Page 38

ANTİK YUNAN VE ALEVİ EZOTERİZMLERİNE BAĞLI MÜZİK KÜLTÜRLERİ ÜZERİNE KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ A COMPARATIVE ANALYSIS OF MUSIC CULTURES BASED ON ANTIQUE GREEK AND ALEVI ESOTERICISMS Banu Mustan DÖNMEZ1

Öncelikle ezoterik doktrinlerin ortak özellikleri üzerinde durulduktan sonra,

Muhammed Ali’ye ikrar verdinse

Antik Yunan ve Alevi ezoterizmi karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır: Yunan ezote-

Gördüğün ört görmediğin söyleme

rizminin bir kültü ve mitolojikleşmiş yüce

Sıdk ile imanda karar kıldınsa

kahramanı olarak uluslararası sanat müzi-

Gördüğün ört görmediğin söyleme

ği tarihi içerisinde özellikle operalarda ve

(Genç Abdal, 19. Yy.)

diğer çalgısal eserlerde de sıklıkla işlenmiş olan ve Pisagoras’ın ilmini kendisinden aldığı düşünülen Orfeus’un ve Alevi ezoterizminin müzik algısı ve uygulamalarının

ÖZ Bu çalışmanın amacı, Alevilikteki müzik algısını genelde dünya ezoterizm mirası, özelde ise Antik Yunan ezoterizm mirası ile karşılaştırarak çok boyutlu olarak ele almaktır. Bu anlamda, öncelikle ezoterizmin tanımı ve anlamı üzerinde durularak dünya kültür tarihi içerisindeki yeri ele alınmıştır. Böylelikle çalışmanın ilerleyen aşamalarında, ezoterik yapılanma içerisinde müziğin yerini daha iyi tartışabilmek hedeflenmiştir.

ortak noktaları, bir karşılaştırma yöntemiyle kültürel bağlamda analiz edilmiştir. Bu karşılaştırmaya duyulan gereksinim, Orfik (Orfeusçu) müzik/Orfik dünya algısı ve uygulamalarının Alevilik ve ozanlık kültürüyle olan inanılmaz benzerliklerini gösterme amacından kaynaklanmaktadır. Öneriler kısmında ise, Alevi cenaze erkânı içerisinde semah dönülmesi gerekliliğinin ezoterik nedenleri detaylandırılarak açıklanmıştır. Son alt başlıktaki “mini sözlük”te ise gerek Yunan ve gerek Alevi kültürüne özgü ezoterik ve müziksel terimlerin açıkla-

Makale geliş tarihi: 03.02.2017 • Makale kabul tarihi: 25.05.2017 1 Doç, Dr., İnönü Üniversitesi, Güzel Sanatlar ve Tasarım Fakültesi, Müzik Bölümü.

malarına yer verilmiştir: Ozanlık, tasavvuf, insan-ı kâmil, Orfeus, müzik, esrime, sayı mistisizmi, Pisagoras, Kuran-ı natık, telli 25

Alevilik Araştırmaları Dergisi - Sayi 13  

Alevilik Araştırmaları Dergisi - Sayi 13 www.aadergisi.com