¼¢ ãñ, ©„ÜU ï çH» ±¢ï Ï¢¢¼ ¥¢„¢Ý ã¢ï …¢¼è ãñ J

Lokfeukjk;.k n'kZu

9

fnlEcj] tuojh&09


çÐí²±¢v²Ðí΢ÝïÝ „±ïü ¼éc²ç‹¼ …‹¼±: J ¼S}¢¢œ¢Îï± ±QU Ã²æ ±™Ýï ÜU ¢ ÎçÚÎí¼¢ JJ - ™¢‡¢v²Ýèç¼

çÐí²±™Ý Ï¢¢ïHÝï „ï „|¢è }¢Ýéc² Ðí„ó¢ ã¢ï¼ï ãñ, ¥¼: çÐí²±™Ý ãè Ï¢¢ïHÝï ™¢çã» ©„}¢ïæ v²¢ïæ ÜU æ…ê„è ڶݢ J Pleasant words are sought by everyone, hence always speak them why be miserly in that ?

|¢x¢±¢Ý S±¢ç}¢Ý¢Ú¢²‡¢ x¢é…Ú¢¼ ÜU ï x¢¢¡±¢ï }¢ïæ ç±™Ú‡¢ ÜU Ú Úãï ƒï J ©ÝÜU ï „¢ƒ ÜU éÀ „æ¼¢ïæ, Т¯üÎ¢ï ¥¢ñÚ ÜU ¢Æè Ú¢…¢¥¢ïæ ÜU ¢ „æÍ¢ |¢è ƒ¢ J »ÜU çÎÝ „¢Ú¢ „æÍ¢ »ÜU x¢¢¡± „ï Îê„Úï x¢¢¡± …¢ Ú㢠ƒ¢ J x¢}¢èü ÜU è }¢¢ñ„}¢ ƒè J ΢ïãÐÚ ÜU ¢ „}¢² ã饢 J „ê²üÝ¢Ú¢²‡¢ ¥ÐÝ¢ ÐíÜU ¢ïÐ Ð뉱è ÐÚ ÈU ïæÜU Úãï ƒï J Ÿ¢èãçÚ „}¢ï¼ „æÍ¢ ÜU ï „|¢è H¢ïx¢ Ï¢ã¢ï¼ Œ²¢„ï ãé» ƒï J ¥¢x¢ï »ÜU x¢¢¡± ¥¢²¢ J „Ï¢Ýï Îﶢ ¼¢ï |¢¢x¢¢ïH }¢ïæ »ÜU ÜU ꥢ¡ ƒ¢ J ©„}¢ïæ ƒï ƒ¢ïÇè çS~¢²¢¡ ТÝè 綡™ Úãè ƒè J ©„ï Îï¶ Ÿ¢èãçÚ Ýï „éÚ¢¶¢™Ú -…¢ï Ðí|¢é ÜU ï Т¯üÎ ¥¢ñÚ „¶¢ ƒï - ©„ÜU ¢ï ÜU 㢠: ‘¥¢Ð ©Ý çS~¢²¢ïæ ÜU ï Т„ „ï ТÝè HïÜU Ú ¥¢¥¢ï J’ „éÚ¢¶¢™Ú ©ÝÜU ï Т„ x¢²ï ¥¢ñÚ ÜU Çï à¢Ï΢ïæ }¢ïæ ©„ï ÜU ãÝï Hx¢ï : ‘¥¢ï }¢ïÚï Ï¢¢Ð ÜU è Ï¢ãꥢïæ ! Îﶢïæ ±ã¢¡ |¢x¢±¢Ý S±¢ç}¢Ý¢Ú¢²‡¢ ¥¢ñÚ ©„ÜU ¢ „æÍ¢ ¶Ç¢ ãñ J ±ï „|¢è Œ²¢„ï ãé» ãñ ¼¢ï …ËÎ ãè ©„ï ТÝè ÐèH¢¥¢ï !’ „éÚ¢¶¢™Ú ÜU è ¥„|² Ï¢¢‡¢è „éÝÜU Ú ±ï „|¢è çÏ¢x¢Çè ¥¢ñÚ Ï¢Çè Ï¢Çè x¢¢çH²¢ïæ ÜU ï „¢ƒ ©„Ýï „éÚ¢¶¢™Ú ÜU ¢ï ©œ¢Ú Îï çβ¢ : ‘S±¢ç}¢Ý¢Ú¢²‡¢ ©ÝÜU ï Í¢ÚÜU ï ! ã}¢¢Úï Т„ ¥¢ÐÜU ï çH» »ï„¢ ÜU ¢ï§ „}¢² Ýãèæ ãñæ, ™Hï …¢¥¢ï ²ã¢¡ „ï !’ „éÚ¢¶¢™Ú ¼¢ï „궢 }¢é¡ã HïÜU Ú Ÿ¢èãçÚÜU ï Т„ ¥¢²ï J Ÿ¢èãçÚ ¥¢ñÚ „æÍ¢ |¢è ÎêÚ „ï ²ï „Ï¢ Îï¶ Úãï ƒï J çÈU Ú Ÿ¢èãçÚ Ýï ڢ͢±¢ÝæÎ S±¢}¢è ÜU ¢ï ТÝè HïÝï |¢ï…ï J S±¢}¢è Ýï ±ã¢¡ …¢ÜU Ú çÜU „è ÐéL¯ m¢Ú¢ ©Ý çS~¢²¢ïæ ÜU ¢ï ÜU 㢠çÜU , ‘ãï }¢¢¼¢²ïæ ! ã}¢¢Úï Ðí|¢é ¥¢ñÚ „æ¼¢ïæ-|¢QU ¢ïæ ¼ë¯¢ „ï ÐèçǼ ãñ ¥¢ñÚ ã}¢¢Úï Т„ ТÝè 綡™Ýï ÜU ï ÜU ¢ï§ „¢{Ý Ýãèæ ãñ, ²çÎ ¥¢ÐÜU è ÜU ëТ ã¢ï …¢²x¢è ¼¢ï ã}¢ ¥¢ÐÜU ï „Îñ± «‡¢è Úãïæx¢ï J’ S±¢}¢è ÜU ï çÐí² à¢Ï΢ﱢHï §„ „æÎïࢠ„ï Ðí„ó¢ ã¢ïÜU Ú ©Ý çS~¢²¢ïæ Ýï ¼éÚæ¼ „¢Úï „æÍ¢ H¢ïx¢ ¥¢ñÚ Í¢¢ïÇï ÜU ¢ï |¢è ТÝè çÐH¢²¢ J Lokfeukjk;.k n'kZu

10

fnlEcj] tuojh&09


ÿ¢‡¢à¢: ÜU ‡¢à¢pñ± ç±l¢}¢ƒZ ™ „¢{²ï¼ J ÿ¢‡¢y²¢x¢ï ÜU é¼¢ï ç±l¢, ÜU ‡¢y²¢x¢ï ÜU é¼¢ï {Ý}¢ì JJ - „é|¢¢ç¯¼}¢ì

ÿ¢‡¢-ÿ¢‡¢ ÜU ÚÜU ï ç±l¢ ¥¢ñÚ ÜU ‡¢-ÜU ‡¢ ÜU ÚÜU ï {Ý Ðí¢# ÜU ÚÝ¢ ™¢çã» J ÿ¢‡¢ y²¢x¢Ýï±¢H¢ïæ ÜU ¢ï ç±l¢ ÜU 㢡 ¥¢ñÚ ÜU ‡¢ y²¢x¢Ýï±¢H¢ïæ ÜU ¢ï {Ý ÜU 㢡 ? Accumulate knowledge every second and wealth by the penny. Who can have knowledge without the value of a second or a penny.

ÜU ïÝïÇ¢ ÜU ï ç±ÝèÐïx¢ à¢ãÚ }¢ïæ Ï¢ã¢ï¼ „ï |¢¢Ú¼è² H¢ïx¢ Úã¼ï ãñ J ±ã¢¡ »ÜU ϢǢ „Ý¢¼Ý }¢æçÎÚ ãñ J §„ }¢æçÎÚ }¢ïæ çã‹Îé {}¢ü ÜU ï ¥ç{ÜU ¼: „|¢è Îï±è-Îï±¼¢¥¢æï ÜU è Sƒ¢ÐÝ¢ ÜU è x¢§ü ãñ J §„ }¢æçÎÚ ÜU ï çÝcÜU ¢}¢ „ï±ÜU ¥¢ñÚ ¥x¢í‡¢è ÜU ¢²üÜU ¼¢ü |¢Îíïà¢|¢¢§ü |¢^ Ï¢ã¢ï¼ çÝ}¢üH Nβ ÜU ï |¢QU ãñ J …Ï¢ …Ï¢ x¢éLÜU éH ÜU ï „æ¼¢ï ÜU ¢ ç±ÝèÐïx¢ }¢ïæ „y„æx¢ ç±™Ú‡¢ ã¢ï¼¢ ãñ ¼Ï¢ ±ï „æ¼¢ïæ ÜU ï „¢ƒ ãè „¢ƒ Í¢ê}¢¼ï ãñ J »ÜU Ï¢¢Ú „æ¼¢æï Ýï Îﶢ ¼¢ï |¢Îíïà¢|¢¢§ü ÜU ¢Ú ™H¢¼ï „}¢² Ï¢¢Ú-Ï¢¢Ú ‘„Ý ±¢§Û¢Ú’ }¢ïæ Hx¢¢²ï »ÜU ÐïÐÚ ÜU è ¥¢ïÚ Îﶢ ÜU Ú¼ï ƒï J „æ¼¢ïæ Ýï ÐêÀ¢ : ‘|¢Îíïà¢|¢¢§ü ! ²ï v²¢ ãñ ?’ |¢Îíïà¢|¢¢§ü Ýï ÜU 㢠: ‘S±¢}¢è…è ! §„ ÐïÐÚ }¢ïæ ‘ç±c‡¢é„ãS~¢Ý¢}¢’ ÜU ï ÔH¢ïÜU ãñ J }¢ñæ RU }¢à¢: „æÐꇢü S¼¢ï~¢ ÜU æÆSƒ ÜU ÚÝ¢ ™¢ã¼¢ ƒ¢ J ²ã¢¡ }¢ïÚè …¢ïÏ¢ ÜU ¢ »ï„¢ „ïÇKéH ãñ çÜU }¢ïÚï Т„ Îê„Ú¢ »ï„¢ ÜU ¢ï§ „}¢² Ýãèæ ãñ çÜU }¢ñæ ࢢæç¼ „ï Ï¢ñÆÜU Ú ÜU æÆSƒ ÜU M¡ J §„çH» }¢ñæ ²ã¢¡ ΢ï-¼èÝ ÔH¢ïÜU Hx¢¢²ï Ú¶¼¢ ãê¡, Çü± ÜU Ú¼ï „}¢² Ï¢¢ÚÏ¢¢Ú ©„}¢ïæ Îﶼ¢ Úã¼¢ ãê¡ ¥¢ñÚ ²¢Î Ú¶ Hï¼¢ ãê¡ J' „æ¼¢ïæ : ‘¼¢ï v²¢ ¥¢ÐÜU ¢ï „æÐꇢü ‘ç±c‡¢é„ãS~¢Ý¢}¢’ ÜU æÆSƒ ã¢ï …¢²ïx¢¢ ?' |¢Îíïà¢|¢¢§ü : ‘㢡, S±¢}¢è…è ! ¥ç{ÜU ¼: ¼¢ï Ðꇢü ã¢ï x¢²¢ ãñ J Ï¢„ ¥Ï¢ ÜU éÀ ãè çÎÝ¢ïæ }¢ïæ „æÐꇢü ‘ç±c‡¢é„ãS~¢Ý¢}¢’ ÜU æÆSƒ ã¢ï …¢²ïx¢¢ J’ „æ¼¢ïæ ÜU ï }¢é¶ „ï „ã„¢ çÝÜU H x¢²¢, ‘¥¢Î}¢è ÿ¢‡¢ ÿ¢‡¢ ÜU ¢ ©Ð²¢ïx¢ ÜU Úï ¼¢ï ÜU ¢ñÝ „è Ï¢¢¼ ¥„æ|¢± ãñ !' Lokfeukjk;.k n'kZu

11

fnlEcj] tuojh&09


²S² Ý¢çS¼ S±²æ Ðí¿¢¢ ࢢ› ¼S² ÜU Ú¢ïç¼ çÜU }¢ì J H¢ï™Ý¢|²¢æ ç±ãèÝS² ÎÐü‡¢: ôÜU ÜU çÚc²ç¼ JJ - „é|¢¢ç¯¼}¢ì

ç…„ÜU ¢ï ¥ÐÝè „ã… Ðí¿¢¢ Ýãèæ ãñ, ©„ÜU ¢ï ࢢS~¢ v²¢ ÜU Úïx¢¢ ? …ñ„ï ç…„ÜU ¢ï ΢ïÝ¢ïæ ¥¢æ¶ï Ýãèæ ãñ, ©„ÜU ¢ï ÎÐü‡¢ v²¢ ÜU Úïx¢¢ ? How much can scriptures help whom who lacks discretion ? Like a mirror cannot help a blind person.

бÝÐé~¢ ãÝé}¢¢Ý…è Ýï ¥ãæÜU ¢Úè Ú¢±‡¢ ÜU ï ¥à¢¢ïÜU Ï¢Ý ÜU ¢ï ¶ñ΢Ý-}¢ñÎ¢Ý Ï¢Ý¢ÜU Ú Ú¢±‡¢Ðé~¢ ¥ÿ¢²ÜU é}¢¢Ú „çã¼ Ú¢ÿ¢„ „ïÝ¢ ÜU ¢ ݢࢠÜU Ú çβ¢ J çÈU Ú §ü‹Îí…è¼ Ýï À¢ïÇï Ï¢ír¢¢› ÜU è ¥±¿¢¢ Ýãèæ ÜU Ú¼ï ãé» Ï¢æÎè Ï¢ÝÜU Ú Ú¢±‡¢ ÜU ï „¢}¢Ýï ¥¢ ¶Çï ¥¢ñÚ Ú¢±‡¢ ÜU ¢ï ¥ÐÝ¢ ÐçÚ™² Îï¼ï ãé» ÜU ã¢, : ‘ãï }¢ê¶ü ! }¢ñæ ¼¢ï Ú¢}¢ ÜU ¢ „Ï¢„ï À¢ïÅ¢ „ï±ÜU ãê¡, ¥|¢è „}¢² ãñ „±ü „}¢ƒü ÚÍ¢éÝ¢ƒ ÜU ï ™Ú‡¢ ã¢ï …¢¥¢ï ¼¢ï ¼ïÚ¢ ÜU ˲¢‡¢ ã¢ïx¢¢ J ¥‹²ƒ¢ ¼ïÚ¢ ݢࢠçÝçp¼ ãñ J }¢ã<¯ ÐéHyS² ÜU ¢ï ™‹Îí …ñ„ï çÝ}¢üH ²à¢ ÜU ¢ï ÜU HæçÜU ¼ }¢¼ ÜU Ú¢ï J ¥ÝïÜU ¥HæÜU ¢Ú „ï „…è ãé§ü Ý¢Úè ±S~¢ çϢݢ ࢢï|¢¢ Ðí¢# Ýãèæ ÜU Ú¼è, ±ñ„ï ¼ïÚï „|¢è „Îìx¢é‡¢ Ú¢}¢ ¥ÝéÚ¢x¢ çÏ¢Ý ¼éÛ¢ï ÜU HæçÜU ¼ ÜU Ú¼ï ãñ J’ ¼Ï¢ Ú¢±‡¢ ¥^ã¢S² ÜU Ú¼¢ ã饢 Ï¢¢ïH¢, : ‘Úï }¢êÉ Ï¢æÎÚ ! ¼ê }¢ê¡Û¢ï „è¶ Îï Ú㢠ãñ J }¢ñæ ࢢS~¢¿¢¢¼¢ ãê¡, }¢é¡Û¢ï v²¢ ÜU ÚÝ¢ ™¢çã» ¥¢ñÚ v²¢ Ýãèæ ±¢ï }¢ñæ |¢Hè |¢¢¡ç¼ …¢Ý¼¢ ãê¡ J’ çÈU Ú RU ¢ï{ ÜU Ú¼ï ãé» Ú¢±‡¢ Ýï „ñçÝÜU ¢ï ÜU ¢ï ¥¢Îïࢠçβ¢, : ‘…¢¥¢ï, §„ Ï¢ï±ÜU êÈU Ï¢æÎÚ ÜU è Ðê¡À ÐÚ ¼ñH „ï |¢èx¢ï ÜU ÐÇï Ï¢¢æ{ÜU Ú …H¢ ΢ï J’ „™}¢ê™ Ú¢±‡¢ ࢢS~¢¢ïæ ÜU ¢ ¿¢¢¼¢ ƒ¢ J ±¢ï Ï¢í¢r¢‡¢ ÜU ¢ Ðé~¢ ƒ¢ J çÜU ‹¼é ±ïÎ ¥¢ñÚ ©ÐçݯΠ}¢ïæ ç…„ÜU è }¢çã}¢¢ Ï¢¼¢§ü x¢§ ãñ »ï„ï ÚÍ¢éÝ¢ƒ…è ÜU ¢ï Ðã™¢Ý Ýãèæ „ÜU ¢ J }¢ƒéÚ¢ ÜU ï Ï¢í¢r¢‡¢ -…¢ï Ðí|¢é ÜU ï Îà¢üÝ ÜU ï çH» ±¯¢ïüæ „ï ²¿¢ ÜU Ú Úãï ƒï, |¢x¢±¢Ý Ÿ¢èÜU ëc‡¢ ²¿¢ Ð턢ΠHïÝï Ð{¢Úï ¼¢ï ©„ï }¢¢ÚÝï ΢ïÇï J ¥¢ñÚ Ï¢í¢r¢‡¢ ÐçÕ²¢¡ ࢢS~¢ Ýãèæ ÐÉè ƒè çÈU Ú |¢è |¢x¢±¢Ý ÜU ¢ï Ðã™¢Ý x¢§ü J Lokfeukjk;.k n'kZu

12

fnlEcj] tuojh&09


}¢ã¢…ÝS² „æ„x¢ü: ÜU S² Ý¢ïó¢ç¼ÜU ¢ÚÜU : J ÐkÐ~¢çSƒ¼æ ±¢çÚ {œ¢ï }¢éQU ¢ÈU H矢²}¢ì JJ - „é|¢¢ç¯¼}¢ì

ÜU }¢HÐ~¢ ÐÚ çSƒ¼ …HçÏ¢æÎé }¢¢ï¼è ÜU ¢ LÐ {¢Ú‡¢ ÜU Ú Hï¼¢ ãñ J „™}¢ê™ }¢ã¢…Ý¢ïæ ÜU ¢ „¢çÝŠ² çÜU „ÜU ¢ï ©ó¢ç¼ÜU ¢ÚÜU Ýãèæ ã¢ï¼¢ ? On a lotus leaf a drop of waters appears as a pearl, similarly who does not progress by company of the noble ?

x¢é…Ú¢¼ ÜU ¢ À¢ïÅ¢ „¢ x¢¢¡±, HèH¢¶¢ ©„ÜU ¢ Ý¢}¢ J §„ x¢¢¡± }¢ïæ »ÜU ¥¢Î}¢è Úã¼¢ ƒ¢ : }¢êæ…¢ï„éL J „¢Ú¢ x¢¢¡± ©ÝÜU ¢ Ý¢}¢ HïÝï „ï |¢è ÇÚ¼¢ ƒ¢ J x¢¢¡± }¢ïæ ¥ç{ÜU ¼: ™¢ïÚè ÜU ÚÝï±¢H¢ ±¢ï ãè ã¢ï¼¢ ƒ¢ J „¢Úï x¢¢¡± ÜU ï H¢ïx¢ ²ï Ï¢¢¼ …¢Ý¼ï ãé²ï |¢è ©„ÜU ï „¢}¢Ýï ÜU ¢ï§ ¥¡x¢éHè ¼ÜU Ýãè ©Æ¢ „ÜU ¼¢ ƒ¢ J }¢êæ…¢ï„éL Ï¢H±¢Ý ¼¢ï »ï„¢ çÜU , ÜU |¢è ¥x¢H-Ï¢x¢H ÜU ï x¢¢¡±¢ï }¢ïæ çÜU „èÜU ï Í¢Ú Ï¢ÜU Úè²¢¡ ™éÚ¢Ýï …¢¼¢ ¼¢ï ΢ïÝ¢æï Ï¢x¢H }¢ïæ »ÜU -»ÜU , ΢ïÝ¢ï ¶æ|¢ï ÐÚ »ÜU -»ÜU , »ÜU „èÚ ÐÚ ¥¢ñÚ »ÜU ÜU ¢æ{ ÐÚ, ΢ïÝ¢ïæ 㢃 |¢è ¶¢Hè Ýãèæ Ú¶¼¢, §„ ÐíÜU ¢Ú »ÜU „¢ƒ 8 Ï¢ÜU Úè²¢¡ ©Æ¢ÜU ï |¢¢x¢¼¢ J ©„ÜU ¢ }¢¢çHÜU ²ã Îï¶ …¢¼¢ ¼¢ï Т¡™-Îࢠ¥¢Î}¢è²¢ïæ ÜU ï „¢ƒ ©„ï ÐÜU ÇGÝï ÜU ï çH²ï ©„ÜU ï ÐèÀï }¢¢~¢ HÜU Çè²¢¡ HïÜU Ú Î¢ñÇG¼ï ¼¢ï |¢è ©„ï Ðãé¡™ Ýãèæ Т¼ï J ²ãè }¢êæ…¢ï„éL ÜU ¢ï „Îìx¢éL Ÿ¢è x¢é‡¢¢¼è¼¢ÝæÎ S±¢}¢è ÜU ¢ ²¢ïx¢ ã饢 J ©„ï S±¢}¢è…è ÜU è Ï¢¢¼ï ¥ÓÀè Hx¢Ýï Hx¢è J ±¢ï S±¢}¢è…è ÜU ï „y„æx¢ }¢ïæ Ï¢ñÆÝï Hx¢¢ ¼¢ï »ÜU çÎÝ »ï„¢ ÐÚ}¢ »ÜU ¢æç¼ÜU |¢QU Ï¢Ý x¢²¢ çÜU ©„ï ²¢Î ÜU ÚÝï±¢Hï |¢è Т±Ý Ï¢Ý …¢² J …¢ï ¥¢Î}¢è »ÜU çÎÝ Ðí¢‡¢è-Ðæ¶è ¥¢ñÚ }¢Ýéc² ÜU ¢ï ¶ÚÏ¢ê… ÜU è |¢¢¡ç¼ çÝÎü²¼¢ „ï ÜU ¢Å Îï¼¢ ƒ¢ ±¢ï ãè ¥¢Î}¢è ¥Ï¢ |¢êH „ï À¢ïÅè ô™^è }¢Ú …¢Ýï ÐÚ ©„ï ТР}¢¢ÝÜU Ú ©„ÜU ¢ Ðí¢²çp¼ ÜU ÚÝï Hx¢¢ J }¢ã¢ÐéL¯¢æï ÜU ¢ „}¢¢x¢}¢ v²¢ Ýãèæ ÜU Ú „ÜU ¼¢ !

Lokfeukjk;.k n'kZu

13

fnlEcj] tuojh&09


©Î²ï „ç±¼¢ ÚQU ¢ï, ÚQU p¢S¼}¢Ýï ¼ƒ¢ J „}м¢ñ ™ ç±Ð¼¢ñ ™ „¢{êÝ¢}¢ïÜU Lм¢ JJ - „é|¢¢ç¯¼}¢ì

„ê²ü, ©Î² ¥¢ñÚ ¥S¼ ΢ïÝ¢ïæ „}¢² ÚQU Úæx¢ {¢Ú‡¢ ÜU Ú¼¢ ãñ J±ñ„ï ãè }¢ã¢ÐéM¯ „æÐ眢 ²¢ ç±Ð眢 ÜU ï „}¢² „}¢¢Ý Úã¼ï ãñ J The Sun assumes red color both at dawn and at dusk, similarly great people remain even during good and tough times.

ÐêÁ² ࢢ›è…è }¢ã¢Ú¢… „Ýì 1978 }¢ïæ Ð¢æ™ }¢¢„ ÜU è ‘ç±Îïࢠ„y„æx¢²¢~¢¢’ Ðꇢü ÜU ÚÜU ï …Ï¢ ±¢Ð„ |¢¢Ú¼ Ð{¢Úï ¼Ï¢ }¢éæÏ¢§ü, ¥ã}¢Î¢Ï¢¢Î, Ú¢…ÜU ¢ïÅ, …êÝ¢x¢É ¥¢çÎ ÜU §U à¢ãÚ¢æï }¢ïæ |¢QU ¢ïæ Ýï S±¢}¢è…è ÜU ï S±¢x¢¼ „}¢¢Ú¢ïã çÜU ²ï J …êÝ¢x¢É }¢ïæ S±¢}¢è…è ÜU ¢ S±¢x¢¼ ç±çà¢C |¢çQU |¢¢± ÜU ï „¢ƒ çÜU ²¢ x¢²¢ J „æ¼¢ï-|¢QU ¢ïæ ¥¢ñÚ À¢~¢¢ïæ ÜU ï Nβ }¢ïæ ¥¢… ¥ÝêÆ¢ ¥¢ÝæÎ ƒ¢ J à¢ãÚ ÜU ï Ú¢…}¢¢x¢¢ïü ÐÚ |¢Ã² S±¢x¢¼²¢~¢¢ çÝÜU ¢Hè x¢²è J S±¢x¢¼²¢~¢¢ ÜU ï Ï¢¢Î x¢éLÜU éH ÜU ï ÐÅ¢æx¢Ý }¢ïæ …êÝ¢x¢É ÜU ï „}}¢¢Ýè² ¥¢x¢ï±¢Ý Ÿ¢è ÐÚ}¢¢‡¢æÎ|¢¢§ü ¥¢ïÛ¢¢ ¼ƒ¢ ¥‹² }¢ã¢Ýé|¢¢±¢ïæ ÜU è ©ÐçSƒç¼ }¢ïæ ç±à¢¢H …Ý}¢ïÎÝè §„ „|¢¢ }¢ïæ ©ÐçSƒ¼ ãé§ ƒè J §„ „|¢¢ }¢ïæ }¢ã¢Ýé|¢¢±¢ïæ Ýï ÐêÁ² S±¢}¢è…è ÜU ï „}¢¢… ©yƒ¢Ý ÜU ï ÜU ¢²¢ïüæ ÜU è Ðíà¢çS¼ ÜU è J ¥æ¼ }¢ïæ S±¢}¢è…è Ýï ¥ÐÝè ç±Îïࢲ¢~¢¢ ÜU ÚÝïÜU ¢ à¢é|¢ ©gïಠϢ¼¢²¢ ¥¢ñÚ ç±Îïࢢïæ }¢ïæ ÚãÝï±¢Hï x¢éLÜU éH ÜU ï À¢~¢¢ïæ ¥¢ñÚ |¢QU ¢ïæ çÜU „ ÐíÜU ¢Ú ã}¢¢Úè „æSÜU ëç¼ ÜU ¢ …¼Ý ÜU Ú¼ï ãñ, ©„ÜU è Ï¢¢¼ï ÜU ãè ¥¢ñÚ Ðí±™Ý ÜU ï ©Ð„æã¢Ú }¢ïæ ÜU 㢠: ‘Œ²¢Úï „æ¼¢ïæ, |¢QU ¢ïæ ¥¢ñÚ À¢~¢¢ïæ ! ¥¢Ð „Ï¢Ýï ¥¢… Ï¢Çï |¢çQU |¢¢± ÜU ï „¢ƒ S±¢x¢¼²¢~¢¢ „ï }¢Ú¢ï S±¢x¢¼ çÜU ²¢, çÜU ‹¼é »ÜU çÎÝ §„è }¢¢x¢¢ïüæ ÐÚ }¢ïÚ¢ ϢǢG ¥Ð}¢¢Ý ã饢 ƒ¢ J ©„ çÎÝ mï¯è²¢ïæ Ýï }¢ïÚï ç„Ú ÐÚ {êH-ЉƒÚ ¥¢ñÚ x¢¢çH²¢ïæ ÜU è Û¢Çè Ï¢Ú„¢§ ƒè ¥¢ñÚ ¥¢… ¥¢ÐÝï }¢ïÚï ÐÚ ÐécРϢڄ¢²ï, çÜU ‹¼é ©„ çÎÝ ©„ ¥Ð}¢¢Ý ÜU ¢ }¢éÛ¢ï ÜU ¢ï§ Îé:¶ Ýãèæ ƒ¢ ¥¢ñÚ ¥¢… §„ „}}¢¢Ý ÜU ¢ }¢éÛ¢ï »ï„¢ ÜU ¢ï§ ¥¢ÝæÎ Ýãèæ ãñ J’ }¢¢Ý-¥Ð}¢¢Ý „}¢ ÜU Úè …¢Ýï ¼ï ãè „æ¼ „é…¢Ý ÜU 㢱ï J Lokfeukjk;.k n'kZu

14

fnlEcj] tuojh&09


±Ú}¢ïÜU ¢ï x¢é‡¢è Ðé~¢¢ï Ý ™ }¢ê¶üࢼ¢‹²çÐ J »ÜU p‹ÎíS¼}¢¢ï ã狼 Ý ™ ¼¢Ú¢x¢‡¢¢ïùçÐ ™ JJ - „é|¢¢ç¯¼}¢ì

ã…¢Ú¢ïæ }¢ê¶üÐé~¢¢ïæ „ï »ÜU ãè x¢é‡¢±¢Ý Ðé~¢ Ÿ¢ïD ãñ, v²¢ïæçÜU »ÜU ™æÎí}¢¢ „ï ãè Ú¢ç~¢ ÜU ¢ ¥æ{ÜU ¢Ú ݢࢠã¢ï¼¢ ãñ, ¼¢Ú¢¥¢ïæ ÜU ï „}¢êã „ï Ýãèæ ! One intelligent son is better than thousand fools as a dark night is lit by a full moon and not by thousand stars.

900 „¢H ÐãïHï ÜU è ²ã Ï¢¢¼ ãñ J ©„ „}¢² x¢é…Ú¢¼ }¢ïæ Ú¢…¢ |¢è}¢Îï± Ú¢Á² ÜU Ú¼ï ƒï J ©„ÜU ¢ »ÜU H¢ñ¼¢ Ðé~¢ ƒ¢ }¢êfÚ¢… J Ðé~¢ ÜU ï Hÿ¢‡¢ ТHÝï „ï ! ÜU ï ¥Ýé„¢Ú Ï¢™ÐÝ „ï ãè ±¢ï Ï¢ÇG¢ ©Î¢Ú ¥¢ñÚ ç±±ïÜU è ƒ¢ J »ÜU „¢H x¢é…Ú¢¼ }¢ïæ ¥ÜU ¢H ÐÇ¢ J ¶ï¼¢ïæ}¢ïæ ¥Ý¢… Ðñ΢ Ýãèæ ã¢ïÝï „ï H¢ïx¢ Ú¢Á² ÜU ¢ }¢ãï„êH Ý |¢Ú „ÜU ï J ¼Ï¢ Ú¢…¢ ÜU ï ç„Тçã x¢¢¡±-x¢¢¡± Í¢ê}¢ï ¥¢ñÚ }¢ãï„êH Ý |¢ÚÝï ÜU ï ÎæÇ }¢ïæ H¢ïx¢¢ïæ ÜU ï Í¢Ú }¢ïæ …¢ï ƒ¢ ±¢ï „Ï¢ …# ÜU Ú çH²¢ J „¢ƒ }¢ïæ ©Ý ¥„㢲, Îé:¶è çÜU „¢Ý¢æï ÜU ¢ï |¢è Ï¢æÎè ϢݢÜU Ú Ýx¢Ú }¢ïæ H¢²ï x¢²ï J „¢ïHã „¢H ÜU ï Ú¢…ÜU é}¢¢Ú }¢êfÚ¢… Ýï §Ý Îé:¶è çÜU „¢Ý¢ïæ ÜU ¢ï Îï¶ïæ J ±¢ï ©ÝÜU ï Т„ Ðãé¡™ x¢²¢ J ࢢæç¼ „ï çÜU „¢Ý¢ïæ ÜU è „|¢è Ï¢¢¼ïæ „éÝè J çÜU „¢Ý¢ïæ ÜU è ÎéÎüࢢ Îï¶ÜU Ú }¢êfÚ¢… ¥y²æ¼ Îé:¶è ã¢ï x¢²¢ J ©Ý çÎÝ¢æï }¢êfÚ¢… ¥Eç±l¢ 然 Ú㢠ƒ¢ J çм¢ Ýï ÜU 㢠ƒ¢ : ‘¼é}¢ ¥ÓÀè ¼Úã ¥Eç±l¢ 然 H¢ïx¢ï ¼Ï¢ ¼é}ãæï }¢ñæ Ï¢ÇG¢ §üÝ¢}¢ ç}¢Hïx¢¢ J’ ¥¢… }¢êfÚ¢… Ýï ¥ÐÝè ¥¢p²üÜU ¢Úè ¥E ÜU H¢» çм¢ ¥¢ñÚ Ðí…¢ ÜU ï „}¢ÿ¢ ÐíS¼é¼ ÜU è J ©„ï Îï¶ÜU Ú |¢è}¢Îï± Ðé~¢ ÐÚ ¥¢ÈU GÚèÝ ã¢ïÜU Ú Ï¢¢ïHï : ‘Ï¢ïÅï ! ¥¢… ¼é}¢ }¢ïÚï „ï }¢Ý™¢ã¢ ±ÚÎ¢Ý }¢¢¡x¢ H¢ï J’ ¼Ï¢ }¢êfÚ¢…Ýï ÜU 㢠: ‘çм¢…è ! ²çÎ ¥¢Ð }¢éÛ¢ï ÜU éÀ ÎïÝ¢ ™¢ã¼ï ãñ, ¼¢ï §Ý x¢ÚèÏ¢ çÜU „¢Ý¢ïæ ÜU ï …Ú…}¢èÝ ±¢Ð„ ÎïÜU Ú ©„ï Ï¢æÎè}¢éQU ÜU Ú Îèç…» J ¥¢ñÚ çÈU Ú ÜU |¢è »ï„è Îñ±è ¥¢Ð眢²¢ïæ }¢ïæ Ú¢Á², çÜU „¢Ý¢ïæ ÜU ï Т„ „ï }¢ãï„êH Ý Hï »ï„¢ ±ÚÎ¢Ý }¢éÛ¢ï Îèç…²ï J’ Ðé~¢ ÜU è ²ã ¥¢Îà¢ü }¢¢x¢¡ „éÝÜU Ú Ú¢…¢ Ï¢ã¢ï¼ Ðí„ó¢ ãé» J ¥ÐÝ¢ H¢|¢ À¢ïÇÜU Ú Îê„Ú¢ïæ ÜU ï „é¶ }¢ïæ „é¶è ã¢ïÝï±¢Hï ¥ÐÝï Ðé~¢ ÜU ¢ï ©‹ã¢æïÝï x¢Hï Hx¢¢ çH²¢ J {ë¼Ú¢cÅî ÜU ¢ï |¢è „¢ñ Ðé~¢ ƒï, çÜU ‹¼é ©ÝÜU ï ÜU }¢¢ïüæ „ï „¢Ú¢ …è±Ý ©‹ãæï Îé:¶ ãè Îé:¶ ç}¢H¢ J Lokfeukjk;.k n'kZu

15

fnlEcj] tuojh&09


ÜU éHèÝñ: „ã „æÐÜU ü Ðç‡Ç¼ñ: „ã ç}¢~¢¼¢}¢ì J ¿¢¢ç¼ç|¢p „}¢æ }¢ïHæ ÜU é±¢ü‡¢¢ï Ý ç±Ýà²ç¼ JJ - „é|¢¢ç¯¼}¢ì

ÜU éH±¢Ý ÜU ï „¢ƒ „æ„x¢ü, ÐææçǼ¢ïæ ÜU ï „¢ƒ ç}¢~¢¼¢ »±æ ¿¢¢ç¼…Ý¢ïæ ÜU ï „¢ƒ à¢é|¢ ò±ã¢Ú Ú¶Ýï±¢H¢ ÜU |¢è ݢࢠÝãèæ ã¢ï¼¢ J One who associates with the learned, mannered and knowledgeable never perishes.

S±¢ç}¢Ý¢Ú¢²‡¢è² „æ¼¢ïæ ÜU è }¢æÇHè²¢¡ x¢é…Ú¢¼, }¢ã¢Ú¢cÅî, Ú¢…Sƒ¢Ý, }¢Š²ÐíÎïࢠ¥¢ñÚ ©œ¢ÚÐíÎïࢠ¼ÜU ÜU ï x¢¢¡±¢ï }¢ïæ Í¢ê}¢ Úãè ƒè J ò„Ýè²¢ïæ ÜU ¢ï çÝòü„Ýè Ϣݢݢ, ÎéÚ¢™¢Úè²¢ïæ ÜU ¢ï „΢™¢Úè ÜU ÚÝ¢ ¥¢ñÚ Ð¢Ðè²¢ïæ ÜU ¢ï Ð釲ÔH¢ïÜU Ϣݢݢ ©„ÜU ¢ Š²ï² ƒ¢ J Îé:¶è H¢ïx¢¢æï ÜU ï Îé:¶ }¢ïæ ±ï „ã|¢¢x¢è Ï¢Ý¼ï ¼¢ï „é¶è H¢ïx¢¢ïæ ÜU ¢ï „é¶ }¢ïæ |¢x¢±¢Ý Ýãèæ |¢êHÝï ÜU è „è¶ çβ¢ ÜU Ú¼ï J „Îìx¢éL Ÿ¢è x¢é‡¢¢¼è¼¢ÝæÎ S±¢}¢è ¥ÐÝï }¢æÇH ÜU ï ÜU éÀ „æ¼¢ïæ ÜU ï „¢ƒ ç±™Ú‡¢ ÜU Ú¼ï »ÜU x¢¢¡± }¢ïæ ±ï ÆãÚï ƒï J ©„ x¢¢¡± ÜU ï »ÜU x¢ÚèÏ¢ Ï¢í¢r¢‡¢ ÜU ¢ ²é±¢Ý Ðé~¢ ¥¢²éc² Ðꇢü ã¢ïÝï „ï }¢Ú x¢²¢ J ÜU ¢ñÝ ÜU Ï¢ ¥¢ñÚ ÜU 㢡 }¢Ú …¢² ©„ÜU ¢ ÆèÜU ¢Ý¢ ¼¢ï ãñ Ýãèæ ! ²ã¢¡ ²ï Ï¢í¢r¢‡¢ Ðé~¢ ÜU è }¢ëy²é „ï }¢¢ïã ÜU ï ÜU ¢Ú‡¢ Ú¢ï-ÜU êÅÝï Hx¢¢ J Ðí¢Úæ|¢ }¢ïæ ¼¢ï ¥‹² „æÏ¢æ{è²¢ïæ |¢è Ú¢ï²ï çÜU ‹¼é »ÜU -΢ï çÎÝ }¢ïæ „Ï¢ ÆèÜU „ï ã¢ï x¢²ï J çÜU ‹¼é Ï¢í¢r¢‡¢ ÜU ¢ ࢢïÜU ¼¢ï çÎÝ ± çÎÝ Ï¢É¼¢ ™H¢ J ©„Ýï ¶¢Ýï-ÐèÝï ÜU ¢ À¢ïÇ çβ¢ J ÜU |¢è ÜU |¢è ¼¢ï 㢃 }¢ïæ ЉƒÚ HïÜU Ú ç„Ú ÐÚ Æ¢ïæÜU Ýï Hx¢¼¢ ¥¢ñÚ ç™Ì¢ ç™Ì¢ÜU Ú, ‘ãï Ðé~¢, ãï }¢ïÚï H¢H !’ »ï„¢ Ï¢ÜU Ýï Hx¢¼¢ J çÜU „èÝï x¢é‡¢¢¼è¼¢ÝæÎ S±¢}¢è „ï ²ã Ï¢¢¼ Ï¢¼¢§ü J β¢ ÜU ï „¢x¢Ú S±¢}¢è…è ©„ Ï¢í¢r¢‡¢ ÜU ï Í¢Ú ¥¢²ï ¥¢ñÚ ÐãHï {èÚ… ÜU è ƒ¢ïÇè Ï¢¢¼ï ÜU ÚÝï ÜU ï Ï¢¢Î ÜU ã¢, : ‘ãï Ï¢ír¢Îï± ! Ðé~¢ ÜU ï ࢢïÜU }¢ïæ ¥¢Ð }¢Ú …¢¥¢æïx¢ï ¼¢ï v²¢ ¥¢ÐÜU ¢ HÇÜU ¢ ±¢Ð„ …èç±¼ ã¢ï …¢²ïx¢¢ ? ¥¢ñÚ ¥¢Ð ¥¢ÐÜU ï Ðé~¢ ÜU ¢ï v²¢ ÎïÝï±¢Hï ƒï ? v²¢ Ðé~¢ ÜU ï çϢݢ ©ÎïÐéÚ ÜU è Ú¢…x¢gè ¶¢Hè ÚãÝï±¢Hè ãñ ? x¢¢¡±±¢H¢æï ÜU ¢ï |¢è §¼Ý¢ „é¶ ÜU è »ÜU Ï¢í¢r¢‡¢ ÜU è Û¢¢ïHè ÜU }¢ ã¢ï x¢§ !’ S±¢}¢è…è ÜU ï ©ÐÎïࢠ„ï ±¢ï Ï¢í¢r¢‡¢ }¢ÚÝï „ï Ï¢™ x¢²¢ J Lokfeukjk;.k n'kZu

16

fnlEcj] tuojh&09


Îé…üÝæ Ðíƒ}¢æ ±‹Îï „Á…Ýæ ¼ÎÝ‹¼Ú}¢ì J }¢é¶Ðíÿ¢¢HÝ¢¼ì Ðê±Z ТÎÐíÿ¢¢HÝæ ²ƒ¢ JJ - „}¢²¢ï發Ðl}¢¢çHÜU ¢

…ñ„ï ã}¢ }¢é¶ {¢ïÝï „ï Ðê±ü ÐñÚ {¢ï¼ï ãñ, ±ñ„ï ãè Îé…üÝ¢ïæ ÜU ¢ï Ðíƒ}¢ Ð퇢¢}¢ ÜU Ú HïÝ¢ ™¢çã», „Á…Ý¢ïæ ÜU ¢ï Ï¢¢Î }¢ïæ ! As we wash our feet prior to washing our face, so should we see off evil people before bowing to the saintly.

S±¢ç}¢Ý¢Ú¢²‡¢ „æÐí΢² ÜU ï Ðí¢Úæ|¢ÜU ¢H }¢ïæ „æÐí΢² ÜU ï ©Á±Ì ™¢çÚ~² „æÐó¢ ÐÚ}¢ãæ„¢ïæ ÜU ¢ï Т¶æÇÜU éÀæÎ }¢ïæ ÈU æ„ï Ï¢ñÚ¢x¢è²¢ïæ ¥ÝïÜU ÐíÜU ¢Ú „ï ÐÚïà¢¢Ý çÜU ²¢ ÜU Ú¼ï ƒï J ©Ý Ï¢ñÚ¢x¢è²¢ïæ ÜU ¢ï Ýà¢ïæ }¢ïæ }¢xÝ ÚãÝ¢ ƒ¢, òç|¢™¢Ú }¢ïæ ÇêÏ¢ï ÚãÝ¢ ƒ¢, …êÆï ™}¢yÜU ¢Ú¢ïæ m¢Ú¢ H¢ïx¢¢ïæ ÜU ¢ï ÇÚ¢ÜU ï Îê{ТÜU -}¢¢HÐêÇGï ¶¢Ýï ƒï J …Ï¢ S±¢ç}¢Ý¢Ú¢²‡¢è² ÐÚ}¢ãæ„¢ïæ S±²æ ¼¢ï „¢çœ±ÜU ¥¢ñÚ à¢éh …è±Ý …è¼ï ƒï, „}¢¢… ÜU ¢ï |¢è ™¢çÚ~² à¢éçh 然¢¼ï ƒï J Ýãèæ ƒ¢ ©„ï {Ý-›è ÜU ¢ Ðí„æx¢ ¥¢ñÚ Ýãèæ ƒè Ýà¢ï- x¢¢æ…ï ÜU è ¥¢Î¼ J ¶¢Ýï }¢ïæ »ÜU „}¢² ç|¢ÿ¢¢ ç}¢H …¢² ©Ý„ï ÐïÅ |¢Ú Hï¼ï, ÜU |¢è ÜU éÀ Ý ç}¢HÝï ÐÚ ©Ð±¢„ ÜU Ú Hï¼ï J ©ÝÜU ï »ï„ï …è±Ý „ï H¢ïx¢¢ïæ }¢ïæ ©ÝÜU ¢ „}}¢¢Ý Ï¢ÉÝ¢ S±¢|¢¢ç±ÜU ƒ¢ J „æ¼¢ïæ ÜU ï §„ „}}¢¢Ý „ï Ï¢ñÚ¢x¢è²¢ïæ x¢éS„ï }¢ïæ ƒï J „Îx¢éL Ÿ¢è }¢éQU ¢ÝæÎ S±¢}¢è ¥ÐÝï 60 „æ¼¢ïæ ÜU ï „¢ƒ ¶¢ï¶Ú¢-}¢ï}¢Î¢Ï¢¢Î }¢ïæ LÜU ï ƒï J §„ x¢¢¡± }¢ïæ ‘H¢ïHæx¢Ú' Ý¢}¢ÜU ï »ÜU Ï¢Çï Ï¢ñÚ¢x¢èÜU ¢ ¥¢Ÿ¢}¢ ƒ¢ J ¥¢Ÿ¢}¢}¢ïæ ã烲¢Ú{¢Úè Ï¢ñÚ¢x¢è²¢ïæ ÜU è ÈU ¢ñ… ƒè J ©‹ãï …¢ÝÜU ¢Úè ç}¢Hè çÜU S±¢ç}¢Ý¢Ú¢²‡¢ ÜU ¢ ¥x¢í‡¢è „¢{é }¢éQU ¢ÝæÎ ¥¢ñÚ 60 „¢{é ã}¢¢Úï x¢¢¡± }¢ïæ ¥¢²ï ãñ, ¼Ï¢ ±¢ï ¥ÐÝï çà¢c²¢ïæ ÜU ï „¢ƒ „æ¼¢ïæ ÜU ¢ï }¢¢ÚÝï-ãñÚ¢Ý ÜU ÚÝï ™H¢ J }¢éQU ¢ÝæÎ S±¢}¢è ÜU ¢ï çÜU „èÝï §„ÜU è …¢ÝÜU ¢Úè Îï Îè J Ýèç¼Ðí籇¢ S±¢}¢è…èÝï ¼éÚæ¼ ÐécÐ}¢¢H¢»¡ ¥¢ñÚ ™æÎÝ ÜU Å¢ïÚè ¼ñ²¢Ú ÜU Ú±¢§ü ¼ƒ¢ „æ¼¢æï ÜU ¢ï Ï¢ñÚ¢x¢è²¢æï ÜU ï S±¢x¢¼ ÜU ï çH» ¶Çï ÜU Ú çβï J …Ï¢ ÈU ¢ñ…G ÜU ï „¢ƒ H¢ïHæx¢Ú ±ã¢¡ ¥¢²¢ ¼Ï¢ m¢Ú ÐÚ }¢éQU ¢ÝæÎ S±¢}¢è Ýï H¢ïHæx¢Ú ¥¢ñÚ ¥‹² Ï¢ñÚ¢x¢è²¢ïæ ÜU ¢ ÐécÐ }¢¢H¢ ¥¢ñÚ ™æÎÝHïÐÝ „ï S±¢x¢¼ çÜU ²¢ ¥¢ñÚ ÜU 㢠: ‘Ð{¢çÚ²ï, {}¢üÚ¢…¢ ÜU ï Т¯üÎ ! ã}¢ ¥¢ÐÜU è ãè Ðíç¼ÿ¢¢ ÜU Ú Úãï ƒï J’ ¥ÐÝ¢ S±¢x¢¼ ÜU Ú¼ï „æ¼¢ï ÜU ¢ï Îï¶ÜU Ú ©Ý Ï¢ñÚ¢x¢è²¢æï ÜU ¢ RU ¢ï{ à¢¢æ¼ ã¢ï x¢²¢ ¥¢ñÚ „æ¼¢æï „ï ࢢæç¼Ðꇢü Ï¢¢¼ï ÜU ÚÜU ï ±¢Ð„ ¥¢Ÿ¢}¢ ÜU è ¥¢ïÚ ™Hï x¢²ï J Lokfeukjk;.k n'kZu

17

fnlEcj] tuojh&09


x¢æx¢¢ ТÐæ à¢à¢è ¼¢Ðæ Îñ‹²æ ÜU ËмLS¼ƒ¢ J ТÐæ ¼¢Ðæ ™ Îñ‹²æ ™ ã狼 „‹¼¢ï }¢ã¢à¢²¢: JJ - „é|¢¢ç¯¼}¢ì

x¢æx¢¢ ТРÜU ¢, ™æÎí ¼¢Ð ÜU ¢, ÜU ËмM çÝ{üݼ¢ ÜU ¢ ݢࢠÜU Ú¼ï ãñ, …Ï¢U }¢ã¢ÐéL¯¢ïæ ÜU ¢ Ðí„æx¢ ТÐ, ¼¢Ð ¥¢ñÚ çÝ{üݼ¢ ²ï ¼èÝ¢ïæ ÜU ¢ ݢࢠÜU Ú¼¢ ãñ J Ganges, Moon and Jackpot wipe sins, darkness and poverty respectively, while company of a great person wipes all the three.

„Îèü ÜU è }¢¢ñ„}¢ ƒè J ¥¢… ÆæÇ ƒ¢ïÇ¢ ¥ç{ÜU ¼è±í ƒ¢ J Ðí¢¼:ÜU ¢H ÜU ¢ „}¢² ƒ¢ J ¼Ï¢ çx¢ÚÝ¢Ú Ð±ü¼ ÜU ï Ï¢Ý }¢ïæ »ÜU „æ¼ }¢êçÀü¼ ã¢ïÜU Ú çx¢Ú x¢²ï ãñ J ©„ï Îï¶ „¢ƒ }¢ïæ Úãï ¥‹² ΢ï-¼èÝ „æ¼ Ã²¢ÜU éH ã¢ï x¢²ï ãñ J v²¢ ÜU ÚÝ¢, ©„ÜU ¢ ©Ð¢² Ýãèæ ç}¢H Ú㢠J ÜU ãèæ ƒ¢ïÇ¢ ¥çxÝ ç}¢H …¢² ¼¢ï x¢}¢èü ç}¢HÝï ÐÚ ©„ „æ¼ ÜU ¢ à¢ÚèÚ „™ï¼ ã¢ï „ÜU ¼¢ ãñ, çÜU ‹¼é §„ …æx¢H }¢ïæ ¥çxÝ ÜU 㢡 „ï ç}¢H Т¼¢ ! ©„è „}¢² ƒ¢ïÇï ÎêÚ »ÜU ›è ¥¢ñÚ ©„ÜU ¢ À¢ïÅ¢ HÇÜU ¢ HÜU Çè²¢¡ ÜU ¢Å Ú㢠ƒ¢ J ©„ ›è Ýï ÎêÚ „ï Îﶢ ¼¢ï ÜU ¢ï§ „¢{é ÆæÇ ÜU ï ÜU ¢Ú‡¢ }¢êçÀü¼ ã¢ï x¢²ï ãñ J ±¢ï ›è }¢éçSH}¢ ƒè J ©„ÜU ï HÇÜU ï ÜU ¢ Ý¢}¢ Ï¢¢ãéÎèÝ ƒ¢ J }¢¢¡ Ýï ÜU 㢠: ‘Ï¢¢ãé ! …¢ Ï¢ïÅ¢ ±ã¢¡ ÜU ¢ï§ ÈU ÜU èÚ }¢êçÀü¼ ã¢ï x¢²ï Hx¢¼ï ãñ J Hï ²ï ƒ¢ïÇè HÜU Çè²¢ ¥¢ñÚ ²ï ™ÜU }¢ÜU , …¢ ±ã¢¡ …¢ÜU Ú ¥¢x¢ …H¢ÜU Ú ©„ ÈU ÜU èÚ ÜU ¢ï x¢}¢èü ÎïÝ¢ ¼¢ï ±ï |¢¢Ý }¢ïæ ¥¢ …¢²ïx¢ïæ J’ Ï¢¢HÜU „æ¼¢ïæ ÜU ï Т„ ¥¢²¢ ¥¢ñÚ ¥¢x¢ …H¢ÜU Ú „æ¼ ÜU è }¢êÀ¢ü ©¼¢Úè J Ï¢¢HÜU ÜU è |¢¢±Ý¢ Îï¶ÜU Ú „æ¼¢ïæ Ðí„ó¢ ã¢ï x¢²ï J }¢êçÀü¼ „æ¼ ƒï, „Îìx¢éL ÜU ëТÝæÎ S±¢}¢è ¥¢ñÚ „¢ƒ }¢ïæ „Îìx¢éL x¢é‡¢¢¼è¼¢ÝæÎ S±¢}¢è ¥¢ñÚ ¥‹² „æ¼¢æï ƒï J x¢é‡¢¢¼è¼¢ÝæÎ S±¢}¢è Ýï Ï¢¢HÜU ÜU ¢ï ¥¢à¢è¯ Îè, : ‘Ï¢ïÅï ! ¼éÝï ¥¢… §ü„ „æ¼ ÜU è ÆæÇ ©¼¢Úè ãñ, ¼¢ï ã}¢ |¢x¢±¢Ý „ï Ðí¢ƒüÝ¢ ÜU Ú¼ï ãñ çÜU ¼ïÚ¢ ²ã ΢çÚÎí ÎêÚ ã¢ï …¢²ïx¢¢ ¥¢ñÚ Ï¢ã¢ï¼ ϢǢ Ï¢Ýïx¢¢ J’ „æ¼¢æï ÜU ï ¥¢à¢è±¢üÎ „ï ±¢ï Ï¢¢HÜU …êÝ¢x¢É Ú¢Á² ÜU ¢ çα¢Ý Ϣݢ J ¥¢… |¢è …êÝ¢x¢É }¢ïæ ©„ÜU ï Ý¢}¢ „ï ‘Ï¢¢ãéÎèÝ ÜU ¢õHï…’ ¶Çè ãñ J …êÝ¢x¢É ÜU è Ðí…¢ ¥¢… |¢è Ï¢¢ãéÎèÝ…è ÜU ¢ï Ï¢Çï Ðí¢}¢¢ç‡¢ÜU , {¢<}¢ÜU ¥¢ñÚ ‹²¢²è çα¢Ý ÜU ï LÐ }¢ïæ ²¢Î ÜU Ú¼è ãñ J Lokfeukjk;.k n'kZu

18

fnlEcj] tuojh&09


¶H„w²æ Ðí¢x}¢{éÚæ ±²¢ïù‹¼Ú¢Hï çÝ΢͢çÎÝ}¢‹¼ï J »ÜU ¢çÎ}¢Š²ÐçÚ‡¢ç¼Ú}¢‡¢è²¢ „¢{é…Ý }¢ñ~¢è JJ - „}¢²¢ï發Ðl}¢¢çHÜU ¢

Îé…üÝ ÐéM¯ ÜU è }¢ñ~¢è x¢Ú}¢è ÜU ï çÎÝ¢ïæ ÜU è ¼Úã Ðí¢Úæ|¢ }¢ïæ }¢{éÚ ã¢ï¼è ãñ, çÜU ‹¼é ÐE¢¼ì ÜU }¢ ã¢ï …¢¼è ãñ J …Ï¢çÜU „Á…Ý ÐéM¯ ÜU è }¢ñ~¢è ¥¢Úæ|¢, }¢Š² ¥¢ñÚ ¥æ¼ }¢ïæ „}¢¢Ý Úã¼è ãñ J Friendship of a vile is like the summer which is initially pleasant and bitter later, while friendship of noble is always alike.

Ÿ¢è ™ñ¼‹² }¢ã¢Ðí|¢é ©Ý çÎÝ¢ïæ çÝ}¢¢§ü ÜU ï Ý¢}¢ „ï …¢Ýï …¢¼ï ƒï J ÜU ï±H „¢ïHã ±¯ü ÜU è ¥±Sƒ¢ }¢ïæ ©„Ýï ‹²¢²à¢¢S~¢ ÜU ¢ x¢ãÝ ¥Š²²Ý Ðꇢü çÜU ²¢ ¥¢ñÚ ©„ ÐÚ »ÜU x¢í‹ƒ çH¶Ý¢ Ðí¢Úæ|¢ çÜU ²¢ J çÝ}¢¢§ü ÜU ï „ãТÆè ¥¢ñÚ „éNÎ ç}¢~¢ ÚÍ¢éÝ¢ƒ…è |¢è ©Ý çÎÝ¢ïæ ‹²¢² ÐÚ ¥ÐÝ¢ ‘Îèç{ç¼’ Ý¢}¢ÜU x¢í‹ƒ çH¶ Úãï ƒï, …¢ï ¥¢… ‹²¢² ÜU ¢ Ÿ¢ïD x¢íæƒ }¢¢Ý¢ …¢¼¢ ãñ J ÚÍ¢éÝ¢ƒ…è ÜU ¢ï м¢ Hx¢¢ çÜU çÝ}¢¢§ü |¢è ‹²¢² ÐÚ ÜU ¢ï§ü x¢í‹ƒ çH¶ Úãï ãñæ J ©„Ýï çÝ}¢¢§ü ÜU ï ¥¢x¢ï ©„ x¢í‹ƒ Îï¶Ýï ÜU è §ÓÀ¢ ÐíÜU Å ÜU è J Îê„Úï çÎÝ çÝ}¢¢§ü ¥ÐÝ¢ x¢í‹ƒ „¢ƒ Hï ¥¢²ï ¥¢ñÚ x¢X¢ Ð¢Ú ÜU Ú¼ï „}¢² Ý¢± }¢ïæ çÝ}¢¢§ü ¥ÐÝ¢ x¢í‹ƒ ç}¢~¢ ÜU ¢ï „éÝ¢Ýï Hx¢ï J x¢í‹ƒ ÜU ¢ï „éÝÜU Ú ÚÍ¢éÝ¢ƒ…è ÜU ¢ï Ï¢ÇG¢ Îé:¶ ã饢 J ©ÝÜU ï Ýï~¢¢ïæ „ï ¥¢¡„ê ÅÐÜU Ýï Hx¢ï J çÝ}¢¢§ü Ýï ç„Ú ©Æ¢²¢ ¼¢ï ÚÍ¢éÝ¢ƒ…è ÜU ï Ýï~¢¢ïæ }¢ïæ ¥¢¡„ê Îï¶ï J ¥¢p²ü „ï ©„Ýï ÐêÀ¢ : ‘|¢ñ²¢ ! ¼é}¢ Ú¢ï v²¢ïæ Úãï ã¢ï ?’ ÚÍ¢éÝ¢ƒ Ýï „ÚH |¢¢± „ï ÜU 㢠: ‘}¢éÛ¢ï »ï„è ¥¢à¢¢ ƒè çÜU }¢ïÚ¢ ‘Îèç{ç¼’ ‹²¢²à¢¢S~¢ ÜU ¢ „±üŸ¢ïD x¢íæƒ }¢¢Ý¢ …¢²; çÜU ‹¼é ¥¢ÐÜU ï §ü„ x¢í‹ƒ ÜU ï „}}¢é¶ }¢ïÚï x¢í‹ƒ ÜU ¢ï ÜU ¢ñÝ ÐêÀïx¢¢ ? ’ ÚÍ¢éÝ¢ƒ…è ÜU è Ï¢¢¼ „éÝÜU Ú çÝ}¢¢§ü ¶éHÜU Ú ã¡„ ÐÇïG : ‘Ï¢„, §¼Ýè-„è Ï¢¢¼ „ï ¥¢Ð §¼Ýï „æ¼# ã¢ï x¢²ï ? Ï¢ãé¼ Ï¢éÚè ãñ ²ã ÐéS¼ÜU , ç…„Ýï }¢ïÚï ç}¢~¢ ÜU ¢ï §¼Ý¢ ÜU C çβ¢’ ÚÍ¢éÝ¢ƒ ÜU éÀ „}¢Û¢ïæ §„„ï Ðê±ü ¼¢ï çÝ}¢¢§ü Ýï ¥ÐÝï x¢í‹ƒ ÜU ¢ï ©Æ¢ÜU Ú x¢X¢…è }¢ïæ Ϣ㢠çβ¢ J ²ã Îï¶ÜU Ú ÚÍ¢éÝ¢ƒ…è ÜU è „¢¡„ ΢ï ÿ¢‡¢ LÜU x¢§ ¥¢ñÚ çÈU Ú ±ï çÝ}¢¢§ü ÜU ï ÐñÚ ÀéÝï Û¢éÜU Úãï, çÜU ‹¼é çÝ}¢¢§ü Ýï ©„ï ¥ÐÝï x¢Hï Hx¢¢ çH²ï J Lokfeukjk;.k n'kZu

19

fnlEcj] tuojh&09


©Ð™çڼò¢: „‹¼: ²lçÐ ÜU ƒ²ç‹¼ ÝñÜU }¢éÐÎïà¢æ J ²S¼ï¯¢æ S±ñÚÜU ƒ¢S¼¢ »± |¢±ç‹¼ ࢢ›¢ç‡¢ J - „é|¢¢ç¯¼}¢ì

}¢ã¢ÐéM¯ ²çÎ „ÎéÐÎïà¢ Ý ÜU Úïæ ¼¢ï |¢è ©ÝÜU è „ï±¢ ÜU ÚÝè ™¢çã», v²¢ïæçÜU ±ï S±¢|¢¢ç±ÜU ¼¢ „ï …¢ï Ï¢¢ïH¼ï ãñ ±¢ï ãè ࢢ›±™Ý „}¢¢Ý ã¢ï¼¢ ãñ J We should serve the noble even if they don’t preach as even what they say casually is like preaching.

„y² ¥¢ñÚ ¥ôã„¢ ÜU ï }¢„è㢠}¢ã¢y}¢¢ x¢¢¡{è…è ÜU ¢ …è±Ý ãè ©ÝÜU ¢ „æÎïࢠƒ¢ J ©„Ýï çÜU „èÜU ¢ï |¢è „è¶ ÎïÝï „ï ÐãHï ¥ÐÝï …è±Ý }¢ïæ ¥¢™Ú‡¢ çÜU ²¢ J ©‹ã¢æïÝï …Ï¢ ¥¢çÈU íÜU ¢ }¢ïæ „y²¢x¢íã ™H¢²¢ ¼Ï¢ S±²æ„ï±ÜU ¢ïæ ÜU ¢ »ÜU ÜU ñ}РϢݢ²¢ J ÜU ñ}Ð }¢ïæ ¥¢Ÿ¢}¢ …ñ„¢ }¢¢ã¢ñH J »ÜU Ï¢¢Ú »ÜU S±²æ„ï±ÜU „ï |¢êH ã¢ï x¢§ J ¼Ï¢ x¢¢¡{è…è ¥¢Ÿ¢}¢ }¢ïæ Ýãèæ ƒï J …Ï¢ ±ï ¥¢²ï ¼éÚæ¼ ©‹ãïæ „}¢¢™¢Ú ç}¢H¢ J ©‹ã¢æïÝï ©„ S±²æ„ï±ÜU ÜU ¢ï »ÜU |¢è à¢ÏÎ Ýãèæ ÜU 㢠J Îê„Úï çÎÝ S±²æ Ýï ©Ð±¢„ çÜU ²¢ J |¢êH ÜU ÚÝï±¢Hï S±²æ„ï±ÜU ÜU ¢ï м¢ ™H¢ çÜU , ‘}¢ïÚè |¢êH ÜU ï ÜU ¢Ú‡¢ x¢¢¡{è…è Ýï ©Ð±¢„ çÜU ²¢’ ¼Ï¢ ©„Ýï ©ÝÜU ï Т„ …¢ÜU Ú çÈU Ú »ï„è |¢êH ÜU |¢è Ýãèæ ÜU ÚÝï ÜU è Ðí缿¢¢ ÜU è J Ï¢¢Ðê …Ï¢ çÏ¢ã¢Ú x¢²ï ¥¢ñÚ ±ã¢¡ Îïࢱ¢„è²¢ïæ ÜU ¢ï ¥Ð²¢ü# ¥ó¢ ¥¢ñÚ ±S~¢ „ï ÐèçǼ Îï¶ïæ ¼¢ï ©‹ã¢æïÝï ¥}¢èÚ¢æï ÜU ¢ï Ðñ„ï ÎïÝï ÜU ¢ï§ ¥ÐèH Ýãèæ ÜU è J ©„è ±QU ©‹ã¢ïæÝï Ðí缿¢¢ ÜU è çÜU , ‘…Ï¢ ¼ÜU }¢ïÚï „|¢è Îïà¢Ï¢æ{饢ïæ ÜU ¢ï в¢ü# ¥ó¢ ¥¢ñÚ ±S~¢ Ýãèæ ç}¢Hïx¢¢ ¼Ï¢ ¼ÜU }¢ñæ |¢è „¢Î¢ |¢¢ï…Ý ÜU Læx¢¢ ¥¢ñÚ {¢ï¼è-™gÚ ÐãÝéx¢¢¡ J’ ™æТڇ¢ ÜU è HǼ }¢ïæ Ú¢…ï‹ÎíÏ¢¢Ï¢é, {Ú‡¢è{ÚÏ¢¢Ï¢éé ¥¢çÎ „é¶è Í¢Ú¢Ýï ÜU ï H¢ïx¢ Ï¢¢ÐêÜU ï „ã²¢ïx¢è ƒï J ©‹ã¢ïæÝï ÜU |¢è ¥ÐÝï …ê¼ï |¢è ¥ÐÝï 㢃 Ýãèæ ÐãÝï Ýãèæ ƒï ¥¢ñÚ Ï¢¢Ðê ÜU ¢ ç„h¢æ¼ „æÇ¢„, Ï¢¢ƒL}¢ „ÈU ¢§ü ¼ÜU ¥ÐÝï „|¢è ÜU ¢²ü ¶éÎ ãè ÜU ÚÝ¢ J çÜU ‹¼é ©‹ã¢æïÝï ©Ý „ã²¢ïx¢è²¢ïæ ÜU ¢ï ©ÐÎïࢠÝãèæ çβ¢ J ±ï S±²æ „|¢è ÜU ¢}¢ ÜU ÚÝï Hx¢ï J ©„ï Îï¶ÜU Ú ±ï „|¢è |¢è ¥¢ÝæÎ „ï ¥ÐÝï ÜU ¢}¢ ¶éÎ ÜU ÚÝï Hx¢ï J Ï¢æx¢¢H ÜU ï »ÜU Ðíï„ ÚèТïÅüÚ Ýï …Ï¢ ÐíÔA¢ çÜU ²¢ çÜU , ‘ç}¢. x¢¢¡{è ! §„ ÎïࢠÜU ¢ï ¥¢ÐÜU ¢ v²¢ „æÎïࢠãñ ?’ ©œ¢Ú }¢ïæ Ï¢¢Ðê §¼Ý¢ ãè Ï¢¢ïHï : ‘}¢ïÚ¢ …è±Ý ãè }¢ïÚ¢ „æÎïࢠãñ !’ Lokfeukjk;.k n'kZu

20

fnlEcj] tuojh&09


©œ¢}¢: vHïà¢ç±ÿ¢¢ï|¢æ ÿ¢}¢: „¢ïÉéæ Ý ãè¼Ú: J }¢ç‡¢Úï± }¢ã¢à¢¢‡¢Í¢¯ü‡¢æ Ý ¼é }¢ëyÜU ‡¢: JJ - ÎëC¢‹¼ÜU çHÜU ¢

©œ¢}¢ ÐéM¯ ãè vHïࢠÜU ï ç±ÿ¢¢ï|¢ ÜU ¢ï „ãÝ ÜU Ú „ÜU ¼¢ ãñ „¢}¢¢‹² ÐéM¯ Ýãèæ, …ñ„ï }¢ã¢ ¥¢ñ„¼ ÜU ï Í¢¯ü‡¢ ÜU ¢ï ÚÕ ãè „ãÝ ÜU Ú „ÜU ¼¢ ãñ, ç}¢^è ÜU ¢ ÜU ‡¢ Ýãèæ J Only the best can sustain forces of bitter opposition just as precious stones can withstand forces of friction while ordinary dust cannot

©„ „}¢² ÜU è ²ã Ï¢¢¼ ãñ, …Ï¢ ࢢS~¢è…è }¢ã¢Ú¢… …êÝ¢x¢É }¢æçÎÚ }¢ïæ Úã¼ï ƒï J „æ¼x¢é‡¢¢ïæ „ï ²éQU ©„ÜU ¢ …è±Ý „|¢èÜU ï çH²ï ¥¢ÎÚ‡¢è² ƒ¢ J çÈU Ú |¢è }¢æçÎÚ }¢ïæ ÜU éÀ „¢{é »ï„ï |¢è ƒï, ç…„ï S±¢}¢è…è ÜU ï Ðíç¼ „|¢èÜU ï §„ ¥¢ÎÚ|¢¢± ÜU ¢ï §üc²¢ü ÜU ï LÐ }¢ïæ Îï¶¼ï ƒï J »ÜU çÎÝ ©Ý „¢{饢ïæ Ýï ç}¢HÜU Ú çÝp² çÜU ²¢ çÜU , ‘ã}¢ „Ï¢ ç}¢HÜU Ú ¥¢… {}¢ü…è±Ý΢„ ÜU ¢ï §¼Ý¢ }¢¢Úï çÜU ±¢ï }¢æçÎÚ À¢ïÇÜU Ú ™H¢ …¢² !’ S±¢}¢è…è ÜU ¢ï §„ Ï¢¢¼ ÜU ¢ м¢ ™H x¢²¢ ¼¢ï ±ï „æ¼¥¢Ÿ¢}¢ ÜU ï »ÜU L}¢ }¢ïæ ¥æÎÚ „ï ÎÚ±¢…¢ Ï¢æÎ ÜU ÚÜU ï |¢…Ý }¢ïæ Ï¢ñÆ x¢²ï J ™¢Ú çÎÝ ¼ÜU ±ï L}¢ }¢ïæ ãè Ï¢ñÆï Úãï J Ú¢¼ ÜU ï ΢ï Ï¢…ï ±ï F¢Ý¢x¢¢Ú }¢ïæ F¢Ý ÜU ÚÜU ï ±¢Ð„ |¢…Ý }¢ïæ Ï¢ñÆ …¢¼ï J ™¢Ú çÎÝ |¢¢ï…Ý |¢è Ï¢æ{ J ©Ý „¢{饢ïæ ÜU ï ÇÚ „ï ¥‹² „æ¼ |¢è S±¢}¢è…è ÜU ¢ï „㢲¼¢ Ýãèæ ÜU Ú „ÜU ¼ï ƒï, ¥‹²ƒ¢ ±ï Îê„Úï x¢¢¡± ™Hï …¢¼ï J x¢¢ïæÇH }¢ïæ S±¢}¢è…è ÜU ï x¢éLÏ¢æ{é ÜU ïࢱçÐí²Î¢„…è S±¢}¢è Úã¼ï ƒï J ©„ï ¶Ï¢Ú ç}¢Hï çÜU , {}¢ü…è±Ý΢„…è ÜU ¢ï »ï„¢ „æÜU Å ¥¢²¢ ãñ J ©„è çÎÝ ±ï …êÝ¢x¢É ¥¢²ï J ±ï §¼Ýï „Ó™ï ¥¢ñÚ à¢êÚ±èÚ ƒï ÜU è ©„ÜU ï „¢}¢Ýï ÜU ¢ï§ Ï¢Î}¢¢„ ¥¢Î}¢è ¥¢¡¶ ¶¢ïHÜU Ú Îï¶ Ýãèæ „ÜU ¼¢ J }¢æçÎÚ }¢ïæ ¥¢¼ï ãè ©„Ýï ©Ý ç±Ú¢ï{è „¢{饢ïæ ÜU ¢ï Îï¶ï J ©¼¢±Hï ÐñÚ ©„ÜU ï Т„ …¢ÜU Ú ©¡™ï S±Ú }¢ïæ ÜU ãÝï Hx¢ï : ‘çÜU „ÜU è ôã}¢¼ ãñ, ¥¢ …¢¥¢ï }¢ïÚï „¢}¢Ýï ! ࢢS~¢è ÜU ¢ï ÜU ñ„ï }¢¢Ú „ÜU ¼ï ãñ, }¢ñæ Îﶼ¢ ãê¡ J’ x¢éLÏ¢æ{é ÜU è ¥¢±¢…G „éÝÜU Ú S±¢}¢è…è ¼éÚæ¼ Ýè™ï ¥¢²ï ¥¢ñÚ Ð퇢¢}¢ ÜU ÚÜU ï Ï¢¢ïHï : ‘S±¢}¢è ! ã}¢ïæ çÜU „è„ï HÇÝ¢ Ýãèæ ãñ, ¥ÓÀ¢ ã饢 ¥¢Ð ¥¢ x¢²ï J ™H¢ï ã}¢ ²ã¢¡ „ï ™Hï …¢¼ï ãñ J’ „¢}¢‰²ü ã¢ïÝï ÐÚ |¢è „ãÝ ÜU Ú „ÜU ï ±ï ãè ©œ¢}¢ }¢ã¢ÐéL¯ ãñ J Lokfeukjk;.k n'kZu

21

fnlEcj] tuojh&09


¥‹²S² ΢ï¯æ Ðà²ç‹¼ „é„êÿ}¢}¢çÐ ¼yÐÚ¢: J S±Ýï~¢ç}¢± Ýïÿ¢‹¼ï S±Î¢ï¯æ }¢çHÝ¢ …Ý¢: JJ - Ú¢}¢¢²‡¢, çÜU çcÜU ‹{¢ÜU ¢‡Ç

¥‹² ÜU ï Î¢ï¯ Îï¶Ýï }¢ïæ ©l¼ ÐéM¯ ÜU ¢ï Îê„Ú¢ïæ ÜU ¢ ¥ËÐ Î¢ï¯ |¢è çζ¢§ Îï¼¢ ãñ çÜU ‹¼é ¥ÐÝï Ýï~¢ ÜU è ¼Úã ¥ÐÝï ãè Î¢ï¯ Ýãèæ çζ¢§ Îï¼ï J Those who find faults in others can spot minute faults in others but, as eyes cannot see itself, they cannot see their own faults.

ã}¢¢Úï „¢çãy² }¢ïæ ¥ÐÝï бü¼ …ñ„ï ΢ﯢïæ ÜU ¢ï À¢ïÇ ¥‹² ÜU ï À¢ïÅï „ï Î¢ï¯ ÜU è ôÝ΢ ÜU ÚÝï±¢Hï ã}¢ }¢Ýéc²¢ïæ ÜU ï ÎéS±|¢¢± ÜU ¢ï ÐíÎçà¢ü¼ ÜU ÚÝï »ÜU „éæÎÚ ÜU ã¢Ýè ãñ J »ÜU Ï¢¢Ú Ðë牱 ÜU ï „|¢è Ðí¢‡¢è-Ðæ¶è²¢ïæ ÜU ¢ „æ}¢ïHÝ ç}¢H¢ J ©„}¢ïæ ô„ã ©ÐçSƒ¼ ƒ¢, Ï¢¢Í¢, S²¢Ú ¥¢ñÚ Ï¢æÎÚ |¢è ¥¢²ï ƒï J 㢃è, x¢¢², |¢ñæ„, çãÚÝ, ÜU Ꜣ¢ ¥¢çÎ Ðí¢‡¢è ¼¢ï ƒï ãè, }¢²éÚ, ÜU ¢ï²H, ¼¢ï¼¢, Ï¢x¢éH¢ ¥¢çÎ Ðæ¶è²¢ïæ |¢è ¥¢ÜU Ú ¥ÐÝï ¥ÐÝï Sƒ¢Ý ÐÚ Ï¢ñÆ x¢²ï ƒï J „|¢è ç±ç±{ 籯²¢ïæ ÐÚ ç±™¢Ú-ç±}¢à¢ü ÜU Ú Úãïæ ƒï J „|¢èÜU è Ï¢¢¼¢ïæ }¢ïæ ¥‹² Ðà¢é-Ðæ¶è²¢ïæ ÜU ï „Îx¢é‡¢¢ïæ ÜU è Ðí„æࢢ ¥±à² ¥¢¼è ƒè J §ü¼Ýï }¢ïæ ©Å¡ |¢è ©„ „|¢¢ }¢ïæ ¥¢ Ðãé¡™¢ J ¥¢ÜU Ú ©„Ýï „Ï¢ÜU ï „¢}¢Ýï Îﶢ ¥¢ñÚ Ï¢ÇèG ¥¢±¢… }¢ïæ ã¡„Ýï Hx¢¢ J ©¡Å ÜU è ¥„|²¼¢ çÜU „èÜU ¢ï ¥ÓÀè Ýãèæ Hx¢è J çÜU ‹¼é çÜU „èÝï „|¢¢ ÜU è }¢²¢ü΢ ÜU ¢ ©HæÍÍ¢Ý Ýãèæ çÜU ²¢ J „|¢¢ Ýï ©„ï ã¡„Ýï ÜU ¢ ÜU ¢Ú‡¢ ÐêÀ¢ ¼Ï¢ ±¢ï Ï¢¢ïH¢ : ‘Îﶢï, §„ „|¢¢ }¢ïæ „|¢è ÅïÉï ¥æx¢±¢Hï ãè Ï¢ñÆï ãñ ! Ï¢x¢éH¢ ÜU è x¢ÚÎÝ ÅïÉè ¥¢ñÚ ¼¢ï¼ï ÜU è ™¢æï™ ÅïÉè, ÜU Ꜣï ÜU è Ðê¡À ÅïÉè ¼¢ï 㢃è ÜU è „ê¡Ç ÅïÉè, Ï¢¢Í¢ ÜU ï ݶ ÅïÉï ¥¢ñÚ |¢ñæ„ ÜU ï ô„x¢ ÅïÉï J „|¢è ÜU ï „|¢è ÅïÉï ¥æx¢±¢Hï ãñ J’ ©¡Å ÜU è Ï¢¢¼ „éÝÜU Ú H¢ïæÜU Çè „ï Ú㢠Ýãèæ x¢²¢ ±¢ï Ï¢¢ïHè : ‘¥Úï ©¡Å |¢ñ²¢ ! „Ï¢Ý ÜU ï ¼¢ï »ÜU »ÜU ¥æx¢ ÅïÉï ãñ, çÜU ‹¼é ¥¢ÐÜU ï ¼¢ï Îﶢï ! ¥Æ¢Úã („|¢è) ¥æx¢ ÅïÉï ãè ÅïÉï ãñ !’ Lokfeukjk;.k n'kZu

22

fnlEcj] tuojh&09


¥ÜU é±ü‹¼¢ïùçРТТçÝ à¢é™²: ТЄ柢²¢¼ì J ÐÚТÐñ<±Ýà²ç‹¼ }¢yS²¢ Ý¢x¢NÎï ²ƒ¢ JJ - Ú¢}¢¢²‡¢, ¥Ú‡²ÜU ¢‡Ç

ТÐÜU }¢ü Ýãèæ ÜU ÚÝï ÐÚ |¢è ТÐè }¢Ýéc²¢ïæ ÜU ï „æ„x¢ü „ï Ð釲±¢Ý H¢ïx¢ |¢è ݢࢠã¢ï¼ï ãñ, …ñ„ï Ý¢x¢±¢Hï ¼¢H¢Ï¢ }¢ïæ ÚãÝï „ï }¢ÀHè²¢¡ ÝC ã¢ï¼è ãñ J Even if one does not commit any sin, the company of sinful brings down the good just as the existence of small fish in a pond full of sharks.

§ç¼ã¢„ ÜU ¢ „Ï¢ „ï ϢǢ ²éh }¢ã¢|¢¢Ú¼ ¥ç¼ |¢è¯‡¢¼¢ „ï ™H Ú㢠ƒ¢ J ÜU ‡¢ü ¥¢ñÚ ¥…éüÝ ¥¢}¢Ýï„¢}¢Ýï ÅÜU Ú¢²ï ƒï J ç±l¢, „¢}¢‰²ü, à¢çQU ¥¢çÎ }¢ïæ ΢ïÝ¢ïæ »ÜU „ï »ÜU Ï¢ÉÜU ï ƒï J ÜU ‡¢ü Ï¢¢‡¢¢ïæ ÜU è »ï„è Ï¢¯¢ü ™H¢ Ú㢠ƒ¢ çÜU , ÜU |¢è ¥…éüÝ ©„ï Ú¢ïÜU Ýãèæ Т¼¢ ƒ¢ J „ê²ü ¥S¼¢™H }¢ïæ ÉGã Ú㢠ƒ¢ J ¼Ï¢ ÜU ‡¢ü Ýï ΢ï Ï¢¢‡¢ „ï ¥…éüÝ ÜU ï 㢃 Úƒ ÜU ï ÎæÇ „ï …Ç çÎ²ï ¥¢ñÚ ¥…éüÝ ÜU ï }¢S¼ÜU ÀïÎ ÜU ï çH» ¼è„Ú¢ Ï¢¢‡¢ {Ýéc² ÐÚ ™É¢²¢ J ΢ïÚè ô¶™ÜU Ú À¢ïÇÝï …¢ Ú㢠ƒ¢, ¼|¢è ²éh ç±Ú¢}¢ ÜU ¢ à¢æ¶Ý¢Î ã饢 J ÜU ‡¢ü Ýï Ï¢¢‡¢ ±¢Ð„ Ú¶ çβ¢ J ç…„ï ±¢ï ¥ÐÝ¢ „Ï¢„ï ϢǢ à¢~¢é }¢¢Ý¼¢ ƒ¢, ©„ÜU ¢ ݢࢠ»ÜU ãè ÿ¢‡¢ ÎêÚ ƒ¢ J ô¶™¢ x¢²¢ Ï¢¢‡¢ À¢ïÇ çβ¢ ã¢ï¼¢ ¼¢ï ©„ï Ú¢ïÜU |¢è ÜU ¢ñÝ „ÜU ¼¢ ƒ¢, çÜU ‹¼é ²éh Ðí¢Úæ|¢ ¥¢ñÚ ²éh ç±Ú¢}¢ ÜU è }¢²¢ü΢ …¢ÝÝï±¢Hï ©„ Ýè缿¢ ÐéL¯ Ýï »ï„¢ Ýãèæ çÜU ²¢ J »ï„ï ¥ÝïÜU „Îìx¢é‡¢ -ࢢ²Î ¥…üéÝ „ï |¢è Ï¢ÉÜU Ú -ÜU ‡¢ü }¢ïæ ƒï, ±¢ï |¢è „¼è ÜU 鋼è ÜU ¢ ãè Ðé~¢ ƒ¢ J ÜU ‡¢ü Ýï »ï„¢ ÜU ¢ï§ ¥²¢ïx² ÜU }¢ü Ýãèæ çÜU ²¢ ƒ¢ çÜU ©„ ±èÚÐéL¯ ÜU ¢ï ¥ÜU ¢H }¢ÚÝ¢ ÐÇï J çÜU ‹¼é ©„ÜU è »ÜU ãè |¢êH ƒè, ©„Ýï ¥{}¢ü ÜU ï Ðíç¼ÜU Îé²¢ïü{Ý ÜU ¢ï ¥ÐÝ¢ Í¢çÝD ç}¢~¢ }¢¢ÝÜU Ú ©„ÜU ï çH» …è±Ý ÜU ¢ „¢Ú¢ „¢}¢‰²ü ©„ÜU è Úÿ¢¢ }¢ïæ ò² ÜU Ú çβ¢ J Îé²¢ïü{Ý ÜU ï Ðí„æx¢ „ï …ñ„è ÎéÎüࢢ ÜU ‡¢ü ãé§ ±ñ„è ãè ÎéÎüࢢ ç…„ÜU ï „¢}¢Ýï x¢éL ÐÚà¢éÚ¢}¢ |¢è ÐÚ¢S¼ ãé» ƒï »ï„ï |¢QU çà¢Ú¢ï}¢‡¢è çм¢}¢ã |¢èc}¢ ¼ƒ¢ }¢ã¢„}¢ƒü ¥¢™¢²ü Îí¢ï‡¢ ¥¢ñÚ ÜU éHx¢éL ÜU ëТ™¢²ü ÜU è ãé§ J ÜU é„æx¢ ÜU ï ÜU ¢Ú‡¢ ¥¢… ¼ÜU çÜU „èÜU ¢ |¢H¢ Ýãèæ ã饢 ¥¢ñÚ „y„æx¢ ÜU ÚÝï±¢Hï ÜU |¢è ¥…¢ç}¢H, ¥æx¢êHè}¢¢Ý ²¢ …¢ïÏ¢ÝÐx¢è …ñ„¢ ТРÜU ¢ бü¼ v²¢ïæ Ý ã¢ï, çÈU Ú |¢è ±ï Ðí¢¼:S}¢Ú‡¢è² Ï¢Ý x¢²ï J Lokfeukjk;.k n'kZu

23

fnlEcj] tuojh&09


H¢ïã΢L}¢²ñ: Тà¢ñ: Ðé}¢¢Ýì Ï¢h¢ï ç±}¢éÓ²¼ï J Ðé~¢Î¢Ú}¢²ñ: Тà¢ï: }¢éÓ²¼ï Ý ÜU ΢™Ý JJ - x¢LÇ ÐéÚ¢‡¢

H¢ïã »±æ ÜU ¢D ÜU ï Ï¢æ{Ý „ï ¥¢Î}¢è ÜU |¢è ÀêÅ „ÜU ¼¢ ãñ, çÜU ‹¼é ›è-Ðé~¢MÐè Ï¢æ{Ý „ï ÜU |¢è Ýãèæ ÀêÅ „ÜU ¼¢ J A man can get free of the materialistic confines, but cannot get free of the bonds of spouse and children.

ãçÚÚ¢}¢ |¢^ Ý¢}¢ ÜU ¢ »ÜU Ï¢í¢r¢‡¢ ƒ¢ J Ï¢ÇGè ©}¢í }¢ïæ ©„ÜU ï Í¢Ú Ðé~¢ ÜU ¢ …‹}¢ ã饢 J ãçÚÚ¢}¢ Á²¢ï缯 ࢢS~¢ ÜU ¢ ÐíÜU ¢æÇ ÐæçǼ ƒ¢ J ©„Ýï ¥ÐÝï Ðé~¢ ÜU ¢ |¢ç±c² Îﶢ ¼¢ï ±¢ï ã¼|¢xÝ ã¢ï x¢²¢ J |¢ç±c² »ï„¢ ƒ¢, ‘çм¢ ¥¢ñÚ Ðé~¢ ΢ïÝ¢ïæ çÜU ¥¢¡¶ï ç}¢Hïx¢è ¼Ï¢ Ðé~¢ ²¢ çм¢ ÜU è }¢ëy²é ã¢ïx¢è J’ ©„Ýï ÐçyÝ ÜU ¢ï |¢ç±c² ÜU è Ï¢¢¼ Ï¢¼¢§ ¥¢ñÚ çм¢-Ðé~¢ ΢ïÝ¢ïæ ÜU è |¢H¢§ü ÜU ï çH» ±¢ï „拲¢„ HïÜU Ú ¼èƒü²¢~¢¢ }¢ïæ çÝÜU H x¢²¢ J ²ã¢¡ Ðé~¢ ϢǢ ã饢 ¥¢ñÚ }¢¢¡ „ï ãÆ Hè çÜU , }¢éÛ¢ï }¢ïÚï çм¢…è „ï ç}¢HÝ¢ ãñ J Ï¢ã¢ï¼ „}¢Û¢¢Ýï ÐÚ |¢è Ðé~¢Ýï }¢¢¡ ÜU è »ÜU |¢è Ï¢¢¼ Ýãèæ }¢¢Ýè J Ï¢í¢r¢‡¢ ÐçyÝ Ýï ÐÇ¢ï„è ÜU ï „¢ƒ Ðé~¢ ÜU ¢ï çм¢ ÜU è ¶¢ï… ÜU ÚÝï …¢Ýï ÜU è ¥Ýé}¢ç¼ Îè J ΢ïÝ¢ïæ çÈU Ú¼ï çÈU Ú¼ï ÜU ¢à¢è ¥¢²ï J Ú¢¼ ã¢ïÝï ÐÚ »ÜU ¥¢Ÿ¢}¢ }¢ïæ Ú¢~¢è çݱ¢„ çÜU ²¢ J ±¢ï ¥¢Ÿ¢}¢ „拲¢„è Ï¢Ýï ãçÚÚ¢}¢ |¢^ ÜU ¢ ãè ƒ¢ J ¥¢Ÿ¢}¢ }¢ïæ ¥Ý¢²¢„ ãçÚÚ¢}¢ ¥¢ñÚ ©ÝÜU ï Ðé~¢ ÜU è ¥¢¡¶ï »ÜU ã¢ï x¢§ J ©„è „}¢² Ðé~¢ ÜU ¢ï ©HÅè²¢¡ ã¢ïÝï Hx¢è J ²ï „Ï¢ Îï¶ÜU Ú „拲¢„è Ýï ©„ï ¥¢Ÿ¢}¢ „ï Ï¢ã¢Ú {ÜU ïH çβ¢ J „¢ƒ}¢ïæ ¥¢²ï ÐÇ¢ï„è Ýï Ï¢ãé¼ çϢݼè ÜU è çÜU ‹¼é „拲¢„è Ýï ¥¢Ÿ¢}¢ ÜU ï m¢Ú Ï¢æÎ ÜU Ú çβï J Ú¢¼ }¢ïæ ТÝè-ТÝè ÜU Ú¼¢ Ï¢¢HÜU }¢Ú x¢²¢ J „éÏ¢ã }¢ïæ ©„ }¢Úï ãé» Ï¢¢HÜU ÜU ï Т„ H¢ïx¢ §ÜU nï ã¢ïÝï Hx¢ï J H¢ïx¢¢ïæ ÜU ï ÐêÀÝï ÐÚ ÐÇ¢ï„è Ýï Ï¢¢HÜU ÜU è „¢Úè Ï¢¢¼ „éÝ¢§ J §„ Ï¢¢¼ ÜU ¢ï „拲¢„è ãçÚÚ¢}¢ |¢è „éÝ Ú㢠ƒ¢ J ©„ï }¢¢Hê}¢ ã饢 çÜU ²ï ¼¢ï }¢ïÚ¢ ãè Ðé~¢ ƒ¢ J ©„è ÿ¢‡¢ ±¢ï ΢ñÇG¢ ¥¢ñÚ Ðé~¢ ÜU ï }¢ë¼ à¢ÚèÚ ÜU ¢ï x¢¢ïÎ }¢ïæ çH²ï ¥¢RU æÎ ÜU ÚÝï Hx¢¢ J }¢¢ïã ÜU ¢ Ï¢æ{Ý ÀêÅÝ¢ ¥ç¼ ÜU ÆèÝ ãñ J Lokfeukjk;.k n'kZu

24

fnlEcj] tuojh&09


²S² |¢¢²¢ü x¢ëãï Ý¢çS¼ „¢çŠ± ™ çÐí²±¢çÎçÝ J ¥Ú‡²æ ¼ïÝ x¢‹¼Ã²æ ²ƒ¢Ú‡²æ ¼ƒ¢x¢ëã}¢ì JJ - }¢ã¢|¢¢Ú¼, ࢢ狼бü

ç…„ÜU ï Í¢Ú }¢ïæ „¼è ¥¢ñÚ çÐí² Ï¢¢ïHÝï±¢Hè ÐÕè Ý ã¢ï ©„ï ±Ý }¢ïæ ™H Ï¢„Ý¢ ©ç™¼ ã¢ïx¢¢, v²¢ïæçÜU ©„ÜU ¢ï …ñ„¢ Îé:¶ ±Ý }¢ïæ ã¢ï¼¢ ãñ, ±ñ„¢ Í¢Ú }¢ïæ ãñ J One who does not have a caring and loving spouse might as well live as a recluse in wilderness as the hardships in wilderness would be the same if he were to stay at home.

LÎí ÜU ï ¥±¼¢Ú }¢ã<¯ Îé±¢ü„¢ ç±±¢ã ÜU ÚÝ¢ ™¢ã¼ï ƒï, çÜU ‹¼é |¢ÇGÜU ¼ï ¥çxÝ …ñ„è ©„ÜU ï RU ¢ï{ ÜU ï ÜU ¢Ú‡¢ ©„ï ÜU ‹²¢ ÜU ¢ñÝ Îï¼¢ ? ÜU § «ç¯²¢ïæ ¥¢ñÚ Ú¢…¢¥¢ïæ ÜU ï Т„ ©„Ýï ©ÝÜU è Ï¢ïÅè²¢ïæ ÜU ¢ 㢃 }¢¢¡x¢¢ çÜU ‹¼é ÜU ¢ñÝ Ï¢¢Ð |¢H¢ „¢}¢Ýï „ï ¥ÐÝè Ðé~¢è ÜU ¢ï …H¼ï ¥çxÝ }¢ïæ Ç¢HÝï ÜU ¢ „¢ã„ ÜU Úïæ ! ÜU ‹²¢ ÜU è ࢢï{ }¢ïæ ±ï ¥¢ñ±ü }¢éçÝ ÜU ï ¥¢Ÿ¢}¢ }¢ïæ Ðãé¡™ï J «ç¯ ÜU ¢ï ©‹ã¢ïæÝï ¥ÐÝè Ï¢¢¼ Ï¢¼¢§ ¥¢ñÚ ©ÝÜU è Ðé~¢è ‘ÜU Îfè’ ÜU ï „¢ƒ ç±±¢ã ÜU ÚÝï ÜU è §ÓÀ¢ òQU ÜU è J Îé±¢ü„¢ ÜU è Ï¢¢¼ „éÝÜU Ú ¥¢ñ±ü }¢éçÝ Ðí„ó¢ ã¢ï x¢²ï v²¢ïæçÜU ©ÝÜU è Ðé~¢è ÜU Îfè ÜU ï „¢ƒ |¢è ç±±¢ã ÜU ÚÝï ÜU ¢ï§ ¼ñ²¢Ú Ýãèæ ƒ¢ J ¥¢ñ±ü Ýï ÐãHï SÐC¼¢ ÜU Ú Îè : ‘Îﶢï, }¢ïÚè Ðé~¢è ÜU éLÐ ¼¢ï ãñ ãè, çÜU ‹¼é ©„ÜU è …GÏ¢¢Ý |¢è …GãÚèHè ãñ J çÝy² „¢ñ x¢¢Hè²¢¡ „ãÝ ÜU ÚÝï ÜU è ¼ñ²¢Úè ã¢ï ¼¢ï ãè }¢ïÚè Ðé~¢è „ï ç±±¢ã ÜU Úï J’ Îé±¢ü„¢ ÜU ¢ï ¼¢ï RU ¢ï{ ÜU ÚÝï ÜU è ãè ¥¢Î¼ ƒè J ©„ï ÜU ¢ï§ ÜU éÀ Ï¢¢ïH Ýãèæ „ÜU ¼¢ ƒ¢, §„çH» RU ¢ïç{¼ ±¢‡¢è ÜU ï Ðíã¢Ú çÜU ¼Ýï ÜU ÆèÝ ã¢ï¼ï ãñ, ©„ÜU ¢ ©„ï Hïࢠ|¢è ¥æ΢… Ýãèæ ƒ¢ J ç±±¢ã ÜU ÚÝï ÜU ¢ }¢¢ïã ƒ¢ J ¥¢ñ±ü }¢éçÝ ÜU è „|¢è Ï¢¢¼ï }¢¢‹² Ú¶ÜU ï ©„Ýï ÜU Îfè „ï ç±±¢ã ÜU Ú çH²¢ J çϢ΢ ã¢ï¼ï „}¢² }¢éçÝ Ýï ÜU 㢠: ‘ÜU |¢è ÜU Îfè ¥¢Ð „ãÝ Ý ÜU Ú „ÜU ï »ï„¢U Ï¢¢ïH Îï ¼Ï¢ ©„ï }¢ïÚï Í¢Ú ±¢Ð„ |¢ï… ÎïÝ¢ çÜU ‹¼é ©„ï ࢢР}¢¼ ÎïÝ¢ J’ Îé±¢ü„¢ ¥¢ñÚ ÜU Îfè ÜU ¢ „æ„¢Ú à¢éL ã饢 J ÐñÚ ÜU ¢ï Àê …¢Ýï±¢Hï ЉƒÚ ÜU ¢ï |¢è x¢¢Hè²¢¡ ÎïÝï±¢Hè ÜU Îfè ÜU è ±¢‡¢è ÜU ¢ ÜU Ç饢ÐÝ ƒ¢ïÇï çÎÝ ¼¢ï Îé±¢ü„¢ ã¡„¼ï ãé» „ãÝ ÜU Ú¼ï Úãï çÜU ‹¼é çÝy² ÜU ï §„ ÜU æÜU ¢„ „ï ±ï §ü¼Ýï ÐÚïà¢¢Ý ã¢ï x¢²ï çÜU ©„ÜU ¢ …èÝ¢ }¢éçàÜU H Ï¢Ý x¢²¢ J »ÜU çÎÝ ÜU Îfè ÜU ¢ }¢é¡ã Ú¢¼ ¼ÜU Ï¢æ{ Ýãèæ ã饢 ¼Ï¢ Îé±¢ü„¢ ÜU ¢ RU ¢ï{¢çxÝ |¢|¢ÜU ©Æ¢ ¥¢ñÚ ©„Ýï ࢢРÎïÜU Ú ÜU Îfè ÜU ¢ï …H¢ Îè J Lokfeukjk;.k n'kZu

25

fnlEcj] tuojh&09


籯²¢„QU 癜¢¢Ý¢æ x¢é‡¢: ÜU ¢ï ±¢ Ý Îéc²ç¼ J Ý }¢¢Ýéc²æ Ý ±ñÎéc²æ Ý¢ç|¢…¢y²æ Ý „y²±¢ÜU ì JJ - „é|¢¢ç¯¼}¢ì

籯²¢„QU 癜¢±¢Hï ÐéM¯¢ïæ „ï ÜU ¢ñÝ „¢ x¢é‡¢ Îé篼 Ýãèæ ã¢ï¼¢ ? }¢¢Ý±¼¢, ç±mœ¢¢, ¶¢Ý΢Ýè, „y²¼¢ …ñ„ï „|¢è x¢é‡¢ Îé篼 ã¢ï …¢¼ï ãñ J What good qualities can a mind that prefers to enjoy worldly pleasures retain? None. Compassion, wisdom, nobility and not even honesty.

ç±E ç±…ï¼¢ ‘x¢íïÅ »HïÜU Û¢¢æÇÚ’ ç±…²²¢~¢¢ ÜU Ú¼¢ §üÚ¢Ý Ðãé¡™¢ J §üÚ¢Ý ÜU ¢ï …è¼ÜU Ú ±¢ï ƒ¢ïÇï çÎÝ ±ã¢¡ LÜU ¢ J »ÜU çÎÝ ±¢ï ©ÝÜU ï x¢éL »çÚSÅ¢ïÅH ÜU ï „¢ƒ Ï¢x¢è™ï }¢ïæ Í¢ê}¢ Ú㢠ƒ¢ J ±ã¢¡ ©„ï §üÚ¢Ý ÜU è ࢢㅢÎè ÜU ¢ ç}¢HÝ ã¢ï x¢²¢ J ç„ÜU æÎÚ ¥¢ñÚ à¢¢ã…¢Îè ΢ïÝ¢ïæ »ÜU -Îê„Úï ÜU ï „¢ñæβü }¢ïæ }¢éx{ ã¢ï x¢²ï J »çÚSÅ¢ïÅH Ýï ²ã Îﶢ J ©„Ýï ç„ÜU æÎÚ ÜU ¢ï Ï¢¢ï{ çβ¢ : ‘»HïÜU Û¢¢æÇÚ ! Îï¶Ý¢ ç±E ç±…ï¼¢ |¢è Ý¢Úè ÜU ï ¥¢x¢ï Ðڢ煼 ãé» ãñ J ¼é}¢ „¢±{¢Ý ÚãÝ¢ !’ »çÚSÅ¢ïÅH ÜU ¢ ²ã „²¢ÝРࢢㅢÎè ÜU ¢ï ЄæÎ Ýãèæ ¥¢²¢ J ©„Ýï ¥ÐÝï Ðíï}¢„æÏ¢æ{ }¢ïæ Ï¢¢{¢ Ç¢HÝï±¢Hï »çÚSÅ¢ïÅH ÜU ¢ï Ð¢Æ ÐÉ¢Ýï ÜU ¢ çÝp² çÜU ²¢ J Îê„Úï çÎÝ „¢ñæβü ÜU ï „|¢è à¢ëæx¢¢Ú {¢Ú‡¢ çÜU ²ï ©„Ýï Ï¢x¢è™ï }¢ïæ …¢ÜU Ú ±¢²¢ïçHÝ Ï¢…¢Ý¢ à¢éL çÜU ²¢ J ±¢²¢ïçHÝ ÜU ï „êÚ §¼Ýï NβSÐà¢üèü ƒï ÜU è »çÚSÅ¢ïÅH ç¶æ™¢¼ï ãé» ±ã¢¡ ¥¢²ï J ©„Ýï ࢢㅢÎè ÜU ¢ï ãè ±¢²¢ïçHÝ Ï¢…¢¼ï Îﶢ J ©„Ýï ©„ÜU ¢ „¢ñæβü |¢è …è |¢ÚÜU Ú Îﶢ J ©„}¢ïæ ±ï „¢Ý-|¢¢Ý |¢êH x¢²ï J ©„ÜU ¢ ¿¢¢Ý„¢x¢Ú „ê¶ x¢²¢ J ©„Ýï ࢢㅢÎè „ï 籯²|¢¢ïx¢ ÜU è }¢¢¡x¢ ÜU è J ࢢㅢÎè ±ãè ™¢ã¼è ƒè J }¢¢¡x¢ S±èÜU ¢Ú¼ï ÐãHï ࢢㅢÎè Ýï »ÜU ࢼü Ú¶è, ‘ÐãHï ¥¢Ð Í¢¢ïÇ¢ Ï¢ÝÜU Ú }¢ãïH ÜU ¢ï »ÜU ÐíÎçÿ¢‡¢¢ ÜU Ú±¢§ü²ï, çÈU Ú Îê„Úè Ï¢¢¼ J’ 籯²¢„QU »çÚSÅ¢ïÅH Ýï S±èÜU ¢Ú çÜU ²¢ J }¢ãH ÜU ¢ï ÐíÎçÿ¢‡¢¢ ÜU Ú¢¼ï „}¢² ç„ÜU æÎÚ ²ã Îï¶ x¢²¢ J ©„Ýï x¢éL ÜU ¢ï ©ÝÜU ï ÜU H ÜU ï à¢ÏÎ ²¢Î çÎH¢²ï J ç„ÜU æÎÚ ÜU è Ï¢¢¼ „éÝÜU Ú »çÚSÅ¢ïÅH à¢=}¢Î¢ Ï¢Ý x¢²¢ J Lokfeukjk;.k n'kZu

26

fnlEcj] tuojh&09


¥Ýé}¢‹¼¢ 籄輢 çÝãæ¼¢ RU ²ç±RU ²è J „æSÜU ¼¢ü ™¢ïÐã¼¢ü ™ ¶¢ÎÜU ¢pïç¼ Í¢¢¼ÜU ¢: JJ - }¢ÝéS}¢ëç¼

}¢¢æ„¢ã¢Ú }¢ïæ ¥Ýé}¢ç¼ ÎïÝï±¢H¢, }¢¢ÚÝï±¢H¢, }¢ë¼ ࢱ ÜU ¢ï ÜU ¢ÅÝï±¢H¢, }¢¢æ„ Ï¢ï™Ýï±¢H¢, |¢¢ï…Ý Ï¢Ý¢Ýï±¢H¢, ÐÚ¢ï„Ýï±¢H¢ ¥¢ñÚ ¶¢Ýï±¢H¢ ²ï „|¢è ôã„¢ ÜU ï „}¢¢Ý ãPU Î¢Ú ãñ J Persons intimating, killing, cutting, selling, cooking, serving and eating meat are all equal bearer of violence.

»ÜU ÝÚïࢠÝï ¥ÐÝï ÎÚÏ¢¢Ú }¢ïæ „¢}¢‹¼¢ïæ „ï ÐêÀ¢ : ‘}¢¢¡„ „S¼¢ ãñ ²¢ }¢ã¡x¢¢ ?’ „|¢èÝï ©œ¢Ú çβ¢ : ‘„S¼¢ ãñ J’ Ú¢…ÜU é}¢¢Ú Ýï ÜU 㢠: ‘çм¢…è ! }¢¢¡„ }¢ã¡x¢¢ ãñ J’ Ú¢…¢ Ýï Ðé~¢ „ï ÐêÀ¢ : ‘±¢ï ÜU ñ„ï ?’ Ú¢…ÜU é}¢¢Ú Ï¢¢ïH¢ : ‘²çÎ ¥¢Ð ÜU éÀ çÎÝ Ú¢…„|¢¢ }¢ïæ Ý ¥¢²ïæ ¼¢ï }¢ñæ §„ï ç„h ÜU Ú çζ¢©¡x¢¢ J’ Ú¢…¢Ýï Ï¢¢¼ }¢¢Ý Hè J ΢ï-™¢Ú çÎÝ ÜU ï Ï¢¢Î Ú¢…ÜU é}¢¢Ú »ÜU „¢}¢‹¼ ÜU ï Í¢Ú Ðãé¡™¢ ¥¢ñÚ Ï¢¢ïHï : ‘çм¢…è Ï¢ã¢ï¼ çÏ¢}¢¢Ú ãñ ¥¢ñÚ Ú¢…±ñl ÜU ã¼ï ãñæ çÜU çÜU „è à¢êÚ „¢}¢‹¼ ÜU ï Nβ ÜU ¢ }¢¢æ„ ™¢çã» J ÜU ëТ ÜU ÚÜU ï ¥¢Ð ¥ÐÝï Nβ ÜU ¢ Î¢ï ¼¢ïH¢ }¢¢æ„ Îï Îïæ J …¢ï |¢è }¢ê˲ ™¢ãï, ¥¢ÐÜU ¢ï çβ¢ …¢²x¢¢ J’ „¢}¢‹¼ Ýï Ú¢…ÜU é}¢¢Ú ÜU ¢ï Ï¢ÇGè |¢ïæÅ Îè ¥¢ñÚ ÜU 㢠: ‘¥¢Ð }¢éÛ¢ ÐÚ Î²¢ ÜU Úïæ J çÜU „è Îê„Úï „¢}¢‹¼ „ï }¢¢æ„ Hï Hèç…» J’ Ú¢…ÜU é}¢¢Ú RU }¢à¢: „|¢è „¢}¢‹¼¢ïæ ÜU ï Т„ x¢²ï J „|¢è Ýï |¢¢Úè |¢ïæÅ ÎïÜU Ú Îê„Úï ÜU ï ²ã¢¡ …¢Ýï ÜU ¢ï ÜU 㢠J Ú¢…ÜU é}¢¢ÚÝï |¢ïæÅ ÜU è ç±ÐéH {Ý-Ú¢çࢠH¢ÜU Ú çм¢…è ÜU ï „}}¢é¶ Ú¶ Îè ¥¢ñÚ „¢Úè Ï¢¢¼ Ï¢¼¢§ J Îê„Úï çÎÝ Ú¢…„|¢¢ }¢ïæ Ú¢…¢ ¥¢²ï ¥¢ñÚ „¢}¢‹¼¢ïæ „ï çÈU Ú ÐêÀ¢ : ‘}¢¢æ„ „S¼¢ ãñ ²¢ }¢ã¡x¢¢ ?’ „¢}¢‹¼¢ïæ ¼‰² „}¢Û¢ x¢²ï J „|¢èÜU ï }¢S¼ÜU Û¢éÜU x¢²ï J Ú¢…ÜU é}¢¢Ú Ï¢¢ïHï : ‘S±}¢¢æ„æ ÎéHü|¢æ H¢ïÜU ï Hÿ¢ïÝ¢çÐ Ý H|²¼ï J ¥ËÐ}¢ê˲ïÝ H|²ï¼ ÐHæ ÐÚà¢ÚèÚ…}¢ì JJ’ çм¢…è ! ¥ÐÝ¢ }¢¢æ„ „æ„¢Ú }¢ïæ ÎéHü|¢ ãñ J ÜU ¢ï§ü H¢¶ Lвï }¢ïæ |¢è ¥ÐÝï à¢ÚèÚ ÜU ¢ }¢¢æ„ ÎïÝ¢ Ýãèæ ™¢ã¼¢ J ÐÚæ¼é Îê„Úï ÜU ï à¢ÚèÚ ÜU ¢ }¢¢æ„ ¼¢ï ƒ¢ïÇï }¢ê˲ }¢ïæ ãè ç}¢H¼¢ ãñ J’ …ñ„ï ã}¢ï ¥ÐÝ¢ à¢ÚèÚ çÐí² ��ñ, ±ñ„ï „|¢è Ðí¢ç‡¢²¢ïæ ÜU ¢ï ¥ÐÝ¢ à¢ÚèÚ ¥y²æ¼ çÐí² ã¢ï¼¢ ãñ J §„çH» çÜU „è |¢è Ðí¢‡¢è ÜU è ôã„¢ Ýãèæ ÜU ÚÝè ™¢çã» J Lokfeukjk;.k n'kZu

27

fnlEcj] tuojh&09


Ðê±ïü ±²ç„ ¼yÜU é²¢ü¼ì ²ïÝ ±ëh: „é¶æ ±„ï¼ì J ²¢±Á…è±ïÝ ¼yÜU é²¢ü¼ì ²ïÝ Ðíïy² „é¶æ ±„ï¼ì JJ - }¢ã¢|¢¢Ú¼, ©l¢ïx¢Ð±ü

Ï¢¢Ë² ¥¢ñÚ ²é±¢±Sƒ¢ }¢ïæ »ï„ï ÜU }¢ü ÜU ÚÝï ™¢çã²ï ç…Ý„ï ±ëh¢±Sƒ¢ „é¶}¢² Ï¢è¼ï J ¥¢ñÚ §„ …è±Ý „ï »ï„ï ÜU }¢ü ÜU ÚÝï ™¢çã²ï ç…Ý„ï }¢ëy²é ÜU ï Ï¢¢Î „é¶ Ðí¢# ã¢ï J Our actions in childhood and youth should be such that we can have a sound retirement and our actions in this life should be such that we can have a sound life after death.

x¢é…Ú¢¼ }¢ïæ |¢¢ÎÚ¢ Ý¢}¢ ÜU ¢ »ÜU À¢ïÅ¢ x¢¢¡± ãñ J §„ x¢¢¡± }¢ïæ |¢¢ïf¢Ý¢ƒ à¢}¢¢ü ÜU ï Ðé~¢ }¢éf…è ÜU ¢ï Ï¢¢Ë²ÜU ¢H „ï |¢x¢±Îì ¥¢Ú¢{Ý¢ }¢ïæ §ü¼Ý¢ ¥¢ÝæÎ ¥¢¼¢ ƒ¢ çÜU ±¢ï ¶ïHÝ¢-ÜU êÎÝ¢ ¼¢ï v²¢ ¶¢Ý¢ |¢è |¢êH …¢¼¢ ƒ¢ J Ðé~¢ ÜU ¢ï Ï¢¢Ë²¢±Sƒ¢ }¢ïæ ã¡„Ýï-¶ïHÝï ÜU ï Ï¢ÎHï §„ ÐíÜU ¢Ú }¢¢~¢ |¢…Ý-|¢çQU }¢ïæ HèÝ Úã¼ï Îï¶ÜU Ú }¢¢¡ „¢ÜU ÚÏ¢¢ ÜU |¢è ©„ï Ç¢¡ÅÝï Hx¢¼è : ‘}¢êf…è ! Îï¶ ¥|¢è ¼ïÚè ©}¢í ã¡„Ýï-¶ïHÝï ÜU è ãñ, |¢…Ý-ÜU è¼üÝ |¢è ÜU ÚÝ¢ ™¢çã» çÜU ‹¼é ±¢ï „Ï¢ Ï¢êÉ¢Ðï }¢ïæ ÜU ÚÝ¢ ™¢çã» !’ }¢¢¡ ÜU è Ï¢¢¼ „éÝÜU Ú }¢êf…è ©„ï x¢¢¡± ÜU ï ™Ï¢ê¼Úï ÐÚ Hï …¢¼¢ J ±ã¢¡ x¢¢¡± ÜU ï „|¢è Ï¢êÉï H¢ïx¢ ç}¢HÜU Ú x¢ŒÐï-x¢éÌï ¥¢ñÚ ãéPU ï x¢éÇx¢éÇ¢ Ýï ÜU ï „¢ƒ „¢Úï x¢¢¡± ÜU è çÝæ΢ ÜU ÚÝï }¢ïæ „}¢² Ï¢ÚÏ¢¢Î ÜU Ú¼ï ƒï J ©„ï çζ¢ÜU Ú }¢êf…è ÜU ã¼¢ : ‘Îï¶ }¢¢¡ ! ²ï „Ï¢ Ï¢êIï H¢ïx¢ çÜU ¼Ý¢ |¢…Ý ÜU Ú Úãï ãñ !’ }¢¢¡ à¢}¢ü ÜU è }¢¢Úè Ýè™ï Îï¶ …¢¼è ¼Ï¢ }¢êf…è ÜU ã¼¢ : ‘}¢¢¡ ! …¢ï Ï¢¢Ë²¢±Sƒ¢ „ï ¥ÓÀï ÜU ¢}¢ ÜU Ú¼ï ãñ, |¢x¢±¢Ý ÜU ï Ðíç¼ Ðíï}¢ Ú¶¼ï ãñ, ±ï ãè ±ëh¢±Sƒ¢ }¢ïæ ±ñ„¢ ÜU Ú „ÜU ¼ï ãñ J ¥¢ñÚ Ï¢¢Ë²¢±Sƒ¢ ¥¢ñÚ ²é±¢±Sƒ¢ }¢ïæ ç…„Ýï ¥ÓÀï ÜU ¢²ü çÜU ²ï ã¢ïx¢ïæ, |¢x¢±Îì ¥¢Ú¢{Ý¢ ÜU è ã¢ïx¢è ©„ï ãè ±ëh¢±Sƒ¢ ÜU ¢ „ãè ¥¢ÝæÎ ç}¢H „ÜU ïx¢¢ J ¥¢ñÚ …¢ï §„ …è±Ý }¢ïæ |¢x¢±Î ¥¢Ú¢{Ý¢ ÜU Úæïx¢ï ©„ï ãè }¢ëy²é ÜU ï Ï¢¢Î ¥¢ÝæÎ-„é¶ Ðí¢# ã¢ïx¢¢ J’ }¢¢¼¢ ¼¢ï }¢êf…è ÜU è Ï¢¢¼ï „éÝÜU Ú ¥±¢ÜU ì Ï¢Ý x¢§ J ²ã }¢êf…è ϢǢ ã¢ïÜU Ú Ÿ¢è S±¢ç}¢Ý¢Ú¢²‡¢ „æÐí΢² ÜU ï ¥x¢í‡¢è „æ¼ Ï¢Ýï : Ý¢}¢ ƒ¢, „Îx¢éL Ÿ¢è x¢é‡¢¢¼è¼¢ÝæÎ S±¢}¢è J Lokfeukjk;.k n'kZu

28

fnlEcj] tuojh&09


Ý ÜU ¢H¢ï ·Ç}¢él}² çà¢Ú: ÜU ë‹¼ç¼ ÜU S²ç™¼ì J ÜU ¢HS² Ï¢H}¢ï¼¢±Îì ç±ÐÚè¼¢ƒüÎà¢üÝ}¢ì JJ - }¢ã¢|¢¢Ú¼, „|¢¢Ð±ü

ÜU ¢H, 㢃 }¢ïæ ¼H±¢Ú HïÜU Ú çÜU „èÜU ¢ çà¢ÚÓÀïÎ Ýãè ÜU Ú¼¢ ãñ; çÜU ‹¼é „æ„¢Ú }¢ïæ ç±l}¢¢Ý ÐçÚçSƒç¼²¢ïæ ÜU ¢ ¥‹²ƒ¢ Îà¢üÝ ÜU Ú¢Ýï }¢ïæ ©„ÜU ¢ Ï¢H в¢ü# ãñ Fate doesn’t use a sword or a stick and cut anybody’s head off. But it simply is able enough to delude one’s interpretation.

‘Ú¢}¢™çÚ¼ }¢¢Ý„’ m¢Ú¢ |¢¢Ú¼ ÜU ï …Ý-…Ý ¼ÜU |¢x¢±¢Ý Ÿ¢è Ú¢}¢ ÜU ï }¢{éÚ ™çÚ~¢¢ïæ ÜU ¢ Ðí„¢Ú-Ðí™¢Ú ÜU ÚÝï±¢Hï x¢¢ïS±¢}¢è ¼éH„è΢„…è }¢ã¢Ú¢… ÜU è ÜU èç¼ü |¢è |¢¢Ú¼ ÜU ï ÜU ¢ïÝï-ÜU ¢ïÝï ÈU ñH …¢² ©„}¢ïæ çÜU „èÜU ¢ï ¥¢p²ü ã¢ïx¢¢ ? çÜU ‹¼é ¼éH„è΢„…è ÜU ï §„ „}}¢¢Ý „ï ÜU ç± x¢æx¢ ÜU ï Nβ }¢ïæ §üc²¢üçxÝ |¢ÇÜU ©Æè J ÜU ç± x¢æx¢ Ï¢ã¢ï¼ Ðíç„h ÐæçǼ ƒï ¥¢ñÚ ±¢çË}¢ÜU è Ú¢}¢¢²‡¢ ÜU ï ¥ÓÀï ÜU ƒ¢ÜU ¢Ú ƒï J §üc²¢ü ÜU ï ÜU ¢Ú‡¢ H¢ïx¢¢æï ÜU ¢ï Ú¢}¢U ÜU ƒ¢ ÜU ¢ }¢}¢ü „}¢Û¢¢Ýï±¢Hï x¢æx¢ ÜU ï }¢¢Ý„ }¢ïæ }¢æƒÚ¢±ë眢 Ú¶Ýï ÐÚ ©Ý„ï ç}¢HÝï±¢Hï ç±ÐÚè¼ ÐçÚ‡¢¢}¢ ÜU ¢ „¢Ý-|¢¢Ý Ý Ú㢠J Ðí¢Úæ|¢ }¢ïæ À¢Ýï-ÀéÐï ±ï H¢ïx¢¢æï }¢ïæ ¼éH„è΢„…è ÜU ï ç±Lh Ï¢¢¼ï ÜU Ú¼ï ƒï çÜU ‹¼é ƒ¢ïÇï „}¢² }¢ïæ ±ï ÀÇñÜU ÜU ãÝï Hx¢ï : ‘¼éH„è΢„, »ÜU ¥Ý¢ƒ Ï¢¢HÜU ãñ, ©„ï {}¢ü-ÜU }¢ü ÜU è ÜU ¢ï§ x¢}¢ Ýãèæ ãñ J ©„ï ã}¢¢Úï ࢢS~¢{}¢¢ïüæ ÜU ¢ ÜU ¢ï§ ¿¢¢Ý Ýãèæ ãñ J ¥Àê¼¢ïæ ÜU ¢ SÐà¢ü ÜU ÚÝï }¢ïæ ©„ï ÜU ¢ï§ ÿ¢¢ï|¢ Ýãèæ ã¢ï¼¢ J...’ »ï„è-±ñ„è Ï¢¢¼ï ±ï ™É¢-ϢɢÜU Ú ÜU ã¼ï Úã¼ï ƒï J »ÜU çÎÝ ¼éH„è΢„ x¢ÚèÏ¢ ¥Àê¼¢æï ÜU ¢ï ¥ÐÝï 㢃 |¢¢ï…Ý ÜU Ú¢ Úãï ƒï, ¼Ï¢ RU ¢ï{|¢Úï ÜU ç± x¢æx¢ ±ã¢¡ x¢²ï ¥¢ñÚ ÜU Çï Ï¢™Ý¢æï „ï ¼éH„è΢„…è ÜU ¢ ¥Ð}¢¢Ý ÜU ÚÝï Hx¢ï J ¼éH„è΢„…è à¢¢æ¼ }¢Ý „ï ©„ ¥Ð}¢¢Ý ÜU ¢ï ¥}¢ë¼ ÜU è |¢¢¡ç¼ Ðè¼ï Úãï ©‹ã¢æïÝï »ÜU |¢è à¢ÏÎ „ï x¢æx¢ ÜU ¢ Ðíç¼ÜU ¢Ú Ýãèæ çÜU ²¢ J ¥Ð}¢¢Ý ÜU ÚÜU ï ÜU ç± x¢æx¢ Í¢Ú …¢Ýï çÝÜU Hï ¼Ï¢ Ú¢S¼ï }¢ïæ }¢Î¢ï‹}¢œ¢ ã¢ƒè ¥¢ Ú㢠ƒ¢ J Ý …¢Ýï v²¢ïæ x¢æx¢ ÜU ¢ï Îï¶ÜU Ú ã¢ƒè ¶êæ¶¢Ú ã¢ï x¢²¢ ¥¢ñÚ }¢ã¢±¼ ©„ÜU ¢ çݲæ~¢‡¢ ÜU Úï ©Ý„ï ÐãHï ©„Ýï ÐñÚ ÜU ï Ýè™ï ÜU ç± x¢æx¢ ÜU ¢ï ÜU é™H Ç¢Hï J |¢x¢±Îì |¢QU ÜU ¢ Îí¢ïã ÜU ÚÝï±¢H¢ïæ ÜU ¢ ²çÎ ÐÚ}¢¢y}¢¢ ÜU éà¢H ™¢ãï ¼¢ï |¢è Ýãèæ ã¢ï „ÜU ¼¢ J Lokfeukjk;.k n'kZu

29

fnlEcj] tuojh&09


}¢æ~¢Ï¢HïÝ |¢é…X¢ }¢éx{ÜU éÚX¢p ÜU êŲæ~¢ï‡¢ J SƒH…¢HïÝ ç±ãX¢ x¢ësæ¼ï }¢¢Ý±¢p Îæ|¢ïÝ JJ - ÜU H¢ç±H¢„

}¢æ~¢Ï¢H „ï „Ðü, ÜU êŲæ~¢ „ï ¥¢„QU çãÚÝ, …¢H „ï Ðæ¶è²¢ïæ ¥¢ñÚ Îæ|¢ „ï H¢ïx¢ ÐÜU ÇG }¢ïæ ¥¢¼ï ãñ J Cobras can be caught by snake charmers, birds by traps and so are people by hypocrisy.

|¢x¢±¢Ý Ÿ¢è S±¢ç}¢Ý¢Ú¢²‡¢ x¢ëãy²¢x¢ ÜU Ú Ï¢ír¢™¢Úè ÜU ¢ ±ïࢠ{¢Ú‡¢ÜU Ú „}¢x¢í |¢¢Ú¼ ÜU ï ¼èƒ¢ïüæ }¢ïæ ç±™Ú‡¢ ÜU Ú Úãï ƒï J …Ï¢ ±ï Îçÿ¢‡¢ }¢ïæ „éæÎÚÚ¢… „ï ÜU ‹²¢ÜU é}¢¢Úè ÜU è ¥¢ñÚ …¢ Úãï ƒï ¼Ï¢ Ú¢S¼ï }¢ïæ x¢¢¡± „ï ™¢Ú ÜU ¢ñ„ ÎêÚ ±Ý }¢ïæ »ÜU Îæ|¢è Ï¢¢Ï¢¢ ¥¢ñÚ ©ÝÜU ï çà¢c²¢æï ÜU ¢ ÐÇ¢± Îﶢ J ±ï „|¢è x¢¢æ…ï ÜU ï Ýà¢ï }¢ïæ ™êÚ ƒï J ™¢Ú-Т¡™ ÜU êœ¢ï ¥x¢H-Ï¢x¢H }¢ïæ çÈU Ú Úãï ƒï J …¢ï |¢è Ï¢¢Ï¢¢…è ÜU ï Îà¢üÝ ÜU ÚÝï ¥¢¼ï, ©„ï ãéÜU ¢ çÐH¢²¢ …¢¼¢ ¥¢ñÚ Ï¢¢Ï¢¢ ÜU ï }¢çã}¢¢ ÜU è …êÆè Ï¢¢¼¢ïæ „ï H¢ïx¢¢ïæ ÜU ¢ï Æx¢ÜU Ú Ðñ„ï §üÜU nï çÜU ²ï …¢¼ï ƒï J Ï¢¢Ï¢¢…è ÜU ï±H ÜU ¢ñÐèÝ ÐãÝÜU ï çÝSÐëãè ã¢ïÝï ÜU ¢ É¢ïæx¢ ÜU Ú¼ï ƒï çÜU ‹¼éé ©„ÜU è Ï¢ñÆÜU ÜU ï Ýè™ï |¢¢ïæ²Ú¢ ƒ¢, ç…„}¢ïæ H¢ïx¢¢ïæ „ï Æx¢¢ {Ý-}¢¢H ÀéТÜU ï Ú¶¼ï ƒï J Ú¢¼ }¢ïæ Ï¢¢Ï¢¢ ÜU ï çà¢c² x¢¢¡±-à¢ãÚ¢ïæ }¢ïæ Hê¡Å ÜU ÚÝï |¢è …¢¼ï ¥¢ñÚ {Ý H¢ÜU Ú ©„ |¢¢ïæ²Úï }¢ïæ Ú¶ Îï¼ï J ±‡¢èü‹Îí »ÜU Ú¢¼ ±ã¢¡ ©ÝÜU ï „¢ƒ Úãï J ©„Ýï Ï¢ñÚ¢x¢è ÜU ¢ ²ã „Ï¢ ò±ã¢Ú Îﶢ J Ú¢¼ ãé§ J H¢ïx¢ x¢¢¡± }¢ïæ ™Hï x¢²ï J Ï¢¢Ï¢¢ ÜU ï çà¢c²¢ïæ Ýï ¥ÓÀ¢-¥ÓÀ¢ |¢¢ï…Ý Ï¢Ý¢²¢ J ¶¢¼ï ¶¢¼ï ±ï Ï¢¢¼ï ÜU Ú¼ï ƒï : ‘ÜU çH²éx¢ }¢ïæ H¢ïx¢ Ï¢ã¢ï¼ ÜU Æ¢ïÚ ãñ, É¢ïæx¢ çϢݢ ÜU ¢ï§ ÈU êÅè ÜU ¢ïÇè |¢è Ýãèæ Îï¼ï J’ ‘㢡, Ú¢ïÅè ¶¢Ýè „PU Ú „ï, ¥¢ñÚ Îéçݲ¢ ¶¢Ýè }¢PU Ú „ï J’ §¼Ýï }¢ïæ Hê¡Å ÜU ÚÝï x¢²ï çà¢c²¢ïæ ¥¢ x¢²ï J ¥¢… ¼¢ï ±ï Ú¢…¢ ÜU ¢ ¶…èÝ¢ Hê¡ÅÜU Ú Ï¢ã¢ï¼ „¢Ú¢ {Ý H¢²ï ƒï, ©„ï Îï¶ÜU Ú Ï¢ñÚ¢x¢è ¥¢ñÚ „|¢è ©„ï ࢢϢ¢à¢è ÎïÝï Hx¢ï J ±‡¢èü‹Îí Ýï „¢ï晢, ‘»ï„ï Т¶æçDz¢ïæ ÜU ï „¢ƒ ¥ç{ÜU Ýãèæ ÚãÝ¢ ™¢çã», ¥‹²ƒ¢ ã}¢ï |¢è Îé:¶ ¥¢ „ÜU ¼¢ ãñ J’ »ï„¢ „¢ïæ™ÜU Ú ±ï ±ã¢¡ „ï ™H Ï¢„ï J ƒ¢ïÇï ãè „}¢² }¢ïæ Ú¢…¢ ÜU ¢ „ñ‹² Hê¡ÅïÚ¢ïæ ÜU ¢ï Éê¡É¼ï ãé» ±ã¢¡ ¥¢ Ðãé¡™ï ¥¢ñÚ Ï¢¢Ï¢¢ „}¢ï¼ „|¢è ÜU ¢ï ÜU ¢Ú¢±¢„ }¢ïæ Ï¢æÎè ÜU Ú çβï J çÜU ‹¼é Ï¢¯¢ïüæ ¼ÜU H¢ïx¢ ¼¢ï »ï„ï Îæ|¢è ÜU ï 㢃 Hê¡Å¢¼ï Úãï J Lokfeukjk;.k n'kZu

30

fnlEcj] tuojh&09


²¢ñ±Ýæ {Ý„æÐ眢: Ðí|¢éœ±}¢ç±±ïçÜU ¼¢ J »ÜU ñÜU }¢Œ²Ýƒ¢ü² çÜU }¢é ²~¢ ™¼éC²}¢ì JJ - çã¼¢ïÐÎïà¢

²¢ñ±Ý, {Ý„æÐç¼, „œ¢¢ ¥¢ñÚ ¥ç±±ïÜU §Ý ™¢Ú¢ïæ }¢ïæ „ï »ÜU |¢è ¥Ýƒü ÜU ï çH» в¢ü# ãñ, ¼¢ï …㢡 ™¢Ú¢ïæ »ÜU „¢ƒ ã¢ï¼ï ãñ ±ã¢¡ v²¢ ÜU ãÝ¢ ? Improper use of any one of wealth, youth, power or decision is enough to ruin a life, what when unjust use of all is done at once.

1 …êÝ 2001 ÜU ï çÎÝ Ú¢¼ ÝïТH ÜU ï ‘Ý¢Ú¢²‡¢ãè¼è Ú¢ï²H ÐïHï„’ }¢ïæ ç}¢…Ï¢¢Ýè ™H Úãè ƒè J ÝïТH ÜU ï }¢ã¢Ú¢… ç±Úï‹Îí±èÚ ç±RU }¢ ࢢ㠥ÐÝï ÐçÚ±¢Ú…Ý¢æï ¥¢ñÚ }¢ãï}¢¢Ý¢ïæ ÜU ï „¢ƒ ТÅèü ÜU ¢ ¥¢ÝæÎ Hï Úãï ƒï J ©„ ±QU Ú¢…ÜU é}¢¢Ú çÎÐï‹Îí Ï¢ïÈU ¢}¢ ΢L ÜU ï Ýà¢ï }¢ïæ }¢ãï}¢¢Ý¢ïæ ÜU ï „¢ƒ ¥²¢ïx² ±¼¢ü± ÜU ÚÝï Hx¢¢ J ¼Ï¢ }¢ã¢Ú¢… Ýï Ç¢æÅÜU Ú ©„ï ТÅèü À¢ïÇÜU Ú ™Hï …¢Ýï ÜU 㢠J §Ý„ï çÎÐï‹Îí ÜU ï |¢è¼Ú RU ¢ï{¢çxÝ |¢ÇÜU ©Æ¢ J »ï„ï |¢è ƒ¢ïÇï „}¢² „ï ±¢ï ¥ÐÝï ç±±¢ã ÜU ï ç±±¢Î „ï ¥ÐÝï }¢¢¼¢-çм¢ „ï Ý¢Ú¢… ¼¢ï ƒ¢, ©„}¢ïæ ²ã¢¡ }¢ãï}¢¢Ý¢ïæ ÜU ï Ï¢è™ ©„ÜU ¢ ¥Ð}¢¢Ý ã饢 J ²¢ñ±Ý ÜU ï ¥ãæÜU ¢Ú }¢ïæ §„ ÝïТH ÜU ï |¢¢±è }¢ã¢Ú¢… Ýï ¥ÐÝè ç±±ïÜU à¢çQU ¶¢ï Îè J ±¢ï „è{¢ ãè ™H¢ ¥ÐÝï L}¢ }¢ïæ J »ÜU Í¢¡Åï ÜU ï Ï¢¢Î ±¢ï ¥ÐÝï L}¢ „ï Ï¢ã¢Ú çÝÜU H¢ ¥¢ñÚ Ð¢Åèü }¢ïæ ¥¢²¢ J ©„ÜU ï 㢃 }¢ïæ ‘»}¢.Ðè.5’ Ï¢æÎêÜU ƒè J ТÅèü }¢ïæ ¥¢ÜU Ú ÐãH¢ çÝà¢¢Ý çм¢ ç±Úï‹Îí ÜU ¢ï Ϣݢ²ï J Îê„Úè x¢¢ïHè „ï ¼¢§ü ÜU ¢ï Ú¢}¢à¢Ú‡¢ |¢ï… çβï J ©„ÜU ï ¼¢© {èÚï‹Îí ©„ï Ú¢ïÜU Ýï x¢²ï ¼¢ï ©„ÜU è À¢¼è }¢ïæ |¢è x¢¢ïHè ƒ}¢¢ Îè J ™™ïÚï |¢¢§ Тڄ Ï¢™ x¢²¢ ¥¢ñÚ Îê„Úï ¼èÝ Ú¢…±æà¢è²¢ïæ ÜU ¢ï Ï¢™¢ çH» J Ú¢…Ú¢‡¢è »ïE²¢ü Í¢Ú ÜU ï Ï¢¢ãÚ ƒï, Ï¢æÎêÜU ÜU è ¥¢±¢…G „éÝÜU Ú ±¢ï |¢è¼Ú ¥¢²è ¥¢ñÚ Ðé~¢ ÜU ¢ï ¥æ{¢{êæ{ x¢¢ïHè²¢¡ ™H¢¼ï Îï¶ ±¢ï Ï¢ã¢Ú |¢¢x¢è J çÎÐï‹Îí Ï¢¢ãÚ x¢²¢ ±ã¢¡ }¢¢¡ ¥¢ñÚ |¢¢§ çÝÚæ…Ý ©„ï „}¢Û¢¢Ýï x¢²ï çÜU ‹¼é ©„ÜU è Ï¢æÎêÜU Ýï ÜU ¢ï§ „æÏ¢æ{ Îﶢ Ýãè ¥¢ñÚ ©Ý ΢ïÝ¢ïæ ÜU ¢ï }¢¢ñ¼ ÜU ï Í¢¢Å ©¼¢ÚÜU Ú ¥æç¼}¢ x¢¢ïHè ¥ÐÝè À¢¼è }¢ïæ ƒ}¢¢ Îè J ²ã „}¢¢™¢Ú „ï „}¢x¢í ç±E ÜU ï }¢é¡ã „ï ¥¢ã ! çÝÜU H x¢²¢ J ²¢ñ±Ý, {Ý„æÐ眢, „œ¢¢ ¥¢ñÚ ¥ç±±ïÜU }¢ïæ Тx¢H òçQU ÜU ñ„¢ |¢²¢ÝÜU Ï¢Ý „ÜU ¼¢ ãñ, ç±E ÜU ¢ï ©„ÜU ¢ ¥æ΢…G ç}¢H x¢²¢ J Lokfeukjk;.k n'kZu

31

fnlEcj] tuojh&09


Îé:¶ï Îé:¶¢ç{ÜU ¢Ýì Ðà²ïy„é¶ï Ðà²ïy„鶢ç{ÜU ¢Ýì J ¥¢y}¢¢Ýæ „é¶Îé:¶¢|²¢æ à¢~¢é|²¢ç}¢± Ý¢Ðü²ï¼ì JJ - „é|¢¢ç¯¼}¢ì

Îé:¶ ÜU ï „}¢² …¢ï ã}¢ „ï ¥ç{ÜU Îé:¶è ã¢ï ©„ÜU ¢ï ¥¢ñÚ „é¶ }¢ïæ ã}¢ „ï ¥ç{ÜU „鶱¢Hï ÜU ¢ï Îï¶Ý¢ ™¢çã» J ¥¢y}¢¢ÜU ¢ï à¢~¢éÜU è ¼Úã „é¶ ¥¢ñÚ Îé:¶ ÜU è à¢Ú‡¢ }¢ïæ „}¢çÐü¼ Ýãèæ ÜU ÚÝ¢ ™¢çã» J During hardship we should look at people with more hardship than us and during good times we should look at people who are well off than us. Even an enemy cannot do good or harm to a soul.

Ú¢…ÜU ¢ïÅ ÜU ï Т„ x¢éæ΢„Ú¢ x¢¢¡± ÜU ï ÐÚ}¢ |¢QU Ú¢… }¢éf…è |¢QU Т¡™ „¢H ÐãHï ãè |¢x¢±h¢}¢ }¢ïæ Ð{¢Úï J …ñ„ï ТÝè }¢ïæ Úã¼ï ãé²ï ÜU }¢H ТÝè „ï ¥„æx¢ Úã¼¢ ãñ, ±ñ„ï }¢êf…è |¢x¢¼ „æ„¢Ú }¢ïæ Úã¼ï ãé²ï „æ„¢Ú „ï ç±ÚQU Úã¼ï ƒï J x¢¢¡± }¢ïæ ¥ç{ÜU ¼: „|¢è H¢ïx¢ |¢x¢¼ ÜU ï Ðíç¼ ©Ó™ ¥¢ÎÚ|¢¢± „ï Ï¢¼¢ü± Ú¶¼ï ƒï J |¢x¢¼ ÜU è À¢ïÅè „è Ï¢¢¼ ÜU ¢ |¢è ÜU ¢ï§ ©Ìæ{Ý Ýãèæ ÜU Ú¼ï J ¼¢ï „¢ƒ-„¢ƒ x¢¢¡± }¢ïæ ÜU éÀ H¢ïx¢ |¢è ƒï, …¢ï |¢x¢¼ ÜU ¢ „w¼ ç±Ú¢ï{ ÜU Ú¼ï ƒï J …ñ„ï ¥ÓÀï H¢ïx¢ |¢x¢¼ ÜU ¢ „}}¢¢Ý ÜU Ú¼ï ƒï, ±ñ„ï ±ï H¢ïx¢ |¢x¢¼ ÜU ï Ï¢¢Úï }¢ïæ »ï„¢-±ñ„¢ Ï¢¢ïH¢ ÜU Ú¼ï ƒï J }¢êf…è |¢x¢¼ ÜU ¢ ¶ï¼ …¢Ýï ÜU ¢ »ÜU Ú¢S¼¢ H¡Ï¢¢ ƒ¢ ¥¢ñÚ Îê„Ú¢ À¢ïÅ¢ J À¢ïÅï Ú¢S¼ï }¢ïæ »ÜU -΢ï ÐçÚ±¢Ú |¢x¢¼ ÜU ï ç±Ú¢ï{è Úã¼ï ƒï J …Ï¢ |¢x¢¼…è ©„ Ú¢S¼ï „ï x¢é…Ú¼ï, ¼Ï¢ ©„ ÐçÚ±¢Ú ÜU è 盲¢ï¡ |¢x¢¼…è ÜU ¢ï Ï¢ÇèÏ¢Çè x¢¢çH²¢¡ çβ¢ ÜU Ú¼è ƒè J ©„ï „éÝÜU Ú |¢x¢¼ »ÜU |¢è à¢ÏÎ Ýãèæ çÝÜU ¢H¼ï J }¢éSÜU éÚ¢¼ï ãé» ±ã¢¡ „ï ™Hï …¢¼ï J »ï„¢ ¥Ð}¢¢Ý ã¢ïÝï ÐÚ |¢è ±ï çÝy² ©„è ڢ㠄ï çÝÜU H¼ï J Îê„Úï |¢QU |¢x¢¼…è ÜU ¢ï ÜU ã¼ï : ‘|¢x¢¼ ! ¥¢Ð Îê„Úï Ú¢S¼ï „ï v²¢ïæ Ýãèæ ™H¼ï ? ±ï ¥¢ÐÜU ¢ï x¢¢çH²¢¡ Îï¼è ãñ, ±¢ï ã}¢ï ¥ÓÀ¢ Ýãèæ Hx¢¼¢ J’ ¼Ï¢ }¢êf…è |¢x¢¼ ÜU ã¼ï : ‘¥¢Ð „Ï¢ }¢ïÚ¢ ϢǢ „}}¢¢Ý ÜU Ú¼ï ã¢ï ¼Ï¢ ¼¢ï }¢éÛ¢ï Ï¢ã¢ï¼ ¥ÓÀ¢ Hx¢¼¢ ãñ J }¢ñæ ±¢ï |¢è Îï¶Ý¢ ™¢ã¼¢ ãê¡ çÜU ÜU ¢ï§ ¥Ð}¢¢Ý ÜU Úï ©„ ±QU }¢ïÚ¢ }¢Ý ÜU ñ„ï „æÜU ËÐ ÜU Ú¼¢ ãñ ! „é¶-Îé:¶ ΢ïÝ¢ïæ „ãÝ ÜU Ú ¥¢y}¢LÐ ÚãÝ¢ |¢è 然ݢ ÐǼ¢ ãñ Ý¢ !’ Lokfeukjk;.k n'kZu

32

fnlEcj] tuojh&09


±ÝïùçÐ ô„㢠x¢…}¢¢æ„ |¢çÿ¢‡¢¢ï, Ï¢é|¢éçÿ¢¼¢ Ýñ± ¼ë‡¢æ ™Ú狼 J »±æ ÜU éHèÝ¢ ò„Ý¢ç|¢|¢ìê¼¢, Ý Ýè™ÜU }¢¢ü燢 „}¢¢™Ú狼 JJ

±Ý }¢ïæ |¢è ô„ã 㢃è ÜU ¢ }¢¢æ„ ¶¢¼¢ ãñ, |¢ê¶¢ ã¢ïÝï ÐÚ |¢è Í¢¢„ Ýãèæ ¶¢¼¢ J ©„è ÐíÜU ¢Ú ÜU éH±¢Ý }¢Ýéc²¢ïæ Îé:¶ }¢ïæ ÈU ¡„ï ãé» ã¢ï¼ï ãé» |¢è ÜU |¢è Ýè™ÜU }¢ü Ýãèæ ÜU Ú¼ï J A lion no matter how hungry it is does not eat grass. Similarly gentlemen do not degrade by their actions even during tough times.

¶ÇÜU ¢f¢ Ý¢}¢ÜU x¢é…Ú¢¼ ÜU ¢ »ÜU À¢ïÅ¢ „¢ x¢¢¡± ƒ¢ J §„ x¢¢¡± }¢ïæ ÜU ¢f¢ ¶¢™Ú Ý¢}¢ ÜU ¢ »ÜU ÜU ¢Æè Úã¼¢ ƒ¢ J ¥ç¼çƒ²¢ïæ ÜU è „ï±¢ }¢ïæ ©„Ýï ¥ÐÝ¢ „¢Ú¢ {Ý ¶™ü çβ¢ J »ÜU çÎÝ »ï„¢ ¥¢²¢, …Ï¢ »ÜU H¢ñ¼ï Ï¢ïÅï ÜU è ࢢÎè ÜU ÚÝè ƒè çÜU ‹¼é Í¢Ú }¢ïæ Ðñ„ï ÜU 㢡 ƒï J „x¢¢§ü ¼¢ï Ï¢™ÐÝ „ï ã¢ï x¢§ ƒè, ¥Ï¢ ÜU ‹²¢Ðÿ¢ „ï ç±±¢ã ÜU ï çH» …ËÎèÏ¢¢…è ã¢ï Úãè ƒè J ÜU ¢f¢ ¶¢™Ú ÜU ¢ »ÜU ç}¢~¢ ƒ¢ |¢ê±¢ ¥¢²Ú J ©„ÜU ï ÐÚ Hÿ}¢è…è ÜU è ÜU ëТ ƒè J ÐçyÝ ÜU ï ¥¢x¢íã „ï ÜU ¢f¢ ¶¢™Ú ±æÇ¢ x¢¢¡± ç}¢~¢ ÜU ï Í¢Ú x¢²ï J çÜU ‹¼é ç}¢~¢ x¢¢¡± }¢ïæ Ýãèæ ƒ¢ J ¶¢™Ú Ýï ©„ÜU è ÐçyÝ ÜU ¢ï ¥ÐÝï ¥¢Ýï ÜU ¢ ÜU ¢Ú‡¢ Ï¢¼¢²¢ çÜU ‹¼é Ðñ„ï ÜU è HïÝ-ÎïÝ ©„ÜU ï 㢃 }¢ïæ Ýãèæ ƒè J ¥¢²Ú¢‡¢è ÜU ï ¥¢x¢íã „ï Ú¢¼ ±ã¢¡ ãè „¢ï x¢²ï J ©¼¢±Hè }¢ï ÜU ¢f¢ ¶¢™Ú „éÏ¢ã …ËÎè „ï …¢x¢ÜU Ú ¥¢²Ú¢‡¢è ÜU ¢ï ÜU ãï Ï¢èÝ¢ Í¢Ú …¢Ýï çÝÜU H ÐÇï J ÜU ¢f¢¶¢™Ú ÜU ï …¢Ýï ÜU ï Ï¢¢Î ©„ÜU ¢ çÏ¢À¢ñÝ¢ „}¢ïÅÝï Ý¢ñÜU Ú ¥¢²¢ J Ú¢¼ }¢ïæ çÏ¢À¢ñÝ¢ ÜU Ú¼ï „}¢² ¥¢²Ú¢‡¢è „ï ¥ÐÝï ÜU ¢Ý ÜU ¢ „¢ïÝï ÜU ¢ »ÜU Û¢é}¢Ú ©„}¢ïæ çx¢Ú x¢²¢ ƒ¢, …¢ï Ý¢ñÜU Ú ÜU ¢ï ç}¢H¢ J Ý¢ñÜU Ú Ýï ±¢ï Û¢é}¢Ú ¥ÐÝï Í¢Ú }¢ïæ ÀéТ çβ¢ J ¥¢²Ú¢‡¢è ÜU ¢ï …Ï¢ »ÜU Û¢é}¢Ú Ýãèæ ç}¢H¢ ¼Ï¢ ©„Ýï Ý¢ñÜU Ú ÜU ¢ï ÐêÀ¢ J Ý¢ñÜU Ú Ýï ÜU ¢f¢¶é}¢¢‡¢ ÜU è ¥¢ïÚ §à¢¢Ú¢ ÜU Ú çβ¢ J Ðç¼ ±¢Ð„ ¥¢Ýï ÐÚ ¥¢²Ú¢‡¢è Ýï ©„ï „¢Úè Ï¢¢¼ Ï¢¼¢§ J ²ã¢¡ ÜU ¢f¢ ¶é}¢¢‡¢ Ýï ¥ÐÝè ¥¢{è …}¢èÝ Ï¢ïæ™ÜU Ú Ðé~¢ ÜU ¢ ç±±¢ã ÜU Ú çH²¢ J ƒ¢ïÇï çÎÝ ÜU ï Ï¢¢Î ±æÇ¢ „ï Û¢é}¢Ú ±¢Ð„ Îï ÎïÝï ÜU ï çH» ç}¢~¢ ÜU ¢ Ð~¢ ¥¢²¢ J ΢ï ÿ¢‡¢ ¶é}¢¢‡¢ ¥±¢ÜU ì Ï¢Ý x¢²ï J ¼éÚæ¼ ©„Ýï ç}¢~¢ ÜU ¢ ç±E¢„ …è¼Ýï ç݇¢ü² ÜU Ú çH²¢ ¥¢ñÚ …¢ï …}¢èÝ Ï¢™è ƒè, ©„ï |¢è çÜU Ú¢²ï ÐÚ Ú¶ÜU Ú Ý²¢ Û¢é}¢Ú Ϣݱ¢²¢ ¥¢ñÚ ç}¢~¢ ÜU ï Í¢Ú x¢²¢ J |¢ê±¢ ¥¢²Ú Ýï Îﶢ çÜU ÐçyÝ ÜU ¢ Û¢é}¢Ú ¥¢ñÚ ç}¢~¢ ÜU ¢ Û¢é}¢Ú »ÜU …¢ïÇè ÜU ï Ýãèæ ãñ J ¼Ð¢„ ÜU ÚÝï ÐÚ Ðœ¢¢ ™H¢ çÜU }¢ïÚï ÜU ¢f¢¶é}¢¢‡¢ ¼¢ï çÝ΢ïü¯ ãñ J ΢ï¯è Ý¢ñÜU Ú ãñ J |¢ê±¢ ¥¢²Ú »ï„ï „y²çÝD ç}¢~¢ ÜU ï Ðx¢ }¢ïæ çx¢Ú ÐÇ¢ ¥¢ñÚ ¥ÐÝè |¢êH ÜU ï Ðí¢²çp¼ }¢ïæ ±¢ï ΢ïÝ¢ïæ Û¢é}¢Ú ¥¢ñÚ ©ÐÚ „ï »ÜU ã…¢Ú Lвï |¢ïæÅ Îè J Lokfeukjk;.k n'kZu

33

fnlEcj] tuojh&09


Ÿ¢¢ï~¢æ Ÿ¢é¼ïÝñ± Ý ÜU é‡ÇHïÝ, ΢ÝïÝ Ð¢ç‡¢Ýü ¼é ÜU V‡¢ïÝ J ç±|¢¢ç¼ ÜU ¢²: ÜU L‡¢¢ÐÚ¢‡¢¢æ ÐÚ¢ïÐÜU ¢ÚñÝü ¼é ™‹ÎÝïÝ JJ - Ýèç¼à¢¼ÜU

ÜU ¢Ý ÜU è ࢢï|¢¢ ࢢS~¢Ÿ¢±‡¢ „ï ãñ, ÜU é‡ÇH „ï Ýãèæ J 㢃 ÜU è ࢢï|¢¢ Î¢Ý „ï ãñ, ÜU æÜU ‡¢ „ï Ýãèæ J à¢ÚèÚ ÜU è ࢢï|¢¢ ÐÚ¢ïÐÜU ¢Ú „ï ãñ, ™‹ÎÝHïÐÝ „ï Ýãèæ J The beauty of ears is by what is heard and not by the earrings, the pride in hands is if they can donate and not by wearing bracelets, the beauty of the body is in serving and not in applying sandalwood paste/make up all over.

Ï¢¢ïŢΠÜU ï çࢱH¢H à¢ïÆ …êÝ¢x¢É „Îìx¢éL x¢é‡¢¢¼è¼¢ÝæÎ S±¢}¢è ÜU ¢ „}¢¢x¢}¢ ÜU ÚÝï ¥¢²ï ƒï J »ÜU çÎÝ Ï¢¢…¢Ú „ï x¢é…Ú¼ï ƒï ©„}¢ïæ „¢ïÝè ÜU è »ÜU ÎéÜU ¢Ý „ï „¢ïÝ¢ çH²¢ ¥¢ñÚ Îê„Úè ÎéÜU ¢Ý }¢ïæ Ï¢ïæ™ çβ¢ J ©„}¢ïæ 150 L. ÜU ¢ ÈU ¢²Î¢ ã饢 J ©„ Ðñ„ï }¢æçÎÚ }¢ïæ S±¢}¢è…è ÜU ï Т„ Ú¶ÜU Ú ±ï Ï¢¢ïHï : ‘S±¢}¢è…è ! §„}¢ïæ „ï „æ¼¢ïæ ÜU ¢ï ¥ÓÀ¢ |¢¢ï…Ý ÜU Ú¢Ýï ÜU è §ÓÀ¢ ãñ J’ ¼Ï¢ S±¢}¢è…èÝï ÜU 㢠: ‘çࢱH¢H ! §¼Ý¢ „}¢² Ðñ„ï ÜU ï çH²ï çÏ¢x¢¢Ç¢, ©Ý„ï „y„æx¢ çÜU ²¢ ã¢ï¼¢ ¼¢ï ¼ïÚï ÜU ¢Ý ÜU ñ„ï Ðç±~¢ ã¢ï¼ï !’ Ðëƒé |¢x¢±¢Ý Ýï |¢è ÜU ƒ¢Ÿ¢±‡¢ ÜU ï çH» Îà¢ã…¢Ú ÜU ¢Ý }¢¢¡x¢ï ƒï J ÜU ¢Ý ÜU è „¢ƒüÜU ¼¢ ÜU ƒ¢Ÿ¢±‡¢ }¢ïæ ãñ J .......... }¢¢§RU ¢ï„¢ïzÅ ÜU ï Sƒ¢ÐÜU çÏ¢H x¢ïÅì„ ¥æç¼}¢ 13 „ï ¥ç{ÜU „¢H „ï ç±E ÜU ¢ „Ï¢„ï {ݱ¢Ý ¥¢Î}¢è ãñ J |¢x¢±¢Ý Ýï ©„ï Ðñ„ï çβï ãñ, „¢ƒ „¢ƒ {Ý ÜU ¢ „}¢¢…„ï±¢ }¢ïæ „Îéв¢ïx¢ ÜU ÚÝï ÜU è à¢é|¢Ï¢éçh |¢è Îè ãñ J 1994 „ï 2007 ¼ÜU }¢ïæ ©„Ýï 28 çÏ¢Hè²Ý Ç¢õH„ü x¢ÚèÏ¢ „}¢¢… ÜU è „é¶¢ÜU ¢Úè ÜU ï çH» Î¢Ý }¢ïæ çβï ãñ J Îê„Ú¢ »ÜU ¥}¢ïÚèÜU Ý „Îx¢ëì ãSƒ, ±¢õÚÝ Ï¢ÈU ïÅ ¼¢ï ©Ý„ï |¢è Ï¢ÉÜU Ú çÝÜU Hï J 62 çÏ¢Hè²Ý Ç¢õH„ü ÜU ï }¢¢çHÜU ²ï ÐéL¯ ¥¢… |¢è „Ýì 1958}¢ïæ çH²ï „¢¼ H¢¶ Ç¢õHÚ ÜU ï „¢}¢¢‹² Í¢Ú }¢ïæ Úã¼ï ãñ ¥¢ñÚ ©„Ýï 2006}¢ïæ ¥ÐÝè(45 çÏ¢Hè²Ý Ç¢õH„ü) „æÐ眢 ÜU ¢ 83% çãS„¢ „}¢¢… ÜU ï …LÚ¼}¢æÎ H¢ïx¢¢ïæ ÜU ï çH» çÏ¢H x¢ïÅì„ ÜU ï ‘™ïÚèÅè ÈU ¢©‹Çïà¢Ý’ }¢ïæ Î¢Ý ÜU Ú çβ¢ J ¥¢… Ï¢ÈU ïÅ ‘¥¢ï}¢¢ã¢ ÜU ï «ç¯’ çÜU ©Ð¢{è „ï Ð㙢Ýï …¢¼ï ãñ J ã}¢¢Úï ÜU ‡¢ü ¥¢ñÚ |¢¢}¢¢à¢¢ ÜU è ©Ð}¢¢ §Ý ÐéL¯¢ïæ ÜU ï çH» ¥ç¼à¢²¢ïçQU Ýãèæ ã¢ïx¢è J Lokfeukjk;.k n'kZu

34

fnlEcj] tuojh&09


¥¢ã¢ÚçÝÎí¢ |¢²}¢ñƒéÝ¢çÝ, „¢}¢¢‹²}¢ï¼¼ì Ðà¢éç|¢ÝüÚ¢‡¢¢}¢ì J {}¢¢ïü ãè ¼ï¯¢æ ¥ç{ÜU ¢ï ç±à¢ï¯¢ï, {}¢ïü‡¢ ãèÝ¢: Ðà¢éç|¢: „}¢¢Ý¢: JJ - ™¢‡¢v²Ýèç¼

¥¢ã¢Ú, çÝÎí¢, |¢² ¥¢ñÚ }¢ñƒéÝ ²ï ¼¢ï Ðà¢é ¥¢ñÚ }¢Ýéc²¢ïæ }¢ïæ „}¢¢Ý ãè ã¢ï¼ï ãñ, }¢Ýéc²¢ïæ }¢ïæ {}¢ü ãè ç±à¢ï¯ ãñ, v²¢ïæçÜU {}¢ü Úçã¼ }¢Ýéc² Ðà¢é „}¢¢Ý ãñ J Food, Sleep, Fear and Copulation are similar in Beasts and Humans, what is uncommon is Dharama man without Dharma is an animal.

ÜU ¢Æè²¢±¢Ç ÜU ï „Î¢™¢ÚÐÚ¢²‡¢, Ð텢ТHÜU }¢ã¢Ú¢… ÜU è »ÜU -΢ï ࢼ¢ÏÎè ÐãHï ÜU è ²ã Ï¢¢¼ ãñ J Ú¢…¢ „¢ãÏ¢ }¢ã¢Ý ç…¼ïç‹Îí² ƒï J »ÜU çÎÝ ±ï ¥ÐÝï Ú¢…}¢ãH ÜU è ¥Å¢Úè }¢ïæ ÅãH Úãï ƒï J „ã„¢ ©ÝÜU è ÎëçC ƒ¢ïÇï ÎêÚ F¢Ý ÜU Ú Úãè »ÜU ݱ²é±¼è ÐÚ ÐÇè J ©„ï Îï¶ Ú¢…¢ ÜU ï }¢Ý }¢ïæ ç±ÜU ¢Úè „æÜU ËÐ ã¢ïÝï Hx¢ï J ÜU éÀ ÿ¢‡¢ ±ï ©„ ²é±¼è ÜU ¢ï ¥ÐHÜU Îﶼï Úãï J …Ï¢ ±¢ï ²é±¼è F¢Ý ÜU ÚÜU ï Í¢Ú ÜU ï |¢è¼Ú ™Hè x¢²è ¼¢ï }¢ã¢Ú¢…¢ …¢x¢ë¼ ãé» J ±ï „¢ïæ™Ýï Hx¢ï, ‘¥Úï... }¢éÛ¢ï }¢ïÚè Ðé~¢è ÐÚ »ï„ï ¥à¢é|¢ „æÜU ËÐ ãé» ! }¢ïÚè Ðí…¢ }¢ïÚè „æ¼¢Ý ãñ J’ ¼éÚæ¼ ©‹ã¢ïæÝï ç„Тãè |¢ï…ÜU Ú ¥ÐÝï Ú¢…ÐéÚ¢ïçã¼ ÜU ¢ï Ï¢éH±¢²ï J ÐéÚ¢ïçã¼…è ¥¢Ýï ÐÚ ©‹ãæï Ð퇢¢}¢ ÜU Ú ©Ý„ï ç±Ý}¢í S±Ú }¢ïæ ÐíÔA¢ çÜU ²¢ : ‘Îï± ! ²çÎ ÜU ¢ï§ü çм¢ ¥ÐÝè Ðé~¢è ÜU ¢ï ÜU éÎëçC „ï Îï¶ï ¼¢ï ©„ òçQU ÜU ¢ï v²¢ Î‡Ç ÎïÝ¢ ™¢çã» ?’ ÐéÚ¢ïçã¼…è Ýï Ï¢¼¢²¢ : ‘}¢ã¢Ú¢… ! »ï„ï Ú¢ÿ¢„ ÜU ï çH» ࢢS~¢ }¢ïæ }¢ëy²éÎæÇ ÜU ¢ ç±{¢Ý çÜU ²¢ x¢²¢ ãñ J’ çÈU Ú Ú¢…¢ Ýï ¥ÐÝè Ï¢¢¼ ¥¢l¢ïТ‹¼ ÜU ã „éÝ¢²è ¥¢ñÚ ©„ÜU ï çH» ࢢS~¢¢ïQU ÎæÇ Ï¢¼¢Ýï çϢݼè ÜU è J ÐéÚ¢ïçã¼ |¢è ΢ï ÿ¢‡¢ ¥±¢ÜU ì Ï¢Ý x¢²ï J çÈU Ú ©„Ýï ࢢS~¢¢Ýé„¢Ú ‘§„ ТРÜU ï ÎæÇ }¢ïæ Ú¢…¢ ÜU ¢ï 煋΢ …H¢Ý¢ ™¢çã»’ »ï„¢ ç±{¢Ý çβ¢ J Îê„Úï çÎÝ Ðí¢¼: Ú¢…¢ 發¢ ÐÚ ™ÉÝï ¼ñ²¢Ú ã¢ï x¢²ï J „}¢x¢í Ðí…¢ 發¢ ÜU ï Т„ ¥¢ ¶Çè ãñ J H¢ïx¢ »ï„ï Ðí…¢±y„H, çм¢ ¼é˲ Ú¢…¢ ÜU ï çH» ²ã Î‡Ç ©ç™¼ Ýãèæ „}¢Û¢ç¼ J „Ï¢ÜU è ¥¢¡¶ï Ï¢ã Úãè ãñ J …Ï¢ }¢ã¢Ú¢…¢ Ýï 發¢ ÐÚ ™ÉÝï ÜU Î}¢ ©Æ¢²ï ¼Ï¢ Ú¢…ÐéÚ¢ïçã¼ Ýï ©„ï Ú¢ïÜU çH» ¥¢ñÚ ÜU 㢠: ‘¥¢ÐÝï ¥ÐÝ¢ ¥ÐÚ¢{ }¢éÛ¢ï ¥¢ñÚ §Ý „|¢è Ýx¢Ú…Ý¢ïæ ÜU ï „}¢ÿ¢ ÐíÜU Å ÜU Ú çβ¢ ãñ, ²çÎ ¥¢ÐÜU ¢ Ðí¢²çp¼ ãñ J ¥Ï¢ çÈU Ú »ï„¢ ТРÝãèæ ÜU ÚÝï ÜU è Ðí缿¢¢ ÜU ÚÜU ï ±¢Ð„ ¥¢ÐÜU ï |¢±Ý }¢ïæ Ð{¢çÚ²ï J ²ãèæ ࢢS~¢è² ò±Sƒ¢ ãñ J’ Lokfeukjk;.k n'kZu

35

fnlEcj] tuojh&09


}¢¢}¢ï± ²<ã à¢Ú‡¢æ }¢¢Ý鯢: Ðí¢ŒÝé±ç‹¼ ²ï J ¼sïü± ¼ï ç±}¢éÓ²‹¼ï }¢¢²¢²¢ …è±Ï¢‹{Ý¢¼ì JJ - ±¢„éÎï± }¢¢ã¢y}²

|¢x¢±¢Ý ÜU ã¼ï ãñ, }¢Ýéc² …Ï¢ }¢ïÚè à¢Ú‡¢ ÜU ¢ï Ðí¢# ã¢ï¼¢ ãñ, ¼|¢è }¢¢²¢ ÜU ï Ï¢æ{Ý¢ïæ „ï }¢éQU ã¢ï¼¢ ãñ J God says ‘when a human being comes to my refuge only then does he become free of the bonds of Maya’

|¢QU ±Ú ΢΢¶¢™Ú ÜU ¢ ç±±¢ã ÜU Ú¢Ýï |¢x¢±¢Ý S±¢ç}¢Ý¢Ú¢²‡¢ S±²æ x¢²ï ƒï J ΢΢¶¢™Ú ÜU ï „„éÚ ÜU ¢ x¢¢¡± ƒ¢, |¢Å±ÎÚ J ©ÝÜU ï „„éÚ Ý¢x¢Ð¢H ±L Ýï Ÿ¢èãçÚ ¥¢ñÚ ¥‹² „|¢è ÜU è Ï¢ãé¼ ¥ÓÀè „ÚÏ¢Ú¢ãè ÜU è J …Ï¢ Ÿ¢èãçÚ ¥¢ñÚ „æ¼¢ï-|¢QU ¢ïæ |¢Å±ÎÚ „ï çϢ΢ ã¢ïÝï±¢Hï ƒï, ¼Ï¢ Ý¢x¢Ð¢H Ÿ¢èãçÚ ÜU ï Т„ ¥¢²ï J Ðí|¢é „ï Ðí¢ƒüÝ¢ ÜU è : ‘ãï ÜU ëТ„¢x¢Ú ! }¢ñæ ¼¢ï ¥{}¢ ¥¢Î}¢è ãê¡, }¢ïÚï x¢éq¢ ÜU ï „¢}¢Ýï }¢¼ Îï¶Ý¢ J }¢ïÚï }¢ëy²é „}¢² ¥¢Ð ¥¢ÜU Ú ¥¢ÐÜU ï {¢}¢ }¢ïæ Hï …¢Ý¢ J’ Ÿ¢èãçÚÝï ÜU 㢠: ‘Îﶢï, Ý¢x¢Ð¢H…è ! ¥¢… ¼ÜU ¥¢ÐÝï …¢ï ТÐÜU }¢ü çÜU ²ï ãñ, ©Ý ¥ÐÚ¢{¢ïæ ÜU ¢ çݶ¢H„¼¢ „ï S±èÜU ¢Ú ÜU ÚÜU ï ã}¢¢Úè à¢Ú‡¢ x¢í㇢ ÜU èç…» ¥¢ñÚ ¥Ï¢ ÜU |¢è ¥{}¢ ÜU }¢¢ïüæ Ýãèæ ÜU ÚÝï ÜU è Ðí缿¢¢ ÜU èç…²ï J ã}¢ ¥¢ÐÜU ¢ï }¢¢²¢ ÜU ï Тࢠ„ï }¢éQU ÜU ÚÜU ï ã}¢¢Úï ¥ÿ¢Ú{¢}¢ }¢ïæ çݱ¢„ Îïæx¢ï J’ Ý¢x¢Ð¢H ±L Í¢Ú }¢ïæ x¢²ï ¥¢ñÚ »ÜU Ï¢Çè „æÎêÜU HïÜU Ú Ÿ¢èãçÚ ÜU ï „¢}¢Ýï Ú¶ Îè J }¢ã¢Ú¢… Ýï ÐêÀ¢ : ‘v²¢ ãñ §„}¢ïæ ?’ ÐïÅè ¶¢ïHè ¼¢ï „¢Úè ÐïÅè {¢x¢ï „ï |¢Úè ãé§ ƒè J „±ü¿¢ Ÿ¢èãçÚ Ýï ÜU 㢠: ‘Ý¢x¢Ð¢H…è ! ¥¢Ð v²¢ çζ¢Ý¢ ™¢ã¼ï ãñ ?’ ‘}¢ã¢Ú¢… ! ²ï {¢x¢ï Ýãèæ ãñ, ²ï ãñ Ï¢í¢r¢‡¢¢ïæ ÜU è …Ýï© ! }¢ñæÝï §¼Ýï ¼¢ï Ï¢í¢r¢‡¢ }¢¢Úï ãñ, Îê„Úï çÜU ¼Ýï H¢ïx¢ }¢¢Úï ã¢ï ©„ÜU è ¼¢ï x¢èݼè Ýãèæ ãñ J v²¢ Ðí|¢é ! ¥¢Ð }¢ïÚ¢ ÜU ˲¢‡¢ ÜU Úïæx¢ï ?’ }¢æÎ }¢æÎ }¢éSÜU éÚ¢¼ï ãé» Ÿ¢èãçÚ Ýï ÜU 㢠: ‘²çÎ ¥¢… „ï »ÜU |¢è ТРÜU }¢ü Ýãèæ ÜU ÚÝï ÜU è Ðí缿¢¢ Hï ¼¢ï ¥¢ÐÜU ï ²ï „|¢è x¢éqï }¢¢ÈU ÜU Ú Îïx¢ïæ J’ ¥¢ñÚ Ý¢x¢Ð¢H ±L ÐÚ}¢ »ÜU ¢æç¼ÜU |¢QU Ï¢Ý x¢²ï J ©„ÜU ï ¥æ¼ÜU ¢H |¢x¢±¢Ý Ÿ¢è S±¢ç}¢Ý¢Ú¢²‡¢ ©„ï HïÝï ¥¢²ï ¥¢ñÚ ©„ÜU ¢ ÐÚ}¢ ÜU ˲¢‡¢ ã饢 J Lokfeukjk;.k n'kZu

36

fnlEcj] tuojh&09


Ðí„X}¢…Úæ Тà¢}¢¢y}¢Ý: ÜU ±²¢ï ç±Îé: J „ »± „¢{é¯é ÜU ë¼¢ï }¢¢ïÿ¢m¢Ú}¢Ð¢±ë¼}¢ì JJ - |¢¢x¢±¼-3/25/20

}¢Ýéc² ÜU ¢ï ¥ÐÝï „æÏ¢æ{è²¢ïæ }¢ïæ …ñ„è ÎëÉ ¥¢„çQU ãñ, ±ñ„è ¥¢„çQU |¢x¢±¢Ý ÜU ï »ÜU ¢æç¼ÜU „yÐéL¯ }¢ïæ ã¢ï …¢²ï, ¼Ï¢ ©„ }¢Ýéc² ÜU ¢ }¢¢ïÿ¢ ÜU ¢ m¢Ú ¶éH …¢¼¢ ãñ J When a man develops the same strong bond with God’s saints as he has with his family members then the door to salvation opens for him.

±Ú¼¢H }¢ïæ Ú¢}¢Ý±}¢è ÜU ¢ ©y„± ƒ¢ J …êÝ¢x¢É „ï „Îìx¢éL Ÿ¢è x¢é‡¢¢¼è¼¢ÝæÎ S±¢}¢è „æ¼¢ï-ãçÚ|¢QU ¢ïæ ÜU ¢ „æÍ¢ HïÜU Ú §„ ©y„± }¢ïæ …¢ Úãï ƒï J Ï¢¢ïŢΠ„ï çࢱH¢H à¢ïÆ |¢è „æÍ¢ }¢ïæ ࢢç}¢H ãé» J Ú¢S¼ï }¢ïæ ±¢x¢Ç x¢¢¡±}¢ïæ „Îìx¢éL |¢¢²¢y}¢¢ÝæÎ S±¢}¢è Úã¼ï ƒï J ©ÝÜU è ©}¢í 115 „¢H ÜU è ãé§ü ƒè J x¢é‡¢¢¼è¼¢ÝæÎ S±¢}¢è Ýï Îﶢ ÜU è ¥¢y}¢¢ÝæÎ S±¢}¢è ÜU è „ï±¢ ÆèÜU Úèç¼ „ï Ýãèæ ã¢ï Úãè J S±¢}¢è…è Ýï „æÍ¢ ÜU ï „æ¼¢ïæ-|¢QU ¢ïæ }¢ïæ „ï çÜU „èÜU ¢ï ¥¢y}¢¢ÝæÎ S±¢}¢è ÜU è „ï±¢ }¢ïæ Ú¶Ýï ÜU è §üÓÀ¢ ƒè J x¢é‡¢¢¼è¼¢ÝæÎ S±¢}¢èÝï ΢ï-¼èÝ Ï¢¢Ú „|¢è ÜU ¢ï ÐêÀ¢ çÜU ‹¼é „|¢è „æ¼¢ïæ-|¢QU ¢ïæ ÜU ¢ï ±Ú¼¢H }¢ïæ ©y„± ÜU ¢ ¥¢ÝæÎ HïÝï ÜU è §ÓÀ¢ ¥ç{ÜU ƒè §„çH» ÜU ¢ï§ Ï¢¢ïHï Ýãèæ, „|¢è »ÜU -Îê…ï ÜU ï „¢}¢Ýï Îﶼï Úãï J çࢱH¢H à¢ïÆ Ýï Îﶢ ÜU è x¢é‡¢¢¼è¼¢ÝæÎ S±¢}¢è ÜU ï Ï¢™Ý ÜU ¢ ¥±}¢ê˲ ã¢ï Ú㢠ãñ J ±ï ¶Çï ãé» ¥¢ñÚ Ý}¢í¼¢ „ï Ï¢¢ïHï : ‘S±¢}¢è ! }¢ñæ ¥¢y}¢¢ÝæÎ S±¢}¢è ÜU è „ï±¢ }¢ïæ LÜU ¼¢ ãê¡ J’ 24 „¢H ÜU ¢ ±¢ï Ÿ¢è}¢æ¼ ÐçÚ±¢Ú ÜU ¢ HÇGÜU ¢ ¥¢y}¢¢ÝæÎ S±¢}¢è ÜU è „ï±¢ }¢ïæ LÜU ¢ J ¥¢ñÚ à¢ÚèÚ ÜU è ÐÚ±¢ã çÜU ²ï Ï¢èÝ¢, Ú¢¼-çÎÝ »ï„è „ï±¢ ÜU è çÜU , ¥¢y}¢¢ÝæÎ S±¢}¢è ¥ç¼ Ðí„ó¢ ã¢ï x¢²ï J »ÜU çÎÝ à¢ïÆ ¥¢y}¢¢ÝæÎ S±¢}¢è ÜU è ™Ú‡¢„ï±¢ ÜU Ú Úãï ƒï J ¼Ï¢ ¥™¢ÝÜU S±¢}¢è…è ©Æ x¢²ï ¥¢ñÚ à¢ïÆ ÜU ï ç„Ú ÐÚ ã¢ƒ Ú¶ÜU Ú Ðí„ó¢¼¢ „ï ÜU ãÝï Hx¢ï : ‘çࢱH¢H ! ¼éÝï }¢ïÚè Ï¢ã¢ï¼ „ï±¢ ÜU è ãñ J ¥¢… „ï 4 çÎÝ ÜU ï Ï¢¢Î }¢ñæ Ÿ¢èãçÚ ÜU ï {¢}¢ }¢ïæ …¢Ýï±¢H¢ ãê¡, §„çH» }¢ñæ ¼é}ãï ÜU éÀ ÎïÝ¢ ™¢ã¼¢ ãê¡ J ¥¢… ¼é}¢ …¢ï ™¢ã¢ï ±¢ï }¢¢¡x¢ H¢ï J’ ¼Ï¢ 24 „¢H ÜU ï ©„ ²é±¢|¢QU Ýï }¢¢¡x¢¢ : ‘S±¢}¢è ! ²çÎ ¥¢Ð }¢ïÚï ÐÚ Ðí„ó¢ ãé» ãñ, ¼Ï¢ }¢ñæ §„ Ýà±Ú „æ„¢Ú ÜU ï Ð΢ƒü }¢¢¡x¢ÜU Ú v²¢ ÜU L¡x¢¢ ? ¥¢Ð }¢éÛ¢ï ÎïÝ¢ ™¢ã¼ï ãñ ¼¢ï, ¥¢ÐÜU ï ¼ïÚã±ï çÎÝ ¥¢Ð Ÿ¢èãçÚ ÜU ï „¢ƒ ¥¢ÜU Ú }¢éÛ¢ï |¢è ¥ÿ¢Ú{¢}¢ }¢ïæ Hï …¢Ý¢ J’ ¥¢ñÚ ¥¢y}¢¢ÝæÎ S±¢}��è çࢱH¢H à¢ïÆ ÜU ¢ï ©ÝÜU ï ¼ïÚã±ï çÎÝ Ÿ¢èãçÚ ÜU ï „¢ƒ ¥¢ÜU Ú |¢x¢±¢Ý ÜU ï ࢢE¼{¢}¢ }¢ïæ Hï x¢²ï J Lokfeukjk;.k n'kZu

37

fnlEcj] tuojh&09


ç~¢ç±{æ ÝÚÜU S²ïÎæ m¢Úæ Ý¢à¢Ý}¢¢y}¢Ý: J ÜU ¢}¢: RU ¢ï{S¼ƒ¢ H¢ï|¢S¼S}¢¢Îï¼y~¢²æ y²…ï¼ì JJ - x¢è¼¢-16-21

ÜU ¢}¢, RU ¢ï{ ¼ƒ¢ H¢ï|¢ ²ã ¼èÝ¢ïæ ÝÚÜU ÜU ï m¢Ú ¥¢ñÚ ¥¢y}¢¢ ÜU ¢ ݢࢠÜU ÚÝï±¢Hï ¥ƒ¢ü¼ì ¥{¢ïx¢ç¼ }¢ïæ Hï …¢Ýï±¢Hï ãñ §„„ï §Ý ¼èÝ¢ïæ ÜU ¢ï y²¢x¢ ÎïÝ¢ ™¢çã» J Lust for women, anger and greed, the doors to hell are the causes for the soul to deteriorate so those should be renounced forever.

¥¢x¢Ú¢ ÜU ï Т„ »ÜU x¢¢¡± }¢ïæ |¢x¢±¼Î¢„ çݱ¢„ ÜU Ú¼¢ ƒ¢ J ç¼HÜU , }¢¢H¢ ¥¢ñÚ Ðê…¢-Ð¢Æ „ï ±¢ï ¥Ó™ï |¢QU ÜU ï LÐ }¢ïæ Ðíw²¢¼ ƒ¢, çÜU ‹¼é |¢è¼Ú „ï Т¶‡Çè ¥¢ñÚ Ð¢Ðè ƒ¢ J ±¢ï H¢ïx¢¢ïæ ÜU ¢ï „æ„¢Ú ÜU è Îé:¶Lм¢ ¥¢ñÚ ç±¯²¢ïæ ÜU ï Ðíç¼ ±ñÚ¢x² ÜU ¢ Ï¢ÇGè Ðí|¢¢±Ðꇢü Ï¢¢¼ï ÜU Ú¼¢ Úã¼¢ ƒ¢ J ©„è x¢í¢}¢ ÜU ï |¢¢ïHï {}¢¢üy}¢¢ ÿ¢ç~¢² {}¢üô„ã §„ É¢ïæx¢è ÜU ï Ðí|¢¢± }¢ïæ ¥¢ x¢²ï ƒï J »ÜU çÎÝ |¢x¢±¼Î¢„ çÜU „è ÜU ¢}¢ ÜU ï çH» {}¢üô„ã ÜU ï Í¢Ú ¥¢²¢ J ¼Ï¢ |¢x¢±¼Î¢„ ÜU è ÎëçC {}¢üô„ã ÜU è ÐyÝè LÐÜU é}¢¢Úè ÐÚ ÐÇG x¢²è J LÐÜU é}¢¢Úè ÜU ï „¢ñæβü }¢ïæ ±¢ï }¢¢ïçã¼ ã¢ï x¢²¢ J çÈU Ú ±¢ï çÝy² ÜU ¢ï§ Ý ÜU ¢ï§ ÜU ¢}¢ ÜU ï Ï¢ã¢Ýï {}¢üô„ã ÜU ï Í¢Ú ¥¢Ýï Hx¢¢ J ƒ¢ïÇï çÎÝ ÜU ï Ï¢¢Î ©„Ýï ™¢¼éÚè ÜU ÚÜU ï {}¢üô„ã ÜU ¢ï Ðí²¢x¢ …¢Ýï 籱ࢠÜU Ú çβï J „ÚHNβè {}¢üô„ã ¥ÐÝï Í¢Ú ÜU è „Ú¢ãÝ¢ ©„ï ãè „¢ñæÐÜU Ú Ðí²¢x¢ ™Hï x¢²ï J ©„è çÎÝ Ú¢¼ |¢x¢±¼Î¢„ {}¢üô„ã ÜU ï Í¢Ú Ï¢¢Ú¢}¢Îï }¢ïæ „¢ïÝï ¥¢ x¢²¢ J Ú¢¼ }¢ïæ ¥ÐÝï ÜU }¢Úï }¢ïæ ÜU éÀ ¥¢ãÅ „éÝÜU Ú LÐÜU é}¢¢Úè …¢x¢ x¢§ü J ©„Ýï Îﶢ çÜU |¢x¢±¼Î¢„ ¥ÐÝè ™¢ÚТ§ü ÜU ï Т„ ¶Ç¢ ãñ J |¢x¢±¼Î¢„ ÜU ¢ ÜU ¢}¢Á±çÚ¼ }¢é¶ Îï¶ÜU Ú „¼è LÐÜU é}¢¢Úè ™¢ñæÜU x¢²è J ©„Ýï ©„ï {PU ¢ çβ¢ ¥¢ñÚ |¢¢x¢ÜU Ú »ÜU ÜU ¢ïÆÚè }¢ïæ Í¢é„ x¢²è ¥¢ñÚ |¢è¼Ú „ï ÎÚ±¢…¢ Ï¢æÎ ÜU Ú çβ¢ J ÜU ¢}¢¢‹{ |¢x¢±¼Î¢„ Ýï LÐÜU é}¢¢Úè ÜU ¢ï Ï¢ã¢Ú „ï ¥ÝïÜU {}¢ÜU è²¢¡ Îè çÜU ‹¼é ©„Ýï m¢Ú Ýãè ¶¢ïH¢ J ¼Ï¢ ±¢ï ÜU é΢H HïÜU Ú ÜU ¢ïÆÚè ÜU è çα¢H ¼¢ïÇÝï Hx¢¢ J „¼èÝï }¢Ý-ãè-}¢Ý Ðí|¢é„ï Ðí¢ƒüÝ¢ ÜU è J ©„ÜU è ÎëçC Ï¢¢…ê ÐÚ ÐÇGï Ðà¢é¥¢ïæÜU ¢ ™¢Ú¢ ÜU ¢æÅÝï ÜU ï x¢¡Ç¢„ï ÐÚ ÐÇè J ©„ï ©Æ¢ÜU Ú ±ã Îè±¢H ÜU ï Т„ ¶Çè ã¢ï x¢²è J Îè±¢H ¼êÅè, |¢x¢±¼Î¢„ Ýï ¥æÎÚ ¥¢Ýï ç„Ú Ç¢H¢ ¼éÚæ¼ ©„ÜU è x¢ÎüÝ ÐÚ …¢ïÚ „ï x¢¡Ç¢„¢ ÐÇ¢ ¥¢ñÚ }¢S¼ÜU ÎêÚ …¢ çx¢Ú¢ J Lokfeukjk;.k n'kZu

38

fnlEcj] tuojh&09


¼ï¯¢æ „¼¼²éQU ¢Ý¢æ |¢…¼¢æ Ðíèç¼Ðê±üÜU }¢ì J Î΢ç}¢ Ï¢éçh²¢ïx¢æ ¼æ ²ïÝ }¢¢}¢éв¢ç‹¼ ¼ï JJ - |¢x¢±Îì x¢è¼¢ - 10/10

©Ý çÝÚ‹¼Ú }¢ïÚï Š²¢Ý }¢ïæ Hx¢ï ãé» Ðïí}¢Ðê±üÜU |¢…Ýï±¢Hï |¢QU ¢ïæ ÜU ¢ï ±ã ¼y±¿¢¢ÝMÐ ²¢ïx¢ Îï¼¢ ãê¡ ç…„„ï ±ï }¢ïÚï ÜU ¢ï ãè Ðí¢# ã¢ï¼ï ãñ J I give the transcendental elementary knowledge to them who are ever so affectionately engaged in My meditation, through which they attain Me.

„Ýì 1951, ݱ}Ï¢Ú }¢ïæ Î}¢Î}¢ ã±¢§ü ¥aï ÜU ï çÝÜU Å »ÜU |¢²¢ÝÜU ç±}¢¢Ý ÎéÍ¢üÅÝ¢ ãé§ü ƒè J ç…„ÜU è „Ú¢ã¼ „}¢x¢í ç±E ÜU ï ¥¶Ï¢¢Ú¢ï Ýï ÐíÜU Å ÜU è ƒè J §ü„ ÎéÍ¢üÅÝ¢ }¢ïæ ™¢HÜU ¼ƒ¢ ÜU ¢æx¢íï„è Ýï¼¢ Îïà¢Ï¢‹{é „çã¼ 14-15 H¢ïx¢ }¢¢Úï x¢²ï ƒï J ©„}¢ïæ …èç±¼ ÚãÝï±¢Hï »ÜU }¢¢~¢ òçQU ƒï, „è. »„. }¢ïã¼¢…è J ©„Ýï ¥ÐÝï „æS}¢Ú‡¢ }¢ïæ Ï¢¼¢²¢ çÜU ... ã}¢ „Ï¢ 13 ²¢~¢è ÜU }Ï¢H¢ïæ }¢ïæ çHÐÅï ãé» „¢ï Úãï ƒï J Î}¢Î}¢ ¥¢¼ï ãè „|¢è ÜU ¢ï „èÅÏ¢ïËŠϢ¢¡{Ýï ÜU è „é™Ý¢ Îè x¢§ü J ç±}¢¢Ý Ýï „éÚçÿ¢¼LÐ }¢ïæ ©¼ÚÝï ÜU ï çH²ï ã±¢§ü ¥aï ÜU ¢ï ™¢Ú ™PU Ú Hx¢¢²ï J ¼Ï¢ v²¢ ã饢 SÐC }¢¢Hê}¢ Ýãèæ ãñ, ÐÚ »ï„¢ ¥Ýé|¢± ã饢 ç±}¢¢Ý çÜU „è ±ëÿ¢ ÜU è ™¢ïÅè „ï Àê x¢²¢ ¥¢ñÚ …}¢èÝ ÐÚ Î¢ï-¼èÝ Ï¢¢Ú ÅÜU Ú¢²¢ ¥¢ñÚ ¥æ¼ }¢ïæ çx¢ÚÜU Ú ™êÚ-™êÚ ã¢ï x¢²¢ J }¢éÛ¢ï ²¢Î ãñ çÜU }¢ñæ ©„ „}¢² »ÜU Ú¢}¢-Ú¢}¢ ãè …Ð Ú㢠ƒ¢ J }¢ñæ ç±}¢¢Ý „ï çx¢ÚÜU Ú »ÜU çÜU Ý¢Úï ÐÇ¢ ƒ¢ J ƒ¢ïÇè ÎïÚ }¢ïæ x¢¢¡±±¢Hï ¥¢ x¢²ï ¥¢ñÚ ©‹ã¢ïæÝï }¢ïÚè Ðí¢ƒç}¢ÜU „¢Ú±¢Ú ÜU è ¥¢ñÚ }¢ñæ Ï¢™ x¢²¢ J

Lokfeukjk;.k n'kZu

39

fnlEcj] tuojh&09


çS~¢²¢ {ÝS² ±¢ Ðí¢Œy²ñ „¢}¢í¢Á²S²¢çÐ ±¢ Ò ç™¼ì J }¢Ýéc²S² ¼é ÜU S²¢çÐ ôã„¢ ÜU ¢²¢ü Ý „±üƒ¢ JJ - çà¢ÿ¢¢Ð~¢è-13

›è, {Ý ¼ƒ¢ Ú¢Á² ÜU è Ðí¢ç# ÜU ï çH» |¢è çÜU „è }¢Ýéc² ÜU è ôã„¢ ¼¢ï çÜU „è |¢è ÐíÜU ¢Ú „ï ÜU ΢çÐ Ý ÜU Úïæ J One shall never commit homicide to anybody, even in order to acquire women, wealth or political power and sovereignty.

50-60 ±¯ü ÐãHï ÜU è ²ã „y² Í¢ÅÝ¢ ãñ J ÜU ÓÀ ÜU ï »ÜU ÐçÚ±¢Ú Ýï ¥ÐÝï ²é±¢Ý Ðé~¢ ÜU ¢ï ¥¢çÈU íÜU ¢ {æ{ï-çÏ¢…Ýï„ ÜU ï çH²ï |¢ï…¢ J ©„ ²é±¢Ý Ýï ¥ÐÝè Ï¢éçh ¥¢ñÚ à¢çQU ¥Ýé„¢Ú ÜU ÇGè }¢ïãݼ ÜU è ¥¢ñÚ H¢¶¢ïæ Lвï ÜU }¢¢²¢ J ±¼Ý „ï ã…¢Ú¢ïæ }¢¢§H ÎêÚ ¥Ý…¢Ýï Îïࢠ}¢ïæ ÜU § „¢H çÏ¢¼ x¢²ï J ¥Ï¢ ©„ï ±¼Ý ²¢Î ¥¢²¢ J ÐçÚ±¢Ú…Ý¢ïæ ÜU ¢ï ç}¢HÝï ±¢ï |¢¢Ú¼ ¥¢²¢ J Ï¢æÎÚx¢¢ã „ï Í¢Ú …¢¼ï ±QU ©„ï ²¢Î ¥¢²¢ çÜU Ú¢S¼ï }¢ïæ }¢ïÚè Ï¢ãÝ ÜU ¢ x¢¢¡± ¥¢¼¢ ãñ J }¢Ý }¢ïæ ã饢 ™H¢ï Ú¢S¼ï }¢ïæ ãè ãñ, ¼¢ï ÐãHï Ï¢ãÝ „ï |¢ïæÅ ÜU Ú çÈU Ú Í¢Ú …¢©¡x¢¢ J Ï¢ãÝ ÜU ï Í¢Ú ¥¢²¢ J |¢¢§ ÜU ¢ï Îï¶ÜU Ú Ï¢ãÝ ¼¢ï Ðí„ó¢ Ðí„ó¢ ã¢ï x¢§ü J ÜU éà¢H „}¢¢™¢Ú ÐêÀï, ¥ÓÀ¢ |¢¢ï…Ý ÜU Ú¢²¢ J „¢ïÝï „ï ÐãHï Ï¢ãÝ ÜU ï „¢ƒ Ï¢ñÆÜU Ú ¥¢çÈU íÜU ¢ ÎïࢠÜU è ¥¢ñÚ ¥ÐÝï {æ{ï-Ú¢ï…x¢¢Ú ÜU è Ï¢¢¼ïæ ÜU è J ¥¢çÈU íÜU ¢ }¢ïæ ãé§ ¥ÓÀè ÜU }¢¢§ ÜU è Ï¢¢¼ïæ |¢è ãé§ü J Ï¢¢¼-Ï¢¢¼ }¢ïæ çÝ΢ïü¯ |¢¢§Ýï ‘}¢ïÚï Т„ ¥|¢è ã…¢Ú¢ïæ Lвï ãñ’ »ï„è Ï¢¢¼ |¢è ÜU Ú Îè J çÈU Ú Î¢ïÝ¢ïæ „¢ï x¢²ï J LÐñ²ï ÜU è Ï¢¢¼ „éÝÜU Ú Ï¢ãÝ ÜU è Ï¢éçh çÏ¢x¢Çè J „¢Ú¢ Í¢Ú „¢ï x¢²¢ ¼Ï¢ ©„Ýï ¥ÐÝï Ðç¼ ÜU ¢ï …x¢¢²ï ¥¢ñÚ |¢¢§ ÜU è Ï¢ïx¢ ÜU ï Lв¢ïæ ÜU è Ï¢¢¼ ÜU è J Ðç¼ ÜU ï „¢ƒ Ï¢ãÝ |¢¢§ ÜU ï ÜU }¢Úï }¢ïæ ¥¢²è ¥¢ñÚ Î¢ïÝ¢ïæ Ýï ç}¢HÜU Ú ©„ ²é±¢Ý ÜU è ãy²¢ ÜU Ú …}¢èæÝ }¢ïæ ÎÈU GÝ¢ çβ¢ J çÈU Ú Î¢ïÝ¢æï Ýï ©„ÜU è Ï¢ïx¢ }¢ïæ „ï LÐñ²ï çÝÜU ¢H çH» J {Ý ÜU è H¢H™ ÜU ï ¥¢±ïx¢ }¢ïæ |¢¢§ ÜU è ãy²¢ ¼¢ï ã¢ï x¢§ çÜU ‹¼é çÈU Ú Ï¢ãÝ ÜU ï Nβ }¢ïæ Тڢ±¢Ú ÐÀ¼¢±¢ ã饢 J çÎÝ-Ú¢¼ ©„ï |¢¢§ ÜU è çÝ΢ïü¯ Àç± ãè çζ¢²¢ ÜU Ú¼è J }¢Ý xH¢Ýè }¢ïæ …H¼¢ Úã¼¢ J çÜU ‹¼é ¥Ï¢ v²¢ ! …¢ï Ýãèæ ÜU ÚÝ¢ ™¢çã» ±¢ï ¼¢ï ã¢ï x¢²¢ ƒ¢ J |¢í¢¼ëãy²¢ ÜU ï ТР„ï …è±Ý|¢Ú ©„ï „é¶-ࢢæç¼ Ý ç}¢H Т§ü J Lokfeukjk;.k n'kZu

40

fnlEcj] tuojh&09


Ý |¢ÿ²æ „±üƒ¢ }¢¢æ„æ ²¿¢çà¢C}¢çÐ Ò ç™¼ì J Ý Ðï²æ ™ „éÚ¢}¢l}¢çÐ Îï±çݱïçμ}¢ì JJ - çà¢ÿ¢¢Ð~¢è-15

…¢ï }¢¢æ„ ²¿¢ÜU ¢ à¢ï¯ ã¢ï ¼¢ï |¢è, ¥¢ÐyÜU ¢H }¢ïæ |¢è ÜU |¢è Ý ¶¢²ïæ ¥¢ñÚ ¼èÝ ÐíÜU ¢Ú ÜU è à¢Ú¢Ï¢ ¼ƒ¢ x²¢Úã ÐíÜU ¢Ú ÜU ï }¢l Îï±¼¢ ÜU ¢ Ýñ±ïl ã¢ïÝï ÐÚ |¢è Ý Ðè²ï J One shall never eat meat even in a moment of difficulty, be it the remains of a sacrifice. Nor should they drink liquor, wine or intoxicating beverages even though it may be an offering to a deity.

„Ýì 1947 }¢ïæ …Ï¢ |¢¢Ú¼ ÜU ¢ ¥X |¢X ã¢ïÜU Ú Ð¢çÜU S¼¢Ý Ï¢ÝÝï ÜU è Í¢¢ï¯‡¢¢ ãé§ ¼Ï¢ Ð慢Ϣ, ô„{ ¥¢ñÚ Ï¢æx¢¢H }¢ïæ ôã„¢ ÜU ¢ ¼¢æDZ }¢™ x¢²¢ J Ð慢Ϣ ÜU ï ÅãHÚ¢}¢ x¢¢¡± }¢ïæ }¢é„H}¢¢Ý ¥¢RU ¢‹¼¢¥¢æï Ýï çã‹Î饢æï ÜU ï Í¢Ú¢ïæ ÜU ¢ï Í¢ïÚ çH²ï J „|¢è çã‹Î饢ïæ ÜU ï „}¢ÿ¢ ÐíS¼¢± Ú¶¢ çÜU - ‘²¢ ¼¢ï ±ï ÜU H}¢¢ ÐÉÜU Ú }¢é„H}¢¢Ý Ï¢Ý …¢² ²¢ }¢¢ñ¼ ÜU ¢ S±èÜU ¢Ú ÜU Ú Hï J’ 籱ࢠçã‹Î饢ïæ Ýï …Ï¢ ¼ÜU ç}¢çHÅîè Ý ¥¢ …¢²ï ¼Ï¢ ¼ÜU ÜU H}¢¢ ÐÉÝï ÜU ¢ Ï¢ã¢Ý¢ Ï¢¼¢ÜU Ú …¢Ý Ï¢™¢²è ¥¢ñÚ }¢Ý }¢ïæ Ú¢}¢-Ú¢}¢ ÚÅÝï Hx¢ï J ¼Ï¢ çÜU „èÝï ÜU ã¢, ‘²ï „Ï¢ É¢ïæx¢ ÜU Ú Úãï ãñ J §‹ãï x¢¢ï}¢¢æ„ ç¶H¢ÜU Ú {}¢ü|¢íC ÜU ÚÝï ™¢çã» J …¢ï x¢¢ï}¢¢æ„ Ý ¶¢²ï ©„ÜU ¢ ±{ çÜU ²¢ …¢² J’ §„ÐÚ ç±™¢Ú ÜU ÚÝï çã‹Î饢ïæ ÜU ï ¥¢x¢ï±¢Ý Ýï¼¢ Ðæ. Ÿ¢è çÏ¢ã¢ÚèH¢H…è Ýï ™¢Ú Í¢‡Åï ÜU ¢ „}¢² }¢¢æx¢¢ J ¥¢RU ¢‹¼¢¥¢ïæ Ýï ™¢Ú Í¢‡Åï ÜU ¢ „}¢² çβ¢ J ÐæÇè¼…è ¥ÐÝï Í¢Ú ¥¢²ï J ÐçÚ±¢Ú…Ý¢ïæ ÜU ¢ï »ÜU ÜU }¢Úï }¢ïæ Ï¢éH¢ÜU Ú „¢Úè Ï¢¢¼ Ï¢¼¢§ ¥¢ñÚ ÜU ã¢, ‘ã}¢¢Úï Т„ ΢ï Ú¢S¼ï ãñ, »ÜU }¢ëy²é ¥¢ñÚ Îê„Ú¢ x¢¢ñ}¢¢æ„ ÜU ¢ |¢ÿ¢‡¢ ! „|¢è ç}¢HÜU Ú çÝp² ÜU Ú¢ï çÜU ΢ïÝ¢ïæ }¢ïæ „ï ÜU ¢ñÝ-„¢ }¢¢x¢ü ¥Ðݢݢ ãñ J’ ÜU }¢Úï }¢ïæ Ï¢ñÆï S~¢è-ÐéL¯, Ï¢¢H-±ëh „|¢è ÜU ï }¢éæã „ï »ÜU ãè ¥¢±¢… çÝÜU Hè, ‘}¢ëy²é !’ „|¢è Ýï çÝp² çÜU ²¢, ©Ý ТÐè²¢æï ÜU ï 㢃 „ï }¢ÚÝï „ï ¥ÓÀ¢ ãñ ã}¢¢Ú¢ ÈU ñæ„H¢ ã}¢ ãè ÜU Ú Hï J ¥¢ÝæÎ-©y„± ÜU ¢ çÎÝ ã¢ï »ï„ï }¢èÆ¢ }¢é¶ ÜU ÚÜU ï „Ï¢ »ÜU H¢§Ý }¢ïæ ¶Çï Úã x¢²ï J ÐæÇè¼…èÝï Ï¢æÎêÜU ©Æ¢§ü, |¢x¢±yS}¢Ú‡¢ ÜU ÚÜU ï „¢Úï ÐçÚ±¢Ú ÜU ¢ï }¢¢ñ¼ ÜU è ôÝÎí¢ }¢ïæ „éH¢ çβ¢ J ¥æ¼ }¢ïæ çÏ¢ã¢ÚèH¢H…è ¥¢ñÚ ©ÝÜU ï |¢¢§ ¥¢}¢Ýï-„¢}¢Ýï ¶Çï Úãï ¥¢ñÚ »ÜU „¢ƒ ΢ïÝ¢ï Ýï Ï¢æÎêÜU ™H¢§ü ¥¢ñÚ ãçÚ{¢}¢ ™H Ï¢„ï J çÜU „èÝï ©ÈU ì ¼ÜU Ýãèæ çÝÜU ¢Hè J …Ï¢ ²ï Ï¢¢¼ ¥‹² çã‹Î饢ïæ Ýï …¢Ýè ¼Ï¢ ±ï |¢è x¢¢ï}¢¢æ„ ¶¢Ýï „ï Ï¢ãï¼Ú }¢¢ñ¼ ЄæÎ ÜU è J Lokfeukjk;.k n'kZu

41

fnlEcj] tuojh&09


x¢é燢ݢ}¢ì x¢é‡¢±œ¢¢²¢æ ¿¢ï²æ sï¼¼ì ÐÚæ ÈU H}¢ì J ÜU ëc‡¢ï |¢çQU p „y„X¢ïù‹²ƒ¢ ²¢ç‹¼ ç±Î¢ïùŒ²{: JJ - çà¢ÿ¢¢Ð~¢è-114

|¢x¢±¢Ý ÜU è |¢çQU ¼ƒ¢ „y„æx¢ ÜU ÚÝ¢ ²ãè ç±l¢çÎ x¢é‡¢¢ïæ „ï ²éQU ÐéL¯¢ïæ ÜU ï x¢é‡¢¢ïæ ÜU ¢ ÐÚ}¢ ÈU H ãñ J The righteousness of the virtuous persons such as the learned ones is only due to their devotion to Lord Shri Krishna and Satsang, because without devotion and Satsang, even a learned person is bound to degenerate.

„Îìx¢éL Ÿ¢è x¢¢ïТf¢ÝæÎ S±¢}¢è „æ¼}¢æÇH ÜU ï „¢ƒ {¢ïfÜU ¢ à¢ãÚ }¢ïæ ¥¢²ï J ©„ ±QU S±¢ç}¢Ý¢Ú¢²‡¢ „æÐí΢² ÜU ¢ Ðí¢Úæ|¢ÜU ¢H ƒ¢ J „æ¼¢ïæ ÜU ï }¢éÜU ¢}¢ ÜU ï çH» à¢ãÚ}¢ïæ ÜU ¢ï§ Ðê±ü ò±Sƒ¢ Ýãèæ ƒè J ¥ç{ÜU ¼: H¢ïx¢ „æÐí΢² ÜU ï ç±Ú¢ï{è ƒï J „æ¼¢ïæ ÜU ï ÐêÀÝï ÐÚ ç±Ú¢ï{è²¢ïæÝï à¢ãÚ ÜU ï „ê}¢„¢}¢ ç±S¼¢Ú }¢ïæ ¥¢²ï ‘|¢ê¼ Ï¢æx¢Hï’ ÜU ¢ Ðœ¢¢ Îï çβ¢ J „æ¼¢ïæÝï Ï¢æx¢Hï }¢ïæ Ðí±ïࢠÜU Ú Îﶢ ¼¢ï ™¢Ú¢ï ¥¢ïÚ ÜU ™Ú¢-ÜU êÇ¢ ÐÇ¢ ã饢 ƒ¢ J „æ¼¢ïÝï Û¢¢Çê „ï „ÈU ¢§ ÜU è ¥¢ñÚ Ð¢Ýè „ï Ðç±~¢ Ϣݢ²¢ J „¢²æÜU ¢H „æ¼¢ïæ ¥¢Ú¼è-S¼éç¼ ÜU Ú¼ï ƒï ©„è „}¢² ±ã¢¡ ç±ç™~¢ ¥¢±¢…Gï ¥¢Ýï Hx¢è J „êÝÜU Ú À¢ïÅï „æ¼ ¼¢ï ÇÚÝï Hx¢ï J x¢¢ïТf¢ÝæÎ S±¢}¢èÝï Îﶢ ¼¢ï ƒ¢ïÇï ÎêÚ »ÜU ç±ç™~¢ ¥¢ÜU ëç¼ ¶Çè ƒè J S±¢}¢è…èÝï ©„ï ÐêÀ¢ : ‘¼ê}¢ ÜU ¢ñÝ ã¢ï ?’ ©„Ýï ÜU 㢡 ‘}¢ñæ Ï¢ír¢Ú¢ÿ¢„ ãê¡ ¥¢ñÚ ²ï }¢ïÚ¢ Í¢Ú ãñ J ¥¢Ð ÜU ¢ñÝ ãñ ¥¢ñÚ ²ã¢¡ v²¢ïæ ¥¢²ï ã¢ï ?’ S±¢}¢è…èÝï ÜU 㢡 : ‘ã}¢ ¼¢ï |¢x¢±¢Ý S±¢ç}¢Ý¢Ú¢²‡¢ ÜU ï „æ¼ ãñ, ¥¢ñÚ H¢ïx¢¢ï ÜU ï Ï¢¼¢Ýï „ï Ú¢ç~¢ çݱ¢„ ÜU ï çH²ï ²ã¢¡ ¥¢²ï ãñ J’ çÈU Ú S±¢}¢èÝï ÐêÀ¢ : ‘¼é}ãï Ï¢ír¢ Ú¢ÿ¢„ v²¢ïæ Ï¢ÝÝ¢ ÐÇ¢ ?’ ¼Ï¢ xH¢çÝ ÜU ï „¢ƒ ©„Ýï ¥ÐÝè „¢Úè ÜU ã¢Ýè „êÝ¢§ : ‘»ï„ï ¼¢ï }¢ñæ ÜU }¢üÜU ¢æçÇ ç±m¢Ý Ï¢í¢r¢‡¢ ƒ¢ J }¢ñæ Ï¢ã¢ï¼ „ï Ï¢í¢r¢‡¢ Ï¢Ó™¢ïæ ÜU ¢ï „æSÜU ë¼ ÐÉ¢¼¢ ƒ¢ J »ÜU Ï¢¢Ú }¢ïÚ¢ À¢ïÅ¢ HÇÜU ¢ ¥Ý…¢Ý „ï ¼ïH ÜU ï ÜU 껡 }¢ïæ çx¢ÚÜU Ú }¢Ú x¢²¢ J Ï¢¢HÜU ÜU ï }¢¢ïã „ï ©„ÜU ï çÐÀï ©„ÜU è }¢¢¡ |¢è }¢Ú x¢§ J }¢ñæ ©„ „}¢² Ï¢ã¢Ú x¢²¢ ƒ¢, Í¢Ú ¥¢ÜU Ú …Ï¢ }¢ñæÝï }¢¢¡-Ï¢¢HÜU ÜU ¢ï }¢Úï ãé» Îï¶ï ¼Ï¢ }¢ïÚ¢ ࢢS~¢¿¢¢Ý |¢¢ÈU ã¢ïÜU Ú ©Ç x¢²¢ J ¥¢y}¢ãy²¢ ÜU ¢ ТР…¢Ý¼ï ãé²ï |¢è }¢ñæÝï Ðé~¢-ÐçÕ }¢¢ïã }¢ïæ ¥¢y}¢ãy²¢ ÜU Ú Hè J ©„ ТР„ï }¢ñæ Ï¢ír¢ Ú¢ÿ¢„ Ϣݢ J ²çÎ }¢éÛ¢ï ¥¢Ð …ñ„ï Ðç±~¢ „æ¼ÜU ¢ „y„æx¢ ã¢ï¼¢ ¼¢ï }¢ïÚè »ï„è ¥{¢ïx¢¼è ÜU |¢è Ý ã¢ï¼è J’ Lokfeukjk;.k n'kZu

42

fnlEcj] tuojh&09


ÜU ëc‡¢S¼Î±¼¢Ú¢p Š²ï²¢S¼yÐíç¼}¢¢ùçÐ ™ J Ý ¼é …è±¢ ÝëÎï±¢l¢ |¢QU ¢ Ï¢ír¢ç±Î¢ïùçÐ ™ JJ - çà¢ÿ¢¢Ð~¢è-115

Ÿ¢èÜU ëc‡¢ |¢x¢±¢Ý, ©ÝÜU ï ¥±¼¢Ú ¥¢ñÚ ©ÝÜU è Ðíç¼}¢¢ ãè Š²¢Ý ÜU ÚÝï ²¢ïx² ãñ, ¥¼: ©ÝÜU ¢ Š²¢Ý ÜU Úïæ J ÐÚæ¼é }¢Ýéc² ¼ƒ¢ Îï±¢çÎ …¢ï …è±, ±ï ¼¢ï |¢x¢±¢Ý ÜU ï |¢QU ã¢ïæ ¼ƒ¢ Ï¢ír¢±ïœ¢¢ ã¢ïæ ¼¢ï |¢è Š²¢Ý ÜU ÚÝï ²¢ïx² Ýãèæ ãñæ J ¥¼: ©ÝÜU ¢ Š²¢Ý Ý ÜU Úïæ J Lord Shree Krishna, His incarnations and His images are alone worthy of meditation, therefore they alone shall be meditated upon, but one shall never meditate upon a person, a deity even though he may be Brahmveta.

…êÝ¢x¢É S±¢ç}¢Ý¢Ú¢²‡¢ }¢æçÎÚ }¢ïæ ²¿¢ ã¢ïÝï±¢H¢ ƒ¢ J }¢æçÎÚ ÜU ï }¢ãæ¼ „Îìx¢éL Ÿ¢è Ý¢Ú¢²‡¢Î¢„…è S±¢}¢è ÜU ï }¢¢x¢üÎà¢üÝ ¥Ýé„¢Ú „æ¼¢ïæ-|¢QU ¢ïæ ²¿¢à¢¢H¢, |¢¢ï…ÝࢢH¢ ¥¢çΠϢݢ Úãï ƒï J S±¢}¢è…è „|¢è ç±|¢¢x¢¢ïæ }¢ïæ „æ¼¢ïæ-|¢QU ¢ïæ ÜU ¢ï }¢¢x¢üÎà¢üÝ ÎïÝï ÜU ï çH» çÎÝ }¢ïæ »ÜU -΢ï Ï¢¢Ú çÈU Ú¼ï ƒï J ²¿¢ Ðí¢Úæ|¢ ÜU ï Ðê±ü çÎÝ S±¢}¢è…è ²¿¢à¢¢H¢ }¢ïïæ Ð{¢Úï J „}¢x¢í ¼ñ²¢Úè²¢¡ ã¢ï x¢§ü ƒè J S±¢}¢è…è }¢éw² ²¿¢ÜU é‡Ç ÜU ï Т„ ¥¢²ï J ©‹ã¢ïæ ÜU ï „êÿ}¢ çÝÚèÿ¢‡¢U ÎëçC Ýï ±ïçÎÜU ¢ ÐÚ ç±Ú¢ç…¼ ÐÚ}¢¢y}¢¢ ÜU è Ðíç¼}¢¢ ÜU ï Т„ »ÜU À¢ïÅè Ðíç¼}¢¢ Îï¶è J S±¢}¢è…è ÜU ï 㢃 }¢ïæ ÀÇè ƒè J Ý…ÎèÜU …¢ÜU Ú ©„ Ðíç¼}¢¢ ÜU ¢ï Îﶼï ãé» ²¿¢à¢¢H¢ ÜU ï ò±Sƒ¢ÐÜU „æ¼¢ïæ-|¢QU ¢ïæ ÜU ¢ï Т„ Ï¢éH¢²ï ¥¢ñÚ …¢Ý¼ï ãé²ï ÐêÀ¢ : ‘²ï çÜU „ÜU è Ðíç¼}¢¢ ãñ ?’ S±¢}¢è…è ÜU ï à¢Ï΢ïæ }¢ïæ ÜU Æ¢ïÚ¼¢ ƒè J ©„ÜU è ¥¢¡¶ï ç¼ÿ‡¢ Ï¢Ý x¢§ ƒè J ¥ÐÝï 㢃 ÜU è HÜU Çè „ï ©„ Ðíç¼}¢¢ ÜU ¢ï {PU ¢ Hx¢¢ÜU Ú çx¢Ú¢ Îè ¥¢ñÚ „|¢è ÜU ¢ï ©ÐÎïࢠÜU ï S±Ú¢ïæ }¢ïæ ÜU ãÝï Hx¢ï : ‘Îﶢï, ¥¢Ð }¢ïÚè }¢çã}¢¢ „}¢Û¢¼ï ãñ ±¢ï }¢ñæ …¢Ý¼¢ ãê¡, çÜU ‹¼é Ÿ¢èãçÚ Ýï çà¢ÿ¢¢Ð~¢è }¢ïæ v²¢ ¥¢¿¢¢ Îè ãñ ? Ï¢ír¢LÐ ã¢ï x¢²¢ ã¢ï ©„ÜU ¢ |¢è Š²¢Ý Ýãèæ ÜU ÚÝ¢ ™¢çã» J ¥¢… ¥¢Ð ²ã¢¡ |¢x¢±¢Ý ÜU ï „¢ƒ }¢ïÚè Ðíç¼}¢¢ Ú¶ïx¢ïæ ¼¢ï ÜU H Š²¢Ý-|¢…Ý |¢è Ðí¢Úæ|¢ ÜU Ú Îïx¢ïæ J §„çH» »ï„è x¢H¼è ÜU |¢è }¢¼ ÜU ÚÝ¢ J „æ¼ ÜU è ࢢï|¢¢ „æ¼ ÜU ï Sƒ¢Ý }¢ïæ ãè ãñ, ©„ï Ðí|¢é ÜU ï „¢ƒ Ï¢ñÆ¢Ýï „ï ©„ „æ¼ ÜU ¢ |¢è ¥ÓÀ¢ Ýãèæ ã¢ï¼¢ ¥¢ñÚ ©ÝÜU ï |¢QU ¢ïæ ÜU ¢ |¢è J’

Lokfeukjk;.k n'kZu

43

fnlEcj] tuojh&09


}¢¢~¢¢ S±d¢ Îéçã~¢¢ ±¢ ç±…Ýï ¼é ±²:Sƒ²¢ J ¥Ý¢ÐçÎ Ý ¼ñ: Sƒñ²æ ÜU ¢²Z ΢Ýæ Ý ²¢ï篼: JJ - çà¢ÿ¢¢Ð~¢è-136

x¢ëãSƒ¢Ÿ¢}¢è ÐéL¯, ²é±¢ ¥±Sƒ¢ ²éQU ¥ÐÝè }¢¢¼¢, Ï¢ãÝ »±æ Ðé~¢è ÜU ï „¢ƒ |¢è çϢݢ ¥¢ÐyÜU ¢H »ÜU ¢‹¼ SƒH }¢ïæ Ý Úãïæ ¥¢ñÚ ¥ÐÝè S~¢è ÜU ¢ Î¢Ý çÜU „è ÜU ¢ï Ý ÜU Úïæ J They shall never remain in a secluded place even with their mother, sister or daughter who are of young age, except in unavoidable circumstances and shall never give away their wives to anybody.

|¢x¢±¢Ý ±ïÎò¢„ |¢¢x¢±¼ ÜU è ڙݢ ÜU Ú¼ï ƒï J ò¢„…è Ï¢¢ïH¼ï ¥¢ñÚ …ñç}¢Ýè «ç¯ çH¶¼ï …¢¼ï ƒï J 籯² ÜU è ¼èÿ‡¢¼¢ Ï¢¼¢¼ï ãé²ï ò¢„…è Ýï çH¶¢²¢ : ‘}¢¢~¢¢ S±d¢ Îéçã~¢¢ ±¢ Ý ç±ç±QU ¢„Ý¢ï |¢±ï¼ì J’ ¼Ï¢ …ñç}¢Ýè Ï¢¢ïHï : ‘|¢x¢±Ýì ! §„}¢ïæ v²¢ çH¶Ý¢ ãñ J ÜU |¢è çÜU „èÜU ¢ï }¢¢¼¢, Ï¢ãÝ ¥¢ñÚ Ðé~¢è ÜU ï Ðíç¼ Ï¢êÚ¢ „æÜU ËÐ ã¢ï¼¢ ãñ ?’ ò¢„…èÝï „}¢…¢²¢ : ‘}¢ã<¯ ! »ÜU ¢æ¼ }¢ïæ S~¢è-ÐéL¯ ÜU ¢ ²¢ïx¢ Í¢è ¥¢ñÚ ¥çxÝ ÜU ï „}¢¢Ý ãñ J ©„ „}¢² }¢Ýéc² ÜU ¢ï }¢¢¼¢, Ðé~¢è ÜU ¢ |¢ïÎ Ýãèæ Úã¼¢ J’ çÈU Ú |¢è …ñç}¢Ýè Ýãèæ }¢¢Ýï J ±ã ÔH¢ïÜU ¥{êÚ¢ À¢ïÇG çβ¢ J ò¢„…è Ýï ©„ï Ðíy²ÿ¢ ¥Ýé|¢± ÜU Ú¢Ýï „¢ï™¢ J ΢ï çÎÝ ÜU ï Ï¢¢Î ò¢„…è Ýï …ñç}¢Ýè „ï ÜU 㢠: ‘}¢ñæ »ÜU çÎÝ ÜU ï çH» Ýx¢Ú}¢ïæ …¢ Ú㢠ãê¡, ¼Ï¢ ¼ÜU ¥¢Ð ¥¢Ÿ¢}¢ ÜU è „æ|¢¢H ڶݢ J’ »ï„¢ ÜU ãÜU Ú Ã²¢„…è ™Hï x¢²ï J „¢²æÜU ¢H Ï¢ãé¼ Ï¢¢Úèࢠãé§ü J ¼Ï¢ ò¢„…è S±²æ …ñç}¢Ýè ÜU ï Ï¢ãÝ ÜU ¢ LÐ HïÜU Ú ¥¢Ÿ¢}¢ }¢ïæ ¥¢²ï J Ú¢¼ ã¢ï x¢§ ƒè J ©ÝÜU ï |¢èx¢ï ±›¢ï }¢ïæ „ï ©ÝÜU ï ¥æx¢ çζ Úãï ƒï J ÆæÇ„ï ÜU ¢¡Ð¼ï ãé» ±ï …ñç}¢Ýè „ï ÜU ãÝï Hx¢ï : ‘Ï¢¢ÚèࢠÜU ï ÜU ¢Ú‡¢ ÝÎè }¢ïæ Ï¢Çè Ï¢¢ÉG ¥¢§ ãñ, §„çH» ¥¢… ÜU è Ú¢¼ ²ã¢¡ LÜU Ý¢ ÐÇïx¢¢ J’ …ñç}¢Ýè Ýï Ï¢ãÝ ÜU ï „|¢è ¥æx¢ Îï¶ï J ©„ „}¢² ¼¢ï ±ï …¢x¢ë¼ ƒï, ©„Ýï ÜU 㢠: ‘§„ ÜU êçŲ¢¡ }¢ïæ „¢ï …¢¥¢ï ¥¢ñÚ ÎÚ±¢…¢ ¥æÎÚ „ï Ï¢æÎ ÜU Ú ÎïÝ¢, „éϢ㠼ÜU ¶¢ïHÝ¢ Ýãèæ J’ Ú¢¼ }¢ïæ …ñç}¢Ýè ÜU ¢ï ¥²¢ïx² „æÜU ËÐ ã¢ïÝï Hx¢ï J ±ï ¶Çï ãé²ï ¥¢ñÚ Ï¢ãÝ ÜU è ÜU êçŲ¢ ÜU ï ÎÚ±¢…ï ÜU ï Т„ …¢ÜU Ú „æÏ¢æç{²¢ïæ ÜU ï „}¢¢™¢Ú ÐêÀÝï Hx¢ï J çÈU Ú ÜU 㢠: ‘ÎÚ±¢…¢ ¶¢ïH¢ï ¼¢ï }¢é¶¢ï‹}¢é¶ Ï¢¢¼ïæ ÜU Úï J' ¼Ï¢ ©„Ýï ÜU 㢠: ‘„éÏ¢ã Ï¢¢¼ï ÜU Úïx¢ïæ, ¥|¢è ÎÚ±¢…¢ Ýãèæ ¶¢ïHê¡x¢è J’ …ñç}¢Ýè ÜU ¢ }¢Ý ç±uH Ï¢Ý x¢²¢ ƒ¢ J ±ï À¢…G ¼¢ïÇÜU Ú ©ÐÚ „ï ÜU êçŲ¢¡ }¢ïæ x¢²ï ¥¢ñÚ Ï¢ãÝ ÜU ¢ 㢃 ÐÜU Ç¢ ¼Ï¢ ò¢„…è Ýï ¥ÐÝ¢ LРϢÎH çβ¢ J ò¢„…è ÜU ¢ï Îï¶ …ñç}¢Ýè à¢Úô}¢Îï Ï¢Ý x¢²ï J ò¢„…è Ýï ÜU 㢠: ‘¥ÓÀ¢, ¥Ï¢ ±¢ï ÔH¢ïÜU Ðꇢü ÜU Ú Îèç…²ï J’ Lokfeukjk;.k n'kZu

44

fnlEcj] tuojh&09


²¢±Á…è±æ ™ à¢éŸ¢é¯¢ ÜU ¢²¢ü }¢¢¼é: çмéx¢éüÚ¢ï: J Ú¢ïx¢¢¼üS² }¢Ýéc²S² ²ƒ¢à¢çQU ™ }¢¢}¢ÜU ñ: JJ - çà¢ÿ¢¢Ð~¢è-139

ã}¢¢Úï ¥¢çŸ¢¼ …¢ï x¢ëãSƒ ãñæ, ±ï }¢¢¼¢, çм¢, x¢éL ¼ƒ¢ çÜU „è Ú¢ïx¢¢¼éÚ }¢Ýéc² ©ÝÜU è „ï±¢ …è±Ý вü‹¼ ¥ÐÝï „¢}¢‰²ü ¥Ýé„¢Ú ÜU Úïæ J My disciples shall render life long services to their parents, Guru and ailing persons according to their ability.

}¢¢æx¢Ú¢ïf Ï¢æÎÚ ÜU ¢ x¢¢¡± J §„ x¢¢¡± }¢ïæ }¢éçSH}¢ |¢QU ÜU }¢fà¢è ±¢æÛ¢¢ Úã¼ï ƒï J ¥¶æÇ |¢x¢±Îì |¢çQU }¢ïæ çÎÝ çÏ¢¼¢¼ï ƒï J ©}¢í ±ëh ã¢ï x¢§, ¥Ï¢ Ðé~¢ ÐçÚ±¢Ú ©„ÜU è ÆèÜU „ï „¡|¢¢H Ýãèæ Ú¶¼ï ƒï J ©„}¢ïæ |¢è ±ï çã‹Îé {}¢ü ÜU ï ç±ç{-ç±{¢Ý ¥¢ñÚ Ðê…¢-Ðí¢ƒüÝ¢ ÜU Ú¼ï ±¢ï ÐçÚ±¢Ú±¢H¢ïæ ÜU ¢ï çÏ¢HÜU éH ЄæÎ Ýãèæ ƒ¢ J Ï¢èÏ¢è-Ï¢Ó™¢ïæ ÜU ¢ ÜU ãÝ¢-Ï¢¢ïHÝ¢ „Ï¢ „ãÝ ÜU ÚÜU ï ÜU }¢fà¢è|¢¢§ |¢…Ý-|¢çQU ÜU Ú¼ï Úãï J »ÜU Ï¢¢Ú ©„ï „w¼ Ï¢é¶¢Ú ¥¢²¢ J Ðí¢Úæ|¢ }¢ïæ ¼¢ï ÐçÚ±¢Ú±¢H¢ïæ Ýï Îï¶|¢¢H Ú¶è çÜU ‹¼é ±ëh¢±Sƒ¢ ÜU ï ÜU ¢Ú‡¢ çÏ¢}¢¢Úè HæÏ¢è ™Hè J ¥Ï¢ çÜU „èÜU ¢ï ©„ Ï¢é…êx¢ü ÜU è ô™¼¢ Ýãèæ ƒè J ©ÝÜU ï çH» ¶¢Ý¢-ÐèÝ¢ ÎïÝï ÜU ï ¥H¢±¢ ¥ç{ÜU Š²¢Ý Ýãèæ Îï¼ï ƒï J ©„ „}¢² }¢ïæ Ð晢f¢ ÜU ï ÎÚÏ¢¢Ú ۢ臢¢|¢¢§ }¢¢æx¢Ú¢ïf ¥¢²ï J çÜU „èÝï ©„ï ÜU }¢fà¢è|¢¢§ ÜU è çÏ¢}¢¢Úè ÜU ï „}¢¢™¢Ú çβï J ±ï Ú¢…¢ ã¢ï¼ï ãé» |¢è »ÜU x¢ÚèÏ¢ |¢QU ÜU ¢ï Îï¶Ýï ©ÝÜU ï Í¢Ú Ðãé¡™ï J ÜU }¢fà¢è|¢¢§ ¥¢ñÚ ©ÝÜU ï ¥x¢H-Ï¢x¢H ÜU ¢ }¢¢ã¢ñH Îï¶ÜU Ú ©„ï м¢ ™H x¢²¢ çÜU ²ã¢¡ |¢QU ÜU è Ï¢Ú΢ࢠÆèÜU „ï Ýãèæ ã¢ï Úãè J ÐçÚ±¢Ú…Ý¢æï „ï Ï¢¢¼ ÜU ÚÜU ï ±ï ©„ï ¥ÐÝï x¢¢¡± С™¢f¢ ¥ÐÝï Í¢Ú Hï x¢²ï ¥¢ñÚ ¥ÐÝï ÜU }¢Úï }¢ïæ ©„ÜU ¢ï Ú¶ÜU Ú Ï¢Çï Ðíï}¢|¢¢± „ï, }¢çã}¢¢ „ï ©„ÜU è „ï±¢ ÜU è J çÛ¢‡¢¢|¢¢§ ÜU è ²ã Ú¢ïx¢è²¢ïæ ÜU ï Ðíç¼ „ï±¢|¢¢±Ý¢ „éÝÜU Ú |¢x¢±¢Ý S±¢ç}¢Ý¢Ú¢²‡¢ ©ÝÜU ï ©ÐÚ Ï¢ã¢ï¼ ãè Ðí„ó¢ ãé» J ¥¢… Îïࢠ}¢ïæ Ï¢É¼ï …¢ Úãï ±ëh¢Ÿ¢}¢ ã}¢¢Úï çH», ã}¢¢Úè „æSÜU ëç¼ ÜU ï çH», Ÿ¢±‡¢ ¥¢ñÚ ¥¢L燢 ÜU ï §„ ÎïࢠÜU ï çH²ï à¢}¢ü ÜU è Ï¢¢¼ ãñ J Lokfeukjk;.k n'kZu

45

fnlEcj] tuojh&09


¥¢²Îíò¢Ýé„¢Ú ò²: ÜU ¢²¢ïü Ý „±ü΢ J ¥‹²ƒ¢ ¼é }¢ãgé:¶æ |¢±ïçÎy²±{¢²ü¼¢}¢ì JJ - çà¢ÿ¢¢Ð~¢è-145

¥ÐÝè ¥¢² ÜU ï ¥Ýé„¢Ú ãè çÝÚæ¼Ú ò² ÜU Úïæ ÐÚæ¼é ©„„ï ¥ç{ÜU ò² Ý ÜU Úïæ ¥¢ñÚ …¢ï ¥¢² „ï ¥ç{ÜU ò² ÜU Ú¼ï ãñæ, ±ï Ï¢ãé¼ Îé:¶è ã¢ï¼ï ãñ J They shall spend money according to their income. Those who spend more than their income put themselves into severe difficulty.

ϢǢñ΢ ÜU ï }¢ã¢Ú¢… „Ú „²¢…èÚ¢± ÜU ï Т„ »ÜU ¥¼Ú±¢H¢ ¥œ¢Ú Ï¢ïæ™Ýï ¥¢²¢ J }¢ã¢Ú¢…¢ Ýï Îﶢ ¼¢ï ¥¼Ú Ï¢ã¢ï¼ „éx¢æç{}¢¢Ý ƒ¢ J ôÜU }¢¼ ÐêÀè ¼¢ï 300 Lвï ÜU ãï J }¢ã¢Ú¢…¢ ÜU ¢ï ²ï ôÜU }¢¼ Ï¢ã¢ï¼ Á²¢Î¢ Hx¢è J ©‹ã¢æïÝï ÜU 㢠: ‘»ï„¢ }¢ã¡x¢¢ ¥¼Ú }¢ñæ ¼¢ï Ýãèæ Ú¶¼¢ ãê¡, çÜU ‹¼é HHé Ï¢¢ÎÚ ÜU ï Т„ …¢ ࢢ²Î ±¢ï ¼ïÚ¢ ¥¼Ú Hïx¢¢ J’ ò¢Ð¢Úè HHé Ï¢¢ÎÚ ÜU ï Í¢Ú ¥¢²¢ J HHé Ï¢¢ÎÚ Ï¢ã¢ï¼ {ݱ¢Ý ¥¢Î}¢è ƒ¢ çÜU ‹¼é ¥ÐÝï Ðñ„¢ïæ ÜU ¢ ©„ï Ï¢ã¢ï¼ Í¢}¢æÇ ƒ¢ J ¥Ï¢ Ðñ„¢ïæ ÜU ï çζ¢±ï ÜU ï çH» ±¢ï ¥ÐÝè ¥¢² ÜU ï „¢}¢Ýï Îï¶ï çϢݢ }¢Ý ™¢ãï ¶™ü ÜU ÚÝï Hx¢¢ ƒ¢ J ¥¼Ú ÜU ï ò¢Ð¢Úè Ýï ¥¼Ú çζ¢ÜU Ú ÜU 㢠: ‘}¢ñæ „ÚÜU ¢Ú ÜU ï Т„ x¢²¢ ƒ¢, „ÚÜU ¢Ú ÜU ¢ï ²ã ¥¼Ú Ï¢ã¢ï¼ }¢ã¡x¢¢ Hx¢¢ J ©‹ã¢ïæ Ýï ÜU ã¢, HHé Ï¢¢ÎÚ ÜU ï Т„ …¢¥¢ï ±¢ï ¼ïÚ¢ ¥¼Ú Hïx¢ïæ !’ ò¢Ð¢Úè ÜU è Ï¢¢¼ „éÝÜU Ú ¥ãæÜU ¢Úè HHé Ï¢¢ÎÚ Ýï 300 Lвï }¢ïæ ±¢ï ¥¼Ú Hï çH²¢ ¥¢ñÚ ©„ „}¢² ±¢ï SÝ¢Ý ÜU Ú Ú㢠ƒ¢ J ¼Ï¢ ç„Ú ÐÚ Ç¢H ÜU ï ¥¼Ú „ï F¢Ý ÜU Ú çH²¢ J §„ ÐíÜU ¢Ú }¢Ý™¢ã¢ ¶™ü ÜU Ú¼ï ÚãÝï „ï ƒ¢ïÇï „}¢² }¢ïæ ©„ÜU ï Т„ Îíò ¶¼}¢ ã¢ï x¢²¢ ¥¢ñÚ ç|¢¶¢Úè Ï¢Ý x¢²¢ J H¢ïx¢ ©„ HHé ÜU ¢ï ¥Hé ÜU ãÝï Hx¢ï J §„çH» ã}¢¢Úï ࢢS~¢ ÜU ã¼ï ãñ, ¥¢² ÜU ï ¥Ýé„¢Ú {Ý ¶™ü ÜU ÚÝ¢, §„„ï ¥ç{ÜU Ýãèæ J

Lokfeukjk;.k n'kZu

46

fnlEcj] tuojh&09


S±|¢¢±¢ï ²¢Îëà¢¢ï ²S² Ý …ã¢ç¼ ÜU ΢™Ý J ¥æx¢¢Úàࢼ{¢ñ¼ïÝ }¢çHÝy±æ Ý }¢éæ†™ç¼ JJ - „é|¢¢ç¯¼}¢ì

ç…„ÜU ¢ …ñ„¢ S±|¢¢± ã¢ï¼¢ ãñ ±ã ÜU ΢çÐ ©„ï À¢ïÇG¼¢ Ýãèæ, …ñ„ï ÜU ¢ï²Hï ÜU ¢ï „¢ñ Ï¢¢Ú {¢ïÝï ÐÚ |¢è ±¢ï ©ÐÝè }¢çHݼ¢ À¢ïÇG¼¢ Ýãèæ J It is extremely difficult for someone to change his behavior, just as coal cannot shed it’s darkness.

¥}¢ïÚèÜU ¢ ÜU ï Ú¢Á² Ï¢æ{¢Ú‡¢ Ýï Ú¢cÅî Ðí}¢é¶ ÜU ¢ï ¥ÐÝï }¢æ~¢è}¢æÇH çݲéçQU ÜU è ¥Ï¢¢ç{¼ „œ¢¢ Îè ãñ J §„ „œ¢¢ „ï ¥}¢ïÚèÜU ¢ ÜU ï „¢ïHã±ï Ðí}¢é¶ ¥Ï¢í¢ã}¢ ôHÜU Ý ¥ÐÝï ÐçÚ發, çÝÜU Å ¥¢ñÚ ±ÈU ¢Î¢Ú ç}¢~¢¢ïæ ÜU ¢ï }¢æ~¢è}¢æÇH }¢ïæ Hï „ÜU ¼ï ƒï J çÜU ‹¼é ©‹ã¢ïæÝï »ï„¢ Ýãèæ çÜU ²¢ J ©„Ýï ¥ÐçÚ發, ¥ÐÝï S±|¢¢± „ï ç±Ú¢ï{è, ¥ÐÝï Ú¢…ÜU è² Ðíç¼SÐ{èü ¥¢ñÚ ç±Ú¢ï{è ТÅèü ÜU ï »ï„ï H¢ïx¢¢ïæ ÜU ¢ï }¢æ~¢è Ϣݢ²ï …¢ï ÎïࢠÜU ¢ï ±ÈU ¢Î¢Ú ƒï, …¢ï ÎïࢠÜU ï çH» ç„Ú ÜU ¢¡ÅÝï ¼ñ²¢Ú ƒï, ÎïࢠÜU ¢ï »ÜU Ú¶Ýï …¢ï „Ï¢ ÜU éÀ ÜU ÚÝï ¼ñ²¢Ú ƒï J ©ÝÜU ï }¢æ~¢è²¢ïæ ƒï, ç±Hè²}¢ „ï±Çü (ç±Îïà¢}¢æ~¢è), „¢Ë}¢‹Ç ™ï§üÛ¢ (籜¢}¢æ~¢è), „¢§}¢Ý ÜU ï}¢ïÚ¢ïÝ (²éh}¢æ~¢è), ÜU ïÏ¢ïH S}¢èƒ (x¢ëã}¢æ~¢è), »Ç±Çü Ï¢ï§üÅì„ (»ÅÝèü …ÝÚH) ¥¢ñÚ }¢¢ï‹Å x¢¢ï}¢ïÚè (ТïSÅ }¢¢SÅÚ …ÝÚH)J §Ý }¢æ~¢è²¢ïæ }¢ïæ ™ï§üÛ¢ ¥ÐÝè ÈU …ü ¥„¢}¢¢‹² Úè¼ „ï ¥Î¢ ÜU Ú¼¢ ƒ¢, çÜU ‹¼é ôHÜU Ý ÜU ï Ðíç¼ ¼¢ï ©ÝÜU è Ðꇢü à¢~¢é¼¢ ƒè J „¢Ú¢ ã¢H …¢Ý¼ï ãé²ï |¢è ôHÜU Ý Ýï ©„ï }¢æ~¢è}¢æÇH }¢ïæ ¼è„Ú¢ Sƒ¢Ý çβ¢ ƒ¢ J ¥ÝïÜU LÐ „ï ©„Ýï ôHÜU Ý ÜU ¢ï ÐÚïà¢¢Ý ÜU ÚÝï ÜU ï Ðí²Õ çÜU ²ï J ¥¢æ¼Úç±x¢íã ÜU ï ©„ ç±ÜU Å „}¢² }¢ïæ Ï¢¢Ú Ï¢¢Ú ±¢ï ¥ÐÝè ÈU …ü „ï y²¢x¢Ð~¢ ÎïÝï ÜU è {}¢ÜU è²¢¡ ÎïÜU Ú ôHÜU Ý ÜU ¢ï ÎÏ¢¢¼ï Úã¼¢ ƒ¢ J Ú¢…ÜU è² ÜU ¢²¢ïüæ ÜU ï „¢ƒ „¢ƒ ™ï§üÛ¢ 1964}¢ïæ ã¢ïÝï±¢Hï Ðí}¢é¶ ÜU ï ™éÝ¢± }¢ïæ S±²æ Ðí}¢é¶ ã¢ïÝï ÜU ï ÜU ¢²ü }¢ïæ |¢è §¼Ý¢ ãè òS¼ ƒ¢ J ôHÜU Ý ™ï§üÛ¢ ÜU è „|¢è çãH™¢H ÐêÚè Úèç¼ „ï …¢Ý¼¢ ƒ¢ çÈU Ú |¢è ±¢ï ÎïࢠÜU ï çH» ©„ÜU è x¢GÚ… ÜU Ú¼ï Úã¼ï ƒï J 1964 ÜU ï ™éÝ¢± ÜU ï „}¢² ©„Ýï ôHÜU Ý ÜU ï ç±Lh }¢ïæ |¢ÚÐêÚ Ðí™¢Ú çÜU ²¢ çÈU Ú |¢è ôHÜU Ý Ýï ©„ÜU ï Ðíç¼ ÜU ¢ï§ Îé|¢¢ü± Ýãè Ú¶¢ J „¢}¢Ýï ™ï§üÛ¢ Ýï ôHÜU Ý ÜU ï Ðíç¼ ÜU ¢ï§ „Î|¢¢± ì Ýãèæ Ú¶¢ J „Á…Ý Ýï ¥ÐÝ¢ S±|¢¢± Ýãèæ À¢ïÇ¢ ¥¢ñÚ Îé…üÝ Ýï ¥ÐÝ¢ ! Lokfeukjk;.k n'kZu

47

fnlEcj] tuojh&09


Ý ÜU é²¢üyÜU <ãç™y„w²æ }¢Ýç„ sݱçSƒ¼ï J ²çmŸ¢}|¢¢çÓ™Ú¢çÓ™‡¢Z ™SÜU ‹Î ¼Ð »ïEÚ}¢ì JJ - |¢¢x¢±Îì- 5/6/3

}¢Ý ™æ™H ãñ §„çH» ©Ý„ï ÜU |¢è ç}¢~¢¼¢ Ýãèæ ÜU ÚÝ¢ J v²¢ïæçÜU }¢Ý ÜU ¢ ç±E¢„ ÜU ÚÝï „ï }¢ã¢ »ïE²ü±¢Ý ÐéL¯¢ïæ ÜU ï ÎèÍ¢üÜU ¢H „ïç±¼ ¼Ð ÝC ã¢ï x¢²ï ãñ J Mind is very nimble, hence never be friends with it, because by trusting the mind even great yogis have lost years worth of efforts in yoga.

„æ¼ ¼Ð„èÏ¢¢Ï¢¢ ©Ó™ ÜU ¢ïçÅ ÜU ï ¼ÐS±è „æ¼ ƒï J L¶¢-„궢 …¢ï |¢è ç}¢H …¢²ï ©„è„ï ÐïÅ |¢ÚÜU Ú çÝÚ‹¼Ú |¢…Ý-Š²¢Ý }¢ïæ Hx¢ï Úã¼ï ƒï J „Ï¢ÜU êÀ À¢ïÇ ÎïÝï ÐÚ |¢è ©‹ã¢ïïÝï Îﶢ çÜU Îê{ ÐèÝï ÜU è §ÓÀ¢ Àêżè Ýãèæ ƒè J Îê{Ðè²ï Ï¢èÝ¢ ™ñÝ Ýãèæ ÐǼ¢ ¥¢ñÚ §„„ï |¢…Ý }¢ïæ ϢǢ ç±ÍÝ ÐǼ¢ ƒ¢ J ¥¼: »ÜU çÎÝ ¥ÐÝï }¢Ý ÜU ¢ï ÜU Çè H¼¢Ç Îï¼ï ãé» ©‹ã¢ïæÝï …è±Ý|¢Ú Îê{ Ýãèæ ÐèÝï ÜU ¢ ±í¼ x¢í㇢ ÜU Ú çH²¢ J §„èÜU ï „¢ƒ ¥ó¢-ÈU H ¥¢çÎ ¶¢Ý¢ |¢è À¢ïÇ çβ¢ J |¢¢ï…Ý }¢ïæ ±ëÿ¢¢ïæ ÜU ï Ðœ¢ï ¥¢ñÚ ±› }¢ïæ }¢ê¡… }¢ï¶H¢ ¥¢ñÚ |¢S}¢ ! §„ ÐíÜU ¢Ú ÜU ï ÜU Çï çݲ}¢¢ïæ ÜU ¢ Hx¢¢¼¢Ú Ðñæ¼¢Hè„ ±¯¢ïZ ¼ÜU ТHÝ ÜU Ú¼ï Úãï J Ðñ¼¢Hè„ ±¯ü Ï¢¢Î »ÜU çÎÝ ©ÝÜU ï }¢ÝÝï Îê{ ÜU è §ÓÀ¢ Ï¢¼¢§ ¥¢ñÚ ±ï ©„ï ¥¢{èÝ ã¢ï x¢» J Îà¢üÝ ¥¢²è »ÜU }¢¢¼¢ ÜU ¢ï ©‹ã¢ïæÝï ÜU 㢠: ‘¥¢… Ú¢~¢è ÜU ¢ï ã}¢ Îê{ Ðè²ïx¢ïæ J’ ±ã S~¢è {Ýè Í¢Ú¢Ýï ÜU è ƒè ¥¢ñÚ ©���ï }¢¢Hê}¢ ƒ¢ çÜU Ï¢¢Ï¢¢…è Ýï …è±Ý|¢Ú Îê{ Ýãèæ ÐèÝï ÜU è Ðí缿¢¢ ÜU è ãñ J ©„Ýï ÐæÎíã-Ï¢è„ Í¢Çï |¢ÚÜU Ú Îê{ }¢¡x¢±¢²¢ ¥¢ñÚ Ï¢¢Ï¢¢ ÜU è ÜU éçŲ¢ ÜU ï Ï¢¢ãÚ Ú¶±¢ çβ¢ J …Ï¢ Ï¢¢Ï¢¢ ÜU éçŲ¢ „ï Ï¢¢ãÚ çÝÜU Hï, ¼Ï¢ }¢¢¼¢Ýï ÜU 㢠: ‘}¢ã¢Ú¢… ! Îê{ ã¢ç…Ú ãñ J ¥¢ÐÜU ï çH» ¥ÝïÜU Í¢Çï |¢ÚÜU Ú Îê{ H¢²è ãê¡ J ¥¢Ð ™¢ãï §¼Ý¢ Îê{ Ðè²ïæ J Îê{ ÜU è ÜU }¢è Ýãèæ ãñ, ÐÚ »ÜU Ï¢¢¼ ²¢Î Úç¶²ï ¥¢… ¥¢Ð à¢ïÚ ç}¢ÅÜU Ú x¢èÎÇ Ï¢ÝÝï …¢ Úãï ãñ ! Ðñæ¼¢Hè„ ±¯ü ¼ÜU ç…„ Ðí缿¢¢ ÜU ¢ï ¥¢ÐÝï çÝ|¢¢²¢, ¥Ï¢ ¥ç‹¼}¢ „}¢² ©„ï ¼¢ïÇÜU Ú ÜU ¢²Ú¼¢ ÜU ¢ ÐçÚ™² v²¢ïæ Îï Úãï ãñ ?’ „æ¼ ÜU è ¥¢¡¶ïæ ¶éH x¢²èæ J ±ï „¢ïæ™Ýï Hx¢ï, ‘¥Úï, }¢Ý çÜU ¼Ý¢ {¢ï¶ïÏ¢¢… ãñ, çÜU ¼Ý¢ ™¢H¢ÜU ãñ J’ Ï¢¢Ï¢¢ ©„ }¢¢§ü ÜU ï ™Ú‡¢¢ï }¢ïæ Û¢éÜU x¢²ï J Lokfeukjk;.k n'kZu

48

fnlEcj] tuojh&09


…‹}¢ ÜU }¢ü ™ }¢ï çÎò}¢ï±æ ²¢ï ±ï眢 ¼œ±¼: J y²vy±¢ Îïãæ ÐéÝ…ü‹}¢ Ýñç¼ }¢¢}¢ïç¼ „¢ïù…éüÝ JJ - |¢x¢±Îì x¢è¼¢- 4/9

ãï ¥…éüÝ ! }¢ïÚï …‹}¢ ¥¢ñÚ ÜU }¢ü ÜU ¢ï …¢ï ¼œ±¼: çÎò …¢Ý¼¢ ãñ, ©„ï à¢ÚèÚ À¢ïÇGÜU Ú ÐéÝ…ü‹}¢ Ýãèæ HïÝ¢ ÐÇG¼¢, ±ã }¢éÛ¢ï Ðí¢# ã¢ï¼¢ ãñ J Hey Arjun one who considers my birth and actions as divine once he leaves the physical body does not have to be reborn and he attains me.

|¢x¢±¢Ý Ÿ¢èÜU ëc‡¢ …Ï¢ }¢ƒéÚ¢ }¢ïæ ÜU éÏ…¢ ÜU ï Í¢Ú Ú¢¼ Úãï ¼Ï¢ ©h±…è ÜU ¢ï m¢ÚТH ϢݢÜU Ú çϢƢ²ï ¥¢ñÚ ÜU 㢠: ‘}¢ñæ …Ï¢ ¼ÜU Ï¢ã¢Ú Ý çÝÜU Hê ¼Ï¢ ¼ÜU çÜU „è ÜU ¢ï ¥æÎÚ Ýãèæ ¥¢Ýï ÎïÝ¢ J’ Ú¢¼ |¢Ú |¢x¢±¢Ý ÜU éÏ…¢ ÜU ï Í¢Ú }¢ïæ ¥ÜU ïHï Úãï çÈU Ú |¢è ©h±…è ÜU ¢ï Ÿ¢èÜU ëc‡¢ ÜU è ©„ HèH¢ }¢ïæ „æࢲ Ýãèæ ã饢 J .......... à¢éÜU Îï±…è Ýï |¢x¢±¢Ý ¥¢ñÚ x¢¢ïÐè²¢ïæ ÜU ï ç±ã¢Ú ÜU è ÜU ƒ¢ Ï¢Çï |¢çQU |¢¢± „ï x¢¢§ ¥¢ñÚ ©„ HèH¢ ÜU ï x¢¢Ý „ï ±ï çÝx¢éü‡¢ Ï¢Ý x¢²ï J .......... |¢x¢±¢Ý Ýï ±¢}¢Ý…è ÜU ï S±LÐ }¢ïæ Ï¢Hè }¢ã¢Ú¢… „ï ÀH ÜU ÚÜU ï Ï¢Hè ÜU ¢ „±üS± ÀèÝ çH²¢ çÈU Ú |¢è Ï¢Hè ÜU ¢ï ±¢}¢Ý…è ÜU ï Ðíç¼ çÎò|¢¢± Ϣݢ Ú㢠J .......... »ÜU çÎÝ |¢x¢±¢Ý S±¢ç}¢Ý¢Ú¢²‡¢ ΢΢¶¢™Ú ÜU è Ï¢ãÝ …è±éÏ¢¢ ¥¢ñÚ H¢ÇéÏ¢¢ ÜU ï „¢ƒ Û¢êHï ÐÚ Ï¢ñÆï ƒï J ΢æ²ï …è±éÏ¢¢ ƒï ¥¢ñÚ Ï¢¢æ²ï H¢ÇéÏ¢¢, Ðí|¢é ÜU ï ΢ïÝ¢ïæ 㢃 ΢ïÝ¢ïæ Ï¢ãÝ¢ïæ ÜU ï ¶æ|¢ï ÐÚ ƒï J ¼Ï¢ ΢΢¶¢™Ú Û¢êH¢ Úãï ƒï J Ÿ¢èãçÚÝï ÐêÀ¢ : ‘΢΢ ! ¼é}ãï à¢æÜU ¢ Ýãèæ ã¢ï Úãè ?’ ΢΢¶¢™Ú Ï¢¢ïHï : ‘Ðí|¢¢ï ! ²ï }¢ïÚè ΢ïÝ¢ïæ Ï¢ãÝ Ï¢ír¢ ÜU è }¢ê<¼²¢¡ ãñ ¥¢ñÚ ¥¢Ð ÐÚÏ¢ír¢ ãñ, ©„}¢ïæ à¢æÜU ¢ çÜU „ Ï¢¢¼ ÜU è ?’ Lokfeukjk;.k n'kZu

49

fnlEcj] tuojh&09


{èÚ¢ï ±Îç¼ ç±c‡¢±ï }¢ê¶¢ïü ±Îç¼ ç±c‡¢¢² J ©|¢²S¼é à¢é|¢æ Ð釲æ |¢¢±x¢í¢ãè …Ý¢ÎüÝ: JJ - „é|¢¢ç¯¼}¢ì

Ï¢éçh±¢Ý ÐéL¯ ÜU ã¼¢ ãñ, ç±c‡¢±ï ! ¼¢ï }¢ê¶ü ÜU ã¼¢ ãñ, ç±c‡¢¢² ! ΢ïÝ¢ïæ à¢é|¢ ãñ v²¢ïæçÜU …Ý¢ÎüÝ Ðí|¢é ¼¢ï |¢¢± x¢í㇢ ÜU Ú¼ï ãñ J Scholar says Vishna-ve! While, dumb says Vishna-aay! Both are righteous for Almighty Lord just accept the emotions of it.

}¢éçSH}¢ ÜU ëc‡¢|¢QU ÜU ¢Úï¶¢Ý…è …x¢ó¢¢ƒ…è ÜU ï Îà¢üÝ ÜU ï çH» x¢²ï J }¢æçÎÚ ÜU ï Ðê…¢Úè ÜU ¢Úï¶¢Ý ÜU è ÜU ëc‡¢|¢çQU „ï ÐçÚ發 Ýãèæ ƒï ²¢ ©„ÜU ï Ðíç¼ mï¯ ƒ¢ J ÜU ¢Úï¶¢Ý ÜU ¢ï ¥¢¼ï „éÝÜU Ú Ðê…¢Úè Ýï …x¢ó¢¢ƒ…è ÜU ï ÐÎïü Ï¢æÎ ÜU Ú çβï J ÜU ¢Úï¶¢Ý Ðê…¢Úè ÜU ï }¢Ý¢ï|¢¢± …¢Ý x¢²ï J ±ï }¢æçÎÚ }¢ïæ …x¢ó¢¢ƒ…è ÜU ï ¥¢x¢ï Ï¢ñÆ x¢²ï ¥¢ñÚ |¢…Ý Ï¢¢ïHÝ¢ Ðí¢Úæ|¢ çÜU ²¢... çã‹Îé ÜU ï ã¢ï Ý¢ƒ, ¼¢ï ã}¢¢Ú¢ ÜU éÀ ΢±¢ Ýãèæ, …x¢¼ ÜU ï ã¢ï Ý¢ƒ, ¼¢ï ã}¢¢Úè „é{ Hèç…²ï... Nβ ÜU ï |¢¢± „ï çÜU ²¢ ã饢 ÜU ¢Úï¶¢Ý ÜU ¢ ¥¢¼üݢΠ…x¢ó¢¢ƒ…è ÜU ï ÜU ¢Ý¢ïæ ¼ÜU Ðãé¡™ x¢²¢ J |¢…Ý Ðꇢü ã¢ï¼ï ãè ÐÎïü ¥ÐÝï ¥¢Ð ¶éH x¢²ï J .......... „æ±¼ì 1880 }¢ïæ |¢x¢±¢Ý S±¢ç}¢Ý¢Ú¢²‡¢ Ýï Ð晢f¢ }¢ïæ ÐécÐ΢ïH¢ïy„± Ï¢Çè {ê}¢{¢}¢ „ï çÜU ²¢ J §„ ©y„± }¢ïæ ©Ý¢ à¢ãÚ „ï ±‡¢èÜU |¢QU x¢‡¢ïࢠà¢ïÆ |¢è ¥¢²ï ƒï J ©„Ýï ™¢æÎè ÜU ï ƒ¢H }¢ïæ 1100 Lвï |¢ïæÅ ÜU ï S±LÐ }¢ïæ Ÿ¢èãçÚ ÜU ï ™Ú‡¢¢ïæ }¢ïæ ¥Ðü‡¢ çÜU ²ï J ©„ „}¢² ‘|¢è}¢¢’ Ý¢}¢ÜU ¢ »ÜU HÇÜU ¢ |¢è ±ã¢¡ ¥¢²¢ ƒ¢ J ±¢ï |¢è Ðí|¢é ÜU ï ™Ú‡¢¢ïæ }¢ïæ |¢ïæŠڶݢ ™¢ã¼¢ ƒ¢ çÜU ‹¼é ©„ÜU ï Т„ ¼¢ï ÜU ï±H 50 Ðñ„ï ƒï J ©„Ýï 1100 Lвï ÜU ¢ ²ã ƒ¢H Îï¶ÜU Ú ¥ÐÝ¢ „æÜU ËÐ „}¢ïÅ çH²¢ J ¼Ï¢ „±ü¿¢ Ÿ¢èãçÚ Ýï „¢}¢Ýï „ï ÜU 㢠: ‘¥Úï |¢è}¢¢ ! ¼êæ }¢ïÚï çH» ÜU éÀ |¢ïæÅ Ýãèæ H¢²¢ ?’ ¼Ï¢ |¢è}¢¢ ϢǢ Ðí„ó¢ ã¢ï x¢²¢ ¥¢ñÚ ¥ÐÝè À¢ïÅè „è |¢ïæÅ Ðí|¢é ÜU ï ™Ú‡¢¢ïæ }¢ïæ Ú¶ÜU Ú {‹² Ï¢Ý x¢²¢ J Lokfeukjk;.k n'kZu

50

fnlEcj] tuojh&09


à¢éh¢ïùç„ Ï¢éh¢ïùç„ çÝÚæ…Ý¢ïùç„, „æ„¢Ú}¢¢²¢ ÐçÚ±<¼¼¢ïùç„ J „æ„¢Ú S±ŒÝæ y²…}¢¢ïãçÝÎí¢, }¢Î¢H„¢ ±¢v²}¢é±¢™ Ðé~¢}¢ì JJ

„¼è }¢Î¢H„¢ ¥ÐÝï Ðé~¢ ÜU ¢ï ©ÐÎïࢠÎï¼è ãñ : ãï Ðé~¢ ! ¼é}¢ à¢éh ã¢ï, Ï¢éçh±¢Ý ã¢ï, çÝÚæ…Ý ã¢ï ¥¢ñÚ ²ã }¢¢²¢}¢² „æ„¢Ú ÐçÚ±¼üÝà¢èH ãñ J S±ŒÝ¼é˲ §„ „æ„¢Ú ÜU ¢ }¢¢ïã À¢ïÇG ΢ï J Sati Madalsa told her son, ‘you are pure, intelligent and eternal while this material world is mortal and ever changing, so get rid of the bond of this dream like world

¥¢²ü „ó¢¢Úè ÜU ñ„è ã¢ïÝè ™¢çã» ©„ÜU ï ã}¢¢Úï §üç¼ã¢„ }¢ïæ ¥ÝïÜU ©Î¢ãÚ‡¢ ãñ J ç…„}¢ïæ „±üŸ¢ïD ©Î¢ãÚ‡¢ ãñ, }¢Î¢H„¢ J ÐéÚ¢‡¢ }¢ïæ }¢Î¢H„¢ ÜU è ÜU ƒ¢ ¥ÝêÆï Éæx¢ „ï ÜU ãè x¢§ ãñ J §„ }¢¢¼¢ Ýï ¥ÐÝï À: Ðé~¢¢ïæ ÜU ¢ï ±ñÚ¢x² ÜU è Ï¢¢¼ï ÜU ãÜU Ú „¢{é Ϣݢ çÎ²ï ƒï J ©„ÜU è |¢¢±Ý¢ ƒè, }¢ïÚè ÜU ¢ïæ¶ „ï …‹}¢ çH²ï Ðé~¢ §„ H¢ïÜU ¥¢ñÚ ÐÚH¢ïÜU }¢ïæ „é¶ Ðí¢# ÜU Úïæ »ï„è „}¢Û¢ ÎïÝ¢ }¢¢¼¢ ÜU è ç…}}¢ï΢Úè ã¢ï¼è ãñ J §„çH» ±¢ï ©Ð²éüQU ÔH¢ïÜU ¥Ýé„¢Ú ¥ÐÝï Ðé~¢¢ïæ ÜU ¢ï ©ÐÎïࢠçβ¢ ÜU Ú¼è J ±¢ï ÜU ã¼è : ‘±y„ ! ²çÎ ¼é}ãï çÝy² „é¶ Ðí¢# ÜU ÚÝ¢ ã¢ï ¼¢ï „΢™¢Ú „΢ ãè ТHÝ ÜU ÚÝ¢ ™¢çã» J ¥¢™¢ÚãèÝ }¢Ýéc² ÜU ¢ï Ý §„ H¢ïÜU }¢ïæ „é¶ Ðí¢# ã¢ï¼¢ ãñ, Ý ÐÚH¢ïÜU }¢ïæ J x¢éL…Ý¢ïæ ÜU ï Ðíç¼ ã}¢ïࢢ ¥¢ÎÚ|¢¢± „ï ÚãÝ¢ ™¢çã» J „}¢Û¢Î¢Ú ÐéL¯ ÜU |¢è ÐÚ¢²è ›è ÜU ï „¢}¢Ýï ÜU éÎëCè Ýãèæ ÜU Ú¼¢ J Îï±¼¢, ࢢS~¢, „¢{é, Ï¢í¢r¢‡¢, x¢éL, Ðç¼±í¼¢, ¼ÐS±è ¥¢çÎ ÜU è ç݋΢-ÐçÚ㢄 ÜU |¢è Ý ÜU Úï J …¢ï Ðé~¢ Ï¢éçh, Ï¢H ¥¢ñÚ {Ý „ï ÐçÚ±¢Ú ÜU ¢ |¢¢Ú ±ãÝ ÜU Ú¼¢ ãñ, ©„ÜU è }¢¢¼¢ ãè Ðé~¢±¼è ãñ J ç…„ÜU ¢ Ðé~¢ ÐÚ}¢ïEÚ ÜU ¢ çÝy² Š²¢Ý-|¢…Ý ÜU Ú¼¢ ãñ, ±¢ï }¢¢¼¢-çм¢ {‹² ã¢ï¼ï ãñ J ç…„ÜU ¢ Ðé~¢ Ý ç±m¢Ý ã¢ï, Ý à¢êÚ±èÚ ã¢ï ²¢ Ý |¢QU ã¢ï, ©„ÜU ï ÜU éH }¢ïæ ™‹ÎíãèÝ Ú¢~¢è ÜU ï „}¢¢Ý ¥¡{ïÚ¢ ãè ¥¡{ïÚ¢ ãñ J ãï Ðé~¢ ¼é}¢ à¢éh ã¢ï, Ï¢éçh}¢¢Ý ã¢ï, çÝÚæ…Ý ã¢ï ¥¢ñÚ ²ï „æ„¢Ú ÐçÚ±¼üÝà¢èH ãñ, ²ã¢¡ ÜU ¢ï§ ÜU ¢²}¢ Ýãèæ Úã¼¢ J ãï Ðé~¢ „æ„¢Ú S±ŒÝ „}¢¢Ý ãñ, ¼é}¢ }¢¢ïãçÝæÎ ÜU ¢ï À¢ïÇ Î¢ï !’

Lokfeukjk;.k n'kZu

51

fnlEcj] tuojh&09


|¢¢ïx¢¢ Ý |¢éQU ¢ ±²}¢ï± |¢éQU ¢ J ¼ëc‡¢¢ Ý …臢¢ü ±²}¢ï± …臢¢ü: JJ - ±ñÚ¢x²à¢¼ÜU

ã}¢Ýï 籯²¢ïæ ÜU ¢ï Ýãèæ |¢¢ïx¢¢, ±ÚÝì 籯²¢ïæ Ýï ãè ã}¢ïæ |¢¢ïx¢ çH²¢. ã}¢„ï ÜU ¢H òçò缼 Ý ã饢 ±ÚÝì ã}¢ ãè ò¼è¼ ã¢ï x¢²ï. We didn’t enjoy, in fact enjoyments enjoyed us We didn’t spend time, in fact we are spent

çÏ¢íÅÝ ÜU ¢ ±ËÇü ÈU ï}¢„ ТïРǢ‹„Ú }¢¢§üÜU H …ïÜU „Ý J Ï¢ã¢ï¼ À¢ïÅè ©}¢í }¢ïæ ©„ï Ï¢ã¢ï¼ Ï¢Çè Ðíç„çh ç}¢Hè J ¥ÐÝï ТïРǢ‹„ ÜU ï …¢Îê „ï ©„Ýï Îéçݲ¢ |¢ÚÜU ï H¢ïx¢¢ïæ ÜU ¢ï Тx¢H Ϣݢ²ï J ¥ÚÏ¢¢ïæ-¶ÚÏ¢¢ïæ ÜU ¢ ¥¢„¢}¢è Ï¢Ý x¢²¢ J …Ï¢ ¥¢Î}¢è ÜU ï Т„ Ðñ„ï ¥¢¼ï ãñ, ¼Ï¢ Ï¢ã¢ï¼ ÜU }¢ H¢ïx¢ ã¢ï¼ï ãñ, …¢ï ©„ÜU ¢ „ãè ©Ð²¢ïx¢ ÜU Ú „ÜU ï J }¢¢§üÜU H ÜU ï Т„ {Ý ÜU ï Éx¢ ãé» ¥¢ñÚ ©„ÜU ¢ |¢¢ïx¢-ç±H¢„ 좃 x¢²¢ J ÜU ¢Hè ™}¢Çè ÜU ï ©„Ýï „…üÚè „ï à¢ÚèÚ x¢¢ñÚ¢ Ϣݢ²¢ J ¶¢Ýï-ÐèÝï ¥¢ñÚ ©ÆÝï-Ï¢ñÆÝï }¢ïæ ©„Ýï ¥y²ç{ÜU S±¼æ~¢¼¢ Hï Hè J ΢L ¥¢ñÚ Çîx„ ÜU ¢ï ©„Ýï ¥ÐÝï ç…x¢Úè ΢ïS¼ Ϣݢ²ï J Ðï§üÝ çÜU HÚ Î±¢§²¢¡ Ýï ©„ï ÐÚ¼æ~¢ Ϣݢ çβ¢ J ¥¢… 50„¢H ÜU è ©}¢í }¢ïæ ©„ÜU ï à¢ÚèÚ ÜU ¢ï ÜU §ü Ú¢ïx¢¢ïæ Ýï Í¢ïÚ çH²¢ ãñ, çÜU ©„ÜU ¢ ࢢÚèçÚÜU -}¢¢Ýç„ÜU S±¢S‰² ¥ç¼ Ý¢…êÜU ãñ J ©ÝÜU ï F¢²é ¥¢ñÚ ÈU ïÈU ÇGï çÏ¢x¢Ç¼ï ™Hï ãñ J H¡Ï¢¢ ™HÝ¢ |¢è }¢éçàÜU H Ï¢Ý x¢²¢ ãñ J .......... ãï}¢é x¢É±è „¢ñÚ¢cÅî-x¢é…Ú¢¼ ÜU ¢ Ï¢ãé¼ Ðíç„h H¢ïÜU „¢çãy² ÜU H¢ÜU ¢Ú ƒï J ©ÝÜU ï ÜU ¢²üRU }¢¢ïæ }¢ïæ H¢ïx¢ ©}¢ÇG ÐÇG¼ï ƒï J ©„ï »ÜU Ï¢ã¢ï¼ Ï¢êÚè ¥¢Î¼ ƒè, à¢Ú¢Ï¢ ÜU è ! ±ï §¼Ý¢ à¢Ú¢Ï¢ Ðè¼ï ƒï çÜU ÜU |¢è-ÜU |¢è Ðè¼ï-Ðè¼ï Ï¢ïã¢ïæࢠã¢ï …¢¼ï ƒï J »ÜU Ï¢¢Ú ©„Ýï ÜU ¢²üRU }¢ }¢ïæ Ï¢ã¢ï¼ ¥ç{ÜU }¢¢~¢¢ }¢ïæ à¢Ú¢Ï¢ Ðè Hè²¢ ÜU è SÅï… ÐÚ ãè ±ï ÉéHÜU ÐÇï ¥¢ñÚ „΢ÜU ï çH» „¢ï x¢²ï J ¥¢… ±ñ¿¢¢çÝÜU ¢æï Ýï ¥ÝïÜU Ðí²¢ïx¢¢ïæ m¢Ú¢ ç„h ÜU Ú çβ¢ ãñ : |¢¢ïx¢-ç±H¢„}¢² …è±Ý …èÝï±¢H¢ïæ „ï „¢Îx¢è |¢Ú¢ …è±Ý …èÝï±¢Hï H¢ïx¢ ¥ç{ÜU …èç±¼ Úã¼ï ãñ J

Lokfeukjk;.k n'kZu

52

fnlEcj] tuojh&09


¥çÐ ™ïy„éÎéÚ¢™¢Ú¢ï |¢…¼ï }¢¢}¢Ý‹²|¢¢ÜU ì J „¢{éÚï± „ }¢‹¼Ã²: „}²ÜU ì ò±ç„¼¢ï çã „: JJ - |¢x¢±Îì x¢è¼¢- 9/30

²çÎ ÜU ¢ï§ }¢Ýéc² ¥y²æ¼ ÎéÚ¢™¢Úè ãñ, çÜU ‹¼é }¢éÛ¢ï (ÐÚ}¢¢y}¢¢ÜU ¢ï) ¥Ý‹²|¢¢±„ï |¢…¼¢ ãñ, ¼Ï¢ ©„ï „¢{é ãè }¢¢ÝÝ¢ ™¢çã» J If at all a person is immoral but if he is devoting me (Lord) heartily, he should be regarded as a saint.

x¢é…Ú¢¼ ÜU ¢ ¶ê¡¶¢Ú Ç¢ÜU ê, …¢ïÏ¢ÝÐx¢è |¢x¢±¢Ý S±¢ç}¢Ý¢Ú¢²‡¢ ÜU ¢ ¥¢çŸ¢¼ Ï¢Ý x¢²¢ J »ÜU çÎÝ »ï„¢ ƒ¢ çÜU x¢é…Ú¢¼, x¢é…Ú¢¼è „ÚãÎ ÜU ï }¢ã¢Ú¢cÅî ¥¢ñÚ Ú¢…Sƒ¢Ý ÜU ï H¢ïx¢ ©„ÜU ¢ Ý¢}¢ „éÝÜU Ú ÜU ¢¡ÐÝï Hx¢¼ï ƒï J x¢¢²ÜU ±¢Ç „ÚÜU ¢Ú ÜU è ÐéçH„ |¢è ©Ý„ï ÇÚ¼è ƒè J …Ï¢ ±¢ï |¢QU Ï¢Ýï ¼¢ï »ï„ï Ï¢Ýï çÜU Ðí¢¼:ÜU ¢H ©„ï ²¢Î ÜU ÚÝï±¢Hï Ðç±~¢ Ï¢Ý …¢² J …¢ïÏ¢ÝÐx¢è »ÜU Ï¢¢Ú ÜU ¢}¢ ÜU ï ÐïÅH¢Î x¢²ï ƒï J Ú¢¼ ÐãHï ±¢Ð„ ±Ú¼¢H ¥¢Ýï ÜU ¢ çÝp² ƒ¢, §„çH» çÝy² Ðê…¢ „¢ƒ }¢ïæ Ýãèæ Hï x¢²ï ƒï J çÜU ‹¼é »ï„ï „æ²¢ïx¢ ¥¢ ¶Çï ÜU è ΢ï çÎÝ ±ã¢¡ ãè LÜU Ý¢ ÐÇG¢ J „y„æx¢è ÜU è çÎÿ¢¢ HïÝï ÜU ï „¢ƒ ©„Ýï çݲ}¢ çH²¢ ƒ¢ çÜU , ‘çÝy² Ðê…¢ çÜU ²ï Ï¢èÝ¢ ТÝè |¢è Ýãè ÐèÝ¢ J’ ¥Ï¢ v²¢ ÜU ÚÝ¢ ! Ýãèæ ±¢Ð„ …¢ „ÜU ¼ï ƒï, ¥¢ñÚ Ðê…¢ÜU ï çϢݢ Ýãèæ ТÝè |¢è Ðè „ÜU ¼ï ƒï J ΢ï çÎÝ ±ï |¢ê¶ï-Œ²¢„ï Úãï J ¥‹² H¢ïx¢¢ïæÝï ©„ï Ï¢ã¢ï¼ „}¢Û¢¢²ï : ‘±Ú¼¢H …¢ÜU Ú »ÜU çÎÝ ©Ð±¢„ ÜU Ú HïÝ¢ J' çÜU ‹¼é ±ï Ýãèæ }¢¢Ýï J ¼è„Úï çÎÝ ±Ú¼¢H ±¢Ð„ ¥¢²ï ¥¢ñÚ x¢¢ï}¢¼è…è }¢ïæ F¢Ý ÜU ÚÜU ï Ðê…¢ ÜU ÚÝï Ï¢ñÆï J ¥|¢è |¢è ТÝè Ýãèæ Ðè²¢ ãñ J ©ÝÜU è ¥Ý‹² |¢çQU „ï |¢x¢±¢Ý S±¢ç}¢Ý¢Ú¢²‡¢ Ðí„ó¢ ã¢ïÜU Ú ÐíÜU Å ã¢ï x¢²ï ¥¢ñÚ …¢ïÏ¢ÝÐx¢è ÜU ¢ï x¢Hï Hx¢¢ çH²ï J

Lokfeukjk;.k n'kZu

53

fnlEcj] tuojh&09


Ý Î¢Ýæ Ý ¼Ð¢ï ÝïÁ²¢ Ý à¢¢ñ™æ Ý ±í¼¢çÝ ™ J Ðíè²¼ïù}¢H¢ |¢vy²¢ ãçÚÚ‹²Îì ç±Ç}Ï¢Ý}¢ì JJ

Ý Î¢Ý „ï, Ý ¼Ð „ï, Ý ²¿¢ „ï, Ý Ðç±~¢¼¢ „ï, Ý ±í¼ ÜU ÚÝï „ï, Ðí|¢é Ðí„ó¢ ã¢ï¼ï ãñ ÜU ï±H à¢éh |¢çQU „ï ! ¥‹² ¼¢ï „Ï¢ Ý¢ÅÜU }¢¢~¢ ãñ J Neither with Donation, nor with penance, or with sacrifice, nor with holiness, nor with vows; God is pleased with pure devotion, all rest are just formalities.

‘Ï¢ïÅè, v²¢ ÜU Ú Úãè ã¢ï ?’ x¢ÉÐéÚ ÜU ï ÎÚÏ¢¢Ú »|¢H¶¢™Ú Ýï Ï¢¢H}¢éÜU éæÎ ÜU è Ðê…¢ ÜU Ú Úãè ¥ÐÝè Ðé~¢è ÜU ¢ï ÐíÔA¢ çÜU ²¢ J ‘Ï¢¢Ðé ! }¢ïÚï Ðí¢‡¢ ¥¢{¢Ú Ï¢¢H}¢éÜU éæÎ ÜU ¢ï F¢Ý ÜU Ú¢ Úãè ãê¡’ Ðé~¢è Ýï ©œ¢Ú çβ¢ J ‘çÜU ‹¼é Ï¢ïÅè ! ¥|¢è ¼¢ï ¼ïÚè ¶ïHÝï ÜU è ©}¢í ãñ, ²ï „Ï¢ Ðê…¢-Ð¢Æ À¢ïÇ Î¢ï J’ ‘çм¢…è ! …ñ„ï Îê„Úï Ï¢Ó™ï ç¶H¢ïÝï „ï ¶ïH¼ï ãñ, ¼¢ï }¢ñæ §„ Ï¢¢H}¢éÜU éæÎ „ï ¶ïH¢ ÜU Ú¼è ãê¡ J }¢é¡Û¢ï §ü„}¢ïæ ϢǢ ãè ¥¢ÝæÎ ¥¢¼¢ ãñ J }¢ñæ ²ï Ýãèæ À¢ïÇ „ÜU ¼è J’ ç±Ý² |¢Úï S±Ú }¢ïæ Ðé~¢è Ï¢¢ïHè J ‘…è±é ! ¼é}¢ §„ï F¢Ý ÜU Ú¢¼è ã¢ï, çÈU Ú ±S~¢ ÐãÝ¢¼è ã¢ï, çÈU Ú Îê{ çÐH¢¼è ã¢ï, ¼¢ï v²¢ ²ï „Ï¢ ¼ïÚ¢ ²ã |¢x¢±¢Ý …¢Ý¼¢ ãñ ?’ ‘㢡 Ï¢¢Ðé ! ã}¢ Ýãèæ Îï¶ „ÜU ¼ï çÜU ‹¼é |¢x¢±¢Ý ã}¢Ýï ¥Ðü‡¢ ÜU è ãé§ „|¢è ç™…ï S±èÜU ¢Ú ÜU Ú¼ï ãñ J’ ‘¼¢ï ¥¢… ¼é}¢ ²ã Îê{ ¥Ðü‡¢ ÜU Ú¢ï ±¢ï ¼ïÚ¢ Ï¢¢H}¢éÜU éæÎ Ðè …¢² ¼¢ï }¢ñæ ¼é}ãï ÜU |¢è §„ Ðê…¢-Ðí¢ƒüÝ¢ „ï }¢Ý¢ ÜU Mæx¢¢ J’ …è±éÏ¢¢ Ýï Ï¢¢H}¢éÜU éæÎ…è ÜU ï „¢}¢Ýï Îê{ ÜU ¢ ÜU Å¢ïÚ¢ Ú¶¢ ¥¢ñÚ Ðí¢ƒ��Ý¢ ÜU ÚÝï Hx¢ï : ‘ãï Ðí|¢¢ï ! }¢ñæ ¼¢ï …¢Ý¼è ãê¡ çÜU ¼é}¢ „ÜU H …x¢¼ }¢ïæ çݱ¢„ ÜU Ú¼ï ã¢ï J }¢ñæ …¢ï |¢è ¼é}ãï ¥Ðü‡¢ ÜU Ú¼è ãê¡ ±¢ï ¼é}¢ ãæ}¢ïࢢ S±èÜU ¢Ú ÜU Ú¼ï ã¢ï çÜU ‹¼é }¢ïÚï ²ï çм¢ ÜU ¢ï çζ¢ Îï çÜU ¼é}¢ |¢QU ¢ïæ ÜU è |¢çQU -|¢¢±Ý¢ ÜU ¢ï ¥¢ÝæÎ „ï x¢í㇢ ÜU Ú¼ï ã¢ï J’ …è±éÏ¢¢ ÜU è Ðí¢ƒüÝ¢ „éÝÜU Ú Ï¢¢H}¢éÜU éæÎ…è ÜU è }¢ê<¼ }¢ïæ „ï Ðí|¢é ÐíÜU Å ãé» ¥¢ñÚ ÜU Å¢ïÚ¢ ©Æ¢ÜU Ú „¢Ú¢ Îê{ Ðè x¢²ï, ¥¢ñÚ ¶¢Hè ÜU Å¢ïÚ¢ »|¢H¶¢™Ú ÜU è x¢¢ïÎ }¢ïæ ÈU ïæÜU ÜU Ú ¥Îëಠã¢ï x¢²ï J »|¢H¶¢™Ú ΢ñÇÜU Ú Ðé~¢è ÜU ï ÐñÚ }¢ïæ çx¢Ú ÐÇï : ‘Ï¢ïÅè ! ¼é}¢Ýï ¼¢ï }¢éÛ¢ï {‹² Ϣݢ çβ¢ J ²¢ïx¢, ²¿¢ ¥¢ñÚ Š²¢Ý-{¢Ú‡¢¢ ÜU ï Ï¢¢Î |¢è ç…„ Ðí|¢é ÜU ï Îà¢üÝ Ýãèæ ã¢ï¼ï ©„ }¢êÚ¼ ÜU ï Îà¢üÝ ¼ïÚï ÜU ¢Ú‡¢ }¢éÛ¢ï |¢è ã¢ï x¢²ï J’ Lokfeukjk;.k n'kZu

54

fnlEcj] tuojh&09


Ý|¢„¢ï |¢ê¯‡¢æ ™‹Îí¢ï Ý¢Ú臢¢æ |¢ê¯‡¢æ Ðç¼ J ÐëçƒÃ²¢æ |¢ê¯‡¢æ Ú¢…¢ ç±l¢ „±üS² |¢ê¯‡¢æ JJ - „é|¢¢ç¯¼}¢ì

™æÎí ¥¢ÜU ¢à¢ ÜU ¢, Ðç¼ Ý¢Úè ÜU ¢ ¥¢ñÚ Ú¢…¢ Ð뉱è ÜU ¢ ¥¢|¢é¯‡¢ ãñ, …Ï¢ ç±l¢ „Ï¢ÜU ¢ ¥¢|¢é¯‡¢ ãñ, Moon is an ornament to the sky, so is a husband to a wife, so is a King to his land while knowledge is the ornament to all.

‘çÐí²ï ! }¢ñæ ™¢ã¼¢ ãê¡, }¢ïÚè Ï¢¢¼ }¢¢ÝÜU Ú ¼é}¢ ²ã¢¡ ãè Ú¢…|¢±Ý }¢ïæ Úã¢ïx¢è J Ï¢Ý ÜU ¢ Îé:¶ Ï¢ã¢ï¼ ÜU C΢²è ã¢ï¼¢ ãñ J ã}¢ ÐéL¯ ¼¢ï ©„ï „ãÝ ÜU Ú „ÜU ¼ï ãñ, çÜU ‹¼é ¼ïÚ¢ ¥ç¼ ÜU ¢ï}¢H à¢ÚèÚ ©„ï „ãÝ Ý ÜU Ú Ð¢²ïx¢¢ J’ Ÿ¢èÚ¢}¢ ±Ý±¢„ …¢¼ï „}¢² „è¼¢…è ÜU ¢ï §„ ÐíÜU ¢Ú „}¢Û¢¢Ýï Hx¢ï J ¼Ï¢ „è¼¢…è Ï¢¢ïHï : ‘ãï Ý¢ƒ ! }¢ïÚï çH²ï „æ„¢Ú ÜU ï „|¢è „æÏ¢æ{ ¥¢ñÚ „|¢è „é¶ ¥¢Ð ÜU ï Ï¢èÝ¢ ¼ë‡¢ ÜU ï „}¢¢Ý ãñ J’ “¼Ýé {Ýé {¢}¢é {ÚçÝ ÐéÚ Ú¢…ê J Ðç¼ çÏ¢ãèÝ „Ï¢é „¢ïÜU „}¢¢…ê JJ |¢¢ïx¢ Ú¢ïx¢„}¢ |¢ê¯Ý |¢¢L J …}¢ …¢¼Ý¢ „çÚ„ „æ„¢L JJ” .......... „Ýì 1576 }¢ïæ ãËÎèÍ¢¢Åè ÜU ï ²éh ÜU ï Ï¢¢Î }¢ï±¢ÇG à¢ïÚ }¢ã¢Ú¢‡¢¢ Ðí¼¢Ð ÜU ¢ï }¢ï±¢ÇG À¢ïÇÝ¢ ÐÇ¢ ¼Ï¢ }¢ï±¢ÇG ÜU ï §„ „Ðê¼ ¥¢ñÚ ©ÝÜU ï ÐçÚ±¢Ú ÜU ¢ï ¥¢Ÿ¢² ÎïÝï ÜU è çÜU „è }¢ïæ à¢çQU ¥¢ñÚ ôã}¢¼ Ýãèæ Úã x¢²è ƒè J ©„ ±QU }¢ã¢Ú¢‡¢¢ ÜU è ÐçyÝ Ýï ÜU 㢠: ‘Ðí¢‡¢¢{¢Ú ! ¥Ï¢ ¼¢ï Ðã¢çDz¢¡ ¥¢ñÚ …æx¢H ãè ã}¢¢Ú¢ Ú¢Á² ãñ, |¢è… ãè ã}¢¢Úè Ðí…¢ ãñ J ©Î²ÐéÚ, ÜU }ãHÝïÚ ÜU ï Ú¢…}¢ãH¢ïæ „ï |¢è ¥ç{ÜU „é¶ ã}¢ïæ …æx¢H¢ï }¢ïæ ç}¢Hïx¢¢ J’ }¢ã¢Ú¢‡¢¢ ÜU ã¼ï ¼é}¢„ï …x¢æH ÜU ï Îé:¶ ÜU ñ„ï „ãÝ ã¢ïx¢ïæ ? ¼Ï¢ ±¢ï ÜU ã¼è : ‘Ðç¼ ÜU ï Ï¢èÝ¢ Ú¢…}¢ãH }¢ïæ Î貢Ϣ¢¼è ÜU Ú¼ï ÚãÝ¢ ©Ý„ï ¥ÓÀ¢ ãñ, Ðç¼ ÜU ï Îé:¶¢ïæ }¢ïæ „ã|¢¢x¢è Ï¢ÝÜU Ú ¥¢ÝæÎ |¢¢ïx¢Ý¢ J Îé:¶ ¥¢²ïx¢ïæ ¥¢ñÚ ™Hï …¢²ïæx¢ï; HïçÜU Ý }¢²¢ü΢, {}¢ü, x¢¢ñÚ± ¥¢ñÚ ÜU è<¼ ¼¢ï ¥ç}¢Å ãè Úãïæx¢ï J’ Lokfeukjk;.k n'kZu

55

fnlEcj] tuojh&09


ç±ÜU ¢Úãï¼¢ñ „ç¼ ç±çRU ²‹¼ï ²ï¯¢æ Ý ™ï¼¢ææ„ ¼ »± {èÚ¢: JJ - ÜU é}¢¢Ú„æ|¢±}¢ì

ç±ÜU ¢Ú ÜU ï ÜU ¢Ú‡¢¢ïæ ÜU ï ç±l}¢¢Ý ÚãÝï ÐÚ |¢è ç…ÝÜU ï 癜¢ }¢ïæ ç±ÜU ëç¼ Ýãèæ ¥¢¼è, ±ï ãè ±¢S¼± }¢ïæ {èÚ ÐéM¯ ãñ J One who doesn’t change amidst the existence of distractions is courageous in true sense.

|¢x¢±¢Ý S±¢ç}¢Ý¢Ú¢²‡¢ ÜU ï ÐÚ}¢ „¶¢|¢QU „éÚ¢¶¢™Ú »ÜU Ï¢¢Ú ÜU ¢ï§ü ÜU ¢}¢ÜU ï çH» …„·¢ x¢¢¡± x¢²ï J …„·¢ ÜU ï Ú¢…¢ ±¢…„éÚ ¶¢™Ú „éÚ¢¶¢™Ú ÜU ï ç}¢~¢ ƒï J ±¢…„éÚ ¶¢™Ú Ýï „éÝ¢ ƒ¢, ‘„éÚ¢¶¢™Ú ÎëÉ Ï¢ír¢™²ü±í¼ ÜU ¢ ТHÝ ÜU Ú¼ï ãñ J’ ¥¢… …Ï¢ „éÚ¢¶¢™Ú ©„ÜU ï ¥ç¼çƒ Ï¢Ýï ƒï ¼Ï¢ ©„Ýï ©„ÜU è ÐÚèÿ¢¢ ÜU ÚÝ¢ ™¢ã¢ J „éÚ¢¶¢™Ú ÜU ¢ï „¢ïÝï ÜU ï çH» »ÜU »ÜU ¢æ¼ ÜU }¢Ú¢ çβ¢ J Ú¢¼ÜU ï 12-1 Ï¢…ï »ÜU ±ñಢ ÜU ¢ï ©„ÜU ï L}¢ }¢ïæ |¢ï…è J çÜU „è ±S¼é HïÝï ÜU ï Ï¢ã¢Ýï ±¢ï ÜU }¢Úï ¥¢²è J ¥æ{ÜU ¢Ú |¢Úè Ú¢¼ ƒè, »ÜU À¢ïÅ¢ „¢ çÎÐÜU …H Ú㢠ƒ¢ J S~¢è Ï¢ã¢Ú ™Hè …¢Ýï ÜU è Ú¢ã Îﶼï ãé» „éÚ¢¶¢™Ú ™¢ÚТ§ü ÐÚ Ï¢ñÆï J ±ïಢ Ýï ƒ¢ïÇè ÎïÚ §ü{Ú-©{Ú ÜU éÀ Éê¡ÉÝï ÜU ¢ Ý¢ÅÜU çÜU ²¢ çÈU Ú ±¢ï ¥ÐÝï ±S~¢ çÝÜU ¢HÝï Hx¢è J „éÚ¢¶¢™Ú ©ÝÜU ï }¢Ý ÜU è …¢Ý x¢²ï J ©„è ÿ¢‡¢ ±ï „…¢x¢ ã¢ï x¢²ï J Ï¢¢…ê }¢ïæ ãè ¥ÐÝè ¼Ú±¢Ú ÐÇè ƒè, ©„ï ©Æ¢ Hè ¥¢ñÚ }²¢Ý „ï çÝÜU ¢HÜU Ú ©ÝÜU ï H¡Ï¢ï ÜU ïࢠÐÜU ÇÜU Ú ¼Ú±¢Ú ô¶™è J ±ñಢ Ýï ¼¢ï S±ŒÝ }¢ïæ |¢è ²ã „¢ï晢 Ýãèæ ƒ¢ J ±¢ï |¢² „ï ÜU ¢¡ÐÝï Hx¢è ¥¢ñÚ „éÚ¢¶¢™Ú ÜU ï ÐñÚ ÐÜU Ç çH²ï J „éÚ¢¶¢™Ú ÜU ï ÐêÀÝï ÐÚ ©„Ýï „¢ÈU „¢ÈU Ï¢¼¢ çβ¢ çÜU , ‘±¢…„éÚ ¶¢™Ú Ýï ¥¢ÐÜU ¢ Ï¢ír¢™²ü ±í¼ |¢X ÜU Ú¢Ýï }¢éÛ¢ï |¢ï…è ƒè J’ „éÏ¢ã ã¢ï¼ï ãè „éÚ¢¶¢™Ú ±¢…„éÚ ¶¢™Ú ÜU ¢ï ç}¢Hï Ï¢èÝ¢ ¥ÐÝï x¢¢¡± ÜU è ¥¢ïÚ çÝÜU H x¢²ï J Lokfeukjk;.k n'kZu

56

fnlEcj] tuojh&09


±…í¢ÎçÐ ÜU Æ¢ïڢ燢 }¢ëÎéçÝ ÜU é„é}¢¢ÎçÐ J H¢ïÜU ¢ïœ¢Ú¢‡¢¢æ ™ï¼¢ææç„ ÜU ¢ï çã 籿¢¢¼é}¢ãüç„ JJ - „é|¢¢ç¯¼}¢ì

±í… „ï |¢è ÜU Æ¢ïÚ ¥¢ñÚ ÜU }¢H „ï |¢è ÜU ¢ï}¢H »ï„ï H¢ïÜU ¢ïœ¢Ú }¢ã¢ÐéM¯¢ïæ ÜU ï ¥ç|¢Ðí¢² ÜU ¢ï ÜU ¢ñÝ …¢Ý „ÜU ¼¢ ãñ A great personalities, who is harder than Vajra (unbreakable arm of Indra) as well as softer than lotus and has level above human. Intention of such personalities, may nobody knows.

Ú¢cÅîè² x¢è¼ ‘±‹Îï }¢¢¼Ú}¢ì’ ç…„ ÐÚ „㛢ïæ Îïࢱ¢„è²¢ïæ ÜU ¢ Ï¢çHÎ¢Ý ã饢 ãñ - ÜU ï ڙ粼¢ Ÿ¢è Ï¢æçÜU }¢™‹Îí ™ïÅ…èü ©Ó™ ÜU ¢ïçÅ ÜU ï Hï¶ÜU , ÜU ç± ¥¢ñÚ ¥¢Îà¢ü ‹²¢²¢{èࢠƒï J …Ï¢ ±ï Ï¢æx¢¢H ÜU ï ±Îü±¢Ý }¢ïæ }¢ïç…SÅîïÅ ƒï, ©„ „}¢² »ÜU çÝ΢ïü¯ Ï¢í¢r¢‡¢ ÜU ¢ ÜU ï„ ©„ÜU ï Т„ ¥¢²¢ J ©„ï ΢ï篼 ÜU ãÝï±¢H¢ »ÜU ÐéçH„ ç„Тãè ƒ¢ J ΢ïÝ¢ïæ ÜU ï ±QU ò ÜU ¢ï „éÝÜU Ú Ï¢æçÜU }¢Ï¢¢Ï¢ê ²ã ¼¢ï ¼¢Ç x¢²ï çÜU Ï¢í¢r¢‡¢ çÝ΢ïü¯ ãñ ¥¢ñÚ „y² Ï¢¢ïH Ú㢠ãñ, ôÜU ¼é ç݇¢ü² ÎïÝï ÜU ï çH²ï ÜU ¢ï§ „Ï¢ê¼ ¼¢ï ã¢ïÝè ™¢ç㻠ݢ! §„ x¢í¢}¢è‡¢ Ï¢í¢r¢‡¢ ÜU ¢ïHÜU ¼¢ …¢¼ï Ú¢S¼ï }¢ïæ »ÜU x¢¢¡± }¢ïæ Ú¢~¢è LÜU ¢ ƒ¢ J ¼Ï¢ Ú¢¼ }¢ïæ çÜU „èÜU è „æÎêÜU HïÜU Ú |¢¢x¢ Úãï §„ ç„ТãèÜU ¢ï Ï¢í¢r¢‡¢Ýï ÐÜU Ç çH²¢ J Îê„Úï H¢ïx¢ ±ã¢¡ ¥¢±ï ©Ý„ï ÐãHï ç„Тãè Ýï „æÎêÜU Ï¢¢…ê Ú¶ÜU Ú Ï¢í¢r¢‡¢ ÜU ¢ï ãè ™¢ïÚ Ï¢Ý¢ çβ¢ ¥¢ñÚ ƒ¢Ýï }¢ïæ {ÜU ïH çβ¢ J Ï¢æçÜU }¢…è Ýï ©„ÜU ¢ ç݇¢ü² Îê„Úï çÎÝ ÐÚ À¢ïÇ çβ¢ J Îê„Úï çÎÝ Ï¢æôÜU }¢…èÝï Ï¢í¢r¢‡¢ ¥¢ñÚ ç„Тãè ÜU ¢ï ç±±¢Îx¢íS¼ »ÜU ࢱÜU ¢ï ¥ÐÝï ÜU ‹{¢ïæ ÐÚ ©Æ¢ÜU Ú H¢Ýï ÜU è ¥¢¿¢¢ Îï Îè J ࢱ ÜU ¢ï H¢¼ï „}¢² Ú¢S¼ï }¢ïæ ç„Тãè ã¡„¼¢ ã饢 Ï¢í¢r¢‡¢ÜU ¢ï ÜU ã Ú㢠ƒ¢ : ‘ÜU ã¢ï Ðç‡Ç¼…è ! }¢ñæÝï ¼é}¢„ï ÐãHï ãè ÜU 㢠ƒ¢ çÜU }¢éÛ¢ï ™éÐÜU ï „ï „‹ÎêÜU Hï …¢Ýï ΢ï, Ýãèæ ¼¢ï ¼é}¢ ç±Ð眢 }¢ïæ ÐÇ¢ïx¢ï J çÜU ‹¼é ¼é}¢ Ýãèæ }¢¢Ýï, ¥Ï¢ ¥ÐÝè ÜU ÚÝè ÜU ¢ ÈU H |¢¢ïx¢¢ï, ¼èÝ „¢H ÜU ï çH²ï …ïHÜU è ã±¢ ¶¢Ýè ÐÇïx¢è J’ ‹²¢²¢H² }¢ïæ ࢱ ÜU ¢ï ¶¢ïH¢ x¢²¢ ¼¢ï ¼éÚæ¼ à¢± …èç±¼ ã¢ï x¢²¢ J ©„Ýï Ú¢S¼ï }¢ïæ Ï¢í¢r¢‡¢ ¥¢ñÚ ç„Тãè ÜU ï Ï¢è™ ãé§ Ï¢¢¼ }¢ïç…SÅîïÅ ÜU ï „}¢ÿ¢ ÐíS¼é¼ ÜU Ú Îè J çÝ΢ïü¯ ÜU ¢ ¥ÐÚ¢{ Ý ã¢ï …¢² ©„ÜU ï çH²ï Ï¢æçÜU }¢…è ÜU è ²ã ²éçQU ƒè J ã}¢¢Úï ‹²¢²¢H²¢ïæ ÜU ï „|¢è }¢¢ÝÝè² ‹²¢²¢{èࢠ²çÎ „Ó™ï Nβ „ï „y² ÜU è ¶¢ï… ÜU ÚÝï ÜU ¢ Ðí²Õ ÜU Úïæ ¼¢ï ã…¢Ú¢ïæ çÝ΢ïü¯ Ï¢™ …¢²ïx¢ïæ ! Lokfeukjk;.k n'kZu

57

fnlEcj] tuojh&09


ç¼ÚSÜU ë¼¢ ç±ÐíHÏ{¢: à¢#¢: çÿ¢#¢ ã¼¢ ¥çÐ J Ý¢S² ¼¼ì Ðíç¼ÜU é±ü狼 ¼Îì|¢QU ¢: Ðí|¢±¢ïùçÐ ãè JJ

|¢x¢±¢Ý ÜU ï |¢QU ¢ïæ ÜU ¢ çÜU „è Ýï ç¼ÚSÜU ¢Ú çÜU ²¢ ã¢ï, {¢ï¶¢ çβ¢ ã¢ï, ࢢРçβ¢ ã¢ï, ¥Ð}¢¢Ý çÜU ²¢ ã¢ï ²¢ }¢¢Ú }¢¢Ú¢ ã¢ï, çÈU Ú |¢è ±ï „}¢ƒü ã¢ï¼ï ãé» |¢è ©„ÜU ¢ Ðíç¼ÜU ¢Ú ²¢ „¢}¢Ý¢ Ýãèæ ÜU Ú¼ï J Being able to take revenge of anyone who has teased, fraud, cursed, insulted or bet, disciples of Lord don't react.

ÈU éçH²¢ x¢¢¡± }¢ïæ |¢QU ãçÚ΢„ ã¢ï x¢²ï J ±ï ãçÚÝ¢}¢ ÜU ï }¢¼±¢Hï ƒï J …‹}¢ „ï ±ï }¢éçSH}¢ ƒï, ÐÚ ©ÝÜU ï Nβ }¢ïæ ãçÚÝ¢}¢ ÜU è }¢S¼è |¢Úè ƒè J ©„ „}¢² ±ã¢¡ }¢éçSH}¢ Ú¢Á² ƒ¢ J „éH¼¢Ý ÜU ï Т„ x¢¢ïÚ¢§ü ÜU ¢…è Ýï ãçÚ΢„ ÜU è çà¢ÜU ¢²¼ ÜU è ¥¢ñÚ ÜU 㢠: ‘§„ ÜU ¢çÈU Ú ÜU ¢ï »ï„è „…¢ ÎïÝè ™¢çã²ï, ç…„„ï ÇÚÜU Ú ¥¢x¢ï ÜU ¢ï§ü ¥¢Î}¢è »ï„¢ ݢТÜU ÜU ¢}¢ Ý ÜU Úï J ãçÚ΢„ ÜU è ÐèÆ ÐÚ Ï¢ïæ¼ }¢¢Ú¼ï-}¢¢Ú¼ï Ï¢¢…¢Ú¢ïæ }¢ïæ Í¢é}¢¢²¢ …¢Ý¢ ™¢çã» J ¥æ¼ }¢ïæ Ï¢ïæ¼ ÜU è ÐèÇG¢ „ï ¼ÇGÐ ¼ÇGÐÜU Ú ±¢ï }¢Ú …¢²ïx¢¢ J’ „éH¼¢Ý Ýï ©„è ÎæÇ ÜU è ¥¢¿¢¢ Îï Îè J …̢΢ïæ Ýï |¢QU ãçÚ΢„…è ÜU ¢ï Ï¢¢¡{ çH²ï ¥¢ñÚ ©ÝÜU è ÐèÆ ÐÚ Ï¢ïæ¼ }¢¢Ú¼ï }¢¢Ú¼ï ©‹ãïæ Ï¢¢…¢Ú¢ïæ }¢ïæ Í¢é}¢¢Ýï Hx¢ï J çÈU Ú |¢è ãçÚ΢„…è ÜU ï }¢é¡ã„ï ãçÚÝ¢}¢ ÜU è {êÝ Ï¢æÎ Ýãèæ ãé§ü J ¥‹¼ }¢ïæ …Ï¢ ãçÚ΢„…è Ï¢ïã¢ïࢠã¢ïÜU Ú …}¢èÝ ÐÚ çx¢Ú ÐÇGï, ¼Ï¢ …̢΢ïæ Ýï ©‹ãïæ }¢Úï „}¢Û¢ÜU Ú x¢X¢…è }¢ïæ Ϣ㢠çβï J x¢X¢…è ÜU ï à¢è¼H …H ÜU ï SÐà¢ü „ï ©‹ãïæ ™ï¼Ý¢ Ðí¢# ã¢ï x¢²è ¥¢ñÚ ±ï Ï¢ã¼ï-Ï¢ã¼ï ÈU éçH²¢ x¢¢¡± ÜU ï Í¢¢Å ÐÚ ¥¢ Ðãé¡™ï J ãçÚ΢„…è ÜU ¢ï Îï¶ÜU Ú H¢ïx¢¢ïæ }¢ïæ ϢǢ ã¯ü ã饢 J „éH¼¢Ý ¥¢ñÚ ÜU ¢…è ÜU ï ç±Lh H¢ïx¢¢ïæ Ýï |¢¢Úè ç±Ú¢ï{ ÐíÎ<ࢼ çÜU ²¢ J ¼Ï¢ ãçÚ΢„…è Ýï ÜU 㢠: ‘§„ }¢ïæ ©ÝÜU ¢ v²¢ ¥ÐÚ¢{ ãñ ! }¢Ýéc² ÜU ¢ï ¥ÐÝï ÜU }¢¢ïüæ ÜU ¢ ÈU H |¢éx¢¼Ý¢ ãè ÐÇG¼¢ ãñ J ²ã¢¡ |¢x¢±¢Ý Ýï }¢ïÚè ÐÚèÿ¢¢ Hè ãñ çÜU , }¢ñæ ãçÚS}¢Ú‡¢ |¢¢± „ï ÜU Ú¼¢ ãê¡ ²¢ É¢ïæx¢ }¢¢~¢ ! ç±ÐçÚÐ ÐçÚçSƒç¼ }¢ïæ }¢ïÚè |¢x¢±ó¢¢}¢ ÜU è }¢çã}¢¢ ÜU }¢…G¢ïÚ Ýãèæ ã¢ïx¢è, ©„ÜU ¢ ¥¢… }¢éÛ¢ï |¢Ú¢ï„¢ ¥¢ x¢²¢ J’ ©ÝÜU è Ï¢¢¼ „éÝÜU Ú „éH¼¢Ý ¥¢ñÚ ÜU ¢…è ãçÚ΢„…è „ï Ðí|¢¢ç±¼ ã¢ï x¢²ï ¥¢ñÚ ©ÝÜU è }¢¢¡ÈU è }¢¢¡x¢è J Lokfeukjk;.k n'kZu

58

fnlEcj] tuojh&09


²ƒ¢ Îïࢠ¼ƒ¢ |¢¢¯¢ ²ƒ¢ Ú¢…¢ ¼ƒ¢ Ðí…¢ J ²ƒ¢ |¢êç}¢ ¼ƒ¢ ¼¢ï²}¢ì ²ƒ¢ Ï¢è…}¢ì ¼ƒ¢æÜU éÚ JJ - „é|¢¢ç¯¼}¢ì

…ñ„¢ Îïࢠ±ñ„è |¢¢¯¢, …ñ„¢ Ú¢…¢ ±ñ„è Ðí…¢, …ñ„è |¢êç}¢ ±ñ„¢ ТÝè ¥¢ñÚ …ñ„¢ Ï¢è… ã¢ï¼¢ ãñ ±ñ„¢ ãè Тñ{¢ ã¢ï¼¢ ãñ As is the Country, so is the Language, As is the King so is the people As is the land so is the Water and As is the seed so is the sprout.

»ÜU Ï¢¢Ú ©g¢HÜU , Ðí¢™èÝࢢH, „y²²¿¢, §‹Îílé}Ý, …Ý ¥¢ñÚ Ï¢éçÇH ¥¢çÎ «ç¯²¢ïæ Ï¢ír¢ ¥¢ñÚ ÐÚÏ¢ír¢ ÜU ï „}Ï¢‹{ }¢ïæ ç±™¢Ú-ç±}¢à¢ü ÜU Ú Úãï ƒï J …Ï¢ ±ï çÜU „è ÆèÜU ç݇¢ü² ÐÚ Ý Ðãé¡™ï, ¼Ï¢ ©g¢HÜU Ýï ÜU 㢠: ‘§„ÜU ¢ ÆèÜU -ÆèÜU ç݇¢ü² ÜU ïÜU ² Ðé~¢ }¢ã¢Ú¢… ¥EÐç¼ ãè Ï¢¼¢ „ÜU ïæx¢ï J ¥¼: ™çH²ï, ã}¢ ©‹ãèæ ÜU ï Т„ ™Hïæ J’ „Ï¢ ¼ñ²¢Ú ã¢ï x¢²ï ¥¢ñÚ ¥EÐç¼ ÜU ï Í¢Ú Ð{¢Úï J Ú¢…¢ Ýï „|¢è «ç¯²¢ïæ ÜU ¢ |¢çQU |¢¢± „ï „yÜU ¢Ú çÜU ²¢ J Îê„Úï çÎÝ Ðí¢¼:ÜU ¢H ©„Ýï ©ÝÜU ï „¢}¢Ýï Ï¢ãé¼ Ï¢ÇGè {ÝÚ¢çࢠ„ï±¢ }¢ïæ Ú¶ Îè, ÐÚæ¼é «ç¯²¢ïæ Ýï ©„ÜU ¢ SÐà¢ü ¼ÜU Ýãèæ çÜU ²¢ v²¢ïæçÜU ±ï ©Ý„ï {Ý HïÝï Ýãèæ, Ï¢ír¢-ÐÚÏ¢ír¢ ÜU ï „}Ï¢‹{ }¢ïæ ç±™¢Ú-ç±}¢à¢ü ÜU ÚÝï ¥¢²ï ƒï J Ú¢…¢ Ýï „¢ï晢, ‘«ç¯ }¢éÛ¢ï ¥{}¢èü ¥ƒ±¢ ÎéÚ¢™¢Úè „}¢Û¢¼ï ã¢ïæx¢ï, §„çH» §„ {Ý ÜU ¢ï Îê篼 „}¢Û¢ÜU Ú Ýãèæ x¢í㇢ ÜU Ú¼ï ã¢ïæx¢ïJ’ ¥¼»± ©„Ýï ÜU 㢠: ‘ãï }¢çݯ貢ïæ ! Ý ¼¢ï }¢ïÚï Ú¢Á² }¢ïæ ÜU ¢ï§ü ™¢ïÚ ãñ, Ý ÜU ¢ï§ü ÜU ëЇ¢, Ý ÜU ¢ï§ü à¢Ú¢Ï¢è ãñ J ã}¢¢Úï ²ã¢¡ „|¢è Ï¢í¢r¢‡¢ ¥çxÝã¢ï~¢è ¥¢ñÚ ç±m¢Ý ãñæ J ÜU ¢ï§ü òç|¢|¢¢Úè ÐéL¯ }¢ïÚï Îïࢠ}¢ïæ Ýãèæ ãñ; ¥¢ñÚ …Ï¢ ÐéL¯ ãè òç|¢™¢Úè Ýãèæ ãñæ, ¼Ï¢ ›è ¼¢ï òç|¢™¢çÚ‡¢è ÜU ñ„ï ã¢ïx¢è ? ¥¼»± }¢ïÚï {Ý }¢ïæ ÜU ¢ï§ü Î¢ï¯ Ýãèæ ãñ J’ ¼Ï¢ «ç¯²¢ïæ Ýï ÜU 㢠: ‘Ú¢…Ýì ! ã}¢ ¥¢ÐÜU ï Т„ {Ý HïÝï Ýãèæ, Ï¢ír¢-ÐÚÏ¢ír¢ ¼œ± ÜU ¢ ç݇¢ü² ÜU ÚÝï ¥¢²ï ãñ J’ çÈU Ú }¢ã¢Ú¢… ¥EТH…è ÜU ï „¢ƒ ©„ 籯² ÜU è x¢ãÝ ™™¢ü²ï ãé§ J …¢ï Ú¢…¢ ÜU ï Т„ «ç¯²¢ïæ ÜU ¢ï Ï¢ír¢-ÐÚÏ¢ír¢ ¼œ± ÜU ¢ ç݇¢ü² ÜU ÚÝï …¢Ý¢ ÐǼ¢ ã¢ï, ©„ÜU è Ðí…¢ »ï„è ™¢çÚ~² ¥¢ñÚ Ýèç¼ ²éQU v²¢ñ Ýãèæ ã¢ïx¢è ? Lokfeukjk;.k n'kZu

59

fnlEcj] tuojh&09


ÝÚS²¢|¢Ú‡¢æ MÐæ MÐS²¢|¢Ú‡¢æ x¢é‡¢ J x¢é‡¢S²¢|¢Ú‡¢æ ¿¢¢Ýæ ¿¢¢ÝS²¢|¢Ú‡¢æ ÿ¢}¢¢ JJ - „é|¢¢ç¯¼}¢ì

}¢Ýéc² ÜU è ࢢï|¢¢ MÐ ãñ, MÐ ÜU è ࢢï|¢¢ x¢é‡¢ ãñ, x¢é‡¢¢ïæ ÜU è ࢢï|¢¢ ¿¢¢Ý ãñ ¥¢ñÚ ¿¢¢Ý ÜU è ࢢï|¢¢ ÿ¢}¢¢ ãñ J Beauty is the beauty of Human, Virtues is the beauty of Beauty Wisdom is the beauty of Virtues and Forgiveness is the Beauty of Wisdom.

}¢ã¢y}¢¢ §ü„¢}¢„è㢠ÜU ï „}}¢é¶ »ÜU Ý¢Úè ÜU ¢ï H¢ïx¢ Hï ¥¢²ï J „¢ƒ }¢ïæ H¢ïx¢¢æï ÜU è Ï¢ÇGè |¢¢Úè |¢èÇG |¢è ƒè J H¢ïx¢ ç™Ì¢ Úãï ƒï, ©„ï }¢¢Ú ÎïÝ¢ ™¢çã» J ©„Ýï ÎéÚ¢™Ú‡¢ çÜU ²¢ ãñ J ±¢ï Ý¢Úè |¢è ¥ÐÝ¢ x¢éq¢ S±èÜU ¢Ú ÜU Ú¼è ƒè J §ü„¢ Ýï »ÜU Ï¢¢Ú ©„ Ý¢Úè ÜU è ¥¢ïÚ Îﶢ ¥¢ñÚ »ÜU Ï¢¢Ú ©œ¢ïç…¼ |¢èÇ GÜU è ¥¢ïÚ J ©‹ã¢ïæÝï ÆæÇï S±Ú }¢ïæ ÜU 㢠: ‘…Ï¢ ²ï Ý¢Úè |¢è S±²æ ÜU ¢ï ТÐèÝè ÜU ã¼è ãñ ¼Ï¢ ©„ï Î‡Ç ç}¢HÝ¢ ãè ™¢çã» J’ ‘Ðí¢‡¢Î‡Ç !’ H¢ïx¢¢ïæ Ýï ÜU 㢠J ‘¥ÓÀè Ï¢¢¼ ãñ ! ¥¢Ð „|¢è H¢ïx¢ §„ï Т¡™-Т¡™ ÐyƒÚ }¢¢Úïæ J’ §ü„¢ Ýï ç݇¢ü² çβ¢ J Ý¢Úè ϢÚè ÜU ¢¡Ð ©Æè J ©„ï §„ „æ¼ ÜU è »ÜU }¢¢~¢ ¥¢à¢¢ ƒè J H¢ïx¢¢ïæ Ýï ÐyƒÚ ©Æ¢ çH» J ÐÚæ¼é ©„è „}¢² „|¢è Ýï §ü„¢ÜU ï à¢ÏÎ „éÝï : ‘„¢±{¢Ý ! ÐãH¢ ÐyƒÚ ±ã }¢¢Úï ç…„Ýï …è±Ý }¢ïæ ÜU |¢è ÜU ¢ï§ ТРÝãèæ çÜU ²¢ ã¢ï !’ ©œ¢ïç…¼ H¢ïx¢ »ÜU -Îê„Úï ÜU è ¥¢ïÚ Îï¶Ýï Hx¢ï J „|¢è ÜU ï 㢃 Û¢éÜU x¢²ï J H¢ïx¢¢ïæ ÜU ¢ ç™Ì¢Ý¢ ãè Ýãèæ, Ï¢¢ïHÝ¢ |¢è Ï¢æÎ ã¢ï x¢²¢ J §ü„¢ Ýï Îê„Úè Ï¢¢Ú ÜU 㢠: ‘}¢¢Ú¢ï ! Ï¢‹{饢ïæ, ÐyƒÚ }¢¢Ú¢ï ! ²ã ТÐèÝè ãñ, ©„ï Î‡Ç ç}¢HÝ¢ ãè ™¢çã», çÝcТРÐéL¯ ©„ï ÐãH¢ ÐyƒÚ }¢¢Úï !’ H¢ïx¢ {èÚï-{èÚï 綄ÜU Ýï Hx¢ï J ƒ¢ïÇGè ÎïÚ }¢ïæ ±ã¢¡ §ü„¢ ¥ÜU ïHï ãè Úãï ƒï J ©„Ýï Ý¢Úè ÜU ï Ï¢¡{ï 㢃 ¶¢ïH çÎ²ï ¥¢ñÚ Ðíï}¢ „ï ÜU 㢠: ‘Îï±è ! ¥Ï¢ ¼é}¢ S±¼æ~¢ ã¢ï, …¢ „ÜU ¼è ã¢ï J ¥Ï¢ ÜU |¢è »ï„è |¢êH Ý ÜU ÚÝï ÜU è Ðí缿¢¢ ÜU ÚÜU ï Ðí|¢é „ï ÿ¢}¢¢ }¢¢¡x¢ HïÝ¢ J’ Lokfeukjk;.k n'kZu

60

fnlEcj] tuojh&09


Ý y±ãæ ÜU ¢}¢²ï Ú¢Á²æ Ý S±x¢Z Ý¢ÐéÝ|¢ü±}¢ì J ÜU ¢}¢²ï Îé:¶¼#¢Ý¢æ Ðí¢ç‡¢Ý¢}¢¢<¼Ý¢à¢Ý}¢ì JJ

}¢éÛ¢ï Ú¢Á² Ýãèæ ™¢çã», S±x¢ü Ýãèæ ™¢çã» ¥¢ñÚ }¢¢ïÿ¢ |¢è }¢ñæ Ýãèæ ™¢ã¼¢ J }¢ñæ ¼¢ï ݢݢ ÐíÜU ¢Ú ÜU ï Îé:¶¢ïæ „ï ÐèçÇG¼ Ðí¢ç‡¢²¢ïæ ÜU è ÐèÇG¢ ݢࢠÜU ÚÝ¢ ™¢ã¼¢ ãê¡ J I don't want Kingdom, neither heaven nor salvation I want to eliminate the little sorrows of these creatures.

©à¢èÝÚ ÜU ï Ðé~¢ }¢ã¢Ú¢… çà¢çÏ¢ ÐÚ}¢ ÜU ëТHé ƒï J ©ÝÜU è à¢Ú‡¢¢x¢¼ ±y„H¼¢ çÎࢢï-çÎx¢æ¼ }¢ïæ ÈU ñH x¢²è ƒè J …¢ï ¥ÐÝï à¢Ú‡¢ }¢ïæ ¥¢²ï -™¢ãï ±¢ï à¢~¢é |¢è v²¢ïæ Ý ã¢ï, ©„ï çÝ|¢ü² ϢݢÝï ±ï ¥ÐÝ¢ Ðí¢‡¢ |¢è y²¢x¢ ÜU ÚÝï ¼ñ²¢Ú Úã¼ï ƒï J Îï±Ú¢… §‹Îí Ýï Ú¢…¢ ÜU è ÐÚèÿ¢¢ ÜU ÚÝï ÜU ¢ çÝp² çÜU ²¢ J §‹Îí Ýï Ï¢¢… ÜU ¢ LÐ {¢Ú‡¢ çÜU ²¢ ¥¢ñÚ ¥çxÝÎï± ÜU Ï¢ê¼Ú Ï¢Ýï J Ï¢¢… ÜU ï |¢² „ï ÜU ¢¡Ð¼¢, ÇÚ¼¢ ͢Ϣڢ²¢ ã饢 ÜU Ï¢ê¼Ú ¥¢²¢ ¥¢ñÚ çà¢çÏ¢ ÜU è x¢¢ïÎ }¢ïæ çÀÐ x¢²¢ J ÐèÀï ãè Ï¢¢… ¥¢ Ðãé¡™¢ ¥¢ñÚ Ú¢…¢ „ï ¥ÐÝ¢ çà¢ÜU ¢Ú }¢¢¡x¢¢ : ‘²ï ÜU Ï¢ê¼Ú }¢ïÚ¢ |¢ÿ² ãñ, ¥¢Ð }¢ïÚ¢ |¢ÿ² v²¢ïæ ÀèÝ Úãï ãñ ?’ çà¢çÏ¢ ÜU Ï¢ê¼Ú ÜU ï Ï¢ÎHï }¢ïæ ¥ÐÝ¢ „¢Ú¢ Ú¢Á² ÎïÝï ÜU è Ï¢¢¼ ÜU ÚÝï Hx¢ï ¼Ï¢ Ï¢¢… Ýï ÜU 㢠: ‘}¢ñæ ¥¢ÐÜU ï Ú¢Á² ÜU ¢ï v²¢ ÜU Læx¢¢ ? }¢éÛ¢ï ¼¢ï }¢ïÚ¢ |¢ÿ² ™¢çã» J’ çà¢çÏ¢ Ýï }¢Ý ™¢ã¢ |¢ÿ² }¢¢¡x¢Ýï ÜU ¢ï ÜU 㢠J Ï¢¢… Ýï ÜU Ï¢ê¼Ú ÜU ï }¢¢æ„ ÜU ï Ï¢Ú¢Ï¢Ú ©ÝÜU ï à¢ÚèÚ ÜU ¢ }¢¢æ„ ÎïÝï ÜU ¢ï ÜU 㢠J ¼éÚæ¼ Ú¢…¢ Ýï »ÜU ¼Ú¢…ê }¢¡x¢¢²¢ J »ÜU ÐHÇGï }¢ïæ ÜU Ï¢ê¼Ú Ú¶¢ ¥¢ñÚ Îê„Úï }¢ïæ ¥ÐÝï à¢ÚèÚ „ï }¢¢æ„ ÜU ¢ÅÜU ¢ÅÜU Ú Ú¶Ýï Hx¢ï çÜU ‹¼é ÜU Ï¢ê¼Ú ÜU ¢ ±…Ý Ï¢É¼¢ ãè …¢¼¢ ƒ¢ J ¥‹¼ }¢ïæ Ú¢…¢ S±²æ ¼Ú¢…ê ÐÚ ™ÉG x¢²ï J ©„è ÿ¢‡¢ ¥¢ÜU ¢à¢ „ï ÐécбëçC ã¢ïÝï Hx¢è ¥¢ñÚ Ï¢¢…-ÜU Ï¢ê¼Ú ÜU è …x¢ã Îï±Ú¢… §‹Îí ¥¢ñÚ ¥çxÝÎï± ÐíÜU Å ƒï J Îï±Ú¢… Ýï ÜU 㢠: ‘Ú¢…Ýì ! ¼é}¢Ýï Ï¢ÇG¢ïæ „ï ÜU |¢è §üc²¢ü Ýãèæ ÜU è, À¢ïÅ¢ïæ ÜU ¢ ÜU |¢è ¥Ð}¢¢Ý Ýãèæ çÜU ²¢ ¥¢ñÚ Ï¢Ú¢Ï¢Ú±¢H¢ïæ „ï ÜU |¢è SÐ{¢ü Ýãèæ ÜU è; §„çH» ¼é}¢ „æ„¢Ú }¢ïæ „±üŸ¢ïD ã¢ï J …¢ï }¢Ýéc² ¥ÐÝï Ðí¢‡¢¢ïæ ÜU ¢ï y²¢x¢ÜU Ú |¢è Îê„Ú¢ïæ ÜU è Úÿ¢¢ ÜU Ú¼¢ ãñ, ±ã ÐÚ}¢{¢}¢ ÜU ¢ï Ðí¢# ÜU Ú¼ï ãñ J Ðà¢é |¢è ¥ÐÝ¢ ÐïÅ |¢Ú¼¢ ãñ, ÐÚ Ðíà¢æ„Ýè² ±ï ÐéL¯ ãñæ, …¢ï ÐÚ¢ïÐÜU ¢Ú ÜU ï çH» …è¼ï ãñ J’ Lokfeukjk;.k n'kZu

61

fnlEcj] tuojh&09


à¢éç™: „jçQU Îè#¢çxÝÎx{Îé…¢üç¼ÜU Ë}¢¯: J EТÜU ¢ïùçРϢéhñ: ÔH¢Í²¢ï Ý ±ïο¢¢ïùçРݢçS¼ÜU : JJ

Ðç±~¢ …è±Ý …èÝï±¢H¢ ¥¢ñÚ |¢çQU „ï ç…„ÜU ï ТРÎx{ ã¢ï x¢²ï ãñ, »ï„¢ S±Ð™ |¢è ¿¢¢Ýè ÐéM¯¢ïæ m¢Ú¢ SH¢Š² ãñ Ýçã ÜU è ±ïÎ ÜU ¢ï …¢ÝÝï±¢H¢ Ý¢çS¼ÜU J A person, who leads pious life and his sins are destroyed by devotion, even if he is Shvapach (low caste) by birth, is praised by great scholars, instead of atheist even if he knows Veda.

Îçÿ¢‡¢ |¢¢Ú¼ }¢ïæ x¢¢ï΢±Úè ÝÎè ÜU ï ¼ÅÐÚ ÜU ÝÜU ¢±¼è Ý¢}¢ÜU x¢¢¡± ãñ J ©„ x¢¢¡± }¢ïæ Ú¢}¢Î¢„ Ý¢}¢ ÜU ï »ÜU ™}¢¢Ú |¢QU Úã¼ï ƒï J ©„ÜU è Ðç¼±í¼¢ ÐçyÝ ÜU ¢ Ý¢}¢ ƒ¢ }¢êHè J |¢x¢±ó¢¢}¢ …Ð ÜU ï „¢ƒ S~¢è-ÐéL¯ …ê¼ï ϢݢÜU Ú ¥ÐÝ¢ …è±Ý çݱ¢üã ÜU Ú¼ï ƒï J »ÜU Ï¢¢Ú »ÜU ™¢ïÚ ÜU ¢ï ™¢ïÚè ÜU ï }¢¢H }¢ïæ ࢢHx¢í¢}¢…è ÜU è »ÜU „éæÎÚ }¢ê<¼ ç}¢Hè J ©„ }¢ê<¼ ©„ï ÜU ¢ï§ü ÜU ¢}¢ ÜU è Ýãèæ ƒè J ©„Ýï ©„ „éæÎÚ ÐyƒÚ ÜU ï Ï¢ÎHï}¢ïæ Ú¢}¢Î¢„…è„ï Ý²ï …ê¼ï Hï çH²ï J Ú¢}¢Î¢„…è |¢è ࢢçHx¢í¢}¢…è ÜU ¢ï Ð㙢ݼï Ýçãæ ƒï J ¥¢ñ…¢Ú çÍ¢„Ýï ²¢ïx² „éæÎÚ ÐyƒÚ …¢ÝÜU Ú Ú¢}¢Î¢„…è ࢢHx¢í¢}¢…è ÜU ¢ï ΢ïÝ¢ïæ ÐñÚ ÜU ï Ï¢è™ ÎÏ¢¢ÜU Ú ¥¢ñ…¢Ú çÍ¢„Ýï Hx¢ï J »ÜU çÎÝ ©{Ú „ï »ÜU Ï¢í¢r¢‡¢ çÝÜU H¢ J ÐÉ¢-çH¶¢ ç±m¢Ý ƒ¢ ±ã J Ú¢}¢Î¢„…èÜU ¢ï ࢢHx¢í¢}¢…è ÜU ¢ï ÐñÚ¢ïæ ÜU ï Ï¢è™ ÎÏ¢¢ÜU Ú ©ÐÚ ¥¢ñ…¢Ú çÍ¢„¼ï Îï¶ÜU Ú ©„Ýï ©„„ï ±¢ï }¢ê<¼ Hï Hè J Ï¢í¢r¢‡¢ Í¢Ú ¥¢ÜU Ú à¢¢Hx¢í¢}¢…è ÜU è çÝy² ¯¢ïÇࢢïЙ¢Ú Ðê…¢ ÜU ÚÝï Hx¢¢ J ±¢ï ç±m¢Ý ƒ¢ ç±ç{Ðê±üÜU Ðê…¢ ÜU Ú¼¢ ƒ¢ ôÜU ¼é ©ÝÜU ï Nβ }¢ïæ RU ¢ï{, H¢ï|¢, §üc²¢ü, ¥ç|¢}¢¢Ý, |¢¢ïx¢±¢„Ý¢ ¥¢çÎ Îéx¢éü‡¢ |¢Úï ƒï J ±¢ï |¢x¢±¢Ý ÜU ¢ Ýãèæ {Ý ÜU ¢ ΢„ ƒ¢ J …Ï¢ Ú¢}¢Î¢„…è ¥çà¢çÿ¢¼ ƒï, Ðê…¢-Ðí¢ƒüÝ¢ ÜU è ç±ç{ ±ï Ýãèæ …¢Ý¼ï ƒï J çÜU ‹¼é ©„}¢ïæ „æ„¢Ú ÜU ï Î¢ï¯ Ýãèæ ƒï J ±ï |¢x¢±¢Ý ÜU ï ¥Ý‹² „ï±ÜU ƒï, §„çH» |¢x¢±¢Ý „¢}¢Ýï „ï ©„ÜU ï Í¢Ú x¢²ï ƒï J ©„ÜU ï ÐñÚ¢ïæÜU ï Ï¢è™ Hx¢¼ï ÅÐHï |¢è Ðí|¢é ÜU ¢ï Ðê…¢ }¢¢Ý¼ï ƒï J ÜU éÀ çÎÝ¢ïæ ÜU ï Ï¢¢Î |¢x¢±¢Ý Ýï Ï¢í¢r¢‡¢ ÜU ¢ï S±ŒÝ }¢ï ÜU 㢠çÜU , ‘¼é}¢¢Úè ¥¢Ç}Ï¢ÚÐꇢü „ï±¢ „ï }¢ñæ ƒÜU x¢²¢ ãê¡, ¥¢… ãè ¼é}¢ }¢éÛ¢ï Ú¢}¢Î¢„ ™}¢¢Ú ÜU ï Í¢Ú À¢ïÇ ¥¢¥¢ï J’ Ðí|¢é ÜU è ¥¢¿¢¢ „ï Ï¢í¢r¢‡¢ „éÏ¢ã Ú¢}¢Î¢„…è ÜU ï Í¢Ú …¢ÜU Ú à¢¢Hx¢í¢}¢…è ÜU ¢ï Îï ¥¢²ï J Ðí|¢é Ðê…¢„ï Ýãèæ |¢çQU „ï Ðí„ó¢ ã¢ï¼ï ãñ J Lokfeukjk;.k n'kZu

62

fnlEcj] tuojh&09


±Úæ }¢}¢ñ± }¢Ú‡¢æ }¢jQU ¢ï ㋲¼ï ÜU ƒ}¢ì J Ú¢Á²}¢¢²é}¢ü²¢ Îœ¢æ ¼ƒñ± „ |¢ç±c²ç¼ JJ

}¢ïÚ¢ }¢ëy²é ã¢ï, ÐÚ }¢ïÚï |¢QU ÜU ¢ Ýãèæ, v²¢ïæçÜU |¢QU ÜU ¢ï Ú¢Á² ¥¢ñÚ ¥¢²éc² }¢ñÝï ãè çβ¢ ãñ, ¥¼ ©„ÜU ¢ ݢࢠÝãèæ ã¢ï¼¢ J Let be the death of mine but how can my devotee, Because I have granted him kingdom and life and it doesn’t expelled.

»ÜU „}¢² HV¢Ðç¼ ç±|¢è¯‡¢…è „ï Ï¢ír¢ãy²¢ ã¢ï x¢²è J ¥‹² Ï¢í¢r¢‡¢¢ïæ Ýï ©„ï ÐÜU ÇÜU Ú Îíç±Ç ÎïࢠÜU ï ç±ÐíÍ¢¢ï¯ Ý¢}¢ ÜU x¢í¢}¢ }¢ïæ …æ…èÚ¢ïæ „ï …ÜU ÇÜU Ú »ÜU ÜU ¢ïÆÚè }¢ïæ Ï¢¢æ{ Ú¶ïæ J }¢éçݲ¢ïæ m¢Ú¢ |¢x¢±¢Ý Ÿ¢èÚ¢}¢ ÜU ¢ï ²ã „}¢¢™¢Ú ç}¢Hï J ç±|¢è¯‡¢ ÜU ¢ï ÀêÇ¢Ýï ©„è „}¢² |¢x¢±¢Ý ±ã¢¡ Ðãé¡™ï J |¢x¢±¢Ý ÜU ï ÐêÀÝï ÐÚ Ï¢í¢r¢‡¢¢ïæ Ýï „¢Úè Ï¢¢¼ Ï¢¼¢ÜU Ú ÜU 㢠: ‘Ðí|¢¢ï ! ç±|¢è¯‡¢ }¢ã¢Ð¢Ðè ãñ, ã}¢Ýï ©„ï Ï¢ãé¼ }¢¢Ú¢-çÐÅ¢ çÜU ‹¼é ©„ÜU ï Ðí¢‡¢ çÜU „è ÐíÜU ¢Ú Ý çÝÜU Hï J ¥Ï¢ ãï Ú¢}¢ ! ¥¢Ð ãè §„ ТТy}¢¢ ÜU ¢ ±{ ÜU ÚÜU ï {}¢ü ÜU è Úÿ¢¢ ÜU Úï J’ ²ã „éÝÜU Ú Ÿ¢èÚ¢}¢ ¥„}¢T„ }¢ïæ ÐÇ x¢²ï J »ÜU ¥¢ïÚ ç±|¢è¯‡¢ Ýï |¢¢Úè ¥ÐÚ¢{ çÜU ²¢ ãñ ¥¢ñÚ Îê„Úè ¥¢ïÚ ±¢ï ¥Ý‹² |¢QU ãñ J ÜU éÀ „¢ï™ÜU Ú |¢x¢±¢Ý Ýï Ï¢í¢r¢‡¢¢ïæ ÜU ¢ï ÜU 㢠: ‘ãï çm… ! ç±|¢è¯‡¢ ÜU ¢ï }¢ñæ ¥¶‡Ç Ú¢Á² ¥¢ñÚ ¥¢²é Îï ™éÜU ¢ ãê¡ J ©„ï ¼¢ï Ýãèæ }¢¢Ú „ÜU ¼¢ J ¥¢ñÚ ©„ï }¢ÚÝï ÜU è …LÚ¼ ãè v²¢ ãñ ? ±ã }¢ïÚ¢ |¢QU ãñ, |¢QU ÜU ï çH²ï }¢ñæ S±²æ }¢ÚÝï ¼ñ²¢Ú ãê¡ J „ï±ÜU ÜU ï ¥ÐÚ¢{ ÜU è ç…}}¢ï΢Úè ¼¢ï ±¢S¼± }¢ïæ S±¢}¢è ÐÚ ã¢ï¼è ãñ J’ Ÿ¢èÚ¢}¢ ÜU ï }¢é¶ „ï çÝÜU Hï Ï¢™Ý „éÝÜU Ú Ï¢í¢r¢‡¢ „Ï¢ ¥¢p²ü }¢ïæ ÇêÏ¢ x¢²ï J Ðí|¢é ÜU è à¢Ú‡¢¢x¢¼ ±y„H¼¢ ÜU ¢ï ±ï Ï¢¢Ú Ï¢¢Ú ±æÎÝ ÜU Ú¼ï Úãï J ±ï Ýãèæ …¢Ý¼ï ƒï çÜU ç±|¢è¯‡¢ Ÿ¢èÚ¢}¢ ÜU ï |¢QU ãñ J ¥Ï¢ ±ï ç±|¢è¯‡¢…è ÜU ¢ï …ËÎ ãè ©ÝÜU ï Í¢Ú Ðãé¡™¢Ýï ÜU ï çH²ï ò¢ÜU éH ãé» J |¢x¢±¢Ý Ýï «ç¯²¢ïæ ÜU ï ÜU ãÝï ÜU ï ¥Ýé„¢Ú ç±|¢è¯‡¢ ÜU ¢ï Ï¢ír¢ãy²¢ ÜU ¢ Ðí¢²çp¼ ÜU Ú±¢²¢ ¥¢ñÚ Ï¢æ{Ý¢ïæ „ï ç±}¢éQU çÜU » J

Lokfeukjk;.k n'kZu

63

fnlEcj] tuojh&09


„ï±¢{}¢ü ÐÚ}¢x¢ãÝ¢ï ²¢ïçx¢Ý¢}¢Œ²x¢}² JJ - Ýèç¼à¢¼ÜU

„ï±¢{}¢ü ¥y²æ¼ x¢êÉ ¥¢ñÚ ²¢ïçx¢²¢ïæ ÜU ¢ï |¢è ¥¿¢ï² ãñ J The duty of service is highly profound and unattainable even by yogis.

Ÿ¢è ±Ì|¢¢™¢²ü }¢ã¢Ðí|¢é »ÜU Ï¢¢Ú ÐæТ„Ú ÜU ï Т„ »ÜU „éæÎÚ ±ëÿ¢ Îï¶ÜU Ú ©„ÜU ï Ýè™ï |¢¢x¢±¼Ð¢Æ ÜU ÚÝï Ï¢ñÆï J ¼Ï¢ ƒ¢ïÇï ÎêÚ »ÜU Ðÿ¢è ÐèÇ¢ „ï ÜU ãÅ Ú㢠ƒ¢ J ©„ÜU ¢ }¢ëy²é „}¢² Ý…GÎèÜU ƒ¢ J }¢ã¢Ðí|¢é…è ÜU ¢ï ©„ï Îï¶ÜU Ú Î²¢ ¥¢²è J ©„è „}¢² ±¢ï Ðÿ¢è Ï¢¢ïHÝï Hx¢¢ J Ðÿ¢è ÜU ¢ï }¢Ýéc²±¢‡¢è }¢ïæ Ï¢¢ïH¼ï Îï¶ }¢ã¢Ðí|¢é…è ÜU ¢ï ¥¢p²ü ã饢 ±ï ©ÝÜU ï Т„ x¢²ï ¥¢ñÚ ÐêÀ¢ : ‘¼é}¢ ÜU ¢ñÝ ã¢ï ?’ ¼Ï¢ ©„ Ðÿ¢è Ýï ÜU 㢠: ‘…Ï¢ ÎéC Ú¢±‡¢ }¢¢¼¢ „è¼¢ ÜU ¢ï ÐÜU ÇGÜU Ú Hï …¢ Ú㢠ƒ¢ ¼Ï¢ }¢ñæ ¥‹² Ðÿ¢è²¢ïæ ÜU ï „¢ƒ §ü„è …æx¢H }¢ïæ Úã¼¢ ƒ¢ J ã}¢ „Ï¢ Ýï „è¼¢ ÜU ï ¥¢RU æÎ |¢Úï S±Ú „éÝï J „è¼¢ ÜU è ²ã Îࢢ Îï¶ÜU Ú ã}¢ïæ Ï¢ã¢ï¼ Îé:¶ ã饢 çÜU ‹¼é ã}¢ }¢ïæ Ú¢±‡¢ ÜU ï „¢ƒ HÇ¢§ü ÜU ÚÝï ÜU è ¼¢ÜU G¼ Ýãèæ ƒè J ã}¢ Îﶼï Úãï çÜU ‹¼é …Å¢²éÝï „è¼¢ }¢ñ²¢ ÜU è Úÿ¢¢ÜU ï çH²ï Ú¢±‡¢ „ï ²éh ÀïÇ çβ¢ J Ï¢H-à¢çQU }¢ïæ …Å¢²é Ú¢±‡¢ ÜU ï ¥¢x¢ï }¢ÓÀÚ …ñ„¢ ƒ¢ J ±¢ï …¢Ý¼¢ ƒ¢ Ú¢±‡¢ }¢éÛ¢ï }¢¢Ú Ç¢Hïx¢¢ çÈU Ú |¢è ©„Ýï „è¼¢ }¢ñ²¢ ÜU è „ï±¢ ÜU ¢ „éÝãÚ¢ ¥±„Ú x¢æ±¢²¢ Ýãèæ J }¢éçݲ¢ïæ ÜU ¢ï |¢è ²ï ¥±„Ú Ýãèæ ç}¢H¼¢ ±¢ï ©„ï ¥Ý¢²¢„ ç}¢H x¢²¢ J ©„Ýï ¥ÐÝè „}¢x¢í à¢çQU „ï Ú¢±‡¢ÜU ¢ „¢}¢Ý¢ çÜU ²¢ J ¥æ¼ }¢ïæ Ú¢±‡¢ …Å¢²éÜU ¢ï Í¢¢²H ÜU Ú „è¼¢ÜU ¢ï HïÜU Ú |¢¢x¢ x¢²¢ J Îê„Úï çÎÝ |¢x¢±¢Ý ±ã¢¡ ¥¢²ï ¥¢ñÚ …Å¢²é ÜU ¢ï x¢¢ïÎ }¢ïæ Hè²ï ©„ÜU ï Í¢¢± ÐÚ ã¢ƒ çÈU Ú¢²ï, ¥ÐÝè …Å¢ ÜU ï ÜU ïࢠ„ï Ðí|¢é Ýï ©„ÜU ï Í¢¢± „¢ÈU çÜU ²ï ¥¢ñÚ …Å¢²é Ýï Ðí|¢é ÜU è x¢¢ïÎ }¢ïæ ¥ÐÝ¢ Îïã y²¢x¢ ÜU Ú Ðí|¢é{¢}¢ }¢ïæ ±¢„ çÜU ²¢ J ã}¢ Îﶼï Úãï, …¢ï „¢ñ|¢¢x² ±¯¢ïü ¼ÜU „¢{Ý¢ ÜU ÚÝï±¢Hï }¢éçݲ¢ïæ ÜU ¢ï Ýãèæ ç}¢H¼¢ ±¢ï „}¢² ÐÚ „ï±¢ ÜU ÚÝï±¢Hï ©„ …Å¢²é ÜU ¢ï ç}¢Hè J ¥¢… ã…¢Ú¢ïæ „¢H Ï¢è¼ x¢²ï }¢ñæ Ï¢¢Ú Ï¢¢Ú ²ã¢¡ Ðÿ¢è ÜU ¢ …‹}¢ çH²¢ ÜU Ú¼¢ ãê¡, ²çÎ ©„ „}¢² }¢ñæÝï „ï±¢ ÜU è ã¢ï¼è ¼¢ï }¢ñæ |¢è …Å¢²é ÜU è ¼Úã ÐÚ}¢x¢ç¼ ÜU ¢ï Ðí¢# ã¢ï x¢²¢ ã¢ï¼¢ J ¥Ï¢ ¥¢Ð }¢ïÚ¢ ©h¢Ú ÜU èç…²ï J’ }¢ã¢Ðí|¢é…è Ýï ©„ÜU ï ÜU ¢Ý¢æï }¢ïæ |¢x¢±ó¢¢}¢ ÜU ¢ …Ð ÜU ÚÜU ï ©„ÜU è }¢éçQU ÜU è J Lokfeukjk;.k n'kZu

64

fnlEcj] tuojh&09


ÐéS¼ÜU Sƒ¢ ¼é ²¢ ç±l¢ ÐÚãS¼x¢¼æ {Ýæ J ÜU ¢²üÜU ¢Hï „}¢éyÐó¢ï Ý „¢ ç±l¢ Ý ¼hÝ}¢ì JJ - ™¢‡¢v²Ýèç¼

ÐéS¼ÜU }¢ïæ ç±l}¢¢Ý ç±l¢ ¥¢ñÚ Îê„Ú¢ïæ ÜU ï Т„ Ú㢠{Ý, …MÚ¼ ÐÇÝï ÐÚ ÜU ¢}¢ }¢ïæ Ýãèæ ¥¢¼¢ ãñ J ¥¼ »ï„è ç±l¢ ¥¢ñÚ {Ý Ã²ƒü ãñ J Intelligence in the book and Wealth with somebody are never worthy in need. Thus such intelligence and wealth are worthless.

»ÜU x¢¢¡± }¢ïæ »ÜU Í¢¢ïÇ¢ Ï¢ã¢ï¼ ™æ™H ƒ¢ J ÜU ¢ï§ ©Ý ÐÚ „±¢Úè ÜU Ú Ýãèæ „ÜU ¼¢ ƒ¢ J ÜU ¢ï§ „±¢Úè ÜU ÚÝï …¢¼¢ ¼¢ï ©„ï ¥±à² çx¢Ú¢¼¢ J »ÜU Ï¢¢Ú à¢ãÚ „ï »ÜU ¥¢Î}¢è ©„ x¢¢¡± }¢ïæ ¥¢²¢ J ©„ï çÜU „èÝï ²ï Í¢¢ïÇï ÜU ï Ï¢¢Úï }¢ïæ Ï¢¢¼ ÜU è J ¼Ï¢ ©„Ýï ÜU 㢠: ‘¥¢ïã, ©„}¢ïæ v²¢ ãñ ? ©„ ™æ™H Í¢¢ïÇï ÜU ¢ï çÜU „ ÐíÜU ¢Ú ÐÜU ÇG }¢ïæ ڶݢ }¢ñæ ¥ÓÀè ¼Úã …¢Ý¼¢ ãê¡ J }¢ñæÝï ©ÝÜU ¢ ÐêÚ¢ ¥|²¢„ çÜU ²¢ ãñ J }¢ïÚï „¢ƒ |¢è ¥Eç±l¢ ÜU è çÜU ¼¢Ï¢ ãñ J’ ±¢ï ©„ Í¢¢ïÇï ÜU ï Т„ x¢²¢ J Í¢¢ïÇï ÜU è „±¢Úè ÜU ÚÝï ©„ÜU ï }¢¢çHÜU ÜU è ÐÚ±¢Ýx¢è }¢¢¡x¢è J }¢¢çHÜU Ýï „}¢��¢¢²¢ çÜU ‹¼é §„Ýï ¥ÐÝè ÐÜU Ç Ú¶è : ‘}¢ñæÝï ÐêÚ¢ ¥EࢢS~¢ ÐÉ çH²¢ ãñ J’ }¢¢çHÜU Ýï ÐêÀ¢ : ‘çÜU ‹¼é ÜU |¢è ¥E ÐÚ Ï¢ñÆï ã¢ï ?’ ‘¥Úï, Ï¢ñÆ¢ Ýãèæ ãê¡ çÜU ‹¼é ÜU ñ„ï Ï¢ñÆÝ¢, ÜU ñ„ï Hx¢¢}¢ ÐÜU ÇGÝ¢ „Ï¢ ÜU éÀ }¢ñæ …¢Ý¼¢ ãê¡ J’ }¢¢çHÜU Ýï Í¢¢ïÇï ÜU è Hx¢¢}¢ ©„ÜU ï 㢃 }¢ïæ Îè J ÀH¢æx¢ Hx¢¢ÜU Ú ±¢ï Í¢¢ïÇï ÐÚ ™É x¢²¢ J Îê„Úè ÿ¢‡¢ ±¢ï …}¢èÝ ÐÚ çx¢Ú¢ ã饢 ƒ¢ J H¢ïx¢ ©„ï Ï¢™¢Ýï ΢ñÇG ¥¢²ï J .......... 1929}¢ïæ …Ï¢ ¥}¢ïÚèÜU ¢ ÜU è ±¢õH SÅîèÅ RU ïࢠãé§ ¼Ï¢ ¥}¢ïÚèÜU ¢ ÜU ï »ÜU ÜU Ú¢ïÇG ¼è„ H¢¶ H¢ïx¢ Ï¢ïÚ¢ï…x¢¢Ú ã¢ï x¢²ï J …ï}„ çÚ¥¢ïÇ¢ïüÝ ¥¢ñÚ …ï„è çH±Ú}¢êÚ …ñ„ï ¥ÝïÜU {çÝÜU Ýï ¥¢y}¢ãy²¢ ÜU Ú Hè J ã…¢Ú¢ïæ H¢ïx¢ |¢ê¶„ï }¢ÚÝï Hx¢ï J v²¢ïæçÜU ©‹ã¢ïæÝï ¥ÐÝï Ðñ„ï Îê„Ú¢ïæ ÜU ï 㢃 }¢ïæ Îï Ú¶ï ƒï ¥¢ñÚ …LÚ¼ ÐÇÝï ÐÚ ±ï Ðñ„ï ©„ï ±¢Ð„ Ýãèæ ç}¢Hï J ¥¢… |¢è à¢ïÚ Ï¢¢…¢Ú }¢ïæ „^¢ ¶ïHÝï±¢Hï ÜU Ú¢ïÇG¢ïæ H¢ïx¢¢æï ÜU è ±ãè Îࢢ ãé§ü ãñ J Lokfeukjk;.k n'kZu

65

fnlEcj] tuojh&09


Ï¢éçhp ãè²¼ï Ðéæ„¢æ Ýè™ñ: „ã „}¢¢x¢}¢¢¼ì J }¢Š²}¢ñ}¢üŠ²¼¢æ ²¢ç¼ Ÿ¢ïD¼¢æ ²¢ç¼ ™¢ïœ¢}¢ñ: JJ - }¢ã¢|¢¢Ú¼, ¥¢Ú‡²ÜU бü

¥{}¢ ÐéM¯¢ïæ ÜU ï „æx¢ „ï ¥{}¢, }¢Š²}¢ ÐéM¯¢ïæ ÜU ï „æx¢ „ï }¢Š²}¢ ¥¢ñÚ ©œ¢}¢ ÐéM¯¢ïæ ÜU ï „æx¢ „ï ã}¢¢Úè Ï¢ééçm ©œ¢}¢ ã¢ï¼è ãñ J Contempt in the company of wicked, better in the company of better-ones and our intellect is wise with the company of a wise.

çÜU ࢢïÚH¢H Í¢Ýಢ}¢Î¢„ }¢à¢L±¢H¢ : x¢¢¡{è…è ÜU ï ¥Ý‹² ÜU ¢²üÜU Ú ƒï J ±ï ÐãHï |¢x¢±¢Ý S±¢ç}¢Ý¢Ú¢²‡¢ ÜU ï |¢QU ƒï J …Ï¢ ±ï À¢ïÅï ƒï, »ÜU çÎÝ ¥ÐÝï |¢¢§ü ÜU ï „¢ƒ Í¢Ú ÜU ï Å¢ïHï }¢ïæ çα¢Ú ÜU ï Ý…ÎèÜU ™¢ÚТ§ü }¢ïæ „¢ï²ï ƒï J Í¢Ú ÜU ¢ Ý¢ñÜU Ú ÎêÚ ¥ÐÝè ÜU ¢ïÅÚè }¢ïæ „¢ï²¢ ã饢 ƒ¢ ¼Ï¢ |¢x¢±¢Ý S±¢ç}¢Ý¢Ú¢²‡¢ Ýï ©„ÜU ¢ï Îà¢üÝ ÎïÜU Ú ÜU 㢠: ‘©Æ¢ï ¥¢ñÚ ¼ïÚï }¢¢çHÜU ÜU ï Ï¢Ó™¢ïæ ÜU ¢ï ¼ïÚï „¢ƒ „éH¢ ΢ï J’ Ý¢ñÜU Ú Ýï ±ñ„¢ ãè çÜU ²¢ J ÜU éÀ ÿ¢‡¢ Ï¢¢Î çÜU „è ÜU ¢Ú‡¢ „ï …ã¢¡ Ï¢¢HÜU „¢ï²ï ãé²ï ƒï ±¢ï Îè±¢Ú Í¢ÇG¢}¢ „ï çx¢Ú x¢§ ¥¢ñÚ ™¢ÚТ§ü ÜU ¢ ™êÚ¢ ã¢ï x¢²¢ J çÜU ࢢïÚH¢H…è ÜU ï çм¢ §üEÚ|¢¢§ü ¥¢ñÚ ¥‹² H¢ïx¢ ΢ñÇG¼ï ±ã¢¡ ¥¢²ï J Îﶢ ¼¢ï ™¢ÚТ§ü ÜU ï ©ÐÚ ãè Îè±¢Ú çx¢Úè ƒè J „|¢èÜU ¢ï çÝp² ã¢ï x¢²¢ çÜU , Ï¢Ó™ï }¢Ú x¢²ï ã¢ïæx¢ï J }¢¢¼¢-çм¢ Ú¢ïÝï Hx¢ï J §ü¼Ýï }¢ïæ Ý¢ñÜU Ú ÜU ï „¢ƒ ΢ïÝ¢æï Ï¢Ó™ï |¢è ±ã¢¡ ¥¢ Ðãé¡™ï J Ï¢Ó™¢ïæ ÜU ¢ï Îï¶ „|¢è ¥¢p²ü }¢ïæ ÇêÏ¢ x¢²ï J Ý¢ñÜU Ú Ýï „¢Úè Ï¢¢¼ Ï¢¼¢§ çÜU , }¢éÛ¢ï Ðí|¢é Ýï ¥¢ÜU Ú Ï¢Ó™¢ïæ ÜU ¢ï }¢ïÚï „¢ƒ „êH¢Ýï ÜU è ¥¢¿¢¢ ÜU è ƒè J §üEÚ|¢¢§ü ¼¢ï Ðí|¢é ÜU è §„ ÜU ëТ „ï {‹² Ï¢Ý x¢²ï J ©„è çÎÝ ©„Ýï ΢ïÝ¢ïæ Ï¢Ó™¢ïæ ÜU ï Ý¢}¢ÜU ï ÐèÀï „ÚÜU ¢Úè Ú¢² ÜU ï ¥Ýé„¢Ú ¥ÐÝï Ý¢}¢ ÜU è …x¢ã Ðí|¢é ÜU ¢ Ý¢}¢ …DZ¢ é çβ¢ : çÜU ࢢïÚH¢H Í¢Ýಢ}¢Î¢„ }¢à¢L±¢H¢ J çÜU ࢢïÚH¢H…è Ýï |¢x¢±¢Ý S±¢ç}¢Ý¢Ú¢²‡¢ ÜU ï ™çÚ~¢ Îà¢üÝ ÜU ¢ „éæÎÚ x¢íƒ |¢è çH¶¢ J çÜU ‹¼é ÜU éÀ „}¢² ÜU ï Ï¢¢Î ©„ï ÜU ¢ï§ »ï„ï Ý¢çS¼ÜU „‹²¢„è ÜU ¢ „æx¢ ã¢ï x¢²¢ çÜU ±ï „æÐꇢü Ý¢çS¼ÜU Ï¢Ý x¢²ï J çÈU Ú Ðê…¢-ТÆ, Š²¢Ý-ÜU è¼üÝ „Ï¢ À¢ïÇ çβ¢ J „æx¢ çÜU ¼Ý¢ Ï¢H±¢Ý ãñ ! …ñ„¢ „æx¢ ç}¢H¼¢ ãñ, ±ñ„¢ }¢Ýéc²ÜU ¢ …è±Ý Ï¢Ý …¢¼¢ ãñ : ¥ÓÀï ÜU ï „¢ƒ ¥ÓÀ¢ ¥¢ñÚ Ï¢êÚï ÜU ï „¢ƒ Ï¢êÚ¢ ! Lokfeukjk;.k n'kZu

66

fnlEcj] tuojh&09


¥çÝy²¢çÝ à¢Úèڢ燢 ç±|¢±¢ïÝñ± ࢢE¼: J çÝy²æ „çó¢çã¼¢ï }¢ëy²é: ÜU ¼üò¢ï {}¢ü„æx¢íã: JJ - „é|¢¢ç¯¼}¢ì

ã}¢¢Ú¢ à¢ÚèÚ Ý¢à¢±æ¼ ãñ, „}¢ëçŠ{ |¢è „΢ÜU ¢H ÚãÝï±¢Hè Ýãèæ ãñ ¥¢ñÚ }¢ëy²é ã}¢ïࢢ „çó¢çã¼ ãñ, »ï„¢ ç±™¢Ú ÜU ÚÜU ï …è±Ý }¢ïæ {}¢ü ÜU ¢ ¥¢™Ú‡¢ ÜU Ú HïÝ¢ ™¢çã» J Our body is mortal, wealth is also never-lasting and death is inevitable. Thinking this, religion should be practiced.

}¢ã¢Ú¢… …ÝÜU ¥ÐÝï Ú¢…|¢±Ý }¢ïæ à¢²Ý ÜU Ú Úãï ƒï J çÝÎí¢ }¢ïæ ©‹ã¢ïæÝï »ÜU ç±ç™~¢ S±ŒÝ Îﶢ ç}¢çƒH¢ ÐÚ çÜU „è à¢~¢é Ýï ¥¢RU }¢‡¢ ÜU Ú çβ¢ ãñ J à¢~¢é Ýï …ÝÜU ÜU ¢ï Ðڢ煼 ÜU Ú Ï¢æÎè Ϣݢ çH²ï J çÈU Ú ©„„ï „¢Úï ±›¢|¢ê¯‡¢ ©¼Ú±¢ÜU Ú Ú¢Á²Ð¢Ú ÜU Ú çβï x¢²ï J ±ï |¢ÅÜU Ýï Hx¢ï J ÜU §ü çÎÝ¢ïæ ¼ÜU ©‹ãï |¢¢ï…Ý ÜU ¢ »ÜU ÜU ‡¢ |¢è Ýãèæ ç}¢H¢ J Ú¢Á²„ï Ï¢ã¢Ú »ÜU Ýx¢Ú }¢ïæ ±ï »ÜU ¥ó¢ÿ¢ï~¢ }¢ïæ Ðãé¡™ï J ²ã¢¡ |¢ê¶¢ïæ ÜU ¢ï 継ÇGè Îè …¢¼è ƒè çÜU ‹¼é …ÝÜU Ðãé¡™ï ¼Ï¢ 継ÇGè Ï¢¡Å ™éÜU è ƒè J |¢ê¶ „ï ò¢ÜU éH …ÝÜU ÜU ¢ï ™PU Ú ¶¢¼ï Îï¶ÜU Ú ¥ó¢ÿ¢ï~¢±¢Hï ÜU ¢ï β¢ ¥¢§ J ©„Ýï Ï¢¼üÝ }¢ïæ ç™ÐÜU è ãé²è 継Çè ÜU è ¶éÚ™Ý …ÝÜU ÜU ï 㢃 }¢ïæ Ú¶ Îè J …ÝÜU ¥¢ÝæÎ }¢ïæ ¥¢ x¢²ï J ©„è ±QU »ÜU ™èHÝï Û¢ÐÅ }¢¢Úè ¼¢ï „¢Úè ¶éÚ™Ý ÜU è™ÇG }¢ïæ çx¢Ú ÐÇGè J ¼Ï¢ |¢ê¶ï …ÝÜU ÜU ï }¢é¡¶„ï ™è¶ çÝÜU H x¢²è J ©„è ÿ¢‡¢ ©„ÜU ¢ S±ŒÝ ¼êÅ x¢²¢ J Ú¢Ýè²¢¡ ¥¢ñÚ „ï±ÜU ΢ñÇG¼ï ¥¢ x¢²ï J ¥¢¡¶ï ¶¢ïHÜU Ú …ÝÜU Ýï Îﶢ ¼¢ï ±ï Ú¢…}¢ãH }¢ïæ ÜU ¢ï}¢H à¢Ä²¢ ÐÚ HïÅï ãñæ J Ú¢Ýè²¢¡-„ï±ÜU „ï±¢ }¢ïæ ¶ÇGï ãñ J ²ã „Ï¢ Îï¶ÜU Ú ±ï Ï¢¢ïHï : ‘²ã „y² ²¢ ±ã „y² ?’ Ú¢Ýè²¢¡, }¢ç‹~¢²¢ïæ, …¢ï |¢è ç}¢Hï ©„ï ÜU ¢ï§ Ï¢¢¼ ÜU Úïæ Ï¢èÝ¢ ±ï ²ãè ÐíÔA¢ ÜU ÚÝï Hx¢ï J „Ï¢ ç™ç‹¼¼ ã¢ï x¢²ï J »ÜU çÎÝ «ç¯ ¥C¢±RU …è ç}¢çƒH¢ Ð{¢Úï J Ú¢Ýè²¢ïæ-}¢‹~¢è²¢ïæÝï ©‹ãæï }¢ã¢Ú¢… ÜU ï §ü„ ÐíÔA¢ ÜU è Ï¢¢¼ Ï¢¼¢§ J …Ï¢ ±ï …ÝÜU ÜU ï Т„ Ðãé¡™ï ¼Ï¢ ©„ï |¢è ±ãè ÐíÔA¢ çÜU ²¢ : ‘²ã „y² ²¢ ±ã „y² ?’ ¥C¢±RU …è Ýï „}¢¢{è „ï …ÝÜU ÜU ¢ ÐíÔA¢ …¢Ý çH²¢ ¥¢ñÚ ©œ¢Ú çβ¢ : ‘}¢ã¢Ú¢… ! S±ŒÝ }¢ïæ ²ï „Ï¢ Ýãèæ ƒ¢ ¥¢ñÚ ¥|¢è …¢ï S±ŒÝ }¢ïæ Îﶢ ±¢ï Ýãèæ ãñ, §„çH» ²ã |¢è „y² Ýãèæ ¥¢ñÚ ±ã |¢è „y² Ýãèæ !’ ‘¼¢ï }¢ã¢Ú¢… „y² v²¢ ãñ ?’ …ÝÜU Ýï ÐêÀ çH²¢ J ¥C¢±RU …è Ýï Ï¢¼¢²¢ : ‘…¢ï S±ŒÝ }¢ïæ |¢è ƒ¢ ¥¢ñÚ ¥|¢è |¢è ãñ, »ï„¢ ¥¢y}¢¢ ãè „y² ãñ ¥¢ñÚ ¥¢y}¢¢ ÜU ï ¥¢{¢Ú ÐÚ}¢¢y}¢¢ „y² ãñ J ²ï „¢Ú¢ „æ„¢Ú ¥çÝy² ãñ, Ý¢à¢±æ¼ ãñ J’ Lokfeukjk;.k n'kZu

67

fnlEcj] tuojh&09


ç±ÐÎ: „‹¼é Ý: à¢E¼ì ¼~¢ ¼~¢ …x¢Îìx¢éÚ¢ï J |¢±¼¢ï Îà¢üÝæ ²¼ì S²¢ÎÐéÝ|¢ü±Îà¢üÝ}¢ì JJ

ãï |¢x¢±¢Ý ã}¢ÜU ¢ï „΢ ÜU ï çH» ç±Ð眢²¢¡ ãè ÎïÝ¢, v²¢ïæçÜU ç±Ð眢²¢ïæ }¢ïæ ã}¢ÜU ¢ï ¥¢ÐÜU ï Îà¢üÝ ã¢ï¼¢ ãñ …¢ï …‹}¢ }¢Ú‡¢ ÜU ¢ ݢࢠÜU ÚÝï±¢H¢ ãñ J Oh Lord, give us adversities, because we see your form in adversity, which abolishes the disease of birth and death,

}¢ã¢|¢¢Ú¼ ÜU ¢ ²éh „}¢¢# ã¢ï ™éÜU ¢ ƒ¢ J {}¢üÚ¢… ²éç{DèÚ ç±…²è ã¢ïÜU Ú ô„㢄ݢ„èÝ ã¢ï x¢²ï ƒï J Т‡Ç±¢ïæ ÜU ¢ ±æࢠÝC ÜU ÚÝï ¥ESƒ¢}¢¢ Ýï Ï¢ír¢¢S~¢ ÜU ¢ Ðí²¢ïx¢ çÜU ²¢ çÜU Õé |¢x¢±¢Ý Ÿ¢èÜU ëc‡¢ Ýï ¥ç|¢}¢‹²éÐé~¢ ÐÚèçÿ¢¼ ÜU è Úÿ¢¢ ÜU è J ¥Ï¢ Ÿ¢èÜU ëc‡¢ ãçS¼Ý¢ÐéÚ À¢ïÇ m¢çÚÜU ¢ …¢Ýï Ðí²¢‡¢ ÜU Ú Úãï ƒï J }¢¢¼¢ ÜU 鋼è ÜU ï „¢ƒ „|¢è Т‡ÇéÐé~¢ ¥¢ñÚ Ýx¢Ú…Ý Ðí|¢é ÜU ¢ï çϢ΢ Îï Úãï ƒï J ¼Ï¢ ÜU é‹¼è Ÿ¢èÜU ëc‡¢ ÜU ¢ï çϢݼè ÜU ÚÝï Hx¢è J ©ÝÜU è Ðí¢ƒüÝ¢ ¥jê¼ ƒè, ¥¢… ¼ÜU ÜU ï §üç¼ã¢„ }¢ïæ »ï„è Ðí¢ƒüÝ¢ ÜU ÚÝï±¢Hï |¢QU Ï¢ãé¼ ÜU }¢ ç}¢Hïx¢ïæ J }¢¢¼¢ Ýï ÜU 㢠: ‘ãï …Ý¢ÎüÝ ! ã}¢ ÐÚ Ï¢¢Ú Ï¢¢Ú ç±Ð眢²¢¡ ãè ¥¢¼è Úãïæ J ã}¢ïæ ¥ç{ÜU „ï ¥ç{ÜU Îé:¶ Ðí¢# ã¢ï J’ Ÿ¢èÜU ëc‡¢ Ýï Ϣ饢 ÜU ï }¢é¡ã Ðï 㢃 Ú¶ çβ¢ : ‘v²¢ïæ ¥¢Ð »ï„¢ }¢¢¡x¢ Úãï ãñ ? ¥¢… ¼ÜU ¼¢ï ¥¢ÐÝï Îé:¶ ãè Îé:¶ „ãï ãñ J ¥Ï¢ ÜU éÀ „é¶ ÜU ï çÎÝ ¥¢²ï ãñ ¼Ï¢ ¥¢Ð Îé:¶ }¢¢¡x¢¼ï ãñ !’ ÜU 鋼è Ï¢¢ïHè : ‘ãï ÜU ïࢱ ! …Ï¢ ¼ÜU ã}¢ Îé:¶è ƒï ¼Ï¢ ¼ÜU ¼ê¡ ã}¢¢Úï „¢ƒ ƒ¢ J ÎêÚ ã¢ï¼¢ ƒ¢ ¼¢ï |¢è ã}¢ïæ ã}¢ïࢢ ¼ïÚè ²¢Î ¥¢²¢ ÜU Ú¼è ƒè J ¥¢… …Ï¢ „é¶ ÜU ï çÎÝ ¥¢²ï ãñ ¼¢ï ¼ê¡ ™H¢ …¢ Ú㢠ãñ J §„çH²ï }¢éÛ¢ï „é¶ „ï Îé:¶ ¥ç{ÜU ЄæÎ ãñ, ç…„}¢ïæ ¼ïÚè ²¢Î ¥¢¼è Úãï J’

Lokfeukjk;.k n'kZu

68

fnlEcj] tuojh&09


¥}¢ë¼S²ï± „æ¼éŒ²ïÎì ¥±}¢¢ÝS² ¼œ±ç±¼ì J 籯S²ïÏ¢¢ïÎì ç±…ïçó¢y²æ „}}¢¢ÝS² ç±™ÿ¢‡¢: JJ - „é|¢¢ç¯¼}¢ì

¼œ±¿¢ Ï¢éçh}¢¢Ý }¢Ýéc² ¥Ð}¢¢Ý ÜU ¢ï ¥}¢ë¼ „}¢¢Ý }¢¢ÝÜU Ú ©Ý„ï ¼ë# ã¢ï¼ï Úã¼ï ãñ ¥¢ñÚ „}}¢¢Ý ÜU ¢ï 籯¼é˲ }¢¢ÝÜU Ú ©Ý„ï ©çmxÝ Úã¼ï ãñ J Noble and Wise people swallow their disrespect, considering it as Nectar, and stays away of honors, considering it as poison.

}¢ã¢y}¢¢ x¢¢¡{è…è ©Ý çÎÝ¢ïæ ™}Тڇ² }¢ïæ ƒï J »ÜU çÎÝ ±ï ±ã¢¡ „ï Ï¢ïç¼²¢ …¢ Úãï ƒï J Ú¢¼ ÜU ¢ „}¢² ƒ¢, ÅîïÝ ¶¢Hè ƒè J x¢¢¡{è…è ¥¢ñÚ ©ÝÜU ï „¢ƒè²¢ïæ ÜU è ÅèÜU Å ƒÇü vH¢„ }¢ïæ ƒè J ±ï »ÜU „èÅ ¶¢Hè Îï¶ÜU Ú ©„ ÐÚ „¢ï x¢²ï J Îê„Úï Îê„Úè „èÅ ÐÚ Ï¢ñÆ x¢²ï J ¥¢{è Ú¢¼ »ÜU SÅïà¢Ý ÐÚ x¢¢Çè ¶Çè Úãè J ±ã¢¡ „ï »ÜU çÜU „¢Ý ©„è çÇÏÏ¢ï }¢ïæ ™É¢ J ¥æÎÚ ¥¢ÜU Ú }¢ã¢y}¢¢…è ÜU ¢ï {PU ¢ ÎïÜU Ú ©Æ¢²ï ¥¢ñÚ ç™Ì¢²¢ : ‘©Æ¢ï, Ï¢ñÆ¢ï ! ¼é}¢ ¼¢ï »ï„ï „¢ï²ï ã¢ï, …ñ„ï x¢¢ÇGè ¼ïÚï Ï¢¢Ð ÜU è ãè v²¢ïæ Ý ã¢ï !’ }¢ã¢y}¢¢…è ©ÆÜU Ú Ï¢ñÆ x¢²ï J „¢ƒè²¢ïæ ÜU éÀ Ï¢¢ïHÝï …¢² ©„„ï ÐãHï x¢¢æ{è…è Ýï §à¢¢Úï „ï ©„ï Ú¢ïÜU çβï J çÜU „¢Ý x¢¢æ{è…è ÜU ï Т„ ãè Ï¢ñÆ x¢²¢ ¥¢ñÚ x¢éÝx¢éÝ¢Ýï Hx¢¢, ‘{‹² {‹² x¢¢¡{è…è }¢ã¢Ú¢…, Îé:¶è²¢ïæ ÜU ï Îé:¶ ç}¢Å¢Ýï±¢Hï J’ ±¢ï çÜU „¢Ý Ï¢ïç¼²¢ }¢ã¢y}¢¢…è ÜU ï Îà¢üÝ ÜU ÚÝï …¢ Ú㢠ƒ¢ J ©„ï м¢ Ýãèæ ƒ¢ çÜU ç…„ï {PU ¢ Hx¢¢ÜU Ú ©„Ýï …x¢¢²ï ƒï ±ï ãè x¢¢¡{è…è ãñ J ©„ çÜU „¢Ý ÜU ¢ x¢è¼ „éÝÜU Ú x¢¢¡{è…è ¥¢ñÚ ©ÝÜU ï „¢ƒè }¢éSÜU éÚ¢ Úãï J Ï¢ïç¼²¢ SÅïà¢Ý ÐÚ ã…¢Ú¢ïæ H¢ïx¢ x¢¢¡{è…è ÜU ï S±¢x¢¼ ÜU ÚÝï ¥¢²ï ƒï J ÅîïÝ Ðãé¡™¼ï ãè H¢ïx¢¢ïæÝï x¢¢¡{è…è ÜU ï …²Ý¢Ú¢ïæ „ï ¥¢ÜU ¢à¢ |¢Ú çβ¢ J x¢¢¡{è…è ÅîïÝ „ï ©¼Úï J H¢ïx¢¢æï Ýï ©„ÜU ¢ S±¢x¢¼ çÜU ²¢ J ±¢ï çÜU „¢Ý ¼¢ï ÿ¢éÏ{ ã¢ï x¢²¢ J ç…„ÜU ï Îà¢üÝ ÜU ï çH» ±¢ï ¥¢²¢ ƒ¢, ©„èÜU ¢ ©„Ýï çÇÏÏ¢ï }¢ïæ ¥Ð}¢¢Ý ÜU Ú çβ¢ ƒ¢ J ±¢ï x¢¢¡{è…è ÜU ï ÐñÚ¢ïæ }¢ïæ çx¢Ú ÐÇ¢ ¥¢ñÚ Ú¢ï¼ï ãé» x¢¢¡{è…è „ï ÿ¢}¢¢ }¢¢¡x¢Ýï Hx¢¢ J x¢¢¡{è…è Ýï ©„ï ©Æ¢ çH²¢ ¥¢ñÚ ¥¢E¢„Ý Îï¼ï ãé»ï x¢Hï Hx¢¢²¢ J Lokfeukjk;.k n'kZu

69

fnlEcj] tuojh&09


§üc²¢ü ÜU ¢}¢¢yÐí|¢±ç¼ „æÍ¢¯¢üÓ™ñ± |¢¢Ú¼ J §¼Úï¯¢æ ¼é }¢y²¢üÝ¢æ Ðí¿¢²¢ „¢ Ð퇢à²ç¼ JJ - }¢ã¢|¢¢Ú¼

§üc²¢ü ÜU ¢ …‹}¢ ÜU ¢}¢ ¥¢ñÚ „æÍ¢¯ü }¢ïæ „ï ã¢ï¼¢ ãñ ¥¢ñÚ ç±±ïÜU à¢èH Ï¢éçh „ï ݢࢠã¢ï¼¢ ãñ J Jealousy takes birth from desires & conflicts and dies with a discriminatory intelligence.

»ÜU çÎÝ Ý¢ÚÎ…è ¥¢ñÚ ¼éæÏ¢L «ç¯ ±ñÜU éæÆ }¢ïæ |¢x¢±¢Ý Hÿ}¢èÝ¢Ú¢²‡¢…è ÜU ï Îà¢üÝ ÜU ÚÝï x¢²ï J ¼éÏ¢æL ¥ÓÀï „æx¢è¼¿¢ ƒï J ©„Ýï |¢x¢±¢Ý ÜU ï „æ}¢é¶ „éæÎÚ x¢¢Ý çÜU ²¢ J ¼éæÏ¢L ÜU ¢ x¢¢Ý „éÝÜU Ú Hÿ}¢è…è ¥¢ñÚ Ý¢Ú¢²‡¢ |¢x¢±¢Ý ΢ïÝ¢æï Ï¢ã¢ï¼ Ðí„ó¢ ãé²ï ¥¢ñÚ ¼éæÏ¢L…è ÜU ¢ï ¥ÐÝï ±S~¢¢|¢ê¯‡¢ |¢ïæÅ çβï J ²ã Îï¶ÜU Ú Ý¢ÚÎ…è ÜU ¢ï ¼éæÏ¢L…è ÜU è §üc²¢ü ãé§ : ‘¥Úï, ¼éæÏ¢L ¥ÜU ïHï Ðí|¢é ÜU è Ðí„ó¢¼¢ Ðí¢# ÜU Ú x¢²ï J }¢ñæ |¢è ¥ÓÀè ¼Úã x¢¢Ýç±l¢ „è¶ÜU Ú Ðí|¢é ÜU ¢ï Ðí„ó¢ ÜU Læx¢¢ J’ ©„è çÎÝ „ï ©„Ýï x¢¢Ýç±l¢ „è¶Ý¢ Ðí¢Úæ|¢ ÜU Ú çβ¢ J ÜU éÀ }¢¢ã Ðp¢¼ì …Ï¢ ±ï „è¶ x¢²ï ¼¢ï Ðí|¢é ÜU ï Т„ ¥¢ÜU Ú „éæÎÚ Ú¢x¢¢æï }¢ïæ ÜU è¼üÝ x¢¢Ý çÜU ²¢ çÜU ‹¼é |¢x¢±¢Ý Ðí„ó¢ Ýãèæ ãé» v²¢ïæçÜU ©„ÜU ï }¢Ý }¢ïæ ¼éæÏ¢L…è ÜU ï Ðíç¼ §üc²¢ü ƒè J Ý¢ÚÎ…è ÜU ¢ï ã饢 ™H¢ï ¥|¢è ¥¢ñÚ ¥ÓÀè ¼Úã x¢¢Ý „è¶éæ J çÈU Ú ©‹ã¢æïÝï ¼Ðp²¢ü ÜU ÚÜU ï çࢱ…è ÜU ¢ï Ðí„ó¢ çÜU » ¥¢ñÚ çࢱ „ï ±ÚÎ¢Ý Ð¢ÜU Ú x¢¢Ýç±l¢ „è¶è ¥¢ñÚ |¢x¢±¢Ý ÜU ¢ï „éÝ¢²è çÈU Ú|¢è Ðí|¢é Ðí„ó¢ Ýãèæ ãé» J §„ ÐíÜU ¢Ú „¢¼ }¢‹±‹¼Ú ¼ÜU Ý¢ÚÎ…è x¢¢Ýç±l¢ „趼ï Úãï ¥¢ñÚ |¢x¢±¢Ý ÜU ï ¥¢x¢ï x¢¢¼ï Úãï çÜU ‹¼é |¢x¢±¢Ý Ðí„ó¢ Ýãèæ ãé» J çÈU Ú ©„ï ã饢, ‘¥Úï, ¼éæÏ¢L ÜU ï x¢¢Ý „ï Ðí|¢é Ðí„ó¢ ãé» ƒï ¼¢ï ±¢ï çÜU „ ÐíÜU ¢Ú x¢¢Ý ÜU Ú¼ï ã¢ïæx¢ï ?’ »ï„¢ ç±™¢Ú ÜU ÚÜU ï ±ï ¼éæÏ¢L…è ÜU ï Т„ ¥¢²ï ¥¢ñÚ §üc²¢ü ÜU ¢ y²¢x¢ ÜU Ú ©Ý„ï x¢¢Ýç±l¢ „è¶ï J çÈU Ú m¢çÚÜU ¢ }¢ïæ Ÿ¢èÜU ëc‡¢ |¢x¢±¢Ý ÜU ï ¥¢x¢ï ¥ÐÝè x¢¢Ýç±l¢ ÐíS¼é¼ ÜU è, ¼Ï¢ |¢x¢±¢Ý Ï¢ã¢ï¼ Ðí„ó¢ ãé» ¥¢ñÚ ¥ÐÝï ±S~¢¢|¢ê¯‡¢ Ý¢ÚÎ…è ÜU ¢ï |¢ïæÅ }¢ï çβï J |¢x¢±¢Ý Ÿ¢è S±¢ç}¢Ý¢Ú¢²‡¢ Ýï §„ ÎëC¢æ¼ „ï çà¢ÿ¢¢ Îè, ‘|¢x¢±¢Ý ÜU ï |¢QU ¢ïæ ÜU ¢ï §üc²¢ü Ýãèæ ÜU ÚÝè ™¢çã», ²çÎ §üc²¢ü ÜU ÚÝè ãñ ¼¢ï »ï„è ÜU ÚÝè ç…„}¢ïæ ¥ÐÝï Î¢ï¯ ÎêÚ ã¢ï ¥¢ñÚ ¥‹² ÜU ï „Îìx¢é‡¢ ã}¢¢Úï }¢ïæ ¥¢±ï J’ Lokfeukjk;.k n'kZu

70

fnlEcj] tuojh&09


„}¢¢Ýè ±: ¥¢ÜU êç¼: „}¢¢Ý¢çÝ Nβ¢çÝ ±: J „}¢¢Ý}¢S¼é ±¢ï }¢Ý¢ï ²ƒ¢ ±: „é„ã¢„ç¼ JJ

ã}¢¢Úï „æÜU ËÐ, Nβ, }¢Ý „}¢¢Ý ã¢ï ! ¥¢ñÚ ã}¢ „Ï¢ „ã²¢ïx¢ „ï ÜU ¢²ü ÜU Úïæ J Similar be our thought, heart, mind and let work together as a team.

|¢x¢±¢Ý S±¢ç}¢Ý¢Ú¢²‡¢ Ýï ¥ÐÝï x¢ÚèÏ¢ à¢êÎí |¢QU ¢ïæ „ï HïÜU Ú Ÿ¢è}¢æ¼ ࢢãêÜU ¢Ú |¢QU ¢ïæ }¢ïæ …¢ï »ÜU œ± ÜU è |¢¢±Ý¢ ÐíSƒ¢çм ÜU è »ï„è |¢¢±Ý¢ ©„ „}¢² çÜU „è „æÐí΢²¢ï }¢ïæ Ýãèæ ƒè J çÎ. 26 }¢¢™ü 1825 ÜU ï çÎÝ ÝÇ貢Πà¢ãÚ }¢ïæ ÜU HÜU œ¢¢ ÜU ï çºS¼è {}¢üÐ홢ÚÜU ТÎÚè çÏ¢à¢Ð ãïÏ¢Ú ¥¢ñÚ |¢x¢±¢Ý Ÿ¢è S±¢ç}¢Ý¢Ú¢²‡¢ ÜU è }¢éH¢ÜU ¢¼ ãé§ü J }¢éH¢ÜU ¢¼ „ï ÐãHï Ÿ¢èãçÚ Ýï ¥ÐÝï }¢éçSH}¢, ÜU ¢Æè, ÜU ¢ïHè, Ï¢‡¢èÜU , Ú…Ðê¼ ¥¢ñÚ Ú¢²¼ »ï„ï À |¢QU ¢ïæ ÜU ¢ï çÏ¢à¢Ð ÜU ï Т„ |¢ï… çβï J |¢QU ¢ïæ Ýï çÏ¢à¢Ð ÜU ¢ï Ý}¢SÜU ¢Ú ÜU ÚÜU ï Ÿ¢èãçÚ ÜU ï ¥¢Ýï ÜU è ¥¢x¢±Ýè ÜU ãèæ J çÏ¢à¢Ð ãïÏ¢Ú §„ ÐÚSÐÚ ç|¢ó¢ S±|¢¢±, „æSÜU ¢Ú ¥¢ñÚ …¢ç¼ ÜU ï H¢ïx¢¢ïæ ÜU ¢ï |¢¢§ü-|¢¢§ü ÜU è |¢¢¡ç¼ ò±ã¢Ú ÜU Ú¼ï Îï¶ÜU Ú ¥¢p²ü }¢ïæ ÇêÏ¢ x¢²ï J ©„Ýï ÜU ¢ñ¼êÜU „ï ©„ï ÐêÀ¢ : ‘¥¢Ð „Ï¢ „¢ƒ„¢ƒ ÜU ñ„ï Úã „ÜU ¼ï ãñ ?’ |¢QU ¢ïæ Ýï ©œ¢Ú çβ¢ : ‘|¢x¢±¢Ý S±¢ç}¢Ý¢Ú¢²‡¢ ÜU è ÜU ëТ „ï J ©‹ã¢ïæÝï ã}¢ïæ 然¢²¢ ãñ çÜU ÐÚ}¢¢y}¢¢ »ÜU ãñ J »ÜU çм¢ ÜU ï „æ¼¢Ý ÜU |¢è ¥¢Ð„ }¢ïæ HǼï-Û¢x¢Ç¼ï ãñ ? ²çÎ ã}¢ïæ …è±Ý }¢ïæ „é¶, ࢢæç¼, „}¢ëçh Ðí¢# ÜU ÚÝè ã¢ï ¼¢ï „|¢èÜU ï „¢ƒ „æÐ, „éNÎ|¢¢± „ï Úã¼ï „è¶Ý¢ ÐÇïx¢¢ J’ Ÿ¢èãçÚ Ýï çÏ¢à¢Ð ãïÏ¢Ú ÜU ï „¢ƒ ™™¢ü }¢ïæ |¢è ÜU 㢠: ‘„}¢x¢í ç±E Ï¢ír¢ ÜU ¢ ãè S±LÐ ãñ, „¢Ú¢ „}¢¢… „æÐ, „éNÎ|¢¢± „ï Úãï ±¢ï }¢ãœ± ÜU è Ï¢¢¼ ãñ J }¢ïÚï „æÐí΢² }¢ïæ }¢ñæÝï ±‡¢ü ¥¢ñÚ ¥¢Ÿ¢}¢ ÜU ï çݲ}¢ Ϣݢ Ú¶ïæ ãñ, ©„è ÐíÜU ¢Ú Úã¼ï ãé²ï „|¢è ›è-ÐéL¯ Ï¢æ{霱 ÜU è |¢¢±Ý¢ „ï Úã¼ï ãñ J’ çÏ¢à¢Ð ãïÏ¢Ú Ýï ¥ÐÝï ‘ÝïÚïçű ¥¢ïÈU …Ýèü ƒíé { Ðí¢ï籋„ï„ ¥¢ïÈU §ç‹Ç²¢’ ÐéS¼ÜU }¢ïæ §„ }¢éH¢ÜU ¢¼ ÜU ¢ „éæÎÚ ±‡¢üÝ çÜU ²¢ ãñ J Lokfeukjk;.k n'kZu

71

fnlEcj] tuojh&09


…¢¼S² çã {éí±¢ï }¢ëy²é{íéü±æ …‹}¢ }¢ë¼S² ™ J ¼S}¢¢ÎÐçÚ㢲ïüƒïü Ý y±æ ࢢï發é}¢ãüç„ JJ - |¢x¢±Îì x¢è¼¢, 2/27

ç…„ÜU ¢ …‹}¢ ã饢 ©„ÜU è }¢ëy²é çÝçp¼ ãñ ¥¢ñÚ ç…„ÜU è }¢ëy²é ãé§ü ©„ÜU ¢ …‹}¢ |¢è çÝçp¼ ãñ J §„çH» ¼ê}¢ ÎêÚ Ý ã¢ï „ÜU Ýï±¢Hè §„ Ï¢¢¼ ÜU ¢ ࢢïÜU }¢¼ ÜU Ú¢ï J He who is born has to die and he who dies will be reborn, hence don’t be sad for the unavoidable.

|¢x¢±¢Ý Ï¢éh »ÜU x¢¢¡± }¢ïæ Ð{¢Úï J §„ x¢¢¡± }¢ïæ ÜU è„¢x¢¢ñ¼}¢è Ý¢}¢ÜU è »ÜU ›è Úã¼è ƒè J ©„ï ΄ „¢H ÜU ¢ »ÜU Ðé~¢ ƒ¢ J ¥ÜU S}¢¢¼ì ΄ „¢H ÜU è ©}¢í ÜU ï ©„ Ï¢¢HÜU ÜU è }¢ëy²é ã¢ï x¢²è J ç…„ òçQU ²¢ Ð΢ƒü ÜU ï Ðíç¼ ã}¢¢Úè ¥¢„çQU ç…¼Ýè ÐíÏ¢H ã¢ï¼è ãñ, ©„ÜU è ã¢çÝ}¢ïæ ã}¢ï Îé:¶ |¢è §¼Ý¢ ÐíÏ¢H ã¢ï¼¢ ãñ J ÜU è„¢x¢¢ñ¼}¢è Ï¢¢HÜU ÜU ¢ï x¢¢ïÎ G}¢ïæ HïÜU Ú ¥¢RU ‹Î ÜU ÚÝï Hx¢è J ÐçÚ±¢Ú…Ý¢ïæ Ýï ©„ï Ï¢ãé¼ „}¢Û¢¢²è çÜU ‹¼é ©„ÜU ¢ ¥¢RU ‹Î Ï¢æÎ Ýãèæ ã饢 J ±¢ï Ðé~¢ ÜU ï ࢱ ÜU ¢ ¥æç¼}¢ „æSÜU ¢Ú ÜU ÚÝï „ï |¢è }¢Ý¢ ÜU Ú¼è ƒè J çÜU „è „é¿¢ÐéL¯ Ýï ©„ï ÜU 㢠: ‘}¢¢¼ï ! ã}¢¢Úï x¢¢¡± }¢ïæ ¿¢¢Ý±¢Úèç{ |¢x¢±¢Ý Ï¢éh ç±Ú¢…}¢¢Ý ãñ, ¼é}¢ ©„èÜU ï Т„ ™H¢ï ±¢ï ¼ïÚï Ðé~¢ÜU ¢ï …èç±¼ ÜU Ú Îïæx¢ï J’ ÜU è„¢x¢¢ñ¼}¢è Ðé~¢ ÜU ï ࢱ ÜU ï „¢ƒ Ï¢éh ÜU ï Т„ ¥¢²è ¥¢ñÚ ¥¢RU ‹Î ÜU ï „¢ƒ ¥ÐÝï H¢ÇHï ÜU ¢ï …èç±¼ ÜU ÚÝï Ðí¢ƒüÝ¢ ÜU ÚÝï Hx¢è J ¼ƒ¢x¢¼ ÜU éÀ ÿ¢‡¢ }¢¢¼¢-Ðé~¢ÜU è ¥¢ïÚ Îﶼï Úãï J çÈU Ú x¢æ|¢èÚ S±Ú „ï ©ÝÜU ï }¢é¶ „ï à¢ÏÎ çÝÜU Hï : ‘Îï±è ! ¼ïÚï Ï¢¢HÜU ÜU ¢ï ÐéÝ…ü‹}¢ ç}¢H …¢²ïx¢¢ J’ ÜU è„¢x¢¢ñ¼}¢è ÜU ï ¥¢ÝæÎ ÜU ¢ ÆèÜU ¢Ý¢ Ý Ú㢠: ‘Ðí|¢¢ï ! ç±HæÏ¢ Ý ÜU èç…» }¢ïÚï Ðé~¢ ÜU ¢ï …ËÎè ãè …èç±¼ ÜU èç…» J’ |¢x¢±¢Ý Ï¢¢ïHï : ‘©„ÜU ï çH²ï ¼é}ãï »ÜU ÜU ¢}¢ ÜU ÚÝ¢ ÐÇïx¢¢ J’ ‘Ï¢¢ïçH» }¢ã¢Ú¢… ! ç±HæÏ¢ çÜU „ Ï¢¢¼ ÜU ¢ ãñ !’ ‘¼é}¢ x¢¢¡± ÜU ï »ï„ï Í¢Ú }¢ïæ „ï »ÜU }¢é_è Ú¢² ÜU ï ΢Ýï Hï ¥¢¥¢ï, ç…„ Í¢Ú }¢ïæ çÜU „èÜU è }¢ëy²é Ý ãé§ ã¢ï J’ Ðé~¢ ࢢïÜU „ï S}¢ëç¼|¢íæࢠÜU è„¢x¢¢ñ¼}¢è „¢Úï x¢¢¡± ÜU ï Í¢Ú }¢ïæ çÈU Úè çÜU ‹¼é »ÜU |¢è Í¢Ú »ï„¢ Ý ç}¢H¢ ç…„ }¢ïæ çÜU „è ÜU è }¢ëy²é Ý ãé§ ã¢ï J çÝڢࢠã¢ïÜU Ú ±¢ï ±¢Ð„ ¼ƒ¢x¢¼ ÜU ï Т„ ¥¢²è J |¢x¢±¢Ý Ï¢éh Ýï ©„ï ©ÐÎïࢠçβ¢ : ‘Îﶢï Îï±è ! ²ã „}¢x¢í „æ„¢Ú Ý¢à¢±æ¼ ãñ, ç…„Ýï |¢è …‹}¢ çH²¢ ãñ, ©„ÜU è }¢ëy²é çÝçp¼ ãñ J ÜU ¢ñÝ ÜU Ï¢ }¢Úïx¢¢ ©„ÜU ¢ çÜU „èÜU ¢ï м¢ Ýãèæ J §„çH» ࢢïÜU À¢ïÇGÜU Ú ¥ÐÝï Ðé~¢ ÜU ¢ ç±ç{ ¥Ýé„¢Ú ¥çxÝ„æSÜU ¢Ú ÜU Ú¢ï J’ Lokfeukjk;.k n'kZu

72

fnlEcj] tuojh&09


„æÐy„é }¢ã¼¢æ 發æ |¢±y²éyÐHÜU ¢ï}¢H}¢ì J ¥¢Œy„é ™ }¢ã¢à¢ñHçà¢H¢„æÍ¢¢¼ÜU ÜU üà¢}¢ì JJ - Ýèç¼à¢¼ÜU

„}¢ëçŠ{ }¢ïæ (¥ÓÀï „}¢² }¢ïæ) }¢ã¢ÐéM¯¢ïæ ÜU ¢ 癜¢ ÜU }¢H …ñ„¢ ÜU ¢ï}¢H ã¢ï¼¢ ãñ, ÐÚ‹¼é ç±Ð眢 ÜU ¢H }¢ïæ бü¼ ÜU ï „¢ƒ à¢èH¢ ÅÜU Ú¢¼è »ï„¢ ÜU Æ¢ïÚ ã¢ï¼¢ ãñ J When prosperous, noble men are as soft as a lotus, to be moved by anybody’s grief. But during the time of calamity on oneself they are as hard as rocks and don't wilt till they resolve.

ÜU ˲¢‡¢…è ÜU Ú}¢à¢è ΢}¢…è : }¢éæÏ¢§ü ÜU ï ¥æx¢íï… ÜU ï …}¢¢Ýï ÜU ï Ï¢ãé¼ Ï¢ÇGï {ݱ¢Ý ƒï J çÏ¢íÅèࢠx¢±}¢ïü‹Å ÜU è ¥¢ïÚ „ï ©„ï ‘„Ú’ÜU ¢ Ï¢ãé}¢¢Ý ç}¢H¢ ƒ¢ J ©ÝÜU ï Ï¢ÇGï Ï¢ÇGï çÏ¢…Ýï„ HæÇÝ, ¥¢çÈU íÜU ¢ ¼ÜU ÈU ñHï ãé» ƒï J „鶄}¢ëçh ÜU è ÜU ¢ï§ „è}¢¢ Ýãèæ ƒè J çÜU ‹¼é §„ „}¢ëçh ÜU ï Ï¢è™ ±ï …HÜU }¢H±¼ì Úã¼ï ƒï J çÝy² Ðí¢¼: S±¢ç}¢Ý¢Ú¢²‡¢ }¢æçÎÚ }¢ïæ Îà¢üÝ ÜU ÚÝï …¢Ýï ÜU ¢ ©„ÜU ¢ çݲ}¢ ¥¢…è±Ý ¥ÅêÅ¢ Ú㢠J }¢æçÎÚ …¢¼ï „}¢² ±ï ÜU |¢è x¢¢Çè }¢ïæ Ýãèæ Ï¢ñƼï J Ðí|¢é ÜU ï Îà¢üÝ ÜU ÚÝï ±ï ™H¼ï ãé» ãè …¢¼ï ƒï J ©ÝÜU ¢ ²é±¢ Ðé~¢ ¥„¢Š² çÏ¢}¢¢Úè ÜU ï ÜU ¢Ú‡¢ …Ï¢ }¢ëy²é à¢Ä²¢ ÐÚ ƒ¢ ¼Ï¢ ±ï ©„ï ©ÐÎïࢠÎï Úãï ƒï : ‘Ï¢ïÅï ! Îï¶¢ï ¥|¢è ã}¢ çÜU „èÜU ¢ï ²¢Î Ýãèæ ÜU ÚÝ¢ J Ÿ¢è…è}¢ã¢Ú¢… ¥¢ñÚ „æ¼¢ï ÜU ¢ S}¢Ú‡¢ ÜU Ú¼ï ÚãÝ¢ J’ »ÜU H¢ñ¼ï ²é±¢ Ðé~¢ ÜU è }¢ëy²é ÜU ï „}¢² {èÚ… ڶݢ Ï¢ã¢ï¼ ÜU ÆGèÝ Ï¢¢¼ ãñ J Ðé~¢ ÜU è }¢ëy²é ÐÚ ©‹ã¢æïÝï ¥¢¡„ê Ýãèæ Ϣ㢲ï J „æ„¢Ú ÜU ï ¥Sƒ¢²è |¢¢±¢æïÜU ¢ï ±ï ¥ÓÀè ¼Úã …¢Ý¼ï ƒï J ‘„é¶Îé:¶ï „}¢ï ÜU ëy±¢, H¢|¢¢H¢|¢¢ñ …²¢…²¢ñ’ x¢è¼¢ÜU ¢ ²ã |¢¢± ©‹ã¢æïÝï ¥ÐÝï Nβ }¢ïæ ÎëÉ ÜU Ú Ú¶¢ ƒ¢ J »ÜU „}¢² ©ÝÜU ï çH²ï »ï„¢ ¥¢²¢ çÜU „¢Úè „æÐ眢 ™Hè x¢²è J „¢}¢¢‹² Í¢Ú }¢ïæ ÚãÝï ÜU ï çÎÝ ¥¢²ï J ©„ „}¢² |¢è ©„ÜU è …è±Ýè }¢ïæ ¼ÝèÜU |¢è Ï¢ÎH¢± Ýãèæ ¥¢²¢ J ©ÝÜU ï }¢é¡ã }¢ïæ Îé:¶ ²¢ çÝڢࢢ ÜU ï ÜU ¢ï§ Ï¢¢ÎH çζ¢§ü Ýãèæ ÐÇGï J

Lokfeukjk;.k n'kZu

73

fnlEcj] tuojh&09


{Ý¢çÝ |¢êê}¢¢ñ ÐࢱE x¢¢ïDï |¢¢²¢ü x¢ëãm¢çÚ …Ý S}¢à¢¢Ýï J Îïãçp¼¢²¢æ ÐÚH¢ïÜU }¢¢x¢ïü ÜU }¢¢üüÝéx¢¢ï x¢ÓÀç¼ …è± »ÜU JJ - Ýèç¼à¢¼ÜU

}¢ëy²é Ï¢¢Î... {Ý |¢êç}¢ }¢ïæ, Ðà¢é Ðà¢éࢢH¢ }¢ïæ, ÐçyÝ Í¢Ú ÜU ï m¢Ú }¢ïæ, „æÏ¢ææç{ S}¢à¢¢Ý }¢ïæ, à¢ÚèÚ ç™œ¢¢ }¢ïæ Úã …¢¼ï ãñ, ÜU ï±H ÐÚH¢ïÜU …¢Ýï ÜU ï }¢¢x¢ü }¢ïæ ÜU }¢ü ÜU ï Ýï¼ëy± }¢ïæ »ÜU …è± ãè …¢¼¢ ãñ J After Death... Wealth at earth, cattle in stable, wife at doorstep, Relatives at cremation and body is remained in pyre. Only soul moves in the voyage of destiny.

x¢¢ñÇG ÎïࢠÜU ï Ú¢…¢ Ðí¼¢Ð¢çÎy² ÜU ¢ ¥æ¼ „}¢² ƒ¢ J Ú¢…¢ ÐÚ¢ïÐÜU ¢Úè, Ðí…¢±y„H ¥¢ñÚ Ýè缿¢ ƒ¢ J „¢Ú¢ …è±Ý ©„Ýï Ú¢…{}¢ü ÜU ï ¥Ýé„¢Ú çÏ¢¼¢²¢ ƒ¢ J Ú¢…¢ ÜU ¢ }¢ëy²é „}¢² Îï¶ÜU Ú ÐçÚ±¢Ú…Ý¢æï, Fïçã²¢ïæ ¥¢ñÚ ç}¢~¢¢ïæ ©„ï ç}¢HÝï ¥¢²ï ƒï J Ú¢…¢ Ýï ©Ý „|¢èÜU ¢ï ÐêÀ¢ : ‘¥¢Ð „Ï¢ÜU ï „æx¢¢ƒ „ï }¢ïÚ¢ …è±Ý „é¶}¢² çÏ¢¼¢, ¥Ï¢ ÐÚH¢ïÜU }¢ïæ ÜU ¢ñÝ ÜU ¢ñÝ }¢ïÚï „¢ƒ ¥¢²ïæx¢ï ?’ „|¢è »ÜU -Îê„Úï ÜU ï }¢é¶ Îﶼï Úãï J ¥æ¼ }¢ïæ Ú¢…ÜU é}¢¢Úè Ýï ÜU 㢠: ‘çм¢…è ! ÐÚH¢ïÜU }¢ïæ ã}¢ ¥¢ÐÜU ¢ „æx¢¢ƒ ÜU ÚÝ¢ ±¢ï ã}¢¢Úè §üÓÀ¢ ÜU è Ï¢¢¼ Ýãèæ ãñ J’ Ú¢…¢ Ýï ÜU ¢ï¯¢Š²ÿ¢ ÜU ¢ï Ï¢éH±¢²¢ J ÐêÀ¢ : ‘Ú¢…ÜU ¢ï¯ }¢ïæ çÝç{ çÜU ¼Ý¢ ãñ ?’ ÜU ¢ï¯¢Š²ÿ¢ Ýï ÜU 㢠: ‘}¢ã¢Ú¢… ! ¥¢ÐÜU ï ÐÚ¢RU }¢ „ï Ú¢Á²ÜU ¢ï¯ §¼Ý¢ „}¢ëh ã饢 ãñ çÜU çÐÉGè²¢ïæ ¼ÜU ¶¢Hè Ýãèæ ã¢ïx¢¢ J’ ‘¥ÓÀ¢, ¼¢ï ©„}¢ïæ „ï ¥¢Ð }¢ïÚï „¢ƒ ÐÚH¢ïÜU }¢ïæ çÜU ¼Ý¢ {Ý |¢ï…ïæx¢ï ¥¢ñÚ ÜU ñ„ï ?’ Ú¢…¢ Ýï ÐíÔA¢ çÜU ²¢ J ÜU ¢ï¯¢Š²ÿ¢ ©HÛ¢Ý }¢ïæ ÐÇG x¢²ï : ‘}¢ã¢Ú¢… §„ H¢ïÜU }¢ïæ ¥¢Ð ÜU ã¢ï »ï„è ò±Sƒ¢ }¢ñæ ÜU Ú „ÜU ¼¢ ãê¡ çÜU ‹¼é ÐÚH¢ïÜU ÜU è Ï¢¢¼ }¢ïÚï 㢃 }¢ïæ Ýãèæ ãñ J’ ²ã „éÝÜU Ú Ðí¼¢Ð¢çÎy² ç¶ó¢ ã¢ï x¢²ï J ©‹ã¢ïæÝï x¢éLÎï± S±¢}¢è ÜU ïࢱ…è±Ý΢„…è ÜU ¢ï Ú¢…}¢ãH }¢ïæ Ð{¢ÚÝï ¥¢}¢æ~¢‡¢ |¢ï…¢ J S±¢}¢è…è ÜU ¢ï Ú¢…¢ Ýï Ð퇢¢}¢ ÜU ÚÜU ï „¢Úè Ï¢¢¼ Ï¢¼¢§ ¥¢ñÚ ÜU 㢠: ‘¥Ï¢ ¼¢ï }¢ñæ ¥ÜU ïH¢ ÐÇ x¢²¢ J Ðé~¢-ÐçÚ±¢Ú ²¢ {Ý|¢æÇ¢Ú ÜU éÀ |¢è }¢ïÚï „¢ƒ Ýãèæ ¥¢²ïx¢¢ J’ S±¢}¢è…è Ýï {ñ²ü Îï¼ï ãé²ï ÜU 㢠: ‘Ýãèæ Ú¢…Ýì ! ¥¢Ð ¥ÜU ïHï Ýãèæ ãñ, ¥¢ÐÜU ï „¢ƒ ¥¢ÐÜU ï à¢é|¢¢à¢é|¢ ÜU }¢ü |¢è ã¢ïæx¢ï J ±ï ¥¢ÐÜU ¢ï ÐÚH¢ïÜU }¢ïæ „æx¢¢ƒ Îïæx¢ï J ¥¢ÐÝï „¢Ú¢ …è±Ý …Ýçã¼ ÜU ï çH» …¢ï …¢ï ÜU ¢²ü çÜU » ãñ ±ï ¥¢ÐÜU ¢ï „é¶è Ú¶ïæx¢ï J’ Lokfeukjk;.k n'kZu

74

fnlEcj] tuojh&09


¥¢à¢¢²¢ ²ï ΢„¢: ¼ï ΢„¢ „狼 „±üH¢ïÜU S² J ¥¢à¢¢ ²ï¯¢æ ΢„è ¼ï¯¢æ ΢„¢²¼ï H¢ïÜU : JJ - „é|¢¢ç¯¼}¢ì

…¢ï H¢ïx¢ ¥¢à¢¢ ÜU ï ΢„ ãñ, ±¢ï „|¢è H¢ïx¢ ÜU ï ΢„ ãñ, çÜU ‹¼é ¥¢à¢¢ ç…„ÜU è ΢„è ãñ „æÐꇢü H¢ïÜU ©„ÜU ¢ ΢„ ãñ J Those who are slaves of expectations are the slaves of all, but whole world is slaves of those whose expectation itself is a slave.

}¢ã¢y}¢¢ Ç¢²¢ïç…çݲ„ ÜU è ÈU GÜU GèÚè »ï„è }¢S¼ ƒè çÜU ©„ï çÜU „èÜU è ÜU éÀ ÐÇGè Ýãèæ ƒè J ‘™¢ã x¢§ü, ô™¼¢ ç}¢Åè, }¢Ý±¢ Ï¢ïÐÚ±¢ã, ç…„ÜU ¢ï ÜU Àé Ý ™¢çã», ±¢ï ࢢãÝ ÜU ¢ï ࢢã J’ »ï„ï Ýà¢ï }¢ïæ ±ï çÈU Ú¼ï Úã¼ï J ©„Ýï »ÜU ÐèÐ Ú¶¢ ƒ¢ J Ú¢¼ }¢ïæ ©„ ÐèÐ }¢ïæ „¢ï …¢¼ï ƒï ¥¢ñÚ çÎÝ }¢ïæ H¢ïx¢¢ï ÜU ¢ï ©ÐÎïࢠÜU ÚÝï ©„è ÐÚ ¥¢„èÝ ã¢ï …¢¼ï ƒï J ç„ÜU æÎÚ Ýï Ç¢²¢ïç…çݲ„ ÜU è w²¢ç¼ „éÝè J ©„ï §„ „æ¼ „ï ç}¢HÝï ÜU è §ÓÀ¢ ãé²è J „ñçÝÜU ¢ïæ ÜU ï „¢ƒ ©„Ýï Ç¢²¢ïç…çݲ„ ÜU ¢ï Ú¢…}¢ãH}¢ïæ ¥¢Ýï ¥¢}¢æ~¢‡¢ çβ¢ J Ú¢…}¢ãH }¢ïæ ¥¢Ýï ©„ ¥H}¢S¼ ÈU ÜU èÚÝï „ñçÝÜU ¢ïæ ÜU ¢ï „¢ÈU „¢ÈU }¢Ý¢ ÜU Ú Îè ¥¢ñÚ „éÝ¢ çβ¢ : ‘}¢éÛ¢ï çÜU „èÜU ¢ï ç}¢HÝ¢ Ýãèæ ãñ, ç…„ï ç}¢HÝ¢ ã¢ï ±¢ï ²ã¢¡ ¥¢±ï J’ „ñçÝÜU ¢æï Ýï ç„ÜU æÎÚ ÜU ¢ï „¢Úè Ï¢¢¼ Ï¢¼¢§ J ç„ÜU æÎÚ ÜU ¢ï x¢éS„¢ ¥¢²¢ çÜU ‹¼é ÜU é¼éãH ÜU ï ÜU ¢Ú‡¢ ±¢ï ©„ „æ¼ „ï ç}¢HÝï x¢²¢ J ¥¢ÜU Ú ÜU 㢠: ‘}¢ñæ „}¢í¢Å ç„ÜU æÎÚ ãê¡, }¢ïÚï Ï¢éH¢Ýï ÐÚ ¥¢Ð v²¢ïæ Ýãèæ ¥¢²ï J’ Ç¢²¢ïç…çݲ„ Ýï ÜU 㢠: ‘ÜU ¢ñÝ „}¢í¢Å ? „}¢í¢Å ¼¢ï }¢ñæ ãê¡ !’ v²¢ïæçÜU }¢ñæ }¢ïÚè §ÓÀ¢¥¢ïæ ÜU ¢ï ¥¢{èÝ Ýãèæ ãê¡ …Ï¢çÜU ¥¢Ð Ð뉱è ÜU ï „}¢í¢Å ã¢ï¼ï ãé» |¢è ¥¢ÐÜU è §ÓÀ¢¥¢ïæ ÜU ï, ¥¢à¢¢¥¢ïæ ÜU ï ΢„ ãñ J ç„ÜU æÎÚ Ç¢²¢ïç…çݲ„ ÜU è }¢ã¢Ý¼¢ Îï¶ÜU Ú ¥¢p²ü }¢ïæ ÇêÏ¢ x¢²¢ J

Lokfeukjk;.k n'kZu

75

fnlEcj] tuojh&09


Ý |¢è¼¢ï }¢Ú‡¢¢ÎçS}¢, ÜU ï±Hæ Îê篼¢ï ²à¢: J ç±à¢éhS² çã }¢ï }¢ëy²é:, Ðé~¢…‹}¢ „}¢: çÜU H JJ

}¢ñæ }¢ëy²é „ï Ýãèæ ÇÚ¼¢ ãê¡, çÜU ‹¼é ÜU ï±H ¥ÐÜU èç¼ü (Îê篼 ²à¢) „ï ÇÚ¼¢ ãê¡ ¥ÐÜU èç¼ü Úçã¼ }¢ïÚ¢ }¢ëy²é Ðé~¢ …‹}¢ ÜU ï „}¢¢Ý (¥¢ÝæÎÜU ¢Úè) ãñ J I don't fear from death, but from disrepute. A death without illfame is as pleasant as the birth of a son.

ÐêÁ² ࢢS~¢è…è }¢ã¢Ú¢… …êÝ¢x¢É }¢æçÎÚ ÜU ï }¢ãæ¼ ƒï ¼Ï¢ ©ÝÜU ï „æ¼y± ¥¢ñÚ ÜU ¢²üÜU éà¢H¼¢ „ï Ï¢ãé¼ „ï ¼ï…¢ïmï¯è ¼œ±¢ïÝæï ©ÝÜU ¢ï ãñÚ¢Ý ÜU ÚÝï ÜU ï Ðí²Õ çÜU ²ï ƒï J ¥‹² çÜU „è Ðí²Õ }¢ïæ „ÈU H Ýãèæ Úãï, ¼Ï¢ §üÝ H¢ïx¢¢æï Ýï ÐêÁ² S±¢}¢è…è ÜU ¢ï }¢ãæ¼ ÜU è „œ¢¢ „ï ÎêÚ ãÅ¢Ýï ÜU ï Ðí²Õ à¢éL çÜU ²ï J ©„ÜU ï çH» ©‹ã¢æïÝï 11000 LÐñ²ï §üÜU nï çÜU ²ï ƒï J ©„ „}¢² ¥¢™¢²üŸ¢è ÜU ï „ïRU ïÅÚè ÜU ¢ ÜU ¢²ü|¢¢Ú ÜU Ú Úãï …à¢|¢¢§ü ÐÅïH ÜU ¢ï ©‹ã¢æïÝï ²ï LÐñ²ï ÎïÜU Ú S±¢}¢è…è ÜU ¢ï }¢ãæ¼ ÐÎ „ï ÎêÚ ÜU ÚÝï ÜU è }¢¢æx¢ ÜU è J ÐêÁ² S±¢}¢è çÜU „è ÜU ¢}¢ ÜU ï çH» }¢éæÏ¢§ü …¢ Úãï ƒï J ¼Ï¢ …à¢|¢¢§ü ÝÇ貢ΠÚï˱ï SÅïà¢Ý ÐÚ ÐêÁ² S±¢}¢è…è ÜU ¢ï ç}¢Hï ¥¢ñÚ ç±Ú¢ï{è²¢æï ÜU ¢ „æÐꇢü ¥¢²¢ï…Ý S±¢}¢è…è ÜU ¢ï Ï¢¼¢ÜU Ú ÜU 㢠: ‘ࢢS~¢è…è ! ¥¢Ð ©Ý„ï ¥ç{ÜU Lвï ÜU è ò±Sƒ¢ ÜU Ú Îèç…» ¼¢ï ¥¢ÐÜU è „œ¢¢ çSƒÚ Úãïx¢è Ýãèæ ¼¢ï }¢ãæ¼¢§ü ÎêÚ ã¢ïx¢è !’ ¼Ï¢ ¥ÐÝè ™gÚ çζ¢ÜU Ú x¢æ|¢èÚ S±Ú }¢ïæ ÐêÁ² S±¢}¢è Ï¢¢ïHï : ‘…à¢|¢¢§ü ! ²ï Î¢ï ™gÚ, ΢ï {¢ï¼è ¥¢ñÚ Ðê…¢-Ðœ¢Ú ÜU è Û¢¢ïHè }¢ïÚè „±üS± „æÐ眢 ãñ J }¢ïÚï Т„ Îê„Úè }¢ïÚè ÜU ¢ï§ü „æÐ眢 Ýãèæ ãñ J Ÿ¢èãçÚ ÜU è ¥¢¿¢¢ ¥¢ñÚ ©ÝÜU ï ç„h¢æ¼¢ïæ ÜU ¢ï ÐÜU ÇGï ڶݢ ±ãè }¢ïÚ¢ …è±Ý ãñ J ©„ï À¢ïÇG }¢éÛ¢ï çÜU „è „œ¢¢-„æÐ眢 ÜU è ¥¢à¢¢ Ýãèæ ãñ J }¢ñæÝï §ü„ÜU ï çH» ÜU ¢ï§ü Ðí²Õ çÜU ²¢ Ýãèæ ãñ, |¢x¢±¢Ý ÜU è §üÓÀ¢ „ï ²ã „ï±¢ ç}¢Hè ãñ, ©ÝÜU è §üÓÀ¢ ã¢ï ¼Ï¢ ¼ÜU „ï±¢ ÜU Læx¢¢ çÈU Ú x¢¢¡±¢ïæ }¢ïæ çÈU Læx¢¢ ¥¢ñÚ |¢QU ¢ïæ ÜU ¢ï Ðí„ó¢ ÜU Læx¢¢ J ¥¢ÐÜU ¢ï …¢ï ¥ÓÀ¢ Hx¢ï ±¢ï ÜU Ú „ÜU ¼ï ãñ J }¢ñæ çÜU „è ÐíH¢ï|¢Ý „ï ç„h¢æ¼¢ïæ ÜU ¢ï À¢ïÇÝ¢ Ýãèæ ™¢ã¼¢ J ç±à¢éh }¢ëy²é ãè …è±Ý ÜU ¢ „Ó™¢ ¥¢ÝæÎ ãñ J’ …à¢|¢¢§ü §ü„ çÝH¢ïü|¢è }¢ã¢ÐéL¯ ÜU ï ÐíÁ±çH¼ }¢é¶ÜU }¢H ÜU ¢ï Îﶼï Úãï ! Lokfeukjk;.k n'kZu

76

fnlEcj] tuojh&09


ÜU ¢H¢ï ±¢ ÜU ¢Ú‡¢æ Ú¢¿¢¢ï, Ú¢…¢ ±¢ ÜU ¢HÜU ¢Ú‡¢}¢ì J §ç¼ Ý¢ï „æࢲ¢ï }¢¢ |¢ê¼ì, Ú¢…¢ ÜU ¢HS² ÜU ¢Ú‡¢}¢ì JJ - „é|¢¢ç¯¼}¢ì

„}¢² Ú¢…¢ ÜU ¢ ÜU ¢Ú‡¢ ãñ ¥ƒ±¢ Ú¢…¢ „}¢² ÜU ¢ ÜU ¢Ú‡¢ ãñ ? »ï„¢ „æࢲ }¢¼ ÜU Ú¢ï v²¢ïæçÜU Ú¢…¢ çã „}¢² ÜU ¢ ÜU ¢Ú‡¢ ãñ J It is certain that King is cause of time and circumstances, hence one should not doubt about cause of either of them.

}¢x¢{ ÜU ï Ú¢… ô„ã¢„Ý ÐÚ ç±H¢„è ¥¢ñÚ çÝDéÚ Ú¢…¢ {ÝÝæÎ ¥¢LÉ ƒ¢ J …Ï¢ {ÝÝæÎ „¢Ú¢ çÎÝ ¥ÐÝï ¥æ¼:ÐéÚ }¢ïæ çS~¢²¢ïæ ÜU ï Úæx¢Ú¢x¢ }¢ïæ ÇêÏ¢¢ ÚãÝï Hx¢¢ ¼Ï¢ Ú¢Á² }¢ïæ ¥æ{¢{êæ{ ÈU ñH …¢Ý¢ S±¢|¢¢ç±ÜU ƒ¢ J }¢æ~¢è²¢ïæ Ðí…¢ ÜU ï „ï±ÜU Ýãèæ, ¥¢RU ¢‹¼¢ Ï¢Ý Ï¢ñÆï ƒï J ‹²¢²¢H² ¥‹²¢² ÜU ï ¥¶¢ÇGï Ï¢Ý x¢²ï ƒï, §„çH» Ðí…¢ ‹²¢²¢H²¢ïæ „ï ÇÚÝï Hx¢è ƒè J Ú¢Á² ÜU ï „|¢è ¥¢²¢}¢¢ïæ }¢ï H¢¡™-çÚE¼ „¢}¢¢‹² Ï¢Ý x¢²ï ƒï ¥¢ñÚ Îx¢ï-ÐíÐæ™ ¥ç{ÜU ¢Úè²¢ïæ ÜU è „¢æ„ ã¢ïÝï Hx¢ï ƒï J ç±l¢ÜU ï‹Îí¢ïæ ÐÚ ¥ç±E¢„ ÜU è ¥¢¡¶ï ÈU Ú¼è Úã¼è ƒè, ©Ý„ï çà¢ÿ¢ÜU ¢ïæ ¥¢ñÚ À¢~¢¢ïæ ÜU ¢ï }¢x¢{ ÜU ï ç±l¢H²¢ïæ „ï Ï¢¢ãÚ …¢Ýï ÜU è „¢ïæ™Ýï ÐÇ¼è ƒè J Ðí…¢ ÐÚ ¥y²¢™¢Ú x¢é…Ú Ú㢠ƒ¢ J ÜU ¢ï§ ©„ÜU ¢ {Ýè-}¢¢Ýè Ýãèæ ƒ¢ J ÜU ¢H ϢǢ ç±ÜU Å Ï¢Ý x¢²¢ ƒ¢ J ÜU éÀ „}¢² ÜU ï Ï¢¢Î Ýèç¼à¢¢S~¢ ÜU ï çà¢Ú¢ï}¢‡¢è ¥¢™¢²ü ™¢‡¢v² ÜU ï ¥ƒ¢ÜU Ðí²Õ¢ïæ „ï …Ï¢ }¢x¢{ ÜU ï Ú¢… ô„ã¢„Ý ÐÚ ™RU ±¼èü „}¢í¢Å ™æÎíx¢é# ¥¢„èÝ ãé» ¼Ï¢ ÜU ¢H Ï¢ÎH x¢²¢ J }¢æ~¢è H¢ïx¢ ÜU ¼üòçÝD Ï¢Ý x¢²ï J ™¢ïÚ-Hê¡ÅïÚ¢ïæ ÜU ¢ |¢² ÜU }¢ ã¢ï x¢²¢ J x¢éqï Ï¢æÎ ã¢ï x¢²ï ¼Ï¢ ‹²¢²¢H² }¢ïæ …¢ÝïÜU è …LÚ¼ ãè çÜU „ï ã¢ïx¢è J ç±l¢ ¥¢ñÚ çà¢ÿ¢ÜU ¢ïæ ÜU ¢ „}}¢¢Ý Ï¢ÉG¢ J ÎêÚ-„éÎêÚ „ï ç±l¢ƒèü²¢ïæ ¥|²¢„ ÜU ÚÝï }¢x¢{ ÜU ï x¢éLÜU éH }¢ïæ ¥¢Ýï Hx¢ï J Ðí…¢ ÜU ï }¢¢Ý„ ¥¢ÝæÎ ¥¢ñÚ ©}¢æx¢ „ï ©|¢ÚÝï Hx¢ï J |¢êç}¢ ±ãè ƒè, H¢ïx¢ ±ãè ƒï, ¼æ~¢ ±ãè ƒ¢, „¢{Ý-„¢}¢x¢íè |¢è ±ãè ƒè çÜU ‹¼é Ú¢…¢ Ï¢ÎH x¢²¢ ¼¢ï ÜU ¢H Ï¢ÎH x¢²¢ J

Lokfeukjk;.k n'kZu

77

fnlEcj] tuojh&09


Т~¢¢Ð¢~¢ ç±±ïÜU ¢ïùçS¼ {ïÝéÐó¢x¢²¢ïçÚ± J ¼ë‡¢¢y„æ…¢²¼ï ÿ¢èÚæ ÿ¢èÚ¢y„æ…¢²¼ï 籯}¢ì JJ - „é|¢¢ç¯¼}¢ì

x¢¢² ¥¢ñÚ „Ðü ÜU è ¼Úã Т~¢ ¥¢ñÚ ¥Ð¢~¢ ÜU ¢ ç±±ïÜU ãñ (v²¢ïæçÜU x¢¢²) ¼ë‡¢ „ï Îê{ Ϣݢ¼è ãñ ¥¢ñÚ („Ðü) Îê{ „ï 籯 Ϣݢ¼¢ ãñ J There is a discrimination in worthy and unworthy like cow and snake, because, cow makes milk out of grass and snake turns it to poison.

„Ýì 1757 }¢ïæ Ï¢æx¢¢f ݱ¢Ï¢ ç„Ú¢…ég¢ïH¢ ¥æç¼}¢ Ï¢¢Ú ç±Îïà¢è ࢢ„Ý ÜU ï „¢ƒ HÇ¢ J …¢ï ¥¢… §üç¼ã¢„ }¢ïæ ‘ŒH¢„è ÜU ¢ ²éh’ „ï Ðíç„h ãñ J §„ ²éh }¢ïæ ݱ¢Ï¢ ÜU è }¢ãïÚÏ¢¢Ýè „ï {ݱ¢Ý Ï¢Ýï Îïà¢Îí¢ïãè à¢ïÆ ¥}¢è™æÎ ¥¢ñÚ }¢èÚ …¢ÈU ÚÜU è x¢g¢Úè „ï ݱ¢Ï¢ ÜU ¢ ÐÚ¢…² ã饢 J ç…„ÜU ¢ Îê{ Ðè²¢ ƒ¢ ©„èÜU ¢ï ¥}¢è™æÎ ¥¢ñÚ }¢èÚÝï Çæ„ ÎïÜU Ú }¢¢Ú Ç¢H¢ J ¥}¢è™æÎ ÜU ¢ Ðé~¢ ÈU ¼ïã™æÎ |¢è ç±Îïà¢è²¢ïæ ÜU ¢ |¢QU Ú㢠J ÈU ¼ïã™æÎ ÜU ¢ Ðé~¢ ã¯ü™æÎ ¥¢ñÚ ã¯ü™æÎ ÜU ¢ Ðé~¢ x¢¢ïТH™æÎ |¢è Ðê±ü…¢ïæ ÜU è ¼Úã |¢¢Ú¼è² ò¢Ð¢Úè²¢ïæ ÜU è „êÿ}¢ ¥¢ñÚ x¢é# Ï¢¢¼ï ¥æx¢íï… „ÚÜU ¢Ú ÜU ¢ï Ðãé¡™¢¼ï Úãï J §üÝ H¢ïx¢¢ïæ Ýï Îïࢠ¥¢ñÚ Îïà¢Ï¢æ{饢ïæ ÜU ¢ |¢H¢ Ýãèæ ™¢ã¢ J ±ï ¥ÐÝï S±¢ƒü ÜU ï çH» Îïà¢Ï¢æ{饢ïæ ÜU ¢ï Îx¢¢ Îï¼ï Úãï J çÜU ‹¼é x¢¢ïТH™æÎ ÜU ¢ Ðé~¢ ãçÚp‹Îí |¢¢Ú¼ ÜU ¢ „Ó™¢ „Ðê¼ çÝÜU H¢ J ©„Ýï ¥æç¼}¢ „¢æ„ ¼ÜU |¢¢Ú¼±¢„è²¢ïæ ÜU ï ©yƒ¢Ý ÜU è ãè „¢ïæ™è J ±ï çÝÇÚ ¥¢ñÚ ç„hãS¼ Hï¶ÜU ƒï J ¥ÝïÜU ÐéS¼ÜU ï ¥¢ñÚ Ý¢ÅÜU ©‹ã¢ïæÝï çH¶ï J ¥ÐÝè ãÚ ÜU ëç¼ }¢ïæ ©‹ã¢ïæÝï Îïࢠ|¢çQU ÜU è x¢çÚ}¢¢ |¢Úè J |¢¢Ú¼è² }¢²¢ü΢¥¢ïæ ÜU ¢ï À¢ïÇG ç±Îïà¢è Úè¼-Ú„}¢¢ïæ ÜU ï ÐèÀï ΢ñÇG Úãï |¢¢Ú¼è²¢ïæ ÜU ¢ï ©‹ã¢ïæÝï „Ó™¢ }¢¢x¢ü çζ¢²¢ J S±Îïà¢è ¥ÐÝ¢¥¢ï ¥¢æ΢ïHÝ }¢ïæ ©„ÜU ¢ ¥}¢ê˲ ²¢ïx¢Î¢Ý Ú㢠J Îïࢠ¥¢ñÚ Îïà¢Ï¢æ{饢ïæ ÜU è „ï±¢ }¢ïæ ©‹ã¢ïæÝï ¥ÐÝ¢ „}¢x¢í {Ý ¶™ü ÜU Ú çβ¢ J ©„ï ‘|¢¢Ú¼ï‹Îé’ ÜU ¢ 綼¢Ï¢ çÜU „è „ÚÜU ¢Ú Ýï Ýãèæ Îïࢱ¢„è²¢ïæ Ýï çβ¢ ƒ¢ J Îê„Ú¢ïæ ÜU è „æÐ眢 ÜU ¢ ©‹ã¢ïæÝï ¼ÝèÜU |¢è ©Ð²¢ïx¢ Ýãèæ çÜU ²¢ ¥¢ñÚ ¥ÐÝ¢ „±üS± Îê„Ú¢ïæ ÜU ï çH» ¶™ü ÜU Ú çβ¢ J »ÜU ãè ÐèçÉ G}¢ïæ Т~¢ |¢è Ðíx¢Åï ¥¢ñÚ ÜU éТ~¢ |¢è J Lokfeukjk;.k n'kZu

78

fnlEcj] tuojh&09


¥¢ÐçÎ ç}¢~¢ÐÚèÿ¢¢ à¢êÚÐÚèÿ¢¢ Ú‡¢¢æx¢‡¢ï J ç±Ý²ï ±æà¢ÐÚèÿ¢¢ à¢èHÐÚèÿ¢¢ {Ýÿ¢²ï JJ - „é|¢¢ç¯¼}¢ì

¥¢ÐyÜU ¢H }¢ïæ ç}¢~¢ ÜU è ÐÚèÿ¢¢ ã¢ï¼è ãñ, ²ém|¢êç}¢ }¢ïæ à¢êÚ±èÚ ÜU è ÐÚèÿ¢¢ ã¢ï¼è ãñ, ç±Ý²Ðꇢü ±¼¢üü± }¢ïæ ±æࢠÜU è ÐÚèÿ¢¢ ã¢ï¼è ãñ, {Ý ÜU ï ݢࢠ„}¢² ÐÚ ™¢çÚ~² ÜU è ÐÚèÿ¢¢ ã¢ï¼è ãñ J Test of Friendship is in difficult times, knight in war field, tradition in behavior and character when wealth is deficit.

ç„hãS¼ „¢çãy²ÜU ¢Ú, ΢ݱèÚ Îïà¢|¢QU ãçÚp‹Îí ÜU ï „èÚ ÇïÉG H¢¶ ÜU ¢ ÜU …ü ã¢ï x¢²¢ J ©„ÜU è Îࢢ ¥y²æ¼ ÜU ÆèÝ Ï¢Ý x¢§ J HïÝÎ¢Ú ©„ÜU ¢ §¼Ý¢ „}}¢¢Ý ÜU Ú¼ï ƒï çÜU ÜU |¢è çÜU „èÝï ©„ÜU ï Т„ Ðñ„ï }¢¢¡x¢ï Ýãèæ ƒï J çÜU ‹¼é ãçÚp‹Îí Îê„Ú¢ïæ ÜU ¢ «‡¢ ¥ÐÝï „èÚ Ú¶Ý¢ Ýãèæ ™¢ã¼ï ƒï, ÐÚ ÜU Úï v²¢æ ? ãçÚp‹Îí ÜU ï »ÜU ç}¢~¢ ƒï : Ï¢¢Ï¢é Ú¢}¢ÎèÝ…è J ±ï »ÜU çÎÝ ãçÚp‹Îí ÜU ï Í¢Ú ¥¢²ï J Îﶢ ¼¢ï „΢ ã¡„¼ï ÚãÝï±¢Hï §„ ç}¢~¢ ÜU ï }¢é¶ ÐÚ ÜU ¢Hè ࢢãè ÉH x¢§ çζ¼è ƒè J ©„Ýï ãçÚp‹Îí ÜU ¢ï ©Î¢„è ÜU ¢ ÜU ¢Ú‡¢ ÐêÀ¢ J ÐãHï ¼¢ï ãçÚp‹Îí Ýï ¥ÐÝè Ï¢¢¼ Å¢HÝï ÜU ¢ Ðí²¢„ çÜU ²¢ J …Ï¢ Ú¢}¢ÎèÝ Ýï ÜU 㢠: ‘„æÜU Å ÜU ï „}¢² ç}¢~¢ ÜU ¢ï Ï¢¢¼ Ýãèæ ÜU Ú¢ïx¢ï ¼¢ï çÜU „ï ÜU Ú¢ïx¢ï ?’ ¼Ï¢ ©„Ýï ¥ÐÝï Ï¢¢ÎH …ñ„ï ÜU …ü ÜU è „¢Úè Ï¢¢¼ Ï¢¼¢§ü J Ï¢¢¼ „éÝÜU Ú Ú¢}¢ÎèÝ…è ã¡„Ýï Hx¢ï : ‘Ï¢„, §ü¼Ýè ãè Ï¢¢¼ ãñ Ý¢ ! »ï„è À¢ïÅè Ï¢¢¼ }¢ïæ }¢ïÚ¢ „΢Ϣã¢Ú ç}¢~¢ §¼Ý¢ ©Î¢„ Ï¢Ý …¢² ±¢ï }¢éÛ¢ï çÏ¢HÜU éH ЄæÎ Ýãèæ J ™H¢ï, H¢¥¢ï ¼ïÚï HïÝ΢ڢæï ÜU è ²¢Îè J }¢ñæ ¥¢… ãè „|¢èÜU ï Ðñ„ï ÎïÜU Ú ¥¢¼¢ ãê¡ J’ ãçÚp‹Îí ÜU éÀ |¢è Ï¢¢ïHï ©Ý„ï ÐãHï ÅïÏ¢H ÐÚ ÐÇè HïÝ΢ڢïæ ÜU è ÈU ¢§üH Ú¢}¢ÎèÝ…è Ýï ¥ÐÝï 㢃 }¢ïæ Hï Hè J çÜU ‹¼é ãçÚp‹Îí…è |¢è à¢èH±¢Ý ÐéL¯ ƒï J ©„Ýï »ÜU ÜU ¢x¢…G ÐÚ ÜU éÀ çH¶ÜU ï Ú¢}¢ÎèÝ ÜU ï 㢃 }¢ïæ ƒ}¢¢ çβ¢ J Ú¢}¢ÎèÝ Ýï ÐÉG¢ : ‘¥¢… ¼ÜU }¢ñæÝï …¢ï 175 ÐéS¼ÜU ï çH¶èæ ãñ ©„ÜU ï „±ü ãPU }¢ïÚï ÐÚ}¢ ç}¢~¢ Ï¢¢Ï¢é Ú¢}¢ÎèÝô„ã ÜU ¢ï „ã¯ü Îï¼¢ ãê¡ J’ Ð~¢ ÐÉG¼ï ãè Ú¢}¢ÎèÝ…è Ýï ©„ÜU ï À¢ïÅï-À¢ïÅï ÅêÜU ÇGï ÜU Ú Îè²ï J ©„Ýï ÜU 㢠: ‘ãçÚp‹Îí ! „æÜU Å }¢ïæ „ã¢²LÐ Ý ã¢ï „ÜU ï ±¢ï ç}¢~¢ ãè ÜU ñ„¢ !’ Lokfeukjk;.k n'kZu

79

fnlEcj] tuojh&09


ÐÚ¢ïÐÜU ¢Ú¢² ÈU H狼 ±ëÿ¢¢:, ÐÚ¢ïÐÜU ¢Ú¢² ±ã狼 Ýl¢: J ÐÚ¢ïÐÜU ¢Ú¢² Îéã狼 x¢¢±:, ÐÚ¢ïÐÜU ¢Ú¢ƒüç}¢Îæ à¢ÚèÚæ JJ - ç~¢à¢¼èò¢w²¢Ýèç¼

ÐÚ¢ïÐÜU ¢Ú ÜU ï çH» ±ëÿ¢ ÈU H Îï¼ï ãñ, ÐÚ¢ïÐÜU ¢Ú ÜU ï çH» ÝÎè²¢¡ Ï¢ã¼è ãñ, ÐÚ¢ïÐÜU ¢Ú ÜU ï çH» x¢¢² Îê{ Îï¼è ãñ ¥¼ ã}¢¢Ú¢ ²ã à¢ÚèÚ |¢è ÐÚ¢ïÐÜU ¢Ú ÜU ï çH» ãñ J For benevolence, trees gives fruits, rivers gives water, cow gives milk, hence, Human body is also for benevolence.

¥¢ÝæÎÐéÚ }¢ïæ à¢è¶x¢éL x¢¢ïô±Îô„ã ÎÚÏ¢¢Ú }¢ïæ çà¢c²¢ïæ ÜU ¢ï ¿¢¢ÝÏ¢¢ï{ Îï Úãï ƒï J ÜU éÀ ÎïÚ Ï¢¢Î x¢éL ÜU ¢ï ТÝè ÐèÝï ÜU è §üÓÀ¢ ãé§ü J ÜU ãÝï ÐÚ »ÜU çà¢c² ТÝè ÜU ¢ Œ²¢H¢ |¢ÚÜU ï ã¢ç…Ú ã饢 J ©„ÜU ï 㢃 „ï Œ²¢H¢ Hï¼ï „}¢² x¢éLÝï Îﶢ çÜU , §„ çà¢c² ÜU ï 㢃 Ï¢ã¢ï¼ ãè ÜU ¢ï}¢H ƒï J x¢éLÝï ÐêÀ¢ : ‘±y„ ! ¼ïÚï 㢃 §¼Ýï ÜU ¢ï}¢H v²¢ïæ ãñ ? ÜU |¢è ¼éÝï §„ 㢃¢ïæ „ï çÜU „èÜU è „ï±¢ Ýãèæ ÜU è ãñ ? çÜU „èÜU è }¢ÎÎ ÜU ï çH²ï ¼é}¢Ýï ²ï 㢃 çÍ¢„ï Ýãèæ ãñ ?’ çà¢c² x¢±ü „ï Ï¢¢ïH¢ : ‘x¢éLÎï± ! }¢ñæ »ÜU ¥}¢èÚ Ï¢¢ÐÜU ¢ Ï¢ñÅ¢ ãê¡, Ï¢™ÐÝ „ï }¢ïÚï Í¢Ú }¢ïæ Ï¢ã¢ï¼ „ï Ý¢ñÜU Ú }¢ïÚè „ï±¢ }¢ïæ ã¢ç…Ú Úã¼ï ãñæ, ¼Ï¢ }¢éÛ¢ï }¢ãïݼ ÜU ÚÝïÜU è …LÚ¼ ÜU ñ„ï ã¢ïx¢è J ¥¢… ÐãHè Ï¢¢Ú ¥¢ÐÜU ï çH²ï }¢ñæ ТÝè |¢ÚÜU Ú ¥¢²¢ ãê¡ J’ ¼Ï¢ x¢éL x¢¢ïô±Îô„ã…è Ýï ©„ï ÜU 㢠: ‘}¢ñæ ¼ïÚï 㢃 ÜU ¢ ТÝè Ýãèæ Ðè „ÜU éæx¢¢ J …¢ï 㢃 çÜU „èÜU ¢ï „㢲LÐ Ý ãé» ã¢ï, »ï„ï ¥|¢¢x¢ï 㢃 ÜU ¢ ТÝè }¢ñæ Ýãèæ ÐèÝ¢ ™¢ã¼¢ J’ çÈU Ú Îê„Úï „ï±ÜU Ýï ТÝè H¢ÜU Ú çβ¢ ¥¢ñÚ x¢¢ïç±æÎç„æã…èÝï ТÝè Ðè²¢ J

Lokfeukjk;.k n'kZu

80

fnlEcj] tuojh&09


²l΢™Úç¼ Ÿ¢ïDS¼œ¢ïÎï±ï¼Ú¢ï …Ý: J „ ²yÐí}¢¢‡¢æ ÜU éL¼ï H¢ïÜU S¼ÎÝé±¼ü¼ï JJ - |¢x¢±Îì x¢è¼¢, 3/21

Ÿ¢ïD ÐéM¯ …¢ï …¢ï ¥¢™Ú‡¢ ÜU Ú¼¢ ãñ „¢}¢¢‹² H¢ïx¢ ©„ÜU ï ãè ¥Ýé„¢Ú ±¼üÝ ÜU Ú¼ï ãñ ±ã …¢ï ÜU éÀ Ðí}¢¢‡¢ ÜU Ú¼¢ ãñ H¢ïx¢ |¢è ©„ÜU ï ¥Ýé„¢Ú ±¼üÝ ÜU Ú¼ï ãñ J People follow what all conducts great person follow and believes what all great person approve.

…x¢eéL à¢æÜU Ú¢™¢²ü…è }¢ã¢Ú¢… »ÜU x¢¢¡± ÜU è x¢Hè²¢ïæ }¢ïæ ç|¢ÿ¢¢ƒü Í¢ê}¢ Úãï ƒï J „¢ƒ }¢ïæ ©ÝÜU ¢ çà¢c²±ëæÎ |¢è ƒ¢ J „|¢è H¢ïx¢ Ðí„ó¢¼¢ Ðê±üÜU ç|¢ÿ¢é¥¢æï ÜU ¢ï ç|¢ÿ¢¢ Îï Úãï ƒï J ™H¼ï ™H¼ï Ú¢S¼ï }¢ïæ ÜU éH¢H ÜU è ÎéÜU ¢Ý ¥¢§ J ÜU éH¢H |¢è à¢æÜU Ú¢™¢²ü…è ÜU ¢ çà¢c² ƒ¢ J à¢æÜU Ú¢™¢²ü çà¢c²¢ïæ ÜU ïæ „¢ƒ ©ÝÜU è ÎéÜU ¢Ý ÐÚ …¢ ¶ÇGï J ç|¢ÿ¢¢ ÜU ¢ Т~¢ HæÏ¢¢ÜU Ú ‘|¢±ç¼ ç|¢ÿ¢¢}¢ì }¢ï Îïãè’ ÜU ¢ Ý¢Ú¢ Hx¢¢²¢ J x¢éLÎï± ÜU ¢ï Îï¶ÜU Ú ÜU éH¢H ¼¢ï ¥¢ÝæÎ}¢xÝ ã¢ï x¢²¢ çÜU ‹¼é ¥|¢è ©„ÜU ï Т„ ç|¢ÿ¢¢}¢ïæ ÎïÝï …ñ„¢ ÜU ¢ï§ Ð΢ƒü Ýãèæ ƒ¢ J ²ã¢¡ ¼¢ï ÜU ï±H ΢L ãè Ï¢èÜU ¼¢ ƒ¢ J ¥ÐÝè ÎéÜU ¢Ý „ï x¢éLÎï± ¶¢Hè Т~¢ H¢ñÅ …¢² ±¢ï |¢è ©„ï ЄæÎ Ýãèæ ƒ¢ J ©„Ýï ÜU Å¢ïÚè |¢ÚÜU ï ΢L à¢æÜU Ú¢™¢²ü…è ÜU ï Т~¢ }¢ïæ Ï¢Çï |¢¢± „ï Ç¢H çβ¢ J à¢æÜU Ú¢™¢²ü…è ¼¢ï çà¢c² ÜU ¢ |¢çQU |¢¢± Îï¶ÜU Ú ©„ ΢L ÜU ¢ ¥¢™}¢Ý ÜU ÚÜU ï ¥¢x¢ï ™HÝï Hx¢ï J çà¢c²¢ïæ Ýï Îﶢ çÜU x¢éLÎï± Ýï }¢lÐ¢Ý çÜU ²¢ ãñ J …¢ï x¢éLÎï± ÜU Úï çà¢c²¢ïæ ÜU ¢ï ©„ÜU ¢ ¥ÝéÜU Ú‡¢ ÜU ÚÝï ÜU ¢ ТРÝãèæ ã¢ï¼¢ J „|¢è Т~¢ |¢Ú|¢ÚÜU Ú Î¢L ÐèÝï Hx¢ï J à¢æÜU Ú¢™¢²ü Ýï ÐèÀï }¢éÇGÜU Ú Îﶢ ¼¢ï çà¢c² ÐïÅ |¢ÚÜU Ú Î¢L Ðè Úãï ƒï J ©„ï ¥ÐÝè |¢êH „}¢… }¢ïæ ¥¢ x¢²è J çà¢c²¢ïæ ÜU ¢ï Ï¢¢ï{ ÎïÝï ÜU ¢ ©‹ã¢ïæÝï çÝp² ÜU Ú çH²¢ J ¥¢x¢ï ™Hï ¼¢ï »ÜU Héã¢Ú ÜU è ÎéÜU ¢Ý ¥¢²è J ²ï Héã¢Ú à¢æÜU Ú¢™¢²ü…è ÜU ¢ ÜU ÇG¢ ç±Ú¢ï{è ƒ¢ J …¢Ý¼ï ãé» |¢è à¢æÜU Ú¢™¢²ü ©ÝÜU è ÎéÜU ¢Ý ÐÚ Ð¢~¢ HæÏ¢¢²ï ¶ÇGï Úãï J Héã¢Ú RU ¢ïç{¼ ã¢ï ©Æ¢ J ©„Ýï {x¢{x¢¼¢ „è„¢ x¢éLÎï± ÜU ï Т~¢ }¢ïæ Ç¢H çβ¢ J à¢æÜU Ú¢™¢²ü…è »ÜU ÿ¢‡¢ ÜU ¢ |¢è ç±HæÏ¢ çÜU » Ï¢èÝ¢ „è„¢ Ðè x¢²ï J çà¢c² „Ï¢ ¥¢¡¶ï ÈU ¢ÇGÜU Ú Îﶼï Úãï J Lokfeukjk;.k n'kZu

81

fnlEcj] tuojh&09


Ý |¢êÐí΢Ýæ Ý „鱇¢Î¢Ýæ ü , Ý x¢¢ïÐí΢Ýæ Ý ¼ƒ¢ ¥ó¢Î¢Ý}¢ì J ²ƒ¢ ±Î‹¼èã }¢ã¢Ðí΢Ýæ, „±ïü¯é ΢Ýïc±|¢²Ðí΢Ý}¢ì JJ - „é|¢¢ç¯¼}¢ì

|¢êç}¢Î¢Ý, „鱇¢ü΢Ý, x¢¢ñÎ¢Ý ¼ƒ¢ ¥ó¢Î¢Ý ©Ý „|¢è ΢ݢïæ „ï ¥|¢²Î¢Ý „±¢ïüœ¢}¢ Î¢Ý ãñ J Of all boons and gifts the boon of making one fearless is the greatest.

„Ýì 1948}¢ïæ Ú¢…ÜU ¢ïÅ ÜU è „ÚÜU ¢Úè ¥¢õçÈU „ }¢ïæ }¢æ~¢èŸ¢è ÉïÏ¢Ú|¢¢§ü Ýï ÜU ç±EÚ Ÿ¢è ç~¢|¢é±Ý|¢¢§ü ò¢„ ÜU ¢ï ÐêÀ¢ : ‘ÜU 籟¢è ! ¥¢ÐÝï çÜU „è S±¢}¢è…è ÜU ï çH» 80000 ™¢ïÚ„ ±¢Ú …G}¢èÝ ÜU è ¥…ü ÜU è ãñ, ¼¢ï „¢{é-„æ¼ ÜU ¢ï §¼Ýè „¢Úè …G}¢èÝ }¢ïæ v²¢ ÜU ÚÝ¢ ãñ ?’ ‘„¢ãÏ¢ ! ã}¢¢Úï S±¢}¢è…è ±ã¢¡ »ÜU ÜU ¢Ú¶¢Ý¢ à¢éL ÜU ÚÝ¢ ™¢ã¼ï ãñ J’ ÜU 籟¢è Ýï ã¡„¼ï ãé» ©œ¢Ú çβ¢ J ‘ÜU ¢Ú¶¢Ý¢ ? „¢{é-„æ¼ ÜU ¢ï ÜU ¢Ú¶¢Ý¢ ™H¢Ýï ÜU è v²¢ …LÚ¼ ãñ ?’ ‘„¢ãÏ¢ ! ã}¢¢Úï S±¢}¢è…è §‹„¢Ý ϢݢÝï ÜU ¢ ÜU ¢Ú¶¢Ý¢ à¢éL ÜU ÚÝï±¢Hï ãñ J’ ‘}¢ñæ ¥¢ÐÜU è Ï¢¢¼ „}¢Û¢ Ýãèæ Ú㢠ãê¡ J’ ‘„¢ãÏ¢ ! ¥¢…-ÜU H Ï¢ã¢ï¼ „è SÜU êHï ¶êH Úãè ãñ J ©Ý}¢ïæ ¥ÓÀè çà¢ÿ¢¢ Îè …¢¼è ãñ, çÜU ‹¼é ç…„„ï }¢Ýéc² }¢Ýéc² Ï¢Ýï, „}¢¢… ç…„„ï „é¶è Ï¢Ýï, ÜU éÅéæÏ¢ |¢¢±Ý¢, Ú¢cÅî|¢¢±Ý¢, {}¢ü|¢¢±Ý¢ Ï¢ÉGï »ï„ï ÜU ¢ï§ „æSÜU ¢Ú ±ã¢¡ Ýãèæ Îè²ï …¢¼ï J ࢢS~¢è…è Ÿ¢è {}¢ü…è±Ý΢„…è S±¢}¢è ²ã¢¡ »ÜU »ï„¢ ‘x¢éLÜU éH’ Ϣݢݢ ™¢ã¼ï ãñ ç…„}¢ïæ ²ï „Ï¢ ç}¢Hï J’ ÜU 籟¢è ÜU è Ï¢¢¼ „éÝÜU Ú }¢æ~¢èŸ¢è Ï¢ã¢ï¼ Ðí„ó¢ ãé» J ¥¢ñÚ …G}¢èÝ }¢æ…êÚ ÜU Ú Îè J „Ýì 1948 ÜU è ±„æ¼Ðæ™}¢è ÜU ï à¢é|¢ çÎÝ Ÿ¢è S±¢ç}¢Ý¢Ú¢²‡¢ x¢éLÜU éH, Ú¢…ÜU ¢ïÅ ÜU ¢ }¢æx¢H çà¢H¢‹²¢„ ã饢 ¥¢ñÚ ¥|¢²Î¢Ý ÜU è ТÆࢢH¢ ÜU ¢ Ðí¢Úæ|¢ ã饢 J ÐêÁ² ࢢS~¢è…è }¢ã¢Ú¢… ¥ÐÝï ò¢w²¢Ý¢ï }¢ïæ Ï¢¢Ú Ï¢¢Ú ÜU 㢠ÜU Ú¼ï ƒï : ‘²ï ÜU ¢ï§ SÜU êH ²¢ ã¢ïSÅïH Ýãèæ ãñ, ±¢ï ¼¢ï …x¢¼ }¢ïæ Ï¢ã¢ï¼ ãñ J ²ï ¼¢ï Ï¢ír¢LÐ ã¢ïÝï ÜU è ТÆࢢH¢ ãñ J ²ã¢¡ ÐÉGÝï±¢Hï Ï¢Ó™ï §„H¢ïÜU ¥¢ñÚ ÐÚH¢ïÜ U }¢ïæ „é¶è Ï¢ÝÝï ÜU è ÜU éà¢H¼¢ Ðí¢# ÜU Úïæ ²ï ãè ã}¢¢Ú¢ Š²ï² ãñ J ²ã x¢éLÜU éH }¢ïæ ‘¥|¢²Î¢Ý’ ÜU ¢ „΢±í¼ Îï¼ï ãñ J’ Lokfeukjk;.k n'kZu

82

fnlEcj] tuojh&09


§üࢢ±¢S²ç}¢Î}¢ì „±Z, ²ôyÜU ™ …x¢y²¢æ …x¢¼ì J ¼ïÝ y²QU ïÝ |¢éT胢 }¢¢ x¢ë{: ÜU S²çS±hÝ}¢ì JJ - §üࢢ±¢S²¢ïÐçݯÎ

²ã „}¢S¼ …x¢¼ „±ü çݲ¢}¢ÜU ÐÚ}¢¢y}¢¢ „ï ò¢# ãñ, §„çH» ©„ ÐÚ}¢¢y}¢¢ „ï Ðí¢# …¢ï ÜU éÀ ãñ ©„}¢ïæ „ï y²¢x¢ ÜU ÚÜU ï ©Ð|¢¢ïx¢ ÜU Ú¢ï, ¥‹²¢² „ï çÜU „èÜU ¢ {Ý Ýãèæ HïÝ¢ ™¢çã» J God is omnipresent, so try to contribute little out of whatever we have and then utilize it for self. But, never unethically draw others property.

}¢éæÏ¢§ü }¢ïæ »ÜU Ï¢ã¢ï¼ Ï¢ÇGï ©l¢ïx¢Ðç¼ ãñ : à¢ïÆ |¢‡¢„¢Úè J ±ñ„ï ¼¢ï ±ï x¢é…Ú¢¼è ãñ, çÜU ‹¼é ±¯¢ïüæ „ï ©„ÜU ¢ ÜU ¢Ú¢ïÏ¢¢Ú }¢éæÏ¢§ ü}¢ïæ ãñ J ±ï …Ï¢ À¢ïÅï ƒï, ¼Ï¢ ©ÝÜU è ¥¢çƒüÜU ÐçÚçSƒç¼ Ï¢ã¢ï¼ x¢ÚèÏ¢ ƒè J ÜU |¢è-ÜU |¢è ¶¢Ýï ÜU ï çH²ï |¢è çÜU „è„ï ÐÌ¢ Є¢ÚÝ¢ ÐÇG¼¢ ƒ¢ J »ï„è Îࢢ }¢ïæ |¢è ©„ï ©ÝÜU è }¢¢¡ ÜU 㢠ÜU Ú¼è : ‘Ï¢ïÅï ! …ñ„ï ã}¢ }¢Ýéc² ãñ, »ï„ï Îê„Úï „|¢è ã}¢¢Úï …ñ„ï }¢Ýéc² ãè ãñ J |¢x¢±¢Ý ã}¢ïæ …¢ï |¢è Îï ©„ÜU ¢ ©Ð²¢ïx¢ ¥ÜU ïHï Ýãèæ ÜU ÚÝ¢ ™¢çã» J ã}¢¢Úè Ÿ¢h¢ ¥¢ñÚ à¢çQU ¥Ýé„¢Ú ã}¢¢Úï Ï¢æ{饢æï, ÐçÚ±¢Ú…Ý¢æï, x¢í¢}¢…Ý¢æï, Ú¢cÅî…Ý¢æï ÜU ¢ï }¢ÎÎ ÜU ÚÝè ™¢çã» J ã}¢¢Úï ࢢS~¢ ÜU è ¥¢¿¢¢ ãñ, Îê„Ú¢ïæ ÜU ¢ï |¢¢ï…Ý ÜU Ú¢ÜU ï |¢¢ï…Ý ÜU ÚÝ¢, Îê„Ú¢ïæ ÜU ¢ï „êH¢ÜU Ú „¢ïÝ¢, Îê„Ú¢ïæ ÜU ¢ï ¥¢ïÉG¢ÜU ï ¥¢ïÉGÝ¢ !’ ¥‹² ÜU è „ã¢² „ï |¢‡¢„¢Úè…è ¥ÓÀè ¼Úã ÐÉGï-çH¶ï J }¢éæÏ¢§ü }¢ïæ çSƒÚ ãé²ï J ¥ÐÝè Ï¢éçh}¢œ¢¢ „ï çÏ¢…Ýï„ Ðí¢Úæ|¢ çÜU ²¢ ¥¢ñÚ Ï¢ÇGï çÏ¢…Ýï„}¢ïÝ Ï¢Ý x¢²ï J Ðñ„ï Ï¢ÉÝï ÐÚ |¢è ©„ÜU ¢ ¥æãÜU ¢Ú Ýãè Ϣɢ J ©„Ýï ¥ÐÝè }¢¢¼¢ ÜU ï à¢ÏÎ ²¢Î Ú¶ïæ J ¥¢… ©‹ã¢ïæÝï }¢éæÏ¢§ü }¢ïæ »ÜU 500 ÜU }¢Úï ÜU ¢ x¢ïSŠ㢩„ Ϣݢ²¢ ãñ J x¢¢¡±¢ïæ }¢ïæ „ï ¥¢²ï x¢ÚèÏ¢ H¢ïx¢¢ïæ ÜU ¢ï ©„}¢ïæ ç„ÈU ü ΢ï Lвï ÜU ï çÜU Ú¢²ï ™¢ñÏ¢è„ Í¢‡Åï ÚãÝ¢ ¥¢ñÚ |¢¢ï…Ý ÜU è „éæÎÚ „éç±{¢ ç}¢H¼è ãñ J à¢ïÆ…è ¥ÐÝè }¢¢¼¢ ÜU ï ¥¢ñÚ ¥ÐÝï …‹}¢çα„ ÜU ï çÎÝ ÜU æÏ¢H ÜU ¢ ÅîÜU |¢ÚÜU Ú Û¢¢ïæÐÇG Ð^è²¢ïæ }¢ïæ …¢¼ï ãñ ¥¢ñÚ …LÚ¼}¢æÎ H¢ïx¢¢æï ÜU ¢ï Ï¢¢æÅ Îï¼ï ãñ J H¢ïx¢ ©‹ãïæ ¥¢à¢è¯ Îï¼ï ãñ J

Lokfeukjk;.k n'kZu

83

fnlEcj] tuojh&09


ÜU ¢²Z Ý „ã„¢ ôÜU 發ì ÜU ¢²¢ïü {}¢üS¼é „y±Ú}¢ì J ТÆÝè²¢ù{è¼ç±l¢ ÜU ¢²ü: „X¢ïù‹±ãæ „¼¢}¢ì JJ - çà¢ÿ¢¢Ð~¢è-36

ç±™¢Ú çÜU ²ï Ï¢èÝ¢ à¢èÍ¢í ÜU ¢ï§ |¢è ò¢±ã¢çÚÜU ÜU ¢²ü Ý ÜU Úïæ HïçÜU Ý {¢ç}¢üÜU ÜU ¢²ü ¼¢ï ¼yÜU ¢H ÜU Úïæ ¼ƒ¢ S±²æ …¢ï ç±l¢|²¢„ çÜU ²¢ ã¢ï ©„ï Îê„Ú¢ïæ ÜU ¢ï ÐÉ¢±ï ¼ƒ¢ Ðíç¼çÎÝ „æ¼ „}¢¢x¢}¢ ÜU Úïæ J Never perform any social duty without thinking where as perform moral duties immediately. Teach whatever is learnt and always associate with saintly persons.

}¢ã¢Ú¢… ²éç{DèÚ çÝy² Ï¢í¢r¢‡¢¢æï, ç|¢ÿ¢éÜU ¢ïæ ¥¢ñÚ x¢ÚèÏ¢¢æï ÜU ¢ï Î¢Ý Îï¼ï ƒï J }¢ã¢Ú¢…ÜU è „ã¢²¼¢ ÜU ï çH²ï ©ÝÜU ï „¢ƒ ©ÝÜU ï Ï¢æ{饢ïæ |¢è}¢, ¥…éüÝ ¥¢çÎ |¢è ã¢ç…Ú ¶ÇGï Úã¼ï ƒï J »ÜU çÎÝ çÝy² çݲ}¢¢Ýé„¢Ú Î¢Ý ÎïÝï ÜU ¢ ÜU ¢²üRU }¢ „}¢¢# ã饢 J „|¢è |¢èÿ¢éÜU ¢æï Ýï }¢ã¢Ú¢… ²éç{DèÚ ÜU è …² Ï¢¢ïHè J }¢ã¢Ú¢… ¶ÇGï ã¢ïÝï …¢ ãè Úãï ƒï ¼Ï¢ »ÜU |¢èÿ¢éÜU ©„ÜU ï „¢}¢Ýï ¥¢ x¢²¢ ¥¢ñÚ }¢ã¢Ú¢… „ï Î¢Ý ÜU è ²¢™Ý¢ ÜU ÚÝï Hx¢¢ J ²éç{DèÚ Ýï ©„ï Ðíï}¢ „ï ÜU 㢠: ‘Ï¢æ{é ! ¼é}¢ ƒ¢ïÇ¢ ÐãHï ¥¢ x¢²¢ ã¢ï¼¢ ¼¢ï ¥ÓÀ¢ ƒ¢ J ¥¢… ¼¢ï Î¢Ý ÜU ¢ „}¢² Ðꇢü ã¢ï ™êÜU ¢ ãñ J ÜU H „Ï¢„ï ÐãHï ¥¢ …¢Ý¢, ¼é}¢ 煼ݢ ™¢ã¢ïx¢ï ©¼Ý¢ {Ý Ðí¢# ÜU Ú H¢ïx¢ï J’ }¢ã¢Ú¢… ÜU è Ï¢¢¼ „éÝÜU Ú ç|¢ÿ¢éÜU ©Î¢„ ã¢ï x¢²¢ J }¢ã¢Ï¢Hè |¢è}¢ §„ ±QU }¢ã¢Ú¢… ÜU ï „¢ƒ ãè ¶ÇGï ƒï J }¢ã¢Ú¢… ÜU è Ï¢¢¼ „éÝÜU Ú ±¢ï ÎêÚ ÐÇï Ýx¢¢Úï ÜU ï Т„ x¢²ï ¥¢ñÚ Î¢æÇè 㢃 }¢ïæ HïÜU Ú …¢ïÚ-ࢢïÚ „ï ç±…²Š±çÝ Ï¢…¢Ýï Hx¢ï J ç±…²Š±çÝ „éÝÜU Ú ¥…æéüÝ, ÝÜU éH, „ãÎï± ¼ƒ¢ ¥‹² }¢æ~¢è²¢ïæ |¢è ±ã¢¡ ΢ñÇG¼ï ¥¢ x¢²ï J ²éç{DèÚ |¢è ¥¢p²ü }¢ïæ ÇêÏ¢ x¢²ï J ¥|¢è ÜU ¢ï§ ²éh Ýãèæ ã饢 ãñ, ¼¢ï ç±…² ÜU è Ï¢¢¼ ãè ÜU 㢡 „ï ! ¼¢ï çÈU Ú |¢è}¢ Ýï ç±…²Š±Ýè v²¢ïæ Ï¢…¢§ J „|¢è Ýï |¢è}¢ „ï ÐêÀ¢ ¼Ï¢ ±ï Ï¢¢ïHï : ‘¥¢… }¢ã¢Ú¢… Ýï ¥ÐÝè }¢ëy²é ÐÚ ç±…² Ðí¢# ÜU Ú Hè ãñ J v²¢ïæçÜU ©„ ç|¢ÿ¢éÜU ¢ïæ ÜU ¢ï }¢ã¢Ú¢…Ýï ÜU H Î¢Ý HïÝï ¥¢Ýï ÜU 㢠J }¢ã¢Ú¢… ÜU ¢ï ÐêÚ¢ |¢Ú¢ï„¢ ãñ çÜU , }¢ñæ ÜU H ¼ÜU …èç±¼ Úã¡êx¢¢ ãè J §„çH» ©‹ã¢ïÝï }¢ëy²é ÐÚ ç±…² Ðí¢# ÜU Ú Hè J’ ²éç{DèÚ ÜU ¢ï ¥ÐÝè |¢êHÜU ¢ ¿¢¢Ý ã饢, ‘{}¢üÜU ¢²ü}¢ïæ ÜU |¢è ç±HæÏ¢ Ýãèæ ÜU ÚÝ¢ ™¢çã» v²¢ïæçÜU }¢ëy²é ÜU |¢è |¢è ã¢ï „ÜU ¼¢ ãñ J’ ©‹ã¢æïÝï ©„ ç|¢ÿ¢éÜU ÜU ¢ï Ï¢éH¢ÜU Ú Î¢Ý ÎïÜU Ú ©„ï Ðí„ó¢ çÜU ²¢ J Lokfeukjk;.k n'kZu

84

fnlEcj] tuojh&09


¥¢ÎÚ ²ƒ¢ S¼¢ñç¼ {ݱ‹¼ {ÝïÓÀ²¢ J ¼ƒ¢ ™ïçmEÜU ¼¢üÚæ ÜU ¢ï Ý }¢éÓ²ï¼ Ï¢æ{Ý¢¼ì JJ

{Ý ÜU è §üÓÀ¢ „ï {ݱ¢Ý }¢Ýéc² ÜU è …ñ„ï ¥¢ÎÚ „ï S¼éç¼ ÜU è …¢¼è ãñ, ©¼Ýï ¥¢ÎÚ „ï ²çÎ ç±EÜU ¼¢ü Ðí|¢é ÜU è S¼éç¼ ÜU è …¢² ¼¢ï ÜU ¢ñÝ Ï¢æ{Ý „ï }¢éQU Ýãèæ ã¢ï¼¢ ? As a beggar would praise a rich for alms, if the almighty Lord is praised, who would not achieve salvation?

}¢Š²ÐíÎïࢠ}¢ïæ ¼¢Ðè ÝÎè ÜU ï ¼Å ÐÚ Ï¢éÚã¢ÝÐéÚ à¢ãÚ Ï¢„¢ ãñ J ΢ñ„¢ï ±¯ü Ðê±ü §ü„ x¢¢¡± }¢ïæ |¢x¢±¢Ý S±¢ç}¢Ý¢Ú¢²‡¢ ÜU ï „æ¼¢ïæ ÜU ï ç±™Ú‡¢ „ï ÜU § H¢ïx¢ „æÐí΢² ÜU ï ¥¢çŸ¢¼ Ï¢ÝÜU Ú |¢x¢±Î ¥¢Ú¢{Ý¢ ÜU Ú¼ï ƒï J à¢ãÚ ÜU ï ÜU éÀ H¢ïx¢¢ïæ ÜU ¢ï §Ý |¢QU ¢ïæ ÜU ï Ðíç¼ mï¯ Ú¶¼ï ƒï J ±ï çÜU „è |¢è ÐíÜU ¢Ú ©„ï ãñÚ¢Ý ÜU ÚÝï ÜU ï Ðí²Õ ÜU Ú¼ï J »ÜU ±¯ü „}¢² ÐÚ Ï¢¢çÚࢠÝãèæ ãé§ J „}¢² Îï¶ÜU Ú mï¯è²¢ïæ Ýï Ï¢éÚã¢ÝÐéÚ ÜU ï Ú¢…¢ ÜU è ÜU ¢Ý ÈU ê¡„è ÜU è : ‘}¢ã¢Ú¢… ! ²ï S±¢ç}¢Ý¢Ú¢²‡¢±¢H¢ï Ýï ¥ÐÝ¢ ÜU éH{}¢ü À¢ïÇG Îê„Úï {}¢ü ÜU ¢ S±èÜU ¢Ú çÜU ²¢ ãñ, §„çH» §ü‹ÎíÎï± ÜU ¢ïçм ãé» ãñ ¥¢ñÚ Ï¢¢çÚࢠϢڄ¢Ý¢ Ï¢æÎ ÜU Ú çβ¢ ãñ J’ Ú¢…¢ |¢è ç±™¢ÚãèÝ ƒ¢ J ©„Ýï „|¢è ãçÚ|¢QU ¢ïæ ÜU ¢ï Ú¢…ÎÚÏ¢¢Ú }¢ïæ Ï¢éH¢» J „|¢è ÜU ¢ï ÜU 㢠x¢²¢ : ‘¥¢ÐÜU ï ТР„ï Ú¢Á²}¢ïæ Ï¢¢çÚࢠÝãèæ ã¢ï Úãè ¥¢ñÚ H¢ïx¢ |¢ê¶ï-Œ²¢„ï }¢Ú Úãï ãñ J ¥¢Ð ²ï S±¢ç}¢Ý¢Ú¢²‡¢ {}¢ü À¢ïÇGÜU Ú ¥ÐÝï ÐéÚ¢‡¢ï {}¢ü ÜU ¢ ТHÝ ÜU ÚÝï Hx¢¢ï J’ ‘çÜU ‹¼é }¢ã¢Ú¢… ! …Ï¢ ã}¢ïæ S±¢ç}¢Ý¢Ú¢²‡¢ ÜU ï „æ¼¢ï Ýãèæ ç}¢Hï ƒï ¼Ï¢ ã}¢ ¥Ýèç¼ ÜU Ú¼ï ƒï, ÎéÚ¢™¢Ú |¢è ÜU Ú Hï¼ï ƒï, ã}¢¢Ú¢ …è±Ý Ðà¢é …ñ„¢ ƒ¢ ¥¢ñÚ ¥Ï¢ ã}¢ ¥ÓÀè Úè缄ï Úã¼ï ãñ J’ ãçÚ|¢QU ¢ïæ Ýï ¥ÐÝ¢ Ï¢™¢± çÜU ²¢ J ÐÚæ¼é Ú¢…¢ Ýï çÜU „èÜU è Ï¢¢¼ Ý „éÝè ©„Ýï ¥æç¼}¢ ç݇¢ü² „éÝ¢ çβ¢ : ‘²çÎ ¥¢Ð S±¢ç}¢Ý¢Ú¢²‡¢ {}¢ü À¢ïÇGÝ¢ Ýãèæ ™¢ã¼ï ¼¢ï ÜU H „éÏ¢ã ã¢ïÝï „ï Ðê±ü Ï¢¢çÚࢠã¢ïÝè ™¢çã», ²çΠϢ¢çÚࢠÝãèæ ãé§ ¼¢ï ¥¢Ð „Ï¢ÜU ¢ çà¢ÚÓÀïÎ çÜU ²¢ …¢²ïx¢¢ J „ïÝ¢Ðç¼ ! §Ý „|¢èÜU ¢ï ¥|¢è …ïH }¢ïæ Ï¢æÎ ÜU Ú Î¢ï J’ ãçÚ|¢QU ¢ïæ }¢PU }¢ Úãï J …ïH }¢ïæ Ï¢ñÆÜU Ú „|¢èÝï ãçÚÝ¢}¢ ÜU è¼üÝ Ðí¢Úæ|¢ çÜU ²¢ J ©‹ãæï ç±E¢„ ƒ¢ ÜU è Ðí|¢é ã}¢¢Úè „ã¢² ÜU Úïæx¢ï J x¢ÉÐéÚ „ï ¥æ¼²¢ü}¢è |¢x¢±¢Ý S±¢ç}¢Ý¢Ú¢²‡¢ Ýï x¢¢ïô±ÎÚ¢}¢ |¢^ ÜU ¢ï „æÎïࢠHïÜU Ú Ï¢éÚã¢ÝÐéÚ |¢ï…ï : ‘|¢QU ¢ïæ ! ô™¼¢ }¢¼ ÜU ÚÝ¢, „éÏ¢ã ã¢ïÝï „ï Ðê±ü Ï¢¢çÚࢠã¢ïx¢è ¥¢ñÚ ¥¢ÐÜU è ç±…² ã¢ïx¢è J’ ¥¢ñÚ Ðí|¢é ÜU è ÜU ëТ „ï Ðí¢¼: ã¢ïÝï „ï Ðê±ü }¢ê„H¢{¢Ú Ï¢¢çÚࢠãé§ J Ú¢…¢ Ýï ãçÚ|¢QU ¢ïæ „ï }¢¢¡ÈU è }¢¢¡x¢è J Lokfeukjk;.k n'kZu

85

fnlEcj] tuojh&09


çÝ…±ëœ²él}¢Ðí¢#{Ý{¢‹²¢çμp ¼ñ: J ¥Œ²¢ïü Îࢢæà¢: ÜU ëc‡¢¢² ô±à¢¢ïùà¢çSy±ã ÎéÏ¢üHñ: JJ - çà¢ÿ¢¢Ð~¢è-147

x¢ëãSƒ¢Ÿ¢}¢è |¢QU ¢ïæ ¥ÐÝè ¥¢² »±æ ©l¢ïx¢ ÜU ï ¥Ýé„¢Ú {Ý-{¢‹²¢çÎÜU }¢ïæ „ï ΄±¢¡ çãS„¢ Ÿ¢èÜU ëc‡¢ |¢x¢±¢Ý ÜU ï çH» ¥Ðü‡¢ ÜU Úïæ ¥¢ñÚ ç…„ÜU ¢ ò±ã¢Ú ÎéÏ¢üH ã¢ïæ ±ï Ϣ脱¢¡ çãS„¢ ¥Ðü‡¢ ÜU Úïæ J One shall donate one tenth of their earnings, money or food grains, to Lord or one twentieth if with insufficient income.

Ï¢ÇG¢ñ΢ ÜU ï Ý¢ƒ|¢QU ò±ã¢Ú „ï Ï¢ã¢ï¼ ÎéÏ¢üH ƒï J ©‹ãï çÎÝ|¢Ú ÜU è }¢…ÎêÚèÜU ï ™¢Ú ¥¢Ýï ç}¢H¼ï ƒï J ©„ÜU ï Т„ Ðñ„ï Ýãèæ ƒï çÜU ‹¼é Nβ Ï¢ã¢ï¼ Ï¢ÇG¢ ƒ¢ J ¥ç{ÜU ¼: Ðñ„ï±¢H¢ïæ ÜU ï Nβ Ï¢ã¢ï¼ À¢ïÅï ã¢ï …¢¼ï ãñ J Ý¢ƒ|¢QU ÜU ¢ï …¢ï |¢è ç}¢H¼¢ ƒ¢ ©„}¢ïæ „ï ±ï ™¢Ú ç±|¢¢x¢ ÜU Ú Îï¼ï ƒï J »ÜU |¢x¢±¢Ý ÜU ï çH²ï, Îê„Ú¢ ÐçÚ±¢Ú ÜU ï çH²ï, ¼è„Ú¢ ÐÚ¢ïÐÜU ¢Ú ÜU ï Hè²ï ¥¢ñÚ ™¢ñƒ¢ Ï¢™¼ ÜU ï Hè²ï ! ©ÝÜU è §„ ò±ã¢Ú S±ÓÀ¼¢ „ï ©„ï ÜU |¢è ࢢïÜU ÜU ÚÝï ÜU ¢ „}¢² Ýãèæ ¥¢²¢ J ©„ÜU è çÝy²Ðê…¢ »ï„è ã¢ï¼è ƒè ç…„}¢ïæ ã}¢ïæࢢ Ðí|¢é ÜU ¢ï ¥¢Ýï ÜU è ÈU …ü ÐÇ¼è ƒè J ÜU |¢è ò±ã¢Ú ÜU ¢ „w¼ ÜU ¢}¢ ¥¢ …¢Ýï ÐÚ ±ï ¶¢Ý¢ À¢ïÇ Îï¼ï çÜU Õé |¢x¢±Îì ¥¢Ú¢{Ý¢ ÜU ¢ „}¢² ©‹ã¢ïæÝï ÜU |¢è Ýãèæ À¢ïÇ¢ J …ñ„ï ±ï {Ý ÜU ¢ »ÜU çãS„¢ Ðí|¢é ÜU ï çH» çÝÜU ¢H¼ï, ©„è ÐíÜU ¢Ú „}¢² ÜU ¢ |¢è »ÜU çãS„¢ Ðí|¢é ¥¢Ú¢{Ý¢ ÜU ï çH» çÝÜU ¢H¼ï ƒï J Ý¢ƒ|¢QU ÜU è ²ã ò±ã¢Ú Ï¢éçh Îï¶ÜU Ú |¢x¢±¢Ý S±¢ç}¢Ý¢Ú¢²‡¢ Îê„Úï |¢QU ¢ïæ ÜU ¢ï ©ÐÎïࢠ}¢ïæ ÜU ã¼ï : ‘ϢǢñ΢ ÜU ï çα¢Ý „¢ãÏ¢ „ï |¢è Ý¢ƒ |¢QU Ï¢éçh}¢¢Ý ãñ, çα¢Ý Ú¢Á² ÜU ¢ ÜU ¢Ú¢ïÏ¢¢Ú ¥ÓÀè ¼Úã „}ã¢H¼¢ ãñ, çÜU ‹¼é ¥ÐÝï ¥¢y}¢ÜU ˲¢‡¢ ÜU ï çH» ÜU ¢ï§ Ðí²Õ Ýãèæ ÜU Ú¼¢ J …Ï¢ Ý¢ƒ|¢QU ¥ÐÝ¢ ò±ã¢Ú |¢è à¢éh Ú¶¼ï ãñ ¥¢ñÚ ¥¢y}¢ÜU ˲¢‡¢ ÜU ï „¢{Ý |¢è „±üŸ¢ïD Úèç¼ „ï ÜU Ú¼ï ãñ J’

Lokfeukjk;.k n'kZu

86

fnlEcj] tuojh&09


„y²æ Ï¢íê²¢¼ì çÐí²æ Ï¢íê²¢¼ì Ý Ï¢íê²¢¼ì „y²¢çÐí²}¢ì J çÐí²æ ™ Ý¢Ýë¼æ Ï¢íê²¢Îì »¯ {}¢ü: „Ý¢¼Ý: JJ

„Îñ± „y² ¥¢ñÚ çÐí² Ï¢¢ïH¢ï J ¥çÐí² „y² Ý Ï¢¢ïH¢ï ¼ƒ¢ çÐí² ¥„y² |¢è Ý Ï¢¢ïH¢ï, ²ï „Ý¢¼Ý {}¢ü ãñ J Always speak the truth and the pleasant. Do not speak an unpleasant truth and do not speak a pleasant lie.

„¢ñÚ¢cÅî ÜU ï ±¢æÜU è²¢ x¢¢¡± ÜU ï ÎÚÏ¢¢Ú Ýï |¢x¢±¢Ý S±¢ç}¢Ý¢Ú¢²‡¢ ÜU ï »ÜU |¢QU ÜU ¢ï ÐíÔA¢ çÜU ²¢ : ‘¥¢ÐÜU ¢ {}¢ü »ï„ï ¼¢ï ¥ÓÀ¢ ãñ çÜU ‹¼é »ÜU Ï¢¢¼ }¢ïÚè „}¢Û¢ }¢ïæ Ýãèæ ¥¢¼è ãñ !’ ‘»ï„¢ v²¢ ãñ, Ï¢¢Ðé ?’ |¢QU Ýï ÐêÀ¢ J ‘¥¢ÐÜU è ‘çà¢ÿ¢¢Ð~¢è’}¢ïæ »ï„¢ ÜU 㢠x¢²¢ ãñ çÜU ‘¥ÐÝ¢ ²¢ ¥‹² ÜU ¢ Ï¢éÚ¢ ã¢ï »ï„¢ „y²±™�� |¢è Ýãèæ Ï¢¢ïHÝ¢’ „y² ¼¢ï „y² ã¢ï¼¢ ãñ, ©„}¢ïæ Ï¢éÚ¢-|¢H¢ ÜU è Ï¢¢¼ ãè v²¢ ?’ ÎÚÏ¢¢Ú Ýï ¥ÐÝè ¥„}¢æ…„ Ï¢¼¢§ J ‘Ï¢¢Ðê ! ¥¢ÐÜU è Ï¢¢¼ „ãè ãñ, „y² ¼¢ï „y² ãè ã¢ï¼¢ ãñ çÜU Õé ç…„ „y² Ï¢¢ïHÝï „ï çÜU „èÜU ¢ ãè¼ Ý ã¢ï¼¢ ã¢ï ¼¢ï »ï„¢ „y² Ï¢¢ïHÝï„ï ¥ÓÀ¢ ãñ, Ýãèæ Ï¢¢ïHÝ¢ J ¥¢ñÚ ç…„ ¥„y² „ï çÜU „è Ðí¢‡¢è ÜU ¢ ãè¼ ã¢ï¼¢ ã¢ï ¼¢ï ±¢ï ¥„y² |¢è „y²„ï Ï¢ÉGÜU Ú ãñ J x¢¢² ÜU ï ÐèÀï ÜU „¢§ ÐÇG¢ ã¢ï ¥¢ñÚ ©„ ±QU ²çÎ ã}¢¢Úï ¥„y² Ï¢¢ïHÝï „ï x¢¢² ÜU è …¢Ý Ï¢™ …¢¼è ã¢ï ¼Ï¢ ±ã¢¡ „y² Ýãèæ ¥„y² ãè Ï¢¢ïHÝ¢ ™¢çã» J’ |¢QU Ýï ©œ¢Ú çβ¢ J çÈU Ú ÜU 㢠‘Ï¢¢Ðê ! ¥¢ÐÜU ¢ï »ÜU „y² ÜU ãé¡x¢¢ ¼¢ï ¥¢Ð |¢è Ý¢Ú¢… ã¢ï …¢²ïx¢ïæ J’ ‘Ýãèæ, }¢éÛ¢ï ÜU ¢ï§ ÜU ñ„¢ |¢è ÜU ãñ }¢éÛ¢ï Ý¢¶éà¢è Ýãèæ ã¢ïx¢è, ²çÎ ±¢ï „y² ãñ ¼¢ï J’ ‘¼¢ï „éÝ¢ï Ï¢¢Ðé ! x¢¢¡± ÜU ï }¢ë¼ÜU Ðà¢é¥¢ïæ ÜU ¢ï ÈU ¢ÇG-ç™ÚÜU Ú ¶¢Ýï±¢Hï ãçÚ…ÝH¢ïx¢ x¢¢¡± ÜU ï Ï¢ã¢Ú Úã¼ï ãñ ¥¢ñÚ ¥¢Ð …ñ„ï ÎÚÏ¢¢Ú çà¢ÜU ¢Ú }¢ïæ ç…±è¼ Ðà¢é¥¢ïæ ÜU ¢ï }¢¢ÚÜU Ú x¢¢¡± }¢ïæ H¢¼ï ãñ ¥¢ñÚ x¢¢¡± ÜU ï Ï¢è™ Úã¼ï ãé» ¶¢¼ï ãñ, „™}¢ê™ ¥¢ÐÜU ¢ï x¢¢¡± ÜU ï Ï¢ã¢Ú ÚãÝ¢ ™¢çã» J’ |¢QU ÜU è Ï¢¢¼ „éÝÜU Ú ÎÚÏ¢¢Ú ÜU ¢ï ©„ÜU è …Ï¢¢Ý ¶èæ™ HïÝï ÜU ¢ }¢Ý ã¢ï x¢²¢ çÜU ‹¼é ÐãHï ±™Ý „ï Ï¢¡{ï ãé» ƒï §„çH» ÜU éÀ Ï¢¢ïH Ý „ÜU ï J Lokfeukjk;.k n'kZu

87

fnlEcj] tuojh&09


Îé:¶ïc±ÝéçmxÝ}¢Ý¢: „é¶ï¯é ç±x¢¼SÐëã: J ±è¼Ú¢x¢|¢²RU ¢ï{: çSƒ¼{è}¢éüçÝLÓ²¼ï JJ - |¢x¢±Îì x¢è¼¢, 2/56

Î鶢ïæ ÜU è Ðí¢ç# }¢ïæ ©mïx¢ Úçã¼ ãñ }¢Ý ç…„ÜU ¢, ¥¢ñÚ „鶢ïæ ÜU è Ðí¢ç# }¢ïæ ÎêÚ ã¢ï x¢²è ãñ SÐë㢠煄ÜU è, ¼ƒ¢ ÝC ã¢ï x¢²ï ãñ Ú¢x¢, |¢² ¥¢ñÚ RU ¢ï{ ç…„ÜU ï »ï„ï }¢éçÝ çSƒÚ Ï¢éçŠ{ ÜU 㢠…¢¼¢ ãñ J One who is not disturbed in hardships and remain calm and satisfied in good times and whose lust, fear and anger have been destroyed can be considered to be in a state of equilibrium.

H¢ïÜU }¢¢‹² ç¼HÜU ÜU è çSƒ¼Ðí¿¢¼¢ ©ÝÜU ï …è±Ý ÜU ï ¥ÝïÜU Ðí„æx¢¢ï }¢ïæ ÐíÜU Å ã¢ï¼è ãñ J »ÜU Ï¢¢Ú ±ï ¥ÐÝï ÜU ¢²¢üH² }¢ïæ çÜU „è }¢ãœ±Ðꇢü ÐíÔA¢ ÐÚ ç±™¢Ú ÜU Ú Úãï ƒï J ÐíÔA¢ Ï¢ÇG¢ ãè …çÅH ¥¢ñÚ Ú¢…Ýèç¼ÜU ƒ¢ J çÜU ¼Ý¢ „}¢² Ï¢è¼ x¢²¢ ©„ÜU ¢ м¢ Ýãèæ ™H¢ J ©{Ú Í¢Ú }¢ïæ ©ÝÜU ¢ Á²ïD Ðé~¢ ÜU §ü çÎÝ¢ïæ „ï Ï¢è}¢¢Ú ƒ¢ J ©„ÜU è Îï¶|¢¢H |¢è ©„ï Ú¶Ýè ƒè çÜU ‹¼é ²ã¢¡ ²ï ÐíÔA¢ |¢è §¼Ý¢ ãè }¢ãœ±Ðꇢü ƒ¢ çÜU ©„ÜU è |¢è ©Ðïÿ¢¢ Ýãèæ ÜU Ú „ÜU ¼ï J ¼Ï¢ »ÜU ¢»ÜU ™ÐÚ¢„è Ýï ¥¢ÜU Ú ÜU 㢠: ‘„¢ãÏ¢ ! Í¢Ú „ï „æÎïࢠ¥¢²¢ ãñ çÜU ¥¢ÐÜU ï Ðé~¢ ÜU è ¼çÏ¢²¼ Ï¢ãé¼ ¶Ú¢Ï¢ ãñ’ ™ÐÚ¢„è Ýï Ï¢¢ïH çβ¢ ¥¢ñÚ ç¼HÜU Ýï „éÝ çH²¢ J ±ï ¥ÐÝï ÜU ¢}¢ }¢ïæ ±ñ„ï ãè Hx¢ï Úãï J ÜU éÀ ÎïÚ Ï¢¢Î ©„ÜU ï »ÜU „ã²¢ïx¢è Ýï ¥¢ÜU Ú ÜU 㢠: ‘¥¢ÐÜU ¢ Ðé~¢ §¼Ý¢ ¥S±Sƒ ãñ çÜU ÜU Ï¢ v²¢ ã¢ï …¢², ÜU éÀ ÜU 㢠Ýãèæ …¢ „ÜU ¼¢ J ¥¢ÐÜU ¢ï „æÎïࢠç}¢H Úãï ãñ çÈU Ú |¢è ¥¢Ð ¥ÐÝï ÜU ¢}¢ }¢ïæ ãè ©HÛ¢ï ãñæ J ¥¢ÐÜU ¢ï ÈU ¢ñÚÝ Í¢Ú Ðã顙ݢ ™¢çã» J’ ¥ÐÝï ÜU ¢}¢ }¢ïæ Ï¢¢{¢ ã¢ï¼è Îï¶ ç¼HÜU Ýï ©„ï „éÝ¢ çβ¢ : ‘©„ÜU ï çH²ï Ç¢õvÅÚ¢ïæ ÜU ¢ï Ï¢¢ïH çβ¢ ãñ J ±ï Îï¶ ãè Hïæx¢ï J }¢ñæ …¢ÜU Ú |¢è v²¢ ÜU L¡x¢¢ ? Ç¢õvÅÚ ÜU ¢ ÜU ¢}¢ }¢éÛ¢ï ¼¢ï Ýãèæ ÜU ÚÝ¢ ãñ J’ „¢ƒè Îﶼ¢ Ú㢠J ÜU ¢}¢ ÐêÚ¢ ÜU ÚÜU ï ±ï ࢢ}¢ ÜU ¢ï Í¢Ú H¢ñÅï ¼¢ï Ðé~¢ ÜU ï Ðí¢‡¢ ™H Ï¢„ï ƒï J ¼éÚæ¼ ±ï ©„ÜU è ¥æç¼}¢²¢~¢¢ ÜU è ¼ñ²¢Úè }¢ïæ …éÇ ÐÇGï J Ý Ú¢ïÝ¢, Ý ÜU ¢ï§ ¥ÈU „¢ï„ J

Lokfeukjk;.k n'kZu

88

fnlEcj] tuojh&09


H¢ï|¢¢ç±C¢ï ÝÚ¢ï 籜¢æ, ç±ÿ¢¼ï Ý „ ™¢ÐÎ}¢ì J Îéx{æ Ðà²ç¼ }¢¢…¢üÚ¢ï, ²ƒ¢ Ý Hx¢éÇ¢ãç¼}¢ì JJ - „é|¢¢ç¯¼}¢ì

H¢ï|¢¢¼éÚ }¢Ýéc² ÜU ¢ï ç„Èü {Ý ãè çζ¢§ü Îï¼¢ ãñ çÜU ‹¼é ©„ÜU ï ÐèÀï ÀèÐè ãé§ü ¥¢Ð眢 Ýãèæ çζ¢§ü Îï¼è ãñ …ñ„ï ÜU è çϢǢH ÜU ¢ï Îé{ çζ¢§ü Îï¼¢ ãñ çÜU ‹¼é HÜU Çè Ýãèæ J Greedy people have an eye just on wealth but not on the damage hidden behind. As cat sees only milk and not the stick behind.

…}¢üÝè ÜU ï Ï¢‹„ü±èÜU ÐíÎïࢠÜU ï »ÜU ãñ}¢ïçHÝ Ýx¢Ú ÜU è ²ã Ï¢¢¼ ãñ J ¥¢… „ï 600 ±¯ü Ðê±ü „Ýì 1376 ÜU è 22 …éH¢§ü ÜU ï çÎÝ ±ã¢¡ »ÜU Ï¢ÇGè ç±ç™~¢ Í¢ÅÝ¢ Í¢Åè ƒè J ©„ Ýx¢Ú }¢ïæ ™êãï §¼Ýï Ï¢ÉG x¢²ï ƒï çÜU H¢ïx¢ ©Ý„ï Ï¢ï¼Úã ¼æx¢ ã¢ï x¢²ï J ¥ÝïÜU ©Ð¢² çÜU ²ï çÜU ‹¼é ©ÝÜU è ÜU ¢ï§ü ç™çÜU y„¢ „ÈU H Ýãèæ ãé§ J ¥Ï¢ H¢ïx¢ Ýx¢Ú ÜU ï }¢ï²Ú ÜU ¢ï §„ ÐíÔA¢ ÜU ¢ „éÛ¢¢± H¢Ýï ÎÏ¢¢± ÜU ÚÝï Hx¢ï J }¢ï²Ú |¢è Ϣڢ v²¢ ÜU Ú¼¢ ? 22 …éH¢§ü ÜU ¢ï ¥™¢ÝÜU »ÜU ç±ç™~¢ ±ï¯{¢Úè Ï¢¢¡„éÚè±¢H¢ ±ã¢¡ ¥¢²¢ J ©„Ýï }¢ï²Ú ¥¢ñÚ H¢ïx¢¢ïæ ÜU è ©HÛ¢Ý …¢Ý Hè ¥¢ñÚ ÜU 㢠: ‘}¢ñæ ¥¢ÐÜU è ç±Ð眢 ÜU ¢ï ¥±à² ÎêÚ ÜU Ú Îê¡x¢¢ J çÜU ‹¼é ¥¢Ð H¢ïx¢ §„ÜU ï Ï¢ÎHï ã…¢Ú }¢éÎí¢ Îï „ÜU ¼ï ãñ ?’ }¢ï²Ú ¥¢ñÚ H¢ïx¢ Ï¢¢ïHï : ‘»ÜU Ýãè Й¢„ ã…¢Ú çÜU ‹¼é, ¥¢Ð ™êã¢ï ÜU ¢ï |¢x¢¢§²ï J’ ©„Ýï ¥ÐÝè Ï¢¢¡„êÚè ©Æ¢²è ¥¢ñÚ Ýx¢Ú ÜU è x¢Hè²¢ï }¢ïæ Ï¢…¢¼¢ ™H¢ J ©„ÜU ï ÐèÀï „¢Úï Ýx¢Ú ÜU ï ™êãï ΢ñÇï ±¢ï ‘Ï¢ï„Ú’ ÝÎèÜU ¢ï Ð¢Ú Ü Ú x¢²¢, „|¢è ™êãï ÇêÏ¢ÜU Ú }¢Ú x¢²ï J Ï¢¢¡„éÚè±¢H¢Ýï ¥¢ÜU Ú ã…¢Ú }¢éÎí¢²ï }¢¢¡x¢è J }¢ï²Ú ¥¢ñÚ H¢ïx¢¢ïæ Ýï H¢ï|¢ ÜU ï }¢¢Úï ©„ï „éÝ¢ çβ¢ : ‘¥Úï, ¼éÝï §„}¢ïæ v²¢ Ï¢ÇG¢ ÜU ¢}¢ çÜU ²¢ ãñ çÜU ã…¢Ú }¢éÎí¢²ï }¢¢¡x¢ Ú㢠ã¢ï ? ¼ïÚè }¢ïãݼ ÜU ï ¥Ýé„¢Ú Ð™¢„ }¢éÎí¢²ï ã}¢ Îï „ÜU ¼ï ãñ J’ Ï¢¢¡„éÚè±¢Hï Ýï ÜU 㢠: ‘¥¢Ð {¢ï¶¢ }¢¼ ÜU çÚ²ï, çÈU Ú ÐÀ¼¢²ïæx¢ï J’ çÜU ‹¼é }¢ï²Ú ¥¢ñÚ H¢ïx¢ Ýãèæ }¢¢Ýï J Ï¢¢¡„éÚè±¢H¢ çÈU Ú Ï¢¢¡„éÚè Ï¢…¢¼¢ Ýx¢ÚÜU è x¢Hè²¢ïæ }¢ïæ Í¢ê}¢Ýï Hx¢¢ J {êÝ „éÝÜU Ú Ýx¢Ú ÜU ï „|¢è Ï¢¢HÜU ©„ÜU ï çÐÀï ΢ñÇG ÐÇï J }¢¢¡-Ï¢¢Ð ÜU ï Ú¢ïÜU Ýï ÐÚ |¢è ÜU ¢ï§ LÜU ¢ Ýãèæ J Ï¢¢¡„éÚè±¢H¢ ÜU ¢ïÐïHÜU è Ðã¢ÇGè²¢ï ÜU è ¥¢ïÚ ™H¢ J Ðã¢ÇG}¢ïæ „ï »ÜU ÎÚ±¢…¢ ¶éH x¢²¢ ¥¢ñÚ Ï¢Ó™¢ïæÜU ï „¢ƒ Ï¢¢¡„éÚè±¢H¢ ©„}¢ïæ Ðí±ïࢠÜU Ú x¢²¢ J H¢ïx¢ Îﶼï Úãï J ÜU éÀ ÿ¢‡¢ÜU ï Ï¢¢Î ±¢ï ÎÚ±¢…¢ Ï¢æÎ ã¢ï x¢²¢ J H¢ïx¢¢ïÝï H¢¶ ç}¢ó¢¼ïæ }¢¢Ýèæ ÐÚ ±ï ÜU |¢è ±¢Ð„ Ýãèæ H¢ñÅï J ©‹ãï ¥ÐÝï H¢ï|¢ÜU ¢ ÈU H ç}¢H x¢²¢ J ¥¢… |¢è ©„ Ðã¢ÇG ÜU è x¢éÈU ¢ÜU ï »ÜU ÐyƒÚ ÐÚ ²ã ÜU ƒ¢ çH¶è ãñ J Lokfeukjk;.k n'kZu

89

fnlEcj] tuojh&09


ÐÚ¢ïÿ¢ï ÜU ¢²ü ㋼¢Úæ Ðíy²ÿ¢ï çÐí²±¢çÎÝ}¢ì J ±…ü²ï¼ì ¼¢Îëà¢æ ç}¢~¢}¢ì 籯ÜU é}|¢æ в¢ï}¢é¶}¢ì JJ - „é|¢¢ç¯¼}¢ì

ã}¢¢Úï „}¢ÿ¢ …¢ï ã}¢¢Ú¢ çÐí² Ï¢¢ïH¼¢ ãñ ¥¢ñÚ ã}¢¢Úï Ýãèæ ã¢ïÝï ÐÚ …¢ï ã}¢¢Úè çÝæ΢ ÜU Ú¼¢ ãñ, ±ñ„ï ç…„ÜU ï ÐïÅ }¢ïæ 籯 ¥¢ñÚ }¢é¶ }¢ïæ ¥}¢ë¼ ãñ »ï„ï ͢ŠÜU ï „}¢¢Ý ç}¢~¢ ÜU ¢ï À¢ïÇ ÎïÝ¢ ™¢çã» J Avoid friends who praise us while in front of us and criticize us on our back.

x¢¢æ{è…è ÜU ï Ï¢™ÐÝ ÜU ï »ÜU ç}¢~¢ ƒï : à¢ï¶ }¢ï㼢Ϣ J §Ý ç}¢~¢ ÜU ï ÜU ¢Ú‡¢ ©Ý }¢ïæ ¥ÝïÜU Îéx¢éü‡¢ ¥¢ x¢²ï ƒï, ç…‹ãï x¢¢æ{è…è Ýï Ï¢ÇGè ÜU Æèݼ¢ „ï »ÜU -»ÜU ÜU ÚÜU ï y²¢x¢ çÜU » J §‹ãèæ ç}¢~¢ ÜU ï }¢èÆï Ï¢¢ïH „ï x¢¢æ{è…è »ÜU Ï¢¢Ú ±ñಢH² ¼ÜU Ðãé¡™ x¢²ï ƒï J |¢x¢±yÜU ëТ ¥¢ñÚ Ðê±ü…‹}¢ ÜU ï „æSÜU ¢Ú „ï ±ï ±ã¢¡„ï ÜU ñ„ï Ï¢™ x¢²ï, ©‹ãæï ©‹ãèæ ÜU ï à¢Ï΢ïæ }¢ïæ Îï¶ïæx¢ï -‘}¢ñæ }¢ÜU ¢Ý }¢ïæ ΢ç¶H ¼¢ï ã饢; ÐÚ §üEÚ ç…„ï Ï¢™¢Ý¢ ™¢ã¼¢ ãñ, ±ã çx¢ÚÝï ÜU è §ÓÀ¢ ÜU Ú¼¢ ã饢 |¢è Ï¢™ „ÜU ¼¢ ãñ J ©„ ÜU }¢Úï }¢ïæ …¢ÜU Ú }¢ñæ ¼¢ï }¢¢Ý¢ï ¥æ{¢ ã¢ï x¢²¢ J ÜU éÀ Ï¢¢ïHÝï ÜU ¢ ¥¢ñ„¢Ý ãè Ý Ú㢠J }¢¢Úï à¢ÚÜU ÜU ï ™éЙ¢Ð ©„ Ï¢¢§ü ÜU è ¶çŲ¢ ÐÚ Ï¢ñÆ x¢²¢ J Ï¢¢§ü ̢ۢ§ü ¥¢ñÚ Î¢ï-™¢Ú Ï¢éÚè-|¢Hè „éÝ¢ÜU Ú „è{¢ ÎÚ±¢…ï ÜU ¢ Ú¢S¼¢ çζH¢²¢ J ©„ „}¢² ¼¢ï }¢éÛ¢ï Hx¢¢, }¢¢Ý¢ï }¢ïÚè }¢Î¢üÝx¢è ÜU ¢ï H¢æÀÝ Hx¢ x¢²¢ ¥¢ñÚ {Ú¼è ÈU Å …¢² ¼¢ï }¢ñæ ©„}¢ïæ „}¢¢ …¢©¡ J ÐÚ Ï¢¢Î ÜU ¢ï §„„ï }¢éÛ¢ï Ï¢™¢ HïÝïÜU ï çH²ï }¢ñæÝï §üEÚ ÜU ¢ „΢ ©ÐÜU ¢Ú }¢¢Ý¢ ãñ J }¢ïÚï …è±Ý }¢ïæ »ï„ï ãè ™¢Ú Ðí„X ¥¢ñÚ ¥¢²ï ãñ, ÐÚ }¢ñæ Îñ±²¢ïx¢ „ï Ï¢™¼¢ x¢²¢ ãê¡ J’ ±ï ¼¢ï x¢¢æ{è…è …ñ„ï ÐéL¯ ƒï, ¼¢ï §„ „æ²¢ïx¢ „ï Ï¢™ x¢²ï, Îê„Úïæ ÜU ï …è±Ý ÜU ï ¼¢ï Ï¢¢Úã Ï¢… ãè …¢¼ï J ç}¢~¢ »ï„¢ ã¢ïÝ¢ ™¢çã» …¢ï Ï¢éÚ¢§²¢ „ï Ï¢™¢ Hï J }¢èÆè-}¢èÆè ¥}¢ë¼ „è Ï¢¢¼ï ÜU ÚÜU ï ÜU é„æSÜU ¢Ú¢æ ÜU ¢ Û¢ãÚ ÐèH¢Ýï±¢Hï ç}¢~¢¢ïæ „ï ã}¢ïࢢ „¢±{¢Ý ÚãÝ¢ ™¢çã» J

Lokfeukjk;.k n'kZu

90

fnlEcj] tuojh&09


çÝ…¢y}¢¢Ýæ Ï¢ír¢LÐæ Îïã~¢²ç±Hÿ¢‡¢}¢ì J ç±|¢¢Ã² ¼ïÝ ÜU ¼üò¢ |¢çQU : ÜU ëc‡¢S² „±ü΢ JJ - çà¢ÿ¢¢Ð~¢è-116

¥ÐÝï …è±¢y}¢¢ ÜU ¢ï SƒêH, „êÿ}¢ ¼ƒ¢ ÜU ¢Ú‡¢, ¼èÝ¢ïæ Îïã „ï ç±Hÿ¢‡¢ „}¢Û¢ÜU Ú Ï¢íír¢MÐ „ï çÝÚ‹¼Ú Ÿ¢èÜU ëc‡¢ |¢x¢±¢Ý ÜU è |¢çQU ÜU ÚïæU J One shall consider one’s soul as distinct from the three forms of body - Sthool (gross), Shukshma (subtle) and Karana (causal) and identify the soul with Brahman and with the sublime form shall always worship Lord Shree Krishna.

Ÿ¢è S±¢ç}¢Ý¢Ú¢²‡¢ „æÐí΢² ÜU ï ©œ¢Úç±|¢¢x¢ ÜU ï Ðíƒ}¢ ¥¢™¢²ü ƒï : {}¢ü{éÚæ{Ú ¥¢™¢²ü Ÿ¢è ¥²¢ïŠ²¢Ð턢΅è }¢ã¢Ú¢… J }¢ã¢Ú¢…Ÿ¢è ÜU è ÜU ¢ï§ çRU ²¢ |¢x¢±¼S}¢Ú‡¢ À¢ïÇGÜU Ú Ýãèæ ÜU Ú¼ï J ©„è„ï ¥ÓÀï-Ï¢êÚï Ðí„æx¢¢ï}¢ïæ ã¯ü-ࢢïÜU Ýãèæ ã¢ï¼¢ ƒ¢ J …Ï¢ ±ï |¢x¢±Î슲¢Ý }¢ïæ Ï¢ñÆG¼ï çÈU Ú §„ „}¢x¢í „æ„¢Ú, S±²æ ¥ÐÝï à¢ÚèÚ ¼ÜU ÜU è ©‹ãïæ „¢Ý-|¢¢Ý Ýãèæ Úã¼è J ±ï Ï¢ír¢LÐ ã¢ïÜU Ú Ðí|¢éÜU è LÐ}¢¢{éÚè ÜU ¢ ¥¢S±¢Î Hï¼ï J »ÜU çÎÝ ±ï Ðí¢¼:Ðê…¢}¢ïæ Š²¢ÝSƒ ƒï J »ÜU -΢ï Í¢‡Åï ÜU ï Ï¢¢Î ±ï Š²¢Ý„ï Ï¢¢ãÚ ¥¢²ï J ÜU éÀ ÿ¢‡¢ÜU ï Ï¢¢Î ©„Ýï „ï±ÜU ÜU ¢ï ÜU 㢠: ‘Îï¶¢ï ¼¢ï, }¢ïÚï ©Ð±S~¢ }¢ïæ ÜU ¢ï§ …‹¼é ¼¢ï Ýãèæ Í¢ê„ x¢²¢ J’ „ï±ÜU Ýï ©Ð±S~¢ HïÜU Ú ƒ¢ïÇGï ÎêÚ ©„ï Û¢æÜU ¢ïÚ¢ ¼¢ï »ÜU Ï¢ÇG¢ ôÏ¢Àé çÝ™ï x¢èÚ ÐÇG¢ J „ï±ÜU ¼¢ï Îﶼ¢ Ú㢠J Û¢¢Çê HïÜU Ú „ï±ÜU ôÏ¢Àé ÜU ¢ï }¢¢ÚÝï …¢ Ú㢠ƒ¢ ¼Ï¢ ¥¢™¢²üŸ¢è Ýï ©„ï Ú¢ïÜU çβ¢ : ‘v²¢ïæ ©„ï }¢¢Ú¼ï ãñ ! Ϣڢ ±¢ï |¢è …è± ãñ J ©„ï ãHÜU ï 㢃 „ï ÐÜU ÇGÜU Ú Ï¢ã¢Ú À¢ïÇG ¥¢¥¢ï J’ „ï±ÜU Ýï ¥¢ÜU Ú Îﶢ ¼¢ï ôÏ¢ÀéÜU ï Û¢ãÚ „ï ¥¢™¢²üŸ¢è ÜU è ÐèÆ ÚQU Ï¢Ý x¢§ ƒè J çÜU ‹¼é ©ÝÜU ï }¢é¶ ÐÚ ¼ÝèÜU |¢è ÐèÇG¢ Ýãè çζ¢§ ÐÇGè J

Lokfeukjk;.k n'kZu

91

fnlEcj] tuojh&09


¥¢HS²æ çã }¢Ýéc²¢‡¢¢æ à¢ÚèÚSƒ¢ï }¢ã¢çÚÐé: J Ý¢Sy²él}¢„}¢¢ï Ï¢‹{é: ÜU ë¼¢²æ Ý¢±ç„μè JJ - „é|¢¢ç¯¼}¢ì

„™}¢ê™, ¥¢H„ }¢Ýéc² ÜU ï à¢ÚèÚ }¢ïæ Ú㢠ã饢 Ï¢ÇG¢ à¢~¢é ãñ J ¥¢ñÚ ©l}¢ …ñ„¢ }¢Ýéc² ÜU ¢ Îê„Ú¢ ÜU ¢ï§ Ï¢‹{é Ýãèæ ãñæ, ©l}¢è }¢Ýéc² ÜU |¢è Îé:¶è Ýãèæ ã¢ï¼¢ J Idleness is the man’s worst foe in his body and occupation is his best friend, a busy man is never unhappy.

»ÜU çÎÝ |¢¢ï…ÝÜU ï Ï¢¢Î }¢ã<¯ ±ç„D ÜU ï çà¢c² ¥ÐÝè Ї¢üÜU éÅè}¢ïæ Ï¢ñÆï ¥Š²²Ý ÜU Ú Úãï ƒï J ¼Ï¢ ©ÝÜU ï ÜU ¢Ý¢ïæ}¢ïæ HÜU Çè ÜU ¢ÅÝïÜU è ¥¢±¢…G „éÝ¢§ ÐÇGè J Ï¢ã¢Ú ¥¢ÜU Ú Îﶢ ¼¢ï ÐèÀï ©Ð±Ý}¢ïæ x¢éLÎï± …¢ïÚ Hx¢¢ÜU Ú HÜU Çè²¢¡ ÜU ¢¡Å Úãï ƒï J çà¢c²¢ïæ ΢ñÇG¼ï x¢éLÎï± ÜU ï Т„ …¢ Ðãé¡™ï ¥¢ñÚ ÐêÀÝï Hx¢ï : ‘x¢éLÎï± ! ¥¢Ð ²ï v²¢ ÜU Ú Úãï ãñ ? ²ï ¼¢ï ã}¢¢Ú¢ ÜU ¢}¢ ãñ J çÝy² „¢²æÜU ¢H ã}¢ „¢Úï çÎÝÜU è HÜU ÇGè ÜU ¢¡Å Hï¼ï ãñ J’ Ÿ¢}¢„ï ƒÜU ï }¢ã<¯ Ï¢¢ïHï : ‘±y„ ! }¢ñæ ç„ÈU ü HÜU ÇGè²¢¡ Ýãèæ ÜU ¢¡Å Ú㢠! HÜU ÇGèÜU ï „¢ƒ }¢ïÚï …è±ÝÜU è ¥¢H„ ÜU ¢ï |¢è ÜU ¢¡Å Ú㢠ãê¡ J ¥¢H„ }¢Ýéc² ÜU ï …è±ÝÜU ¢ „Ï¢„ï Ï¢ÇG¢ à¢~¢é ãñ J Ï¢ñÆï ÚãÝï ÜU è ¥¢Î¼ ã}¢¢Ú¢ ¥±à² Ðœ¢Ý ÜU Ú¼è ãñ J ¥¢…ÜU ¢ ¥¢ÐÜU ¢ Ð¢Æ |¢è ²ãè ãñ : …è±Ý}¢ïæ „Îñ± ©l}¢à¢èH Úã¢ï !’ .......... ¥ÜU Ï¢Ú ÜU ï „ç™± Ï¢èÚÏ¢HÜU ¢ Ðé~¢ Ï¢ÇG¢ ¥¢H„è ƒ¢ J ¥ÝïÜU Ï¢¢Ú „}¢…¢Ýï ÐÚ |¢è ±¢ï ÜU ¢ï§ ÜU ¢}¢ ÜU ÚÝï ©y„éÜU Ýãè ã¢ï¼¢ ƒ¢ J çм¢Ýï ©„ï çà¢ÿ¢¢ ÎïÝïÜU ¢ çÝp² çÜU ²¢ J Îê„Úï çÎÝ ©„ÜU ¢ Ðé~¢ ¥¢æx¢Ý }¢ïæ Ï¢ñÆ¢ ƒ¢ J Ï¢èÚÏ¢H ÚS„è-Ï¢¢HÅè HïÜU Ú ÜU 껡}¢ïæ „ï ТÝè çÝÜU ¢HÝï Hx¢ï J çÜU ‹¼é ±ï ТÝè „ï ÀHÜU ¼è Ï¢¢HÅè Ï¢ã¢Ú ¥¢¼è ¼¢ï ©„ï ±¢Ð„ ÜU 껡 }¢ïæ Ç¢H Îï¼ï ƒï J ÜU § Ï¢¢Ú ©„Ýï ТÝè çÝÜU ¢H¢ ±¢Ð„ ÜU 껡 }¢ïæ Ç¢H çβ¢ J ¥Ï¢ Ðé~¢„ï Ú㢠Ýãèæ x¢²¢, ©„Ýï ÐêÀ Hè²¢ : ‘çм¢…è ! »ï„è òƒü }¢ïãݼ ÜU ÚÝï ÜU è v²¢æ …LÚ¼ ãñ ?’ Ðé~¢ÜU è Ï¢¢¼ „éÝÜU Ú Ï¢èÚÏ¢H Ï¢¢ïHï : ‘Ï¢ïÅï ! }¢ñ�� |¢è ¼é}ãï ±¢ï ãè ÜU ã¼¢ ãê¡, ¼é}ãï ÜU ¢ï§ ÜU ¢}¢ Ýãèæ ÜU ÚÝ¢ ãñ ¼¢ï »ï„è òƒü ô…Îx¢è …èÝï „ï ¥ÓÀ¢ ãñ, }¢Ú …¢Ý¢ J’ çм¢ÜU è Ï¢¢¼ Ðé~¢ÜU ï Nβ}¢ïæ Ï¢ñÆ x¢²è ¥¢ñÚ ±¢ï ©l}¢ ÜU ÚÝï Hx¢¢ J Lokfeukjk;.k n'kZu

92

fnlEcj] tuojh&09


²~¢ ç±c‡¢éÜU ƒ¢ H¢ïÜU ï „¢{±p ¼Î¢Ÿ¢²¢: J ¼~¢ ¼èƒ¢üçÝ „±¢ü燢 Ý¢~¢ ÜU ¢²¢ü ç±™¢Ú‡¢¢ JJ

§„ H¢ïÜU }¢ïæ …ã¢¡ ç±c‡¢éÜU ƒ¢ ¥¢ñÚ „æ¼¢ïæ ÜU ¢ çݱ¢„ ãñ, ±ã¢¡ ãè „±ü ¼èƒü Ï¢„¼ï ãñ J ©„}¢ïæ ÜU ¢ï§ü „æÎïã Ýãèæ ãñ J Where there is God’s discourses and saints, there is the world’s pilgrims.

„Îìx¢éL Ÿ¢è x¢é‡¢¢¼è¼¢ÝæÎ S±¢}¢è H¢ï{èÜU ¢ Ð{¢Úï J H¢ï{èÜU ¢ ÜU ï Ú¢…¢ ¥|¢²ô„ã…è S±¢}¢è…è ÜU ï ¥Ý‹² çà¢c² ƒï J à¢Ú¢Ï¢-„éæÎÚè ¥¢ñÚ çà¢ÜU ¢Ú ÜU ï ¥Ææx¢ ç¶H¢ÇGè ¥|¢²ô„ã…è „Îìx¢éL x¢¢ïТf¢ÝæÎ S±¢}¢è ÜU ï ©ÐÎïࢠ„ï ÐÚ}¢ |¢QU Ï¢Ý x¢» ƒï J ¥Ï¢ ¼¢ï ±ï çÎÝ }¢ïæ 5-6 Í¢‡Åï Š²¢Ý }¢ïæ Ï¢ñÆï Úã¼ï ƒï J §„çH» ©„ï „Ï¢, Š²¢Ýè ¥|¢²ô„ã Ý¢}¢ „ï ÐéÜU ¢Ú¼ï ƒï J S±¢}¢è…è ¥¢ñÚ „æ¼¢ïæ ÜU ï ¥¢x¢}¢Ý „ï ÎÚÏ¢¢Ú ÜU ¢ï ¥y²æ¼ ¥¢ÝæÎ ã饢 J ¥|¢²ô„ã…è Ýï „æ¼¢æï ÜU ï çH» }¢æçÎÚ }¢ïæ „|¢è ò±Sƒ¢ ¥ÓÀè ¼Úã ÜU Ú Îè ƒè J çÝy² ΢ïãÐÚ ÜU ï çH» |¢¢ï…Ý ÜU è „¢}¢x¢íè |¢ï… Îï¼ï ¥¢ñÚ S±²æ Š²¢Ý }¢ïæ Ï¢ñÆ …¢¼ï J ©„ÜU ¢ Š²¢Ý „¢²æ 4 Ï¢…ï Àêż¢ çÈU Ú Ú¢Á²ÜU ¢²ü ¼ƒ¢ ¥‹² ÜU ¢²¢ïü }¢ïæ …êÇ …¢¼ï J S±¢}¢è…è ÜU ï „¢ƒ „y„æx¢ ÜU ÚÝï ÜU ¢ ¥±„Ú ÜU |¢è-ÜU |¢¢Ú ãè ç}¢H Т¼¢ J »ï„ï ãè ¼èÝ çÎÝ ã¢ï x¢²ï J ¥Ï¢ S±¢}¢è…è ¥ÜU éH¢²ï J ©‹ã¢ïæÝï ¥|¢²ô„ã…è ÜU ¢ï Ï¢éH¢²ï ¥¢ñÚ ÜU 㢠: ‘¥¢… |¢¢ï…Ý ÜU ï Ï¢¢Î ã}¢ …êÝ¢x¢É …¢ Úãï ãñ J’ ‘v²¢ïæ S±¢}¢è…è ! ¥¢Ð ¼¢ï »ÜU -Î¢ï „#¢ã LÜU Ýï±¢Hï ƒï !’ ¥|¢²ô„ã…è Ýï ¥¢p²ü „ï ÜU 㢠J ¼Ï¢ S±¢}¢è Ýï ÜU 㢠: ‘²ã¢¡ ã}¢ HÇìÇê ¶¢Ýï Ýãèæ ¥¢²ï ãñ J ¥¢ÐÜU ¢ï |¢x¢±Îì±¢¼¢ü „éÝ¢Ýï ¥¢²ï ãñ, ¥¢ñÚ ¥¢Ð ¼¢ï „¢Ú¢ çÎÝ Š²¢Ý }¢ïæ Ï¢ñÆï Úã¼ï ãñ J Š²¢Ý ¥¢±à²ÜU ãñ ¥¢ñÚ |¢çQU ÜU ¢ ¥æç¼}¢ ™Ú‡¢ ãñ çÜU ‹¼é Š²¢Ý ¼|¢è „¢ƒüÜU ã¢ï¼¢ ãñ …Ï¢ çÝy² „y„æx¢ ã¢ï¼¢ ãñ J ÐÚ}¢ ±ñÚ¢x²±¢Ý à¢éÜU Îï±…è |¢è Š²¢Ý À¢ïÇGÜU Ú |¢x¢±¢Ý ÜU è ÜU ƒ¢ ÜU ÚÝï ©l¼ ã¢ï x¢²ï ƒï J’ ¥|¢²ô„ã…è ÜU ¢ï ¥ÐÝè |¢êH „}¢Û¢ }¢ïæ ¥¢ x¢²è J ±ï çÝy² „漄}¢¢x¢}¢ ÜU ÚÝï Hx¢ï J Lokfeukjk;.k n'kZu

93

fnlEcj] tuojh&09


΢ÝïÝ |¢ê¼¢çÝ ±à¢è |¢±ç‹¼, ΢ÝïÝ ±ñÚ¢‡²çРݢà¢æ J ÐÚ¢ïùçРϢ‹{éæ ©Ðñç¼ Î¢Ýñ:, ΢Ýæ ãè „±Z ò„Ý¢çÝ ã狼 JJ - „é|¢¢ç¯¼}¢ì

Î¢Ý „ï „±ü Ðí¢‡¢è ±à¢ ã¢ï¼ï ãñ, Î¢Ý „ï ±ñÚ |¢è ÝC ã¢ï¼¢ ãñ, Î¢Ý „ï ÐÚ¢²ï H¢ïÜU |¢è ã}¢¢Úï Ï¢æ{é Ï¢Ý …¢¼ï ãñ J Î¢Ý „±ü ò„Ý¢ï ÜU ¢ ݢࢠÜU Ú¼¢ ãñ J Donation creates friendship, buries animosity. Charity also make strangers friends and even helps destroy addiction.

Ÿ¢è §üEÚ™‹Îí ç±l¢„¢x¢Ú…è ÜU HÜU œ¢¢ ÜU ï »ÜU }¢¢x¢ü „ï x¢é…Ú Úãï ƒï J ©„ÜU è çÝx¢¢ã ™¢Ú¢ñ ¥¢ïÚ Í¢ê}¢ Úãè ƒè, çÜU „èÜU ¢ï }¢ïÚè „ã¢²¼¢ ÜU è ¥¢±à²ÜU ¼¢ ¼¢ï Ýãèæ ãñæ Ý¢ ! ©„Ýï Îﶢ ¼¢ï »ÜU òçQU Ï¢ãé¼ ©Î¢„ ™H¢ …¢ Ú㢠ƒ¢ J ©„ÜU ¢ }¢é¡ã Îï¶Ýï …ñ„¢ Ýãèæ Hx¢¢, ç±l¢„¢x¢Ú…è ÜU ¢ï J ±ï ©„ÜU ï Т„ Ðãé¡™ x¢» ¥¢ñÚ ÐêÀ¢ : ‘¥¢Ð §¼Ýï ©Î¢„ v²¢ïæ ãñ ?’ ±ï Ýãèæ ©‹ãï Ðã™¢Ý¼ï ƒï, ±¢ï §‹ãï Ýãèæ Ð㙢ݼ¢ ƒ¢ J »ÜU ¥ÐçÚ發 §„ ÐíÜU ¢Ú ÐêÀ¼ï Îï¶ÜU Ú ©„Ýï H¡Ï¢è „¢¡„ Hè : ‘ç±Ð眢 ÜU ¢ }¢¢Ú¢ ©Î¢„ ãê¡, |¢¢§ü !’ ‘ÜU ¢ñÝ ãñ ¥¢Ð ¥¢ñÚ v²¢ ç±Ð眢 ãñ ?’ ç±l¢„¢x¢Ú…è Ýï çÈU Ú ÐêÀ¢ J „¢Îï ÜU ÐÇï }¢ïæ Úãï ç±l¢„¢x¢Ú…è ÜU ¢ï ©„Ýï ¥ÐÝï …ñ„ï „¢{¢Ú‡¢ çÝ{üÝ ¥¢Î}¢è „}¢Û¢ÜU Ú ÜU 㢠: ‘çÜU ‹¼é, }¢ïÚè ÜU ã¢Ýè „éÝÜU Ú ¥¢Ð v²¢ ÜU Úïæx¢ï ? ¥¢Ð }¢ïÚè „ã¢²¼¢ ¼¢ï Ýãèæ ÜU Ú „ÜU ïæx¢ï J’ çÈU Ú |¢è ç±l¢„¢x¢Ú…è Ýï ©„ï À¢ïÇGï Ýãèæ J ¥¢x¢íã ÜU ÚÜU ï „¢Úè Ï¢¢¼ …¢Ý Hè J ±¢ï »ÜU x¢ÚèÏ¢ Ï¢í¢r¢‡¢ ƒ¢ J Ðé~¢è ÜU ï ç±±¢ã ÜU ï çH²ï }¢ã¢…Ý ÜU ï Т„ „ï Lвï çH²ï ƒï çÜU ‹¼é ÎïÝï ÜU ¢ ÜU ¢ï§ ÐíÏ¢‹{ Ýãèæ ã饢 ƒ¢, ¥¢ñÚ }¢ã¢…Ý Ýï ÜU ¢ïÅü }¢ïæ ΢±¢ ÜU Ú çβ¢ ƒ¢ J ©„ÜU è ç™æ¼¢ ©„ï „¼¢ Úãè ƒè J ç±l¢„¢x¢Ú…è Ýï Ï¢¢¼-Ï¢¢¼ }¢ïæ ©„ÜU ¢ Ý¢}¢, м¢ ¼ƒ¢ çÜU „ ¥Î¢H¼ }¢ïæ }¢éÜU Î}¢¢ ™H Ú㢠ãñ, ²ã „Ï¢ ÐêÀ çH²¢ J }¢éÜU Î}¢ï ÜU ï çÎÝ Ï¢í¢r¢‡¢ ¥Î¢H¼ }¢ïæ ã¢ç…Ú ã饢 ¼¢ï ©„ï м¢ Hx¢¢ çÜU ©„ÜU è ¥¢ïÚ „ï çÜU „èÝï LÐ²ï …}¢¢ ÜU Ú çÎ²ï ƒï ¥¢ñÚ }¢éÜU Î}¢¢ „}¢¢# ã¢ï ™éÜU ¢ ƒ¢ J ±ã „¢ï™Ýï Hx¢¢ : ‘çÜU „ ©Î¢Ú ÐéL¯Ýï ©„ ÐÚ Î²¢ ÜU è !’ çÜU ‹¼é }¢¢x¢ü }¢ïæ ç}¢Hï ©„ „¢{¢Ú‡¢ çζÝï±¢Hï òçQU ÜU ¢ ²ã ÜU ¢}¢ ã¢ï „ÜU ¼¢ ãñ, ²ã Ï¢¢¼ ©„ÜU ï Š²¢Ý }¢ïæ ãè ÜU ñ„ï ¥¢ „ÜU ¼è ƒè J Lokfeukjk;.k n'kZu

94

fnlEcj] tuojh&09


²lçÐ à¢éŠ{æ H¢ïÜU ç±MŠ{æ Ý¢ÜU Ú‡¢è²æ Ý¢™Ú‡¢è²}¢ì J - „é|¢¢ç¯¼}¢ì

H¢ïÜU ç±MŠ{ Ðíà¢S¼ ¥¢™Ú‡¢ |¢è Ýãèæ ÜU ÚÝ¢ ™¢çã» J Don’t even follow ideal conducts that are against the Majority.

S±¢ç}¢Ý¢Ú¢²‡¢ „æÐí΢²ÜU ï „æ¼¢ïæ ÜU ¢ }¢æÇH }¢ãïf¢± à¢ãÚ }¢ïæ ¥¢²¢ ƒ¢ J S±¢ç}¢Ý¢Ú¢²‡¢ }¢æçÎÚ ÜU ï Т„ »ÜU Îê„Úï „æÐí΢² ÜU ¢ }¢æçÎÚ |¢è ƒ¢ J ©„ }¢æçÎÚ }¢ïæ ©ÝÜU ï ¥¢x¢ï±¢Ý x¢éæ„¢§ü…è |¢è ¥¢²ï ãé²ï ƒï J §„ x¢éæ„¢§ü ÜU ¢ï S±¢ç}¢Ý¢Ú¢²‡¢ „æÐí΢² „ï ÜU éÀ mï¯ ƒ¢ J ²ã¢¡ S±¢ç}¢Ý¢Ú¢²‡¢ }¢æçÎÚ }¢ïæ „¢²æÜU ¢HèÝ „|¢¢ }¢ïæ „æ¼¢ïæ „}¢êã }¢ïæ ‘Ú¢…ï x¢ÉÐéÚ }¢ã¢Ú¢…...’ ÜU è¼üÝ ±¢ô…~¢¢ï ÜU ï „¢ƒ ©¡Ó™ S±Ú „ï x¢¢ Úãï ƒï J ²ã „éÝÜU Ú x¢éæ„¢§ü ÜU ¢ï x¢éS„¢ ¥¢²¢ ©„ÜU ï ÜU ãÝï „ï ÜU éÀ H¢ïx¢ S±¢ç}¢Ý¢Ú¢²‡¢ }¢æçÎÚ ÐÚ ãÌ¢ HïÜU Ú ¥¢²ï J „æÐí΢² ÜU ï „æ¼¢ïæ ¼¢ï çϢݢ ÜU è„è ÜU ¢Ú‡¢ ۢ͢ÇG¢ ÜU ÚÝ¢ Ýãèæ …¢Ý¼ï ƒï J „|¢è „æ¼ §{Ú-©{Ú ã¢ï x¢²ï J çÜU ‹¼é »ÜU ±ëh „æ¼ Ï¢ñÆï Úãï, ©„ï „Ï¢Ýï Ï¢ã¢ï¼ }¢¢Úï ¥¢ñÚ ±ï „æ¼ÜU ¢ Îïã¢æ¼ ã¢ï x¢²¢ J }¢æçÎÚÜU ï ãçÚ|¢QU ¢ïæ }¢ïæ ÜU ¢ïH¢ãH }¢™ x¢²¢ J „Ï¢ ÜU éÀ çζ¢ ÎïÝïÜU ï }¢êÇG}¢ïæ ¥¢ x¢²ï çÜU ‹¼é „æ¼¢ïæÝï „|¢èÜU ¢ï à¢¢æ¼ Ú¶ïæ J ±Ú¼¢H …¢ï „æÐí΢² ÜU ï Îçÿ¢‡¢ ç±|¢¢x¢ÜU ¢ ÜU ï‹Îí ƒ¢ -{}¢ü{éÚæ{Ú ¥¢™¢²ü Ÿ¢è ÚÍ¢é±èÚ…è }¢ã¢Ú¢… ÜU ¢ï „æÎïࢠ|¢ï…¢ J „Îìx¢éL çÝy²¢ÝæÎ S±¢}¢è ¥¢çÎ „æ¼¢ïæ ¼¢ï ²ã „éÝÜU Ú „¢ï Ï¢æÎêÜU {¢Úè Т¯ü΢ï ÜU ¢ï |¢ï…Ýï ¼ñ²¢Ú ã¢ï x¢²ï J çÜU ‹¼é ÚÍ¢é±èÚ…è }¢ã¢Ú¢… Ýï „|¢èÜU ¢ï à¢¢æ¼ ÜU ÚÜU ï ÜU 㢠: ‘ã}¢ …¢Ý¼ï ãñ çÜU ã}¢ „Ó™ï ãñ, à¢éh ãñ J ã}¢Ýï ÜU ¢ï§ x¢éq¢ Ýãèæ çÜU ²¢ ãñ, çÈU Ú|¢è ã}¢¢Úï »ï„ï ò±ã¢Ú „ï „}¢¢… }¢ïæ ã}¢¢Úè à¢éh¼¢ÜU ¢ï |¢è ÜU HæÜU Hx¢ïx¢¢ J |¢x¢±¢Ý ã}¢¢Úï „¢ƒ ãñ, |¢x¢±¢Ý „|¢è ÜU ¢ï ²¢ïx² ÈU H Îï Îïæx¢ï J’ }¢ãïf¢± ÜU ï S±¢ç}¢Ý¢Ú¢²‡¢ }¢æçÎÚ }¢ïæ ãé²è „æ¼ ÜU è ãy²¢ ÜU è …¢Ý „ÚÜU ¢Ú }¢ïæ ã¢ï x¢²è ƒè J §„ x¢éqï}¢ïæ x¢éæ„¢§ü…è ÜU ¢ï |¢è „…¢ ã¢ïÝï±¢Hè ƒè J ©ÝÜU ï çà¢c²¢ïæ ç}¢HÜU ï ÚÍ¢é±èÚ…è }¢ã¢Ú¢…ÜU ï Т„ ¥¢²ï ¥¢ñÚ }¢¢¡çÈU }¢¢¡x¢è J ¥¢™¢²üŸ¢è Ýï x¢éæ„¢§ü…èÜU ¢ï Ï¢™¢ çH²ï J Lokfeukjk;.k n'kZu

95

fnlEcj] tuojh&09


Ý çã ÜU ë¼}¢éÐÜU ¢Úæ „¢{±¢ï ç±S}¢Ú狼 J - „é|¢¢ç¯¼}¢ì

„¢{éÐéM¯ (¥ÐÝï ÐÚ Îê„Ú¢ïæ Ýï) çÜU ²ï ãé» ©ÐÜU ¢Ú ÜU ¢ï ÜU |¢è |¢êH¼ï Ýãèæ J The noble never forget the favors others done to them.

|¢¢Ú¼ï çÜU „è }¢ã¢ÐéL¯ ÜU è Ï¢¢¼ ãñ J x¢ÚèÏ¢¢ï ÜU ï ¥ÐÝ¢ „±üS± ‹²¢ñÀ¢±Ú ÜU Ú ÎïÝï±¢Hï ©„ }¢ã¢ÐéL¯ÜU ¢ï »ï„ï çÎÝ ¥¢ ¶ÇGï …Ï¢ ©„ÜU ï Т„ Ð~¢ |¢ï…Ýï ÜU ï çH²ï çHÈU ¢ÈU ï ÐÚ Hx¢¢Ýï çÅÜU Å HïÝï ÜU ï Ðñ„ï Ýãèæ ƒï J ¥¢ñÚ çÜU „èÜU ï ¥¢x¢ï 㢃 ÈU ñH¢Ý¢ ©„ÜU ï ¶¢ÝÎ¢Ý ÜU ï „æSÜU ¢Ú Ýãèæ ƒï J ©ÝÜU ï ©g¢¼ òçQU y± „ï Ú¢Á²|¢Ú }¢ïæ ©ÝÜU è w²¢ç¼ ÈU ñH ™êÜU è ƒè §„çH²ï ãÚ çÎÝ ÜU § H¢ïx¢¢ïÜU ï Ð~¢ ©„ï ç}¢H¼ï Úã¼ï ƒï J Ð~¢¢ïæÜU ¢ï ÐÉGÜU Ú ©ÝÜU ï ©œ¢Ú ¼¢ï çH¶ Îï¼ï ƒï çÜU ‹¼é |¢ï…Ý¢ ÜU ñ„ï ? ©‹ã¢ïæÝï „¢ï™¢ ¥|¢è Ð~¢¢ïæÜU ï ©œ¢Ú ¼¢ï çH¶ Îêæ, çÈU Ú »ÜU „¢ƒ çÜU ¼Ýï ©œ¢Ú çH¶Ýï Ï¢ñÆêæx¢¢ J »ï„¢ „¢ï™ÜU Ú …¢ï |¢è Ð~¢ ¥¢¼¢ ©„ÜU ¢ ©œ¢Ú çH¶ÜU ï çHÈU ¢ÈU ï }¢ïæ Ï¢æÎ ÜU Ú ÅïÏ¢H ÐÚ Ú¶ ÎïÝï Hx¢ï J ÜU éÀ çÎÝ}¢ïæ ÅïÏ¢H ÐÚ ©œ¢Ú±¢Hï Ð~¢ÜU ¢ ÉïÚ ã¢ï x¢²¢ J »ÜU çÎÝ »ÜU ç}¢~¢ ©„ï ç}¢HÝï ¥¢²¢ ¥¢ñÚ Ð~¢¢ïæÜU ¢ï Îï¶ ©„Ýï „¢Úè Ï¢¢¼ …¢Ýè ¥¢ñÚ Ð¢¡™ Lвï ÜU è çÅÜU Å H¢ÜU Ú ©„ï Îï Îè J ¼Ï¢ ©„ „|¢è Ð~¢¢ïÜU ¢ï Ú±¢Ý¢ ÜU Ú Îè²ï J …Ï¢ ©„ÜU è ò¢±ã¢ÚèÜU çSƒ¼è ÆèÜU ãé§, çÈU Ú …Ï¢ |¢è ±¢ï Т¡™ LвïÜU è çÅÜU Å H¢ ÎïÝï±¢H¢ ç}¢~¢ ç}¢H …¢² ¼Ï¢ ²ï }¢ã¢ÐéL¯ ©„ÜU è …ïÏ¢}¢ïæ ¥¢x¢íã„ï Т¡™ Lвï Ç¢H Îï¼ï ¥¢ñÚ ÜU 㢠ÜU Ú¼ï : ‘¼é}ãï }¢¢Hê}¢ ãñ, »ÜU Ï¢¢Ú ¼ê}¢Ýï }¢éÛ¢ï Т¡™ LвïÜU è çÅÜU Å H¢ÜU Ú Îè ƒè J’ ç}¢~¢ ç™Ì¢²¢ : ‘çÜU ‹¼é ¥¢ÐÝï ²ï ΄ Ï¢¢Ú }¢ïÚè …ïÏ¢}¢ïæ Т¡™ Lвï ͢顄¢ çβï ãñ ©„ÜU ¢ v²¢ ? ¥Ï¢ }¢éÛ¢ï ¥¢Ð„ï ç}¢HÝïÜU ¢ Ï¢æÎ ÜU ÚÝ¢ ã¢ïx¢¢ J’ ¼Ï¢ x¢Îx¢çμ ã¢ïÜU Ú ±ï Ï¢¢ïHï : ‘|¢¢§ü ! ¼é}¢Ýï »ï„ï „}¢² }¢ïæ }¢éÛ¢ï Т¡™ Lвï çÎ²ï ƒï çÜU }¢ñæ ãÚ çÎÝ ¼é}ãï Т¡™ Т¡™ Lвï Îï¼¢ Úãé ¼¢ï |¢è ¼ïÚï «‡¢„ï }¢éQU Ýãèæ ã¢ï „ÜU éæx¢¢ J’ Lokfeukjk;.k n'kZu

96

fnlEcj] tuojh&09


Ý „¢ „|¢¢ ²~¢ Ý „狼 ±ëŠ{¢, ±ëŠ{¢ Ý ¼ï ²ï Ý ±Î狼 {}¢ü}¢ì J {}¢ü „ Ý¢ï ²~¢ „y²}¢çS¼, „y²æ Ý ¼lÓÀH}¢|²éÐñç¼ JJ - „é|¢¢ç¯¼}¢ì

±¢ï „|¢¢ Ýãèæ ãñ, …㢡 ±ëhÐéL¯¢ïæ Ý ã¢ï¼ï, ±ï ±ëh Ýãèæ ãñ, …¢ï {}¢ü Ýãèæ Ï¢¼¢¼ï, ±¢ï {}¢ü Ýãèæ ãñ, ç…„}¢ïæ „y² Ýãè ã¢ï, ±¢ï „y² Ýãèæ ãñ, …¢ï ÀH„ï ¥¢±ë¼ ã¢ï J An assembly without elders is no good, elders are no good if they don’t give good advice, an advice is no good without truth in it, truth shrouded in false is no good.

»ÜU ±ëh }¢ã¢à¢² ¥ÐÝï Ï¢™ÐÝ ÜU ï ç}¢~¢ ಢ}¢…è ÜU ï Ðé~¢ Ú¢}¢…è „ï ç}¢HÝï ¥¢²ï J Ú¢}¢…è ¥¢ñÚ ÐçÚ±¢Ú ©‹ãï ТÜU Ú ¥¢ÝæÎè¼ ã饢 J ±ëhÝï ÜU 㢠: ‘ç}¢~¢, ™H Ï¢„ï ©‹ãï „¢H Ï¢è¼ x¢²¢, ÐÚ }¢ñæ ¼é}ã¢Úè ¶¢ï…-¶Ï¢Ú Ýãèæ Hï „ÜU ¢ J ¥Ï¢ ¼ïÚï ç„ÚÐÚ ÜU ¢ï§ü Ýãèæ ãñ, „}¢Û¢ÜU Ú ¥ÓÀè ™¢H„ï ÚãÝ¢ J’ ±ëhÐéL¯ ç}¢~¢ÜU ï §„ Ðé~¢ÜU ï ™¢H-™HÝ„ï |¢Hè|¢¢¡ç¼ ÐçÚ發 ƒ¢ J ¥ÐÝï Ï¢¢ÐÜU è ÜU }¢¢§ ТÝèÜU è ¼Úã }¢¢ñ…-}¢S¼è }¢ïæ ©ÇG¢ Ú㢠ƒ¢ J Ú¢}¢…è Ýï ÜU 㢠: ‘™¢™¢…è ! ¥¢Ð ¼¢ï }¢ïÚï çм¢…è ÜU è …x¢ã ãñ J ¥ÓÀ¢ ã饢 ¥¢Ð ¥¢ x¢²ï J ™¢Ú çÎÝÜU ï Ï¢¢Î çα¢Hè ãñ J çα¢Hè ÜU ï Ï¢¢Î ãè ±¢Ð„ …¢§²ï J ¥¢ÐÜU ï ЄæÎÜU ï ÐÜU ±¢Ý ¥¢ÐÜU ¢ï ç¶H¢©æx¢¢, Ï¢¢ïçH²ï ¥¢ÐÜU ¢ï ÜU ¢ñÝ-„¢ ÐÜU ±¢Ý ЄæÎ ãñ ?’ ±ëhÝï }¢ï„éÚ ÜU è ЄæÎx¢è Ï¢¼¢§ü J çα¢Hè ¥¢²è J Ú¢~¢è |¢¢ï…Ý}¢ïæ ç}¢~¢}¢‡ÇHè |¢è ƒè J ¼¢…¢ Ϣݢ²¢ ã饢 }¢ï„éÚ ™¢™¢…è ÜU è ƒ¢Hè}¢ïæ ¥¢²¢ J }¢é¡ã}¢ïæ Ú¶¼ï ãè ©‹ã¢ïæÝï ÜU 㢠: ‘Ï¢ïÅ¢ ! }¢ï„éÏ¢ Ï¢¢„è ãñ, çÀ: !’ Ú¢}¢…è „}¢…¢Ýï Hx¢¢ : ‘™¢™¢…è ! »ÜU Í¢‡Åï „ï ÐãHï ãè }¢ï„éÏ¢ Ϣݢ²¢ ãñ J Í¢è ¥¢ñÚ ¥¢Å¢ |¢è ¼¢…ï ƒï J çÈU Ú ¥¢Ð §„ï Ï¢¢„è ÜU ñ„ï ÜU ã¼ï ãñ ?’ ±ëhÝï ÜU 㢠: ‘Ï¢ïÅ¢ ! §„}¢ïæ Ð™è„ „¢H ÐéÚ¢Ýè x¢‹{¥¢ Úãè ãñ J ²ï }¢ïÚï ç}¢~¢ ಢ}¢…èÝï ÜU C„ï ÜU }¢¢²è ãé§ „}Ð眢 „ï Ϣݢ²¢ ã饢 }¢ï„éÚ ãñ J ¥|¢è ©‹ãïæ x¢é…Úï »ÜU ãè „¢H ã饢 ãñ, §¼Ýï „}¢²}¢ïæ ¼é}¢Ýï ¥¢{è „}Ð眢 ©ÇG¢ Îè; ¼Ï¢ ¥¢x¢ï v²¢ ÜU Ú¢ïx¢ï ! ¼é}¢ ¥ÐÝï ÐçÚŸ¢}¢ „ï ÜU }¢¢²ï {ÝÜU ¢ }¢ï„éÚ Ï¢Ý¢ÜU ï ç¶H¢¥¢ï ¼¢ï ©„ï }¢ñæ ¼¢…¢ ÜU ãéæx¢¢ J’ ±ëhÜU è Ï¢¢¼ „éÝÜU Ú Ú¢}¢…è à¢=}¢Î¢ ã¢ï x¢²¢ J ™¢™¢…èÜU ï ÐñÚ ÀêÜU Ú ©„Ýï ÜU „}¢ ¶¢²è çÜU ¥Ï¢„ï }¢ñæ ¥ÐÝï Ÿ¢}¢ÜU è ãè Ú¢ïÅè ¶¢©¡x¢¢ J Lokfeukjk;.k n'kZu

97

fnlEcj] tuojh&09


„¶èçݱ Ðíè缲酢ïùÝé…èç±Ý: „}¢¢Ý}¢¢Ý¢Ýì „éOÎp Ï¢‹{éç|¢: J „ „‹¼¼æ Îࢲü¼ï x¢¼S}¢²: ÜU ë¼¢ç{Ðy²¢ç}¢± „¢{éÏ¢‹{é¼¢}¢ì JJ - çÜU Ú¢¼, 1/10

¥ãæÜU ¢ÚãèÝ („Á…Ý) „ï±ÜU ¢ïæ ÜU ï „¢ƒ SÝïã²éQU ç}¢~¢ ÜU è ¼Úã, ç}¢~¢ ÜU ï „¢ƒ ¥¢ÎÚ²éQU Ï¢æ{é ÜU è ¼Úã, Ï¢æ{é ÜU ï „¢ƒ „±üS± ÜU è ¼Úã Ï¢¢ï{ ÜU Ú¼ï ãñ J Egoless people treat servants as friends, friends as brethren and brothers as themselves.

„ïÆ Ú}¢‡¢H¢H |¢x¢±¢Ý ÜU ï |¢QU ¥¢ñÚ „¢{éS±|¢¢±ÜU ï ƒï J »ÜU Ï¢¢Ú ©ÝÜU ï Ú„¢ï§²¢ ÜU è ÐçÕ Ï¢è}¢¢Ú ƒè J ±¢ï Ú¢¼|¢Ú ©ÝÜU è „¢Ú±¢Ú }¢ïæ Hx¢¢ ƒ¢ J „éÏ¢ã Ý¢ñÜU ÚèÜU ï ÇGÚÜU ¢ }¢¢Ú¢ Ï¢è}¢¢Ú ÐçÕÜU ¢ï À¢ïÇG ÜU ¢}¢ÐÚ ¥¢ x¢²¢ ƒ¢ J ÐçÕÜU è ô™¼¢ ¥¢ñÚ Ú¢¼ÜU ï …¢x¢Ú‡¢ÜU ï ÜU ¢Ú‡¢ ©„Ýï ãH饢 }¢ïæ Ý}¢ÜU ¥¢ñÚ „Ï…è}¢ïæ à¢PU Ú Ç¢H Îè J …Ï¢ Ú}¢‡¢H¢H…è |¢¢ï…Ý ÜU ÚÝï Ï¢ñÆï ¼Ï¢ ãH饢 Ý}¢ÜU èÝ ¥¢ñÚ „Ï…è }¢èÆ¢ }¢¢Hê}¢ ÐÇG¢ ©„Ýï Ú„¢ï§²¢ÜU ï „¢}¢Ýï Îﶢ ¼¢ï ©ÝÜU ¢ ™ïãÚ¢ ©Î¢„ ƒ¢ J ‘v²¢ïæ H¢|¢à¢æÜU Ú ! ¥¢… ©Î¢„ v²¢ïæ ãñ ?’ Ú„¢ï§²¢ Ýï „¢Úè Ï¢¢¼ Ï¢¼¢§ J „ïÆ…è Ï¢¢ïHï : ‘¥Úï, »ï„¢ ãñ ¼¢ï ²ã¢¡ ¥¢ÝïÜU è v²¢ …LÚ¼ ƒè J ™H¢ï ¥Ï¢ …ËÎ ãè Í¢Ú Ðãé¡™¢ï ¥¢ñÚ ÐçÕÜU è „æ|¢¢H ÜU Ú¢ï J ¥¢ñÚ Îﶢï, ƒ¢ïÇè ÎïÚ }¢ñæ »ÜU ¥¢Î}¢è |¢ï…¼¢ ãê¡ ±¢ï ¼ïÚè ÐçÕ ÜU è „æ|¢¢H Ú¶ïx¢¢, ¼Ï¢ ¼ÜU ¼é}¢ ¥¢Ú¢}¢ ÜU Ú HïÝ¢ v²¢ïæçÜU ÜU H Ú¢¼ ¼é}¢ „¢ï²ï |¢è Ýãèæ ã¢ïx¢ï J’ Ú„¢ï§²¢ÜU ¢ï Ï¢ÇGè „¢‹y±Ý¢ ç}¢Hè J }¢Ý-ãè}¢Ý ±ã ¥¢à¢è±¢üÎ Îï¼¢ ã饢 Í¢Ú x¢²¢ J ²ã¢¡ „ïÆ…è Ýï ÐçÕ ™}ТϢ¢§ü ÜU ¢ï Ï¢éH¢ÜU Ú {èÚï„ï „¢Úè Ï¢¢¼ Ï¢¼¢§ü ¥¢ñÚ ãH饢 ¼ƒ¢ „Ï…èÜU ¢ï x¢¢ñࢢH¢ }¢ïæ x¢¢²¢ï ÜU ¢ï ç¶H¢ÜU Ú Îê„Úè Ú„¢ï§ ϢݢÝï ÜU ã çβ¢ J

Lokfeukjk;.k n'kZu

98

fnlEcj] tuojh&09


ÿ¢}¢¢à¢S~¢æ ÜU Úï ²S² Îé…üÝ: çÜU æ ÜU çÚc²ç¼ J ¥¼ë‡¢ï Ðç¼¼¢ï ±çãìÝ: S±²}¢ï±¢ïÐࢢ}²ç¼ JJ - „é|¢¢ç¯¼}¢ì

Í¢¢„ Úçã¼ Ð뉱è ÐÚ ÐÇ¢ ã饢 ¥çxÝ ¥ÐÝï ¥¢Ð Ï¢éÛ¢ …¢¼¢ ãñ, ¼¢ï ç…„ÜU ï 㢃 }¢ïæ ÿ¢}¢¢MÐè ࢛ ãñ ©„ÜU ¢ï Îé…üÝ v²¢ ÜU Ú „ÜU ¼¢ ãñ J Fire can cause no damage in grassless desert, similarly what bad can be done to someone who has the weapon of forgiveness.

Îçÿ¢‡¢ |¢¢Ú¼ÜU ï ÐñƇ¢ Ýx¢Ú }¢ïæ x¢¢ï΢±Úè F¢Ý ÜU ï çH²ï …¢ Úãï |¢QU ¢ïæÜU ï }¢¢x¢ü }¢ïæ »ÜU ÐÆ¢Ý Úã¼¢ ƒ¢ J F¢Ý ÜU Ú ÜU ï H¢ñżï |¢QU ¢ï æÜU ¢ï ±ã Ï¢ãé¼ ¼æx¢ çÜU ²¢ ÜU Ú¼¢ ƒ¢ J Îê„Ú¢ïæ ÜU ¢ï ÀïÇGÝï-„¼¢Ýï }¢ïæ ©„ï ¥ÐÝ¢ Ï¢ÇGŒÐÝ …¢Ý ÐÇG¼¢ ƒ¢ J Ÿ¢è»ÜU Ý¢ƒ…è |¢è ©„è }¢¢x¢ü„ï x¢¢ï΢±Úè-F¢Ý ÜU ÚÝï …¢¼ï ƒï J ±ã ÐÆ¢Ý ©‹ãïæ |¢è Ï¢ãé¼ ¼æx¢ ÜU Ú¼¢ ƒ¢ J Îê„Úï H¢ïx¢ ¼¢ï Ï¢éÚ¢-|¢H¢ |¢è „éÝ¢ Îï¼ï ƒï; ÐÚæ¼é »ÜU Ý¢ƒ }¢ã¢Ú¢… ÜU |¢è ÜU éÀ Ï¢¢ïH¼ï Ýãèæ ƒï J »ÜU çÎÝ …Ï¢ »ÜU Ý¢ƒ…è F¢Ý ÜU ÚÜU ï ±ã¢¡ „ï Є¢Ú ã¢ï Úãï ƒï, ¼Ï¢ ©„ ÐÆ¢Ý Ýï ©ÝÜU ï ©ÐÚ ÜU éÌ¢ ÜU Ú çβ¢ J »ÜU Ý¢ƒ…è ÜU éÀ Ï¢¢ïHï Ï¢èÝ¢ çÈU Ú x¢¢ï΢±Úè }¢ïæ F¢Ý ÜU Ú ¥¢²ï J …Ï¢ ±¢Ð„ ¥¢²ï ¼¢ï çÈU Ú ©„ÜU ï ©ÐÚ ÜU éÌ¢ ÜU Ú çβ¢ J »ÜU Ý¢ƒ…è ÜU ¢ï ™¢Ú-Т¡™ Ï¢¢Ú F¢Ý ÜU ÚÝ¢ ¼¢ï Ï¢ãé¼ Ï¢¢Ú ã饢 ƒ¢ J çÜU ‹¼é ¥¢… ±¢ï ÐÆ¢Ý ÐèÀï ãè ÐÇG x¢²¢ J ±ã Ï¢¢Ú-Ï¢¢Ú »ÜU Ý¢ƒ…è ÐÚ ÜU éÌ¢ ÜU Ú¼¢ Ú㢠¥¢ñÚ »ÜU Ý¢ƒ…è Ï¢¢Ú-Ï¢¢Ú x¢¢ï΢±Úè F¢Ý ÜU ÚÜU ï H¢ñżï Úãï J §„ ÐíÜU ¢Ú »ÜU „¢ñ ¥¢Æ Ï¢¢Ú »ÜU Ý¢ƒ…è Ýï x¢¢ï΢±Úè }¢ï F¢Ý çÜU ²¢ J ¥æ¼}¢ïæ ÿ¢}¢¢ ÜU è ç±…² ãé§ü J ÐÆ¢Ý ÜU ¢ï ¥ÐÝï ÜU ëy² ÐÚ HÁ…¢ ¥¢²è J ±ã »ÜU Ý¢ƒ…è ÜU ï ™Ú‡¢¢ïæ }¢ïæ çx¢Ú ÐÇG¢ ¥¢ñÚ ÿ¢}¢¢ }¢¢æx¢Ýï Hx¢¢ : ‘¥¢Ð ¶é¶¢ÜU ï „Ó™ï Ï¢æÎï ãñæ J }¢éÛ¢ï }¢¢ÈU ÜU Ú Îïæ J ¥Ï¢ }¢ñæ ÜU |¢è çÜU „èÜU ¢ï ¼æx¢ Ýãèæ ÜU L¡x¢¢ J’ »ÜU Ý¢ƒ…è Ýï ¥¢E¢„Ý Îï¼ï ÜU 㢠: ‘§„}¢ïæ ÿ¢}¢¢ ÜU ÚÝï ÜU è v²¢ Ï¢¢¼ ãñ J ¥¢ÐÜU è ÜU ëТ„ï ¥¢… }¢éÛ¢ï »ÜU „¢ñ ¥¢Æ Ï¢¢Ú x¢¢ï΢±Úè ÜU ¢ Ð釲 F¢Ý Ðí¢# ã異 J’ Lokfeukjk;.k n'kZu

99

fnlEcj] tuojh&09


{}¢ü »± ã¼¢ï ã狼 {}¢¢ïü Úÿ¢ç¼ Úçÿ¢¼: J ÜU }¢ü‡¢¢ }¢Ý„¢ ±¢™¢ ¼¼¢ï {}¢ü}¢ì ™L¼ì Ðé}¢¢Ýì JJ - „y„æx¢èç…±Ý

²çÎ ã}¢ {}¢üÜU ¢ ݢࢠÜU Úïæx¢ï ¼¢ï {}¢ü ã}¢¢Ú¢ ݢࢠÜU Úïx¢¢ ¥¢ñÚ ²çÎ {}¢ü ÜU è Úÿ¢¢ ÜU Úïæx¢ï ¼¢ï ±¢ï ã}¢¢Úè Úÿ¢¢ ÜU Úïx¢¢, §ç„Hè²ï }¢Ýéc²ÜU ¢ï }¢Ý, ÜU }¢ü »±æ ±™Ý„ï {}¢üÜU ¢ ¥¢™Ú‡¢ ÜU ÚÝ¢ ™¢çã²ï J Unethical actions destroy us and ethical behavior protects us, hence we should follow our fundamental duties with mind, words and actions.

À~¢Ðç¼ à¢è±¢…è }¢ã¢Ú¢… ¥ÐÝï ¼æÏ¢ê}¢ïæ Ï¢ñÆï „ïÝ¢Ýè }¢¢{± |¢¢}¢HïÜU Ú ÜU è 癋¼¢Ðꇢü Ðíç¼ÿ¢¢ ÜU Ú Úãï ƒï J §„è Ï¢è™ ã¢ƒ}¢ïæ »ÜU x¢í‹ƒ çH²ï „ïÝ¢Ýè ¥¢ Ðãé¡™ï J ©ÝÜU ï ÐèÀï »ÜU Ç¢ïH¢ çH²ï Î¢ï „ñçÝÜU ƒï J „ïÝ¢Ýè Ýï Ðí„ó¢}¢éÎí¢ „ï ÜU 㢠: ‘}¢ã¢Ú¢… ! ¥¢… }¢éx¢H„ïÝ¢ ÎêÚ¼ÜU ¶ÎïÇG Îè x¢²è J Ϣڢ Ï¢ãH¢ïH …¢Ý HïÜU Ú |¢¢x¢ x¢²¢, ¥Ï¢ }¢éx¢H „ïÝ¢ ÐéÝ: ²ã¢¡ ÐñÚ Ýãè Ú¶ „ÜU ïx¢è J’ çࢱ¢…è Ýï Ç¢ïHïÜU è ¥¢ïÚ Îï¶ÜU Ú x¢}|¢èÚ¼¢ „ï ÜU 㢠: ‘²ã v²¢ ãñ ?’ ¥^ã¢S² ÜU Ú¼ï „ïÝ¢Ýè Ï¢¢ïH¢ : ‘}¢éçSH}¢ Ú}¢ç‡¢²¢ïæ }¢ïæ „éæÎÚ¼¢ ÜU ¢ ¥Ý}¢¢ïH ÚÕ Ï¢ãH¢ïHÜU è Ï¢ïx¢}¢ ãñ, …¢ï ¥¢ÐÜU ¢ï |¢ïÅ ÜU ÚÝï H¢²è x¢²è ãñ ¥¢ñÚ ²ã ÜU éÚ¢Ý ãñ, ©„ï Û¢H¢ÜU Ú Ðíç¼à¢¢ï{ Hèç…²ï J’ çࢱ¢…èÝï ÜU éÚ¢Ý ã¢ƒ}¢ïæ HïÜU Ú ™ê}¢ çH²¢ ¥¢ñÚ Ç¢ïHïÜU }¢ Ð΢ü ãÅ¢ÜU Ú Ï¢ïx¢}¢ÜU ¢ï Ï¢ã¢Ú ¥¢ÝïÜU ¢ï ÜU 㢠J ©„ÜU ¢ï ݶçࢶ çÝã¢ÚÜU Ú ÜU 㢠: ‘„™}¢ê™, ¼ê Ï¢ÇGè ãè „é‹ÎÚ ã¢ï J ¥ÈU „¢ï„, ²çÎ }¢ñæ ¼ïÚï ÐïÅ„ï Ðñ΢ ã¢ï¼¢ ¼¢ï }¢ñæ |¢è ÜU éÀ „é‹ÎÚ¼¢ Ðí¢# ÜU Ú¼¢ J’ ©‹ã¢ïæÝï ¥ÐÝï »ÜU ¥‹² ¥ç{ÜU ¢Úè ÜU ¢ï ¥¢Îïࢠçβ¢ çÜU „}}¢¢Ý ¥¢ñÚ „éÚÿ¢¢ ÜU ï „¢ƒ Ï¢ïx¢}¢ ¼ƒ¢ ÜU éÚ¢Ý-à¢ÚèÈU ÜU ¢ï Ï¢ãH¢ïH¶¢¡ ÜU ¢ï „¢ñæÐ ¥¢²ï J çÈU Ú RU ¢ïç{¼ S±Ú}¢ïæ ¥ÐÝï „ïÝ¢Ýè „ï ÜU 㢠: ‘¥¢Ð §¼Ýï „¢H }¢ïÚï „¢ƒ Úãï, ÐÚ }¢éÛ¢ï Ðã™¢Ý Ýãèæ „ÜU ï ! ã}¢ ±èÚ ãñ; ±èÚ¢ïÜU è ²ã ÐçÚ|¢¢¯¢ Ýãèæ çÜU ¥Ï¢H¢¥¢ïæ ÐÚ ¥y²¢™¢Ú ÜU Úïæ, ©ÝÜU ¢ „¼èy± HêæÅï ¼ƒ¢ {}¢üx¢í‹ƒ¢ïæ ÜU è ã¢ïHè …H¢²ïæ J çÜU „è ÜU è „æSÜU ëç¼ ÝC ÜU ÚÝ¢ ÜU ¢²Ú¼¢ ãñ J »ï„ï ÜU ¢²Ú¢ï ÜU ¢ à¢èÍ¢í ¥‹¼ ã¢ï …¢¼¢ ãñ J ÐÚ{}¢ü-„çãc‡¢é¼¢ ãè „Ó™¢ ±èÚy± ãñ J’ Lokfeukjk;.k n'kZu

100

fnlEcj] tuojh&09


}¢¢ |¢éQU æ ÿ¢è²¼ï ÜU }¢ü ÜU ËÐÜU ¢ïçÅࢼñÚçÐ J ¥±à²}¢ï± |¢¢ïQU òæ ÜU ë¼æ ÜU }¢ü à¢é|¢¢à¢é|¢æ JJ - „é|¢¢ç¯¼}¢ì

ÜU ¢ïÅè ÜU ËÐ ™Hï …¢Ýï ÐÚ|¢è çÜU ²ï ãé²ï ÜU }¢¢ïüÜU ¢ Ý¢Ú Ýãèæ ã¢ï¼¢, §„çH²ï çÜU ²ï x¢²ï à¢é|¢¥à¢é|¢ ÜU }¢¢ïüÜU ¢ ÈU H ¥±à² |¢éx¢¼Ý¢ ÐÇG¼¢ ãñ J One cannot escape from his deeds even after eras of time. Therefore, fruits of all good and bad deeds are to be experienced.

}¢ïæx¢‡¢è ÜU ï ÎÚÏ¢¢Ú }¢¢Ý|¢¢ Ï¢¢Ðé ÜU ï Ðx¢ }¢ïæ ¥„¢Š² Ï¢è}¢¢Úè ãé²è ƒè J ¥ÝïÜU ±ñl¢ïæÜU ï Т„ §H¢… ÜU Ú±¢Ýï ÐÚ |¢è Ðx¢ „ÇG¢ Ϣɼ¢ ãè …¢ Ú㢠ƒ¢ J ¥„s ±ïÎÝ¢ ÜU ï }¢¢Úï Ï¢¢Ðé ÜU |¢è-ÜU |¢è Ï¢ïã¢ïࢠã¢ï …¢¼ï ƒï J „¢Ú¢ Ú¢… ÐçÚ±¢Ú ô™¼¢ ÜU ï }¢¢Úï ò¢ÜU éH ƒï J ÜU ¢ï§ ©Ð¢² Ýãèæ ç}¢H Ú㢠ƒ¢ J ÎÚÏ¢¢Ú ÜU è Ðí¢ƒüÝ¢„ï „Îìx¢éL Ÿ¢è x¢¢ïТf¢ÝæÎ S±¢}¢è }¢ïæx¢‡¢è Ð{¢Úï J S±¢}¢èŸ¢è ÜU ï Îà¢üÝ „ï ÎÚÏ¢¢Ú ÜU è ÐèÇG¢ }¢ïæ ÜU éÀ ڢ㼠ãé²è J ÜU éÀ çÎÝ S±¢}¢èŸ¢è ±ã¢¡ ãè LÜU ï J çÝy² ÎÚÏ¢¢Ú ÜU ï Т„ Ï¢ñÆÜU Ú Ÿ¢èãçÚ ÜU ï }¢{éÚ ™çÚ~¢ „éÝ¢²¢ ÜU Ú¼ï J ©Ý ™çÚ~¢¢ïæÜU ï }¢æx¢H S}¢Ú‡¢ „ï ÎÚÏ¢¢Ú ¥¢ÝæÎ ¥Ýé|¢± ÜU Ú¼ï ƒï J »ÜU çÎÝ ÎÚÏ¢¢Ú ƒ¢ïÇGï S±Sƒ ƒï J ¼Ï¢ S±¢}¢èŸ¢è Ýï ©„ï ÜU 㢠: ‘ÎÚÏ¢¢Ú ! ¥¢Ð …¢Ý¼ï ãñ ¥¢ÐÜU ¢ï ²ã ÎÎü v²¢ïæ ã饢 ãñ ?’ ‘Ýãèæ S±¢}¢è ! }¢ñæ ¼¢ï v²¢æ …¢Ýé J’ ÎÚÏ¢¢ÚÝï ÜU 㢠J ¼Ï¢ S±¢}¢èŸ¢è Ýï Ï¢¼¢²¢ : ‘Îﶢï ÎÚÏ¢¢Ú ! ÜU éÀ „¢H ÐãHï -…Ï¢ ¥¢Ð „y„æx¢è Ýãèæ ƒï ¥¢ñÚ çÝy² çà¢ÜU ¢Ú ÜU ÚÝï …¢¼ï ƒï -çà¢ÜU ¢Ú ÜU ÚÝï x¢²ï ƒï J ¥¢ÐÝï ÎêÚ„ï »ÜU ¶Úx¢¢ïࢠÜU ¢ï Îﶢ J ¼Ï¢ Ï¢æÎêÜU }¢ïæ x¢¢ïHè ™É¢²è ¥¢ñÚ çÝà¢¢Ý Hx¢¢ÜU Ú x¢¢ïHè À¢ïÇè J ¥¢ÐÜU ¢ çÝà¢¢Ý ƒ¢ïÇ¢ Ï¢¢…ê ÐÚ x¢²¢ ¥¢ñÚ ¶Úx¢¢ïࢠÜU ¢ »ÜU ÐñÚ ¼êÅ x¢²¢ J ¼Ï¢ ¶Úx¢¢ïࢠÜU ï }¢ê¡ã„ï Ï¢ÇGè |¢¢Úè ô™¶ çÝÜU H x¢²è ƒè J ¥¢ÐÜU ¢ï ±¢ï Îëಠ²¢Î ãñ ?’ }¢¢Ý|¢¢ Ï¢¢ïHï : ‘ã¢æ, S±¢}¢è ! ©„ ¶Úx¢¢ïࢠÜU è ô™¶ }¢ñæ ¥¢… ¼ÜU Ýãèæ |¢êH „ÜU ¢ J S±¢}¢è ! »ï„ï ¼¢ï Îê„Úï ¥ÝïÜU Ðí¢‡¢è²¢ïæ ÜU ¢ï }¢ñæÝï Îé:¶è ÜU è²ï ãñ J ©Ý „|¢è ТТïæÜU ¢ ÎæÇ }¢ñæ ÜU Ï¢ |¢¢ñx¢ Hêæx¢¢ ?’ S±¢}¢èŸ¢è Ýï ÜU 㢠: ‘çÜU ²ï ãé²ï ÜU }¢¢ïü ÜU ¢ ÈU H ¼¢ï }¢Ýéc² ÜU ¢ï ¥±à² |¢¢ïx¢Ýï ÐǼï ãñ J HïçÜU Ý ¥¿¢¢Ý¼¢ „ï ã¢ï x¢²ï ÜU }¢¢ïü „ï Ðp¢¼¢Ð ÜU ÚÝï „ï }¢éQU ã¢ï „ÜU ¼ï çÜU ‹¼é Ðp¢¼¢Ð ÜU ÚÝï ÜU ï Ï¢¢Î çÈU Ú ÜU |¢è Ï¢êÚï ÜU }¢ü Ý ÜU Úïæ ¼¢ï J ¥‹²ƒ¢ „|¢è ÜU }¢ü ÜU ¢ ÈU H |¢¢ïx¢Ý¢ ÐÇG¼ï ãñ J’ Lokfeukjk;.k n'kZu

101

fnlEcj] tuojh&09


RU ¢ï{: Ðí¢‡¢ãÚ: à¢~¢é: RU ¢ï{¢ïùç}¢~¢}¢é¶¢ï çÚÐé: J RU ¢ï{¢ï sç„}¢ü㢼èÿ‡¢: „±Z RU ¢ï{¢ïùÐÜU ¯üç¼ JJ - „é|¢¢ç¯¼}¢ì

RU ¢ï{ Ðí¢‡¢ãÚ à¢~¢é ãñ, RU ¢ï{ ¥ç}¢~¢}¢é¶ Îéà}¢Ý ãñ J RU ¢ï{ }¢ã¢ ç¼ÿ‡¢ ¼Ú±¢Ú ãñ ¥¢ñÚ RU ¢ï{ ãè „±ü Ý¢à¢ÜU ãñ J Anger is a fatal enemy, it is a highly sharp edged sword and very destructive.

|¢¢Ú¼ÜU ï Îê„Úï Ðí{¢Ý}¢æ~¢è Ÿ¢è H¢HÏ¢ã¢ÎêÚ à¢¢›è…è |¢Hï-|¢¢ïHï ¥¢Î}¢è ƒï J „|¢èÜU ï „¢ƒ à¢é|¢Ã²±ã¢Ú ±ãè ©„ÜU è Ðã™¢Ý ƒè J …Ï¢ ±ï Ðí{¢Ý}¢æ~¢è Ýãèæ Ï¢Ýï ƒï J ©„ „}¢² ©ÝÜU ï }¢Ý}¢ïæ ÜU |¢è-ÜU |¢¢Ú RU ¢ï{ÜU è À¢± ¥¢²¢ ÜU Ú¼è ƒè J „æ„΄|² Ï¢ÝÝïÜU ï Ï¢¢Î H¢ïx¢¢ï„ï ç}¢HÝ¢-Û¢êHÝ¢ 좃 x¢²¢ J ¥ÝïÜU ÐíÜU ¢ÚÜU ï H¢ïx¢¢ï„ï ò±ã¢Ú ÜU ÚÝ¢ ÐÇG¼¢, ¼Ï¢ ÜU § Ï¢¢Ú ©„ÜU ¢ }¢Ý RU ¢ï{„ï ¼æx¢ Ï¢Ý …¢¼¢ J ©‹ã¢ïÝï Îﶢ, RU ¢ï{ÜU ï ÜU ¢Ú‡¢ ¥‹² ¼¢ï ÐÚïà¢¢Ý ã¢ï¼ï çÜU Õé ¥ÐÝ¢ }¢Ý|¢è ¥S±Sƒ Ï¢Ý …¢²¢ ÜU Ú¼¢ J §„ Î¢ï¯ ©‹ã¢ïæÝï Ðí缿¢¢ ÜU è çÜU ¥Ï¢ ÜU |¢è RU ¢ï{ Ýãèæ ÜU ÚÝ¢ J »ÜU Ï¢¢Ú ±ï ÜU éÀ „¢}¢x¢íè ¶ÚèÎÝï Ï¢¢…¢Ú x¢²ï J …¢Ý ÎêÚ ƒ¢ ¼¢ï ©‹ã¢ïæÝï Å¢æx¢¢ ÜU Ú Hè²¢ J Å¢æx¢¢±¢H¢ |¢è ™¢ïÚ-™¢ïÚÜU ¢ Ï¢¢Ð ƒ¢ J ©„Ýï ࢢS~¢è…èÜU ¢ï ©Ìé ϢݢÝï ÜU ¢ Ðí²Õ çÜU ²¢ J ࢢS~¢è…è„ï ±¢ï Ï¢¢¼ ÀêÐè Ýãèæ J ±ï Å¢æx¢ï±¢Hï ÜU è }¢ïÚè }¢éڢΠ…¢Ý x¢²ï J Å¢æx¢ï±¢Hï ÜU ï ©ÐÚ ©„ï Ï¢ã¢ï¼ x¢éS„¢ ¥¢²¢ J ©„Ýï ©ÝÜU ¢ Ï¢ã¢ï¼ „}¢² Ï¢ÚÏ¢¢Î çÜU ²¢ ƒ¢ J ±ï ©„ï …¢ïÚ-ࢢïÚ„ï ÇG¢ÅÝï Hx¢ï J Ï¢ã¢ï¼ ÜU éÀ Ï¢¢ïH ÎïÝïÜU ï Ï¢¢Î ©„ÜU ¢ RU ¢ï{ ¼ÝèÜU à¢¢æ¼ ã饢, ¼Ï¢ ©„ï ²¢Î ¥¢²¢ çÜU , }¢ñæÝï ¼¢ï RU ¢ï{ Ýãèæ ÜU ÚÝïÜU è Ðí缿¢¢ ÜU è ãñ J ©„è „}¢² ©„ÜU ¢ „¢Ú¢ x¢éS„¢ ã±¢}¢ïæ çÐx¢H x¢²¢ J à¢¢æ¼ ã¢ïÜU Ú ±ï Å¢æx¢ï±¢Hï „ï }¢¢¡çÈU }¢¢¡x¢Ýï Hx¢ï J Å¢æx¢¢±¢H¢ |¢è ¥¢p²ü}¢ïæ ÐÇG x¢²¢ çÜU , ¥|¢è ¼¢ï „¢ãÏ¢ ç™Ì¢ Úãï ƒï ¥¢ñÚ ¥™¢ÝÜU }¢¢¡çÈU v²¢ïæ }¢¢¡x¢Ýï Hx¢ï J ࢢS~¢è…èÝï RU ¢ï{ ÜU ÚÝïÜU ï Ðí¢²çp¼}¢ïæ Å¢æx¢ï±¢HïÜU ¢ï 50 Ðñ„ïÜU è …x¢ã ΢ï Lвï ÎïÜU Ú çϢ΢ çÜU ²¢ J ±ï …¢Ý¼ï ƒï, ÿ¢‡¢ÜU ï çH²ï çÜU ²¢ x¢²¢ RU ¢ï{ …è±ÝÜU ï ¥ÝïÜU à¢é|¢ÜU ¢²¢ïüÜU ¢ï Û¢H¢ Îï¼¢ ãñ J Lokfeukjk;.k n'kZu

102

fnlEcj] tuojh&09



Swaminarayan Darshan : Jan 2009